Әуетасымалдаудың тарихы және оның қазіргі туризмдегі ролі

1 Әуетасымалдаудың тарихы және оның қазіргі туризмдегі ролі ... ... ... ... ... ... ..3
1.1 Азаматтық авиацияның даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Көлік саяхатын топтастыру мен жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
1.3 Тасымалдау түрлерінің тиімділігін салыстыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
1.4 Әуе тасымалдауларын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
1.5 Құқық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
2 ӘУЕ КӨЛІГІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМДЕГІ МӘНІ ... ... ... ... ... ... ... ... 48
2.1 Әуе тасымалдауларының дүние жүзіндегі жағдайы,тенденциялары ... ... 48
2.2 Халықаралық тасымалдады реттеуші ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
2.3 Әлемдегі әуе компаниялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘУЕ НАРЫҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...69
3.1 Көлік жүйесінің жағдайы, туризм үшін мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... ... 69
3.2.Қазақстандағы әуе нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 75
3.3 Әуе көлігінің қазіргі жағдайы. «Эйр Астана» әуе компания қызметінің жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .77
3.4 «Эйр Астана» әуе компаниясының негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... 86
3.5 «Эйр Астана» әуе компания қызметінің мәселелері мен болашағы ... ... .92
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...101
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...103
Адамзат тарихында әуе тасымалдау тәсілдерінің пайда болуы, оның дамуы және саяхатта қолданылуы, туризмнің әдістері мен тәсілдерін тамырынан өзгертті. Бұл туризмнің дамуына үлкен серпіліс берді және туристік құрылымның кірісіне, әсіресе трансұлттық тасымалдау және туризмнің көпшілік түрінің дамуына, саяхаттар географиясының және туристік ағымдардың құрылымының өзгеруіне әкеп соқты. Туризмнің дамуы бос уақыттың болуымен байланысты сондықтан, неғұрлым турист демалу орнына тез жетсе, соғұрлым оның рекреациялық демалысқа уақыты көп жетеді. Әсіресе туристік бизнес саяхатта әуе тасымалдаудың ролі ерекше. Сондықтан да әуе көлігінің даму тарихын, оның қазіргі таңда халықаралық туризмде алатын орнын зерттеу таңдалған тақырыптың өзектілігі болып табылады.
Тақырыбтың зерттеу мақсаты халықаралық әуе нарығы жұмысын (соның ішінде Қазақстанның) және келешектегі даму перспективалары мен болашақ технологиялардың негізгі тенденцияларын анализдеу болып табылады. Жұмыстың міндеті:
1. Әуе нарығының қазіргі жағдайын талдау
2. Әуе көлігінің халықаралық туризмде алатын орнын анықтау
3. Жүргізілген кешенді сараптама мен негізгі тенденцияларын анықтау арқылы Қазақстандағы әуе нарығының даму перспективаларын анықтау.
Негізгі мақсаттардың орындалуы басты міндеттердің орындалуымен жүзеге асырылды – негізгі публикациялардың анализі, бұл саладағы ғылыми зерттеулер мен бақылаулар. Сонымен қатар бұл салада ең танымал ұйымдар: ІАТА(Халықаралық әуе көлігі ассоцияциясы), ІСАО(Халықаралық азаматтық авиация ұйымы), АСІ(Халықаралық аэропорттар кеңесі) және Boeing компаниясының статитсикалық бөлімшесінің қазіргі заманғы статистикалық мәліметтері мен анализдері қолданылды. Сонымен бірге қазіргі заманғы нарық пен әуебизнесіндегі әуе компания әріптестерін жүйелеу мен жүйелік бейнелеу әдісі қолданылды.
Келешекте әуе тасымалдау туристік саяхатта алғашқы орынды алып, бұл көлік түрі көптеген саяхатшыларға қолжетерлік болады деген болжам бар. Сол себепті зерттеу обьектісі ретінде әуетасымалдау және оның туризмдегі ролі тақырыбы алынды. Зерттеу обьектісінің бүгінгі таңдағы өзектілігі, қазіргі кездегі әуе көлігінің басқа көлік түрлерінен әлде қайда алдынғы орында болып тұрғандығы. Әуе көлігін пайдалана отырып (әсіресе тікұшақ пен шағын самолеттер) қиын жететін, экзотикалық және адам баспаған жерлерге жетуге болады.
Жұмыста келесідей тәсілдер қолданылды: ақпаратты жинау мен жүйелеу тәсілі, ғылыми ізденістік, әдеби көздермен танысу, туристік, экскурсиялық құрылымдардың мақсаттарымен танысу. Дипломдық жұмыстың теориялық базасы шетел, ресей және қазақстандық ғалымдары Биржаков М.Б, Ильина Е.Н, Гуляев В.Г еңбектері негізінде жасалды. Сонымен қатар, жұмыста Қазақстан Республикасының Ұлттық статистика агенттігінің және зерттеліп жатқан сұрақтарға байланысты жарыққа шыққан еңбектер мен баспасөз мәліметтері, интернет сайттар қолданылды.
Алынған мәліметтерді жүйелеу нәтижесінде әуе нарығын кешенді сараптауға мүмкіндік берді.
1 Гуляев В.Г. Туристские перевозки. -М.: Финансы и статистика,1998.-368с.: ил.
2 Биржаков М.Б., Никифоров В.И. Идустрия туризма: ПЕРЕВОЗКИ.-С.-Пб.: Издательский дом Герда,2001. -400с.
3 Тынчерова З.В., Ягофаров Г.Ф.Основы планирования и организации туристского бизнеса.Учебное пособие.-Алматы,2003-118 с.
4 Гуляев В.Г. Организация туристской деятельности.-М. : Нолидж, 1996.
5 Boeng,Current Market Outlook,1994
6 Кулешов А.А. Роль международных организаций в деятельности авиаперевозчиков//Бюллетень транспортной информации.-1997.-№2.
7 Развитие туризма в крупнейших странах//Туризм.Практика,проблемы,перспективы.-1997.-№2.
8 Общие условия перевозки пассажиров и багажа(обобщенное изложение по нормативным материалам зарубежных авиакомпаний). Выпуск 8.-С.-Пб.: Туристские фирмы,1995.
9 Перевозки(глоссарий терминов международного туризма,часть 4).// Под. Ред. М.Б.Биржакова и В.А.Индусова.Выпуск 10.-С.-Пб.: Туристские фирмы,1996.
10 Покупаем авиабилет//Спрос(туристские услуги).-1996.-№3.
11 Азар В.И. Транспорт и туризм.-М.:Транспорт,1973.
12 Шамакина К.Е.Организация групповых путешествий на самолетах и железнодорожных поездах.-М.:ЦРИБ”Турист”,1984.-63с.
13 Петров С.В., Шапакина К.Е. Планирование и организация транспортных путешествий.-М.:ЦРИБ”Турист”,1986.
14 Словарь международного воздушного права.-М.: Международные отношения,1985.-251с.
15 Hoare,Robert.The story of aircraft and travel by air( Dutour,1982)
16 Тhomas Cook Int.Air Travel Handbook.Thomas Cook LTD,NTC Publishing Group,England,1997/
17 Мамедов Л.А.Технологические системы обеспечения туристских услуг.- М.:ЦРИБ ТУРИСТ,1988.-81с.
18 Соболин В.А. ,Макаров Е.В. Воздушный транспорт мира на рубеже эпохи//Бюллетень транспортной информации.-1997.-№3.
19 Хартия туризма(одобрена в 1985г. На первой сессии Генеральной ассамблеи ВТО).Выпуск 10.-С.-Пб.:Туристские фирмы.-1995.
20 Чикагская конвенция о международной гражданской авиации.Материалы Международной организации авиационного транспорта(IATA).-1994.
21 Енев Н. Экономика и организация туристского бюро и туристского транспорта.-Варна,1970.
22 Ильина Е.Н. Менеджмент транспортных услуг.-М.: РМАТ,1997.
23 Гуреев С.А., Копылов М.Н. Транспортное право.-М.:Издательство Университета дружбы народов,1987.
24 Воздушные перевозки пассажиров,багажа,грузов и почты.-М.: Транспортные перевозки,1996.
25 Cтупакова И. Надежда ветеранов//Начнем с понедельника.№21(581).3-9 июня,2005г.С.-6
26 Фетисов А. Западный менеджмент и восточные традиции// World discovery.№1(8),2005.С.-4-8
27 Шамакина К.Е. Основы организацийтранспортных путешествий.-М.:ЦРИБ,1982.
28 Гуляев В.Г. Практика туристского бизнеса.-М.:РУЦ,1996.
29 Индустрия туризма// Экономика и жизнь.-1995.-№31
30Курбатов К.К. Туризм: проблемы и цели// Туризм.Практика,проблемы,перспективы.-1997.-№1
31 Туринфо,1995-1998гг.
32 Федеральная программа развития туризма в России.-М.: Бюро информации по туризму «ОН-ЛАЙН».1996
31 Бирбом М. Молодежные скидки// Иностранец.-1996.-№41
32 Воздушный кодекс Российской Федерации // Российская газета.-1997.-26 марта
33 Азар В.И. структурная перестройка туристкого рынка в России и Туризм. Практика, проблемы, перспективы – 1997.
34 Азар В.И., Биржаков И.Б. и др. Предложение к концепции развития туризма в России. В справ. «Туристкие фирмы», вып. 22. – С-Пб.: «Невский фонд», 2000
35 Бордин К.Б. Азбука туризма – М.: 1973.
36 Глоссарий терминов международного туризма. ПЕРВОЗКИ. В справ. «Туристкие фирмы», вып. 10. – С-Пб.: ОЛБИС, 1996. С. 35-142.
37 Индустрия туризма и практика деятельности туристических агентов. Часть 1 Travel and Tourism Management. Global Management and Technology, Inc. International management Institute, NY, USA, 1996.
38 Положение о руководителе туристкой группы на транспортном маршруте. – В кн. Сборник официальных, материалов по туристско-экскурсионной работе профсоюзов – М. 1978 г. стр. 203-204.
39 Словарь международного воздушного права – М.: Международные отно-шения. 1988 г. стр. 192.
40 Типовые правила транспортного и туристско-экскурсионного обслужива-ния туристов и экскурсантов. В кн. Сборник оф. Материалов по туристско-экскурсионной работе профсоюзов – М. 1978 г. стр. 194-199.
41 Менеджмент туризма: Туризм и отраслевые системы. – М. Финансы и статистика, 2001 г.
42 Менеджмент туризма: Экономика туризма. – М. Финансы и статистика, 2001 г.
43 Александрова А.Ю. Международный туризм. – М. Аспект – Пресс, 2001 г.
44 Папирян Г.А. Экономика туризма. – М. Финансы и статистика, 1998 г.
45 Энциклопедия туриста. – М., 1993 г.
        
        «Әуетасымалдаудың тарихы және оның қазіргі туризмдегі ролі»
1 Әуетасымалдаудың тарихы және оның ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Әуе ... ... ӘУЕ КӨЛІГІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТУРИЗМДЕГІ МӘНІ................................
48
2.1 Әуе ... ... ... ... тасымалдады ... ... әуе ... ... ... ӘУЕ
НАРЫҒЫ.......................................69
3.1 Көлік ... ... ... үшін ... әуе нарығы……………………………………………………75
3.3 Әуе көлігінің қазіргі жағдайы. «Эйр Астана» әуе ... ... «Эйр ... әуе ... негізгі
бағыттары……..........................86
3.5 «Эйр Астана» әуе компания қызметінің мәселелері мен болашағы………92
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
................................................101
ПАЙДАЛАНҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
.................103
Кіріспе
Адамзат тарихында әуе ... ... ... ... оның ... ... қолданылуы, туризмнің әдістері мен тәсілдерін тамырынан
өзгертті. Бұл ... ... ... серпіліс берді және туристік
құрылымның кірісіне, әсіресе трансұлттық тасымалдау және туризмнің ... ... ... ... және туристік ... ... әкеп ... ... дамуы бос уақыттың болуымен
байланысты сондықтан, неғұрлым турист демалу орнына тез жетсе, ... ... ... ... көп ... ... туристік бизнес
саяхатта әуе тасымалдаудың ролі ерекше. ... да әуе ... ... оның ... ... ... ... алатын орнын зерттеу
таңдалған тақырыптың ... ... ... ... ... ... әуе нарығы жұмысын (соның ішінде
Қазақстанның) және келешектегі даму ... мен ... ... ... ... ... ... Жұмыстың
міндеті:
1. Әуе нарығының қазіргі жағдайын талдау
2. Әуе көлігінің халықаралық туризмде алатын орнын анықтау
3. ... ... ... мен ... ... анықтау
арқылы Қазақстандағы әуе нарығының даму перспективаларын анықтау.
Негізгі мақсаттардың орындалуы басты міндеттердің орындалуымен ...... ... анализі, бұл саладағы ғылыми зерттеулер
мен ... ... ... бұл салада ең танымал ұйымдар:
ІАТА(Халықаралық әуе ... ... ... ... ... ... ... кеңесі) және ... ... ... ... ... ... мен ... қолданылды. Сонымен бірге қазіргі заманғы нарық
пен әуебизнесіндегі әуе компания әріптестерін жүйелеу мен жүйелік ... ... әуе ... ... ... ... орынды алып, бұл
көлік түрі көптеген саяхатшыларға қолжетерлік болады деген болжам бар. Сол
себепті ... ... ... ... және оның ... ... ... Зерттеу обьектісінің бүгінгі таңдағы өзектілігі, қазіргі
кездегі әуе көлігінің басқа көлік түрлерінен әлде ... ... ... ... Әуе ... ... ... (әсіресе тікұшақ пен шағын
самолеттер) қиын жететін, экзотикалық және адам баспаған ... ... ... ... ... ақпаратты жинау мен жүйелеу
тәсілі, ғылыми ... ... ... ... ... ... ... танысу. Дипломдық жұмыстың теориялық базасы
шетел, ресей және қазақстандық ғалымдары Биржаков М.Б, ... Е.Н, ... ... ... ... ... қатар, жұмыста Қазақстан
Республикасының Ұлттық статистика агенттігінің және ... ... ... ... ... еңбектер мен баспасөз мәліметтері,
интернет сайттар қолданылды.
Алынған мәліметтерді жүйелеу нәтижесінде әуе ... ... ... ... ... тарихы және оның қазіргі замандағы туризмдегі ролі
1. Азаматтық авиацияның даму тарихы
«Самолет» сөзі алғаш рет қанатты машиналардың ... ... ... ... туды. Осыдан адамның ұшуға деген арманы пайда болды. Біздің
заманда бұл ... ... ... ... ... ИЛ-дер, АН-дар, ЯК-
тар ұшып ... Жыл ... олар он ... ... ... олардың әрқайсысына комфорт пен жақсы ... ... ... ... ... ұшу ... қытай ауа жыланы (б.з.д
VІ ғ) болды. Бірақ ол құс секілді ұша алмады, ол тек бір орында ... ... өте келе ... көтеру мақсатымен, ауа жыландарын едәуір үлкен
етіп жасай бастады. Өкінішке орай ... ... ... адамның есімі
әлі күнге дейін белгісіз, өйткені қытайлықтар бұл ... мен ... ... ... мен ... XVII ... дамуы, атмосфералық ауаның құрамын
және оның қайнағанда тығыздығының кішірейгенін табуына ... ... ... ... ... ... ... де Гусман пратикада қолданды. Ол
кішігірім қағаз қабыршағын ... оның ... ... ысытатын,
жанар материалы бар кесені іліп қойды. 1709 жылы 8 тамызда Гусман португал
патшасына ... ... ... ... ... ауа шары ... ... Бірақ құрылыстың жетілмегені және инквизиция жағынан
қудалау ... ... ... ... мәжбүр етті.
Адамның алғаш аспанға ұшуы 1783 жылы 15 ... ... ... ... ... 1783 ... жаз айында париждік Пилатр де Розье 26 ... ... ... 4 ... 30 ... ... Бірақ бұл уақытта шар
байланып тұрған.
Дүниежүзіндегі ... ... ... ұшу 1783 жылы 21 ... Де ... және  маркиз д`Арланд монгольфьермен Ла ... ... 450 метр ... ... 9 ... ... ұшып
өтіп, Бутте-о-Калле кентінің жанында отырды. Бірінші аспанға ұшу 25
минутқа созылды.
1784 ... ... ... ... ... ... ... жаңашаланған түрлері бүкіл Еуропада пайда болады. ... әрі ... және одан әрі ... ... француз ауа кезуші Жан-Пьер Бланшар американдық Джон Джеффрисонмен
бірге Англиядан ... ... ... рет ... ... ... Бірақ
осындай үздік көрсеткіш болса да, бұл әуе ... ... бола ... ... олар ... ... жерлеріне бара алмады, тек
қана желдің соққан жеріне ғана ұшты. XIX ... ... ... ... ... Оған қарамастан жаңа жетістіктер, мысалы Сен-
Луистен (Миссури) Хендерсонға ... ... 1800 км алыс ... Оны ... Ла ... және ... экипажы 1859 жылы 2 шілдеде
орындады. Сонымен қатар биіктікке ұшудың ... ... ... ... ең үлкен жетістігі ретінде неміс ғалымы Берсонның PHOENIX
баллонында 1894 ... ... 9155 метр ... ... ... ... жылы ... бірінші моделі жасақталды. Бүкіл Еуропа
баллономанияға көңіл бөлсе, бұл ... ... ... ... әуе ... ... ... іздестіре бастады. Ол үлкен құстардың аспандағы
самғауын бақылап, қозғалмалы қанатты ұшу аппарратын ойлап табуға болатынын
тапқан. ... ... ... 18-27 ... ғана ... ... ... едәуір көтерілу күшін құрды. [3].
Әлемдегі алғашқы әуекомпания Aerial Steam Carriage Company 1843 жылы 24
сәуірде Ұлыбританияда құрылды. Бірақ бұл ... ... ғана ... өйткені
ұшу құралдары болған жоқ. Уильям Хенсонның тек Кейли планерлеріне ұқсас,
істелінбеген бу ... мен ұшақ ... ... Бұл машина ауаға
көтеріле алмаушы еді.  Британдық үкіметтің үлестіріп берген ақшасын құртып,
ұшақты ... ... 1847 жылы АҚШ – қа ... ... жылдары бірнеше онметрлік қысқа ұшуларды жасайтын, одан
сайын жаңа планеристер пайда болды. Планерлердің ... ... ... ... берді. Бір мезгілде ықшам бу двигательдері пайда бола
бастады. Бұл ... ... ... дю ... ... ұшақты
құрасытруға мүмкіндік берді. Бірақ бу двигателінің аз ... 4 а.к ... ... ... 260 кг, оған ... ... ... мүмкіндік
берген жоқ. Сонымен XIX ғасырдың соңына дейін бу двигателі бар, жарамды
ұшақтарды жарата ... ... 1858 ... ... ... ... ұшақ ... ұша бастады.
Іштен тұтанатын двигателмен бірінші дирижабль ... Карл ... жылы 12 ... ... Аппаратта бірцилиндрлі автомобильдік Daimler
2 ат күшіне шағылған тежегіш күші орнатылған.
XIX ғасырдың ... ... ... одан ... ... ... бола ... Көптеген елдерден планеристер одан сайын алыс
қашықтыққа ... ... ... тұтанатын жаңа двигатель бұрынғыларға қарағанда, одан сайын жеңіл
және берік болды, бұл авиаторларға жаңа үміт берді. ... ... ... ... ... Австро-Венгрияда тұратын неміс Вильгельм Кресс
қолданды. Оның ... ... 30 ат ... ... ... күші бар
двигатель Daimler фирмасы құрастырды. 1901 жылы 3 қазанда Кресс Тулнербахер
көлінің ... ... ... ... көтеріле бастағанда апатқа
ұшырады.
Американдықтар Уилбур мен Орвилл Райттар 1902-1903 жылдары өзіндік
құрылысы бар қозғауышпен (12 ат ... ... ... ... Flyer ... 14 ... ... Китти-Хок кентінің құм төбелерінен,
Орвилл Райт ұзақтығы 3,5 секунд және қашықтығы 32 метрге созылған ... ... ... ... арада оның жетістіктері одан сайын жақсарды
1904 жылы Flyer-2, 4 километр қашықтыққа, Flyer-3, 1905 жылы ... ... ұшу ... ... ... ... созылды.   Райт ағайындылардың
аппараты ұшуларды жүйелі жасауға мүмкіндік берді. ... бері 1903 жыл ... ... ... ... ... ... жылы 23 қазанда бразилиандық Альберто ... ... ... - 14 bis атты ... Еуропаның Париж
қаласында, қашықтығы 60 метрге жалғасқан бірінші ұшуын ... 1907 жылы ... ... ... ... Шарль Вуазен «Voisin Delegrange-1»
ұшағымен ауаға көтерілді.
Әлемдегі алғашқы жолаушысы бар ұшуды Уилбур Райт өзінің жаңа ... ... ... ... ... 1908 жылы 14 мамырда жасаған. Китти-
Хокта бұл ұшу 29 секундқа ... да, ... ... ... ... жеткізілді.
1908 жылы 30 қазанда Анри Фарман «Voisin-Farman-1 bis» ұшағымен Шалона
қаласынан Реймс қаласына дейін (қашықтығы 27,3 км., ... 20 ... ... қала ... ... 1908 жылдың соңғы күнінде   Уилбур Райт
алғашқы рет ұшақ үшін ... ... ... ... ... ... бірі Камп ... (Франция) қаласында болған.
Райттың ұшағы 2 сағат 20 минут 23 секунд аралығында ... ... ... жылы Шеппи (Великобритания) аралында бірінші Шеллбич атты әуежай
салынған. Оның ұшу ... ... ... тұрақ және қызмет ету жүйесі
болды. Бұл ермек ойынның ... ... ... ... және ... ... ... Ал 1909 жылы 25 шілдеде ұшақ алғаш рет ... ... ... ... ауыр ... ... тура ... ауа
шарының кезуінен анағұрлым беделді оқиға ... Бұл ... ... және жеке әуе ... дамуына үлкен серпіліс берді.
Сол күннің ішінде Одессада голландтық ван ден Шкроф Ресейге «Voisin»
ұшағымен алғашқы ... ... ... ... ... өз ... Никифорович Ефимов ұшты. Бұл 1910 жылы 8 наурызда тағы да Одессада
болып ... ... орыс ... ұшағы - Кудашев-1 1910 жылы ... ... ... Оны ... ... конструктор, инженер-теміржолшы
Александр Сергеевич Кудашев болған. [2].
Бірінші жолаушы тасымалдау ... 1910 жылы ... ... ... ... ... және ... "Цеппелин" болды.
Бірінші тұрақты кестесі бар жолаушы әуе тасымалы 1914 жылы ... ... ... ... және АҚШ-та бірінші
дүниежүзілік соғыс ... орын ... ... ... ... соғыс аяқталғанда енгізілді, ал оның алдында ұшақтар әскери және
эксперименталды ... ... 1918 жылы ... ... бірінші бүкіламерикандық тұрақты кестесі бар әуерейстерін
енгізген, оның ... ... мен ... Әскери Департаментпен берілді.
Ұшқыш және әскер адам ұғымы сол кездері синоним болып есептелген.
ХХ ғасырдың ортасына ... ... ... және ... ... сол кездері тұрақты жолаушы әуетасымалдары жасалған. Түнгі
ұшулар ... ... ұшу ... ... ... ... оттары арқылы бағдарлаған. 1925 жылы ... ... ... Акт ... ... ... "Акт Келли"), жеке
әуежелілер контракт негізінде пошталық жіберулерді ... ... ... ... ... ... федералдық заң «әуекомерциясы туралы» ... ... ... үшін ... ... ... жолаушы әуекөлігімен байланысты басқа ... ... ... ... ... ... жолаушы тасымалын
былтырғы жүзжылдықтың 20жылдардың басында бастаса да, олардың ешқайсысы да
беделді коммерциялық жетістікреге ... ... ... ... жоқ.
1925 жылғы қарастырылған Акт бойынша субсидиялар ғана, «American»,
"Американдық Әуежелілер", "Дельта", United - "Біріккен ... ... ... ғана ... ... табыс әкеле алды. Аталған
әуежелілер жақын ... ... ... (бір ... 15 ... ... "Форд-Тримотор" секілді) мықты ұшақтармен жібере бастады. ... ... ... ... ... ... ... ерте
«пошталық» әуемаршруттар, американдық тәулік ... ... ... ... ... ... ... уақыт өте келе, мұхиттың арғы
жағынан гөрі кәміл бола бастады.
1919 жылы Лондонмен Париж ... ... ... ... ... істей бастады, ал 1929 жылы "Империялық Авиахабарлар"
британдық әуекомпаниясы коммерциялық маршрутпен Үндістанға ... ... ... ... жылдар аралығында басқа да еуропалық мемлекеттер
поштаны, жүкті, жолаушыларды алыс ... мен ... ... жүзеге асыратын болған. Авиация дәуірі 1919 жыл мен Екінші
Дүниежүзілік Соғыс (1939) ... ауа- ... ... ... аэродинамиканы зерттеуде және новаторлық менеджментте ... мен ... ... барлық үрдістердің бейнесі болып, 1930 ... ... ... және одан әрі ... және ... пропеллерлермен, қонуға арналған жабдықтармен және басқа ... ... ... ... ... көтертті. Әйгілі
«Империя» типті мықты «ауа кемелері» Екінші Дүниежүзілік соғысқа дейін
туризмнің ... аса ... роль ... жоқ. ... өте ... өте ... ... өздері де жетісіп тұрмаған немесе ... ... ... әуе ... ... ірі ... ... келуімен шектелген. Екінші Дүниежүзілік соғыс барысында әуе
көлігі халықаралық жолаушы тасымалдау жүйесінде өзінің ... ... ... кейін қолданысқа борандар мен турбулентті ауа ағындарына төтеп
бере алатын ... ... ... мен жақсы жабдықталған жаңа
төртмоторлы ... ... ... ... ... ... біртіндеп екінші планға шыға бастады.
Жаңа ұшақтар әуетасымалдары тұтынушыларға одан әрі экономды және әуе
желілердің өзіне ... ... ... ... өте ... ... ... алдында әуекомпаниялар таза табыс сирек ала алды, ... ... ... ... ... Көлік саяхаттарын топтастыру мен жобалау
Қазіргі уақытта көлік саяхаттары туризмнің жеке бір түріне айналды.
Жалпы айтқанда ... ... – бұл ... ... ... жолдамасы бар ұйымдастырылған туристердің көлікті пайдалану мен
түрлі қызметтер көрсету ... ... ... және ... ... саяхаттарының топтастырылуында негізгі мінездемелерінің бірі ... ... ... қозғалудың әуе, жер, су және ... ... Жер ... өз ... темір жол және автомобильді, ал су –
теңіз және өзен болып бөлінеді.
Көлік түрлері моторлы және моторсыз бола ... ... ... ... автобустар, теплоходтар, мотоциклдер және т.б. жатады. Қозғалудың
моторсыз ... ... ... ... қайық, велосипед,
дельтаплан және т.б., ... ... ... да ... ... түріне және аймақтың табиғи–климаттық жағдайына
байланысты. Әсіресе ... ... ... ... су ... ... табылады. Турфирмалар тәжірибесінде көлікті негізінен
бірретті тапсырыс бойынша пайдаланады.
Трассаның құрылуы бойынша маршруттар ... ... ... екінші
нүктеге), сақиналы (маршруттың нүктелері бойынша басталған нүкте- ден басқа
пунктер арқылы қозғалу), радиалды (бір ... ... ... ... ... (бұған әр түрлі құрылысты трассалар кіреді) болады.
Саяхаттың ұзақтығы бойынша ұзақ және ... ... ... ... мерзімді саяхаттарға «демалыс күндік сапарлар» жатады. Өкінішке орай
олардың үлесі қазіргі уақытта қысқарды. Бұл өте қанық және арнайы ... ... ... ... Ұзақ ... ... демалыс, емделу,
терең танымдық, т.б. мақсаттар үшін арналған.
Меншік түріне байланысты маршрутта жалдамалы, мамандандырылған, ... ... ... (демек, графиктік) көлік болып бөлінеді.
Әрине, автобус, әуе және темір жол саяхаттары ең ... ең ... ... болып табылады (көлік саяхаттарының жалпы көлемінің 90
%).
Өзінің саяхатын жоспарлағанда, турист баратын жеріне жету жылдамдығы,
саяхат ... ... ... ... ... мен оның ... жағдайы, шу мен сілкініс деңгейі, ұйықтау мен демалу жағдайы,
сапар барысындағы кең шолу ... ... ... ... ... ... факторларды ескереді.
Таблица 1. Көліктің негізгі түрлерінің халықаралық туристік саяхаттардағы
тартымдылығы (10- балдық рейтинг бойынша) [1]
| | ... ... ... критерийлері | |
| ... ... ... ... |жеңіл |ұшақ |
| ... ... |жол | ... | |
| | | | | | | ... ... |7 |5 |6 |4 |5 |7 |
| | | | | | | ... |6 |6 |7 |5 |6 |8 ... | | | | | | |
| | | | | | | ... ... |8 |6 |9 |8 |2 |1 |
| | | | | | | ... |1 |2 |6 |4 |6 |10 |
| | | | | | | ... ... | | | | | | ... жол ... |2 |1 |1 |8 |10 |1 ... ... | | | | | | ... ұзақ ... | | | | | | ... |8 |10 |5 |3 |2 |5 ... | | | | | | |
| | | | | | | ... |7 |10 |6 |4 |1 |7 |
| | | | | | | ... ... |2 |1 |5 |8 |10 |2 |
| | | | | | | ... деңгейі |8 |10 |2 |4 |6 |6 |
| | | | | | | ... |1 |1 |1 |8 |10 |5 |
| | | | | | | ... |50 |52 |48 |56 |58 |52 ... көлік түрлерінің рейтингі онша ерекшеленбейтіні көрінеді.
Мұнда анықтаушы негізгі ... ... ... ... (бағасы,
капиталды шығындар, эксплуатациялық жылдамдығы, сыйымдылығы және т.б.)
Приоритет бойынша, бұл ... ... ... ... ... және ... жеңілдіктердің бар болуы; ыңғайлылық; әкелу
жылдамдығы; т.б. ... ... оңды ... ... ... ... ... да жоғары болады. Бірақ ешбір көлік түрі ... ... ... ... ... ... ... негізгі
міндеттерін білу керек:
- Жолаушыларды тасымалдау үшін лицензия алу;
- Жолаушылардың қауіпсіздігін қамтамассыз ету;
- Сертификаты бар көлік түрін ұсыну;
- Қызмет ... ... ... ... ету (өз ... ... тазалық, әдептілік, т.б.).
Көлік қызметін көрсетумен ... ... ... білу ... өзара пайдалы келісім жасауға және саяхат маршрутын дұрыс
құрастыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... үшін маршруттың
көптеген ерекшеліктерін ескеретін технологиялық карта ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштері: ... ... ... ... ішінде қозғалыстың активті ... ... ... ... саны; топтағы туристердің саны;
маршрут бойынша жалпы туристер ... ... ... күндерінің саны;
бірінші топқа қызмет көрсетудің соңы; жолдаманың бағасы; 1 ... ... ... топтардың ай бойынша келу графигі; 1айдағы
топтар ... ... ... ... ... басталады).
2) Маршрут бойынша туристерге қызмет көрсету және ... бағ- ... ... олардың арасындағы ара-қашықтық, қозғалу әдістері,
нүктеге келу және одан кету уақытығ, туристік кәсіпорындардың атаулары ... ... ... ... қызметтер, экскурсиялардың,
туристік серуендер мен жорықтардың ... ... ... ... ... ... ... 1 адамға экскурсиялық
шығындар, топтарды тапсыру нүктелері;
3) ...... ... гид-аудармашы, т.б. қызмет
көрсететін адамдардағы және олардың қосымша дайындықтағы қажеттілік.
4) Жарнамалы – ... және ... ... ... ... суреттелуі.
Әрине, көлік саяхаттарын құрастыру ... ... ... ... ... сапасы оның тұтынылатын жерінде
тексерілуі қажет. Өйткені, фото-видео ... ... ... келе
бермейді. Сондықтан, алыс жерге және шетелге турларды ұйымдастырғанда қаржы
шығындарын алдын ала қарастыру ... ... ... алуда мүдделі ақшасы бар ... ... өзі ... ... ... француз турфирмасы әр жыл сайын жаңа
маршруттар бойынша өзінің турагенттеріне 2 ақысыз ... ... ... ... ... ... ... өзінің
жарнамасына қоспайтынын біледі. Бұндай жағдайда турдың реанимациясы болып,
көптеген адамдар қызық маршрутқа ... ... сату ... ... ... турөнім үшін әдеттегідей құлдырау
периодынан қашық болуға болады. Ал оны ... ... ... ... ... ... жеке ... базаның болуы, саяхат ұзақтығы және тағы
басқа құрамдастар маршруттың сапасы мен атағына әсер ететінін ... ... ... ... ... салыстыру
Тасымалдау түрлерінің әрбіреуінің өзіндік тарихы, ... ... ... т.б. ... және даму ... ... айтылып кеткендей, тасымалдау түрі қажеттілік пен
рационалдық ... ... ... ... ... ... ... жағдай, мақсатына, жылдамдығы мен сыйымдылығына, бағасына
байланысты).
Дүние жүзіндегі туристік және ... ... ... пайдалануын келесідей бағалауға болады (2000 ж) :
автомобильдік 41 %
әуе 44 ... жол 7 ... және өзен 8 ... ... қаншалықты алыс екені өте маңызды.
Жақын жерлерге жаяу бара салу ... ... бару ... ... ... орналасқан жерге көліктің автомобиль түрін, ал 30-1500 км –
темір жол ... ... ... әуе ... 500 км аз ... ... бару үшін пайдалану ұтымсыз.
Бірақ та тасымалдау түрінің тиімділігін бағалау және таңдау кезінде
келесі ... ... ... « ... ... ... не үшін ... бағаға». Кейбір жерлерде көлік түрлерін таңдау мүмкіндігі болмайды.
Мысалы, поляр маңы кеңістіктерінде жолдар жоқ, су көлігін ... ... ... мүмкін емес. Сонда вертолет немесе кіші авиация
түрлері пайдаланады. Ал жергілікті қозғалыс ... жегу ... ... ... ... ... – вездеход пайдаланады.
Мәселен, АҚШ-та жолаушылар мен жүктің автомобильді ... ... өте көп ... ... Бұл ... мемлекет –
автомобиль отаны және дүние жүзіндегі ... ... ... ... ... алғанда әр жанұяға екі ... ... ... ... 6 млн. км ... ... бар, оның 67 500 км
негізгі қалаларды қосатын Inter State Highway System ұлттық жол желісінің
шосселік ... ... ... Бұл екі және төрт- сызықты асфальттік
жамылғысы күшті шосселік ... Осы ... ... АҚШ автомобиль
тасымалдауларының 20 % жүзеге ... ... және ... жол ... ... Франция мен
Германияда темір жол магистральдарының тығыздығы жоғары. Германияның ... ... ... ... ... темір жолдың екі түрі кіреді:
Deutsche Bundesbahn (BD) – ... ... 28 000 км және ... (DR) – 1 500 км . ... ... 2 500 жабдықталған темір жол
вокзалдары мен станциялары бар.
Германияның темір жолы – маңызды тасымалдаушы. Әр күн ... онда ... ... ... ... жол ... мемлекеттің 50 қалаларын
байланыстырады. ... ... ... ... өте ... ... ... жолаушылардың жайлылығы үшін үлкен терезелері
бар.
Испания дүние жүзіндегі туризмнің ... мен ... ... ... болып саналады.
Таблица 2. Туристердің Испанияға келетін көлік түрлері [2]
| | ... ... млн. адам |
| | | |
| ... ... |
| | | ... ... | | ... |57 594 |76 392 ... |38 803 |51 772 ... |18 791 |24 642 |
| | | ... түрі | | ... |27 746 |37 701 ... жол |0 241 |0 446 ... |9 108 |11 644 ... |1 707 |1 981 |
| | | ... ... | | ... |33 370 |41 973 ... және |3 376 |3 485 ... | | ... |2 057 |2 289 ... ... ... жол жоқ. ... ... ... т.б.
Норвегия Скандинавия түбегінде орналасқан. Онда негізінен терең фьордтар
мен таулы жер ... ... әуе ... дамыған.
Жолаушылар мен туристерді тасымалдау жүйесінде басқа маңызды фактор ... ... ... Бұл халықтың салт-дәстүр, өмір сүру қалпы,
төлеу қабілеттілігіне ... ... ... СССР ... ... ... ... болып, халықтың қозғалысы жоғары болып көлік нормадан тыс
болып кететін. 1940 жылы СССР-де тасымалдау ... ... 2 050 ... ... 1988 жылы қарай тасымалдау көлемі жылына 55 423 млн. ... Әуе ... ... Әуе ... мен ... ... ... дәлелі – билет болып
табылады. Онда жолаушының аты мен ... ... ... ... ... болып келеді де, онда барлық қажетті атрибуттар бола-
ды (ұшу купоны, жолаушылық купон және ұшу үшін отыру купоны) ... ... әуе ... ... ... ... ... билеттерде келесі атрибуттар жазылады: ... ... ... рейс ... мен әуекомпания коды; ұшып шығу күні мен
уақыты; билетті пайдалана алу мерзімі; статусы.
Жолаушылардың ... ... ... француз тілінде жазылса
да )ағылшын тілінде жазылады. Әйел фамилиясының алдында Ms (миссис),
еркек фамилиясының алдында Mr (мистер) деп жазылады.
Жолаушылардың тұлғасын куәландыратын құжаттар[3]:
Ұшу ... ұшақ ... ... әлде ... рейс ... өзгерсе,
т.б. жағдайда ғана көрсетіліеді.
Егер де жолда ұшақ отырып, бірақ ұшақ және рейс номері өзгертілмесе,
билеттің “маршрут” ... тек ... және ... пунктер ғана
белгіленеді. Жолда рейс номері өзгерсе, ... ... ... ... ... әріпті символ арқылы көрсетіледі: бірін-
ші класс (F); бизнес-класс (C); экономикалық класс (Y); туристік класс (Т).
“Air France” ... ірі ... ... ... – 180 ... класқа сәйкес);
Espace – 127 (бизнес-класқа сәйкес);
Economical (экономикалық класс).
Рейс номері және әуе компания коды сәйкес символдармен ... LM-124, бұл ... ... ... 124-рейсі.
Басқа кейбір әуекомпаниялардың кодтары:
SU – Аэрофлот – Ресейдің халықаралық әуе жолдары;
AF – Air France – ... – Delta Air Lines – ... – Finn Air – ... – British Airways – ... – Cyprus Airways – Кипр және т.б.
Күні (мезгілі) “бару” және ... ... ... Ашық ... ... ... күні көрсетілмейді. Ұшу купонының ішкі жағында “ореn” –
“ашық” белгісі қойылады.
Ұшып кету уақыты әрдайым жергілікті ... ... ... ... әуекомпанияларда кейде ұшып келу уақыты да көрсетіледі.
Билеттің пайдалану мерзімі ... ... ... ... Бірақ ол
оның берілуі немесе сапардың басталу мезгілінен 1 жылдан аспау ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мерзімі келесі жағдайда ұзартылады:
– егер жолаушы орын сатып алып, рейс іске асырылмаса;
... ... ... ... ... (бұл ... үшін ... жері болса);
– егер тасымалдаушы күнтізбе бойынша ұшуды іске асырмаса;
– жолаушы сервистің басқа ... ... егер ... ... көрсетілген орынды ұсына алмаса.
Бұл жағдайларда билеттің пайдалану мерзімі ... ... ... ... қайтыс болған кезінде, оның қасында ... ... 45 ... дейін өлімі туралы куәлігі бар ... ... ... ... – бұл рейске орын броньдалған болса
RQ – орын сұралып тұр, бос орын болса, жолаушы ұшып ... ... ... ... ... оның ... ... агенттікте
қайтадан алынады (билеттің дубликаты беріледі). Егер де билетті шетелде
жоғалтса, оны сол ... ... ... бере алады.
Егер де жолаушы рейске кешігіп қалса, тасымалдаушы оны басқа рейспен
тасымалдай алады (егер орын бар ... ... РЕХ ... АРЕХ ... ... ... ... бұндай жолаушыларға көптеген
шектер қойылған[10].
• Регистрациялану және ... ... ... ... рейстің басталуына дейін тасымалдау- шы
белгілеген уақытта барлық ресми үрдістерден өту үшін алдын ала келу керек.
Егер де жолаушы белгіленген уақытта ... ... және оның ... ... демек ол ұшуға дайын болмаса, онда тасымалдаушы оған бөліп
қойған орынды жоюға құқылы, өйткені рейстен ... ... ... ... ... ... ... шығындарына жауапты болмайды.
Қауіпсіздік ережелері бойынша, тек жолаушы ... ... оның ... жоқ болса ғана, рейс кешігуі мүмкін.
Көптеген мемлекеттерде аэропорттағы бірінші және ... ... ... ... ... жасалынады:
Бірінші класс жолаушылары арнайы VIP жоғары комфортабелді күту зал-
дарымен пайдалынады.
Егер жолаушы өзінің мінез-құлқымен, ... және ... ... басқа жолаушыларға кедергі жасаса, әлде жалпы қауіпсіздік себептері-
мен жолаушыны тасымалдаудан бет бұруы мүмкін.
Тасымалдаушы келесі жағдайларда тасымалдаудан бет ... ... ... ... нұсқаулар мен Ережелерді бұзу;
2) қауіпсіздік және т.б. қызметтерге бағынбау;
3) жолаушының міндетті құжаттарының жетіспеушілігі;
4) егер ... ... ... ... емес ... алынса немесе шындыққа
сәйкес болмаса;
5) егер ұшу купондарында жолаушы аты біреумен өзгертілсе.
Ересек адамдарсыз ... ... ... ... ... адамдарды тасымалдау рұқсаты ... ... ... тасы-
малдаушымен келісіледі.
• Туристік жүкті тасымалдау
Жолаушы (турист) жүк ... ... ... тасымалдауға құқықсыз:
1) ұшақ жолаушыларына, борт мүлкіне қауіпті ... ұшып ... ұшып кету және ... ... ... және ... тасымалдауға тыйым салынған заттарды;
3) тасымалдаушының ойы бойынша, өзінің салмағы, көлемі, түрі бойын
ша тасымалдауға ыңғайсыз ... тез ... және ... заттарды;
5) дәрімен атылатын қаруларды (аң аулау және спорттық қарудан басқа)
және амуницийді;
6) ақша, ... ... ... ... күміс бұйымдарды,
іскерлік құжаттарды, паспорттарды, т.б. заттарды;
7) жабайы аңдарды;
8) Ережеге сәйкес т.б. заттарды.
Одан басқа жүкте ... ... ... ... ... қысыл-
ған және сұйытылған газ, бутан, оттегі, сұйық ... ... ... ... күйдіретін заттарды, сынапты, сілтілерді, аккумуля-
торлық батареяларды, жеңіл жанатын сұйықтарды, радиоактивті элементтер- ді,
агрессивті және ... ... ... ... ... ... т.б. заттарды.
Егер регистрацияланған жүк керекті түрде оралмай, қауіпсіздік ережелер-
ін бұзса, тасымалдаушы оны ... бет бұра ... ... ... ... тасымалдаушы жүкті
тексеруі мүмкін. Егер де жолаушы қатыса ... оның ... ... ... Ал егер жолаушы мұндай ... ... ... ... ... оның ... ... алуға құқылы.
Егер тасымалдаушы жүкті қабылдап, оны регистрациядан ... ол ... ... рейспен жеткізілуіне және оның қауіпсіздігіне жауапты.
Кейбір жағдайда, Ережелерде белгіленген, жолаушымен ... ... ... ... ... ... нормаларға немесе тасымалдаушы ... ... өз ... ақысыз тасымалдай алады.
Әдетте, Ереже бойынша, ақысыз жүкті ... ...... ... – 40 кг., ... үшін – 30 кг., ... класс үшін – 20
кг.(Weight concept).
Жүктің ... ... үшін ... ... ... ақша төленеді.
Кейбір тасымалдаушылар жүктің орын санына байланысты жүкті ақысыз
тасымалдау ... ... (Piece ... төлем арқылы жолаушы шектен асып кететін ... ... ... ... өзімен бірге ұшақ салонына алатын жүк регистрациядан өтпей-
ді. Оның ... мен ... ... ережелерімен реттеледі.
Көптеген жағдайларда қол жүгі бір орынмен шектеледі. Сыртқы киім, бала- лар
тамағы ... ... ... қол жүгі ... ... ... қол жүгі ... 5 кг. аспау керек.
Соңғы нүктеге келгенде, жолаушы ... ... ... мен ... көрсетіп, өзінің жүгін қайтып алады. Егер де ... ... ... ... ... тасымалдаушы оған жүгін жолаушы қажетті
құжаттарды көрсетіп, жүкті анықтауға кеткен ... ... ... ... ... ... шағымсыз жүгін алуы – жүктің ... ... ... ... ... дәлелі.
Жануарлар (мысық, иттер, құстар, т.б.) тасымалдауға тек денсаулығы мен
егуі туралы сертификаты, алып шығу кіру рұқсаты болған ... ... ... ... бойынша) жіберіледі. Жолаушының ... ... да, ... тамағы бар жануарлар артық жүк ... және ... ... ... қуатсыз жолаушылардың қасын-дағы
иттер ерекше қарастырылады: олар жүктің ... ... тыс ... ... тасымалдануға жолаушы оларға толық жауапты болып,
тасымалдаушы жарақаттануы, ауруы немесе өлімі жағдайында жауапсыз ... ғана ... ... ... көрсету атрибуттары
Сервис (қызмет көрсету) және комфорт деңгейі әуекомпанияның класына,
бағытқа, тасымалдаушы ... ... ұшу ... ... ... бірі – ... орнының типі мен орындық- тардың
арасындағы қашықтық, оның ішінде ... күл ... ... жинаушының
және т.б. болуы. Осындай орындықта көп жағдайда жақсы демалуға болады,
өйткені, ол ... ... ... ... Алыс маршрут- тарда бірінші және
бизнес-класс орындарында ... ... ... ... жеке наушниктер беріледі, олар арқылы музыкалық ... әуе ... ... ... бола- ды (демек, двигательдің
шуылдауы естілмейді).
Кейбір жағдайларда ... ... ... ... ... ұшағында бірінші және бизнес-класта спутник байланыс жеке
телефондары бар, ... ... ... ... ... Осындай
телефондар американдық әуежолдарының 70 %-де бар.
Осындай жүйенің лидері SAS әуекомпаниясы ... ... ... ... ... ... ... Бірақ әуе-
компаниялардың барлығы жолаушыларға ұшақ ... ... ... ... ... бермейді. Өйткені, бұл қауіпсіз. Германияда, оған қоса, ұшу
кезінде компакт-дискілердің портативті проигрывательдерін ... ... ... ... факс, телеграмма жіберуге мүмкіндік бар. Мұндай
жүйе (GTE, Airfone) басқа ... ... ... мүмкіндік береді.
Компьютер және тағы басқа оргтехникамен пайдалану мүмкіндігі де бар.
Комфорттың ерекше ... “Air ... ... ... Онда ... аталынып кеткен атрибуттардан басқа үлкен ... ... ... Оны билетті сатып алу кезінде таңдап алуға болады ... ... ... ... ... ұлттық асханадан, арнайы
балалар тағамдары және т.б.).
Трансконтиненталдық рейстерде ыстық тамақ әрбір 4 сағат сайын беріле-
ді. Егер ұшу ... 3 ... көп ... 3-4 түрден аз емес ыстық ... ... шай, ... ... ... Бұл ... рейстерінде
балалар үшін арнайы бағдарлама “Көк планета” (Planeta blue) бар, олар ой-
найды, тамақтанады. Бұл әуекомпания алыстағы ... ... ... ... ... ұшағы арқылы қызмет көрсетуді іске асырады.
Кейбір әуекомпаниялар ... емес ... ... көп ... ... ... ... тамақтандыру, спирттік ішімдіктердің
шексіз таңдауы, жеке тапочки, сувенирлер, сыйлықтар, сонымен ... ... үшін жеке ... ... болады (олар төлемсіз
трансферді іске асырады).
Бизнес туризм жолаушыларына ... ... ... үшін ... (British Airways, ... Air France, Austrian Airlines ... ... класс принципі бойынша қызмет көрсетудің ерекше режимін енгізе-
ді: Concorde class, First class, Club World, Club Europe class, ... және т.б. ... ... ... ... ... әр түрлері,
оргтех- ника, компьютер, электрондық ... ... түрі ... ... VIP ... тезделген кеден формальностары, қосымша
(10 кг. дейін) төлемсіз жүк және оны тез алып ... ... ... ... ... ... т.б.қызметтер көрсетіледі. Іскер адамдарға
арнайы ұшақтар бар (бизнес-офистер). Олардың көбісі бұл мақсатта ... ... ... ... маңызды атрибуттары – шу мен вибрацияның ұшақ ... қол жүгі үшін ... ... болуы, қызмет көрсету пер-
соналының ... ... ... ... ... халықаралық қатынастарда “халықаралық әуе
тасымалдауларының негізгі ережелерін унификациялау үшін келісім”
(1929 ж. 12 ... 1955 ж. және 1975 ... ... мен ... ... ... Конвенциясымен (келесіде – Ережелер) реттеледі.
Бұл Конвенцияның шарттары жолаушылар мен жүкті ... ... ... мұндай Ережелер ұлттық заңдармен, үкімет қаулысымен,
кодекстермен реттеледі.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... саласындағы қоғамдық
қатынастардың құқықтық, экономикалық және ... ... ... ... ... Көліктік қызметтің негіздері
1-бап. Осы Кодексте пайдаланылатын негізгі ұғымдар
5. Әуе жол көлігі ... ... ... ... ... ... - ... әуе кемелерi, олардың жабдығы,
жинақтаушы бұйымдары, двигательдерi, тренажерлерi ... әуе ... ... ... ... ... авиациялық қызмет көрсетулер - ... ... ... ... және ... ... ұйымдастыру мен қамтамасыз етуге және авиациялық
жұмыстарды орындауға байланысты қызмет көрсетулері;
3) авиациялық маршрут (авиамаршрут) - үстінде ... ... әуе ... ... ... жер
бетiнiң географиялық сипаттамасы немесе ... ... ... персоналы - авиациялық бағдардағы кәсіби даярлығы
бар, ұшуды ұйымдастыру, әуе кемелерінің қозғалысын ... ... ... ... авиациялық жұмыстарды орындау
жөніндегі, сондай-ақ тасымалдарды, ұшу қауіпсіздігін немесе
авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі ... ... жеке ... ... қауiпсiздiгi - ол авиация қызметiне заңсыз қол ... ... алу және ... болдырмау арқылы қамтамасыз
етiлетiн авиацияның қалыпты және қауiпсiз қызметi.
6) авариялық-құтқару жұмыстары - жапа шеккендерге дер кезiнде
көмек көрсетуге бағытталған ... ... ... - ... әуе ... ... сертификаты және жолаушылардың, жүктiң, багаж
бен почта жөнелтілімдерінің әуе ... және ... ... ... ... бар заңды тұлға.
8) авиациялық жұмыстар - жеке шаруашылық салаларындағы (ауыл
шаруашылығындағы, құрылыстағы, ... мен ... ... ... ... ... және ... процестерiн қамтамасыз ету
мақсатында, сондай-ақ эксперименттiк және ғылыми-зерттеу
жұмыстарын, санитарлық және ... ... ... ... ... ... ... табиғи зiлзала,
авариялар мен апаттар ... жою үшiн ... ... ... ... ... ... оқиға - ұшуды орындау мақсатында әуе кемесi
пайдаланылған кезде осы әуе кемесiнiң, оның ... ... ... ... ... атқаруының бұзылуына
байланысты немесе сыртқы жағдайлардың әсерiне байланысты
туындаған, ... ... ... әкеп соқтыра қоймаған
оқиға.
10) авиациялық оқиғалар – ұшу ... ... ... төнген немесе нақты қатер төнуі мүмкін болған, сондай-
ақ әуе ... ... ... ... ... ... ... қарай кез келген ауытқулар
пайда болуы мүмкін әуе кемесін пайдаланумен байланысты
оқиғалар;
11) авиациялық ... - әуе ... ... ... ... ... осы әуе кемесiнiң, оның экипажының, басқа
авиация қызметшiлерiнiң қалыпты ... ... ... ... ... сыртқы жағдайлардың әсерiне
байланысты туындаған және адамдардың қаза табуына, елеулi
зақымдарға, әуе ... ... ... ... ... әкеп ... оқиға;
12) аэродром - әуе кемелерiнiң ұшып-көтерiлуiн, қонуын,
рульдеуiн, аялдауын және ... ... ... ... үшiн ... ... ... жер немесе су
учаскесi;
13) аэронавигациялық ұйым - әуе қозғалысына ... ... ... аэронавигациялық және ... ... ... ... ... ... – әуе ... қызмет көрсету,
ұшулар мен авиациялық электр байланысын радиотехникалық
қамтамасыз ету жөніндегі құрылғылар, сондай-ақ әуе ... ... ... етумен байланысты
телекоммуникациялар желісі мен инженерлік желілер;
15) апатқа ұшыраған әуе кемесi - ұшып көтерiлген, қонған ... ... ... ... ... толық қираған әуе
кемесi, сондай-ақ амалсыздан аэродромнан тысқары жерге қонған
әуе кемесi;
16) ... әуе ... - ... ... ... ... ... азаматтық әуе кемелерiнің
мемлекеттiк тiзiлiмiне ... әуе ... ... ... ... қол сұғу - ... ... және
қауiпсiз қызметiне қол сұғу ... ... ... ... материалдық зиян шегуге, әуе кемесiнiң
күшпен басып алынуына ... ... ... әкеп соқтыратын
немесе осындай зардаптардың туындау қаупiн төндiретiн заңсыз
әрекет немесе әрекетсiздiк.
18) азаматтық ... ... - ... ... саласындағы
қызметтi жүзеге асыратын заңды тұлға;
19) айрықша маңызды ұшулар – бортында ... ... ... бар әуе ... ... аса жеңiл авиация - ең үлкен массасы екi мың жетi ... ... аса ... ұшу ... ... және ... конструкциядағы басқа да әуе
кемелерiн, аэростаттық аппараттар мен көмекшi құрылғыларды
пайдаланатын азаматтық авиация;
21) ... ... ... - авиациялық маршрутты
пайдалану құқығына берiлген құжат;
22) азаматтық әуе кемелерін ... ... ... әуе ... пайдаланушыларды сертификаттау
ережелерінде ... ... ... куәландыратын, уәкілетті орган берген құжат;
23) аэродром жарамдылығының сертификаты - ... ... ... ... ... ... орган берген құжат;
24) әуежай - әуе кемелерiн қабылдау мен ... ... ... ... арналған және осы мақсаттар
үшiн аэродромы, аэровокзалы, басқадай ғимараттары, сондай-ақ
қажеттi жабдықтары бар құрылыстар кешенi;
25) әуежай қызметi - ... ... әуе ... ... ... пен ұшу ... қамтамасыз етуге
байланысты жүзеге асыратын қызмет;
26) әуе навигациясы - бағдарламалық траектория бойынша ... ... ... ... ... әуе жолы - әуе ... ұшуына арналған және әуе
қозғалысын басқару жүйесiнiң аэронавигациялық құрылғылармен
бақыланатын ... ... әуе ... әуе кемесi - жер (су) бетiнен шағылысқан ауамен ... ... ... өзара әрекеттесу есебiнен
атмосферада қалықтайтын ұшу аппараты.
29) әуе көлігі – ... ... ... әуе ... ... ... ... және почта
жөнелтілімдерін тасымалдау болып табылатын көлік түрі;
30) әуежайдың бақыланатын аумағы - әуежайдың, аэродромның, ... ... ету ... ... ... ... авиациялық қауiпсiздiк қызметi бақылайтын жанасып
жатқан аумақ, қызметтiк ғимараттар, құрылыстар, қоймалар;
31) әуе кемесiнiң ұшуы - ұшып ... ... ... ... ... - жер ... су ... ажыраудан) бастап
зымырауының соңына (ұшып-қону алаңын ... ... ... тiк ... ... жер (су) ... табан
тiрегенге дейiнгi жер (су) бетiмен және әуе кеңiстiгiнде әуе
кемесiнiң қозғалып жүруi;
32) әуе еркiндiгi - халықаралық әуе тасымалдарына қатысты ... бiр ... ... ... немесе
мемлекеттерге жолаушылар, багаж, жүк және почта тасымалдау
үшiн өз ... ұшу мен ... ... ... ... құқығы;
33) Бiртұтас авиациялық iздестiру-құтқару ... ... әуе ... бар ... ... мен
авиакомпаниялардың авиациялық iздестiру және ... ... және ... ... дана ...... ... жасалған
азаматтық әуе кемесі конструкциясының, сипаттамалары мен
пайдалану-техникалық құжаттамасының ... ... әуе ... ... ... көзделген
талаптарға сәйкестігін куәландыратын, уәкілетті орган берген
құжат;
35) Қазақстан ... әуе ...... ... және сулы ... ... ішінде
оның аумақтық суларының үстіндегі әуе кеңістігі;
36) қатер ... әуе ... - ... ... оның ... ... ... төнген не онымен радиобайланысы
үзiлген және тұрған жерi ... әуе ... ... ... ... әуе ... мемлекеттiк
тiзiлiмi - Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерiн,
оларға құқықтарды және ... ... ... ... ... ... навигациялық құралдар - ұшақты ұшыру мақсатында қажеттi
ақпарат алып отыруға мүмкiндiк ... ... ... ... ... - ... iстеу принциптерi әр алуан
бiрнеше борттық құрылғылардың, ... ... ... ... ... ... негiзделген
құралдардың жиынтығы болып табылатын навигациялық құралдар.
40) пайдаланушы - әуе ... ... мен ... ... ... ... ... ұсынатын заңды немесе жеке тұлға.
41) тұрақты емес авиа тасымал – кестеден тыс ... ... ... ... - ... ... ... мақсатында
оқиға себебiн анықтау мен қауiпсiздiктi қамтамасыз ету
жөнiндегi ұсынымдарды қоса ... ... ... ... ... ... қамтитын процесс;
43) тұрақты авиатасымал – уәкілетті орган бекіткен кесте ... ... ... ... ... - ... ... лицензияның
қолданылуын тоқтата тұру немесе оны керi қайтарып алу кезiнде
енгiзiлетiн басқару;
45) ұшу қауiпсiздiгi - ұшудың қауiпсiз ... ... ... ... ... әуе кемесiнiң және
авиациялық қызметтер мен (немесе) жұмыстардың адам өмiрi мен
денсаулығына ... ... ... қабiлеттiлiгiн
айқындайтын кешендi сипаттамасы;
46) ұшу жарамдылығы - азаматтық әуе ... ... ... сипаттамаларына және ұшу сапаларына сай
азаматтық әуе ... ... ... ұшу жарамдылығының нормалары - әуе ... ... мен ұшу ... және ... ... қамтамасыз етуге ... ... ... ұшу жарамдылығының сертификаты - уәкiлеттi орган үлгi
сертификаты негiзiнде берген, ... әуе ... ... нормаларына сәйкестiгiн куәландыратын құжат.
49) үлгi сертификаты - әуе кемесiнiң, авиациялық двигатель
үлгiсiнiң және жаңа ... әуе ... ұшу ... ... ... ... ... берген
құжат.
50) халықаралық әуежай - iшiнде кедендiк, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн әуежай;
11-тарау. Әуе көлігі саласындағы мемлекеттік реттеу
және ... ... ... авиацияны мемлекеттік реттеу
168-бап. Авиация қызметі және әуе ... ... ... ... мен бақылау
1. Азаматтық, эксперименттiк авиация саласындағы мемлекеттiк басқару
мен азаматтық, эксперименттiк авиация қызметіне ... ... ... асырады.
Мемлекеттiк авиация саласындағы мемлекеттiк басқару мен бақылауды өз
құзыретi ... ... ... ... орган жүзеге асырады.
2. Уәкiлеттi орган мен қорғаныс саласындағы уәкілетті органның өзара
iс-қимылын ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
3. Уәкiлеттi орган Азаматтық авиацияның халықаралық ұйымының ... ... ... ... әуе ... мен аса жеңіл авиация әуе кемелерін пайдаланушы
сертификатының;
үлгі сертификатының;
әуежайдың жарамдылығы сертификатының;
ұшуға жарамдылығы сертификатының;
дана сертификатының берілуін жүзеге асырады.
Аталған ... беру ... ... ... ... заңнамасымен реттелмейді.
169-бап. Уәкiлеттi органның азаматтық авиация ... ... және ... ... ... құзыретi
1. Уәкiлеттi органның құзыретiне:
1) азаматтық авиация қызметiн реттейтiн нормативтiк құқықтық актiлерді
әзiрлеу және бекіту;
2) ... ... ... ... ... оның ... Қазақстан Республикасының атынан өкiлдiк етудi
жүзеге асыру;
3) әуе қатынасы мәселелерi жөнiндегi Қазақстан ... ... iске ... Қазақстан Республикасының лицензиялау туралы заңнамасына сәйкес
азаматтық ... ... ... ... сертификаттау және азаматтық әуе кемелері мен аса жеңіл ... ... ... ... үлгі ... әуежайдың
жарамдылығы сертификаттарын, ұшуға жарамдылығы сертификаттарын және дана
сертификаттарын беру;
6) тұрақты тасымалдар маршруттары ... ... ... ... қатынастардағы маршруттарын бекіту;
8) тұрақты емес авиатасымалдарын орындауға рұқсаттар беру, сондай-ақ
әуе көлігіне ... емес ... ... беру ... және ... ... бас тарту негiздерiн бекіту;
9) Қазақстан Республикасының Үкiметiмен келiсе отырып ... ... және ... ... ... ... әуе кемелерiнің техникалық пайдаланылуын бақылау
ережелерiн бекiту;
11) әуе ... ... ... ... ... әуе тасымалы машруттарына куәліктер беру;
13) азаматтық авиация саласындағы техникалық регламенттерді ... ... ... ... әуе ... ... құқықтарды және олармен жасалған мәмiлелердi мемлекеттiк тiркеу;
15) аса жеңiл авиация аэродромдарының жарамдылығын анықтау тәртiбiн
бекiту және аса ... ... ... персоналын аттестаттаудан
өткiзу;
16) флагмандық әуе тасымалдаушысын айқындау ережелерiн әзiрлеу;
17) ұшу қауiпсiздiгi мен авиациялық ... ... ... жүргiзу;
18) өз құзыретi шегiнде әкiмшiлiк құқық бұзушылықтар туралы iстердi
қарау;
19) азаматтық авиация ... ... ... ұйымдастыру;
20) авиациялық персоналды қайта даярлау бағдарламаларын бекiту;
21) ... ... ... ... мен ... ... талаптарын бекiту;
22) азаматтық авиацияның жердегi радиосәулелендiру құралдарын
мемлекеттiк тiркеу ... ... және ... ... ... азаматтық авиация саласындағы еңбек қауiпсiздiгiн және өндiрiс
санитариясын қамтамасыз ету ... ... ... ұшуларға
аэронавигациялық қызмет көрсету жөнiндегі нормативтiк құқықтық актiлерді
бекіту;
24) өз құзыретi шегiнде әуежай қызметiн реттейтiн ... ... ... азаматтық авиация саласында авариялық-құтқару жұмыстарын жүргiзу
жөнiндегі нормативтiк құқықтық актiлерді ... әуе ... ... шығару ережелерiн бекіту;
27) азаматтық авиация саласында инспекциялық қарауды және инспекциялық
тексерудi жүзеге асыратын уәкiлеттi ... ... ... ... ... жүрген куәлiктерi бар, ... ... ... ... ... мүшелерiне, бортсерiктерге,
инженерлiк техникалық құрамға және ... ... ... кейiн әуе кемесiнiң ұшу кезiндегi қауiпсiздiгiн қамтамасыз
ететiн персоналға халықаралық үлгiдегi сәйкестендiру ... ... ... ... ... ... ... шетел
авиакомпанияларын, олардың филиалдары мен өкiлдiктерiн аккредиттеу ;
29) табиғи монополия салаларындағы және ... ... ... қызметті бақылауды және реттеуді жүзеге асыратын орталық
мемлекеттік органмен келісе отырып, ... ... ... құрамына
кіретін операциялар тізбесін бекіту;
30) Қазақстан Республикасының азаматтық аэродромдарын пайдалануға
жарамдылық нормаларына сәйкес ... және ... ... ... ... ... құзыретті мемлекеттік органдардың келісуі ... ... ... ... ... халықаралық
қатынастағы ұшуларды орындайтын әуе кемелерін қабылдауға, шығаруға ... ... ... ... ... ... азаматтық және эксперименттік авиация аэродромдарын, сондай-ақ
бірлесіп пайдалану және бірлесіп орналасу аэродромдарын мемлекеттік тіркеу
және ... ... ... ... ... және ... ... аттестаттауға жататын
авиациялық персоналы лауазымдарының (кәсіптерінің) тізбесін бекiту;
34) азаматтық және ... ... ... ... киім киіп жүруге құқығы бар авиациялық персоналы лауазымдарының
тізбесін бекiту және оларды беру тәртібін айқындау;
35) сертификаттау және ... әуе ... мен аса ... ... кемелерін пайдаланушы сертификаттарын, үлгі сертификаттарын, әуежайдың
жарамдылығы сертификаттарын, ұшуға жарамдылығы сертификаттарын және ... ... ... ... көлік құралдарын, жылжымайтын мүлікке
және олармен мәмілелер жасауға ... ... ... ... ... ... ... ету бөлігіндегі салық заңнамасын орындау;
37) табиғи монополия салаларындағы және ... ... ... ... ... және реттеуді жүзеге асыратын орталық
мемлекеттік органдармен келісе отырып, әуежайлар көрсететін ... ... ... ... ... ... ... жатады.
170-бап. Авиакомпаниялар
1. Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген авиациялық жұмыстардың
тiзбесіне сәйкес авиациялық жұмыстарды жүзеге асыратын авиакомпанияларды
қоспағанда, ... әуе ... ... ... жүк, ... ... ... және (немесе) азаматтық әуе кемелерiмен
авиациялық жұмыстарды орындайтын ... осы ... ... ... ... ... ... заң актiлерiнде
белгiленген тәртіппен акционерлiк қоғам нысанында ғана құрылады.
2. Авиакомпанияның ресми мәртебесi әдiлет органдарында заңды тұлғаны
мемлекеттiк ... ... ... берген пайдаланушы сертификаты және
тиiстi лицензиясы болуымен айқындалады.
Авиакомпания деген ... ... жоқ ... бiр ... ... деп атала алмайды немесе өзiн авиациялық қызмет ... ... ... ... ... ... ... алмайды.
3. Шетелдiк авиакомпаниялар Қазақстан Республикасы аумағындағы өз
қызметiн Қазақстан Республикасының заңдарына және Қазақстан ... ... ... ... асырады.
Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс ... ... ... ... ... ... ... асыратын
шетел ұйымдары, олардың ... мен ... ... ... ... ... аккредиттелуге жатады.
Уәкiлеттi орган Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс ... ... ... ... мен өкiлдiктерiн
аккредиттеуден:
1) Қазақстан Республикасының шет ... ... ... ... жағдайда немесе осындай келiсiмдердiң ... ... ... ... ... ... олардың
филиалдары мен өкiлдiктерiн ашуға қатысты шарттарымен айқындалған өзге ... ... ... ... жұмыс iстейтiн шетелдiк
авиакомпанияларды, олардың филиалдары мен өкiлдiктерiн ... мен ... ... жағдайларда бас тартады.
Шетел авиакомпанияларын аккредиттеу мерзiмi аккредиттеу үшiн қажеттi
барлық құжаттар ұсынылған күннен бастан отыз күннен аспайды.
4. ... ... ... және ... ... ... орындалмаған немесе тиiстi дәрежеде орындалмаған жағдайда
авиакомпаниялар Осы Кодексте, ... ... ... ... ... өзге де заң актiлерiнде, сондай-ақ
тараптардың келiсiмдерiнде ... ... ... Әуе ... Әуе ... ... ... Республикасының халықаралық
келiсiмдерiне және уәкiлеттi орган белгiлейтін ішкi ... ... ... ... ... ... бөлу конкурстық негiзде жүзеге асырылады.
2. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң немесе ол уәкiлеттiк ... ... ... ... жүзеге асырылатын авиамаршруттар
бойынша тұрақты тасымалдар, сондай-ақ ... ... ... негiзiнде жүзеге асырылатын, авиамаршруттың тиiмдi жұмыс iстеуiне
қажеттi кiрiс деңгейiн қамтамасыз етпейтiн тасымалдарға тиiстi бюджетте
көзделген ... ... ... ... ... ... берiлген куәлiк авиакомпанияның белгiлi бiр
авиамаршрутта жолаушылар, ... жүк және ... ... ... ... куәлiгiн тасымалдар түрлерi мен аталған куәлiктiң
қолданылу мерзiмiн көрсетiп уәкiлеттi орган ... ... ... ... ... және ол ... жеке және ... тұлғаларға берiп
жiберiлмейдi. Бiр авиамаршрутқа бiрнеше куәлiк берiлуi мүмкiн. ... ... ... ... ... кестеге
сәйкес бiр ай iшiнде ұшуды қамтамасыз ету үшiн ... ... ... жағдайда, авиамаршрутқа куәлiк беруден бас тартылуы мүмкiн.
Авиамаршрут ... ... ... ... шарттар бұзылған жағдайда,
оны уәкiлеттi орган керi ... алуы ... ... емес ... ... ... органның рұқсатымен ғана
жүзеге асырылады.
5. Басқа мемлекеттің ... ... ... ... әуе еркiндiгiн, тасымалдау құқығын беру шарттары
әуе қатынастары туралы халықаралық келiсiмдермен белгiленедi.
172-бап. ... әуе және ... әуе ... ... - әуе ... ... ... немесе көпжақты
халықаралық келiсiмнiң шарттарына сәйкес әуе тасымалдарын жүзеге ... ... ... ... ... әуе тасымалдаушысы.
Флагмандық әуе тасымалдаушысы - тұрақты және тұрақты емес халықаралық
әуе тасымалдарын жүзеге асыру үшiн ... ... ... әуе тасымалдаушысы.
Флагмандық әуе тасымалдаушысын тағайындалған әуе тасымалдаушылары
арасынан конкурстық ... ... ... ... ... оған халықаралық авиамаршруттарды пайдалану кезiнде басымдық ... ... мен ... ... ... қызмет ерекшелiктерi
1. Әрбiр әуежай мен авиакомпанияның өз құрылымында тиiстi қажеттi
техникалық құралдармен және кадр ... ... ... қызметi болуы мiндеттi. Азаматтық авиация ... ... ... қызметі уәкiлеттi органмен, Қазақстан
Республикасының ұлттық қауiпсiздiк органдарымен, құқық қорғау және өзге де
мемлекеттiк ... ... ... сәйкес өзара қатынаста жүзеге
асырылады.
Авиациялық ... ... ету үшiн ... ... ... ... сондай-ақ авиациялық қауiпсiздiк
қызметтерiнің басшылары ... ... ... Азаматтық авиацияның барлық ұйымдары ... ... олар ... ... ... ету жөнiнде өздерiне
жүктелген мiндеттердi орындауы үшiн, ... ... ... ... ... ... авиациялық қауiпсiздiк қызметiнiң қызметтiк
мiндеттердi ... ... ... ... ... Әуежайлар мен авиакомпаниялардың авиациялық қауiпсiздiк қызметтерi,
авиациялық қауiпсiздiк жөнiнде белгiленген ережелерге сәйкес, ... ... ... ... әрекетiнен қорғауды қамтамасыз ... ... ... ... ғана ... қауiпсiздiк
қызметінің басшысы болуы мүмкiн. ... мен ... ... қызметiнiң басшысын тағайындау мен қызметтен босату
уәкiлеттi ... және ... ... органдарымен келiсе отырып
жүргізiледі.
5. Азаматтық авиация ұйымдары авиациялық қауiпсiздiк ... мен ... ... ... бiлiктiлiк талаптарын
Қазақстан Республикасының ұлттық қауiпсiздiк органдарымен келiсе ... ... ... Әуе ... Әуе ... жіктелуі
Авиация түрлерiне тиесiлiгiне қарай әуе кемелерi:
1) азаматтық;
2) мемлекеттік;
3) эксперименттік ... ... және ... әуе ... ... және жеке тұлғалардың
жеке меншiгiнде болуы мүмкiн.
4-параграф. Әуе кемелерінің ұшуы, олардың ... ... ... ережелерi
Әуе кемелерiнiң Қазақстан Республикасы аумағының үстiмен ... ... ... ... ... Республикасының әуе
кеңiстiгiнде ұшудың Негiзгi ережелерiне сәйкес ... Кеме ... ... ... әуе ... ... Республикасының әуе
кеңiстiгiнде ұшудың Негiзгi ережелерiнде және арнайы нормативтiк құжаттарда
көзделген кеме құжаттары болуы ... ... ... ... ұшуы ... әуе ... оның экипажы мен басқа да
авиация ... ұшу және қону ... ... ... тиiс.
Ұшуға әзiрлену ережелерi мен ұшып шығуға рұқсат алу тәртiбiн азаматтық
және эксперименттiк авиация үшiн - ... ... ... ...... ... ... орган белгiлейдi.
201-бап. Әуе кемесi экипажының iс-қимылына араласпау
Әуе кемесi бортындағы адамдардың, соның iшiнде кемеге ие адамдардың
экипаж iс-қимылына ... одан ... ... жоспары мен ретiн
өзгертудi немесе аэронавигациялық ... ... ... ... ... салынады.
202-бап. Апатқа ұшырау қаупi төнген немесе апатқа ұшырған әуе кемесi
экипажының ... ... ... ... әуе ... ... Қазақстан
Республикасы әуе кеңiстiгiнде ұшудың Негiзгi ережелерiнде белгiленген
тәртiппен ... ... ... ... ... ... қатер
сипаты туралы хабарлауға және борттағы адамдардың өмiрi мен денсаулығын,
мүлiктi сондай-ақ әуе ... өзiн ... ... ... шаралардың
бәрiн қолдануға тиiс.
Апатқа ұшырған әуе кемесiнiң экипажы өз өкiлеттiгiн ... ... ... ... адамдарды, мүлiктi құтқару мен
олардың қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету, әуе кемесiнiң өзiн ... ... ... ... ... қолдануға мiндеттi. Әуе кемесiнiң барлық
экипаж мүшелерi адамдарды, мүлiктi және әуе ... ... ... ұшырау қаупi төнген немесе апатқа ұшыраған әуе кемесiнiң
командирi осындай жұмыстарды жүзеге асыруға ... бар ... ... осы әуе кемесiнiң бортындағы адамдардың iс-қимылдарына басшылық
етедi.
203-бап Қауiп төнген ... ... ... ... ... ... қандай да бiр ақпарат алған әуе
кемесiнiң командирi ол туралы аэронавигациялық ұйымға немесе өзге ... ... ... егер ... өзi осы әуе ... ... мен
экипажының қауiпсiздiгiне қатер туғызбаса, мүмкiн болатын көмегiн көрсетуге
мiндеттi.
204-бап Апатқа ұшырау қаупi төнген немесе ... ... әуе ... ... ... ... аэронавигациялық ұйымның іс-
қимылы
Аэронавигациялық ұйым ... ... ... ... немесе апатқа
ұшыраған әуе кемесi туралы ақпарат, ... әуе ... ... ... ... ... ... кез келген өзге де ақпарат алған
кезде, Қазақстан Республикасы әуе кеңiстiгiнде ұшудың Негiзгi ережелерiнде
белгiленген ... ... ... ... мүмкiн болатын шаралардың
бәрiн қолдануға мiндеттi.
205-бап Әуе кемелерiнiң және олардың ... ... ету ... ... ... техникалық қадағалау объектілері болып табылады:
1) әуе кемесі және оның жабдығы;
2) әуе кемесін және оның ... ... ... әуе ... және оның жабдығын шығару процесі;
4) әуе кемесін және оның жабдығын пайдалану процесі;
5) әуе ... және оның ... ... тасымалдау және сақтау
процесі;
6) әуе кемесін және оның ... сату ... әуе ... және оның ... ... ... және жою процесі.
7 -параграф. Халықаралық ұшулардың ерекшелігі
218-бап. Әуе кемелерiнiң халықаралық ұшуларын орындаудың паспорттық,
кедендiк және өзге де ... ... ... ... келетiн және осы аумақтан кететiн
немесе транзитпен өтетiн барлық әуе ... ... ... мен
жолаушыларына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы аумағына әкелетiн ... ... ... ... ... ... Республикасының
заңнамасымен белгiленетiн паспорттық, ... ... ... ... мен ... қолданылады, егер өзгеше Қазақстан
Республикасы бекіткен халықаралық шарттардан туындамаса.
221-бап. ... ... ... ... ... ... бір ... (жалданушы) басқа
тарапқа (жалдаушыға) жолаушыларды, багажды және ... бір ... ... бір ... бірнеше көлік ... ... ... Чартерлiк шартта тараптар атауы, әуе кемесiнiң ... ... ... ... жолаушылардың ең жоғары саны, багаждың, жүк
пен почтаның салмағы, тасымалданатын зат мөлшерi, ... ... ... және баратын жерi көрсетiлуi тиiс.
Чартерлiк шартқа басқа да жағдайлар енгiзiлуi мүмкiн.
3. Жалдау ... ... ... егер ол әуе ... ... ... ету үшiн ... ... қосымша төлем талап етпей-ақ, тасымалдың басталу уақытын
және қонатын жерiндегi жоспар ... ... әуе ... ұшып ... ... бұл әуе кемесінің қауіпсіз ұшуын қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ұшу ... өзгертуге құқылы.
4. Жалданушы:
әуе кемесiнiң толық сыйымдылығын уақтылы беруге және шарт ... ... әуе ... шартпен қарастырылған мақсаттарда пайдалануға
болатындай күйде күтіп ұстауға мiндеттi.
5. Жалдау шарты бойынша жалдаушы жалданушының ... ... ... субчартерге беруге құқылы.
6. Жалдаушы:
1) шартта қарастырылған төлемдi уақытылы төлеуге;
2) жолаушыларды, багажды, жүк пен ... ... ... ... уақытылы жеткiзудi қамтамасыз етуге мiндеттi.
222-бап. Халықаралық әуе тасымалдары
Қазақстан Республикасының азаматтық әуе ... ... бен ... ... әуе ... ... ... егер Қазақстан
Республикасының халықаралық шарттарынан ... ... ... жүк пен ... ... ... ... жалпы ережелер қолданылады.
Почта жөнелтілімдерінің халықаралық әуе тасымалдары Қазақстан
Республикасы жасасқан халықаралық ... ... ... ... ... ... ... Аэродромдар
233-бап. Аэродромдар жiктемесi
Аэродромдар, вертодромдар жiктемесi олардың пайдаланылуына, ұшып-қону
алаңының мөлшерлерiне және олардың үстiңгi қабатының ... ... ... ... аэродромдардың ұшуларды қамтамасыз ететiн
байланысты және радиотехникалық құралдармен жабдықталуына қарай ... ... ... ... ... түрiне қарай аэродромдар, вертодромдар
жасанды жабылған, топырақты, қармен ... ... ... ... ... ... мен ... болуы мүмкiн.
Авиацияның қандай түрлерiне тиесiлiгiне қарай ... ... ... ... ... және ... авиация
аэродромдары, сондай-ақ бірге пайдалану және бірге ... ... ... ... ... ... ... түрлерінің құрамына:
1) азаматтық әуе кемелерiн, жолаушыларды қабылдау, шығару және оларға
қызмет көрсету, багажды, жүктi, почтаны өңдеу, оларды ... ... ... ... ... ... объектiлерiн күтіп ұстау, жөндеу
және пайдалану;
3) әуежайдың ... ... ... ету, ... ... режимiн қамтамасыз ету және ... ... ... қамтамасыз ету;
4) азаматтық әуе кемелерiнiң ұшуын жарық түсiру-техникалық қамтамасыз
ету және ... ... ... ... ... жабдықтау;
5) азаматтық әуе кемелерiн, әуежай объектiлерi мен қызметтерiн ... ... және ... ... ... ету,
олардың сапасын бақылау;
6) азаматтық әуе кемелерiн пайдаланушыларға және басқа тұтынушыларға
арнаулы автокөлiк құралдарын беру;
7) әуежайлар мен ... әуе ... ... мен экипаждарды
тағаммен қамтамасыз ету;
8) жолаушыларға, экипаждарға, халыққа азаматтық авиация саласындағы
қажеттi деректер жөнiнде ақпараттық-анықтамалық қызмет көрсету кiредi.
Әуежай қызметiнiң ... ... ... ... негізгілерімен технологиялық байланысты емес, табиғи ... ... ... ... ... қызметін қамтамасыз ету
үшін қажетті қызметтің басқа да түрлері кіруі мүмкін.
2 ӘУЕ КӨЛІГІНІҢ ... ... ... Әуе тасымалдауларының дүние жүзіндегі жағдайы, тенденциялары
Халықаралық туризм ... ... ... ... туралы
айтады. Оның дамуын зерттеу алдында көлік индустриясымен қарым-қатынасын
анықтау өте маңызды. Туризмдегі сұраныс ... ... тез ... ... ... ... көлік индустриясында-ғы соңғы ... ... ... ... аз ... ... жер ... арқылы жүзеге аса- ды.
Әуе көлігінің ролі ... ... өсе ... халықаралық саяхаттар Европа ішінде ерекше таралған. ... ... ... ... және ... ... жолдар желісі
көліктің осы түрін пайдалануға олжалы (выгодный) етеді. Сонымен қатар,
иммиграциялық және ... ... ... одақ ... тері
арасында соңғы жылдары дұмсартылды.
1992 ж. саяхатшылардың 5 % ғана ... ... ... ... ... ... бойынша әсіресе), 8 % пароходтар мен паром-
дарда саяхаттады (мысалы, Франция мен ... ... және ... мен ... арасында), ал туристердің 40 % самолётпен ұшқан.
Туризм индустриясында және әлемдік ... әуе ... ... ... және оның өсу ... өте ... - әлемдік ЖІӨ (ВНП) өсу тем- ... есе ... 70 жж. жыл ... ол 6 % 90 жж. 5 % ... ... темптері тек индустриалды және жаңа индустриалды ... ... ... ... өсу ... ... – жылына 7,5 %.
Ұшақтар әлемдегі ең танымал ... түрі ... ... ... ... да тура ... ... болады. Соңғы жылдары әлемде,
сонымен қатар біздің елде де саяхаттау көлемінің көтерілуінің ... ... Бұл ... ... ... бар:
1. Авиация алыс жолдарға жүрудегі ең тез және ыңғайлы көліктің ... ... ... әуерейстедегі сервис туристердің сұранысын
қанағаттандырады
3. Авиациялық ... ... ... мен ... ... ала отырып, туристік агенттіктерге ... әр ... ... ... ... Сол ... әуетасымалдауды таңдауға
итермелейді.
Әуе көлігі индустриясы экономикалық және ... ... өте ... ... ... ... ... және экономикалық құлдырау (90 жж.
басталған) әуе тасымалдауларының қысқаруына ... ... ... ... ... (ICAO) статистикасы бойынша, осы периодта
дүниежүзілік әуе ... 3,5 % ... ... ... реактивті двигательдердің пайда болуы-
нан кейін жоғары өсті. 1950 ж.бастап коммерциялық авиацияның жолаушы- ... 60 ... ... және бұл ... ... ... ... ғанда
ең жоғары өсу боды. Сұраныстың өсуіне, одан басқа, халықаралық ... ... ... ... және ... ... біріктірілген процестер:
• Ұшақтар одан әрі берік, жедел және бір уақытта жүздеген жолаушылады
тасмалдай алады
• Ұшу кезіндегі ... ... ... ... ал ... ... және шыдамды бола бастады
• Әуебилеттер көптеген адамдарға қолжетерлік бола бастағаны маңызды
жағдайлардың бірі
• Авиация арқылы туризмнің ... ... ... ... Ұшу ... ... кешкі тамақ және таңертеңгі ас, шектелмеген
сусын көлемі міндетті түрде болуы керек, ... ұшу ... ... ... бастады.
Халықаралық әуе тасымалдаулары негізінен Солтүстік Америка, ... және ... жаңа ... ... ... ... дүниежүзінің тасымалдауларының 75 % құрайды. Олардың 70 % АҚШ
компаниялары, 10 % Ұлыбритания компаниялары қамтамасыз ... ең ірі ... әуе ... ішкі ... ие. ... ішкі ... 56 % ... Европаның Одақ мемлекет-
теріне дүниежүзілік ішкі ... 22 % ... ... ... ең көп ... маршруты болып саналады да,
оған әлемнің жолаушыларының 22,3 % келеді.
“Боинг” компаниясының “Current Market ... ... ... әуе ... 2000ж. ... жыл сайын 5,9 % өсе береді, ал 2000-
2013 ж. дейін – 4,9 %. 1980-1990 жж. әлемдік әуе тасымалдауларының 5,9 ... ... өсуі ... жыл сайын пайда 51 млрд. ПМП ... ... ... ... ... ... ... 2000-2010жж. жылына пайдаға
119 млрд. ПМП қосылып отырады. Ал жолаушылық тасы- малдау ... жж. ... ... ... ... ... және халықаралық сауда тез темп-
термен ... ... ... ... болады.
Ең толған европалық маршруттар Лондонда басталып, оған Лондон – Париж,
Лондон – Нью-Йорк және ...... ... ... ... 40 %-і Азия – ... ... аймақ
ішіндегі маршруттарға, транстынық-мұхиттық маршруттарға және Азия – ... ... ... ... ... ... 3. ... жж. әуе ... ең ірі ... бағыттар ... ... ... ... ПМП |
| | ... |1,9 |
| | ... Америкасы |2,1 |
| | ... ... |2,5 |
| | ... ... ... |3,8 |
| | ... |8,8 |
| | ... ... |9,8 |
| | ... ... ұшу |11,2 |
| | ... маршруттар |13,3 |
| | ... ... |22,7 |
| | ... ... маршруттар |23,5 ... ... ... ... ... авиацияның маңызы зор халықаралық ұйымдары:
• Халықаралық әуе көлігі ассоцияциясы
(IATA - ... Air ... ... ИКАО – ... ... ... (ICAO - ... Civil
Aviation Administration) –
• Ұшу эксплуатациясына пайдалануын
бақылау бойынша ... ... (JAA ... Aviation ... ... ... ... (ACI -
Airports Council ... ... ... ... (ERAA - European ... ... Қауіпсіз ұшулар жөніндегі Еуропалық
ұйым (Eurocontrol - - ... the Safety of Air ... ... ... ... (IACA - International Air
Carrier Association)
• Ұшақтар жекешелігі мен ... ... (IAOPA ... Aircraft Owner and ... -)
• SITA-ауа хабарларының ... (Societe ... ... ... ... мен ... негізгі міндеті болып:
- азаматтық авиацианың қауіпсіздігі мен дамуын ... ... әуе ... ... мен ... көтермелеу
- ауа трассаларының, әуе порттардың және тағы да басқалардың көтермелеуі
- жолаушыларды қауіпсіз,үздікті, ... және ... әуе ... ... ... ... тоқтату
- келісетін жақтардың қошеметтеушілігін қамтамасыз ету
- халықаралық әуенавигациясында ұшулардың ... ... ... ... ... ... ... авиацияның дамуының стратегиялық бағы- ты
бойынша рекомендация мен методикалық ... ... ... ... Әр ... ... ... ету тежірибесі бар.
Жоғарыда аталған ұйымдардың ішінде ең маңыздысы - ... Air ... ... ... ... [7].
IATA халықаралық ұйымы (The International Air Transport Association) 1945
жылы сәуір айында Гавана (Куба) қаласында ... Оның ... - ... пайдаланушылар үшін әуекомпаниялардың бірігіп, ұшу қауіпсіздігін
әуетехникасының сапасын және экономикалық тиімділікті ... ... ... ... ... IATA ... ... жүзінің 130 астам мемлекетінен 230
мүше бар.
IATA жер бетіндегі территорияны үш ... ... ... ... ... Areas) бөледі, сол арқылы әр ... ... ... ... ... сервис стандарттарына келістірілген
тарифтерді орнатуға тырысады. TC1 – Солтүстік және Оңтүстік ... ... ... ... ... ТС2 – ... және ... ТС3 – Оңтүстік
- Шығыс Азия, Австралия және Жаңа Зеландия, 3 ... ... ... ... ... ... Civil Aviation Organization) – 1944 жылы 7 желтоқсан
күні Чикаго қаласында 52 ... ... ... авиация бойынша
Конвенцияға қол қоюымен құрылды. 1947 жылы ... ICAO ... ... ... және әлеуметтік сұрақтар бойынша Комитеті (ECOSOC)
ішінде ... ... ... мәліметтерге қарағанда азаматтық авиация жыл сайын 1 трлн. АҚШ
долл. пайдалы өнім (прибавочный продукт) ... 22 млн. ... ... ... ... ... дамуын жобалау ICAO, IATA мәліметтерінде,
БҰҰ және т.б. халықаралық ұйымдардың статистикалық мәліметтерінде
негізделеді.
Бұл болжамдардың әлемдегі ... ... ... ... ... ... Одақ ішінде тасымалдауларды жаңарту, жақсарту сұрақтары-мен
көлік министрлерінің Конференциясы мен көлік ... ... ... Одақ ... ... бірі – оған ... ... кеңістігін либерализациялау болды.
Ұшуларды либерализациялау әуекомпаниялар арасындағы бәсекелестікті
шиеленістірді. Бұл ... ... ... ... ... жиі ... ... жаңа бағдарламалардың пайда бо- луына,
ұшу барысындағы қызмет көрсету сапасының жоғарылуына және т.б. себеп болды.
Таблица 4. Әуе ... ... ... | | ... бойынша |Пассажир-километрлер ... ... өсу ... | ... % ... | | |
| | | | | ... |1982 |1992 |1993 |2003 | |3 |
| | | | | | | ... |496,5 |979,4 |1045,6 |1960 |7,0 |6,5 |
| | | | | | | ... |640,3 |973,2 |925,2 |1485 |4,3 |4,0 |
| | | | | | | ... |1136,8 |1952,6 |1970,8 |3445 |5,6 |5,5 ... ... ... әр жыл ... ... ... ... ұшып шықпауынан 250 ... адам ...... ... ... ... басқа көлікке
ауысады, соған қоса, әуежайларда отырып, ... ... Одан ... жүгі ... жағдайлар да жиі кездеседі. Сөйтіп, олар бөтен
мемлекетте ешбір заттарынсыз, киімсіз қалады. Осындай қателіктерді жіберген
әуекомпания ... ... 1929 ... ... ... бірақ нақты жаза түрі ... ... ... ... ... ... ... айып салу жүйесін
енгізді:
- Егер борт ... 2,5 әлде одан да көп ... ... ... ... 250-600 ... дейін айып төленеді (1500 қашықтыққа ... ... ... ... Егер ... ... сатылып, жолаушыға орын табылмай қалса, оған 600
евро көлемінде айып ... ... жүк ... 1000 және одан да ... ... жетуі
мүмкін.
- Егер жолаушыларды күту залында 2 ... ... ... әуекомпания
оларға ешқандай ақысыз сусындар мен тамақтануды ... ал егер де ... ... орналастыруы міндетті.
- Егер кешігу 5 сағаттан артып кетсе, тасымалдаушы клиентті ... ... ... ... ... ... мен ... ешбір әуе компаниясы Европалық
Әуетасымалдаушылар Ассоциациясына ... ... ... ... ұшып ... айып ... әуекомпаниялары рейстердің ұзақ ... ... ... ... ... ету ... мемлекеттің заң
шығарушы акттарымен қарастырылған жетіспейтін ... ... ... туралы 23 Наурыз күні болған республиканың Парламент мәжілісінің
пленарлық кеңесінде ... ... ... және Коммуникация
министрі Қажмурат Нагманов депутаттарға хабарлады. Оның айтуы ... ... ... ... ... және ... тасымалдауларды
орындайтын әуекомпанияларға бірдей қатысты.
Министрлікпен нормативті-құқықты базаны жетілдіру, сонымен ... ұзақ ... ... ... өтем төлеу туралы шарт қою
шараларын қолдану жоспарланады [«КазИнформ» ... ... ... ... ... ... мен ... барысында мамандарға
келесіні білген ... әуе ... ...... ... класқа байланысты әуекомпаниялардың ұсынатын қызметтерін, және олардың
айырмашылығын;
- әуебилеттерінің резервация жүйесін;
- жүкті дайындау және тасымалдау ережелерін;
- чартерлік тасымалдауларды ... ... ... ... көрсету жүйесін;
- туристік ұйымның әуекомпаниямен қарым-қатынас тәртібін;
- әуемаршрутындағы туристік топтың бастығының жұмысын ұйымдастыру, ... мен ... ... ... ... ету жүйесін;
- жолаушыларды сақтандыру ережелерін.
«Қазақстан Республикасының көлік туралы» заңы ... ... ... ... жүйесін анықтап, жолаушылардың ерекше
категорияларына жол төлемақыға ... ... ... бұдан басқа да
жеңілдіктер бар. Мысалы, халықтың аз ... ... ... ... ... ... Ұлы Отан Соғысына қатысқандар және
инвалидтер үшін, еңбек инвалидтері үшін, ... ... ... ... ... адамдарға, кейбір студенттерге, курсанттар мен
азаматтық авиация оқу ... ... ... ... ... екі ... алатын пенсионерлер мен әуежолаушыларына
маусымдық ... ... ... мен ... ... ... кезде,
туристер тобын тасымалдауда басқа да шегерімдер қарастырылуы мүмкін.
Мысалы, билеттердің белгілі бір ... ... топ ... ... ... ... жүк ... ақысыз тасымалдау, т.б.
Әуекомпанияларда келісімдердің стандартты формалары бар. Көптеген
жағдайларда туристік ... өз ... ... қол ... ... ... қана қояды. Бұл кіші топтарды тасымалдаған кезде ғана, ал егер чар-
терлік авиациалық рейс ұйымдастырылған болса, онда ... ... ... жеке жүргізіледі.
Ағылшын тілінен аударғанда, «Чартер» ― кеме иесі мен ... ... ... ... бір ... ... ... кемені, әлде
оның бір бөлігін жалға алу ... ... ... ... ... туристік кәсіпорынмен жасалады, бірақ кейде жолдамалар немесе
орындардың бір бөлігі басқа туристік ... ... ... ... ... ... жеке бір ... болатын бірнеше топ ұшуы мүмкін.
Чартерлік авиациялық маршрутты ұйымдастыру ― негізделген есептеуді
қажет ... ... алыс ... ... ... ... ... процесс әуекомпания рейстің нөмерін мемлекеттермен келісіп, «әуе
коридорын» дайындап алуы керек, ұшақ ... ... ... ... ... отынның бағасын, сонымен бірге т.б. нюанстарды (жүкті арту,
алдын ала төлеу, т.б.) анықтап алуы керек.
2.3 ... әуе ... ... ... өте ... Ол ... жердегі
және ауадағы қамсыздандыру жүйелерін, күрделі және әркелкі аэродромдық
шаруашылықты, жөндеу ... әуе ... ... агенстволардың
жүйесін, автоматизацияланған брондау жүйелерін, т.б. болдырып, бағып-қағу
және қызмет көрсету үшін ... ... және ... салымдарды
қажет етеді. Бұл қызметпен тек ірі ... ... ... Өте жиі ... ... – ұлттық компания немесе ... ... ... ... ... ... ... Мемлекет
бойынша және шетелге әуерей-стерін орындайтын ірі ұлттық ... ... ... Бір мемлекеттің белгілі бір аймағы ... ... ұсақ ... ... аймақ ішінде қызмет ететін
әуекомпания «regional airline»-деп аталады.
КСРО кезінде бір ғана «Аэрофлот» ... ... ... ... ... «Аэрофлот» мыңдаған ұсақ кәсіп орындарға
бөлінді. Олардың көбісі бәсекелестікке төтеп бере алмады.
Халықаралық әуетасымалдау ... ... ... ... мен ... ... ... ірі авиациялық ... бар. ... ... ... ... үшін ... күрес
жүргізеді, түрлі қызықтыратын қызмет көрсету бағдармаларын құ-растырады,
көптеген жеңілдік тарифтерін, клубтық бағдармаларды жүргі-зеді. Үлкен көңіл
ұшу ... мен ... ... әуе тасымалдаулары ... ... ... 17 % ... ... әуе ... ... чартерлік компания-
лар мен регулярлық тасымалдаушылардың ... ... ... ... тек 50 ... ... ... мен Европада пайда болды. Сол
кезде солтүстік суық ... ... ... ... ... ... сияқты оңтүстіктегі туристік орталықтарға баратын.
Чартерлік әуетасымалдаулары, жеке алғанда, әуе көлігінің сұранысына
кризис периодында ... ... 90 ж. ... ... ... ... ... үлесі 5% ... ... ... ... 43 % ... ... ... критерийге байланысты
болады, сондықтан ол әр түрлі болуы мүмкін. ... ... ... ... жолаушы километр пайдасында (ПКП) негізделген. Ол бір
жолауды бір километрге тасымалдаудағы пайда бірлігіне тең. Осы ... ... ... ... ... ... ... Эйрлайнс”, “Дельта Эйрлайнс”, “Норд вест Эйрлайнс” компаниялары
халықаралық және ішкі ... ... ... ... бірінші
орында.
Бірақ жекелеп талдағанда, кейбір европалық және жапон әуекомпания-
лары басқаларына ... ... ... ... Мысалы,
“Бритиш Эйруэйс” тасымалдаудың үлкен үлесін қамтамасыз етеді. Одан кейінгі
орында “Юнайтед ... ... ... және ... тұр. ... тез ... және “Юнайтед Эйрлайнс”, “Американ Эйр- лайнс” және
“Дельта Эйрлайнс” әуекомпаниялардың халықаралық байланыс- ... ... ... ... ... 10 компаниялардың 5-іне ие бола отырып,
компанияларды сатудан басты орын алады. 1993 жылы төрт ... ... ... ... 20 әуекомпанялардың ішінде болды. Бірақта ең табысты
азиялық – тынықмұхиттық компаниялар болып табылады.
Ал ... ... ... ... 1991 жылы 10 ... болған
“Свиссэйр” 1993 жылы 20 компанияның ішіне кірмеді, ал 9-шы орында болған
“KLM” 16-шы ... ... ... Эйруейс” бірінші ондыққа кіре оты- рып,
оның табысы 623,8 млн. долл. (1991 ж.) 430 млн. ... ... (1993 ... Американ” және “Истерн” әуекомпанияларының жойылуы “Амери- ... ... ... және “Дельта Эйрлайнс” 3 ірі компа- ниялардың
сату мөлшерінің өсуіне алып ... ... ішкі өсу ... KLM) ... ... қосылуына байланысты кеңейеді. Мысалы, ... ... ... Каледониан”, “Эйр Франс”, ЮТА және “Эйр ... ... ... ... саны ... ... ... альянстарға
бірігіп немесе басқа мемлекеттердің әуекомпаниялардың бақылаушы пакетін
сатып алады. ... ... ... және ... ... ... ... еніп жатыр.
Европалық әуекомпанияларының айналым бойынша топтастырылуы ПКП
көрсеткіші бойынша құрастырылған топтастырылуға келмейді. ... 1993 ... ... ПКП бар ... ... басты европалық компания болды, сол
кезде, “Люфтганза” 67 млрд. ПКП және “Эйр ... – 55,4 ... ПКП ... ... ... “Бритиш Эйруэйс” компаниясы 9,5 млрд. доллар ие
болып, европалық мемлекеттер ... 3 – ... ... оны ... (10,7
млрд. доллар) және “Эйр Франс” (9,7 млрд. доллар) озады. Оған ... ... ... әуе ... ... жетекші орын алады. Мұндай
жағдай компаниялар ... ... ... ... болып
табылады. “Бритиш Эйруэйс” тек әуе көлігіне негізделген, ал ... ... ... ... ... мен ... ... үшін қосымша
көліктің басқа түрлерін пайдаланады. Мысалы, соңғы жылдары “Люфтганза”
темір жол көлігіне активті ... еніп ...... ... ... ... жоғары темп-тері
мен әлемдегі ең жақсы ... ... тән. ... Эйрлайнс” –
дүниежүзіндегі ең ірі табысты компания. 1993 ж. ... ... ... млн. ... ... ... ... “Чайна Эйрлайнс” (Тайвань) компаниялары
Оңтүстік-Шығыс ... жаңа ... ... жетекші
компаниялар.
Азия – Тынықмұхиттық компаниялардың айналымы ... ... ... ... ... ... ... алу мүм-
кіншілігі жоғары. Бірақ та, болжамдардың көрсетуі бойынша, келесі ... ... ... азиялық компаниялар арасында жіктеледі.
Латын Американың негізгі әуекомпаниялары халқы көп ірі мемлекеттерде ... ... ... орналасқан.
80-жылдардың соңында әуекөлігі индустриясында бірігулер мен құйылу-
лар саны жоғары өсті. ... ... ... ... ... ... ... бүкіл әлемдегі кең байланыстардағы қажеттілік;
... ... ... ... терминалдағы кеңісік және бос терезе алудағы бәсекелестік;
• жаңа дистрибьютерлік каналдарға кіру мүмкіншілігі.
1992 ж. ... ... ... ... ... ... Шығыс және
Батыс Европа арасында интеграциялық байланысты нығайту үшін ... ... және ... ... (ЧСА) ... бір ... ... алды. Бірақ 1994 жылдың наурыз айында Чехия
үкіметінің талабы бойынша акцияларды қайтадан ЧСА-ға сатты.
“Иберия” кейбір оңтүстік-америкалық ... ... ... ... ...... мен Латын Америка арасындағы маршруттар- да
жетекші орын алу.
Қаржы жағынан күшті “Бритиш Эйруэйс” компаниясы ... 44 ... ... ... ... ... ірі компаниялары ішінде
6-орын алып, Шығыс жағалауындағы ішкі маршруттардың 40 % бақылайды. 1992 ж.
басында ол 55 млн. ... ... 441 ... ... тан) ... адамнан тұратын флоты болды. “Бритиш Эйруэйс” 23 млн. ... 230 ... бар флот және 48000 ... ... персоналы болды.
“ЮСАЭР” компаниясының қаржы жағдайы “Бритиш ... ... ... ... ... жоқ. ... 1992 ж. оның қарызы 2 млрд. ... ... Ал ... Эйруэйс” приватизациядан кейін 430 млн. доллар жуық пайда
тапты. 1992 ж. ол ... ... ... ... БА” ... 49 %
акциясын, “Эйр Раша”-ның 31 %, ... 49,9 % ... ... Одан ... 39 ұшақ ... ... ... Гатвик аэро-портында үлкен және
регулярлы терезеге ие болды[7].
Дүниежүзіндегі әуе ... ең ірі ... 1993 ж. ... ... ... ... және ... Эйрлайнс” альянсы. Одан
басқа, “Люфтганза” тағы бірнеше әртүрлі альянстарға кіреді. Мысалы, “Адриа
Эйруэйс”, ... ... ... ... ... ...... альянс, “Джепен Эйрлайнс” және “Кореан Эйрлайнс” пен альянс
фрахта. “Юнайтед”-тің жақтастары “Таи Эйруэйс”, ... ... ... ... ... ... “Алока”, “Анзет”, “Бритиш
Мидленд”, “Чайна Саутерн Инт.”, “Сипрас Эйруэйс”.
Әуекомпаниялар арасында ... құру ... ... ... ... ... ... Коммерциялық қызметтердің бірігуі, мысалы, “Свиссаэр”, САС және “Аустриан
Эйрлайнс” “Европен Куалити ... ... ... ... Онда ... ... бірігіп, броньдау және жолаушыларға қызмет
көрсету жүзеге асады. Бұл альянс ... ... және ... ... ... ... ... 42 % қамтамасыз етеді. Тура
сондай ... ... және ... ара- ... ... ... ... мен қаржыландыру туралы келісім. Бұған ұшақтарды ... ... ... ... ... пайдалану, сақтандыру келісім шарт-
тарын жасау, аэропортта ... ... ... ... ... ... аэропортында жаңа терминалды бірге құрастыруға “Джепен Эйрлайнс”,
“Люфтганза” және “Эйр Франс” компаниялары бірікті.
... ... құру ... ... ... ... ... ком-
паниялар стратегиялық жоспарлау, маркетинг, сату және бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... бизнеске тәуелді
болмау үшін, әуетасымалдаушылар диверсификация ... ... ... ... Біріншіден, туристік секторда тік ... ... ... ... жеке ... ... агент-
тіктері, қонақүй, желілері болады.
Мысалы, “Эйр Франс” компаниясы ТФИ туроператорын, “ТАП Эйр ... ... ... ... – “Джэтабоут”, САС - “Винтгресол”
компаниясына ие, және т.б.. Одан ... ... ... “Меридиан” қонақүй
желісіне ие. Оған компанияның негізгі транзиттік пунктерінде ... ... ... ... туристік компаниялармен серіктес қарым-қатынастарын ... ... ... ... ... “Бритиш Эйруэйс”, КЛМ
“Свиссаэр” компаниялары ... ... ... олар ... ... ... алып, жеке өздерінің фирмаларының құрмайды.
Диверсификациялық саясат туристік сектормен шектелмейді. Мысалы, “Эйр
Франс” жер ... ... және ... ... ... ... жылдары әуетасымалдау индустриясының өкілдері мен кредиттік
карточкалар индустриясының өкілдерімен альянсқа бірігудің мәні өсе ... ... ... және ... ... арасындағы альянс. “Канадиен
Эйрлайнс” пен “Диннерс клуб” компаниялары бірігіп, ... ды ... ... Ол ... саяхатшылар өздерінің шығындары туралы дұрыс есеп
ала алады.
Air France (Франция)
Дүние жүзінжегі ең ірі әуекомпаниялардың бірі – Эйр ... ... ... ... ... 1933 жылдың тамыз айында құрылған. Бүгін
әлемдегі 83 мемлекетінің 198 қаласына ұшатын 223 ұшақтан тұратын әуе флоты
бар (2000 ... ... ... ... ... ... ... қысқа
рейстерде:
Espace – ұшақтың бас жағында жеке салон және ... ... ... ... бизнес-класқа сәйкес келеді.
Tempo – туристік, әлде экономикалық класс – жайлы ... ... ... рейстер.
Ұзақ (4 сағаттан асатын) және трансконтиненталды ... Эйр ... үш ... ... ... ... Premiere (1-ші ... сәйкес);
Espace Affaires (бизнес-класқа сәйкес) – бұл кластағы салондарда
жолаушыларға жақсартылған сервис, ... ... ... ас ... ... жер ... ... жеке телефон-дар
бар. Олармен кредиттік карточка арқылы пайдалануға болады. Ақысыз ... – 30 ... Premiere және Espace Affaires ... ... 180 және 127
градусқа жатқызылып, төсекке айналады. Сөйтіп, ұзақ ұшу кезінде жолаушылар
ыңғайлы жатып демалып ұйықтай ... ... ... ... Еspace ... ... өйткені, жолаушының толық релаксациясы үшін
127 градустағы бұрыш жақсы келеді.
Әрбір ... жеке ... ... олар ... музыка тыңдауға
немесе «тыныштық каналына» қосылуға болады (демек, ... ... Эйр ... әрбір клиенті алдын ала тағамның кез ... ... ... ... кошерлік, диеталық, балалар үшін, арнайы,
т.б. тапсырып алуға болады.
Economical - ... ... ... бағасы арзан болғанымен, қыз-
мет көрсету ... ... ... жүк ... – 23 кг.
Бүгін Эйр Франс Мәскеу, ... және Киев ... ... Boeing 7376 Airbus 320 ... ... ... Ұшу күні
белгіленген арнайы тарифтер жүргізіледі. АҚШ және Канада рейстеріне жаңа
жеңілдік бағдарламасы ұйымдастырылған. Оған ... ... ... ... ... АҚШ-тың келесі қалаларына рейстерді ... : ... ... ... ... ... ... Бостон, Атланта. Францияда «Шарль де Голль» аэропортында Эйр
Франстың жеке терминалы, фирмалық ... бар ( ... және ... ... үшін ... ... Дельта Эйр Лайнз, Аэромексико және Кореан Эйр әуеком-
панияларымен бірге SKYTEAM ... ... ... Airlines (АҚШ)
«Дельта» әуекомпаниясы 1924 ж. құрылды(АҚШ). Ең алғаш жолаушылық рейсі
1929 ж. ... 1970 ... ... ... ... рейстерді жасай бастады. Қазіргі кезде ... ... 53 ... 330 ... 5016 рейс ... американдық әуекомпаниялардың ішінде басты орынды және American
Airlines және United Airlines супергиганттарынан кейін үшінші орынды ... ... 567 ұшақ бар. Оның ... : Airbus A-3106 Mc7 Donnel
Douglas M-11, MD-88, Boeing 727, 737, 757, 767. ... ... жасы – ... ... ... – Swiss Air, ... ... Aero Mexico
Austrian Airlines, Air New Zeland, Sabena, Varig.
«Дельта» - дүниежүзіндегі ... ... бар және ... ... кепілдеме беретін компаниялардың бірі. Үлкен көңіл
қызмет ... ... мен ... ... ... бөлінеді. Әуекомпания
басқармасының тезисі: «Дельта»-әлемдік компания-барлық қалаларға ... ... тек ... ... қызмет көрсету деңгейін ұсына алатын
қалаларға жетуі керек. ... ... ... ... ... ) қаласында орналасқан.
Finnair (Финляндия)
Finnair OY – 1923 қараша айында Aero OY атауымен пайда болған фин әуе
компаниясы. 1930 жылы ... ... Air Express ... ... ... ж. компания Finish Airlines атауын алып, халықаралық авиалиния
статусына ие ... ІАТА ... ... ... Finnair ... ... ... ж. ғана алды.
Бүгінгі күні Finnair тек әуе компания болып қана қоймай ірі туристік
концерн болып ... Оған әуе ... ... және ... ... мемлекеттердегі туристік агенттіктер ... ... ... қауіпсіздігі мен клиенттеріне қызмет көрсетудің жоғары
мәдениетімен ерекшеленеді. Бұрынғы КСРО нарығында Finnair 1964 ж. ... ... 1997 ж. ... ... көлемі 4 млн. халықаралық
және 2 млн. ішкі рейстердегі жолаушылар. Vantaa ... ... ... жетеуі Finnair жолаушылары болып табылады.
Ішкі линияларының желісі өте кең – компания 27 фин ... ... 47 ... ... бар, оның ішінде Нью-Йорк, Сан-
Франциско, Токио, Осака, Пекин, ... ... ... ... ... ... (Ресей)
Трансаэро – Ресейдегі алғаш мемлекеттік емес әуе ... 1991 ... ішкі және ... ... мен жүк ... ... қызмет
етеді. «Трансаэро» әуе тасымалдау нарығында күшті және берік орын ... жеке ... ... ТМД және алыс ... 250-ден астам агенттері
бар. Компанияның Америкада жасалған ұшақтарға өз бетімен техникалық қызмет
көрсету үшін АҚШ ... әуе ... ... бар. Ресей
әуе үкіметімен сертификацияланған әуе персоналын дайындайтын жеке орталығы
тек «Трансаэро» үшін ғана ... ... ... ... және ТМД ... ... ... «Трансаэро-экспресс», «Трансаэро-тур-
групп» бөлімше компаниялары бар. Компанияның ... ... ... ... ... бар: ... 737-200»(5), «Боинг 737-700»(2), «А-
310»(1) және «Ил-86»(1). Базалық әуежайы – Шереметьево. Жылына 8000 ... ... ...... ... ... астам жолаушы. Ұшу
күнтізбесінде 2 ондықтан астам маршруттар Ресей, ТМД, ... ... ... ... ... алыстағы шетел
(Англия, Германия, Израиль, ... ... ... ... Барлық
ұшатын нүктелерінде өкілдіктері бар.
Үлкен көңіл әуе қауіпсіздігі мен ұшу қауіпсіздігіне бөлінеді. ... ... ... ... 4 есе ... ... тұтынушылардың кең аумағына бағытталған: тарифтердің ... ... мен егде ... ... ... ... маусымдық шегерімдер, «әлеуметтік билеттері» ұсынылады. Жолаушыларға
әуе жердегі қызмет көрсетудің жоғары сапалы тасымалдау қызметтері ұсынылады
– қазіргі ... ... ... ... ... және ... және т.б. әуежайлардағы бизнес-залдардағы қызмет көрсету,
Шереметьеводан Мәскеу орталығына ... ... Жиі ... ... бағдармалар бар.
«Трансаэро-тур-групп» фирмасының Ресейде және шетелде 15 туристік
агенттігі бар. ... ... ... ... ... ... ... фирмасы VIP адамдарының жеке
тапсырысы бойынша бизнес-ұшуларды қамтамасыз етеді.
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘУЕ ... ... ... ... ... үшін мүмкіндіктері
ҚР - ның 2030 жылға дейін дүние жүзінің ең дамыған мемлекеттерінің ... кіру ... ... ... ... ерекшелігіне байланысты Қазақстан көлігі
маңызды роль атқарады:
- халық тығыздығының салыстырмалы төмен болуы;
- кеңістіктің кең болып, экономикасының ... емес ... ірі ... ... ... ( ... ... Шығыс Қытайдан 5 мың
км. қашықтықта орналасуы )
Көлік туристерге көрсетілетін қызметтердің негізгілерінің бірі ... ... ... ... ... ... сәйкес жер көлігі магистральдарының
ұзындығы ― 105 мың км. Оның 87,4 мың км. ― ... ... 11 ... км. ― ... ... 4,1 мың км. ― су ... 40 ... астам км. ―
әуе жолдары.
ҚР – нан шығу туризммен айналысу барысында ... ең көп ... ... түрі ― әуе. Оған ... себеп бар:
- авиация – алыс қашықтыққа баратын кезде қолданылатын көліктің ең тез
және жайлы ... Бұл ... 2,717 мың км² ... ... территориясы
үшін маңызды.
- қызмет көрсетудің жоғары сапасы шетелге түрлі мақсаттармен баратын
туристерді қанағаттандырады.
- туристік кәсіпорындардың ... ... ... мүмкін.
Өйткені олардың көбісі халықаралық компьютерлік жүйе ... ... және ... ... ... ... ... ҚР территориясында ондаған әуекомпаниялардың әуе
көліктері алыс және жақын шетелден, ... ... ... ... ... 56 әуе коридоры бар. Оның ішінде 26-сы Ресеймен,
17-сі ... 8-і ... 2-уі ... 2-сі Түркменстанмен,
1-уі ― Азербайджанмен.
Қазақстанның әуе нарығы туристерге қызмет көрсетуде олжалы ... ... ... – Шығыс және Шығыс Азия
секілді аймақтар арасындағы жолдардың қиылысында орналасқан.
Халықаралық туристік тасымалдауларда темір жол ... ... ... ... ... алыс ... ... тек 2 поезд барады. Бірақ
Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан және т.б. ... ... ... ... ... қала ... ... приоритетті бағыттарының арасында қасиет- ті
салымдар көлемі бойынша темір жол көлігінің ... 40% ... ді. ... ... мен ... 2 еседей, әуе және су ... ... ... (Бұл ... ... ... экономикалық құрылыстарда-ғы
темір жол ... ... ... ... темір жол
көлігінде 150 мыңнан астам адам ... ... ... ... темір жолдардың жұмыс істеу қабілеттілігін ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді, республиканың өндіруші
күштерін дамыту үшін максималды ... ... ... ... Қазіргі
кезде туирстерді темір жол көлігімен тасымалдау Қазақстан территория-сында
алыс халықаралық қатынастардағы поездерде, ... (1 жол ... ... ... ... (150 км ... ... асады.
Туристік кәсіпорындар үлкен табыстарға жету және мәселелерді ... ... ... ... ... ... туристік поездерді
ұмытты. «Орта Азия ... ... ... ... ... ...... бойынша», Кавказдың Қара теңіз
жағалауына және т.б. ... ... ... ... ... бір
уақытта бірнеше қызмет көрсетуге болады: ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету (тоқтай-тын
қалаларда келісім бойынша), демалыс шаралары (поездерде, тоқ-тайтын жерде).
Батыс Европалық мемлекеттерде туристер тасымалданатын ... ... ... ... жол ... 38% ... Бірақ олардың кө-
лігі біздің көліктен жылдам темір жолдармен және поездермен, қызмет ... ... ... ... үшін жайлылықпен, жеңілдік та-
рифтерімен, т.б. ерекшеленеді.
Мұндай саяхаттарды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... темір жол көлігімен қызмет көрсетудің құқық негіздерін;
- өз және басқа мемлекттердің территориясында туристерді темір жол-мен
тасымалдау технологиясын;
- туристерді және ... ... ... ... ... мен ... ... туристік поездердегі қызмет көрсету специфи-касын.
Туристік темір жол ... ... ... ... ... ... ... – Урумчи, Астана – Берлин, жүзу жолмен, әлде маршрутта басқа
европалық мемлекеттерге ауысу ... (Бұл ... ... ... ... ... ... автобустық сая-
хаттар көбейе бастады. Өйткені автомагистральдар Ресей қалаларына, одан ... ... ... ... ... және Солтүстік Қазақстанның, кейбір туристік кәсіпорындары
Германия меңгерді. Қазақстан үшін Стамбул және ... ... ... ... бері БАӘ, ... ... Қытай, Ираннан
жүктерді халықаралық тасымалдау қызметтерін пайдаланады, өйткені, жүктерді
автомагистраль арқылы тасымалдау ұшақтан гөрі ... ... ... ... автомобильді тасымалдауларда қарым-
қатынастарды реттейтін 7 негізгі халықаралық келісімдер мен ... ... 20 екі ... ... ... ... ... Қазақстанда ең аз үлесін – су көлігі
құрайды. Ақтау және Баутино теңіз ... ... ... ... ... ... ... - республикалық мемлекеттік кәсіпорын ... Ол ... Иран және ... ... Ал өзендер
мен Ресейдің бірнеше каналы арқылы Қара және ... ... ... ... Порт ... ... кемелерге қызмет
көрсетеді, сондықтан ... ... ... ... ... әлі ... та ... туризм кезінде Қазақстанда круиздерді ұйымдас-тыру
тәжірибесі болған. Осыған қарамастан, қазақстандықтар ... ... ... ... ... ... ... ең ірі нарықтары – АҚШ, Ұлыбритания, Германия бо-лып
табылады. Круизді саяхаттар – туризмнің ең комфортты түрі, ... ... ... ... және ойын – ... ... жүзетін
отельдер ретінде пайдаланады. ... ... ... ... ... ... ... саяхаттары мен экскурсияларын назардан тыс қалдыруға болмайды.
Қазақстанда ұзындығы 10 км. басталатын 10 000 өзен бар, ... ... ... 200 000 км. асып ... 7 ... ұзындығы 1000 км.
асады, бірақ олардың барлығы толығымен біздің мемлекетіміздің ... ... жоқ ... ... ... Бұл ... Тобыл, Есіл,
Ертіс, Іле, Шу, Сырдария. Ұзындығы 500-ден 1000 км. 9 ... ... ... ... Іле, Сағыз, Ембі, Илек(Батыс), Торғай, Сарысу, Нұра(Орталық); 40-
қа жуық өзеннің ұзындығы 200-500 км[3].
Қазіргі кезде кейбір ... ... мен ... ... федера-
циялары кіші өзендерде рафтингті ұсынады. Бұл ішкі туризмнің дамуы мен ... ... ... ... ... ... жақсы көретін шетел
туристерін қызықтыруына үлесін қосады.
Қазақстандағы ... және ... ... Қажымұрат Нагманов
өзінің жаңа 2005 жыл алдындағы Казинформ ... ... ... ... жаңа ... ірі көлік проектілері туралы айтып кетті.
Республикамыздың көлік сферасындағы аса маңызды оқиғалары туралы ... ... ... ... 402 км Хромтау – Алтынсарин теміржолының –
ірі проекттің салынып бітуі ... ... ... Бұл Қазақстанның батысына
және одан ары Ресей, ... ... ... жаңа ... ең ... ... ... Қажымұрат Ибраивич 2004 жылы министрлікпен көптеген басқа
да обьекттердің іске асырылғанын атап өтті. ... ... ... ... ... ... Шлюздің эксплуатацияға енуімен Қытай, Ресей
және Қазақстанды су көлігі коридоры арқылы ... ... ... кеме жүруі қалпына келе жатыр.
2005 жылға жоспарланған масштабты ... ... ... ... ... (ТТЖ) іске ... ... айтты. Бұл
жол Қытайды Европамен байланыстырып, ... ... ... ... ... Достық шекарасынан басталып, Қа-зақстаннан
Мойынты – ............ ... арқылы өтіп,
Түркменстан территориясына, одан әрі Иран мен ... ... ... ... ... ... 3070 км болады. Проектің іске
асырылуы 15 жылға жоспарланады, ал оның құны 4 ... АҚШ ... ... ... өзі ... және Европа арасындағы түзу темірджол коридоры ретіндегі ТТЖ-ның
салынуында ... ... ... да ... Одан ... ... бастығы транзиттік ... ... ... – мемлекетке ірі валюталық кірістермен негізделетіні ... ... ... ... ... бойынша европалық және
азиялық мемлекеттер арасындағы жылдық тауар ... 600 ... ... 2010 ... бұл сан 1,5 ... ... ... әуе нарығы жағдайы
Бүгінгі күнгі Қазақстандағы әуе саяхаттары көлік ... түрі ... ... ... тәуелсіздікті алғаннан кейін шетел
туризмнің географиясын кеңейтуге үлкен мүмкіндіктер пайда болды. 15 ... ... ... ... барғысы келген турист, бірінші Мәскеуге
жетіп, тек ... соң ... ... бара ... Бұл, ... ... және мораль жағынан ыңғайсыз болатын. Қазіргі кезде жағдай
күрт өзгерді.
ҚР әуе кәсіпорындары Астана, ... және т.б. ... ... ... Туркия, Сирия, БАӘ, Пәкістан, Үндістан, Тайланд, Корея,
Сингапур, Жапония, ... ... ... ... Греция және басқа да
көптеген ... ... ... ... және ... ... әуе компанияла-рымен ұйымдастырылады.
Әуе компаниялар ― бұл аймақтық, ұлттық және халықаралық ... ... ... ... ... ... ... сауда кәсіп-
орындары. Әрбір мемлекет жолаушылар мен жүкті тасымалдау бойынша ... ... мен ... ... ... оның бәрі бұл ... халықаралық заңға бағынады. Бұл 1929 ж. Варшава келісімі, 1944 ... ... әуе ... ... ассоциация-сының ережелері
(IATA), Азаматтық авиацияның халықаралық ұйымы (OASI). ... ... ... ... ... арасында келісім жүргізуге
жзағдай жасайды, қауіпсіздік жүйе-сін жаңғыртып отырады, әуекомпаниялар мен
саяхат агенттіктері ... ... ... ... ... және әуекоридор-ларын пайдалану бойынша екі және
көпжақты ... ... ... дамуын әлемдік деңгейде
кооперациялайды, мемлекеттер ара-сында конфликтерді жою мақсатында делдал
қызметін атқарады, және ... ... да ... ... ... ... дүние жүзінің 188 мемлекеттерінің ішінде халықаралық ... ... ... болып келеді. 2002 ж. мәліметтері бойынша ҚР-да 47
әуекомпания бар (27 әуехимжұмыстар үшін, 20 ... және ... ... Ұшақ саны – 540, ... – 88, 22 ... правда», 14.12.2002).
Қазақстан авиакомпанияларының жолаушыларды тасымалдау көлемі 2009 жылы
3 млн. адамды құрайды. Бұл туралы көлік және ... ... ... комитетінің салалақ кеңесінде комитет басшысы Ерлан
Қошанов мәлім етті, деп хабарлайды Kazakhstan Today ... ... ... ... ... ... 2009 жылы 20-25 ... жолаушылар саны 3 млн.-ға жетеді деп күтілуде",-деді Е. ... ... ... ... ... тұрақты түрде өсіп келе жатқандығы
байқалады". 2006 жылы 1,9 млн. ... ... бұл 2005 ... 19 ... ... ... жылғы жолаушылар айналымы 12 пайызға
өскен. Сондай-ақ, қазақстандық әуежайдан жолаушыларды ұшыру 18 ... ... 6 ... ... ... қазақстандық және шетел әуекәсіпорындары-ның
графикті ұшақтарымен әлде әуекомпания мен туристік кәсіпорынның ... ... ... ... алу келісімі бойынша) арнайы рейс-тері арқылы
орындауға болады.
Әуекәсіпорындары көптүрлі қызметтер ұсынады: ... ... ... ... және ... ... (ұшақты жалға алу),
туристік саяхаттарды ұйымдастыру, өндірістік-комерциялық операциялар,
сытқыэкономикалық ... ... ... ...... ... құрастыру мен құру, т.б..
Кейбір әуекомпаниялар жолаушыларға ыңғайлы болу үшін рокардты ... ... ... ... ... ... ... Алматы ―
Көкшетау ― Ақтөбе ― Дюссельдорф).
Қазақстан әуе нарығындағы жолаушылар мен ... ... ... Саяхат, «Атырау әуе жолдары» компаниялары арасында «Эйр
Астана» ең ірі әуекомпания болып табылады. Оның ... ... ... зор және халықаралық туризм дамуында ... роль ... ... ... ... ... тасымалдаушы «Эйр Астана»
әуекомпаниясының қызметін төменде қарастырамыз.
3.3Әуе көлігінің ... ... « Эйр ... » ... ... ... ... Астана Қазақстан Үкіметі мен BAE Systems арасындағы біріккен кәсіпорын,
оның 51% Үкімет, ал 49% BAE еншісінде.
Ұшу ... және ... ... сапалы қызмет көрсету
әуекомпанияның басты қағидалары болып табылады.
Эйр Астана 2001 жылы тіркеліп, 2002 ... ... ... ұшу ... бері Эйр ... ... ... паркін 3-тен 18 ұшаққа дейін
ұлғайтты, 1800-ден ... ... ... ... 25 ішкі және
21 халықаралық бағыттарға ұшатын әуекөлік жүйесін дамытты.
Эйр Астана – ХӘКА-ның (Халықаралық Әуе Көлігі ... ... ... ЕАҚА (Еуропалық Авиация Қауіпсіздігі Агенттігі) JAR-145
куәландырған ұшақтарға техникалық қызмет ... ... ... жылы ... ... Airline Business ... жарияланған рейтинг
бойынша Эйр Астана жолаушы санының өсу мөлшеріне және 2004 жылғы жолаушылар
ұшып өткен километрлердің ... ... ... ... ... 200 әуекомпанияларының арасында төртінші орынға ие болды.
2005 жылы Питер Фостер мырза Эйр Астананың президенті болып тағайындалды,
сол жылдың ... ... он ... арналған Даму стратегиялық
жоспары жасалды. Онда екі негізгі мақсат көзделген: ұшақ паркін және әуежол
жүйесін ұлғайту, тұтынушыларға қызмет ... ... ... ... ... ... өз күшіне енбек. Эйр Астана жаңа ұшақтарды
енгізу, ішкі және ... ... ... ... ... ... ұсыну, ұшу кезіндегі ойын-сауық жүйелерін дамыту және
жолаушыларға жиі ұшу ... ... ... ... flyer ... ... ... енгізбек.
«Эйр Астана» әуекомпаниясының басшылығы
Питер Фостер – Эйр Астана президенті
Питер Фостер мырза авиация саласының табалдырығын Кэмбридж ... жылы ... ... Cathay Pacific Airways Ltd әукомпаниясының
құрылтайшысы John Swire and Sons (HK) Ltd ... ... ... ... 1982-1999 жылдары Cathay Pacific Airways
әуекомпаниясында Гонгконг, Азия, Австралия және Еуропада менеджер және ... ... ... ... Францияда (INSEAD) бизнес басқару тәлімін
алды.
Питер Фостер мырза Cathay Pacific Airways әуекомпаниясында жұмысын аяқтап,
Philippine Airlines ... ... ... ... басқарды.
Бері келе 2002-2005 жылдар ... Royal Brunei ... бас ... ... ... ... атқарып, 2005 жылы
"Эйр Астана" әуекомпаниясының президенті лауазымына тағайындалды.
«Іскерлік қатынастардың тәжірибесін жалғастыра, қауіпсіздік пен қызмет
көрсетудің ... ... ... ... ... ... әуекомпаниялардың
ішінде "Эйр Астана" абзал орнын алатынына және ... ... ... / ... әуе ... ... ... Есеп айырысу Палатасының Мүшесі
Дүниежүзілік ұшу қауіпсіздігі қорының мүшесі
Европалық Авиациялық Қауіпсіздік Агенттігі куәландырған
Қазіргі ... ... ... көрсету келесі ұшақ түрлеріне
куәландырылған:
- Airbus A318-319 series
- Airbus A320-321 series
- Airbus A330-200 ... Boeing 737-700 ... Boeing 737-800 ... Boeing 747-400 ... Boeing 757-200 ... Boeing 767-300 series
- Fokker 50
Компания профилі
ЖАҚ «Эйр Астана» Қазақстан Республикасының Юстиция Министірлігі-мен
2001 жылдық қыркүйек ... ... ... ... ... мекен-
жайы: Қазақстан Республикасы, Астана қаласы, 473000, 1416 пош-та жәшігі,
Самал ... ... ... – орталығы, 12 этаж.
Әуекомпания біріктірілген кәсіпорын болып табылады ... 51%-і ... 49%-і ВАЕ Systems Ltd ... ... халықаралық және ішкі бағытта жүйелі рейстерді батыс
стандарттарының талаптарына сәйкес ... ... ... үлгісінің әуекомпаниясы және IATA - әуе ... ... ... ... ... болып келеді. Әуе-компания
өз қызметін коммерциялық негізде қазіргі ... ... ... ... ... ... жоғары стандарттары «Amadeus» Глобалді Дистри-
бьюторлық Жүйе және жақсылап ... сату ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
2002 жылдың мамыр айында әуекомпания ILFC (АҚШ) компаниясынан 5 жыл
мерзіміне 3 ұшақты жалға алды. ... алу ... ... ... ... ал Боинг 737-800 тек 1 жыл пайдаланып алынған болатын. Бұл ұшақтардың
жабдықталуына келсек, бизнес-класс – 20 ... ... 94/136 ... қоса ұшу ... жолаушылар пайдалана ала-тын аудио – жүйесі бар.
2004 жылдың жазында әуекомпания 5 Фоккер – 50 ұшағын сатып ... ... ... қыс ... «Эйр ... өз авиапаркін 3 Боинг 757-200
ұшақтарымен толықтырды. Олардың жабдықталуы: бизнес-класс – 20 орын, эконом-
класс – 150 ... ... ... ұшу барысында ... және ... ... ... ... жүйе ... – 50 әуекемелерін алғаннан кейін ... ... және ... ... үшін ... әуе жолы ... көптеген ішкі рейстер енгізіле бастады.
Қазақстан Республикасының JAA (ұшу эксплуатациясына ... ... ... ... бойынша келісімге қол қоймаса да, әуе-
компанияның ұшу және техникалық жұмысының параметрлері JAR ... ... ... ... және ... құрамдары
Сиэтлдегі «Боинг» компаниясының оқу орталығында, ... ... оқу ... ... ... ... және Маастрихт)
дайындықтан өтті. ... ... ... ... ... оқу орталығында және Лондондағы «British Airways»-
те ... JAR – 145 ... алды (2003, ... Авиа ... сату бойынша бас агент болып табылады. Ол
«Эйр-Астана» әуе компаниясының барлық рейстеріне ... сату ... ... Астана» басқарушылары әуетасымалдауларын ұйымдастыру облы-сындағы
тәжірибелі профессионалдар болып табылады.
Екіжақты ... ... Eastem ... ... Linee Aeree ... ... Inc.
Royal Jordanian
Saudi Arabian Airlines
Aerosvit Airlines
Thai Airways International Public Company ... Airways ... Arab ... African Safari Air Limited
British Midland Airways Limited dba bmi
Virgin Atlantic Airways Limited
Sahara Airlines Limited
Uzbekistan Havo Yollary – Uzbekistan Airways
Asiana Airlines ... Air, The Airline of Islamic Republic of ... ... Air Transport N.V. dba SN Brussels Airlines
DRAGONAIR (Hong Kong Dragon Airlines Ltd.)
Czech Airlines a.s., ... Airlines Co. ... Airline System ... Russian Airlines
Japan Airlines Company Ltd.
Air Canada
Hapag Lloyd Fluggesellschaft
Siberia Airlines
Жаңа серіктестер:
Qantas Airways Limited
Air Malta p.l.c.
Etihad ... ... ... ... ж. 15 мамырда компанияның құрылуынан 8 ай ... соң, ... 737 ... ... ... Қазақстан Республикасының солтүстік және оңтүстік
астаналарын, Алматы және Астана қалаларын қосты.
2002 жылдың тамыз ... «Эйр ... ...... – Алматы жүйелі
рейсін ашты.
2002 ж. 16 қыркүйек айында «Эйр Астана» әуекомпаниясы Мәскеу – ...... ... ... ... Оның ... «Эйр Астана» бұл
маршруттар бойынша эксклюзивті қазақстандық әуетасымалдаушысы атанды.
Мәскеуге ... және ... ... ... жаңа ... ... ұшуға алғаш мүмкіндік берілді. Бұл Орталық Азия аймағындағы осы
кластағы жалғыз ұшақтар болып табылады.
2003 ж. 25 ... «Эйр ... ... мүше ... ... ж. 11 ... Астана қаласының халықаралық әуежайында әуеке-месін
қарсы алу салтанатты ... ... Бұл күні 757-200 ... «Эйр ... толықтырды.
2003 ж. 26 қазаннан бастап «Эйр Астана» ... ... ... Уральск қалаларына жүйелі рейстер ашты.
«Эйр Астана» «2003 жылдың ең жақсы инвесторы» конкурсында ... ж. 13 ... «Эйр ... ... ... ... ... Атырау – Амстердам, Уральск – Амстердам, Астана – Амстердам жүйелі
рейстерін ашты.
2004 ж. 24 ... «Эйр ... ... ... – 50» ... ... ... – 50» әуекемесін қарсы алу рәсімі Астана қаласының ... ... ... ж. 4 сәуірде «Эйр Астана» әуепаркі тағы бір ... ... ... Сол күнге «Эйр Астана» әуепаркі 3 Боинг ... және ... – 50 ... ж. 17 ... күні ... ... үшін ... ұшу ұйымдастырыл-
ды. Алматы қаласының №1 және №2 балалар үйінің тәрбиеленушілеріне Боинг 757-
200 комфортабелді ұшағының жолаушылары ретінде экскурсия ұйымдастырылды.
2004 ж. 19 ... ... ...... ... әр ... ... рейс (аптасына) енгізілуіне байланысты, 10850 тг көлемінде
төмендетілген тариф бойынша орын сату ... ... ж. ... ... соңында «Эйр Астана» 400 қазақстандық қажыларды
Меккеге қажылыққа тасымалдады.
2005 ж. 1 – 31 ... ... Ұлы Отан ... ... ... ... ... Мәскеу және Франкфурт қалаларына ақысыз
ұшу мүмкіндіктерін ұсынды.
2005 ж. 19 мамырда Азаматтық ... 36 ... үшін ... күні
мен компанияның үш ... ... ... ... ... ардагерлер Боинг 737-700 NG әуе ... ... ... ... Капитан хабарламасын тыңдады.»Эйр-
Астана» арқасында көптеген ардагерлер Астана, ... және ... ... ... ... ... ... алды.
3000-дай ардагерлер және оларды сапарлайтын адамдар төлемақысыз Қазақстан
бойынша, Франкфурт және Мәскеу қалаларына ... ... ... ... және ... ... ... жылы жолаушылар ұшқан қашықтық 2006 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда
42 пайызға артты немесе 6,5 миллиард км-ге тең. Жолаушыларды ... ... ... ... түскен пайда 48 пайызға артты.
• Көрсетілетін қызметтер:
Комфорт:
- Профессионалды қызмет көрсету;
- ... ... ... жаңа және жақсы іріктелген тағамдар:
- Ыстық түскі және кешкі тағамдар (еттен, ... ... ... ... ... мен ... ... тамақ пен түстік ас ( ыстық тіске басарлар, көкөніс, жеміс-жидек
салаттар, тәтті тағамдар);
- ... ... ... ... ... шоколад, т.б.)
- Арнайы тағамдар;
- Сусындар
Интерьердің жаңа дизайны:
- бизнес-кластың 20 орны
• Әуе паркі
«Эйр Астана» әуепаркінде 3 Боинг 737-.700/800, 3 Боинг 757-200 және ... – 50 ... ... ... 737-де орындардың арасында бір өту
жолы бар, жолаушылар әуекемелері нарығындағы ең жаңа және ... озат ... ... CFM 56 өте ... ... жабдықталған
737- Боингтері олардың алдындағы 737 модельдері мен басқа да бәсекелес ұшақ
модельдеріне қарағанда, жоғары, тезірек және алысырақ ұшады.
737 – ... ұшу ... ... бағдармаларды таңдап, тың-
дауға мүмкіндік беретін ... ... ...... ... ... халықаралық рейстерде және ішкі ма-
гистральді маршруттарда пайдаланады.
757-200 – ... ... ... ең ұзақ нәтижесі болып
табылады. Ол отынның ... ... ... ... ... ... үшін ... комфортты, ең жақсы эксплуатациялық сипаттамаларды
қамтамасыз етеді. Ұшақ Rolls-Royse RB 211 қуатты және ... ... ... ... Ұшу ... видиофильмдер көруге және аудио-
музыкалық бағдармалар ... ... ... ... ... Жолаушылар соңғы фильмдерді сонымен қатар, ... ... ... және ... көре ... одан ... ... каналдар бар. Аудио және видио бағдармалар әрдайым жаңартылып
отырады.
757-200 Боингтері алыс және ... ... ... ... ішкі ... ... ұшады.
Фоккер – 50 турбовинттік әуекемесі болып табылады. Комфортабелді
жолаушылар салонымен жабдықталған. Ұшақ ... ... ... және ... ... ... ... байланыс-тыратын
жергілікті маршруттарда қызмет көрсетеді және ... ... ... ... қосу үшін ... түйісулерді қамтамасыз етеді.
Таблица 5 Ұшақтардың техникалық көрсеткіштері
| ... ... ... ... |
| ... ... |А321 |50 |
| | |0 | | | ... жылдамдығы (км/сағ) |900 |870 |850 | 800 |450 ... (км) ... |7,250 |5,600 |5,400 |2,800 ... жүгі (кг) ... ... |5,100 ... ... салмағы (кг) |181,000 |115,66|77,000|89,000  |20,820 |
| | |5 | | | ... ... ... |12,300 ... |7,620 ... экипажы (ұшқыштар) |2 |2 |2 | 2 |2 ... |9 |6 |6 | 6 |2 ... ... ... |20 |16 | 0/27 |- ... ... ... |55 |50 |38 |38 |- ... | | | | | ... ... ... |150 |132 ... |50 ... арасындағы қашықтық |32 |31-32 |30-34 |30-34  |30 ... | | | | | ... «Эйр ... әуе ... ... ... Астана» келесі магистральді маршруттар бойынша әуе тасымалдау-
ларын орындайды:
- Алматыдан: Астана, Атырау, Ақтөбе, Ақтау, Орал, ... ... ... ... ... 2004 ж. ... айында Алматы – Дели рейсі
ашылды.
- Астанадан: Амстердам, Франкфурт, ... және ... ... ... және ... Қарағанды мен Қостанайдан: Ганновер және Франкфуртқа;
- Оралдан: Амстердамға.
Жазғы маусымдық маршруттар:
- Алматыдан: Анталья, Бодрум, Даламан және Измирге (Туркия);
- Ақтөбе және ... ... ... ... ... және ... Ганновер және Франкфуртқа (Герма-ния);
- Павлодар және Өскеменнен: Ганновер (Германия).
Қысқы маусымдық рейстер ... және ... ... ... ... әр бағытында туристер әртүрлі мақсаттармен ұшады.
Мысалы, демалу, ойын-сауық, жағажайлық шомылу, экзотикалық, тану ... ... ... Бангкок қалаларына бағытталады. Шаруашылық-көркем
жерлермен танысу, қоғамдық, этникалық, іскерлік ... ... ... ... Амстердам, Сеулға ұшады.
Оқу, конгрестік, мәдени-тарихи көркем ... ... ... ... ... ... қалаларына ұшады.
Шоппинг туризмімен айналысатындар Пекин, Стамбул, Дубай ... ... ... Стамбул қалаларына ұшады. 2005 жылы ... ... «Эйр ... әуе ... ... ... ... мақсатымен
400 қазақстандық азаматтарды тасымалдады. Қазақстан мұсылмандарының Рухани
Басқармасының ақпараты бойынша бұл жылы ... ... ... ... ... ... 2004 жылы ... аяғында «Эйр Астана» әуе
компаниясына ... - ... тура ... ... ... ... ... берді. Өтінішті өте кеш бергендіктен, бұл чартерлік
рейсті ... ... және ... ... ... ... ... кезінде чартерлік рейсті ұйымдастыруға 4 айдай кетеді, ал «Эйр
Астана» қызметкерлері 2 апта ... ... ... ... ... 5 жылдың ішінде Қазақстандық қажылар Сауд ... ... ... ... рет ... ... бортында қажылары бар «Эйр Астана» ұшағы ... соң, ... ... ... ... ... ... басшысы Нұржан Махан қарсы алды. «Мен қанағаттану сезімін
толық сезінемін, өйткені, қажылық уақытындағы Меккеге баратын дүние ... ... ... саны өсіп ... ... кәрі
жастағы адамдар болып келетін қажылар үшін, саяхат кезіндегі жайлылық - өте
маңызды. Биыл Азаматтық Авиация және «Эйр Астана» әуе ... ... ... өте қуаныштымын. Муфтият бұл ... ... ... ... - деді ... ... және Франкфуртқа ұшатын жолаушылардың 50%-этникалық, 30%-
іскерлік, қалған 20% - жеке ... ... ... ... 80% - ... 10% - ... ... танысу, қалған 10% - жеке мақсаттармен ұшады.
Лондонға ұшатын жолаушылардың 60% - оқу, 20% - конгрестік, 10% ... 10% - жеке ... ... ... ... ... 75% - демалу, 10% - шоппинг, 10% -
танымдық, діни, ... 5% - жеке ... ... қаласына ұшатын жолаушылардың 45% - шоппинг, 25% - танымдық, ... жеке ... ... қаласына 30% - шоппинг, 20% - оқу, 20% - танымдық, 10% - ... - жеке ... ... ... саны маусымдық маршруттарда көп болады.
«Эйр Астана» әуе компаниясы қызметімен пайдаланатын туристердің 85%-ы
билеттерді өз бетімен сатып ... ал 15%-ы ... ... ... Қызмет көрсететін әуежайлар
Қазақстан Республикасы территориясында «Эйр Астана» ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету және аэропорт
жұмысын ... ... оның ... жүзеге асырылады.
Осындай әуежайлардың көбісінде «Эйр ... ... ... ... бар. Ол «Эйр Астана» рейстерімен ... ұшып ... келу ... ... ... көрсетіп, консульта-
циялық қызмет көрсетеді.
Әуежайлардың көбісінің бақылау ... ... және ішкі ... бір.
Көптеген әуежайларда бөлек төлемақыға VIP - залдар мен VIP қызметтер
көрсетіледі. Осы қызметтерге төлеу ... VIP – ... ... ... ... ... толығымен жолаушылардың өздеріне
байланысты.
Таблица 6. Ерекшеленетін әуежайлар[46]
| | | ... а/п ... және ішкі ... үшін ... |Бір ... |
| ... | |
| | | ... а/п ... және ішкі ... ... |Бір аэровокзал |
| ... ... ... | |
| | | ... ... және ішкі ... ... | |
| ... ... ... | |
| | | ... ... және ішкі ... қызмет |Бір аэровокзал |
| ... ... ... | |
| | | ... ... және ішкі ... қызмет | |
| ... ... ... | ... ... ... ... ерекше болып келеді. Бизнес-
класс жолаушыларына ішкі және халықаралық рейстерге қызмет көрсететін
зоналарындағы ... ... кіру ... ... ... асы-
рылады, ішкі әуерейстерімен саяхаттайтын бизнес-класс залына жолаушыла-рына
арналған зал тіркелу тұрақтарының жанында ... ал ... ... ... ... ... Республикасынан тыс жолаушыларды тексеру, терминалға ... және ... ... ... «Эйр ... ... үшін жердегі
қызмет бөлімдерінің тәжірибелі мамандарымен іске асырылады.
Халықаралық әуежайларда да «Эйр Астана» ... ... ... ... үшін ... зал ұсынады.
№7 таблицада халықаралық шетел әуежайлары туралы пайдалы ақпарат
берілген[46].
Таблица 7. Қызмет көрсететін ... ... ... орны ... ... ... | ... көрсететін | |
| | ... | ... |3 зал |Menzies Aviation ... Холлы |
|Бангкок |2 терминал |Thai Airport |Louise ... |
| | |Ground Services ... ... |Бас ... |Beijing Aviation |BGS ... ... |
| | |Ground Services | ... |Indira Gandhi | | |
| ... | | |
| |Airport | | |
| |2 ... | | ... |1 ... |DNATA ... ... ... |2 терминал |Swissport |«Sky club» ... |
| |Hall D | | ... |Бас ... |Swissport |Hanover Lounge ... ... |Fly Service ... |
| ... | | ... ... |Aviance ... холлы |
| |2 ... | | |
| |1 ... | | ... ... ... ... ... |
| |1 ... ... | |
| | ... | ... |Бас ... |Korean Air |Korean Air |
| | | ... ... ... әуе ... ... мәселелері мен болашағы
2005 жылы «Эйр Астана» лизингке 3 ... ... ... ... ... ... «Эйр Астана» салықтарынан босағаннан кейін, қалған
пайдасы 11,725 млн. ... ... (1,7 млн. ... 2003 ж.), ... – 206,748 млн. ... ... ... – 187,9 млн. доллар,
салық ... ... ... – 19,15 млн. ... ... ... 9,84 млн. ... көлемінде корпоративті табыс салығын
төлеп, 2,41 млн. доллар сомасына өз қалтасынан төлеп, әлеуметтік рейстерді
ұйымдастырды. ... ... – 13,3 млн. ... ... ... – 45
млн. доллар, таза активтері – 27,5 млн. доллар, акционерлік капитал – ... ... ... 3 жыл ... әуе ... Бюджетке 30 млн. доллардан
астам салық төледі[47].
2005жылдың 6 сәуірінде Алматыда өткен пресс-конференцияда «Эйр ... ... ... 2005 ж. компанияның табысы 6 млн. доллар ... ... ... ... ... 3 жаңа ... 757-200»
ұшақтарын алып, оларға лизингтік төлемдерін ... ... ... ... ұшақ ... ... екіншісі – мамырда, үшіншісі –
шілде айында келуі керек. Әуе компания президенті ұшақтар лизингінің бағасы
соңғы жылдары ... ... ең ... ... Iberia Airlines ... 2000 жылы ... әуе ... болғанына ерекше көңіл
аудартты. Сыйымдылығы - 210 адам ұшақтарын ... 170 ... ... ... үшін ... ... ашылып, бизнес-класс
жолаушылары үшін арнайы ... ... ... 7 ұшақ ... Пакстон мырза әуе компанияның Астана қаласына ауысқанынан кейін
жүзеге асатынын айтты. Қазіргі кезде «Эйр Астана»-ның 11 әуе ... ...... 737-800», екі - «Боинг 737-700», үш – «Боинг 757-200» және бес
– турбовинттік ... Одан ... ... ... «Atlas ... әуе ... ... ұшағы уақытша алынып, келіссөз
негізінде 2005 жылдың маусым айына дейін «Эйр Астана» ... ... ... ... әуе ... техникалық беріктіктің жоғары ... 2004 ж. ... 11048 ... тек 91-і ғана ... 15 ... ... ... ... ... 2004 ж. ... техникалық беріктігінің орташа көрсеткіші – 99,7 % ... ... ... ... болып есептеледі. Л. Пакстонның айтуы бойынша,
осындай ... әуе ... сапа ... ... ... ... ... бағдарламасы ішінде әуе кемелерінің ұшу
жарамдығын қолдауына ақша салу ... ... ... «Эйр ... ... Орталық Азия аймағындағы ең ірі қоймасы бар.
Инженерлері мен ... JAR 147 ... ... ... ... ... ... (Boeing, CFM,
Turkish Airlines, KLM компанияларының оқу ... Одан ... ... әуе ... ... мемлекеттерінің әуе билігімен шығарылатын
ұшу жарамдылығы бойынша барлық маңызды директивалардың уақытында орындалуын
қамтамасыз етеді (АҚШ, ... Жеке ... 2004 ж. ... 31 ... ... Атырау және Орал қаласындағы ұшып-
қону алқабының нашар жағдайына байланысты ... ... ... ... ... ... ұшақтарға жермен
қауіпті жақындау жүйесі, сонымен қатар Европа навигациялық Бақылау қызметі
бөлімінің жаңа ... ... ... және ... ... навигациялық құрал-жабдықтар орнатылды.
2004 ж. әуе компания 842 885 жолаушыны тасымалдады, ал 2003 ж. ... тек 387 465 ... ... ... санының өсу динамикасы
Жұмыс істейтін қызметкерлердің ... саны – 1020 ... Ал ... келуімен, тағы да 400 адам «Эйр Астана»-ға алынды.
Жаңа ... ... ... ... ... ол үшін шетел
экипажы белгілі бір уақытқа тартылады.
Әуе компания билеттеріне ... ... 2002 ... ... ... дейін «Эйр Астана» операциялық шығындарының өсуіне ... отын ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету және басқа көптеген өндірістік
шығындар), әуе билеттерінің бағаларын көтерген жоқ. ... 2003 ... ... және ішкі ... ... ... төмен тарифтер
енгізілді. Кейбір бағыттарда әуе компания азаматтардың ерекше категориялары
үшін – «жастық» (12 – 25 жас) және ... ... үшін (60- ... ... ... 2004 ж. 19 ... ... Алматы – Астана арасындағы
әр бағытта аптасына 7 қосымша рейстердің енгізілуіне ... ... ... белгілі рейстерде әуежай жинақтары (бір жаққа)» көлемінде төмендетілген
тариф бойынша орын сату квотасы ... ... ... ұлттық әуетасымалдаушысы компанияның ұзақ
мерзімді даму стратегиясына ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық дамуына,
қызметкерлердің жұмыс істеуін жетілдіруіне жаңа перспективалар ашады.
Әуе компанияның әрбір ... ... ... ... ұғындыру үшін ақпараттық топтар құрылып, этап бойынша жүзеге
асырылу жоспарлары ... ... Одан ... «Эйр ... даму ... ... мемлекет басшысы қойған міндеттерді ... үшін ... және ... базасын қамтамасыз ету үшін өзгерістер
енгізілуде.
Стратегияның негізгі ережелеріне әуе ... ... ... ұшу ... және адам ... ... жатады.
Әуе компания жоспарларында көрсетілетін қызметтер сапасын жоғарылату
мәселесіне ерекше көңіл бөлінеді.
Қазақстан экономикасының ... ... ... (ВВП) өсуі адамдардың
өмір сүру деңгейінің жақсаруы ... ... ... ... ... әуе ... ... орталығында әрдайым болады.
Әуе компанияның даму проектілері бойынша вицепрезидент Азат Бектуров :
«Қазақстандықтардың көбісі ... жүзі ... ... ... ... ... Біздің міндетіміз – ... ... ... өсу, даму, сондықтан, біз әрдайым бортсеріктеріміз ... ... ... ... жұмыс істейміз, өйткені, олар
әуекомпания жүзі болып табылады»[47].
Қазақстан Республикасы Мәжілісінің депутаты Дарья ... «Мен ... әуе ... жиі ... ... өзін берік әуетасымалдаушы
ретінде көрсетті. Мемлекет экономикасына үлесін қосады. Ұлттық экономиканы
диверсификациялау жағынан қарағанда, ... ... ... ... ... ... ... үлгі бола алады»[47].
ЕАМФ бас директоры ... ... «Біз «Эйр ... әуе
компаниясымен бірнеше жыл ... ... Жыл ... осы әуе ... ... ... медиа-форумға қатысушылар саны өсіп жатыр.
Бұл атақты журналистердің ... ... әуе ... ... туралы айтады»[47].
2002 жылы Қазақстанның 3 қаласы арасында ұша ... «Эйр ... күні 31 ... және 25 ішкі ... ... ... әр күн
сайын 2500 жолаушыны тасымалдайды. 3 ... аз ... ішкі ... ... ... ... ... әуе компания ұшу
географиясын Европа, Азия, ... және ... ... қосу ... ... ... ... сәйкес ішкі және халықаралық
маршруттарда берік және ... ... ... ... ете
отырып, Орталық Азия және ТМД мемлекеттеріндегі ең үздік әуе ... ... «Эйр ... - бірлескен кәсіпорын: Қазақстан Үкіметі мен
«ВАЕ Systems» компаниясымен құрылған. ... әуе ... 8,67 ... ... салған ақшасын қайтарып алды: қызмет етуінің басынан бастап
әуе компания мемлекет бюджетіне ... және т.б. ... ... ... млн. доллар төледі[48].
«Эйр Астана» әуепаркін 3-тен 11 әуе кемесіне ... ... 2005 ... ... ... 3 қосымша Boeing 757-200 әуе компания ... Кез ... әуе ... үшін, қауіпсіздік – қызмет етуінің
негізін салушы принцип. «Эйр ... EASA/JAR 145 ... ... ... ... әуе ... ... қызмет көрсету
сертификатын алған Қазақстандағы жалғыз әуе компания болып ... жыл ... «Эйр ... ... саны 2 ... ... көбейіп
отырады. Жолаушылар ағымының өсуі ішкі және халықаралық маршруттарда бірдей
тұрақты: 2002 жылы әуе ... ... 164 мың ... ... ... – 387 мың, ал 2004 жылы олардың саны 842 мыңнан асып түсті[ 49].
Әуе ... ... ... ... ... «Эйр ... қызмет
етуінің басынан бастап, көптеген өндірістік шығындардың өсуіне қарамастан,
әуе билеттеріне бағаларын көтеріп көрмеген. ... ... ... ... Ал баға ... ... ... байланысты
қалыптасты. Даму мен жетілдіру әуе компанияның өзіндік ақшасы арқылы жүзеге
асады.
Қызметкерлер санын көбейту, әуе кемелері паркін ... ... ... сапасын дамыту акционерлер жағынан көрсетілетін
ешбір қосымша көмексіз іске асырылады.
Әуе компанияның жеке капиталы 17 ... 26 млн. ... ... ресурстарды саналы пайдалану қаржылық тұрақтылыққа алып келді.
2003 жылы «Эйр ... әуе ... ҚР ... «Ең ... ... ... Астана» IATA әуе көлігінің халықаралық ассоциациясының ... ... ... BSP IATA сатудың дистрибьютерлік жүйесінің қатысушысы
болып табылады. Дүние жүзіндегі басты ... ... ... келісімі бар (British Airways, Lufthansa, KLM, Emirates, ... ... ... Boeing ... АҚШ), ... ... ... САЕ (Дубай, БАЭ), САЕ (Маастрихт,
Нидерланды), Turkish Airlines ... ... ең ... ... орталықтарында оқыту арқылы жүзеге асырылады.
2005 жылы әуе компания қосымша 3 Боинг 757-200 ұшақтарын ішкі ... ... ... ... үшін ... ... бірге жаңа
халықаралық бағыттарды: Атырау – Стамбул және Ақтау – Мәскеу ашылды. Осыған
байланысты ... ... 1,1 ... ... өсуі күтілді. Компания
алдында ашылатын ... әуе ... ... ... ... ... жаңа ... Еуропа мен Азия арасындағы
транзиттік басты әуе желісі ... ... ... береді.
«Эйр Астана» әуе компаниясы 7 жыл бұрын құрылды. Қазақстан-Британдық
компанияны құру туралы ... 2000 жылы ... ... ... ... ... кезінде қол қойылды. Британия жағынан оны
құрушы «ВАE Systems».
«Эйр Астана» 2001 жылы ... ... ... 2002 жылы ... ... ... ... Бүгінгі күні Қазақстан Үкіметінің «Эйр
Астана» жарғы капиталындағы үлесі 8,67 млн. доллар (51 % ... ... ал «BAE ... – 8,33 млн. ... (49 % акция). ... 17 млн. ... ... ... капиталының арқасында «Эйр Астана»
«ILFC» компаниясынан 5 жыл ... ... ... 3 ... ... ... Әуе ... президенті Ллойд Пакстонның «British Airway» әуе
компаниясында 35 жыл жұмыс істеген тәжірибесі бар. Басында «Эйр ... ... ... ... ... ... басқа әуе компанияларына
үлгі болатыны болжамдалды. ... «Эйр ... ... ең ірі
қалаларына – Астана, Ақтау, Ақтөбеге Алматы қаласынан ... 2003 ... әуе ... ... 3 ... ... ал 2004 жылдың басында 5
«Фоккер 50» ұшақтарымен ... ... және Орал ... нашар жағдайына байланысты «Боинг 737» ұшағы бұл ... ... ... әуе компания халықаралық ... ... ... ... ... ... халықаралық бағыттарда өзінің
позициясын күшейтіп, Қазақстанның ұлттық тасымалдаушысына айналды. 2002 жыл
нәтижелері бойынша жұмысының 9 айы ... ... ... ... 2003 жылы «Эйр ... таза табысы 2 млн. доллар, ал 2004 жылы 11,7
млн. долларды құрды. Бұл 2 жыл ішінде әуе паркінің ... ... ... ... 2002 – 2003 ... ... ... 2002
жыл басында әуе компания штаты 150 адамнан тұрса, қазіргі уақытта мұнда
1000-нан астам адам ... ... ... ... жұмысқа алынған кезде
компания президентімен жеке әңгімелесуден өтеді.
Әуе нарығына тұрақты рейстерді кіргізуге байланысты «Эйр ... ... ... ... ... құтқарды. Мысалы, ертеректе
мұнай компаниялары ... ... ... ... олар ... ... және жолаушылар орнына төлемақы енгізуге тиіс болатын,
ал енді тұрақты рейстерден кейін бұл мәселелер ... Енді ... ... қызметтеріне төленетін төлемақылар Қазақстанның
ішкі қаржы фондында ... ... Олар әуе ... ... ... ... сапасының жоғары дәрежеге көтерілуіне
жұмсалады.
Тағы бір қуанышты ... ... рейт ... ... ... қалалары арқылы басқа әуе компаниялардың әуе ... ... ... ... «Эйр ... ... мен АҚШ-қа осындай 280-дей
бағыттарды ұсынады.
Компания өз бетімен ұшақтарға техникалық қызмет көрсетудің сызықтық
формаларын жасайды. Одан ... ... ... ... үшін жинақтарының
Қазақстандағы ең ірі қоймасы бар және «Эйр ... JAR 145 ... ... бар ... ... компания болып табылады.
Бүгін «Эйр Астана» Алматыдан Астанаға ... 26 рейс ... ... де ... ... ... қаласына ауыстыратын болса, Алматыға
аптасына 56 рейс орындалатын ... ... ... компания 2008-09
жылдары көшуді жоспарлап отыр. «Эйр Астана» ... ... ... ... мен Азия ... ... басты транзиттік торапқа
айналдыру. Қазіргі уақытта транзиттік жолаушылар саны аз, ... та ... ...... ... – Астана – Сеул маршруттарының болашағы бар ... ВАЕ Systems Ltd. ... 49 %-ын ... «Эйр Астана»
әуе компаниясы ұшу географиясын кеңейту үшін әуе ... ... ... Бұл ... ... ... ... Даниял Ахметовтың
басшылығымен өткен кеңесте белгілі болды.
«Эйр Астана» әуе компаниясының өкілдері өкімет ... ... мен ... ... ... ... әуе ... туралы хабарлады.
Шетел әуе компанияларының рейстерін Астанаға көшіру және астаналық
әуежайдың ... ... әуе ... ... ... ... жүзеге асыру мақсатында ЖАҚ «Эйр ... ішкі ... ... ... ... ... ... жақсарту үшін
қосымша жеті ұшақ алуды жоспарлайды. Осы ... іске ... ... тек ... мен ... ... ... көлемін аптасына 56-ға дейін
көбейтуі күтілуде.
Хабарландыруға сәйкес кездесу нәтижесінде ... ... ... және ... ... ... «Эйр ... әуе
компаниясына белгіленген жоспарларды жүзеге асыру үшін ... ... ... «Эйр ... ... жолаушыларға қызмет
көрсетудің сапасын жақсартудағы үміттенуін жалпы оңды бағалап, ... ... ... ... көрініс табатынын айтты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Туристерге көлік қызметін көрсету-туризм индустриясын құрастырушы
бөліктерінің бірі. 1991 жылға ... ... ... ... ... темір жол және әуе көлігінен тұратын, ішкі және ... ... ... ... ... ... ... Туристік қызмет көрсету құрылымында 40% ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін бірыңғай ... жоқ. Ал ... ... ... ... түрінің сұранысымен
реттеледі.
Кез келген адамға күнде немесе жиі болатын әрбір ... ... ... күш ... ... қозғалу түрін ... ... ... ... ең басты ескеретін жағдайлар:
– саяхаттың негізгі және ... ... ... жерінің бағыты мен орналасуы.
Ал таңдаудың альтернативасы болса,келесі факторлар да маңызды әсер етеді:
• маусымдық;
• жылдамдық;
• ақпарат алудағы ... ... ... қозғалыс кезінде
ақпарат алуға,уақытты тез өткізуге мүмкіндік туғызады);
• қауіпсіздік;
• жүктің болуы;
• тұтынушының төлеу қабілеттілігі;т.б.
Жалпы,жұмыстың басында ... ... ... ... түрі ... сай келмейді. Сондықтан, таңдау кезінде “ қайда? қашан? не үшін?
қандай бағаға? ” ... ... ... шешуші роль атқарады.
Қазақстанның әуе нарығының туристерге қызмет көрсетудегі болашағы
орасан зор. ... ... ... ... және ... ... аймақтар арасындағы жолдардың қиылысында орналасқан. .
Бүгінгі күні Қазақстандағы әуе саяхаттары көлік саяхаттарының көпшілік
түрі болып отыр. Мемлекет тәуелсіздікті алғаннан ... ... ... ... ... ... пайда болды. 15 жыл ... ... ... ... ... ... бірінші Мәскеуге жетіп, тек
содан соң қызықтыратын мемлекетке бара алатын. Бұл әрине, уақыт, шығын ... ... ... ... Қазіргі кезде жағдай күрт өзгерді. Бүгінгі
күні әрбір ... ... ... кез ... ... ... ... жағдайда жете алады. Қазақстан Республикасы территориясында ондаған
әуе компаниялардың әуе көліктері алыс және ... ... ... ... ... ... жылы Қазақстанның 3 қаласы арасында ұша бастаған «Эйр Астана» ,
бүгінгі күні 31 ... және 25 ішкі ... ... ... әр ... 2 500 ... тасымалдайды. Үш жылдан аз мезгілде ішкі ... ... ... ... ... әуе ... ұшу
географиясын Европа, Азия, Ресей және Жақын ... қосу ... ... ... халықаралық стандарттарға сәйкес ішкі және халықаралық
маршруттарда жолаушыларды берік және ... әуе ... ... ... ... Азия және ТМД ... ең ... әуе
компаниялардың бірі.
Осындай аз уақыт ішінде Қазақстан Республикасы әуе ... ... ... мемлекетіміздегі әуе көлігі туризмінің дамуының ... бар ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
1 Гуляев В.Г. Туристские перевозки. -М.: Финансы и статистика,1998.-368с.:
ил.
2 Биржаков М.Б., Никифоров В.И. ... ... ... дом Герда,2001. -400с.
3 Тынчерова З.В., Ягофаров Г.Ф.Основы ... и ... ... ... с.
4 Гуляев В.Г. Организация туристской деятельности.-М. : Нолидж, 1996.
5 Boeng,Current Market Outlook,1994
6 Кулешов А.А. Роль ... ... в ... ... ... ... туризма в ... ... ... ... ... и багажа(обобщенное изложение по
нормативным материалам зарубежных авиакомпаний). Выпуск ... ... ... ... ... туризма,часть 4).// Под. Ред.
М.Б.Биржакова и В.А.Индусова.Выпуск 10.-С.-Пб.: Туристские фирмы,1996.
10 Покупаем ... ... Азар В.И. ... и ... ... К.Е.Организация групповых путешествий на ... ... ... ... С.В., ... К.Е. ... и ... транспортных
путешествий.-М.:ЦРИБ”Турист”,1986.
14 Словарь международного ... ... ... Hoare,Robert.The story of aircraft and travel by air( Dutour,1982)
16 Тhomas Cook Int.Air Travel ... Cook LTD,NTC ... ... ... системы обеспечения туристских услуг.-
М.:ЦРИБ ТУРИСТ,1988.-81с.
18 Соболин В.А. ... Е.В. ... ... мира на ... транспортной информации.-1997.-№3.
19 Хартия туризма(одобрена в 1985г. На первой сессии Генеральной ассамблеи
ВТО).Выпуск ... ... ... ... о ... ... авиации.Материалы
Международной организации авиационного транспорта(IATA).-1994.
21 Енев Н. Экономика и организация туристского бюро и ... ... Е.Н. ... ... ... ... ... С.А., Копылов М.Н. ... ... ... ... ... ... пассажиров,багажа,грузов и почты.-М.: Транспортные
перевозки,1996.
25 ... И. ... ... с ... ... А. Западный менеджмент и ... ... ... ... К.Е. ... ... ... Гуляев В.Г. Практика туристского бизнеса.-М.:РУЦ,1996.
29 Индустрия туризма// Экономика и ... К.К. ... ... и ... ... Федеральная программа развития туризма в России.-М.: Бюро информации по
туризму «ОН-ЛАЙН».1996
31 Бирбом М. Молодежные скидки// Иностранец.-1996.-№41
32 ... ... ... ... // ... газета.-1997.-26
марта
33 Азар В.И. структурная перестройка туристкого рынка в ... и ... ... ... – 1997.
34 Азар В.И., Биржаков И.Б. и др. Предложение к концепции ... ... ... В ... ... ... вып. 22. – ... «Невский фонд»,
2000
35 Бордин К.Б. Азбука ... – М.: ... ... терминов международного туризма. ПЕРВОЗКИ. В справ. «Туристкие
фирмы», вып. 10. – С-Пб.: ОЛБИС, 1996. С. 35-142.
37 Индустрия ... и ... ... ... агентов. Часть 1
Travel and Tourism Management. Global ... and ... ... ... ... NY, USA, ... ... о руководителе туристкой группы на транспортном маршруте. – ... ... ... ... по ... ... – М. 1978 г. стр. ... Словарь международного воздушного права – М.: Международные ... г. стр. ... ... ... транспортного и туристско-экскурсионного обслужива-ния
туристов и экскурсантов. В кн. ... оф. ... по ... ... ... – М. 1978 г. стр. 194-199.
41 Менеджмент туризма: Туризм и отраслевые системы. – М. ... ... 2001 ... ... ... ... туризма. – М. Финансы и статистика, ... ... А.Ю. ... ... – М. ...... 2001 ... Папирян Г.А. Экономика туризма. – М. Финансы и статистика, 1998 г.
45 Энциклопедия туриста. – М., 1993 ... ... ... ... www.nkkazinform.kz
50 www.air-astana.org

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Маркетингтің туризм индустриясында маңыздылығы23 бет
Туризм саласындағы маркетингтің ерекшелігі6 бет
Туризмдегі нарықтық механизм және нарықтағы ұсыныс пен сұранысты зерттеу20 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
«туризмдегі экобағыттарды ұйымдастыру және жоспарлау»30 бет
Бизнестің туризмдегі алатын орны7 бет
Туризмдегі EXPO көрмесінің рөлі43 бет
Туризмдегі HR менеджмент жүйесін дамыту32 бет
Туризмдегі ақпараттық технологиялар27 бет
Туризмдегі жарнама4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь