Адам – әлемнен де күрделі

Ана құрсағындағы тоғыз ай адам ғұмырының ең ұзақ және ең күрделі кезеңі болып табылады.
Оның ұзақтығын түсіну үшін ұрықтың жетіліп, даму мерзімін де, жер бетіндегі тіршіліктің барлық сатыларын басып өтетіндіктен, мөлшермен 500 миллион жылмен пара-пар екен. Бұл айтылған ойдың маңызы мен мәніне жету үшін әуелі тіршілік құпияларына тереңдеп үңілмей болмайды. Өйткені, адам ғұмырының физиологиялық осы кезеңі, күллі тіршілік атаулының тылсымға толы түйіні, тіпті ақыл түгіл, көңіл көзі жетіп болмаған жұмбақ сыры сақталған көмбесі тәрізді. Ғылыми дәлелдерге сүйенсек, ана құрсағында өсіп жатқан жан иесі өзіне берілген тоғыз айдың ішінде табиғат шебердің құдіретімен “он сегіз мың ғаламның” сипаттарын түгелдей қайталап шығатындығы белгілі боп отыр. Былайша айтқанда, бір клеткалық тіршіліктен бастап адамға дейін жетілген, биологиялық түрлерді түгелдей басып өтеді екен. Әрине, бұл – күллі табиғат жаратылыстары ішіндегі күрмеуі қиын, аса күрделі құбылыс екені даусыз! Мұндай сипат тек табиғат шебердің құдіретімен ғана жасалмақ. Ендеше, осынау тіршіліктің сапалық дәрежеде жетілетін жұмбақ кезеңін адам тәрбиесіне кірістіре алмай келгенімізді ойласақ, бүкіл адамзаттың рухани дамуындағы аса ауыр кемшіліктер де, осы кезеңнің еленбей қалған ерсіліктері екені анықталып отыр. Себебі, бұл мәселе өткен-кеткен педагогикалық және психологиялық ілімдерде ешқашан ғылыми жүйеленіп көрген емес. Адам тәрбиесі тәрізді өте күрделі құбылыстың бастауы болып саналатын ұрық тазалығы мен Ана құрсағындағы жетілудің сырына терең үңілмей, ұрпақ тәрбиесінің іргелі мәселелерін дұрыс шешу мүмкін емес. Әсіресе, бүгінгі молекулалық биология мен генетика ғылымдарының қол жеткен табыстары осы ойымызды тапжылтпай дәлелдеп отыр. Себебі, адам жаратылысындағы тек түйістік ақыл мен ішкі бес сезімді былай қойғанда, онда тума қабілеттері мен мінез-құлқы, психикалық жігері мен тектілік қасиеттерінің іштен туатындығы ғылыми әбден дәлелденген құбылыстар екенін ескерген жөн. Жалпы, бұл мәселені тікелей адам тәрбиесі хақында болмаса да, адамзаттың небір алып ойшылдары философиялық пәлсапа түрінде көп талқыланған. Әсіресе, адам бойындағы Жан мен Тәннің өзара үндестіктерімен қоса, жүрек күші және ақыл күші тәрізді қадау-қадау құбылыстарды үнемі ой елегінен өткізіп отырған.
        
        Адам – әлемнен де күрделі.
Ана құрсағындағы тоғыз ай адам ... ең ұзақ және ең ... ... табылады.
Оның ұзақтығын түсіну үшін ұрықтың жетіліп, даму мерзімін де, жер бетіндегі
тіршіліктің барлық сатыларын басып ... ... 500 ... ... ... Бұл ... ойдың маңызы мен мәніне жету үшін әуелі
тіршілік құпияларына тереңдеп үңілмей болмайды. Өйткені, адам ... осы ... ... тіршілік атаулының тылсымға толы түйіні,
тіпті ақыл түгіл, көңіл көзі жетіп ... ... сыры ... ... ... ... ... ана құрсағында өсіп жатқан жан ... ... ... айдың ішінде табиғат шебердің құдіретімен “он сегіз
мың ғаламның” сипаттарын түгелдей ... ... ... боп ... ... бір ... ... бастап адамға дейін жетілген,
биологиялық түрлерді түгелдей басып өтеді ... ... бұл – ... табиғат
жаратылыстары ішіндегі күрмеуі қиын, аса күрделі құбылыс екені даусыз!
Мұндай сипат тек табиғат шебердің ... ғана ... ... ... ... дәрежеде жетілетін жұмбақ кезеңін адам тәрбиесіне
кірістіре ... ... ... ... ... рухани дамуындағы
аса ауыр кемшіліктер де, осы кезеңнің еленбей ... ... ... ... ... бұл ... өткен-кеткен педагогикалық және
психологиялық ілімдерде ешқашан ... ... ... ... Адам ... өте ... құбылыстың бастауы болып саналатын ұрық ... ... ... ... ... ... ... ұрпақ тәрбиесінің іргелі
мәселелерін дұрыс шешу мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... қол жеткен табыстары осы ... ... ... ... адам ... тек ... ақыл мен ішкі бес
сезімді былай қойғанда, онда тума ... мен ... ... мен ... ... ... ... ғылыми әбден
дәлелденген құбылыстар ... ... жөн. ... бұл ... тікелей
адам тәрбиесі хақында болмаса да, адамзаттың небір алып ... ... ... көп ... ... адам ... Жан
мен Тәннің өзара үндестіктерімен қоса, жүрек күші және ақыл күші тәрізді
қадау-қадау құбылыстарды үнемі ой ... ... ... Мәселен,
адамзаттың екінші ұстазы атанған данышпан бабамыз Әбунасыр әл ... ... ... ...... ... мен Аристотельдің көзқарастарының
ортақтығы” – деп аталынатын еңбегінде, екі ... ... ... ... ... және интеллект жайында, “Тимей” ... ...... да ... де, тек өздеріне ғана тән
ерекшеліктері бар. Бұл екі дүние бірі мен бірі қабаттас, ......... дейтін мағынаға ұқсас ойлар айтады. Біз оның айтқандарын
терең талдап ұғынуымыз керек. Интеллекті ... де, Жан ... де – ... ... ... ғана айтқан. Бірақ бұлардың әрқайсысының өз орындары
бар. Ол – жоғары және төмен дегенді жазықтық пен ... ... ... ізгілік пен қадірлілік мағынасында түсінеді. “Парасат ... ... ... – “білім дүниесі” – “о дүние” – деген сөздерді біз
қандай мағынада айтатын болсақ, ол мұны сол ... ... ... деп
есептейді. Сондай-ақ, ол – ... ... ... ... ...... эманациясы туралы да айтады. Платон философтың мұндай
нәзік ұғымдарын, оның жолын ұстаушылардың позициясынан басқа деп ... ... ... ... кітабында Аристотель философ интеллектіні
жанның ең асыл актуальды бөлшегі деп ... Осы ... жұрт – ... ... және ... ... Олай болса,
интеллекті өзінің орны мен жағдайы жағынан емес, керісінше, ... ... ... ... Жаратушыға ең жақын тұрған дүние ... ... ... ... тұлға – Жан екені айтылады. Жан өзінің
табиғи сезімдері арқылы Интеллекті мен ... ... ... ... бір ... ... ... интеллекті тарапынан Жаратушымен
бірігеді. Ал Жан екінші ... ... ... ... орны ... ... бойынша Жаратылыс Жаннан кейін тұрады. Айтып жеткізілуі қиын
аса күрделі Платонның ой қорытындыларын дұрыс түсініп, ... ... ... Егер де ... ... ... онда ... мен Аристотельдің
арасында ешқандай қайшылық та, алауыздық та жоқ”, – деп ... ... ... танытады. Жалпы, шығыс әлемінде Платон ... ... ... ... ... ғана терең ұғына алған
ойшылдар көп. Солардың ішінде мәселенің бұл ... ашық ... ... ... Әбу Әли ибн Сина екенін жақсы білеміз. Бұл деректі ол өз
қолымен жазған ... ... ... Жан ... байланысты халық педагогикасы мен психологиясының 2-
ші негізі, немесе адам ... ... ... ... бүгінгі таңға
дейін ұрпақ тәрбиесінен тыс қалып отыр. Тіпті жан тәрбиесі дегенді ... ... ... Ол ... методологиялық ізденістің жоқтығы, адам
тәрбиесінің қаншалықты ойсырап жатқандығын аңғартса ... ... ... ... айтылған Жанның он екі мүшесі, яғни 12 арнасының жабылуға
жақын жағдайы – жыл ... ... ... азып ... ... ... ... жүр. Оны айтып қана қоюмен еш нәтиже шықпайды. Өйткені, ... ... тән ... ... ... жан ... ... сол
жабылған бойы көресінді көрсете бермек. Ендеше, тоғыз торқаның ... ... ... Жан иесі тек ... мен ... заңдылықтарына бағынып
қана дамитынын ескерсек, ананың түйсігі мен ішкі бес ... ... ... ... тиісті деңгейде көңіл аударатын мезгіл
жетті.
Шынын айтсақ, соңғы жылдардағы ... ... тиіп ... ... де осы екенін несіне жасырамыз. Оның жауапкершілігі – тікелей
ата-ананың мойнында екенін де ашып ... жөн. Олай ... ... ... мен ... ... ... буынның ұрық тазалығы мен ана
құрсағындағы тәрбиені ... ... ... ... те, бұл ... ... назардан тыс қалдыра беру бүкіладамзат қауымын апатқа ұшыратуы да
мүмкін.
Заманының түзу ... ... ... ... ... ... – анадан
туады” дейтін өсиетінің Үлгісі мен ... ... мен ... ... ... ... Ана ... физиологиялық кезеңінің үндесіп жатқанын
байқау қиын емес сияқты. Өзінің ұрпақ тәрбиесінде бұл ... ... ... ... ... ... аңғаруға болады.
Халқымыздың ата ... ... ... ... ... ... қыз алыспау”
салты да біраз нәрседен хабардар ... ... ... ... соңғы үш ғасыр, бұрынғы ата-баба даналықтарынан қол ... ... ... ... “Алып – анадан туадының” мағынасы түгіл, бұл сөздің
мәніне де ... ... ... аз. ... да ол ... ... ұрпақ тәрбиесіне әсер етуден қалғалы қашан?! Сонда, бұл тәріздес
асыл сөздердің қадірі өз ... ... ... ... ... алды ... тілдің” жағдайы қалай болмақ? Мұндай қуаты мол ... ... сөз ... ... ... сөз өнері арқылы жетілетін жас ұрпақтың
зейіні мен зердесі нендей күйге түспек?
Енді осынау, ...... ... ... ... ... мәні неде екен?
Ұрпақ тәрбиесіндегі орны қайсы? Ол нені меңзеп тұр? Қысқаша осы ... ... ... Ол үшін ... ... ... ... Адам
тәрбиесінің ана құрсағындағы кезеңі аса күрделі де, ... ... ... жайында жоғарыда азды-көпті айтылған еді. Оның тоғыз айдың ішінде
“он сегіз мың ғаламның” жүріп өткен жолы мен даму сатыларын ... да ... ... ... “Ғажайып энциклопедиясын” (185-бет) қайталап еске түсірсек:
“Адам ұрығы ... ... ... ... ... ол балыққа ұқсайтындығы
соншама, тіпті желбезек саңылаулары мен аяқ-қолдарының ... ... да ... ... сәл ... соң, ол ... бақаның түріне
еніп, біраздан кейін бауырымен жорғалайтын кесірткеге ұқсайды. Шамамен ... айда ... ... жан иесі ... ... ... ... айларда ғана адам бейнесіне енеді. Сөйтіп, ол жер ... даму ... ... ... өтеді”, – деп егжей-тегжейлі
жазады.
Ата-бабамыз осы жағдайларды жоғарыда келтірілген өсиет сөздерімен ... тән ... ... ғана ... ... ... ... астарында
тәннен де күрделі, жан дүниесінің де ана құрсағында қалыптасатынын меңзеп
отыр. Оны қалыптастыратын да және ... ... де, тек ... парасаты екенін айтып тұр. Бұл жайында да ... ... ... адам ... 12 ... яки ...... ұят, сүю,
зерде, мінез, жігер, қабілет, ішкі бес ... бар, жан ... ... мүшелері – жүрек, ми, бауыр, өкпе, ... тағы ... ... ана ... ғана ... ... жете мән ... келді.
Бүгінгі ғылым құдіреттерімен дәлелденіп отырған ... ... ... ... ... мен психологиясында да ... ... ... ... ... рухани
мұраларына шынайы ризашылық сезімдер билейді. Ол ... ... ... “Он ... мың ... бір тарының қауызына сыйдырған”, – дейтін
өсиет сөзінде, тіпті тереңнен маржан ... ... ... ... дәлелден, барынша анық байқалып тұрғанын көрмеу мүмкін емес. Шынында
да, ... ... мол ... құбылыстарды жетілдіретін адам ұрығы
тарының қауызынан да кіші болмаса, тіпті де үлкен емесіне таңданбасқа болар
ма?! ... ... ... сөз ... сыйдыра білген жұрт “Алып –
анадан туады” дейтін өсиет сөзін де ұрпағына ... ... ... ... ... мен ... екінші негізгі кезеңінде
адамның тән құрылыстары дамудың қандай күрделі жолдарынан өтсе, жан ... ... ... ... ... жетілетінімен, бұл кезеңнің адам
тәрбиесіндегі орнының өлшеусіз ... ... тұр. Олай ... ... мен ... аса ... даму кезеңін де тәрбие тәсілдерінің қажеті жоқ
деп кім айта алар екен?! Тіпті керек десеңіз, жүрек тәрбиесінің ... ... тума ... ... ... – тек ана ғана ... екен. Егер адам тәрбиесінің 1-ші және 2-ші кезеңдерін салалай
жіктеп ашып айтсақ, ұрық ...... ... ... ... да, ... тәрбие – әйелдің аналық ... ... ... ... етіп ... ... қажет. Сондықтан, ананы да, ... ... ... етер ... ... ... бұл кезеңдегі тәрбие
тәсілдерінің қыры мен ... ... ... үйретудің міндеті мен
қажеттілігі, ... ... ... ... ... ... Ана атаулы
жүкті кездерінде, жаратылыстың өзі бейімдеген қасиеттеріне ... ... бес ... ғана ... ... ішкі бес ... де, ... қозғалмалы көңіл-күйде болатыны белгілі. Ана атаулы, міне, осы
күйлерін ... ... ... жан ... ... ... осы ... өзіне ғана тән тәрбиелері тас қараңғы
қалпында қалып ... ... ... ... ... ... ... түгелге жуық жүрек тәрбиелері оянбай, былайша ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Сондықтан да,
олардың зердесі таяз, жігерлері құм, мінездері дөкір, ұяттан ... де ... ... ... ... жоқ, ... ... оянбаған,
денсаулықтарының да ақаулары мол, адамдар тобырын ... ... ... да бұған дейін ескерілмей келген адам ... аса ... ... есептелінеді.
Бұл мәселені Ел болып мемлекеттік деңгейде түзетуге кіріскен жағдайда халық
педагогикасы мен психологиясының 1-ші және 2-ші ... ... ... көп ... ... ... ... – жоғарыда айтылатын аз-кем тәжірибелердің нәтижелері аса үлкен
үміттерге жетелейді. Мұндай арман орындалған ... ... ұлы Абай ... ... ақыл мен толық адам” мәселесі ойдағыдай шешілер еді. Әуелден-ақ,
анасынан жүрегі ... жан ... ... ... ... адамшылық пен
арды да, тіпті болашақ ұрпақ қамына да ерекше сергектікпен қарайтыны анық.
Жүрек культі ілімнің ... ... әл ... ... ... ... адам ... жайында үш түрлі ғылымның жүйелерін
жасап, біріншісі – түйсік, ... және ішкі бес ...... ... – үш ... – Имани гүл, үшіншісі – ақыл ... ... ... деп ... ... ... бұл ілімдер өз топырағына
түспеген дән тәрізді араб елдерінде ... ... кете ... жоқ. Әйтсе
де, түркі халықтарынан шыққан ғұламалар – ... ... ... бұл ... аса ... еңбектер қалдырды. Мәселен, Ж.Баласағұн осы ... ... ... ... ... ... ... тілінде өмірге әкелді. А.Науаидың: «Бес хамсасы да», осы ... ... Ал ... ... үш ... ары ... жетілдіріп,
ерекше биіктікке көтерген – ұлы Абайдың орны жеке-дара бөлек. Бұл ... ... ... тұр. ... ... бір ... ... оны да ойла”, – деуінің мәні де, өз еңбектерінің
осы үш іліммен сабақтасып жатқанын ... ... Егер адам ... ... негізі жайында Абай:
“Ұйықтап жатқан жүректі – ән оятар,
Үннің ... ... – мәні ... тербеп, оятар – баста миды”, –
деп тұжырымдауында телегей-теңіз ғұламалық ... емес пе?! Ұлы ... ... ... ... ... берген кемеңгер жазушымыз М.Әуезов
болса, оның шәкірттері – К.Бейсенбаев, Қ.Өміралиев, М.Мырзахметовтер хал-
қадірлерінше жалғастырған еді. ... ... ... ... ... ... мәселесі, тіпті әлі жүйелі түрде басталған да жоқ.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының геометриалық түсініктерін қалыптастыру жолдары47 бет
Тілді дамытудың алғашқы сатысы16 бет
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері15 бет
Биоыдырайтын суда еритін полимерлер, заманауи мәселелері және оны шешу жолдары16 бет
Ежелгі Қытай мәдениетіндегі қолданылған цифрлар57 бет
Коммуникацияның теориялық әдістері5 бет
Кристаллдағы жүйелер. Жобалау және дамыту106 бет
Халықаралық экономикалық қатынастар туралы5 бет
Turbo Pascal тіліндегі мәліметтердің күрделі типтері50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь