"Алтын орда."

Алтын Орда (1243-1503)-орта ғасырларда Шыңғыс хан империясының құрамында Дешті Қыпшақта құрылған мемлекеті.Экономикалық және әскери күш-қуаты толысып, мәдиниеті өркендеген кезінде (13-14ғ.)мемлекет жерінің көлемі 10 млн.км2-ден асты.Жошы ұлы Бату (Батый)хан тұсында (1227-55) Алтын Орданың құрамына Ресейдің еуропалық өңірі, Балтық теңізінің шығысындағы өлкелер, Польша, Мажарстан, бұлғарыстн, Солтүстік Кавка, Хорезм,Шығыс және Батыс Дешті қыпшақ енді (1236-42ж.).Бату қолы Орта Азия қыпшақтарының қарсылығын жойған соң, Мәскеу (1238), Киев (1240), Краков (1241), Бреслау(1241), Будапешт (1241) қалаларын алып, Орталық Еуропа, Таркия өңірін, Австрия, Чехия, Словакияны бағындырды. Бату хан тұсында мемлекет астанасы Еділ бойындағы Сарай қаласы болып (1243), кейін Берке сарайына (Сарай әл-Жадид) көшірілді. Берке хан билік еткен кезенде (1257-66) Шыңғыс хан ұрпақтары, оларға ере келген ұрпақтары, оларға ере келген әскерлер мұсылман дінін қабылдай бастады, біртіндеп жергілікті түркі халықтарының әдет-ғұрпына бой ұсынып, араласып кетті. Алтын Орда мемлкекетінің жері Ақ Орда ұлысы, Шағатай (қ.Шағатай мемлекеті) Шайбани (қ.Шайбани мемлекеті) ұлысы сияқты аймақтарға, ал олар жекелеген иеліктерге бөлінді. Ұлыс иелігі Шыңғыс хан ұрпақтарына мұрагерлік ғұрыппен, кейде мемлекетке сіңірген қызметтері үшін де берілді. Ұлыс иелігі Шыңғыс хан ұрпақтарына мұрагерлік ғұрыппен, кейде мемлекетке сіңірген қызметтері үшін де берілді. Маңызды мемлекет істерді шешу мақсатында жалпы империялық жиналыс-Құрылтай (хурилтай, хурилта) шақырылды. Құрылтайда хан жариялау және оны салтанатты түрде таққа отырғызу рәсімдері жасалды.Мөңке өлімінен соң (1259) жалпы моңғолдық құрылтайлар шақырылмайтн болды. Ибн Баттутаның деректеріне сүйенсек, Шыңғыс әулеті мен әскери-көшпелі ақсүйектердің құрылтайлардың бірден-бір мақсаты өзара қрықыстарға жол бермеуді көздеді (1269ж. Талас құрылтайы, 1309 жылғы құрылтай).
        
        Алтын Орда
Алтын Орда (1243-1503)-орта ғасырларда ... хан ... ... Қыпшақта құрылған мемлекеті.Экономикалық және әскери ... ... ... ... ... ... ... 10 млн.км2-ден асты.Жошы ұлы Бату (Батый)хан тұсында (1227-55) Алтын
Орданың құрамына Ресейдің еуропалық ... ... ... ... ... ... бұлғарыстн, Солтүстік Кавка, Хорезм,Шығыс және
Батыс ... ... енді ... қолы Орта Азия ... ... соң, Мәскеу (1238), Киев (1240), Краков (1241),
Бреслау(1241), ... (1241) ... ... ... ... Таркия
өңірін, Австрия, Чехия, Словакияны бағындырды. Бату хан ... ... Еділ ... ... ... ... (1243), кейін Берке сарайына
(Сарай әл-Жадид) көшірілді. Берке хан билік еткен кезенде (1257-66) Шыңғыс
хан ұрпақтары, ... ере ... ... ... ере ... әскерлер
мұсылман дінін қабылдай бастады, біртіндеп жергілікті түркі халықтарының
әдет-ғұрпына бой ұсынып, араласып кетті. ... Орда ... жері ... ... Шағатай (қ.Шағатай мемлекеті) Шайбани ... ... ... ... ал олар ... иеліктерге бөлінді. Ұлыс
иелігі Шыңғыс хан ... ... ... ... мемлекетке
сіңірген қызметтері үшін де берілді. Ұлыс иелігі ... хан ... ... кейде мемлекетке сіңірген қызметтері үшін де ... ... ... шешу ... ... ... жиналыс-Құрылтай
(хурилтай, хурилта) шақырылды. Құрылтайда хан жариялау және оны салтанатты
түрде таққа отырғызу рәсімдері жасалды.Мөңке ... соң (1259) ... ... ... болды. Ибн Баттутаның деректеріне
сүйенсек, Шыңғыс әулеті мен ... ... ... ... ... қрықыстарға жол бермеуді көздеді (1269ж. Талас
құрылтайы, 1309 жылғы құрылтай). ... ... ... ... жаңа ... сай ... заңдар мен ережелер жиынтығы-Шыңғыс
ханның жосынымен реттелінді. Иаса түпнұсқада сақталмаған, үзінділер ... ... ... ғана ... Иаса ... жөнінде мағлұматтар
Ала-әд-Дин Ата ... ... мен ... араб ... ... ... ... хан Иасасындағы халық ғұрпының дәстүрлі
нормаларының кейін қазақтардың ... ... ... ... ... ... істі ... ал азаматтық істерді уәзір басқарды.
Даруғалар салық жинаумен айналысса, ... ... ... ... ... ... аумағы манғолдың 3 ұлысының құрамына: ... Жошы ... ... және ... ... ұлысына, Жетісудың солт.шығыс бөлігі Үгедей ұлысына кірді. ... Жошы ... оң және сол ... ... екі мемлекет орталыққа бөлінді.
Оң қанат бату мен оның мирасқорыларының, ал ... кең ... ... сол ... ... үлкен ұлы Орда Еженнің үлесіне тиді.
Алтын Орда Бату, Берке ... ... ... хан ... орталығына,
ондағы Ұлы құрылтайға шартты түрде тәуелді болғанымен, Мөңке –Темір ... ... ... ... дербестікке қол жеткізді. Алтын Орда Туда
Мөңке (1280-87), Төле-Бұқа (1287-91), ... ... ... ... ... ... ... Орда халқы кейіннен қазақ халқы құрамына
енген қыпшақ, қоңырат, керей, адай, ... уақ, ... ... ... ... Еділ бұлғаларынан, ежелгі хазар ұрпақтарынан, армяндардан,
славяндардан, гректерден құралды. Қыпшақ және басқа да ... ... ... ... істе атқарған басым рөлінің басымдылығына ... Орда ... ... және ... ... ... мемлекеті атанды.
Алтын Орданың орыс мемлкекеттігінің қалыптасуына игі ықпал жасады. Оның
территориясында пайда болған мемлекеттіліктің ... ... өмір ... ... ... ... ... оның ішінде мәдениетті
жоғарырақ дамыған қыпшақтармен араласып, ... ... ... ... ... ... басқа да Шығыс елдерімен сауда қатынасын
орнатып, елшіліктер ... ... Ұлы ... жолының маңызды бір
тармағына айналды. 13 ғасырдың 1-жартысы мен 14 ғасырдың 1 ... ... ... ... ... ... «Орда мәдениеті белгілі
бір мұсылмандық жер орта теңіздік сипатқа ие болды» деп жазды. 1312ж. Өзбек
хан Алтын Орда ... ... дін етіп ... Еділ бойы мен ... ... ... әсерімен далалық мәдениет ... ... ... ... Алтын Орда орталықтандыруға қарсы күштер
әлсірей бастады. Орданың батыс жағындағы Еділ бойында, Астраханда,Қырымда,
Сарайшықта ... ... ... қара ... ... ... ... Қазақстанның далалық аймақтары мен Түркістан өлкесінде
жергілікті билік күшейді. ... орда ... ... ... ... Ақ Орда. Шайбани ұлыстарының дербес бой көтеруіне ... ... және ... Хожа хандардың иелігі болған Ақ Орда ... ... Ақ ... ... ... 1368ж. Өріс хан Ақ ... мақсатында Еділ бойына әскери жорықтар жасады. 1374-75ж. Сарай
қаласынан, Астраханды, Кама бұлғарларын бағындырды. Бірақ ... ... ... бойына қайта оралды. 1377ж. Өріс хан өлген соң Тоқтамыс
хан Әмір темірдің жарлығымен Ақ Орда ханы ... ... Ол ... ... ... ... ордасын бағындырды. Тоқтамыстың
күшеюіне және ... ... ... жол ... ... Әмір ... ... Орда әскері жеңіліске ұшырады.
Алтын Ордамен әскери-саяси ... ... ... ... Әмір ... 1391ж. 200 мың ... ... жолы арқылы Ұлытауға жетіп, Жыланшық, Тобыл, Сақмар,
Орал өзендерінен өтті. 1391ж. Құндышар деген жерде ... хан ... ... ... ... Ақ Орданың бірқатар аймақтарында уақытша болса
да билігін ... ... Ақ ... ... ... ... ... сүйінген Темір Құтлықтың иелегінде қалды. 1395ж. ... ... ... ... ... пен Әмір ... арасындағы шайқаста
Алтын Орда әскері үшін ре ойсырай жеңілді. Әмір Темір Алтын Орда астанасы
Сарай ... ... ... Азақ ... ... орыс ... Ельц
қаласына дейін жетті. Бұл жағдай бүкіл Еуразияны ... ... ... ... ара салмағының өзгеруіне, оның нәтижесінде
орыс княздіктерінің тәуелсіздік алуына әкелді. ... ... ... ... ... құлауына әкеліп соқтырды. 1502 жылы соңғы билеуші
Шейх Ахмед ханың өлімінен кейін Алтын Орда ... ... ... ... ... ... Қазан (1437-1556),Қасым (1445-1681), Астрахан
(1466-1557),Сібір (1563-1656), ... ... ... ... ... пайда болды. Қазақ хандығыда да осы кезеңдерде (шамамен
1466) қалыптасты. Алтын Орда мемлекеті Қазақстанның еуразиялық мәдениеті,
мұсылмандық ... ... мен ... ... елдердің отырықшы-
егіншілік мәдениетінің өзара ... ... ... ... ... туғызады.
Алтын Орда дәуіріндегі әдебиет – 13 ғасырдың 2- жартысынан ... ... өмір ... Алты Орда ... ... ... Бұл
мемлекеттің тұрғын халықтары этника құрылымы жағынан әр түрлі еді.
Алтын Орда дәуірінде бай әдебиет жасалды. ... ... ... ... Әли Сиди ... Хұсам Хатиб сияқты ақын – жазушылар, Әбу Хайан, ибн
Муханна ... ... ат ... ... Орда дәуірінде пайда болған
жазба мұралардың көпшілігі жоғалып кетті. ... Орда ... ... ... жеткен жазба нұсқалардың ... ... ... мен Шырын», «Жұм –жұма».
«Хұсырау мен Шырын» дастанының тақырыбы – Хұсырау ... ... ... ... ... ... шынайы махаббат. Дастанда арамдық
пен зұлымдылықты, қастандық пен сатқындықты, өсек пен өтірікті, әділдік пен
адалдық жеңіп ... ... ... Сайд Ахмед XV-ғасыр.
«Ташшухнаме»-харезмидің шығармаларына еліктеп жазған. Алайда бұлардың
тілдік, ... ... ... жеке ... ... азаматтық
тақырыпқа арналған шығармалармен қатар, Алтын Орда ... діни ... да ... ... өнер ... сөз ... Алтын Ордамен мәдени,
дипломат. Тығыз қатынас жасаған ... ... ... ... ... ... ... арабтың Мұхтар ибн ... ибн ... ... ... Орда ... тұрып еңбек етсе, Махмұд ибн
Фатшаһ ас-Сараи, Шәхаб әд- Дин ас-Сараи, Махмұд ибн Абдаллаһ Әбу-т-Тина ... ... ... ... ... орталығы-Каирде ұстаздық еткен.
Сондықтан олардың ... тіл ... ... оқыту мқсатымен жазылған.
«Кибат әл-идрак ли-лисан әл-атрак»
Алтын Орда дәуіріндегі обалар- 13-14 ғасырлардағы Қазақстанның орт.,
батыс, солт. ... ... ... 1960 ж. ... және ... ... ... Павладар облыс Ақтоғай
ауданы Батысындағы обалардан жерленген адамның жанына қойылған ... ... ... бар қола ... күмістен жасалған сәукеле табылды.
Мұндай заттар Ертіс өзенінің сол жақ жағалауындағы Жданов, Қашыр, ... да ... Нұра ... ... ... 14 ғасырға
жататын теңгелер және өмір үзеңгі шықты. Обалардан алынған заттай деректер
Алтын Орда дәуірінде қыпшақтардың ... және ... ... ... дамығанын көрсетеді.
Орталық Қазақстанда ерте орта ғасырдан бастап соңғы орта ғасырға
дейін отырықшылықтың, архитектуралық ... ... ... ... Египет қарым-қатынастары, 13 ғасырдың ортасы мен 14
ғасырдың соңында Алтын Орда мен ... ... ... өзара достық
қатынас күшейе түсті. 13 ғасырдың 50ж. Алтын Орда билеушілері мен Ирандағы
моңғолдық Хулагу (Ильхан) ... ... ... Кавказ бен Иранның
солтүстік-шығыс аудандар үшін күрес жүргізді. Таяу ... ... ... ... сұлтан (1260-77) Ирактан соң Сирияны
бағындырмақ болған моңғол әскерлерін талқандады. ... ... ... ... ниет ... Орда мен ... мемлекеттерін сауда
қатынасы, әскери және мәдени ... ... ... пен ... ... Алтын Орда ханы Берке (1256-66) тұсында орнаған, тіпті туыстық
байланыстарға дейін ұласқан арадағы ... 14 ... ... ... ... ыдырағаннан кейін де жалғасын тапты. ... ... ... ... ... ... етеді. Алтын
Орда мен Египет мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... әскери жорықтары да кедергі бола алмады. 1395ж.
Алтын Ордаға ... ... ... ... Бұл ... ... Орданың
талқандауына әкеліп соқтырған Темір мен ... хан ... ... ... келді.
Алтын Орда теңгелері-орта ғасырлардағы тиын ... ... ... орта тұсында Бұлғар қаласында Берке хан соқтырған (1257-67ж.)
алғашқы теңгелерге багдад ... ... аты, ... ... ... ... Орда хандарының аттары жазылды. 14 ... ... ... Орда ... мен ... ... ... оның
құрамындағы Сарай, сарай әл-Жадид, сарай әл-Махрус, Хажы Тархан, Сарайшық,
Гүлстан, ... ... ... т.б. ... ... ... қазба жұмыстары кезінде ... ... ең ... хан ... (1295-96ж) Ал кейінгілері Сарайда соғылған Өзбек
хандікі. Оның дирхемдері мен пұлдарында ... ... ... ... Әр ... ... теңгелердің өзіндік ерекшеліктері бар.
Кейбір теңгелерде соқтырған ханның аты мен жылы жазылса, ... ... ... ... құстардың балықтардың суреттері,
геометриялық ... ...

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Алтын Орда» мемлекетінің құрылуы7 бет
«Алтын орда» мемлекетінің құрылуы туралы13 бет
Алтын Орда 6 бет
Алтын Орда дәуірі әдеби мұраларының зерттелуі92 бет
Алтын Орда дәуіріндегі 6 бет
Алтын Орда мекендеген территориясы5 бет
Алтын орда мемлекеті10 бет
Алтын орда мемлекеті. Ақ Орда. Ноғай ордасы27 бет
Алтын орда тарихы2 бет
Алтын орда туралы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь