"Шоттар жүйесі және екіжақты жазу."

Шаруашылық қызметіне басшылық ету үшін қорлардың жағдайы мен олардың көздері туралы ақпаратпен қатар осы қорлардың жабдықтау, өндіру және сату процестерінің барысындағы қозғалысы туралы мәліметтер қажет. Ол үшін әрбір шаруашылық операциясын көрсету керек, мұның өзі қажетті ақпарат алуды қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен бухгалтерлік есепте шоттар жүйесі пайдаланылады. Оның көмегімен есептің экономикалық жағынан біртектес объектілері жіктелінеді.
Бухгалтерлік есептетің теориясы мен әдістемесінде бухгалтерлік есеп шоттарының жүйесіне ерекше рөл беріледі, өйткені оларды пайдаланумен қатар ақпараттарды қосарлап көрсету, оларды жинақтау және жалпылау проблемалары шешіледі. Шоттарда жазбалар екіжақты жазу әдісін қолдану арқылы жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептетің шоттары дегеніміз шаруашылық қорлары мен олардың көздерін ақшалай бағамен топтастырудың, ағымдағы есепке алудың, бақылаудың және көрсетудің әдісі.
Шот – бұл ақпарат жинақтаушы. Кейіннен ол жинақталады және әр түрлі жинақ көрсеткіштер мен есептемелерді жасау үшін пайдаланылады.
Шоттар шаруашылық қорларының әрбір түріне, олардың көздеріне және шаруашылық процестеріне бухгалтерлік есеп объектілерінің белгіленген жіктемесі арқылы ашылады. Бухгалтерлік шоттарға барлық жазулар құжаттардың негізінде жазылады. Операцияларды шоттарда тіркеу ақшалай түрде жүргізіледі. Бұл орайда алғашқы құжаттардағы натуралды көрсеткіштер ақшалай көрсеткіштерге ауыстыралады.
Сыртқы түрі бойынша шот екі бөліктен тұратын кесте бейнелі.
Шоттың сол жақ бөлігі – дебет, ал оң жақ бөлігі кредит деп аталады.
әр бір шотқа айдың басындағы және соңындағы қалдықтың (сальдоның) және дебеті мен кредиті бойынша ай үшін айналымның болуы тән.
        
        Шоттар жүйесі және екіжақты жазу
Шаруашылық қызметіне басшылық ету үшін қорлардың жағдайы мен ... ... ... ... осы ... ... ... және сату
процестерінің барысындағы қозғалысы туралы мәліметтер қажет. Ол үшін ... ... ... ... ... өзі ... ақпарат алуды
қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен ... ... ... ... Оның ... ... экономикалық жағынан біртектес
объектілері жіктелінеді.
Бухгалтерлік есептетің теориясы мен әдістемесінде ... ... ... ... рөл ... ... оларды пайдаланумен қатар
ақпараттарды қосарлап көрсету, оларды жинақтау және ... ... ... ... ... жазу ... ... арқылы
жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептетің шоттары дегеніміз шаруашылық қорлары мен
олардың көздерін ... ... ... ... ... ... және ... әдісі.
Шот – бұл ақпарат жинақтаушы. Кейіннен ол ... және әр ... ... мен есептемелерді жасау үшін пайдаланылады.
Шоттар шаруашылық қорларының әрбір ... ... ... және
шаруашылық процестеріне бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... шоттарға барлық жазулар құжаттардың
негізінде жазылады. Операцияларды шоттарда ... ... ... Бұл ... ... құжаттардағы натуралды көрсеткіштер ақшалай
көрсеткіштерге ауыстыралады.
Сыртқы түрі бойынша шот екі ... ... ... ... сол жақ ...... ал оң жақ ... кредит деп аталады.
әр бір шотқа айдың ... және ... ... ... ... мен ... бойынша ай үшін айналымның болуы тән.
Шаруашылық операцияларын шоттарда көрсету үшін құжэаттық ... Оған ... ... ... ... тасығыштар, дискеттер және
т.с.с. мысал бола алады. Бұл орайда олардың әрқайсысының заңдық күші ... ... және ... ... ... ... Олар өз
атауын баланс жақтарының атауынан алған және олардың мазмұнын көрсетеді.
Активтік шоттар ... ... ... ... мен орналасуы
бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, «Ағымдағы корреспонденттік шоттағы
ұлттық валютадағы ... ... ... пен ... ... «Кассадағы
ұлттық валюта мен қолға берілетін ақшалар» шоты және т.б.
Активтік шоттардағы қалдықтар (сальдо) тек дебеттік болады.
Пассивтік шоттар шаруашылық ... ... ... ... бойынша есепке алуға арналған. Мысалы, «Банктердің несиелері» шоты,
«резервтік капитал» шоты және т.б. Пассивтік шоттағы қалдықтар (сальдо) ... ... ... ... ... ... ... ие болады.
|Дебет ... ... ... қалдық | ... | ... ... ... ... ... ... |
|шаруашылық операциялары |шаруашылық операциялары ... ... ... ... ... ... ... құрайды |дебет бойынша айналымды құрайды |
|Операция соңындағы қалдық | ... ... ... | ... ... | ... бойынша айналым) | ... ... шот ... ... ... ... ... – операция басындағы және соңыфндағы ... және ... ... ... шоттың кредит жағы бойынша – қалдықты
тек кемітетін шаруашылық операциялары.
Пассивтік шоттағы жазулардың схемасы мынадай ... ие ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... қорларын кемітетін |
|шаруашылық операциялары |шаруашылық операциялары ... ... ... ... ... ... айналымды құрайды |кредит бойынша айналымды құрайды |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... бойынша айналым) |
Сонымен, мүліктердің қалыптасу көздері ... ... шот ... Шоттың кредиттік жағы бойынша операциясының басындағы және соңындағы
қалдықтар, сондай-ақ қалдықтарды артыратын шаруашылық операциялары;
... ... жағы ... ... ... шаруашылық
операциялары ғана көрініс табады.
Әрбір шаруашылық операциясы бухгалтерлік есептің шоттарында екі рет: бір
шоттың дебеті және екінші шоттың кредиті ... ... жазу – бұл ... ... әр ... ... ... кредиті бойынша бірдей сомамен бір мезгілде көрсету әдісі.
Дебеттелетін және кредиттелетін ... ... ... ... ... жазу деп, ал ... деп ... корреспонденциясын жасау типтік және жалпылама сипатқа ие
болатын ... ... ... ... ... кету ... Олардың мағынасы: шаруашылық операциясыбір шоттың дебетіне
және екінші шоттың кредитіне ... ... яғни оған тек екі шот ... ... ... ... ... қызметте бір
шоттың дебеті бойынша және бірнеше шоттардың ... ... ... бір ... ... ... және бірнеше шоттардың дебеті бойынша
көрсетілетін операциялар да кездеседі. Сондықтан бухгалтерлік ... және ... ... ... ... ... ... шоттың кредитімен корреспонденцияланатын жазу
қарапайым деп аталынады.
Мысалы, жеткізушіден 30000 теңге сомасындағы материалдар келіп түсті.
Материалдардың келіп түсуі нәтижесінде ... ... пен ... ... ... ... «Шикізат пен материалдар» ... ... ... ... берешек өсті, сондықтан
«Жеткізушілермен және мердігерлермен есеп айырысу» шоты бойынша бұл ... ... ... жазу мынадай түрге ие ... ... ... ... дебеті, «Жеткізушілермен және мердігерлермен есеп
айырысу» шотының кредиті – 30 000 ... ... ... екі ... одан да көп шоттардың ... бір ... ... екі немесе одан да көп шоттардың
дебетімен корреспонденцияланатын бухгалтерлік жазу ... жазу ... 50 000 ... ... ... соның ішінде, негізгі өндірістің
жұмысшыларына – 30 000 теңге, ... ... ...... ... операциясы былай көрсетіледі:
Д-т «Негізгі өндіріс» шоты – 30 000 теңге.
«Көмекші өндіріс» шоты – 20 000 ... ... ... ... есеп айырысу» шоты – 50 000 теңге.
Шаруашылық операцияларын бухгалтерлік ... ... ... ... жүргізіледі. Шаруашылық операциясының пайда болу
мөлшеріне қарай ... жазу және ... ... ... деп ... ... жазулар шаруашылық операцияларын тіркеу
журналында жүргізіледі.
Деректерді экономикалық біртектес объектілер бойынша ... ... деп ... ... ... бұл жазулары
шоттарда жүргізіледі.
Экономикалық мағынасына қарай әрбір шаруашылық операциясы есептің екі
объектісіне, яғни екі ... ... ... ... ... сипатқа ие
болады. Іс жүзінде, егер кәсіпорынға материалдар келіп түссе, онда ... ... ... ал ... ... оны ... алатын
қаражаттар азаяды, яғни олардың қандай ... ... ... түскені
міндетті түрде көрсетіледі: қолма-қол ақшаға сатып алынған ба, әлде оларды
сатып алуға ... ... ма ... ... ... қалыптасты
ма?
Шаруашылық операциясын екіжақты көрсетудің мәні – ол бір ... ... және ... ... ... ... ... сомаман жазылуға
тиіс. Демек, екіжақты жазу әдісін ... ... ... ... үш ... ... ... операцисының мазмұны;
дебеттелетін шот; кредиттелетін шот.
Екіжақты жазудың мәні кәсіпорын балансының құрылымымен ... оның ... екі ... ... ... мен ... бойынша
(баланс актив); осы мүліктің қалыптасу көздері ... ... ... ... ... мен ... ... әрқашан тең.
Шоттар баланспен байланысты. Активтің немесе МКМ-нің әрбір бабына
атаудағы тиісті шот ... ... ... баланстық және операциялық болып
бөлінеді. ... ... ... кейбір фазаларына байланысты
жекелеген немесе біртекті шаруашылық процестерін есепке алады.
Өзгерістерді бейнелеп көрсету үшін екі ... ... ... шоттар алдағы айдың балансы негізінде ашылады. Шот ... ай ... жазу ... сөз. ... шоттарда сальдо дебет бойынша,
ал пассивте-кредит бойынша жазылады.
Ай ... ... ... ... ... шоттар Ст=Сб(Д-т)+Айн(Д-т)-Айн(К-т).
2. пассивтік шоттар Ст=Сб(К-т)+Айн(К-т)-Айн(Д-т).
Активті шоттардағы қалдық-дебеттік, пассивтіктегілер-кредиттік.
Активті шоттардың ұлғаюы дебет бойынша, ал азаюы-кредит бойынша
Пассивті шоттардың ұлғаюы кредит бойынша, ал ... ... ... ... ... екі: ... және аналитикалық
түрлері егжей – тегжей тәптіштелу, жинақталып қорытылу ... әр ... пен ... алу үшін ... ... шаруашылық құралдары мен олардың қозғалыс
туралы жинақтап қорытылған көрсеткіштер болады. Олар тек қана ... ... ... ... тиісті объектілеріне түгел, толық
сипаттама ... олар ... ... ... орай ашылады.
Материалдық құндылықтарды бейнелеп көрсететін аналитикалық ... тек ... ... ... ... де ... Синтетикалық және аналитикалық
есеп шоттарындағы жазбалар сол бір құжаттар ... ... ... ... мен ... ... айналымдар
аналитикалық шоттарды біріктіретін айналымның жалпы сомасына ... ... ... ... синтетикалық және аналитикалық шоттардан басқа ішкі
шоттар, яғни ... және ... ... ... ... ... олардың көмегімен осы синтетикалық шот ішіндегі
жекелеген объектілер қорытындылаған мәліметтерді алу үшін аналитикалық шот
мәліметтерін ... ... іске ... отын 203 ... ... ... 203/1, «Дизельді отын» 203/2
ішкі шоттар ашуға болады.
«Отын»203 синтетикалық шоты
Ішкі шоттар
203/1 203/2 ... ... ... ... шоттар
«Бензин» «Бензин» ... А-76 ... ... бухгалтерлік есеп тәсілінің маңызды элементі ретінде
шоттар жүйесін сипаттайды, қаражат пен шаруашылық процестерін жүзеге асыру
үшін оларды ... ... ... ... екі ... ... ... экономикалық мәні жағынан. Қаражат пен шығу көздерін жіктеу негізге
алынған. Бұл ... сол ... ... ... не есепке алынатынын
анықтауға, нәтижесінде, есеп объектілері туралы жүйелі экономикалық
ақпарат алуға ... ... ... мен ... ... ... объект туралы сондай немесе
басқадай экономикалық көрсеткіштерді алу үшін қандай шоттар ... ... ... ... ... Екі ... де өзара тығыз
байланысты және өзара шарттасылған. Шоттарды құру, оның құрылымы
айналымдардың ... пен ... ... сипатын, оның сальдосын
анықтайды. Шоттарды құру тек ... мәні ... ... ... анықтайды.
Шоттарды жіктеу
Бухгалтерлік есептің шоттары
Қаражат пен шығу көздерінің ... мен ... ... ... ... ... 1. ...... ... ... ... Ақшалай 3. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... құралдарының бар-жоқтығы мен қозғалысын,
олардың пайда болу ... ... үшін ... ... ... объектілер шаруашылық іс-әрекеттің негізі болып есептеледі.
Олар шағын топтарға бөлінеді:
1. мүліктік. Материалдық құндылықтардың өсуін, жұмсалғанын және қалдығын
бақылауға ... Бұл ... ... ... ... ... ... шот-активті, қалдық-дебеттік. Аналитикалық шот
ақшалай және заттай түрде жүргізіледі.
2. ақшалай. Банкте, кассада әртүрлі ... ... ... ... ... бақылауға арналған. Шоттар активті, дебет түсуді,
кредит жұмсалуын көрсетеді, қалдық дебеттік.
3. инвестициялар акцияларға, ... ... ... ... ... сондай-ақ қаржылық инвестициялар. Шот құрылымы
бойынша активті.
4. меншікті капитал. Шоттар субъектінің меншікті қаражат көздерінің пайда
болуы мен пайдалануын ... үшін ... ... ... ... ... Кредит бойынша шығу көздерінің ұлғаюы, дебет бойынша-ол
қаражат көздерінің шығуын бейнелейді. ... ... ... ... ... есеп шоттар. Кәсіпорынның дебиторлармен және кредиторлармен
есептеулерді есепке алу үшін ... ... ... әр ... бұл ... сан ... құрылуын және олардың көмегімен әр
түрлі көрсеткіштер алуға себепші ... ... ... ... ... ... ... бағасы түзетіледі. Субъектінің шаруашылық құралдары олардың
өндірісті мен сатып алынуына нақтылай ... ... ... ... ... ... қайсыбір түрін бағалауды дәл
анықтайды немесе реттейді.
ПРОЦЕСТЕР МЕН НӘТИЖЕЛЕРДІҢ ШОТТАРЫ төменде көрсетілгендей бөлінеді:
1. ... ... ... ... аудару сәтінде тиісті
объектілерге тікелей жатқызылмайтын ... мен ... ... ... етеді.
2. калькуляциялық шоттар. өнім қндірісімен, орындалған жұмыспен,
өнімнің, ... ... ... ... ... ... қызметпен байланысты барлық шығындарды есепке алу үшін
арналған.
3. кіріс шоттары. Негізгі және негізгі емес іс-әрекеттен түсекн кіріс.
Пассивтік, кредит ... ... ... ... көрсетеде, жыл
соңында олар қорытынды кірісті ұлғайту үшін есептен шығарылады.
4. транзиттік шоттар. Бір элементті ... ... алу ... Ай соңында калькуляциялық шоттар есебіне қосылады.
Калькуляциялық шоттар сияқты бұл ... да ... ... ... 21 бөліктен басқасы жабылады.
5. шығын шоттары. Құрылымы бойынша активті, дебет бойынша ... ... жыл ... барлық шығын жиынтық кірісті
азайтуға арналып есептен шығарылады.
6. ... ... ...... шот»(571)-қорытынды
кіріс. Дебет бойынша субъектінің шығыны, ал кредит бойынша-кірістер
көрсетіледі. Кредиттік қалдық кірісті, дебеттік шығынды көрсетеді.
Бұл ... ... ... ... ... ... соңында алынған
айырма «Бөлінбеген табыс» 561 ... ... ... 561-
кәсіпорынның салық салынғаннан кейінгі өкімінде көрсетілетін таза
табыс.
ТЫСҚАРЫ ШОТТАР осы кәсіпорынға тиесілі емес жауапты сақтауды ... ... ... ... ... ... кәсіпорынға
тиесілі құралмен бірге есептеуге болмайды. Тысқары шоттарға қатысты
барлық операциялар екіжақты ... ... ... тек ... ... ғана көрсетіледі.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шоттар жүйесі және екіжақты жазу7 бет
Бухгалтерлік есептің принциптері44 бет
Бухгалтерлік есептің шоттар жүйесі және екі жақты жазу29 бет
Ренессанс (қайта өрлеу дәуірі) және екі жақты жазу бухгалтерияның дамуы5 бет
Бухгалтерлік есеп9 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
Delphi - де «Мозаика» ойын бағдарламасын жазу әдістері35 бет
XIII-XV ғғ. Қазақстан мәдениеті. Түркі жазуы 7 бет
«Транс Техно Сервис» ЖШС- нің ағымдағы және корреспонденциялық шоттардағы ақшалардың есебі86 бет
Абай - аудармашы. Абайдың орыс ақын-жазушыларынан аударған аудармалары25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь