Валюталық және бағалы қағаздар операциялары жөнінде түсінік

Кіріспе

1 Валюталық және бағалы қағаздар операциялары жөнінде түсінік.

2 Валюталық операциялар жөніндегі лицензиялар.

Негізгі бөлім

1 Валюталық , бағалы қағаздар операцияларының экономиялық негіздері

2 Валюталық операцияларды реттеу

3 Валюталық операциялар түрлері мен есебі

4 Валюталық . айырбастау, операцияның есебі

5 Валюталық шоттарды ашу тәртібі

6 Бағалы қағаздар эмиссиясы

Қорытынды

Халықаралық банктік есептің формалары
Валюталық операциялар түсінігініңмазмұны мен мәнін ашу мақсатында тақырыптың негізгі терминдеріне анықтама берген жөн.Валюталық операцияларға төмендегілер жатады:
1) Меншік құқығы мен басқа да құқықтарының валюталық құндылықтарға ауысу операциялары, сонымен қатар төлем құжаттары мен төлем құралы ретінде шетел валютасын қолдануға байланысты операциялар.
2) Қазақстан Республикасының валюталық құндылықтарды енгізу және шығару операциялары.
3) Халықаралық ақша аударымдарын жүзеге асыру.
Бірақ бұл операциялармен ғана валюталық операциялартізімі шектелмейді. Валюталық бақылау жөніндегізаңға сәйкес валюталық операциялар түсінігі валюталық құндылықтармен және ҚР-ның валютасында орындалатын операцияларды қамтиды.
Шетел валютасындаорындалатын операциялар заңға сәйкес жүзеге асырылады. Банктер әртүрлі мемлекеттердің шаруашылық субьектілері арасында ақшалай есеп-айырысуды қамтамасыз етумен, валюта айырбастаумен, халықаралық валюталық несие берумен, шетел валютасындағы бағалы қағаздарды сату және сатып алу операцияларын
жүзеге асыра алады.

Бағалы қағаздардың түрін Қазақстан Республикасының Ұлттық банк мемлекетімен эмитенттелінетін бағалы қағаз болып табылады. Үкімет өз атынан бағағалы қағаздардың бұл түрін шығара отырып, Республикалық бюджеттің тапшылығын қарастыру мен инфляцияны болдырмау жағын қарастырады. Осыған сәйкес Ұлттық банк мекемесі айналымдағы ақша қаражаттарының қозғалысын реттеуді көздейді.

Қаржылық нарығының айрықша бөлігі, ол – бағалы қағаздар нарығы. Ал қаржылық инвестициямен осы бағалы қағаздар нарығы тікелей байланысты. Бүгінгі күні елімізде көптеген акционерлік қоғамдар, сақтандыру компаниялары, инвестициялық және мемлекеттік емес зейнетақы қоры, сонымен қатар басқы кәсіпорындар мен ұйымдар тіркелген. Осы жоғарыда аталған кәсіпорындар мен ұйымдардың барлығыда еліміздегі бағалы қағаздар нарығының потенцианалды қатысушылар қатарына жатқызылады. Олардың кейбіреулері эмитент, яғни айналымға бағалы қағаздар шығарушылар болып табыласа, ал екіншілері инвестор ретінде қызымет атқарады. Кәсәпорындар мен ұйымдар жаңа технология еңгізу, өндірісті жаңғырту (модернизациялау), қайта құру (реконструкциялау) әрқашан ірі капитал салым керек етеді. Ал мұндай жұмыс атқару үшін өндірушілерде әр уақытта капитал бола бермейді. Сондықтан да кәсіпорындар мен ұйымдар қарыз капиталы нарығына несиелер мен заимдарының қаражаттарын, айналымға акциялары мен облигацияларын шығарса, онда еліміцде бағалы қағаздар нарығы пайда болады.
        
        Жоспар
Кіріспе
1 Валюталық және бағалы қағаздар операциялары жөнінде түсінік.
2 ... ... ... ... ... ... , бағалы қағаздар операцияларының экономиялық негіздері
2 Валюталық операцияларды реттеу
3 Валюталық операциялар түрлері мен ... ...... ... ... ... ... ашу тәртібі
6 Бағалы қағаздар эмиссиясы
Қорытынды
Халықаралық банктік есептің формалары
Валюталық операциялар түсінігініңмазмұны мен мәнін ашу мақсатында
тақырыптың негізгі ... ... ... ... операцияларға
төмендегілер жатады:
1) Меншік құқығы мен басқа да құқықтарының валюталық құндылықтарға ... ... ... ... ... мен төлем құралы ретінде
шетел валютасын қолдануға байланысты операциялар.
2) ... ... ... ... ... және шығару
операциялары.
3) Халықаралық ақша аударымдарын жүзеге асыру.
Бірақ бұл ... ғана ... ... ... ... ... ... валюталық операциялар түсінігі
валюталық құндылықтармен және ҚР-ның валютасында орындалатын
операцияларды ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Банктер әртүрлі мемлекеттердің шаруашылық субьектілері
арасында ақшалай есеп-айырысуды қамтамасыз етумен, валюта ... ... ... ... шетел валютасындағы бағалы
қағаздарды сату және сатып алу ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банк мемлекетімен
эмитенттелінетін бағалы қағаз болып ... ... өз ... ... бұл ... шығара отырып, Республикалық бюджеттің тапшылығын
қарастыру мен инфляцияны болдырмау жағын қарастырады. Осыған сәйкес Ұлттық
банк ... ... ақша ... ... ... көздейді.
Қаржылық нарығының айрықша бөлігі, ол – бағалы қағаздар нарығы. Ал қаржылық
инвестициямен осы бағалы қағаздар нарығы тікелей байланысты. Бүгінгі күні
елімізде көптеген ... ... ... ... және мемлекеттік емес зейнетақы қоры, сонымен қатар басқы
кәсіпорындар мен ұйымдар тіркелген. Осы ... ... ... мен
ұйымдардың барлығыда еліміздегі бағалы қағаздар нарығының потенцианалды
қатысушылар қатарына жатқызылады. Олардың кейбіреулері ... ... ... ... ... ... ... ал екіншілері
инвестор ретінде қызымет атқарады. Кәсәпорындар мен ұйымдар жаңа технология
еңгізу, өндірісті жаңғырту (модернизациялау), қайта құру (реконструкциялау)
әрқашан ірі ... ... ... ... Ал мұндай жұмыс атқару үшін
өндірушілерде әр уақытта капитал бола ... ... да ... ... ... капиталы нарығына несиелер мен заимдарының қаражаттарын,
айналымға акциялары мен ... ... онда ... ... нарығы пайда болады.
Қаржылық активтердің қайта нарығындағы бағалы қағаздар операциялары әр
түрлілігімен көзге түседі. Бұл процестің өзіндік көптеген ерекшеліктері мен
қыр-сыры ... ме ... ... ... және ... шығарған
эмитенттердің рейтергтік бағалауын тәуелсіз рейтенгтік компаниялар
анықтайды. Анықтамалық мәліметтер негізінде олар барлық ... ... ... ... үшін ... ... байланысты топтайды.
Бағалы қағаздарды таңдауда басшылыққа алатын негізгі құралы рейтенгтік
бағалау болып табылады. Қаржылық активтер үш топқа жіктеледі: жоғары сапалы
бағалы ... ... ... ... ... ... ... қағаздар.
Бұл курстық жұмыста бағалы қағаздардың операцияларын ең басты есептерін
қарастырамыз олар: акционерлік ... ... ... ... операцияларының есебі, дивиденттер есебі, қор нарығының
акцияларымен операцияларының есебі, борыш міндеттемелері бойынша
операцияларының есебі, бағалы қағаздардың ... ... ... ... түсініктемесі
Іс жүзінде акция, облигация және басқада бағалы қағаздарын шығару ... ... ... ... тұлғалар эмитент деп аталады және
сонымен қатар олар ... ... ... ... алушылардың)
алдында белгілі бір жағдайда борышты (міндетті) болып табылады.
Эмитенттің кім болғанына байланысты бағалы ... ... үш ... ... қағаздар – бағалы қағаздардың бұл түрі Қазақсатан
Республикасының заң актілеріне ... ... және ішкі ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың бұл түрі
Қазақстан Республикасының Ұлттық банк мемлекетімен эмитенттелінетін ... ... ... ... өз ... ... ... бұл түрін
шығара отырып, Республикалық бюджеттің тапшылығын қарастыру мен инфляцияны
болдырмау жағын қарастырады. Осыған сәйкес Ұлттық банк мекемесі айналымдағы
ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... мынадай түрлері бар:
Ұлттық жинақ облигациялары;
Мемлекеттік қысқа мерзімді қазынашылық міндеттеме (МЕККАМ)
Мемлекеттік орта мерзімді қазынашылық ... ... ... ... – бұл ... ... мұндай түрі
жергілікті бюджеттен эмиссиланатын жергілікті атқарушы органдар шешімімен
шығарылады. Бағалы қағаздардың бұл түрін шығарудағы басты мақсат – құрылыс,
яғни ауыруханалар салу үшін, бала ... мен ... ... ... ... жақсарту және тағы басқадай аймақтың әлеуметтік
мәселелерін шешу болып табылады.
Корпоративтік бағалы қағаздар – кәсіпорындар мен ... заң ... ... өзінің жарғылық капиталын қалыптастыруға немесе шаруашылық
қызыметін жүзеге асыру үшін шығарылатын бағалы қағаздарын корпоративтік
бағалы қағаздар деп атайды. Бағалы ... бұл ... көп ... ... ... және олар ... ... табылады.
Бағалы қағаздарды жалпы мынадай екі топқа бөлуге болады:
а) ақшалай ... ... ... ... ... бағалы қағаздар – ақшаны қарызға алғандығын білдіреді. Бағалы
қағаздардың бұл түріне вексельдерді, ... және ... ... ... ... ... бағалы қағаздардан табыс бір рет қана
алынады. Іс жүзінде ақшалай бағалы қағаздар қысқа мерзімді болып келеді,
яғни бір ... ... ... аралығында қолданылады.
Капиталды бағалы қағаздар – кәсіпорындар мен ұйымдардың қорын (капиталын)
құру немесе оны ұлғайтуға байланысты шығарылады. Акция мен облигация осы
аталған бағалы ... ... ... алынатын табысқы байланысты бағалы қағаздар мынадай екі топқа
бөлінеді:
қарыздық бағалы қағаздар;
инвестициялық бағалы қағаздар.
Қарыздық бағалы қағаздар – бағалы қағаздың бұл түрі ... ... ... ... ... ... ... (процентімен)
тиісті қарыздарын өтуге (төлеуге) міндетті. Қарыздық бағалы қағаздарға
облигацияның барлық ... ... тағы ... бағалы қағаздар
жатқызылады.
Инвестициялық бағалы қағаздар – бағалы қағаздың бұл түрі иемденуші активтің
бір бөлігін иемденуге ... ... ... қағаздардың бұл түріне акцияны
жатқызуға болады.
Бағалы қағаздар шығарылу мақсатына байланысты ... екі ... ... ... қағаздар;
саудалық бағалы қазаздар.
Қорлы бағалы қағаздар – мұндай бағалы қағаздар қор биржаларында ... және көп ... ... ... ... бұл ... және обли. гациялар жатқызылады.
Саудалық бағалы қазаздар – бағалы қағаздың бұл түрі белгілі бір
коммерциялық бағытпен сауда операциялары ... есеп ... ... ... ... байланысты бағалы қағаздар мынадай
болып екіге бөлінеді:
нарықтық бағалы қағаздар;
нарықтық емес бағалы қағаздар.
Нарықтық бағалы қағаздар – мұндай бағалы қағаздар ... ... ... сатып отырылды.
Нарықтық емес бағалы қағаздар – бұл аталған бағалы қағаздар қолдан–қолға
еркін жүре ... яғни олар ... ... түсепейді.
Атқаратын қызметіне және рөліне байланысты бағалы қағаздар мынадай үш топқа
бөлінеді:
негізгі (акция, облигация);
көмекші (чектер, вексельдер, депозиттік сертификаттар;
туынды (варранттар, опциондар, ... ... тағы да ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың қандайда бір акционерлік
қоғамды дамыту үшін қаржы салғандығын куәландыратын және иесіне акционерлік
қоғамның пайдасының бір ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаз болып табылады. Акциялар айналым мерзімі
белгіленбей-ақ ... ... ... мен ... ... ... сәйкес акциялар мынадай түрлерге бөлінеді:
жәй акциялар;
артықшылығы бар акциялар.
Жәй акциялар акционерлік қоғамды басқаруға құқық береді. Бір жәй акция
ұйымның акционерлер жиналысында осы ... ... ... ... бір дауысқа ие бола алады. Жәй акциялар үшін дивидент төлеу
акционерлік қоғамның таза пайдасынан (толықтырғанан) кейін және ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Артықшылығы ьар акциялар – басқаруға қатысу құқығын бермей, әйтсе де олар
иесіне тұрақты белгіленген мөлшерде дивиденттер алу құқығын ... ... ... бір ... ... әкеліп тұрады. Сонымен қатар артықшылығы
бар акциялар ұйымның таза табысын акционерлер арасында бөлу кезінде немесе
қоғамның ... ... жәй ... мен ... артықшылықққа ие
болады.
Облигация дегеніміз оның иесінің ақша салғандығын куәландыратын және оған
көрсетілген ... ... осы ... ... ... ... ... пайызды (процентті) төлей отырып, өтеу міндеттемесін
мақұлдайтын бағалы қағаз болып табылады. Облигациялар сияқты ... ... ... көзі болып табылады.
Қаржылық салымдардыц түрлері
Қаржылык салымдар - бұл кәсіпорынның бағалы қағаздарды сатып алу, ... ... ... қаржылар салу, сондай-ақ вексель және басқа да
борыштық міндеттемелер негізінде басқа кәсіпорындар мен ұйымдарға ұзақ
мерзімді қарыз беруге арналған ... ... ... ... қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді бо-лып бөлінеді.
Бір ... кем ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарға қаржылық салымдар, сонымен қатар бір жылдан кем
мерзімге берілген қарыздар қысқа мерзімді болып са-налады.
Бір жылдан артық мерзімге табыстар алу үшін ... ... ... ниетпен
бағалы қағаздарды сатып алуға кеткен шығындар, еншілес кәспорындардың
жарғылық немесе пайлық қорларына салымдар, бір ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді қаржылық салымдар болып саналады.
Қаржылық салымдар құрамында ақша кұжаттары болып ... ... ... ... ... ... вексельдер және т.б. елеулі
орын алады.
Акциялар кәсіпорынның даму мақсаттарына оның ... ... ... және оған ... ... ... бір ... алуға құқық
береді.
Акц иялар жай және артықшылығы бар (пұрсатты) болады.
Облигациялар да олардың иесіне қаржы салғандығын куәландырады, бірақ оған
белгілеп қойылған ... ... ... береді. Егер кәсіпорынның қаржылық
мүмкіндіктері акциялар бойынша дивидендтер және облигациялар бойынша
сыйакыларды бір мезгілде төлеуге мүмкіндік бере ... ... ... ... ... ... бар. ... жетіспеушілік жағдайында
облигациялар бойынша сыйақылар резервтік қордың есебінен ... ... ... ... - сол мақсат үшін құрылған арнайы қорлар
есебінен төленеді.
Жинақ сертификаттары - бұл банктердің салымшыларға ... ... ... ... салынғаны туралы берілетін куәліктері. Бұл мерзім
біткеннен кейін ақша салушы өзінің салымын (депозитін) және ол ... қоса ... ... ... ... ... айырмашылығы клиентке
кітапша емес банктің қарыз қолхатьның ролін атқаратын ... ... ... ... қаржыны белгілеп қойылған мерзімге жетпей алуға
болады, бірақ бұл ... ... ... ... төленеді.
Бұрын бағалы қағаздар тек қана көрнекті қағаз үлгіде болған және ... ... ... ... ... уақытга бағалы қағаздардың айналымы айтарлықтай көбеюіне байланысты
олардың көбісі есеп ... жазу ... ... ... әр ... (оның ішінде дискеталарда) жасала бастады, яғни табиғи
көрнекті емес (қағазсыз) үлгіге көшті. Сондықтан, бағалы қағаздар нарығында
бағалы қағаздармен қатар олардың ... ... да ... ... ... ... кағаздың иесіне мұндай жағдайда меншік
құқығын куәландыратын құжат - бағалы ... ... ... ... ... ... операциялар
Бағалы қағаздар каржылардың ең тәуекелділігі жоғары салымдарының бірі болып
табылады. ҚР-дағы бухгалтерлік есеп пен есеп беру туралы Ережел ... мен ... ... ... ... ... қағаздар
баланста ең төменгі құн қағидасы бойынша бейнеленуі тиіс. Бұл егер жылдың
соңында балансты құрастыру кезінде бағасы белгіленген бағалы қағаздардың
құны баланстық ... ... ... онда жаңа нарықтық құн бойынша олардың
қайта бағалануы тиіс екеңдігін білдіреді. Бағасы белгіленген бағалы қағаз
желтоқсан айыньщ ... ... баға ... ... мен ... сол күндегі
бағасының арасындағы орташа көрсеткіші ретінде анықталады.
Валюталық лицензиялар.
Валюталық операцияларды жүргізу үшін әрбір банк Ұлттық ... ... ... ... құжат ретінде лицензиялар алып отырады.
Лицензия алу өтінішін бір ... кем емес ... бойы ... ... толық қаржылық жылды ... ... ... ... ... банктер бере алады. ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкпен шексіз мерзімге
беріледі және атты болып табылады, яғни үшінші тұлғаға берілмейді. Банк
тек ... ... ... ... жүзеге асыруға құқық
беретін міндеттеменің болуы ғана валюталық операцияларды жүргізуге құқығы
бар және ... ... ... және жеке ... төлеміне және шарттарына шетел
валютасындағы ... ... және ... ... және ... ... ... несие және зайымдарды
беру және сырттан тарту:
- заңды және жеке тұлғалардан қаржылық құжаттардың шетел ... мен ... ... ... сату мен ... алуын жүзеге асыру:
- шетел мемлекеттерінің бір – ... ... ... клиенттің шетел валютасында кассалық қызмет көрсетуді жүзеге асыру:
- ... және ... емес ... ... шетел валютасында
жүзеге асыру:
- халықаралық банктік практикаға сәйкес басқа да операцияларды жүргізу.
Лицензия алу үшін ... ... ... ... банк ... ... ... валютасында орындалатын операцияларды орындауға банктің толық
дайындығы мен экономикалық тиімділігін негіздеу
3. Шетел ... ... ... ... банк
бөлімшелерінің сипаттамасы мен берілетін банктің ... ... ... операцияларды жүргізуіне жауап беретін басшылары
жөнінде анықтамалар.
5. Корреспондентті келісімге келісетіндігі жөнінде өкіметті ... хат ... Банк ... мен ... күнгі теңгедегі операциялардың нормативтері
сәйкес орындалғаны жөніндегі анықтама.
7. Банк ішіндегі ... ... ... ... ... ... пайда мен шығындар жөніндегі ақпар.
9. Қаржылық жылдың соңына ... ... ... ... ... Басты лицензия алатын банктерге – корреспонденттік келісімдер жөнінде
анықтама.
Валюталық лицензиялар алу үшін ... ... ... және ... талаптар қояды:
1. Клиенттерге ағымдағы валюталық шоттарды ашу және жүргізу теңгеде
жүргізілетін шоттардан айырмашылығы шамалы. Олардың бір ... ... ... валюталық бақылау жасайтын агентінің
қызметін орындау міндеттемесі болып табылады.
2. Саудалы емес операцияларды шетел валютасында жүргізуге Ұлттық банк
талаптар ... ҚР ... ... және ... актілердің реттелу тәртібін
білу қажет.
- Инстукцияларды білу.
- Нақты шетел валютасымен операцияларды орындайтын жұмысшылардың болуы.
- Шетел валютасындағы корреспонденттік топтың ... ... ... мен жаңа ... ... ... ... Лицензия алу үшін қажетті шарттардың бірі шетел банктерімен
корреспонденттік қатынас ... ... мен ... ... мен ... ... есеп ... бойынша операцияларды жүргізу үшін лицензия алу керек.
- Ішкі валюталық нарықта шетел ... сату және ... ... ... ... алу ... оған мынадай талаптар
қойылады:
а ) ... ... білу ... ) валюталық нарықтардың конъюктурасын білу керек.
в ) пайда болған қауіптерді ... алуы ... ... ... Ең аса бір ... ... ... орындалатын операциялардың бірі
– шетел валютасындағы несиелеу операциялары. Бұл ... ... ... орналастыру жұмысы ішкі немесе халықаралық нарықта
жүзеге асырылады.
- Арнайы ... ... ... тағы бір ... банк ... ... ... депозиттік және конверсиондық
операциялар.
Ұлттық банктің беретін лицензиялар түрі төмендегідей:
1. Реттік – шетел валютасында қандай да бір операцияны ... ... Ішкі ...... банк ... ... қоймай-ақ шетел
валютасындағы операцияларды орындауға құқық береді.
3. Кеңейтілген лицензия – банкке шектеулі шетел банктерімен
корреспонденттік қатынас орнатуға мүмкіндік береді.
4. Басты лицензия – ... ... ... ... қатынас
орнатып, шетел валютасында барлық операцияларды атқаруға мүмкіндік
береді.
Бағалы қағаздар ... кұру және ... ... бір орталықтан
қаржыландырудың тиімсіз жүйесін және сала-аралық қайта бөлуді өзгертуге,
нарықтық құрылымдардың инвестицияға деген сұраныстарын қанағаттандыруға
және бұл ... ... ... ... ... ... болуға, ірі
кәсіпорындар мен банктер жұмысынын барометрі болуға мүмкіндік береді.
Бағалы қағаздар ... ... ... ... мынандай шараларды іске
асырғанда ғана ықпал етеді.
 Тауар нарығын қалыптастыру, монополиясыздандыру, шағын кәсіп-орынды
қолдау, ақша айналысын нығайту.
Тауарлар мен қор құндылықтарының биржалық саудасы таяу ... ... ... және бір ... ... жұмсалымдарын үлестіруден
тауарлар және қаржы тасқындарының нарықтық реттеу әдісіне өтуге мүмкіндік
жасайды. Акцияларды шығару мемлекеттік құрылымдары мемлекет иелегінен
алудың ең басты құралдарыный біріне және ... ... мен ... жеке және ... ... ақшалай табыстарын жұмылдырдың тиімді
құралдарына айналуда. Сондықтан да бағалы ... ... ... ... ... кағаздармен жасалатын
операциялардың теориясы техникасын игеру; биржалық істі ... ... ... акционерлеу және жекешелен -руге
байланысты іс-тәжірибелерді игеру міндеттері тұрады. Бағалы қағаздар
нарығынын міндеті - ... ... ... мен ... алушылардың
көңілінен шығатын бағада инвестицияға толық қаражат жұмсауды қамтамасыз ету
болып табылады.
  Бұл міндеттерді шешу бағалы қағаздар ... ... ... ... ... мен ... ... катынасуынсыз мүмкін емес. Тек
қана солар бағалы қағаздар нарығын қандай жағдайда да, кашан, қандай
шартпен және ... ... ... ... қажет кендігін біледі. Бұл
жерде брокер бағалы қағаздарды сатушыларды сатып алушалармен кездестіріп,
ол үшін комиссиондық ақы алса, ал инвестициялық дилер өз ... және ... ... қағаздарды сатып ала отырып, кейіннен қайта сатады. Қайта
сатудан түскен түсім оның пайдасын құрайды. Өз жұмысында ... ... ... ... ... ірі ... ... ішкі
бағалы қағаздар нарығының басты тұлғалары болып саналады.
Қазақстан Республикасының заңында көрсетілетін ... ... ... ... ... ... тұрады:
-әрбір потенциялды инвестор үшін бағалы қағаздарды эмиссиялаудың барлық
түрлері бойынша толық және тура ақпараттардың болуы;
-бағалы қағаздар нарығының қатынасушыларының (инвестициялық фирмалардың,
қор биржалары және ... ... қор ... ... ... т.б.) ... аталған мекемелердің жұмырындағы кәсіби сапасы туралы қойылатын
талаптардың маңызы арта түседі. Инвестицялық қор ретінде құрылатын кез
келген заңды тұлғаның штабында ... ... ... ... алатын маман
болуы міндетті. Ол алғашқы және қайталама бағалы қағаздар нарығының дамуы
туралы хабардар болуға тиіс.
  Қазақстан нарықты ... ... ... үшін ... ... ... ... сектордың кәсіпорындармен қалыптасып келе жатқан шағын
және орта бизнесті, сол ... ... ... ... ... қажетті ресурстарды іздестірумен тікелей байланысты болуы;  
екінші республика азаматтарына бағалы қағаздар ... ... және ... ... үкіметтің жекешелендіру стратегиясымен байланысты болуы; 
үшіншіден, ақша массасына ұлттық банк жағынан бақылау ... жаңа ... ... ... ... жағынан нарықты реттеудегі
біліктілік республикамыздағы нарыққа өтудегі жаңа көптеген мәселелерді
шешуге көмектеседі.
Біздің экономикалық жағдайымызда немесе әлемдік нарыққа енуіміздегі ең
өзектісі, бұл әлемдегі ... ... ... ... ... кұндылықтарды оқып үйрену және хабарлау болып табылады.
Қор нарығын мемлекеттік реттеудің қажеттігін әлемдік тәжірибе көрсетіп
берді. Ол әр елдегі ... ... ... ... жағдайда,
мемлекеттік реттеудің формалары мен әдістерінің ортақ үлгісін жасайды.
Қазақстанда енді ... қор ... ... жеткіліксіз жағдайда
реттелуде. Оған қол жеткізу үшін инвесторлардың мүддесін қорғайтын және
бағалы қағаздар нары-ғының тұрақтылығын қамтамасыз ететін заңдылықтарды тез
арада дайындау ... ... ... ... мемлекеттік саясаттың негізін жасауда өзін-
өзі реттеу қағидасына ... ... ... ... ... ... бұл ... жеке кәсіпкерлікті марапаттауға бағытталуы тиіс.
Бағалы қағаздар айналысы сферасындағы жеке бастама қолдауға байланысты
шаралармен қатар, қор ... ... ... ... және жаңа ... ... қою шараларының жүйесін жасау
сол сияқты экономикалық қор секторындағы нарықтықтарға толық мемлекеттік
араласу жүйесін дайындау жасау Экономикалық бақылау шаралары мемлекеттік
қызмет ... ... ... ... ... ... асуы тиіс.
Бағалы қағаздар нарығына мемлекеттік ықпал мақсаты мынадай:
- макроэкономикалық ... ... ... ... ... бәсекелестік қабілетін қамтамасыз ету;
  - бағалы қағаздар нарығы агенттерінің мүдделерін құқықтық және
  экономикалық қорғау;
Құқықтық қорғау. бағалы ... ... ... ... ... кәсіби қатынасушылардың қызметтеріне лицензиялар және
сертификаттар беру, бағалы қағаздар нарығына жіберу ережелері, шетел
инвесторларын бағалы қағаздар нарығына жіберу ережелері.
Экономикалық ... ... ... ... ... бойынша
салықтық жеңілдіктер жүйесін жасау дане қолдану; мемлекеттік ... ... ... ... нарықтағы сұраныс пен ұсынысты
реттеу.
Нарық экономикасы дамыған елдерде инвестициялық бизнесті бақылауға және
реттеуге мүмкіндік беретін, яғни заңдар мен арнайы органдардан басқа да ... ... ... ... және ... ... ... ететін
"заңдар" мен "ведомостволар" бар.
Өзін-өзі реттеу екі негізгі элемент арқылы ... ... ... ... ... өздері мәміле жасасу
  тәжірибесіне қатынасады; өзін-өзі реттеуші ұйымдар қоғамдық органдар
  есебі-нен емес, негізінен нарықтың ... ... ... жүз жыл бойы қалыптасып өзінің тиімділігін сақтап келеді,
себебі, бұл бағалы қағздар нарығына қатынасушылардың экономикалық
мүддесінде ... ... ... ... ... ... қатар,
бағалы қағаздар облысындағы бизнес үшін тиімді реттеу құралы болып қала
беруде.
Өзін-өзі реттеу өзінің көп жылдық іс-тәжірибесінде нақты нарықтардың
талабын және жергілікті ... ... ... ... ... қорғау, кедендік, құқықтық және саяси
талаптарды ескеру қажеттігін басынан кешті.
Сонын нәтиіжесінде әр түрлі дәрежеде өзін-өзі реттеу ... ... ... ... ... ... ... жүйенің
өміршеңдігінің маңызды шарты.
Валюталық операциялар түсінігінің мазмұны мен мәнін толық ашу үшін ... ... беру ... соның ішінде ең негізгісі – шетел валютасы
.
Шетел валютасы болып саналады:
1) банкноталар, қазыналық билеттер, сәйкес шет ... ... ... ... ... және ... тиындар, сонымен қатар
айналыммен шығарылатын, бірақ айырбастауға жататын ақша белгілері;
2) шетел мемлекеттерімен халықаралық ақшалай немесе есеп- айырысу
бірліктеріндегі счеттарда орналасқан ... ... ... Шетел валютасы.
2 )Шетел валютасындағы бағалы қағаздар- төлем құжаттары ... ... және ... ... көрсетілетін қарыз міндеттемелер
3) Бағалы металлдар – ... ... ... мен ... топ
металлдары барлық түрде және жағдайда, ювелир бұйымдары мен ... ... ... ... металлдар- алмаз, рубин, изумрудтар, жемчуг және т.
б.
Қазақстан Республикасының валютасына кіреді:
- айналымдағы, сонымен қатар айналымнан шығарылған, бірақ айырбастауға
жататын ҚР ... ... ... мен ... ... теңгелер;
- Қазақстан Республикасы банктеріндегі мен басқа да несиелік
мекемелеіндегі счеттарға орналасқан теңгелей қаржылар.
- ҚР валютасындағы ... ... ... көрсетілген төлем құжаттары
мен қарыз міндеттемелер. Ұлттық және Шетел валютасындағы операцияларды
жүргізетін субъектілерді анықтауүшін валюталық реттеу жүйесінің
«резидент» пен ... ... ... ... түсініктеріне анықтама
беру қажет.
«Резидент» түсінігінің құрамына келесі категориялы азаматтар мен
мекемелер кіреді:
- ҚР территориясында ... ... ... бір ... ҚР ... тыс тұратын тұлғалар да)
- ҚР заңдарына сәйкес және қР территориясында орналасқан ... ... ... ... ... ... ... ҚР-ның заңына сәйкес құрылған
мекемелер мен организациялар.
- ҚР –ң территориясынан тыс ... ... және ... да ... ҚР ... тыс ... ... резиденттердің филиалдары
«Резидент емес» тұлғаларға жатады:
- ҚР тыс мемлекеттерінің заңына сәйкес және ҚР да тұрақты мекен жайы жоқ
заңды тұлғалар
- Заңды ... ... ... ... мен ... ҚР ... шетел дипломатиялық және басқа да ресми
представительстволары
- ҚР-ның территориясында орналасқан резидент еместердің филиялдары.
Валюталық ... ... ... мен ... ... ... терминдеріне анықтама берген жөн. Валюталық
операцияларға төмендегілер жатады:
1. Меншік құқығы мен басқа да құқықтарының валюталық құндылықтарға
ауысу ... ... ... ... құжаттары мен төлем құралы
ретінде шетел валютасын қолдануға байланысты операциялар.
2. Қазақстан Республикасының валюталық құндылықтарды ... ... ... ... ақша ... жүзеге асыру. Бірақ бұл
операциялармен ғана валюталық операциялар тізімі
шектелмейді.Валюталық бақылау жөніндегі заңға ... ... ... ... ... ... валютасында орындалатын операцияларды
қамтиды.
4. Шетел валютасында орындалатын операциялар заңға сәйкес жүзеге
асырылады. Банктер әртүрлі мемлекеттердің шаруашылық субъектілері
арасында ... ... ... ... ... ... халықаралық валюталық несие берумен, шетел
валютасындағы бағалы қағаздарды сату және сатып алу операцияларын
жүзеге асыра алады.
Валюталық қатынасты реттеуде ... ... ... заң ... ... Республикасында валюталық реттеудің
негізгі органы ... ... ... ... ... атқаратын Ұлттық Банк болып табылады. Басқарма мен басқа
мемлекеттік органдарзаңмен сәйкес болатын ... ... ... ... ... ... ... реттеу бойынша негізгі
нормативті акт «Валюталық реттеу туралы» заңы толықтырулар мен ... 24 ... 1998 жылы ... Бұл Қазақстан территориясында
валюталық операцияларды ... ... мен ... ... ... ... мен міндеттемелерін, валюталық заң бұзылуының
жауапкершілігін анықтайды. Валюталық ... ... ... ... ... валюталық заңның сақталуын бақылаудың
міндеті жатқызылған банктер мен банктік емес ... ... ... ... ... ... ... шектеулер әрекет етеді:
- Резиденттер арасындағы операция бойынша төлемдер тек
Қазақстандық валютада ... тек ... ... ... ... және кедендік заңмен бекіткен нормативті құқықтық актілерді
санамағанда:
- Ерекше банктік операцияларды атқаратын өкілетті ... ... ... ... ... ... ( пункт) орындарынан тыс
шетел валютасын сатуға, сатып алуға және айырбастауға тыйым салынады:
- Резиденттердің тауар мен ... ... ... ... ... ... ... қатар несие түріндегі өкілетті банктерде шотқа
есептелуінің міндетіне жататын, егер Қазақстан ... ... ... ... да ... ... президенті халықаралық
міндеттеменің атқарылу мақсатында және болжанбаған жағдай кезінде ... ... ... ... кез ... ... Қазақстан
опнрациялардың тоқтатылуы құқылы.
Республикасының Ұлттық банк ҚР ... «ҚР ... ... ... күші бар ... ... ... валютасында валюталық
операцияларды атқаруға қажетті шектер қоюға, соның ішінде ... ... мен ... ... ... шек ... ... Реттеу туралы заңға сәйкес ҚР Ұлттық банк резиденттердің экспортты
операцияның ... ... шек ... құқы бар. ... ... ... сатуға шекті уақытша алып тастады.
Валюталық бақылау ... ( ... банк пен ... және оның ... ( ... ... валюталық бақылауды
жүзеге асырады. Оның мақсаты – ... ... ... заңдарды сақтауға бақылау жасау болып табылады.
Валюталықбақылаудың негізгі жолдары мынадай:
1. Өткізілген валюталық операциялардың заңға сәйкестігін анықтау
және қажетті ... мен ... бар ... ... ... ... ... резиденттердің
міндеттемелерін өтегенін, сонымен ... ҚР ішкі ... ... ... сату ... міндеттемелерін
тексеру.
3. Шетел валютасындағы төлемдердің негізділігін тексеру.
4. Валюталық ... ... есеп ... ... мен
объективтілігін тексеру.
Валюталық бақылаудың негізгі органы – ҚР ... ... ... Оның ... ... ... мен шетел валютасындағы бағалы қағаздардың
Қазақстанда айналу тәртібі мен ... ... ... мен ... емес ... үшін ... шығарады.
3. Валюталық операциялардың барлық түрін орындайды.
4. Шетел ... мен ... ... ... ... мен ... емес ... жалпы ережелер
анықтайды.
5. Банктерге және басқа да ... ... ... ... берудің жалпы ережелерін
белгілейді.
6. Есеп беру, ақпар құжаттардың бір нысандылығын белгілейді.
7. Басқа да ... ... ... ... ... ... ... әкеліп соғар еді.
Валюталықлегеталар беруде көптеген шығындарға ұшыратты, сонымен
қатар валюталық бақылаудан бартерлік операциялар арқылы жолтару кең ... ... ... ... ... ... ... кемшіліктерін
табу мақсатында қосымша іс-шаралар қолдануқажет, яғни олар валюталық және
кедендік ... ... үшін ... ... ... ... қатар
көптеген басқа да нормативті материялдар шығару ... ... ... реттеу жүйесінің негізі
валюталық бақылау ... ... ... ... ... резиденттер
мен резидент емес тұлғалар арқылы валюталық операцияларды жүзеге ... ... ... ... ету ... оның ... бағыттары:
- жүргізілетін валюталық операцияның заңға сәйкестілігін анықтау ... ... ... үшін ... ... мен куәліктер:
- шетел валютасындағы төлемдерді және олардың ... ... ... ... ... валюталық операция бойынша есеп толықтығын тексеру.
Бағалы қағаздар нарығының қатысушылары.
Бағалы қағаздарды айналысқа шығару – эмиссия  – бұл бағалы қағаздарды
олардың бастапқы иелеріне – ... яғни ... ... ... сату.
Бағалы қағаздардың эмиссиясы:
1.    акционерлік қоғам құрған кезде және акциялар олардың құрылтайшылары
арасынла ... ... ... ... ... ... қоғамның бастапқы жарғылық
капиталының мөлшерін көбейткен кезде;
3.    облигациялар және басқа борштық міндеттемелер шығару жолымен
мемлекет, заңды ... ... ... ... ... ... кезде жүзеге асырады.
Эмиссиялық бағалы қағаздарды (акцияларды, облигацияларды) шығаруды
жариялаған жарғылық капиталды құру және өзінің қызметін жүзеге асыру үшін
қаражат тарту мақсатында эмитент ... ... ... бағалы қағаздардың бастапқы нарығында жүзеге
асырады. Онда бағалы қағаздарды ... және ... ... бір ... ... ... ... тапсыруы бойынша
бағалы қағаздар нарығының кәсіпқой қатысушының және, ... ... ... ... ... ...... және банк операцияларының жекелеген
түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың, ... ... ... ... ... инвестициялық қорлардың, жинақтаушы
зейнетақы қорларының, зейнетақы активтерін басқару жөніндегі компаниялардың
және орталық депозитарийдің акцияларының барлық эмиссиялары ... ... ... нысанда шығарылған бағалы қағаздар иелерінің құқықтары осы
бағалы ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар меншік иелерәінің құқықтарын тіркеушілер немесе
нақты ұстаушылар растайды. Бағалы қағаздарды иелерінің талап етуі бойынша
тіркеуші немесе нақтылы ұстаушы оларға ... ... ... ... құжаттар беруге мендетті.
Акциялар, облигациялар және уәкілетті органдар бағалы ағаздар деп ... ... да ... ... ... қағаздар, ҚР – ның аумағындағы
уәкілетті орган балгіленген тәртіппен рұқсат етілген шетел эмитенттерінің
бағалы қағаздары, ипотекалық куәліктер, коносаменттер және ... ... ... да ... ... ... ... нарығының
объектілері болып табылады.
Инвесторлар - өз қаражаттарын бағалы қағаздарға салуды жүзеге асыратын жеке
немесе заңды тұлғалар: игвесторлар құрамында бағалы қағаздар қоржынның
пайдалану ... ... ... ... инвесторларға –
инвестициялық қорларға зейнетақы қорларына – қазметін сипатына қарай
айтарлықтай ақша ... ... ... ... ... ... ... ұлттық банк немесе қаржы министрлігі арқылы бағалы қағаздардың
нарығында инвестор ретінде іс қимыл жасайды.
Эмитенттер – қолданып жүрген ... ... ... ... ... қызметінің бңр немесе бірнеше түрін жүзеге асыруға лицензиясы бар
заңды тұлғалар.
Бағалы қағаздар нарығының кәсіпқой өкілдеріне брокерлер, диллерлер,
кастодиан, дипозитарийлер, ... және ... ... – сыйақы үшін шарт жасайтын, клиенттердің тапсырмасы бойынша,
солардың есебінен және ... ... ... ... ... ... ... делдал. Ол өз клиенттерін бағалы қағаздар нарығы
жасалатын операциялар есебін арнауцлы шоттарда жүргізеді.
Диллер – ... ... ... қайта сату немесе олармен өзге де
мәмілелер жасау нәтижесінде пайда табу мақсатымен өз атынан және өз
есебәнен бағалы қағаздар ... ... ... ...... сеніп тапсырған бағалы қағаздарды м/н ақшасын
сақтау және есепке алу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ... ... ... Ол ... ... ... ... мәмілелердің
орындалуын бақылап, төлем агенті міндеттемелерін орындап, бағалы
қағаздардың нақтылы ұстаушысы ретіндегі қызметті және басқа ... ... ... ...... ... ... мәмілелерді
есепке алу және оларды орындау, сондай – ақ ... ... ... ... ... ... мамандандырылған
ұйым.
Орталық депозитарий – коммерциялық емес ұйым болып табылады және
акционерлік қоғам нысанында құрылады. Орталық депозитарийдің клиенттері
брокер – диллерлер мен ... ... ...... ... ... брокерлік және диллерлік қызметке
лицензиясы бар және эмитенттің бағалы қағаздарын онымен жасасқан
ережелеріне сай орналастыруды жүзеге асыратын заңды тұлға.
Еліміздің ... ... ... бастаған қатынастарды реттеудің және
қадағалау тиімділігін арттырудың біртұтас жүйесін ұйымдастыру қажеттіне
байланысты ҚР пезидентінің “Қазақстан Республикасының қаржы нарығын
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... (2002 ... 17 мамыр, №872) қабылданды. Осы жарлыққа сәйкес еңбек
және халықты әлеуметтік қорғау министірлігінің жинақтау зейнетақы
қорларының қызметін реттеу жөніндегі ... ... ... ... ... – дағы қаржы қызметін мемлекеттік реттеу мен қадағалаудың біртұтас
жүйесіне кезең – кезеңмен көшуі қамтамасыз етілуі тиіс.
Бағалы қағазды сату ... ... ... ... ... ... зиян ... жағдайда табыс пен баланстық құн арасындағы айырма табыс немесе зиян
ретінде, ал ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді
инвестицияларды қайта бағалаудан шыққан соммалар табыс ретінде танылады
немесе қабылданған есеп саясатына ... ... ... бөлінбеген
табыс ретінде көрсетіледі.
Қазақстан Республикасының қаржы нарығының бөлінбейтін бөлімдес құрылымының
бірі бағалы қағаздар нарығы болып табылады. Осы күні Республикада көптеген
акционерлік қоғамдар, шаруашылық ... ... ... ... ... емес ... қорлары құрылуда. Бұл
алған субъектілердің барлығы потенциалды бағалы қағаздар нарығының
қатысушылары болып табылады. Сондықтан олар өз ... ... ... түнде жүзеге асырады. Бағалы қағаздар нарығын түсіну үшін алдымен
мына төменгі қағаздардың биржалық операцияларының ерекшеліктерне тоқтала
кетелік.
Жарғылық капиталды қалыптастыру кезінде акционерлік ... сол ... ... ... ... және ... ... арасында
орналастырады. Қоғам акционерлерден акцияларды сатып алу, қорлар нарығында
сату, жою және т.б. қимылдар жасауы мүмкін. Кәсіпорын акционерлері
меншіктегі ... ... ... алуға құқылы.
Акциялар сатып алуға қарастырылған накты шығындардың сомасында бағаланады.
Бұл шығындардың ... ... ... алу ... ... Ол номиналды
баға мен эмитентке төленген сыйақы немесе эмитент ... ... Одан ... ... ... алу ... ... тауардың
ерекшелігіне байланысты косымша шығындар пайда болады. Олардың ішінде -
инвестициялық кеңесшінің қызметі қаржылық брокерге сыйақы және бағалы
қағаздармен жүргізілетің операцияларға ... ... ... есебі үшін № 1100-1150 «Қаржылык инвестициялар» шоттары
пайдаланылады.
Борыштық міндеттемелер оларды сатып алуға жұмсалған накты шығындар ... ... ... ... ... сатып алу кезіндегі нақты
шығындардың құрамына ұқсас. Борыштық міндеттемелердің номиналды ... өте ... ... ... ... саналады.
Бағалы қағаздар каржылардың ең тәуекелділігі жоғары салымдарының бірі болып
табылады. ҚР-дағы бухгалтерлік есеп пен есеп беру туралы Ережелердегі
өзгертулері мен қосымшаларына сәйкес ... ... ... ... ең ... құн ... бойынша бейнеленуі тиіс.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Коммерциялық банктердің операциялары мен қызметтері26 бет
Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар бойынша әдебиеттерге қабылданған заңдар мен актілерге шолу77 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
1993 ж акша реформасы35 бет
Ағымдағы шоттағы шетел валютадағы ақша қаражаттарының есебі43 бет
Ақша жүйесінің қалыптасу негіздері55 бет
Ақша жүйесінің құқықтық негіздері60 бет
Ақша нарығы және валюталық биржалар31 бет
Ақша рыногының теориялық негіздері38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь