Биоценоз

Биоценоз (лат. bios - өмір; koinos – ортақ) дегеніміз – белгілі бір территорияда мекендейтін әртүрлі түрлер популяциясының бірлестігі. «Биоценоз» ұғымын алғаш рет 1877 ж. неміс зоологы К.Мебиус ұсынды. Биоценозды зерттейтін экология ғылымының саласы биоценология деп аталады. Биоценоз – ағзадан жоғары деңгейдегі жүйе. Биоценоз – бірігіп тіршілік ететін және бір-бірімен байланысқан ағзалардың топтары. Ол үш компоненттен тұрады:
1. Фитоценоз (өсімдік жамылғысы);
2. Зооценоз (жануарлар дүниесі);
3. Микробоценоз (микроағзалар).
Биоценоз алып жатырған қоршаған абиотикалық орта биотоп (лат. bios - өмір; topos - орын) деп аталады.
Түрлік құрылым дегеніміз – аталған биоценозды түзетін түрлер саны мен олардың
        
        Дәріс № 5  Биоценоз
Биоценоз (лат. bios - өмір; koinos – ортақ) дегеніміз – ... ... ... ... ... ... бірлестігі.
«Биоценоз» ұғымын алғаш рет 1877 ж. неміс зоологы К.Мебиус ... ... ... ... саласы биоценология деп аталады.
Биоценоз – ағзадан жоғары деңгейдегі жүйе. Биоценоз – бірігіп ... және ... ... ағзалардың топтары. Ол үш компоненттен
тұрады:
1. Фитоценоз ... ... ... (жануарлар дүниесі);
3. Микробоценоз (микроағзалар).
Биоценоз алып жатырған қоршаған абиотикалық орта биотоп (лат. bios -
өмір; topos - ... деп ... ... дегеніміз – аталған биоценозды түзетін түрлер саны мен
олардың биомассасының қатынасы.
Түрдің ... ... ...... ... ... ... бай және кедей бірлестіктерді ажыратады.
Кедей биоценоздар өсімдіктер мен жануарларлардың ондаған және жүздеген
түрлерінен, ал бай биоценоздар ... мың ... ... мың ... ... ... түрлілігі бірлестіктің жасына (ересек бірлестіктерге
қарағанда жас бірлестіктер кедей) және ... орта ... ... температура, ылғалдылық және азық қорына ... ... және ... ... ... ... ... болып келеді)
байланысты.
Түрдің жоғары алуан ... ... ... ... зоналар -
экотондар ерекшеленеді. Экотондардағы түрдің алуан ... ... ... ... деп ... ... шекаралас білестіктерден келетіндіктен, экотон түрге бай
болып келеді. Сонымен қатар экотонның өзіне ғана тән ... де ... ... ... ... ... ... жамылғысына бай шетінде
құстар, бунақденелілер, т.б. көбірек ұя салады.
Бірлестіктегі ... ... ... ... (сирек кездесетін және саны аз түрлер).
Доминанттар – саны бойынша басым түрлер. Доминанттардың ... ... ... ... ... ... ерекше атап көрсетуге болады. Эдификаторларсыз басқа түрлер
тіршілік ете алмайды, олардың ... ... ... ... ... ... эдификаторларға шырша, самырсын, қарағай, селеу
өсімдіктері жатады.
Екінші реттік ... де ... өте ... ... ... көп болуы
– бірлестіктің бірқалыпты дамуының кепілі.
Түрдің алуан түрлілігін бағалау үшін басқа да көрсеткіштер қолданады:
- Түрдің молшылығы – аталған түр ... ... ... ... ... ... ... Доминанттау дәрежесі – аталған түр даралары санының қарастырылатын
топтың ... ... ... санына қатынасы;
- Кездесу жиілігі - түр кездесетін санақ жүргізілетін аймақтар немесе
үлгілер санының барлық үлгілер санына ... ... ... консорциялар деп аталатын ерекше құрылымды ... ... ... - өз ... ... микроорта түзе
алатын, консорцияның орталық мүшесі болып ... ... да ... бір түр ... ... ... ... ішінде мекендейтін әртүрлі
ағзалардың тобы. Консорцияның қалған мүшелері одан да кіші ... ... яғни І, ІІ, ІІІ, т.б. ... бөлуге болады.
Кеңістіктік құрылым дегеніміз - әртүрлі түрлердің кеңістікте горизонталды
немесе вертикалды ... ... Оның екі түрі ... ... - ... ... құрылымы;
2. Мозаикалық - горизонталды биоценоз құрылымы.
Ярустылық қоңыржай және ... ... ... ... ... ... алуан түрлілігіне, олардың сапалы ... ... және ... жағдайларының өзгерісіне байланысты
болады.
Экологиялық бірлестік - әртүрлі экологиялық топтар ағзаларының қатынасы.
Ұқсас экологиялық құрылымы бар ... ... ... ... ... Ол сол бір ... қуыстарды экологиясы жөнінен ұқсас, бірақ
туыс емес түрлердің қоныстану мүмкіндігіне ... ... ... ... ... ... деп ... маңызды сипаттамалары:
1. Консорция;
2. Синузия;
3. Парцелла.
Синузия - кеңістікпен шектелген биоценоздың вертикальды бунақталуындағы
құрылымдық бөлігі. ... ... ... ... ... сай келуі мүмкін. Мысалы, қарағайлы орманда шыршаның, жасыл
мүктің және т.б. ... атап ... ... арасындағы байланыс типтері:
1. Трофикалық байланыстар бір түр ... ... оның ... өнімдерімен қоректенетін жануарлар арасында пайда болады.
Оның екі түрі ... Тура ... ... (арыстандардың антилопалармен, гиеналардың
өліктермен, ... ... ... ... ... ... (әртүрлі түрлердің бір қорек ... ... ... ... Топикалық байланыстар бір түрдің әсерінен басқа бір түрдің тіршілік
жағдайларының өзгеруі ... ... ... Мысалы,
қылқанжапырақты орманда, әдетте шөптесін өсімдіктер жамылғысы
болмайды.
3. Форикалық ... бір түр ... бір ... ... ... болады. Жануарлардың өсімдік тұқымдарын, тозаңдарын және
спораларын ... ... ал ұсақ ... - форезия деп
аталады.
4. Фабрикалық байланыстардың мәні бір түрдің өз ... ... ... ... ... тіпті тірі дараларын пайдалануында.
Мысалы, құстар ұя салу үшін ағаш ... шөп, ... ... пайдаланады.
Ағзалар арасындағы қатынастардың типтері:
- Нейтрализм – оң да, теріс те ... жоқ бір ... екі ... тіршілік етуі (мысалы, бұғылар мен тиіндер);
- Протокооперация – барлық ... да ... ... ... ... ... міндетті емес бірге тіршілік етуі;
- Мутуализм (облигатты симбиоз) – екі ағзаның біреуі немесе екеуі де бір-
бірінсіз тіршілік ете алмайтындай өзара ... ... етуі ... ... және целлюлоза ыдыратушы бактериялар);
- Комменсализм – бірге тіршілік ... екі ... ... ... ... пайдасы да, зияны да жоқ қарым-қатынас;
- Жыртқыштық - екі ағзаның біреуі (жыртқыш) екіншісін (жемтік) өлтіріп,
қорегіне пайдаланғанда ... ... Оның ... ... ... өз түрінің дараларын өлтіріп, қорекке пайдалану нәтижесінде
пайда болады;
- Паразитизм – паразит өз иесін ... ұзақ ... бойы ... ортасы
және қорек көзі ретінде ... ... ... ... ... саңырауқұлақтар, қарапайымдылар,
паразит құрттар, т.б.);
- Бәсеке – ағзалар бір-бірімен қоршаған ... ... ... ... ... ... ... Аменсализм – екі ағзаның біреуі екіншісінің тіршілігін бәсендетіп,
бірақ өзіне екіншісінен ешқандай ... әсер ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 2 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биоценоз - тірі организмдердің тіршілік ету жағдайын3 бет
Биоценоз, биогеоценоз және экожүйелер туралы түсініктер5 бет
Биоценоздар құрылымы және экожүйедегі энергия6 бет
Тұрақты, тұрақсыз биоценоз6 бет
«Биологиялық экология»30 бет
Астық тұқымдастар27 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия туралы мәлімет15 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.). Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу12 бет
Био ластану10 бет
Биогеография ғылымының қалыптасу тарихы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь