Банктiк несие және оның экономиканың дамуында алатын рөлi жайында

Кiрiспе. 1.
1. Банктiк несие түсiнiгi және оның теориясы. 2.
1.1. Банктiк несие мәнi және экономикалық ролi. 2.
1.2. Банктiк несиенiң функциялары мен түрлерi. 5.
1.3. Банктiк несиенiң принциптерi. 10.
1.4. Банктiк несиенiң жiктелуi. 14.
2. Қазақстан Республикасының экономикалық жағдайына банктiк несиенiң даму тенденциясы. 19.
2.1. Банктiк несиенiң объективтiк қажеттiлiгi. 19.
2.2. Банктiк несиенiң экономикада тигiзетiн ықпалы. 21.
2.3. Банктiк несиелеудiң кезектi мәселелерi мен даму перспективалары. 22.
Қорытынды. 24.
Пайдаланған әдебиеттер. 26.
Осы курстық жұмыстың тақырыбы “банктiк несие және оның экономиканың дамуында алатын ролi кезектi тақырыбтардың бiрi болып табылады. Өйткенi, қазiргi нарықтық экономика жағдайында тұрғындар өз қажеттiлiктерiн қанағаттандыру үҐшiн несие алуға ұмтылады, ал коммерциялық банктер өз қызметiн пайда табу мақсатында несиелеу процесi арқылы жҐүзеге асырып отыр.
Республикамызда нарықтық қатынастар қалыптасқалы берi, күтпеген экономикалық әлеуметтiк өзгерiстер болды. Банктер жекелендiрiлiп, әр түрлi меншiк нысанындары кәсiпорындар дами бастады. Сәйкесiнше, уақытша босаған ресурстарға деген қажеттiлiк одан сайын өсiп, банктердiң несиелiк әрекетi жаңа мазмұнға ие болды. Кәсiпорындардың қарқынды дамуы экономикамызда өз ықпалын тигiзерi сөзсiз. Банктер уақытша босаған ресурстарды жеке және заңды тұлғаларға мерзiмдiлiк, төлемдiлiк, қайтарымдылық негiзде уақытша пайдалануға беру арқылы кәсiпорындардың, яғни экономикамыздың қозғаушы көҐшiне айналды.
Несие нарығы ақшаның экономикадағы мол өндiрiсiнен пайда болды. Несие тұтынушыларға көп уақытқа пайдаланатын тауарлар алу, үҐй құрылысын жүҐргiзу, т.б. үҐшiн керек. Өндiрушiлер өздерiнiң инвестицияларын қаржыландыру үҐшiн ақшаны қарызға алады. Мемлекетте өз шығындарын жабу Ґүшiн несиенi пайдалануға мәжбүҐр болады. Несиенiң өнiм өткiзу мен өндiрiс процесiнiң үҐздiксiздiгiн қамтамасыз етуде ролi зор. Өндiрiстiң көбеюiне, ақша айналымы сферасында да, инфляция кезiнде де несие ролi зор болып табылады.
Банктiк несие экономиканың дамуына үҐлкен „сер тигiзедi. Банктiк несиенiЎ қазiргi жҐүйесi нарықтық қатынастардың қалыптасуы мен дамуына, өндiрiстiң тиiмдiлiгiн жоғарлатуға, мемлекеттiк экономиканың нығаюына, айналымдағы ақша массасының негiзсiз көбеюiн шектеуге, инфляциялық процестердi болдырмауға және Ұлттық валютаны нығайтуға бағытталған.
Курстық жұмыстың мақсаты- ҚР-ның қазiргi таңдағы банктердiң несиелеу процесiнiң экономикада алатын орнына баға беру, несиелеумен байланысты туындайтын проблемаларды анықтап, олардыЎ шешу жолдарын қарастыру.
Курстық жұмыс кiрiспеден, 1-несие түҐсiнiгi және оның теориясы, 2-ҚР-ның экономикалық жағдайына банктiк несиенiң даму тенденциялары, қорытындыдан тұрады.
        
        Жоспары:
Кiрiспе.
1.
1. Банктiк несие түсiнiгi және оның теориясы. ... ... ... мәнi және ... ролi. ... Банктiк несиенiң функциялары мен түрлерi. ... ... ... ... ... Банктiк несиенiң жiктелуi. ... ... ... ... ... ... ... даму
тенденциясы. ... ... ... ... ... ... Банктiк несиенiң экономикада тигiзетiн ықпалы. 21.
2.3. Банктiк несиелеудiң кезектi мәселелерi мен даму ... ... ... ... жұмыстың тақырыбы “банктiк несие және оның ... ... ролi ... ... бiрi ... ... ... нарықтық экономика жағдайында тұрғындар өз ... ... ... ... ұмтылады, ал коммерциялық банктер өз
қызметiн пайда табу мақсатында несиелеу процесi арқылы жҐүзеге ... ... ... ... ... берi, ... әлеуметтiк өзгерiстер болды. Банктер жекелендiрiлiп, әр түрлi
меншiк ... ... дами ... ... уақытша босаған
ресурстарға деген қажеттiлiк одан сайын өсiп, ... ... ... мазмұнға ие болды. Кәсiпорындардың қарқынды дамуы экономикамызда ... ... ... ... ... ... ресурстарды жеке және
заңды тұлғаларға мерзiмдiлiк, төлемдiлiк, ... ... ... беру ... ... яғни ... ... айналды.
Несие нарығы ақшаның экономикадағы мол өндiрiсiнен пайда болды. Несие
тұтынушыларға көп ... ... ... алу, үҐй ... т.б. ... ... ... өздерiнiң инвестицияларын
қаржыландыру үҐшiн ақшаны қарызға алады. ... өз ... ... ... ... ... болады. Несиенiң өнiм өткiзу мен өндiрiс
процесiнiң үҐздiксiздiгiн қамтамасыз етуде ролi зор. ... ... ... сферасында да, инфляция кезiнде де несие ролi зор болып
табылады.
Банктiк несие экономиканың ... ... ... ... Банктiк
несиенiЎ қазiргi жҐүйесi нарықтық қатынастардың қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... ақша ... негiзсiз көбеюiн шектеуге, ... ... және ... ... нығайтуға бағытталған.
Курстық жұмыстың мақсаты- ҚР-ның қазiргi таңдағы банктердiң несиелеу
процесiнiң экономикада ... ... баға ... ... байланысты
туындайтын проблемаларды анықтап, олардыЎ шешу жолдарын қарастыру.
Курстық жұмыс кiрiспеден, 1-несие ... және оның ... ... ... ... банктiк несиенiң даму тенденциялары,
қорытындыдан тұрады.
I.Банктiк несие түҐсiнiгi және оның ... ... ... мәнi және ... ... өндiрiс фазаларыныЎ бiрлiгi мен өзара „серi тауар-ақша
қатынастарының, құнның ... және ... ... бар ... ... ... процесi фазаларының өзара әсерi тауарлық шаруашылығы
несиенiң орнын айқындауда және оның ... ... ... мәнге ие. Өндiрiсте
несиелiк қатынас жҐүргiзiлмейдi. Өндiрiстiк процеске несиелiк қатынастардың
тек бiрiншi жағы –алынған несиенi ... ... ... ... ғана қатынаса алады. Екiншi жақ – ... ... ... ... ... ... ... ұдайы өндiрiс процесiнiе субъектiлерi
арасындағы экономикалық байланысты бiлдiредi. Сондықтан несиенiң ... ... ... бiр ... ғана байланыстыруға болмайды. Несие
тек өндiрiсте ғана пайда бола алмайды, өйткенi мұндай өнiм әлi ... ал оның ... ... өндiрiс процесiнiң сәйкес қатынасушыларының
иелiгiне тҐүскен жоқ. Сондықтан ... ... ... ... емес
өнiмнiң қозғалысының келесi ... ... Осы ... несиелiк
қатынастар бұл өндiрiстегi қатынастар емес, оның ... ... ... ... сатысында пайда бола отырып, қарыз мәмiлесiнiң формасы
ретiнде құн ... ... ... ... тиiс. ... несие қозғалысының ядросы болып табылады. Айырбас ... 2 ... ... јарыз мәмiлесi және алу - сату ... ... ... ... ... айналысының процесiне себепшi бола
алады. Қарыз мәмiлесi тауар айналысының ерекше формасы және ... ... ... ... ... ... сипатталуы мүҐмкiн. Олардың
арасындағы негiзгi айырмашылық мынада: сатып ... ... ... ... қалдырылады. Несие ақшаның төлем құралы функциясындағы
ақшаның дамуы болып табылады. Ал, ... ... ... құн қозғалысының сатып алу-сатудан дербес, сапалық жағынан
ерекше қозғалыс формасын жасайды. Сондықтан қарыз ... ... ... бiр ... деп ... ... 2 ... бiрегей келiсiмi ретiнде алынған сатып
алу-сату мәмiлесi олардың арасындағы кездейсоқ, ... ... ... ... ... ... ... мәселiсi негiзiнде
көрiнетiн және дамитын өндiрiстiк қатынас арқылы анықтау керек. ... ... ... ... ... өз бетiнше сипатталмайды,
оны мәлiм негiзiнде пайда ... ... ... ... ... формасы мәмiлесi болып табылатын өндiрiстiк қатынастар сипаттайды.
Несие шаруашылық жүҐйелердiң ауысуына жағдай жасап отырып өзi ... ... өз ... ... ... ретiнде несиенi екi көзқараста қарастыруға болады:
бiрiншiден, оныЎ ... ... ... көзқарасынан, екiншiден,
әлеуметтiк мазмұны, яғни осы келiсiм негiзiнде өсетiн және дамитын немесе
онда өз ... ... ... ... ... ... белгiлер
тұрғысынан бұл екеуi бiр-бiрiнен бүлiнгiсiз, олар өзара ... ... ... ... талдау Ґшiн маЎыздысы қарыз мәселесiнiң
экономикалық мазмұны, яЈни ... ... ... бiр ... ... ... ... тәсiлдерi емес, өндiрiстiк
қатынастардың өзi болып табылады.
Бұл жағдайда былайша түҐсiндiруге болады. Мысалы, ... ... ... ... ... јарастыруЈа болады, сонымен қатар сол
машина өндiрiсi негiзiнде пайда ... және ... ... ... мен типтерi тұрғысынан, бұл бiр жаЈынан, оларЈа
себепшi, ал екiншi жағынан, олар оны ... ... ... ... ... техникалық-экономикалық категория, ал екiншiсi жағдайда-
экономикалық категория ... ... ... ... ... категория. Несие
экономикалық категория ғана емес, сонымен ... ... ... екенiн
атап өту керек. Ол өндiрiстiк кҐштердiЎ тек ... бiр ... ... ... категориялар - жалпы тарихи ... ... ... ... ... ... табиЈи негiз, тауар шаруашылыЈы
болып табылады.
Қолдан-қолға тауарлардың қозғалысы ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына негiз болып
табылады. Ақша қажеттiлiгiн ... ... ... ... де ... ... табылады.
Несие ұдайы өндiрiс процесiнiң ... ... ... келiп шығады. Несие берiлген сайын ол шар, субъектiлердiң
өндiрiстiк капиталы ақшалай, өндiрiстiк және ... ... ... ... ... ... ... қатынастардыЎ бiртұтас
жҐйенiң элементi ретiнде көрсететiн, оның мәндi анықтығын бiлдiретiн
сапаларын тану ... ... ... ... мәнi және ... ... айтылғандарға қосымша оның құрылымын, ... ... ... ... субъектiлерi қарыз берушi және алушы болады.
Кредитор мен ... ... ... ... ... мен ... ... жҐредi.
Кредитор-несиелiк мәмiленiң қарызды ұсынушы жаЈы. қарыз беру Ґшiн
кредитордың қарамағында белгiлi бiр қаражаттар болуы керек. Оның ... ... ... өз ... ... ... ... өндiрiс
процесiнiЎ басқа субъектiлерiнен алынған ресустар бола алады. қазiргi
уақыттағы шаруашылықта кредитор-банк ... тек өз ... ... ғана ... оныЎ ... ... ... қаражаттар есебiнен
де, сонымен қатар акция және облигацияларды орналастыру ... ... ... де бере ... ... ... ... жүҐредi. Банкирлер
басқа барлық кредиторлардың өкiлi ... ... ... ... бола ... ... үҐшiн шаруашылықта уақытша пайдаланылмайтын
ресустарды жинақтай алады, сонымен қатар ... ... ... ... босаған ресустар болып табылатын құндылықтар да ... ... ... ... ... иесiне белгiлi бiр мерзiмге
ресурс берушi тұлға болады. ... ... ... ... ... жағдайда несиелiк келiсiмнiң ерiктiлiгi бұзылады, қарыз
алушылармен анағұрлым ... ... әкеп ... ... ... ... ... және алған қарызды
қайтаруға мiндеттi жаЈы болып келедi. Борышқор және қарыз ... ... ... ... ... ... емес. Борыш-мiндеттi жалпы сипаттайтын
анағұрлым кеЎ тҐсiнiк. Несиелiк мәмiлеге сәйкес ... ... ... ... туралы айту керек.
Қарыз алушының кредитордан айырмашылығы ол ... ... ... ие. ... ол ... ... ... иесi болып табылмайды, олардың уақытша ретiнде болады;
өзiне тиiстi емес ... ... ... ... ... Екiншiден,
қарыз алушы қарызға алынған ғаражаттарды айналыс сферасында да, ... да ... ... алушы өзiнiң шаруашылығында шеңбер
айналымын аяқтаған қарызға алынған ... ... ... ... ... тҐрде есеп айырусымен қоса қайтарымды толық өтеу
Ґшiн ұдайы өндiрiс процесiн өркендете ... ... ... ... ... ... алынған құнды ғана қайтарып қоймай, сонымен қатар қарыз
пайызында төлейдi. Бесiншiден, јарыз алушы ... ... ... орындауға тәуелдi болады.
Кредитор мен қарыз алушы несиелiк қатынас жасай отырып, өз мақсаттары
мен мҐүдделерiнiң бiрлiгiн көрсетедi. ... ... ... және қарыз алушының орындары ауысуы мүҐмкiн: кредитор қарыз
алушыға, ... ... ... ... ... функциялары мен түҐрлерi.
Кәсiпорындарды, фирмаларды, мекемелер мен тұрғындарды ... ... ... ... ... ... етуi ... дамуында ерекше маңызды орын алады. Несие механизмi қызмет
етуiнiЎ Ґүздiксiздiгi мен тиiмдiлiгiнен тек жеке ... ... дер ... ... ғана ... сонымен қатар толығымен
мемлекеттiң экономикалық даму типтерi де тәуелдi болады.
Ең алдымен, өнiм ... ... ... ... ... ... ролi ... ұйымдар және басқа да шаруа жүҐргiзушi субъектiлердiң
несиеге деген қажеттiлiгi өнiм өткiзуден ... ... ... ... ... ... алу, еңбекақы төлеу мен қызмет
көрсетулерге төлем жасауға кеткен шығындарды өтеу уақыты ... ... ... Бұл шығындарсыз өндiрiс тоқтап қалуы мүҐмкiн.
Мұндай қаражаттың бар болуы мен ... ... ... ... несие көмегiмен шешiледi, яғни несие арқылы өнiм өткiзу мен
өндiрiс процесiнiң ... ... ... ... ... ... өндiрiс пен, өнiмнiң жеке
түҐрлерiн тұтынумен байланысты пайда болуы мүҐмкiн. Өндiрiстiк ... ... ... маусымдық кеңеюi кезiнде өтелетiн несиемен
жабылады. Өнiрiстiң кеңеюiнде несие үҐлкен роль ... ... ... ... алу ... ... көзi ретiнде), жетiлген жаңа жабдықтарды
сатып алу ... ... жаңа ... ... ... тағы да
басқалары Ґүшiн қаражат көзi ретiнде ... ... бiр ... ... ... ... қаржыландырумен
салыстырғанда бiраз артықшылығы бар. Капиталды салымдар ... ... ... Ґүшiн шаруашылық жҐүргiзушi субъектiлер барынша ... ... және ... ... ... жұмсауға ұмтылады, себебi
оларды қайтаруды ешкiм талап етпейдi. Ал, несиенi пайдаланғанда ұмтылыс
болмайды, ... ... ... ... ... ... ... сферасында несие маңызды роль атқарады. ... ... ... ... ... орындай отырып, несие
айналымдағы ақша айналымын ... оң ... ... ... ... ... жағдайында несиелiк қатынастар
сферасы, кеңеюiнде және несие салымдары көлемi ұлғайып ... ... ... ... ролi ... ... бюджеттiк қаржыландыру көлемi қысқарып азаяды.
Мемлекеттiң (бюджеттiң), кәсiпорынның, фирмалар мен ... да ... ... ... жеке ... ... ... мен
кеңейтуге және т.б. инвестициялау, банк несиелерi арқылы жүҐзеге асырылып
жатыр.
Нарықтық экономиканың дамуымен ... ... ... үҐшiн
басқа да мҐүмкiндiктер пайда болады. Көбiнесе коммерциялық және ипотеклық
несиелер, вексельдер. Сонымен қатар акциялар мен ... да ... ... беру арқылы несие берiлетiн болады.
Инфляция кезiнде де несие ролi зор болады. Себебi несиелеу ... ақша ... ... ... ... және ақша бiрлiгiн
сатып алу мүҐмкiндiгiн тұрақтауға көмектеседi.
Сонымен қатар несиелiк қатынастардың кеЎеюiне несиелеудiң ... ... ... ... ... қолдану оң әсерiн тигiзедi.
Осының бәрi экономиканы басқарудың нарықтық әдiстерi кезiнде несиенiң
қажеттiлiгi кҐүшейедi, оның ролi жоғарлайды және ... ... мәнi ... ... ... ... ... несиенiң 2 функциясын ажыратады. Олар ... ... болу ... ... ... операциялармен алмастыру.
Қайта бөлу функциясы. Кредитор мен ... ... ... құн ... ... уақытша босаған қаражатты борышқорға
берумен, сосын осы құн ... ... ... ... ... ... пайда болады.
Шаруашылық субъектiлерi мен азаматтардың уақытша босаған ресурстарын
басқаларға уақытша қолдануға беру, құнды қайта бөлу процесiн бiлдiредi. ... ... ... ... ... Оған осы ... бөлу ... бөлу салалық және территориялық белгiлерi бойынша жүҐруi
мүҐмкiн. Несие арқылы құнды ... бөлу ... және ... ... iшкi өнiм мен ... ... қайта бөлiнедi.
Несиенiң екiншi функциясы нақты ақшаларды несиелiк операциялармен
алмастыру ... ... ... ... ... сөзi келедi. Себебi
айналымда құны жоқ ақша белгiлерi жүредi. ... ... ... ... тек ... алмастыратын ақша бiрлiктерi болып табылады.
Қазiргi несие шаруашылығында осындай алмастыруға ... ... ... есеп ... мен ... бiр ... екiншi
шотқа ақшаны аудару (несие негiзiнде жҐүзеге асырылатын) айналымдағы қолма-
қол ақша көлемiн сақтауға мҐүмкiндiк ... көз ... ... тек ... ... басқа несие
келесi қосымша 2 функция атқарады: капиталды орталықтандыру мен шоғырлануын
жылдамдату және бақылау.
Капиталды ... мен ... ... ... ... ... ... капиталға айналу процесiне ықпал тигiзедi
және жеке жинақтау шекарасын кеңейтедi. Өндiрiс масштабының үҐлкеюi ... ... ... ... ... ... ... бөлiктерi ағылып несиелiк мекемелерде жинақталады және мәндi көлемге
жеткеннен кейiн ұдайы ... ... ... ... әсер ... ... ... маңызды роль атқарады. Ол ... ... ... ... ... ... ... функциясы. Оның мазмұны өзiне алған мiндеттi Ґақытында
орындалуды болдырмауға бағытталған ... ... ... ... ... ... ... уақытында несиелеудiң барлық
принциптерiнiЎ сақталуы бақыланады. Сол арқылы кредиторға ... ... және ... ... қатаңдату туралы немесе қарызды уақытынан
бұрын қайтаруды талап ету туралы ... ... ... ... айтылған несиенiң функцияларын қолдана отырып банк
жүҐйесi арқылы бар ресурстарды үҐнемдi қолдануға жетуге, халық ... ... ... ... ... өндiрiстiң тиiмдiлiгiн жоғарлата
алады.
Несие экономикалық категория ... ... ие. ... әр уақытта
қандай да бiр объектiлерге тән ... ... ... жиынтығын
бiлдiредi.
Экономикалық әдебиеттерде несинiң негiзi 2 формасы қарастырылады:
коммерциялық және банктiк. Сонымен ... ... ... несие
формаларына: тұтыну, мемлекеттiк, халықаралық, Ґкiметаралық, фирмалық ... ... ... ... сатып алушыға ұсынған тауары
немесе көрсетiлген қызметi Ґүшiн төлемдi кейiнгi ... ... ... ... ... ... ... қызмет атқарады. Коммерциялық
несиенiң ерекшелiгi мынада: јарыз капиталы өнеркәсiптiк ... ал оның ... ... ... ... ... ... қарыздық мiндеттеме болып табылады. ... ... ... бiр уақыт өткеннен ... ... ... ... ... ... етуге құқық бередi.
Коммерциялық несие Жапонияда және Францияда кеЎ таралған. Олардан
кейiнгi орында ағылшындық, американдық және германиялық компаниялар ... ... бұл ... ... ... мекемелердiң
қарыз алушыларға ақшалай қарыз тҐүрiнде беретiн несиесi.
Банктiк несие коммерциялық несиенiң шектеулерiн жояды. Бос ақшалай
капиталдар кез-келген ... ... ... және несие арқылы кез-
келген бағытта қозғала алады. Тоқыма фабрикасыныЎ иесi өзiнiң бос ... ... ... ... ал банк бұл ... машина құрылыс
кәсiпорнына қарызға бередi.
Тұтыну ... ... ... ... ... алу және
тұрмыстық қызметтердi төлеу үҐшiн коммерциялық және банктiк формада
берiлетiн ... ... ... ... ... ... ... көрсету. Тұтыну несиесi негiзiнен қымбат тұратын тауарларды
сатып алу кезiнде: автомобильдердi, электр тұрмыстық құралдарды, жиһаздарды
және т.б. ... ... ... ... сайын, несие де жиi
қолданылады.
Дербес несиелер-бұл жеке ... ... ... ... ... Бұл ... ... жас жанұялар және бiлiм ... ... ... 5 жыл ... өтеу Ґшiн ... ... студенттер алады.
Ипотекалық несие-жылжымайтын мүҐлiктердi, жердi, ... үҐй ... ... ... ала ... ... ... несие азаматтарға және заңды тұлғаларға қатысты ... ... ... ... ... және ... билiк органдары
болатын несиелiк қатынастар жиынтығы.
Халықаралық несие-валюталық және тауарлық ресурстарды ... ... ... ... беру бойынша байланысты халықаралық
экономикалық қатынастар сферасындағы қарыз капиталының қозғалыс ... ... бұл ... бiр ... ... ... несиеден келiп шығатын белгiлi бiр қасиеттерге ие оның бiр тҐүрi.
Несие түҐрлерi ... ... ... ... а) ... ... ... дейiн); „) орта
мерзiмдi(1 жылдан 3-5 жылға дейiн); б) Ұзақ ... (3-5 ... ... ... ... а) ... ... берiлетiн
несие;ә) айналым қорларына берiлетiн несие.
3. Несиелеу әдiстерi бойынша: а) қалдық бойынша несиелеу; ә) ... ... ... ... ... ... тауарлы және
ақшалай болуы мҐүмкiн.
Қазақстанда несиелердiң келесi түҐрлерi ... ... ... несиелерi:
-аукциондық- ұлттық банктiң ақша несие саясатының уақытша құралы болып
табылатын және ... ... ... аукциондық негiзде,
республика банктерiнiң 1 айдан 3 айға ... ... ... ... ... қанағаттандыру мақсатындағы берiлетiн
несие;
-ломбарттық- ұлттық банктiң мемлекеттiк бағалы қағаздарды ... ... ... пайызбен барiлетiн қысқа мерзiмдi несиенiң тҐүрi.
-Бюджеттiк-ұлттық банк ҚР ... ... ... ... ... Екiншi деңгейдегi банктердiң несиелерi:
-өз айналым қаражаттарының жеткiлiксiздiгiн уақытша толықтыруға;
-күҐрделi ... ... ... ... ... үҐшiн берiлетiн импорт;
-импотекалық;
-несиелiк желi негiзiнде- қарыз алушының бiрiншi талап етуi ... ... бiр ... ... ... ... ... оған несие
беру туралы банктiң заңдық рәсiмделген мiндеттемесi;
-консорциялық- несиелiк, кепiлдiк немесе ... да ... ... ... ... ... ... да бiр iрi банктiң
қамқорлығы мен уақытша бiрлескен екi ... одан да көп ... ... бұл ... бiр банктiң мҐүмкiншiлiгi қандай да бiр
себептерге байланысты бұл ... ... ... жетпеуi
мүҐмкiн;
-тұтыну мақсаттарына;
-банкаралық.
Банкаралық несиелердiң негiзгi ... ... ... аукциондық сатуда арқылы ұсынылады. Негiзгi ... ... ... ... банк, Казкоммерц банк) болады.
1.3.Банктiк несиенiң принцiптерi
Несие-бiр заңды тұлғаның екiншi бiр заңды тұлғаға немесе жеке адамның
заңды тұлғаға ... ... ... ... ... өсiм алу Ґүшiн
белгiлi бiр уақытқа заттай немесе ақшалай уақытша қаржы беруге байланысты
пайда болатын ... ... ... болып табылады.
Нарықтық экономика жағдайында несие коммерциялық және ... ... ... ... ... 2-шi субъектiге сатқан тауарыныЎ
құнынан алынатын төлемiнiң кейiнге қалдырылуына ... ... ... ақша ... ... өндiрiсiн ұлғайтуға,
ағымдағы қызметтерiне байланысты қарыздарын төлеу ... ... ... ... ... ... сферасына қарағанда несиенi
қолдану өрiсi кең. Коммерциялық несие тек тауар айналысында ... ... ... ... ... ... топтарының ақшалай табыстарынан және
жинақтарын ... ... ... ... қорлануына қызмет етедi.
Банктiк несие әмбебап болып келедi, өйткенi банк арқылы қайта
бөлiнген ... ... ... ... ... ... табады.
Бұл ерекшелiк оның жедел даму себебi қызметiн атқарады. Қарыз мәмiлесiнiң
дербес сипаты бар, онда ... ... ... капиталдан
бөлектенген. Кредитордың мақсаты – пайыз түҐрiнде табыс алу. Қарыз ... ... және ... ... ... ... капиталын
ұсынушы банктiк мекеме кредитор ретiнде көрiнедi.
Кредитор ретiнде банктердiң ... ... ... бiр ... ресурстарға мұқтаж болады. Банк арқылы меншiктi және тартылған
ақша ... банк ... ... ... ... ... ... және қайта бөлiнедi. Сонымен қатар тартылған ресурстармен бөлу
несие ретiнде болса, онда банк ... ... ... болады. Сол сияқты
депозиттер мен клиент шоттарындағы қаражаттар ... онда банк ... және ... ... ... ... болады. Қарыз алушыдан
төленетiн несие үҐшiн төлем, банк Ґүшiн пайданың ... көзi ... банк ... ставкаларын максимумдеуге бағытталады. Пайыз
ставкаларын шектеушi болып ... ... ... ... ... субъектiсi банк мекемесiнен несие сұрамастан бұрын ... ... оны ... ... ... ... банктердiң несие беру, өтеу, өсiм процентi ставкалармен ... ... ... алдын ала шешiп алуы қажет. Банктер әдетте
несие ... ... өтем ... ... ... НесиенiЎ объективтi қажеттiлiгi - бұл, субьектiнiң өндiрiстiк
және сауда айналымы капиталының жетiспеушiлiгiнен туындайды.
Банктiк несиенiң принциптерi несиелеу ... ... ... Олар өндiрiстiк қатынастар тҐүрi ретiнде несие мазмұнын көрсетедi.
Сондықтан принциптер объективтi болады. Принциптердiң ... ... ... ... мәнiн бiлiп, несиелеудiң тиiмдiлiгi жөнiнде
ойлап, несие саясатына зиянын келтiрмей кез-келген принциптi жоя ... ... ... ... ... ... ... етуге шақырады. Кредитор мен қарыз алушының арасындағы ... ... ... ... ... ... берiлген құнның
қайтарылатын негiзiн кетiредi. Несие мекемесiнiң белсендiлiгi несиелiк
қатынастар мазмұнын ... ... бiлу ... ол ... мәнiн ашатын
жаңа принциптi тұжырымдайды.
Банктiк несиелеудiң принцитерi тұрақты болады. Олар тек ...... ... ... ... ... ... несие мазмұнымен байланысы (осыдан олардың
объективтiлiгi) тағы да бiр ... ... ... ... ... ... оның ерекше белгiлерi де ашады. Егер несиенiң жалпы белгiлерi
оның басқа экономикалық категориялармен ... ... онда ... ... экономикалық қатынастар жиынтығынан ерекшелейдi. Осыдан
принциптердi екi топқа бөлуге болады, жалпы экономикалық және несие ... ... ... ... ... және ... ... мәнiн ашатын принциптерге несиенi қайтару мерзiмi, ... ... ... ... ... жатады.
Мақсаттылық принципi. Несиенi беру мақсатын барлық несиелеу процесi
анықтайды. Кәсiпорынды несиелеудiң әлеуметтiк – ... ... ... ... Несие мақсаты мен несиелеудiң мақсаты
тепе – тең емес. Несиенiң мақсаты несиелеу мақсатына қарағанда ... ... ... Ол шаруашылық ұйымдарды несиелегендегi
мақсаттарды анықтайды. Жеке категория ... ... ... ... ... табады. Несиелеген кезде банк ... ... ... ... ... ... борышқормен iс жҐргiзедi.
Несиелеудiң мақсаты – борышқордың ... ... ... ... ... болып табылады. Бiрақ, егер
несиелеудiң мақсаты тек кәсiпорынның, ... ... ... ... ... ... онда ол ... тҐүрде борыш қордың
кез – келген қажеттiлiгiн қанағаттандыратын мiндеттi актке айналып ... ол ... ... ... ... ... сонымен қатар
шығындардың көпшiлiгiнен, ресурстарды тиiмдi қолданбаудан, жеке ... ... ... болуы мүҐмкiн. Бұл несиемен жабылатын
қажеттiлiктегi байланыс екi талапқа сай ... ... ... ... ... мазмұнда болуы керек, яғни несиеге қажеттiлiк
өндiрiстiк ... ... ... айналымының дұрыс процесiнен пайда
болуы керек. Несие қажеттiлiк ... ... ... ... болмауы керек. Екiншiден, кредитор несиелеген кезде несиенiЎ
өндiрiс нәтижесiне оң әсерi тигiзетiнiне сенiмдi болуы керек.
Кұнделiктi ... ... ... ... ... ... операцияларды жүҐзеге асыруымен байланысты. Олар: өнеркәсiпте,
саудада, көлiкте тауарлы - ... ... ... ауыл
шаруашылығындағы өндiрiстiң шығындары, машиналар мен жабдықтарды сатып ... ... ... мен ... Банк ... ... ... мәмiлелерiн жүҐзеге асыруға, сонымен ... ... ... жетiспеушiлiгiн жабуға да ... ... ... тек ... ... ... Јана ... с.қ.
несиенiЎ тиiмдi қолданылуын қамтамасыз етуге ... ... Бұл ... ... қарыз алушының несиенi өтеу
қабiлетiне байланысты кәсiпорындарды несиелеуге деген түҐрлi тәсiлдерi.
Несиенi қайтару мерзiмi принципi. ... ... ... ретiнде несиенiң мазмұны қарызды қолдану ... ... ... ... мерзiмiнiң экономикалық табиғаты екi
түҐрлi. Бiрiншiден, ол ... ... ... ... ... ... байланысты. Бұл қайтарымның шарты
болып тек қана ... ... ... ... ... ғана ... қатар қайтарымның нақты мерзiмiн анықтау болуы мүҐмкiн. Карл Маркс
айтқан:”Несие тек құнның табысталуы бiржақты және ... ... ... ... ... ... несие есебiнен јанаЈаттандырылатын
қажеттiлiктерден ... ... бiр ... ... ... ... қаражаттарды
босату мерзiмiнен шартталған. Кредитордың ресурстарының қысқа мерзiмдiлiгi
борышқор пайдалынатын қарыздың мерзiмiн ... ... ... ... ... ... оның ... дейiнгi уақытқа дейiн есептеледi.
Қарызды жабу шаруашылық айналымының қаражаттарының босатылуымен, капитал
шеңбер айналымының ... ... ... Несие мерзiмi- бұл
банктiң тауарлы- материалдық ... мен ... ... ... ... қарызды қолдану мерзiмi.
Несиелеудiң материалдық қамтамасыз етiлуi принципi. Бұл ... ...... өндiрiстiк қорларының айналымы мен
шеңбер ... ... ... тәуелдiлiгiн ашады. Бұл жағдайда
несиелеу материалдық құндылықтар мен ... ... ... ретiнде көрiнедi.
Несиелеудi төлеу принципi. Бұл әрбiр борышқордың банкке ... ... бiр ... ... тиiс ... бiлдiредi.
1.4.Банктiк несиенiң жiктелуi.
Банк несиелерiн несиелеудiң мақсаттылыЈына, қарызданушылардың типiне
және қызмет ету санасына байланысты бiрнеше топтарға жiктеуге ... ... ... банк ... жiктеудiң негiзгi
критерийлерi ұсынылған:
- борышқорлар типiне байланысты;
- қолдану типiне байланысты;
- қамсыздандыру, сипатына қарай;
- қолдану жағдайларына байланысты;
- несиенi өтеу ... ... ... ... ... қарай;
- пайызды төлеу әдiсiне қарай;
- несие валютасына қарай;
- несиелердiң санына қарай;
- несиенi өткiзу шарттарына қарай;
- несиелердiң объектiсiне қарай;
Жоғарыда ... банк ... ... жекелеген сипаттарына
қарай ашып қарастырайық.
1)Банк несиелерiн борышқорлардың типiне қарай ... банк ... ... Банк ... осы ... ... ... сауда-өндiрiстiк кәсiпорындарға несиелер кәсiпорынның айналым және
негiзгi капиталдарын ... ... ... жабу көзi ... ... мүҐмкiн. Қысқа мерзiмдi несиелердi жеңiл және тамақ өнеркәсiбi,
сауда-жабдықтау, ... ... ... ... пайдаланылады.
Ипотекалық несиелер құрылыс фирмаларына құрылыс цикл процесiне аралық
қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... қаржы-несие ұйымдарынан алынЈан ұзақ мерзiмдi несие арқылы
өтеледi.
Ипотекалық несие категориясына сонымен ... жеке ... ... ... алуға кепiлдiк бойынша ұсынылатын несиелер жатады.
Банктiк ипотекалық несиелердiң ерекшелiктерi келесiден көрiнедi:
-несие ... ... ... тәуекелдiлiк, өйткенi бұл жылжымайтын
мүҐлiкпен қамтамасыз ... ... ... ... Ґшiн бұл несиелер тұрақты клиентураны қалыптастырады.
-банк өзiнiң несиелiк портфелiн диверсификациялауға мүҐмкiндiгi бар.
Ауылшаруашылық несиелерi ауылшаруашылығы кәсiпорынына мал ... ... ... ... ... ұсынылады, оның
iшiнде тұқым дайындау, жұмысшы кіүшi және ... май, ... ... мал сатып алу, т.б. Ауылшаруашылық несиелерi салыстырмалы
аз ... ... ... ... ... малмен қамтамасыз
етiледi.
Ауылшаруашылығы техникасын, құрал-жабдықтарды алуға банктiк несиелер
орта және ұзақ мерзiмдi сипатқа ие ... яғни ... ... кепiлдiкпен
қамтамасыз етiледi. Шетел тәжiрибесiнде кепiлдiк ретiнде жылжымалы және
жылжымайтын мҐүлiк ... ... ... пайдаланушы банктiк емес қаржылық ұйымдарға қаржылық
компаниялар, инвестициялық банктер, ... ... ... ... ... компаниялары. Бұл ұйымдар Ґшiн банк ... ... ... көздерiнiң бiрi болып табылады.
Коммерциялық банктерге несиелер корреспонденттiк қатынастар
шеңберiнде ... ... ... ресустарын қайта бөлу құралы ретiнде
қызмет етедi.
Банк аралық несиелердi ... екi ... ... ... ... коммерциялық банктердiң шоттарында қаражаттардың шамадан
тыс артып кетуi орын алып ... бұл өз ... банк ... ... коммерциялық банктердiЎ ұсынатын несиесiне
сұраныстың артуы оларды банк-корреспонденттерден несие алуЈа итермелейдi.
Брокерлер мен ... ... ... ету ... сом ... сатып алуға берiледi.
Банктер баЈаны қағаздарға несие ұсына отырып, элементтiң ... және ... ... ... көз ... ... ... облигацияға несие ұсынушы банктер әрқашанда өз несиелерiнiң өндiрiстiк
мақсатқа қолданылуына және жаңа ... ... ... жұмсауы жөнiнде
ақпаратпен қамтамасыз етiлiп отыруы керек.
Шетелдiк ... ... ... ... бюджет тапшылыЈын
жабуға, төлем балансын реттеуге және iрi ... ... ... ... ... ... несиелер де iрi инвестициялық жобаларды жүҐзеге
асыру Ґшiн ұсынылыды.
Билiк органдарына банктiк ... ... ... ... ... қажеттiлiктердi жабуға байланысты берiледi.
Жеке тұлғаларға банк несиелер тұтыну несиелерi нысанында берiледi.
Мұндай несиелер ұзақ ... ... ... ... алу ... ... ... тұтынушы-жеке тұлЈалардыЎ қарыздық
қаражаттарға қажеттiлiктерiн ... ... ... ... ... өмiр сҐру ... жоғарылатумен тығыз байланысты.
2) Қолдану мерзiмiне ... ... ... ... 4 тҐрге
бөлiнедi-қысқа мерзiмдi-1 жылЈа дейiн
-орта мерзiмдi-1-3 жыл
-ұзақ мерзiмдi-3 ж.жоғары
-талап етуге шейiнгi несиелер
Мерзiмсiз несиелердi онкальды деп атап ... ... ... ... ... ... Мұндай несиелердi борыщқор банктiЎ алЈашқы
талабында өтеуi керек. Егер банк ... ету ... ... ... ... өз ... байланысты қайтарылады.
3) қамсыздандыру сипатына қарай банктiк несиелердiң қамсыздандырылған
және қамсыздандырылмаған сияқты түҐрлерге ажыратады.
Банктiк несиелердi мыналар қамсыздандыруы мүҐмкiн:
-мүҐлiктiк кепiлдiк
-кепiлдемелер мен ... ... ... ... ... ... ... депиторлық
шоттарының, талаптарының, келiсiмдерiнiЎ көшуi.
-өтелмеген несиелер Ґшiн борышқордың жауапкершiлiгiн сақтандырушы ... және ... ... ... ... ... ... сақтандыру калитерiмен қамсыздандыру.
Келтiрiлген қамсыздандыру түҐрлерiне сипаттама бере кетейiк.
Мүлiктiк ... ... ... ... ... кодексi және ҚР Президентiнiң заң кҐүшi бар “жылжымайтын мүҐлiк
ипотекасы туралы” жарғысына сай ... ... ... ... мүҐлiктi иелену јұқығын бередi. Несие өтелмеген жағдайда банк
келiсiмге және заЎЈа сәйкес мҐлiктi өз қажеттiлiгiне жарата алады. ... ... ... ... ... мҐүлiк,
жылжымайтын мҐлiк, қымбат талдар мен металдар, егiн, т.б.
Кепiлдемелер мен кепiлгерлiк. Отандық ... ... ... ... арасында айырмашылық мынада: егер кепiлдеме заңды тұлғаның
мiндеттемесi бола, кепiлгерлiк-банк алдындағы жеке тұлғаның несиенi ... ... ... ... мен ... борышқорлар арқылы жазбаша түҐрiнде
берiлiп, ... ... тиiс, бұл ... банк ... әл-
ауқат жаЈдайын, сенiмдiлiгiн, абыройына мән бередi.
Боршқордың Ґүшiншi тұлғаға ұсынған дебиторлық шоттарының, талап,
келiсiмдерiнiң банк ... ... ... ... ... ... ... банкке өзiнiң
несиесiн жабу құрамы ретiнде барiлуi мҐмкiн.
Отелмеген ... ... ... ... сақтандырушы
келiсiм-шарттар несие беру кезiнде мiндеттемелердi қамсыздандырушы ретiнде
қызмет етуi ... Бұл ... 2 ... жасалады:
-банк борышқордан несиенi ... ... ... ... ... компанияларының басқа да құжаттарды
талап етедi.
-банк несие бергеннен кейiн осы соманы сақтандыру компаниясында өз ... ... ... ... аударады.
Жол және тауар құжаттарымен, баЈалы қаЈаздармен қамсыздандыру.
Несиенi қамсыздандырушы ретiнде тауар тиелiмiн ... жол және ... бола ... ... ... мен ... ... қамсыздандыру. Банктiк несиелердi вексельмен қамсыздандыру
2 түҐрде болады: вексельдер есебi-есептiк, дисконттық және ... ... ие банк ... ... ... ... кепiлдiкке несиелер
кепiлдiктiң 80%-i мөлшерiнде берiледi. Несие өтелмеген жағдайда вексель
банк иелiгiне көшедi.
Өмiрдi сақтандыру полисiмен ... ... ... ... елдерде банктер несиенi қамсыздандыруға өмiрдi ... ... ... ... ... ... банк несиелерi бiр жылЈы және
қайта жаңартылатын болып келедi.
Бiр жылЈы ... ... ... беру өз бетiнше, ж„не басқа несие
операцияларынан заЎды оқшауланған тҐрде ... ... ... ... ... банк пен ... арасында ұзақ мерзiмде
қатынаста берiлiп, несие шегi енлгiзiлiп, ортақ уақыты көрсетiледi.
5) Несиенi өтеу әдiсiне ... ... ... ... ... ... яЈни ... негiзгi қарыздың
бөлшектерiне сай белгiлi мерзiм бойында ... ... әдiс. Бұл ... несие өтеу сомасы өсiп отырады.
-Бiр уақытта өтелетiн несиелер, яЈни несие бiр мерзiмде өтеледi.
6)Пайыздық мөлшерлеменiң сипатына қарай ... ... екi ... ... ставкалы несие
-қалқымалы пайыздық ставкалы несие
Тұрақты пайыздық ставка несиелеудiң мерзiмi ... ... ... ... алу ... ... байланысты қалқымалы %
ставка қолданылады.
7)Пайызды төлеу әдiсiне қарай банктiк несиелер:
-қарапайым несие
-дисконтты несие ... ... ... ... дисконттық несиелердiң мынадай тҐрлерi
бар:
-бiр банк арқылы ұсынатын несие синдикатталған ... ... де бiр банк ... ... ... кең ... Алайда
кейде несие беруде бiрнеше банктердiң қосылуы қажет болады. Бұл ... бiр банк ... яғни ... банк ... ... ... банктен көп банктер арқылы берiледi. Консорциалды несилерге қараЈанда
параллельдi несиелердi ұсынушы банктер әрқайсысы өз бетiнше ... ... ... ... соң ... шоттарға сай несие келiсiм-шарты
құрылады.
Несиенi өткiзу шарттарына сәйкес:
-јолма-қол несиелер (борышқордың шотына аударылады)
-акцептiлiк несиелер (банк тұраттаны ... ... ... ... ... ... жабу
-Негiзгi қорларға шығындарды жабу
-Сыртқы экономикалық қызметке шығындарды жабу.
Қазақстан Республикалық ... ... ... ... ... ... Республикасының экономикалық жағдайына банктiк несиенiң
объективтiк қажеттiлiгi.
2.1.Банктiк несиенiң экономикаға ... ... ... ... банк ... экономиканың ең
динамикалық дамушы секторларының бiрi. Бiздiң республикада 2 ... ... бар. ... ... ... ... банкi болып табылатын
Қазақстан Республикасының ұлттық банкi, ал екiншi деңгейде-коммерциялық
банктер ... ... ... ... ... реттелген, ал қазiр дербестiк
алып кҐүшейтiп бара жатқан банкаралық бәсеке жағдайында қызмет етiп отыр.
Дағдарыс құбылыстары мен ... ... ... ... ... ... ... банк жҐйесiнiң одан арғы дамуы
мен жетiлуi үҐлкен тәжiрибелiк мәндi бiлдiредi.
Қазiргi банктер клиенттерi кең ... ... ... ... жаңа ... ... ... көрсетудiң жоғарғы
деңгейiмен қамтамасыз етедi. Банктердiң негiзгi ... ... ... ... мемлекеттiк органдарды, кәсiпкерлiк ... ... ... және инвестициялық ... ... ... несиелеу болып табылады. Қаншалықты банктер
өздерiнiң несиелiк қызметiн жақсы атқарса, соншалықты ... ... да ... ... ... банк ... ... ашылуына септiгiн тигiзедi, жұмыс орындары санының көбеюiне
әкеледi және олардың экономикалық өмiрге икемдiлiгiн қамтамасыз етедi.
Шаруашылық жҐргiзудiң ... ... ... ... ... банк несиесi саналады, яғни түҐрлi типтегi коммерциялық банктердiң
ұсынатын несиелерi.
Банктiк несие – бұл ... ... ... ... јарыз алушымен
сәйкес ұсынатын немесе тартылатын несиесi.
Банктiң несие мәмiлесiне қатысуы несиенiЎ ақшалай нысанының дамығанын
көрсетедi. Банк – бұл ... ... ... Оның негiзгi қызметiнiң
түҐрi несие беру болып табылады. Сондықтан банк ... мен ... ... ең ... ... ... ... бейiмделген. Дамыған
банк инфрақұрылымы банк несиесi мен несие нарығының тиiмдi қызмет етуi
үҐшiн қажет. Банктердiң ... ... ... қаншалықты жоғары
болса, соншалықты дамыған болар едi.
Банк несиесi саласында несиелiк ... ... ... ... мемлекет және банктердiң өздерi болып
табылады.
Ақшалай нысанда ұсынылған банк ... банк пен ... ... ... ... ... ... Бұл экономикада уақытша
бос ақша қаражаттарын ... және ... ... ... ... ... банктердiң қызметi түҐрлi ... ... қиын ... ... ... ... Мысалға, инфляция,
төлем дағдарысы, төлем балансының дефицитi сияқты, ... Осы ... ... несиелеу қызметiне керi әсерлерiн тигiзедi. Осыдан
төмен дағдарысы несиелiк ... жабу ... ... ... ... ... қарыздардың құнсыздануына әкеп соқтырады.
Банктiк ... ... ... ... ... ... ... өндiрiстiң тиiмдiлiгiн жоғарлатуға, мемлекеттiң экономиканың
нығаюына, айналымдағы ақша ... ... ... шектеуге,
инфляциялық процестердi болдырмауға және ... ... ... ... дамуымен байланысты және Қазақстан
экономикасының салыстырмалы тұрақтылығында коммерциялық ... ... ... ... ... Сәйкесiнше јамтамасыз етiлген
несиелерде ... ... ... Әлем ... ... жылғы
берiлген көрсеткiштерi кепiл бойынша 162324 мың теңгенi құрады, 2000 жылы
ол 33202 мың теңге болған, ал 2002 ... 1271312 мың ... ... ... ... ... қолданылуы 2001 жылы 2000
жылға қарағанда азайды, 2000 ж.-286 мың тг., 2001 ж.-147 мың ... ... ... ... ... кiрмеген: 01.09.2000
жылғы берiлгендерге қарағанда кепiлдiктер 29781 мың тг., ал 2001 ... тг. ... 2002 жылы ... мың тг. ... да ... ... ... (18,2%).
Халықтық тұтыну тауарларының Ґүлесi тез көбейiп кеттi: 2000 жылы-3642
мың тг., 2001 жылы-11770 мың тг. Және 2002 ... мың тг. ... бәрi ... Әлем Банкiнiң” банк несиенiң қайтарымдылығын қамтамасыз
етуде кепiлдi пайдаланғанды жөн көретiнi көрiнiп тұр.
2.2. Банктiк несиелеудiң өзектi мәселелерi мен даму ... ... ... оны ... емес ... ерекшелендiретiн
негiзгi критерийлерiнiң бiрi болып табылады. ... ... ... маңызды мөлшерi несиелеумен тiкелей байланысты.
Қазiргi таңда несиелеу негiзiнен қысқа мерзiмдi сипатқа ие ... бұл ... ... ... ... ... ... қысқа мерзiмде ғана жҐүзеге асырылуымен ... ... ... мерзiмдi несие жетiспеушiлiктер орнын уақытша толтыруды
салыстырмалы төмен пайыздық ставка ... ... ... ... ... ... ... Ґүшiн маңызды аргумент болып, борышқорларға
салықтық жеғiлдiктердi ұсынылуы, яғни, салық заңнамаларына сәйкес, банкке
төленетiн ... ... ... ... ҚР-дағы барлық несие
салымдарының 50% аташы қысқа мерзiмдi несие ... ... оның ... ... ... –1/3, өндiрiстiк секторға –1/4 бөлiгi тиесiлi.
Бұл сауда операцияларының өндiрiстiк саладағыға қарағанда айналымдылығы ... ... ... ... ... мақсаттары болып: айналым қаражатын
толықтыру, негiзгi қорларды жетiлдiру ... ... ... ... ... қанағаттандыру табылады.
Қысқа мерзiмдi несиелер өзiнiң пайдалылығына қарамастан экономикалық
тұрақсыздық жағдайында ... ... ... ... табылады.
Қазiргi кезде банктерге несиелердiң кеш өтелуi, кейде тiптi ... ... ... Бұндай мәселелердiң туындауына жол бермеу Ґшiн бiрiншiден
клиенттiң ... ... ... толық зерттеп, талдау ... ... ... ... ... ... құжаттардың тҐп
нұсқалығына көз жеткiзу керек, ол Ґшiн әрдайым құқық қорғау ... ... ... iстеуi қажет.
Сонымен қатар, клиенттiң менеджементiк талдау маңызды, ... ... ... ... ... ... менеджмент
әсерiнен туындауы мҐүмкiн. Борышқордың несие қабiлеттiлiгiне талдау жасауды
жақортуға болар едi, егер бiзде ... ... ... ... ... ... ... дамыған болса. Мысалы, Францияда клиенттердiң
алған және өтемеген несиелерi жөнiнде ... ... ... орталық қызметi жұмыс жасайды. Әрбiр банк борышқор жөнiнде
ақпарат алу Ґүшiн, осы ... ... ... ... ... ... жүҐзеге асыру керек. Бұл
жағдайда коммерциялық банктер өз ... ... ... алуы ... ... ... ... базасына тiкелей шығып,
санаулы секундтарда өзiне қажет клиенттiң ... ... ... ала ... ... ... ҚР-да енгiзу бұрын қолға алынған.
Американдық “Дан энд ... ... ... ... ... ... қызмет түҐрлерiн ұсынуды ойлайды. Алайда, бұның бәрi
Ґүлкен бiр проблемаға келiп тiрелдi: коммерциялық ... ... ... мен ... өздерi туралы ақпарат беруден бас тартты. Дамыған
елдерде ... ... ... ... бас ... компанияның терiс,
жағымсыз жақтарын көрсетедi. ҚР-да кәсiп орындар өздерi туралы ақпаратты
ұсынуға ... ... ... ... ... ... жоғарылай бермек. Бұл жағдайда ҚР-да дамыған ... ... ... заң ... ... кешендi iс-шаралар
жҐргiзу керек.
Бұндай жетiспеушiлiктiң тағы бiр ... ... ... ... ... ... табылады. Егер несие өтелмеген жағдайда
сот процисiнiң өзiнде келiсiм- шарт ... ... ... алу көп
жағдайда бола бермейдi, ... ... ... таба ... ... қарызды және пайыздық төлемдерды өтеуге нақты қаржы көздерiнiң ... ... ... несиелiк келiсiм-шарттар заңды түҐрде ... ... ... жауапты емес тұлғалар қол қойып жатады. ... ... ... екi ... мiндеттемелерi мен құқықтарын
реттейтiн маңызды құжат болып ... ... - ... ... ... ... ... мүҐлiктiк кепiлдiкке қолдану тұрақты заңшылар болмағандықтан ... ... ... сәйкес. Кредитордың қажеттiлiктерiн
қанағаттандыру ... ... ... сай ... Егер ... ... құны несиенi өтеу үҐшiн жеткiлiксiз болса, банк пайыздар
мен өсiмақыларды ... ... ... ... ... ... ие болады. Алайда кәсiпорын банкрот болып қалған жағдайда банкке
ештеңе де тиiсiлi болмай ... Бұл ... ... ... ... ... ... кредиторлар алдындағы
қажеттiлiктердi қанағаттандыруға қарсы келедi. Бұдан, яғни ... ... ... ең ... ... ... ... арта тҐспек.
Бәрiмiзге белгiлi болғандай, банктiк операциялар экономикалық өмiрдiң
серпiндi және сезiмтал саласы ретiнде жеке-жеке қадамдарды ... ... ... ... ... тек қана тұрақты заңдарға
байланысты емес, сонымен ... банк ... ... мен ... байланысты.
Жалпы, несиелеу негiзгi принциптерге сүҐйене отырып жүҐзеге асырылуы
тиiс. Бұл жағдайда несиенiң қайтарымсыздылық ... ... ... ... ... ... Еуропа даму және қайта жаңғыру
банкi ... ... ... ... несиелеудi жүҐргiзедi.
Бiздiң отандық банктер шоттарында дәл осындай ұран қажет, өйткенi,
банк саясаты сенiмдi клиенттердiң ... ... ... ... ... және қайтаруға асықпайтын борышқорлар банк
тарапынан ... ... ... ие болуына сенiмiн азайту керек.
Қорыта келе, бұның барлығы бiздiң банктiк тәжiрибеде ... ... ... қалыптастыруға, экономиканы реттеудiң
қаржылық-несиелiк тетiктерiнiң жетiлдiрiлуiне оң ықпал етедi.
Қорытынды
Қорытындылай келе мынадай тұжырымдарға келдiм. Несие ... ... ... ... ету ... ... ... Несие
берiлген сайын ол шаруашылық субъектiлерiнiң ... ... ... және ... ... болады. Несие және несиелiк қатынастар
құн қозғалысы кезiндегi өндiрiс уақыты мен құн айналысы уақыты ... ... ... ... тұрып қалуы мен оларды тауарөндiрiсiнде
пайдалану қажеттiлiгi арасындағы қарама-қайшылықтарды ... ... ... ... ... Бiрiншiден, қоғам босатылған ресурстардың
бекерге дағдарылуын болдырмауға, екiншiден, ұдайы өндiрiстiң ... ... ... ... несие субъектiге ақша тҐүрiнде өндiрiсiн ұлғайтуға, ағымдағы
қызметтерiне байланысты қарыздарын төлеу Ґүшiн берiледi. ... ... ... ... Олар ... ... және несие мазмұнын
ашатын принциптер болып ... Банк ... ... ... ипотекалық, ауыл шаруашылық, ... емес ... ... ... брокерлер мен дилерлерге, т.с.с. болып
жiктеледi.
Банктiк несиенiң қазiргi кездегi нарықтық қатынастардың ... ... ... ... ... мемлекеттiк экономиканың
нығаюына, айналымдағы ақша ... ... ... ... ... ... және ұлттық валютаны нығайтуға
бағытталған.
Қаншалықты банктер өздерiнiң ... ... ... ... ... экономикалық жағдайы да жақсы болады. Себебi, банк
несиелерi жаңа кәсiпорындардың ашылуына септiгiн тигiзедi, ... ... ... және ... экономикалық өмiрге икемдiлiгiн
қамтамасыз етедi.
Республикада банктердiң ... ... ... әсерiнен
қалыптасқан қиын жағдайларда жүҐзеге асырылып жатыр. Мысалы, ... ... ... балансының дефицитi сияқты, т.с.с. Осы факторлардың
әрқайсысы банктердiң несиелеу қызметiне керi әсерiн тигiзедi. Осыдан төлем
даңдарысы несиелiк ... жабу ... ... ... ... ұсынылған қарыздардың құнсыздануына әкеп соқтырады.
Бұның бұрынғы бiздiң банктiк тәжiрибеде ... ... ... ... ... реттеудiЎ јаржылыј-несиелiк
тетiктерiнiЎ жетiлдiрiлуiне оң ықпал етедi.
Сонымен банктердiң несиелеумен байланысты қызметiн ... ... ... жҐргiзу қажет: жылдық пайыздық ... ... ... ... ... несие қайтымдылығын қамтамасыз
етудi жетiлдiру, тұрақты заңдық-құқықтық ... ... ... ... ... Г.С. ... ... несие, банктер. Алматы. Экономика 2001 жыл.
2. Ш. Қашықов, О. Нұрғалиев. Экономикалық теория негiздерi. ... ... Г.Т. ... Кредитное дело. Алматы. Қаржы-қаражат. 1997 жыл.
4. М.Т. ... ... ... ... в ... Алматы.
Экономика. 2001 жыл.
5. С.В. Галицкая. ... ... ... ... ... ... 2002 жыл.
6. Г.С. Сейткасимов. Банковское дело. Алматы. Қаржы-Қаражат. 1998 жыл.
7. О.И. ... ... ... ... ... и ... 1998 ... Е.Ф. Жукова. Банки и банковские операции. Москва. Банки и биржи. 1997
г.
9. И.Т. ... ... и ... дело. Санкт-Питербург. 2001 г.
10. А.М. Бабич, Л.Н. Павлова. Финансы. Денежное обращение, ... ... ... ... Казахстана. Номер 2-2002 г.
12. Г.Т. Калиева. Коммерческие банки в Казахстане: ... ... 1999 ... О.Қ. ... ... ... теория негiздерi. Алматы-Ақтөбе. 2001
жыл.
14. Баймұханов С.Б., Балапанова. ... ... ... ... 2001 ... Қ.Қ. Кеулiмжаев “Қаржылық есеп”. Алматы, экономика, 2001 жыл.
16. ... ... ... даму проблемалары мен тенденциялары.
Республикалық ғылыми конференция материалдары 14-15 јараша 2002 ... ... ... ... банка Республики Казахстана.
Алматы 2002 г.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының несие саясаты және ондағы банктердің атқаратын ролі67 бет
Салық саясаты: экономикалық мәні мен мазмұны, атқаратын рөлі88 бет
Салықтар елдің орнықты экономикалық дамуын қамтамасыз ету факторы ретінде66 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
2 – сынып математика сабақтарында оқытудың тәрбиелік функциясын жүзеге асыру64 бет
VI-VIII ғасырдағы ұлы ғұламалар5 бет
«Олжабай батыр» жырының тарихи-фольклорлық сипаты3 бет
Іі-дүние жүзілік соғыс және жаңаша көзқарас55 бет
Абайдың поэзиясының көркемдік ерекшілігі18 бет
Абайдың эстетикалық тағылымы.Сатиралық лирикасы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь