Ауыл адамдарының да жағдайын ойлай келетін болсақ


Ең алдымен, “Жеке қосалқы ша¬руашылық туралы” заң керек пе деген сұраққа жауап берейік. Әрине, керек ауылдағы жеке қосалқы шаруа¬шы¬лықты бір жүйеге келтіріп, есебін алу, сапалы өнім өндіруді молайту арқылы еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін нығайту, қоршаған ортаны қорғау, ауылдың санитар¬лық жағдайын жақсарту.
Өздеріңізге белгілі, кешегі кеңес дәуірінде жеке меншікте мал ұс¬тауға шектеу болатын, сондықтан да, жасыратыны жоқ, азаматтар басы артық малын ұжымшар, кең-шарлардың фермаларында, шопан отарларында ұстайтын. Ал қазір жеке меншіктен шектеу алынып, ол заңмен қорғалатын болғалы бері ауылда мал басы жыл сайын өсіп келеді.
Көптеген отбасыларда 100-200-500-ге дейін уақ мал, 10-50-ге дейін ірі қара, жылқы, түйе өсіріледі. Ауыл-аймақтардың айналасын төрт түліктің тұяғы таптап, тоздырып, шаңын шығарып жіберуде. Ауыл көшелері малдың қиына толып, ан¬тисанитарлық жағдай қалыптасып, әртүрлі аурулар пайда болуда. Ауыл, тіпті аудан орталықтарында көшеде жайылып жүрген малды көресіз. Заң жобасындағы ұсыныс: отбасының күнделікті сауып ішетін сиыры мен мініс атын және керекті 5-10 уақ малын ауылда ұстап, қал¬ға¬нын шаруа қожалық¬тарына немесе бірлесіп, отар етіп ауыл сыртында бөлінген арнайы жайы-лымдарда ұстау керек екендігі айтылады. Мал ұстауға ешқандай шек¬теу де жоқ, салық та са¬лын¬байды. Қай ауылда қанша мал ұстау керек¬тігі, әр ауылдың ерек¬ше-ліктеріне сай, аудандық мәслихаттың шешімімен реттеледі. Негізінен идея дұрыс, бірақ әрі қарай жеке қосалқы шаруашылық жүргізудің барлық мәселелері аза-мат¬тардың өзіне міндеттеледі. Жайы¬лым, оны суландыру үшін құ¬дық, ұңғыма қазу, электр желілерін тарту, зиянкестермен күресу, ауру¬лардың алдын алу, т.б.
Бұрын мемлекетті азық-түлік¬пен ұжым¬шар, кеңшарлар қамта¬масыз етіп отырса, олар¬ға мемлекет тара¬пы¬нан үлкен қаржы бө¬лінетін. Сол міндеттің көпші¬лі¬гін қазір жеке қосалқы шаруашылық¬тар атқа¬рып отырған жоқ па?

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Ауыл адамдарының да жағдайын ойлай
келетін болсақ

Ең алдымен, “Жеке қосалқы шаруашылық туралы” заң керек пе деген сұраққа
жауап берейік. Әрине, керек ауылдағы жеке қосалқы шаруашылықты бір жүйеге
келтіріп, есебін алу, сапалы өнім өндіруді молайту арқылы еліміздің азық-
түлік қауіпсіздігін нығайту, қоршаған ортаны қорғау, ауылдың санитарлық
жағдайын жақсарту.
Өздеріңізге белгілі, кешегі кеңес дәуірінде жеке меншікте мал ұстауға
шектеу болатын, сондықтан да, жасыратыны жоқ, азаматтар басы артық малын
ұжымшар, кеңшарлардың фермаларында, шопан отарларында ұстайтын. Ал қазір
жеке меншіктен шектеу алынып, ол заңмен қорғалатын болғалы бері ауылда мал
басы жыл сайын өсіп келеді.
Көптеген отбасыларда 100-200-500-ге дейін уақ мал, 10-50-ге дейін ірі
қара, жылқы, түйе өсіріледі. Ауыл-аймақтардың айналасын төрт түліктің тұяғы
таптап, тоздырып, шаңын шығарып жіберуде. Ауыл көшелері малдың қиына толып,
антисанитарлық жағдай қалыптасып, әртүрлі аурулар пайда болуда. Ауыл, тіпті
аудан орталықтарында көшеде жайылып жүрген малды көресіз. Заң жобасындағы
ұсыныс: отбасының күнделікті сауып ішетін сиыры мен мініс атын және керекті
5-10 уақ малын ауылда ұстап, қалғанын шаруа қожалықтарына немесе бірлесіп,
отар етіп ауыл сыртында бөлінген арнайы жайылымдарда ұстау керек екендігі
айтылады. Мал ұстауға ешқандай шектеу де жоқ, салық та салынбайды. Қай
ауылда қанша мал ұстау керектігі, әр ауылдың ерекшеліктеріне сай, аудандық
мәслихаттың шешімімен реттеледі. Негізінен идея дұрыс, бірақ әрі қарай жеке
қосалқы шаруашылық жүргізудің барлық мәселелері азаматтардың өзіне
міндеттеледі. Жайылым, оны суландыру үшін құдық, ұңғыма қазу, электр
желілерін тарту, зиянкестермен күресу, аурулардың алдын алу, т.б.
Бұрын мемлекетті азық-түлікпен ұжымшар, кеңшарлар қамтамасыз етіп отырса,
оларға мемлекет тарапынан үлкен қаржы бөлінетін. Сол міндеттің көпшілігін
қазір жеке қосалқы шаруашылықтар атқарып отырған жоқ па?
Сонымен бірге, заң жобасында үй-іргелік жер, бау-бақша салу, көкөніс,
жеміс-жидек туралы ештеңе айтылмаған. Цифрларға жүгінейік. 6 млн. 460 мың
немесе республика халқының 43%-ы қазір ауылда тұрады, оның басым көпшілігі
жеке қосалқы шаруашылықпен айналысады. Еліміздегі ауыл шаруашылығы жалпы
өнімінің 50%-ын жеке қосалқы шаруашылықтар өндіреді. Жеке қосалқы
шаруашылықтардағы мал басы жалпы республикадағы қойдың 80%-ын, сиырдың
74,4%-ын, жылқының 78,4%-ын, түйенің 72,8%-ын және құстың 57,6%-ын құрайды.
Өндірілетін сүттің 91,4%-ын, еттің 87%-ын, жұмыртқаның 53%-ын қосалқы
шаруашылықтар береді. Көкөністің 64,9%-ы, картоптың 80%-ы, жеміс-жидектің
82,3%-ы қосалқы шаруашылықтардың мойнында. Олай болса, мемлекеттен ештеңе
сұрамай, өздерін ғана емес, еліміздің халқын шама-шарқына қарай азық-
түлікпен қамтамасыз етіп отырған жеке қосалқы шаруашылықтарға мемлекет
тарапынан қолдау керегі айдай анық емес пе? Міне, осы мәселе заң жобасында
еш көрініс таппаған. Бұл дұрыс емес деп ойлаймын.
Ресей Федерациясының 2003 жылы қабылданған “Жеке қосалқы шаруашылық
туралы” заңында жеке қосалқы шаруашылықты мемлекеттік қолдау деген арнайы
бап бар. Онда былай делінген:
“Жеке қосалқы шаруашылықтарға ұйымдастырушылық-құқықтық, экологиялық және
әлеуметтік жағдайлар жасау арқылы, оның ішінде жеке қосалқы шаруашылықтарға
және оларға қызмет көрсететін ауылшаруашылық кооперативтерге және өзге де
ұйымдарға қайтарымды негізде мемлекеттік қаржы және материалдық-техникалық
ресурстар берілуі тиіс”.
Олай болса, біздің ойымызша, жеке қосалқы шаруашылық туралы заң
жобасында “Мемлекет азаматтардың жеке қосалқы шаруашылығын жүргізудегі
құқығы мен заңды мүдделерін қорғайды және оны дамытуға барынша көңіл
бөледі. Ауыл шаруашылығы саласында шаруаларға берілетін жеңілдіктер жеке
қосалқы шаруашылықтарға да тиесілі”, – деп жазылуы керек.
Жеке қосалқы шаруашылықтарды одан әрі дамыту үшін жеке азаматтардан сүт,
ет, көкөніс, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ұялы телефондардың алып келетін зардаптары
Қазақ романдарындағы өнер адамдарының образдық жүйесі
Ірі су қоймаларынан келетін зардаптар
Леонардо да Винчи өмірі
Леонардо да Винчи жайында
БСҰ-ға кіру жағдайындағы ауыл шаруашылығының бүгінгі жағдайын ғылыми-теориялық тұрғыда талдап, оның бәсекеге қабілеттілігін арттыру
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау
Қоршаған орта жағдайын реттеу
«ҚР – да кәсіпкерлікті дамыту мәселелері»
Ауыл жастарының құқықтық әлеуметтенуі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь