Кәсiпкерлiктiң түсiнiгi, негiзгi белгiлерi және түрлерi

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1. Кәсiпкерлiктiң түсiнiгi, негiзгi белгiлерi және түрлерi ... ... ... ... ... ... 5
2. Кәсiпкерлiктi мемелкеттiк қолдау және дамытудың экономикалық маңызы
осы сала бойынша басты концепциялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
3. Қазақстан Республикасындағы кәсiпкерлiкке қатысты проблемалар ... ..30
Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
Елiмiз нарықтық экономикаға көшкелi берi кәсiпкерлiктi мемлекеттiк тұрғыдан қолдаудың маңызы аса жоғары деңгейге көтерiлдi деп айтуға болады. Осы тұрғыдан алып қарағанда менiң курстық жұмысымның тақырыбына арқау болып отырған, бұл мәселе тәжiрибелiк және теориялық тұрғыдан алып қарағанда, өте өзектi тақырып болып табылады.
Нарықтық қатынастар аясында жүзеге асырылып жатқан кәсiпкерлiк қызметтке мемлекет тарапынан қолдау көрсету керектiгiн сондай-ақ кәсiпкерлiктiң экономика өмiрiнде аткаратын ролiнiң ұшан-теңiз екендiгi дәлелдеудi қажет етпейдi. Казiргi заманда кемелiне келiп дамып тұрған өркениеттi елдердiң қайсысы болмасын кезiнде шағын жөне орта кәсiпкерлiктi дамыта отырып, айтарлыктай дөрежеге жеткенi баршаға мәлiм.
Кәсiпкерлiк қызмет (кәсiпкерлiк) бiз үшiн жаңа, бүгiнгi таңда экономикалық және теориялық тұрғыдан әлi де болса айтарлықтай, толығымен қамтылмаған өте тың құбылыс болып табылады.
Оның өзектi проблемалары әлi де болса жеткiлiктi денгейде зерттелмеген. Сонымен бiрге, кәсiпкерлiк қызметтi реттейтiн заңдардын даму мен жетiлдiрiлуiне арналған зерттеулердiң де жоқтың қасы екенiн бiлемiз. Бүгiнде республикамызда экономиканы қайта құру жолында оның негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып жандандыру оны мемлекеттiк реттеу әдiстерiн жетiлдiру күн тәртiбiндегi мәселелер бойынша бiрiншi кезекке қойылып отыр. Оған куә ретiнде Қазақстан Республикасы Президентi мен Үкiметi тарапынан жасалынып жаткан кәсiпкерлiктi қолдау оны жандандырып нығайту туралы шараларды, сондай-ақ осы шараларды материалдық және құқықтық жағынан камтамасыз ету жөнiнде қабылданған экономикалық маңызы бар нормативтiк актiлердi атап өтуге болады. Сондықтан бiз кәсiпкерлiктi елiмiздiң шаруашылық кызметiнiн жандандырғыш күштерi деп бiлуiмiз кажет.
1.Қазақстан Республикасының «Жеке кәсiпкерлiк туралы» Заңы 1 ақпан 2006 жылы.
2.Казақ ҚСР-ының 1990 жылы 11 желтоқсандағы "Қазақстан Республикасындағы шаруашылық қызмет еркiндiгi және кәсiпкерлiктi дамыту туралы Заңы;
3.Казақ КСР-iнiң 1990 жылғы 15 желтоқсандағы "меншiк туралы" Заңы; /Бұл заңға 1993 жылы 9 сәуiрде қабылданған Заң арқылы өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлген болатын/;
4.Казақ КСР-iнiң 1991 жылғы 13 ақпандағы "Кәсiпорындар туралы" Заңы /Бұл Занға да 2 марте 1992 жылғы 23 желтоқсанда және 1993 жылғы 14 сәуiрде қабылданған Заңдарға сәйкес өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлген болатын/;
5.Қазақстан Республикасының 1992 жылғы 4 шiлдедегi "Жеке кәсiпкерлiктi қорғау және қолдау тұралы" Заң;
6. Казақстан Республикасы Президентiнiң 1995 жылғы 2 мамырдағы "Шаруашылық серiктестiгi туралы" заң күшi бар Жарлығы;
7.Қазақстан Республикасы Президентiнiң 1995 жылғы 5 қазандағы "өндiрiстiк кооператив туралы" заң күшi бар Жарлығы;
8.Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 13 мамыр "Акционерлiк қоғамдар туралы" Заңы.
9. Назарбаев Н. Казақстан-2030 (Ел Президентiнiң Қазақстан халқына Жолдауы). Алматы, Бiлiм,1997,
10.Әшiмахун Ахмет Әшiмахұнұлы. Отандық кәсiпорындарды дамытуда инновацияның қосатын үлесi. Саясат. №2. 2001.
11. Битемiров К,Т. ҚР кәсiпкерлiк қызметтiң даму жолдары. Алматы, 1998
12.Б. Исабеков. Кәсiпкерлiктi мемелкеттiк қолдау және дамыту бағдарламаларын жүзеге асыру концепциялары Аль-Пари. №4-5. 2002.
13.Байгiсиев М. Экономикалық теория негiздерi. Оқулық.- Алматы, «Санат», 1998.9.
14. Сүлейменов М.К., Покровский Б.В., Худяков А.И., Жакенов В.А. Предпринимательство в Республике Казахстан. Алматы, Жетi Жарғы, 1994
15.Сабденов О. Экономическая политика переходного периода на рубеже XXI века. Алматы, Казахстан, 1997
16. Бусыгин А.В. Предпринимательство. М., 1997
        
        ЖОСПАР
Кiрiспе………………………………………………………………………….3
1. Кәсiпкерлiктiң түсiнiгi, негiзгi белгiлерi және түрлерi……………………5
2. Кәсiпкерлiктi мемелкеттiк қолдау және дамытудың экономикалық маңызы
осы сала бойынша ... ... ... Қазақстан Республикасындағы кәсiпкерлiкке қатысты проблемалар ……30
Қортынды……………………………………………………………………….38
Пайдаланылған әдебиеттер…………………………………………………40
Кiрiспе
Елiмiз нарықтық экономикаға ... берi ... ... ... ... аса ... ... деп ... ... Осы тұрғыдан алып ... ... ... тақырыбына арқау болып отырған, бұл
мәселе ... және ... ... алып ... ... ... ... табылады.
Нарықтық қатынастар аясында жүзеге ... ... ... ... ... қолдау көрсету керектiгiн сондай-ақ
кәсiпкерлiктiң экономика өмiрiнде аткаратын ролiнiң ... ... ... ... ... ... ... келiп дамып тұрған
өркениеттi елдердiң ... ... ... ... жөне орта
кәсiпкерлiктi дамыта отырып, айтарлыктай дөрежеге жеткенi ... ... ... (кәсiпкерлiк) бiз үшiн жаңа, бүгiнгi ... және ... ... әлi де ... ... ... өте тың құбылыс болып табылады.
Оның ... ... әлi де ... ... ... ... бiрге, кәсiпкерлiк қызметтi реттейтiн заңдардын даму
мен жетiлдiрiлуiне арналған зерттеулердiң де жоқтың қасы екенiн ... ... ... ... құру ... оның негiзi болып
табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып жандандыру оны ... ... ... күн ... ... бойынша бiрiншi
кезекке қойылып отыр. Оған куә ... ... ... мен ... тарапынан жасалынып жаткан кәсiпкерлiктi қолдау
оны жандандырып нығайту туралы ... ... осы ... және құқықтық жағынан камтамасыз ету жөнiнде қабылданған
экономикалық маңызы бар ... ... атап ... ... ... кәсiпкерлiктi елiмiздiң шаруашылық кызметiнiн жандандырғыш күштерi
деп бiлуiмiз кажет. Осыған орай айта ... бiр жәйт ... ... ... ... тек ... ... үшiн
ғана деп түсiнбей сонымен бiрге оның нарықтық экономиканы ... ... де ... екенiн естен шығармауға тиiстiлмiз.
Демек нарықтық өрлеп, өркендеуi кәсiпкерлердiң кызметтерiне
айтарлықтай дәрежеде ... ... Тағы бiр ... ... бұрынғы
тоталитарлы Қазақстан экономикасының жеке меншiкке негiзделген нарықтық
экономикаға түрлендiрiлуi кәсiпкерлiк ... ... ... көзi ... ... ... отыр.
Мен өзiмнiң курстық жұмысымда азаматтық кәсiпкерлiк ... және ... ... қарастырылмақ.
1. Кәсiпкерлiктiң түсiнiгi, негiзгi белгiлерi және түрлерi
Кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... ... тиiстi орнын, дәреже-деңгейiн тапқаны ... ... ... ... ... ... ... дамыту бұл кезек күттiрмейтiн үлкен проблема деп айтуға
болады.
Ал бүгiнгi таңда ... ... ... ... ... ... ... өзегi ретiнде көрiнiс
табуда. Өйткенi, нарық ... ... ... ... ... әртүрлi аяда қызмет атқаратын ... ... және ... ... ... ... бар
кәсiпкерлiк құрылымдарын құру, дамьпу болып табылады. Демек, ... ... ... ... ... инвестициялар
болып табылумен қатар, олардың ... ... ... жөне қайратты кәсiпкер тұруы кажет. Осыған орай, мемлекетiмiздiң
бiрнеше жыл көлемiнде жүргiзiлiп ... ... ... ... ... ... ... нсеiзделген монополизмдi жойып
мемлекеттiк емес коммерциялық ... ... ... деп айта ... деп, өзара пайдалы ... жету ... табу ... ... өз ... ... ... сондай-ақ дамытуға берiлетiн несиелер есебiнен,
ағымдағы ... ... ... жүзеге асырылатын (мүдделi)
шаруашылық және басқа да коммерциялық қызметтi айтамыз. ... ... ... өнеркәсiп өнiмдерiн және ... ... ... ... ... мен ... есепке ала
отырып жүзеге асырылатын қызмет болғандықтан ол тек ... ғана ... да ... ... табылады.
Осы жайлардың айғағы ретiнде қазiргi кезеңде Қазақстан Республикасы
Елбасының ... ... ... ... қамкорлықтарды айтуға
болады. Бiрақ бұл жерде айта кететiн бiр жай ... ... ... ... мен ... да ... сәйкес актiлердiң қабылдануына және
өркениеттi жекешелендiру саясатының бiрқалыпты ... ... ... өндiрiс, өнеркәсiп аясындағы ... ... ... белгiлi.
Себебi бюрократиялық аппараттың әлi де азаймауы, мемлекет, қоғам
мүддесiн ... ... ... ... және басқа
деңгейде айтарлықтай жүзеге асырмауы, сондай-ақ ... ... ... ... ... заң ... ... Қазақстан Республикасының ... мен ... ... шетелдiк жеке және заңды ... ... ... ... ... ... жеке тұлға-азамат заңды тұлға
құрып немесе құрмай айналыса ... ... Ал ... ... ... ... кәсiпкерлiк қызметтерi өз
меншiктерiнiң негiзiнде заңды тұлға құру арқылы кәсiпкерлiкпен айналысады.
Ендi ... осы ... мәнi мен ... ... Бұл жөнiнде
бұрыннан қалыптасқан дәстүрлi көзқарастардан ... ... ... адамның мынадай iс-қимыл-әрекетi өзiнiң сипатына байланыста
мынадай екi негiзгi типке: бастапқы базистiк еркiн-ерiктi ... ... ... ... бөлiнедi делiнген.
Сол бiрiншi ерiктi қызмет кәсiпкерлiкке жатады, ... ол ... ... ... мүддесiне, ... ... ... ... ... ... мақсат еткен нәтижесiне жетуiне, өзiнiң
қаражат-мүлкiне ... ... ... ... қызмет болғанымен заңда
бөлiненген шектен шықпаулары ... ... ... мүддесiне, яғни
ұйымдасқан қоғам мүддесiне зиян ... ... ... ... ... ... ... жұмысқа
кiруi ерiктi сипатта болғанымен, басқару қызметi ... ... ... жету ... ... ... фукнцияларына, әдiстерiне
және т.б. негiзделгендiктен қызмет iстеу ерiксiз ... ... ... ... ... ... ... себебi ол өндiрiс аясындағы экономикалық кызмет ретiнде
басқарушы қызметтен ерекшеленедi, ... өзi ... ... ... ... ... иесi болғандықтан тiкелей шаруашылық
кәсiпкерлiк ... ... ... ол тек ... ... ... жұмыс атқарып, қызмет көрсетiп
жатқан мемлекеттiк кәсiпорындар, шаруашьшық ұйымдары арқылы кәсiпкерлiк
қызметке ... ... ҚР ... ... ... дәл ... "Кәсiпкерлiк-меншiк түрлерiне қарамастан, азаматтар мен заңдар
тұлғалардың, тауарларға (жұмысқа, кызметке) сұранымды қанағаттандыру арқылы
пайда ... ... ... ... жеке меншiкке (жеке кәсiпкерлiк) не
мемлекеттiк кәсiпорынды шаруашылық басқару құқығына ... ... ... ... ... қызмет кәсiпкердiң
атынан, оның тәуекелiмен және ... ... ... ... орай ... кiм ... ... түсiнiк бере кету қажет.
Кәсiпкер деп өз атынан және өз ... ... ... ... ... ... мен ... өндiру, сату немесе сатып алу жөнiндегi
жұмыстарды ... және ... ... ... ... табу ... (кәсiпкерлiк кызметтi) ұдайы (тұрақты) негiзде жүзеге асыратын
азаматты немесе ... ... ... ... ... ... ... кепiлдiк берiлген,
кәсiпкерлiктi қолдау мен қорғауды мемлекет, ... ... ... ... ... ... ... жасалатын өрекет (iс-қимыл) жөнiнде
арнайы нормативтiк-құқықтық экономикалық маңызы бар акт ... оны ... ... ... мол ... ... тарапынан кепiл,
экономикалық негiз ретiнде-жеке меншiк ... ... ... ... қызметтi жүзеге асыратын жеке тұлғалар ... ... осы ... айналысуға патент ... ... ... бiр ... азаматтық кәсiпкер ретiнде тiркелгенi
жөнiндегi куәлiк және ... ... ... ... ... ... табылады.
Ал шаруа (фермер) қожалығы құрамында; мердiгерлiк шарт және ... ... ... ... бiр ... ... ... көтерме
және бөлшек сауда желiсiнен ... ... ... мүлiктi,сондай-ақ
өндiрiлген, өнделген, сатып алынған өнiмдердi, оған қоса ... және ... ... сол үшiн ... ... ... комиссиялық дүкендер арқылы сатумен айналысатын азаматтар: жұмыс
iстеп, қызмет көрсетудiң түсiмi жылына ең төменгi ... ... ... ... ... ... ... яғни кызметтерiн
заңды тұлға құрмай жүзге асырады.
Кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... мемлекеттiк
кәсiпорындар, толық серiктестiктер, сенiм (коммандитiк) серiктестiктерi,
жауапкерпiлiгi ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Сонымен Қазақстан Республикасындағы кәсiпкерлiк қызмет екi ... деп айта ... Оны ... және орта кәсiпкерлiк, яғни жеке
кәсiпкерлiк сондай-ақ мемлекеттiк кәсiпкерлiкке бөлу ... ... ... маңызын бiлуге және реттеуге себiн тигiзедi.
Кәсiпкерлiктiң түрлерi заңдар арқылы белгiленедi, сондықтан олар ... ... ... ... заң жүзiнде кәсiпкерлiктiң түсiнiгi берiлген және жоғарыда
аталған субъектiлерден ... да ... ... мен ... туралы
айтылған қызмет түрлергне мыналар ... ... ... ... ... ... ... шағын ... ... ... ... жеке ... және қызметкерлердiң
орташа жылдық саны 100 адамнан аспайтын және активтерiнiң жалпы кұны ... бiр жыл ... ... мың ... ... ... аспайтын,
кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын заңды тұлғалар болып табылады.
Мемлекеттiк кәсiпкерлiктiң бiр түрi ... ... ... ... жүзеге асырылатын қызметi айтуға болады.
Казiргi кезде меншiктiң екi тұрi көрсетiлген: мемлекеттiк және ... ... емес ... Жеке ... азаматтардың, мемлекеттiк
емес заңды тұлғалардың және ... ... ... ... Ал ... ... мен дiни ... меншiктерiн қайда
қосуға болады деген сауалға, жеке меншiкке деп айта ... егер ... жеке ... ... ... ... болса бақылау пакетi мемлекеттiк емес ... ... ... ғана ... ... ... ... меншiк несi ретiнде кәсiпкерлiк қызметтiң субъектiсi бола
адмайды. Сондықтан аралас меншiк бар жердегi мемлекеттiк заңды тұлға ... ... ... ... ... ... ... көрiнiс
табады. Мемлекет кәсiпкерлiктi дамыту барысында кәсiпкерлiкпен айналысатын
мемлекеттiк органдардың қызметтерiн ... ... және ... тек жеке ... ғана ... ... сонымен қатар
шаруашылықты жүргiзу құқығына да негiзделедi. Алғашқы кездерде кәсiпкерлiк
жеке немесе шағын кәсiпорындар деп аталған болатын және заң ... ... да ... ... кәсiпкерлiк қызметтiң басты белгiсi оның ... ... ... ... және ... ... ... Бiрақ кәсiпкер ретiнде ... ... ... ... өз ... шетел азаматы, азаматтығы жоқ ... ... ... да ... ... ... ... жүрiс-
тұрыстарын реттейтiн заңдарға мойын ұсынулары қажет және олар сол заңмен
белгiленген шеңберден шықпауға тиiстi. Ендi ... ... ... ... тоқтала кетейiн:
1. ҚР Заңдарына қайшы келмейтiн кәсiпорындар мен ұйымдардын кандай-да
болмасын түрлерiн құру;
2. Өздерiнiң ... және ... ... ... ... ... субъектiлерiнiң қызметтерiне қатысу;
3. Екi жақтың келiсiмi бойына ... ... мен ... ... ҚР ... ... ... контракт немесе езге де шарттар
негiзiнде қандай-да болмасын ... ... ... ... ... Банк ... өз ақша каражаттарын сақтау үшiн шоттар ашу,
есеп айырысу, ... және ... ... ... түрлерiн жүзеге
асыру;
6. Жұмыскерлерiнiң еңбектерiне ақы төлеу нысандарын, жүйесiн, және
мөлшерiн сондай-ақ олардың басқа да ... ... ... қызметтерiнiң бағдарламасын қалыптастыру, шығарылған
өнiмдi (жұмысты, ... ... мен алып ... ... және шарт ... мемлекеттiк мұқтаждықтарды
қанағаттандыру үшiн жұмыстарды және жеткiзу ... ... ... ... ... жағдайлардан басқа кездерде өз
тауарларының ... ... ... ... расценкаларын өз
бетiнен белгiлеу;
9 Өздерiнiң меншiк ... ... ... ... толығымен немесе жартылай сатып алу, өзге де
мүлiктердi алу және ... ... ... ... ... Салықтар мен басқа да мiндеттi төлемдердi төлеуден ... ... ... ... ... ... ... бойынша шектелмеген табыс алу (табу);
12. Сыртқы экономикалық қатынастардың ... болу және ... ... ... ... ... және ... қамсыздандыру жүйелерiн өз
беттсрiмен таңдап алу арқылы қолдану.
Негiзiнде кәсiпкерлiк қызмет, оның iшiнде шағын және орта кәсiпкерлiк
бәсекелесу ... өте ... өрi ... ... ... ... ... әсiресе шағын кәсiпкерлiктiң басты сипаты кандай да
болмасын ... ... ... өте икемдi түрде ат салысуға
қабiлеттiлiгiнiң болуы.
Бұл ... ... айта ... жәйт, кәсiпкерлiктiң негiзгi қағидасы:
"мұқтаждықты сұраныс арқылы табу және оны өнiм ... ... ... ... қанағаттандыру" тек шағын кәсiпкерлiктiң ... ... ... Оның ... ... ... ... әрекетенедi; екiншiден, олар әрқашанда тұтынушыларға жақын
тұрады; ... ... ... өте ... ... ... халықты жұмыспен ... ... бұл ... түрi тiкелей кәсiпкердiң басқаруымен
қызметiн жүргiзе бередi (басқа басқарушы кадрларды кажет қылмайды).
Бiрақ экономика ... ... ... ... бiр ... ... тағы болмайды. Демек бұл жағдай ... орта және ... ... ... ... ... Осыған орай алға қойылатын
мақсат - қазiргi кезеңде кәсiпорынның орташа көлемiн төмендету және жаңа
типтегi ... ... құру ... өте ... ұсақ ... ... ... өндiрiстi аз шығынмен көп өнiм шығаруға бiрте-бiрте
ауыстыру. Осы жоғарыда көрсетiлген ерекшелiктердi бiрiктiру мүмкiндiгi тек
iшкi фирмалық ... ... яғни ... ... ... ... жартылай құрылған функциялары бар бөлiкелер құру
жолымен және өндiрiстi үзбей жаңартып отыру арқасында туындайды.
Шағын кәсiпкерлiктi дамытудың құқыктық ... ҚР ... ... тағы ... ҚР ... ... сәйкес нормативтiк актерiлерi болып
табылады.
Кәсiпкерлiктi дамыту проблемаларын шешу жолдары Қазақстан Республикасы
Президентiнiң "Қазақстан-2030" көпжылдық бағдарламасында ... ... ... Н.А. Назарбаев: "үкiметтiң әлi де орын алып отырған сауда
мен өндiрiске әкiмгершiлiк ... ... ... ... қалған
ұсақ және орта кәсiпорындар мен ... ... қоса ... ... ... ... "ең ... фермерлер мен
нағыз жеке шаруашылықтар үшiн кредиттерi арзандатамыз; ... шағын және ... ... ... ... ... ... ... ... белсендi
дамытамыз деп стратегиялық бағыттарды атап көрсеткен болатын[5]".
Кәсiпкерлiктiң ... ... т.б. ... ... ... те, басталу кезеңiнде көзделетiн ... ... ... ... ... шағын кәсiпорын-фирманы алайық. Фирманың жұмысын
ойдағыдай бастау үшiн, ... ... ... ... аткаратын
мiндеттерiне қарамастан рыноктың, ... және ... ... мiндеттi түрде бiлуге тиiстi.
Кәсiпкерлiктiң кағидаттары жөнiнде айтарымыз бұл жерде бiз ... бойы ... ... ... қағидаттарды көре алмаймыз. Себебi бәрi
рыноктың болуына байланысты. Тек қана бiр кағида тұрғылықты болып ... ... ... отырып өндiру, қызмет көрсету". Жаңағы айтқан
шағын ... ... ... ... көз алдындағы көптеген
байланыстарды мүлiк жiбермей қадағалап ... Сол ... ... болып есептелiнедi".
1) маңызды бәсекелестер; 2) маңызды сатушылар; 3) маңызды ... 4) ... 5) ... 6) ... жөне жергiлiктi
билiк органдары; 7) азамзттық ұйымдар (қоғамдар), т.б.
Шағын фирма көптеген ... мен ... ... ... ... әлеуметтiк сұраныстардың iшiнде қызмет
атқарады. Олардың ең бастысы, әрине, кәсiпкерләк ... ... мен ... нормативтiк актiлер болып табылады. Ал қалғандары: кәсiпкерлiк
дамыту мақсаты; ... ... ... даму ... ... технология және ғылыми техникалық професс; жалпы адамзаттық
сипаттағы критерийлер мен құндылықтар және ... ... ... ... ... жету, өндiрiс
мәдениетi және әлеуметтiк әдiлетiлiк талаптарын орындау жатады.
Шағын фирманы дамыту мақсатына рыноктың ... және ... ... ... ... етiп ... осы екi жай, яғни ... потенциал мен
фирманың потенциалы мақсатын белгiлеу (каздеу) ... ... ... ... ... айналым, қорлар мен инвестициялар, шығындарды
отеу дөрежесi мен сипаты және т.б. болып табылады. Ал ... ... ... өсу көрсеткiлi және фирмадағы үлесi.
Мақсаттар екi түрде көрiнiс табады:
1) саңдық;
2) сапалық.
Сандық ... ... ... ... - ... және өткiзу
(сату) кұрылымы; экономикалық ... және ... ... өсу және ... ... ... мыналар: өнiмнiң сапасы; фирманың тәуелсiздiгi;
фирмадағы әлеуметтiк жағдайлар.
Басқару ... ... ... ... ... өткiзу; қызметшiлер; капитал мен инвестиция; ақпараттан тұрады.
Басқару жүйесiнде үш функция, ... ... ... ... ... - қадағалау. Жоспарлау екiге ... ... ... - ... Яғни ұзақ ... жетуге бағьпталған жоспарлау; тiкелей жоспарлау - фирмадағы
басқарудың орта деңгейiн ... ... ... ... жақтарын
жою, резеретердi ашу жөне т.б. сияқты қызмет атқарады. ... ... ... ... ... ... тағы бар.
Олар өздерiнiң құрылымы мен әзiрлену тәртiбi бойынша мынадай
болып келедi:
1. Өткiзу жоспары бiрнеше жылға белгiленедi және ... ... ... ... ... ... ... жоспарының көрсеткiштерi бойынша есептелiнедi.
Саны өнiмнiң бағасына көбейтiледi. Өндiрiс ... да ... ... ... ... Технологиялық принциптер сипатталады
және уақыт пен ... ... ... мұқтаждық анықталады. Инвестициялар
жоспарында ... ... ... ... ... ... ... - техникалық жабдықтау ... ... ... ... ... ... Материалдық запастар жоспары
бойынша ағымдағы материалдық запастар анықталады. Дайын өнiмдер запасының
жоспары бойынша ... ... ... ... ... Қаржылық
жоспар бойынша қанша капитал және оларды қайдан алуға болатыны белгiленедi.
Тез өткiзу жоспары күнделiктi ... ... ... ... ... ... ... тұрады.
Жоспарлық баланс кәсiпорынның қаржылық жағдайын оның қарыздарымен
салыстырудан ... ... ... ... ... ... жету үшiн ... бiлу қажет:
1) шағын фирма шығаратын ... мен ... және ... ... сол ... ... ауыл шаруашылығының
және халықтың нақты және болжамдалатын мұқтаждықтарын анықтау;
2) стратегиялық мақсаттарды есепке ала ... ... ... ... ... ... (талдау);
3) ұтымды, тиiмдi түрде жарнаманы пайдалану;
4) ... ... және ... ... ... ... ... ойдағыдай өткiзудi және қызмет аясын кеңейтудi
қамтамасыз ету мақсатында әрiптестермен келiссөз жүргiзу[6].
Қандай да ... ... ... нысанды таңдау
жөнiнде шешiм қабылдау кезiнде кәсiпкер: бiрiншiден, мемлекеттегi ағымдағы
заңдардың, болашақ кәсiпкерлiк ... ... ... ... өнiм ... ... қызмет көрсету бағыттарына ... ... мен ... ... екiншiден, құрылатын
кәсiпорынның жарғылық қорының қалыптастырылу нысаны туралы мәселенi шешедi.
Бұған қоса құрылып ... ... ... нысаны жөнiнде де ... ... ... ... ... ұйымдық құрылымының өте
тиiмдi нысанын және осы кiсiпорында ... ... ... төртiншiден,
жоғарыда аталған жайлар бойынша таңдауларды кәсiпкерлiк негiздейдi. Себебi
кәсiпкерлiк шаруашылық кұқығының өте ... ... ... ... ... мәртебесi (статусы) ол мемлекеттiк -тiркеуден
кәсiпкерлiк қызметтiң субъектiсi ретiнде өткен кезде ... ... ... ... ... екi ... бар деп айта ... мәртебесi жеке кәсiпкер және коммерциялық емес болып бөлiнедi,
Заңды тұлға мына төмендегiдей ... бiр ... ... ... сипатталады: 1) өзiнiң мiндеттемелерi бойынша ... ... ... ... 2) ... мүлкi бар: 3) жеке
балансы бар; 4) жеке есеп айырысу шоты бар; 5) ... ... ... ... ... жауапкер немесе талап етушi бола алады; 7) бiрыңғай Қазақстандық
заңды ... ... ... енгiзiлген; 8) мақсаттары мен
мiндеттерiне сай келетiн азаматтық құқықтары бар; 9) ... ... ... ... құрылымдық бөлiмдерi бар.
Заңды тұлғалар коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдар болып
бөлiнедi деп айтып өткенбiз. Ендi ... ... ... ... ... ... ... өндiрiстiк
кооперативтер, шаруашылық ұйымдары, мемлекеттiк немесе коммуналдық ... ... ... емес ... негiзгi нысандары мынадай болып
келедi: ... ... ... ... дiни ... қайырымдылық
және өзге қорлар; меншiк иесi толығымен немесе жартылай қаржыландыратын
мекеме және т.б,
Сонымен ... ... деп ... ... ... табу ... ... арасында бөлу болып табылатын заңды тұлғаларды айтамыз.
Коммерциялық емес ұйымдардың мақсаты тапқан ... ... ... ... ... ... жұмсау.
Шағын және орта кәсiпорында ашу ... ... ... мiне
жоғарыдағыдай факторларды және т.б. есепке алуға тура келедi. Бiрақ ... ... ... ... ... яғни құрылған және жұмыс
iстеп жатқан кәсiпорынды сатып алу арқылы келуге болады. Бұл ... ... өте кең ... ... ... алу кезiнде алушы болашақ
кәсiпкерге, анық құзырына меншiкпен қоса құқықтар мен мiндеттер де ауысады.
Сатып ... ... бұл ... екi ... ... 1) ... ... 2) сатып алу-сату кезiнде жасалған мәмлелер арқылы
кәсiпорынның заңды тұлға ... ... ... және ... ... ... ... кәсiпкерлiктiң iрге тасын қалауға себеп болған
және дамуының арқауы ретiнде құқықтық базасы болып ... ... ... ... ... тиiстiмiз: Казақ ҚСР-ының 1990 жылы 11 желтоқсандағы
«Қазақстан Республикасындағы шаруашылық ... ... ... дамыту туралы» Заңы; Казақ ... 1990 ... ... ... ... ... Бұл заңға 1993 жылы 9 ... Заң ... ... мен ... ... ... КСР-iнiң 1991 жылғы 13 ақпандағы ... ... ... ... да 2 ... 1992 жылғы 23 желтоқсанда және 1993 ... 14 ... ... ... өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлген болатын;
Қазақстан Республикасының 1992 жылғы 4 шiлдедегi «Жеке кәсiпкерлiктi ... ... ... Заң; ... ... ... 1995 ... 2
мамырдағы «Шаруашылық серiктестiгi туралы» заң күшi бар Жарлығы; Қазақстан
Республикасы ... 1995 ... 5 ... ... ... заң күшi бар ... Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 19
маусымдағы «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау туралы» Заңы; Қазақстан
Республикасының 1998 ... 10 ... ... ... туралы» Заңы
және т.б.
2. Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк ... ... ... ... ... аса назар
аударып жатқан аясы кәсiпкерлiк оның ... ... және орта ... ... ... және ... ... қамтамасыз етудiң
өзектi проблемаларын мүмкiндiгiнше шешу болып табылады. Әсiресе кәсiпкерлiк
қызметтi, ... ... ... ... де
айтарлықтай көңiл бөлiнуде. Кәсiпкерлiк қызметтi жүргiзу процесi көптеген
бағыт тары бойынша ... ... ... Бiр ... бұл дұрыс
та сияқты, ал екiншi жағынан назар аударсақ ... ... ... ... ... ... қызмет атқаратындықтан мемлекеттiң
осы саланы реттеуге қатысқаны қажет емес сияқты көрiнедi. Өйткенi атқарылып
жатқан кәсiпкерлiк қызметтерге заңда тыйым ... онда олар ... ... ... болып табылады.
Бұл жерде айта кететiн бiр жайт ... ... ... асыру процесiнде басқа тұлғаларға және олардың заңды мүдделерi мен
кұқықтарына нұқсан келтiруге қақылары жоқ. ... ... ... аясының мемлекеттiң тарапынан қарқынды түрде
реттелуi осыған байланысты ... ... ... жоғарыда аталған
тұлғалардың жеке басының мүдделерi; ... ... ... тұтынушылардың мүдделерi орын ... ... ... бiр шешiмге және бәрiнiң мүддесiне сай ... келу ... ... туындайды. Осы жағдайда ... өте ... ... ... құқықтық ретгеудiң ұтымды түрлерi мен
шегiн белгiлеу; ... ... ... ... ... үшiншiден, салық салу және әлеуметтiк мәселелерiн ... ... ... ... ... бақылау
органдарының кәсiпкерлiк обьктiлерiн тексеру жөнiндегi ... ... ... ... олардың нормаларды сақтау жөнiндегi
талаптарының орынды болуын қадағалау.
Сонымен, кәсiпкерлiк қызметтi, оны ... ... ... есепке ала отырып, олармен" келiсе отырып (бұл ... ... заң ... ... ... ... ... құқықтық
реттеумен айналысуға болады.
Осы субьектiлердi атап көрсетсек, олар мына төмендегiдей болып келедi:
1) қоғам және оның ... ... ат ... ... ... ... ... тауарлар мен өнiмдердi тутынушылар;
4) контрагенттер.
Осы субьектiлердiң мүдделерi кәсiпкерлiк ... ... ... жеке дара ... әртүрлi құқықтық нормалармен және ... ... ... сатысында заң жүзiнде ... ... ... Ал, өндiру процесiнде көсiпорындарға әр ... ... ... ... ... ... есеп
нормаларын сақтау; әртүрлi ... ... ақы ... ... және т.б.) ... ... ... жүзеге асыру, жасалған
өнiмдердiң технологиялық ... сай ... ... ... ... ... нәтижелерi қаржы мiндеттемелерi
тұрғысынан (бюджет алдындағы), сондай-ақ есеп беру тұрғысынан реттеу аясына
жатады. Оған ... да ... ... ... ... ... ... осы мезгiлге дейiн кәсiпкерлiктiң көптеген -теориялық және
практикалық аспектiлерi ... ... ... ... ... еңбектердiң көбi ТМД елдерiнiң рынокқа өтпей тұрған кезде
жазылған ... ... ... ол ... елiмiзде жаңадан көрiнiс;
тапқан құбылыстың, яғни шағын және орта бизнестiң ерекшелiктерiн жеткiлiктi
мөлшерде ... ... ... қызметтi реттейтiн заңдардың да
айтарлықтай олқылықтары бар. ... ... ... ... ... ... әсер ... бiрге құрамында шағын және орта бизнестiң
дамуын ынталандыратын шаралардың да жоқ ... ... ... ... ... шығаруды қамтамасыз етудiң ... ... ... ... ... ... жеңе ... табылады.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Президентi Н.А.Назарбаев
өзiнiң «Қазақстан – 2030» ... ... ... саясатының бiрден бiр басымды бағыты шағын және орта ... ... ... ... ... ... теорияларын
әзiрлеу; кәсiпкерлiк қызметтiң теориялық негiздерiн, ... мен ... ... ... ... кепiлдiктер мен көрсетiлетiн қолдауларды ... ... ... жаңаша тұрғыдан ... ... ... мен ... ұсыну және кейбiр жекеше ... ... ... ... яғни ... басқа
тараптардың осы сала[8].
2. Кәсiпкерлiктi мемелкеттiк қолдау және ... ... ... сала ... ... концепциялар
Шағын және орта бизнес кәсiпорындарының тұрақты ... ... ету үшiн ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... және ... концепциясын жасау қажет.
Өйткенi, кәсiпкерлiктi ... ... ... ... шешу ... орта бизнес саласына бағытталған өнеркәсiптiк саясатты еңдiгi
жүзеге асыруда жiберiлетiн кейбiр ... ... ... және ... үдетуге көмектеседi. Сондай-ақ, кәсiпкерлiк қызметтi дамыту
жөнiндегi iс-шаралар да орта ... ... ... даму ... ... ... ... барысында құқықтық-базаның өзара қатынасын
және қаржылық-несиелiк қолдау шараларын, сонымен қатар кәсiпкерлердiң де,
мемлекеттiң де мүдделерi ... ... ... ... жобаларды
қарастыратын, қамтамасыз етушi және қортындылаушы бөлiмдерден ... ... ... ... ... ... стратегиялары мен оларды жүзеге ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшiн келесiдей басты ... ... ... ... ... ... ... өндiрiстiк ресурстармен қамсыздандыру;
- нарықтық инфрақұрылымдар институттарын дамыту;
- ... ... ... ... ... ... және
ынталандыру;
- кәсiпкерлiк қызмет құрылымдарында жұмыс iстейтiн маман-дарды дайындау;
- кәсiпкерлiктi ақпараттық және ғылыми-әдiстемелiк тұрғы-дан қолдау;
- кәсiпкерлiктi мемлекеттiк реттеу ... ... ... келесiдей кәсiпкерлiктi дамыту шаралары қарастырылған:
1.Шағын және орта бизнестi қолдау:
а) өнеркәсiп саласында:
— дәстүрлi өндiрiс салаларында шағын кәсiпорындарды дамыту;
— жаңа ... ... ... ... ... ... қайта өңдеу өнеркәсiптерi жүйесiн дамыту.
ә) халықтық тұтыну ... ... ... ... ... бағытталу;
— импортты алмастырушы тауарларды өндiру;
— экспортқа бағдарланған онiмдердi шығару.
б) жаңашылдық (инновациялық) қызмет саласында:
— ғылым сыйымды өндiрiстерде ұйымдастыру және дамыту
— шағын ... ... ... ... ... ... ... көрсету орталықтарын дамыту:
— көлiк, байланыс, құрылыс салалары мен ... ... ... және ... ... сондай-ақ, бизнес
инкубаторларын құру;
2. Шағын және орта кәсiпкерлiктiң iрi ... ... ... ... ... ... орта және iрi
кәсiпкерлiк еркiндiгiн қорғауға және мемлекеттiк қолдауға ... ... ... мен ... енгiзу және жаңа заңдар
мен нормативтi актiлердi шығару ... ... ... ... кәсiпкерлiктi құқықтық тұрғыдан қолдау және ... ... ... ... мен бiрлестiгiнiң қатысуымен оларды дамыту
және жетiлдiру ұсыныстары берiледi.
Үкiметтiң ... ... ... саясаты жеке сектордың
экономикадағы өсу қарқынын ... ... ... ... және оның
нарыққа кiруiн жеңiлдетуге бағытталуы тиiс. Сондықтан да, кәсiпкерлiк
құрылымдарының өкiлдерiмен бiрге ... ... ... мен
құрал-жабдықтарды, жер учаскелерi мен аландарды, аяқталмаған құрылыс
объектiлерiн шағын және орта ... ... беру ... ... ... керек.
Концепцияда ұлттық бағдарлама үшiн шағын және орта кәсiп-орындардың
тұрақты жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету шаралары көрсетiлген.
Кәсiпкерлiктi ... ... ... ... шарты инвестициялар болып
табылады. Жеке кәсiпкерлiк коғамдары табиғи, ... және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етедi. Сол себептен ... және iрi ... ... жүйесiн (франчайзинг) қалыптастыру мақсатына
бағытталған ... ... ... аса ... және орта ... ... ... және жеке
кәсiпкерлiктi қолдау ... ... ... мен ... ... ... күшейту қажет.
Концепцияда кәсiпкерлiк қызмет субъектiлерiнiң осы ... ... ... ... ... мақсатында оларды мемлекеттiк
несиелермен қамтамасыз ету мiндетi ұсынылған. ... ... орта ... дамуына негiз болатын экономикалық ортаны жақсартуға
бағытталған сақтандыру iсi, ... және ... ... ... енгiзу қарастырылған.
Сондай-ақ, экономиканың барлык ... ... ... тауарлары мен азық-түлiк өндiрiсiнде шағын ... ... ... ... ... алымдар мен мiндеттi
төлемдер мөлшерiн белгiлей отырып, салық саясатында маңызды толықтырулар
жасау қажет.
Кәсiпкерлiктi ... ... ... ету процесi барлық
шаруашылық субъектiлерiнiң жұмысына қолдау көрсететiн және ... ... ... алу, ... жұмысының тиiмдiлiгi мен
сенiмдiлiгiн арттыру және ... ... ... ... ... бағытталған нарықтық инфрақұрылым элементтерiнiң қалыптастыру ... ... ... ... нарықтық қатынастарға өту кезеңiнде осы
процестi жүзеге асыру мемлекетке құқықтық ... ... және ... ... ... Осы ... мемлекет басшылығы
экономиканы тұрақтандырып, әрi ... ... үшiн ... ... ... ... ... – келген кәсiпорыннiң, оның iшiнде шағын және орта ... ... ... ... үшiн банк торабына кiру және ... ... ... ... ... тиiс. ... ... Республикасында банк iсiн дамыту ... ... ... ... және орта ... басты салаларын жалпы
дамыту мен қолдау және банк ... алу ... ... ... ... ... ... құру аса маңызды.
Сақтандыру жүйесi нарықтық институттарды дамытудың негiзгi
бағыттарының бiрi ... ... ... оның мәнi шағын және орта
бизнес ... ... ... жағдайда арта түседi. Сондықтан,
кәсiпкерлiк ... ... ... ... компанияларға
қолдау көрсетiлуi тиiс.
Сақтандыру iсiнiң ... мен ... ... және
сақтандырушының түрлi қиянатынан кәсiпкерлердi қорғау мақсатында сақтандыру
компанияларының кызметтiк лицензиялау және тұрақты қадағалау көзделуде. Бұл
үшiн ... ... ... құру ... ... ... ... ... ... ... мен
инвестициялық сауда орталықтары ... орын алу тиiс. ... ... да бiр ... ... немесе
инвестициялық ресурсты ... ... ниет ... ... ... ... ... Қазақстан барлық
облыстары мен iрi ... ... ... ... жағдайда көптеген кәсiпкерлер, шағын және орта кәсiпорындар
қызметiне қажеттi құрал-жабдықтар мен ... ... тез ... алу үшiн ... қаржыға ие емес. Сол себептен, ... ... ... ... мен компаниялар аукциондар ... ... ... ... ... көрсете отырып.
маңыздылығын арттыру тиiс. Сондай-ақ ... ... ... және ... үшiн консалтингтiк, ... ... және тағы ... ... ... мен
компаниялардың қызмет көрсетуi керек. Қазақстанда аса кажеттi болып
табылатын осы ... ... ... ... ... ... компаниялар мен фирмалардың бөлiмшелерiн ашуға ... ... ... өзге ... да ... ... керек.
Кәсiпкерлiк құрылымдарды сыртқы экономикалық қызметiн ... үшiн ... ... қалыптастыру жөнiндегi мемлекеттiк
органдардың сыртқы экономикалық ... ... ... үшiн теңдей жағдай жасауға және ... ... ... ... ... ... бағытталу керек.
Осыған байланысты төмендегiдей шараларды атқару ... және орта ... ... ... ... ... ортақтаса бизнес жүргiзуiне және
лизингтiк компаниялардың ... ... ... ... ... кешендi ... ... ... ... ... сондай-ақ, жеке кәсiпкерлiк
субъектiсiне сыртқы ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнестi дамытудың басты ... ... ... ... ... ... ... несие беру жолдарын қарастыру;
• экспорттық тауарларды өндiрiтiң ... ... ... және ... ... өнiмдердi шығаруға лицензия бере отырып,
кәсiпкерлiк құрылымдарға жеңiлдiк жасау;
• iшкi ... ... ... мемлекеттiк несие-мен көптеп
қамтамасыз ету және жеңiлдетiлген салық жүйесiн қолдану;
• шетелдiк ... ... ... ... және орта ... инвестицияларды сақтанлыру ерекшелiктерi жөнiнде қосымша
тәртiптi ... ... ... ... ең маңызды:
элементi нарықтық экономикалық бiлiмi бар мамандарды ... ... ... кәсiпкер табысқа жету үшiн ... ... ... және т. б ... жетiк бiлу тиiс. Мұнымен
қоса, кәсiпкерлiк қызметтiң өте ... ... және ... ... ... қоғамдық ой-пiкiрдi қалыптастыра ... ... беру ... ... ... ... байланысты бiлiм және кеңес беру орталықтарын ... ... ... ... ... ... негiзгi бағыттары бойынша оқытушы-мамандарды
жетiлдiру;
кәсiпкерлiктiң негiзгi құрылымдарында жұмыс ... ... ... ... ... мен компанияларда бiлiм ... ... ... ... үшiн ... ... конкурс
өткiзу жүйесiн орнату.
Үкiметiң нарықтық қатынастар мен кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ... бiлiм беру ... барлық
кезеңдерiнде бизнестi жүргiзу биiктiлiгiне баулу болыл табылады. Осыған
байланысты, оқу ... ... және ... - ... ... енгiзу жонiнде ұсыныс жасау көзделуде.
Нарықтық инфрақұрылымның ажырамас бөлiгi болып табылатын ақпараттық
қамсыздандыру iсiнiң кәсiпкерлiктi дамытудағы орны ... ... ... мен ... ... ... ... және ұйымдық қызметтердi қам-титын ... ... ... ... ... ... ... заңдық актiлер,
нормативтi құжаттар, экономикалық және конъюктуралық мәлiметтер туралы
хабардар етуiге мүмкiндiк беретiн кеңейтiлген ... ... ... ... ... ... барлық жергiлiктi әкiмшiлiктер құрамынан
ашылып, республикалық және жергiлiктi бюджет есебiнен қаржыландырылу ... ... және ... ... ... ... ... негiзделген ғылыми-әдiстемелiк оқу құралдары мен
материалдарын басып-шығару керек.
Қазiргi ... ... ... ... ... және нормативтiк актiлер пакетi мен өзге де ... ... ... бiр орталықтан жариялау сәтi туындап отыр.
Қоғамдық ойды қалыптастыру және ... ... құру үшiн ... құралдары арқылы кәсiпкерлiкте үгiттеу керек.
Үкiметтiң жүргiзiп отырған әлеуметтiк-экономикалық саясаттарының
құрамдас ... ... ... қолдану мен ... ... ... ... және осының негiзiнде бiртұтас
мемлекеттiк қолдау ... ... ... ... ... ... құрылымын жақсарту, сондай-ақ ... ... ... ... және орта ... ... ... әрi тұрақты жұмыс iстейтiн комиссияны (комитет) құру
көзделуде.
Басқару органдарының өкiлеттiлiгiмен қызметтерiн басқару әрекеттерiн
дайындау және iске асыру ... ... ... бөлiп, айқындау
қажет.
Көзделген мақсатар мен мiндеттердi тиiмдi орындау және ... және жеке ... ... ... ... ... Республикасының Президенттi аппараты жанынан кәсiпкерлiктi қолдау
және дамыту жөнiндегi мемлекiттiк комиссияны құру қажет,
Атқарушы ... ... ... және ... ... ... ... кәсiпкерлiктi қолдау және дамыту агенттiлiгiн
тиiстi салалық құрылымына сай құру аса ... ... ... ... ... нарықтық қатынасқа көшкен уақытынан бepi мемлекетiмiздiң
экономикалық өмiрiнен жаңаша бip ... ... орын ала ... ... бepi ... ... көз салсақ кiсiпкерлiктiң ауадай қажет
екенiн және оның тек ... ... яғни ... экономика аясында ғана
дамып, өpic алатынын байқадық. Кiсiпкерлiктiң дамуы, оны қолдау және ... ... ... және ... - ... ... ... байланысты. Сондықтан кәсiпкерлiк қызметтi реттеу,
яғни құқықты ... ... де осы ... ... ... құқық өзi қондырмасы болып табылатын экономика ... ... ... Heгiзi кәсiпкерлiктiң мағанасы меншiктердi ... яғни ... ... ... ал ... ... нысанға алмастыру болып табылады. Бұл жағдайда жеке-дара
мемлекеттiк меншiктiң болуы ... ... ... ... ... ... ... немесе өзге де ... ... ... дамуы екi бағытта жүргiзiлуiне осы ... ... ... отыр. Нарық қатынастарында айтарлықтай өсiп
дамитын ... тек жеке ... ... Сондықтан оны
қолдау ... ... ... ... ... мен тәсiлдер
ұсынылған: жеке кәсiпкерлерге кредиттi жеңiлдiк шартымен беру;
жеке кәсiпкерлiктiң ... мен өте ... ... ... ... ... салық салу жеңiлдiгiн белгiлеу; жеке кәciпкepлiккe сырткы
экономикалық қызмет аясында ... ... ... жеке ... ... ... ақпарат жүйeciмeн қамтамасыз етудi
құру және ... жеке ... ... және ... ... ... ... iшiнде аса көңiл бөлiнетiнi, жеңiлдiк берiлетiнi
өз қызметтерiн ... ... ... ... ... кәсiпкерлер
болып табылады. Қазақстанда бастапқы кездерде, ... ... ... жеке кәсiпкерлiктiң бостандығын кепiлдендiруi, оның дамуын,
қорғалуын қамтамасыз eтyi және ... ... ... болатын. Нарықтық
қатынастарға өту процессi экономикалық ... ... ... ... ... шығарады.
Қазақстандық ғалым Покровский Б. кәсiпкерлiктi дамытудың мiндеттi
түрдегi 5 шарты бар деп ... Даму ... яғни ... ... ... ... нығайған кезiнде ... ... ... ... ал ... баса ... аудару
кажет болады. Ендi сол мiндеттi қарастырып түрдегi шарттарды (жайларды)
көрейiк[10].
1. Кәсiпкерлiк, оның ... жеке ... ... ... қол сұғудан қорғалуы қажет. Олардың ... ... ... ... тиic. Бұл ... мына ... тыйым салынғаннан
басқасы кәсiпкерлiкке рұқсат етiлген" деген принцип жүзеге ... ... ... жемiстi болатыны cөзсiз. Кәсiпкерлiк аясында белгiлi
бip келенсiз оқиғалар туындататын чиновниктер бар ... ... ... ... тарапынан белгiленген корғау, ... ... ... шектеу шаралары деп түciнедi. Кәсiпкерлiкке шектеу
қоюды ешқандай мемлекеттiк басқару ... және ... ... тек қана ҚР ... жүзеге асыруы тиiстi.
Қазақстан Республикасының нарықтық қатынастарға негiзделген, дамыған
экономикасы бар ... ... ... ... ... ... қатынастарды терендете түрлендiруге және ... ... ... болып отыр. Парламент қабылдаған көптеген
нарықтық бағыттағы заңдар елiмiздегi кәсiпкерлiк қызметтiң ... ... ... ... ... ... ... едi. Қазақстан
Республикасының Конституциясы мен басқа да тиicтi ... ... ... ... нысандарына негiзделгенi бекiлген.
Жекеменшiктiң экономикадан орын алуы кәсiпкерлiктiң дамуының өте ... ... ... ... ... және орта ... дамыту, қолдау және қорғау
бүгiнгi таңда мемлекет алдындағы ... ... бipi, ... да ең ... ... ... Бұл аяда мемлекеттiк емес меншiк
нысаны басты рөл атқарады. Осы бағытгағы ... ... ... ... ... ... негiзiнде ғана емес, сонымен бipre
жаңадан құрылған кәсiпкерлiк құрылымдар есебiнен ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру және дамыту этаптарына қосыла отырып жүргiзiлуге
нысалануы қажет. Бұл жерде бipiншi ... ... ... ... мына
төмендегiдей болып келедi:
1. шағын кәсiпкерлiктiң орны мен атқаратын pөлiн айқындау және ... ... ... ... ... ... ... әзiрлеу;
3. шағын кәсiпкерлiктi дамытудың республикалық бағдарламасын әзiрлеу;
4. шағын кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ... ... ... аумағында басқару және реттеудiң
ұйымдастырушысы құрылымының жүйесiн құру;
6. ... ... ... ... ... ... ықпалдың нысандары мен әдiстерiнiң ... ... ... ... ... ... және бизнес жоспарларды
қалыптастыру[11]. Мысалы, ipi қалаларда ... ... ... ... мына келесiдей болады:
1. кәсiпкерлiктi оның нысанына ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк қызметтiң әр алуан түрлерiн ... ... ... ... кәсiпорындарын тiркеудi (режимiн) жеңiлдету;
4. аумақтық оның iшiнде жер ресурстарын пайдалануды реттеу:
5. шағын кәсiпкерлiк субьектiлерiнiң ... ... ... ... ... ... колдау
туралы" заңында осы аяны дамыту, қолдаудың негiзгi ... ... ... ... ... қолдаудың негiзгi
принциптер[13]:
- шағын ... ... ... ... шағын кәсiпкерлiктi ... ... және ... ... шағын кәсiпкерлiктiң барлық ... ... ... ... ... кәсiпкерлiктi дамыту және қолдау саласындағы халықаралық
ынтымақтастық ... ... заң ... ... ... ... негiзгi бағыттар арқылы
жүзеге асырылады:
1. шағын кәсiпкерлiктi ... үшiн ... ... ... және олардың бiрлiктерiн арттыруды ұйымдастыру;
2. шағын кәсiпкерлiктi ... ... ... ... және ... ресурстарды, сондай-
ақ, ғылыми-техникалық талдамалар мен ... ... ... ... шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк –тiркеудiң, олардың қызметiн
лицензиялаудың, ... ... ... ... ... шағын кәсiпкерлiк субьектiлерiн қолдау мен ... ... оның ... шет ел ... ... мен ... жасау;
5. шағын кәсiпкерлiк субьектiлерi үшiн салық ... ... ... ... ... ... қолайлы жағдай жасаудың
құқықтық режимiн белгiлеу (салықтық ... ... ... ... ... ставкаларын кемiту, затты сипаттайтын
кұжатқа ... ... ... ... жеңiлдiктер);
6. қаржы көздерiн ... ... ... ... ... берудiң арнаулы бағдарламаларын қабылдау;
7. шағын кәсiпкерлiк субьектiлерiн шетелдiк әрiптестерiмен сауда,
ғылыми-техникалық, ... және өзге де ... ... ... ... сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуге мемлекеттiк сатып
алуды орналастырған кезде шағын ... ... ... ... ... мен бағыттарды жүзеге асыру үшiн қандай ... ipi ... ... ... ... ... арнайы уйымдастырылу
құрылымын құру қажет. Осы құрылымдарды құрудың ... ... мен ... ... деңгейде және тиiмдi түрде жүзеге асыру.
Осы құрылымдық органдарды дәрежелерiне байланысты ... ... ... ... ... - ... ... қолдауға қажетптi
бюджеттiк қаржыландыруларды белгiлейтiн ... ... ... деңгей - үкiмет және салалық басқару органдары, сондай-ақ аудандық
әкiмшiлiктер. Бұл жерде әралуан мәселелер өз ... ... ... жеке ... ... жарғылық құжаттарды тiркеу,
ғимараттарды жалға беру; кәсiпорындардың Keйбip топтарына ... ... ... ... ... ... ... қаржылық,
сақтандыру, лизингтiк құрылымдар, көрмелер және жәрмеңкелер, ақпараттыөқ-
мәдени орталықтар және т.б. ... ... ... ... ... ... мекемелерi де ... олар ... ... ... ... сияқты кызмет көрсетедi.
Төртiншi деңгейдегi ... ... ... ... ... ... Аса ... бағыт ретiнде шағын кәсiпкерлiк
аясындағы өзiндiк реттеудi дамытуды ... ... ... ... ... ... орталықтарын құра алады.
Ең тиiмдiсi қалалық ... ... ... ... құру.[15]
Шағын кәсiпкерлiкке басқарушылық ... ... ... ... реттеу нысандары мына келеiдей болып келедi:
- муниципалдық заказ;
- баға ... ... ... ... ... жiктеу және жеңiлдiктер беру;
- кәсiпкерлiктi дамытуға кажеттi ... ... ... ... басы бос ... epiктi түрде белгiлi
мақсатта бipiктiру (жиыстыру);
Бұлардан басқа ... ... ... ... ... ... ... және әкiмшiлiк бақылау;
- айыппұл ... ... ... ... осы ... ... ... экономикалық жағынан
қамтамасыз ете отырып сонымен бipre құқықтық ... де бip ... ... ... осы ... 1991 ... бepi ... нормативтiк-құқықтық; актiлер шағын және орта кәсiпкерлiктердiң
белгiлеуге, айқындауға, ... яғни ... ... ... ... ... кәсiпкерлерге көптеген мәселелердi өз беттерiнен шешу
құқығы берiлген. ... баға ... ... өнiмнiң саны мен
номенклатурасын белгiлеу, өнiмдердi өткiзудiң нысандары мен ... ... ... және ... ... ... түрлерi мен құрылымдарын анықтау, тапқан пайдаларын жұмсау
жөнiндегi дербес шешiмдерiн шығару және ... ... ... ... ... мемлекет- тарапынан
қолдаудың мына келесiдей шаралары белгiленген[17]:
1. Шағын кәсiпкерлiк субьектiлерiне шағын кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ... арналған мемлекеттiк бюджетте
көзделген қаражат шегiнде жеңiлдiктi жағдайларда ... ... ... ... сондай-ақ ғылыми - техникалық талдамалар мен
технологиялар берiледi.
2. Шағын кәсiпкерлер үшiн кадрлар даярлау, ... ... және ... ... ... ... дамытуға жұмсалатын барлық қаражат
көлемiнiң кем дегенде 2 процентi мөлшерiнде ... ... ... және ... ... көзделген қаражат есебiнен жаңа
оқу және зерттеу орталықтарын, мамандырылған консалтингтiк ұйымдар ... ... ... мен ... ... жүйелерiн кұру
және жұмыс iстеп тұрғандарын дамыту арқылы жүргiзiледi.
3. Өндiрiспен ... ... ... ... мемлекеттiк
тiркеу кезiнен бастап үш жыл бойына, жылжымайтын ... ... ... ... ... ... Өндiрiстiк қызметпен айналысатын шағын кәсiпкерлiк субьекттiлерiне
(заңды және жеке тұлғаларға) жер учаскелерiн беру ... ... ... ... ... органдарға жазбаша өтiнiшi бойынша жердiң
пайдалану (жердi ... ... ... үшiн ақы ... және ... ... немесе оны жалға алғаны үшiн төленетiн соманы үш жыл кейiнге
қалдыра отырып ... ... ... үшiн мемлекет қатысатын екiншi деңгейдегi
банктерде шот ашу ... ... ... мен ... курстық жұмысымды қортындылай келiп мынандай
тұжырым жасағым келедi: бүгiн бiздер кәсiпкерлiк ... ... ... күш деп ... ... ... Республикасында кәсiпкерлiктi қолдауға
бағытталған ... ... ... зор қолдаулар
көрсетiлiп ... деп ... ... ... ең ... ... дамытуға бағытталған, нормативтiк- құқықтық
базаның өте ... ... ... ... ... бiрге
мемлекеттiң кәсiпкерлiктi қолдауға бағытталған ... ... ... ... ... ... ... қадағалауға байланысты ... ... ... ... куә ... ... Республикасы Президентi мен Үкiметi
тарапынан ... ... ... ... оны ... нығайту
туралы шараларды, сондай-ақ осы шараларды материалдық және құқықтық жағынан
камтамасыз ету ... ... ... ... ... ... қолдау мен ... ... ... табылады. Демек, ... ... ... ... ... реформаларды одан әрi ... ... үшiн ... ... ... үшiн кәсiпкерлiкке жақсы жағдай жасай беруi
тиiс деп бiлемiн.
Кәсiпкерлiктiң ... ... ... ... мына бағытта
жүргiзiлуге тиiс: 1. жаңадан құрылған кәсiпорындар мен фирмалардың ... ... ... ... ... ... кеңес берiп отыру; 2. осы
жаңадан құрылған құрылымдарға белгiлi бiр ... ... ... ... салық салу аясында жеңiлдiктер беру; 3. қаржы жағынан әлсiздеу
кәсiпкерлiк құрылымдарға ... ... ... ... ... ... ... отырған әлеуметтiк-экономикалық саясаттарының
құрамдас бөлiгi ретiндегi кәсiпкерлiк ... мен ... ... ... өңдеу және осының негiзiнде бiртұтас
мемлекеттiк қолдау механизмдерiн ... ... ... ... қазiргi құрылымын жақсарту.
Осыған куә ретiнде Қазақстан Республикасы ... мен ... ... жаткан кәсiпкерлiктi қолдау оны жандандырып нығайту
туралы шараларды, сондай-ақ осы шараларды ... және ... ... ету ... ... ... ... актiлердi атап
өтуге болады.
Сондықтан бiз ... ... ... ... күштерi деп бiлуiмiз кажет.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Қазақстан Республикасының «Жеке ... ... Заңы 1 ... жылы.
2.Казақ ҚСР-ының 1990 жылы 11 желтоқсандағы "Қазақстан Республикасындағы
шаруашылық қызмет еркiндiгi және ... ... ... ... КСР-iнiң 1990 жылғы 15 желтоқсандағы "меншiк туралы" ... ... 1993 жылы 9 ... ... Заң ... ... мен
толықтырулар енгiзiлген болатын/;
4.Казақ КСР-iнiң 1991 жылғы 13 ақпандағы "Кәсiпорындар туралы" Заңы ... да 2 ... 1992 ... 23 ... және 1993 ... 14 ... ... сәйкес өзгерiстер мен ... ... ... 1992 ... 4 шiлдедегi "Жеке кәсiпкерлiктi
қорғау және қолдау тұралы" Заң;
6. Казақстан Республикасы Президентiнiң 1995 жылғы 2 ... ... ... заң күшi бар ... ... ... 1995 жылғы 5 қазандағы "өндiрiстiк
кооператив ... заң күшi бар ... ... 2003 жылғы 13 мамыр "Акционерлiк ... ... ... Н. ... (Ел ... ... ... Алматы, Бiлiм,1997,
10.Әшiмахун Ахмет Әшiмахұнұлы. Отандық ... ... ... ... ... №2. ... ... К,Т. ҚР кәсiпкерлiк ... даму ... ... Исабеков. Кәсiпкерлiктi мемелкеттiк қолдау және ... ... ... ... ... №4-5. ... М. ... теория негiздерi. Оқулық.- Алматы, «Санат»,
1998.9.
14. Сүлейменов М.К., ... Б.В., ... ... В.А. ... в ... Казахстан. Алматы,
Жетi Жарғы, 1994
15.Сабденов О. Экономическая политика переходного периода на рубеже ... ... ... ... ... А.В. Предпринимательство. М., 1997
-----------------------
[1] Қазақтан Республикасының Азаматтық кодексi Алматы, "Жетi Жарғы" 1995,
10-бап. 12 бет.
[2] Предпринимателъское право. М., 1993 , с. ... ҚР. 1997 ... ... ... ... ... ... туралы» заңы 1 және 3 бап.
[4] Назарбаев Н. Казақстан-2030 (Ел ... ... ... ... Бiлiм,1997, 50 б.
[5] Назарбаев Н. Қазақстан-2030 (Ел ... ... ... ... ... 1997, 81 ... ... К,Т. ҚР кәсiпкерлiк қызметтiң даму жолдары. - Алматы,
1998. 3-10. Бет
[7] ... К,Т. ҚР ... ... даму ... - ... 3-25. ... Райхлин Э. Основы экономической теории. М.: Наука. 1998. С.225-
226. бет.
[9] Б. ... ... ... ... және ... ... ... концепциялары Аль-Пари. №4-5. 2002. 97-
99.бет.
[10] Сүлейменов М.К., ... Б.В., ... ... В.А. ... в ... ... ... Жетi
Жарғы, 1994, 66-67.бет.
[11] Сабденов О. Экономическая лолнтика переходного периода на рубеже XXI
века. Алматы, Казахстан, 1997, 202. ... ... 203 ... 1997 ... маусымның 19-ындағы "Шағын кәсiрпкерлiктi мемлекеттiк
қолдау туралы" ҚР Заңы. 4-бап.
[14] «Шағын кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ... 5-бап
[15] Бусыгин А.В. Предприниматвльство. М., 1997, 55.бет
[16] Сабденов О. Экономическая политика переходного периоде на ... ... ... ... 1997, 205. ... ... ... мемлекеттiк қолдау ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шағын кәсіпкерліктің белгілері және түсінігі32 бет
Шағын кәсіпкерліктің белгілері мен түсінігі30 бет
Мемлекет туралы35 бет
Мемлекеттік билік түсінігі, құрылымы, түрлері, белгілері29 бет
Мемлекеттік құрылым нысанының келелі мәселелері55 бет
Мемлекеттің құрылымдық нысаны42 бет
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың түсінігі, құрамы және түрлері, тергеу ерекшеліктері68 бет
Қазақстан Республикасының қылмыстық саясаты және меншікке қарсы қылмыстардың қылмыстық-құқықтық сипаттамасы115 бет
Қатысып қылмыс жасау түсінігі, нысаны, түрлері және тарихи даму аспектілері65 бет
Қылмыс құрамының ұғымы, белгілері28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь