Абай Құнанбайұлы. (1845-1904)


Құнанбайұлы Абай (1845-1904) – қазақтың ұлы ақыны , композитор , филосов , қазақ жазба әдебиетініңнегізін қалаушы және оның алғашқы классигі. Шын аты – Ибраһим. Туған жері – бұрынғы Қарқаралы ауданына қарасты Шыңғыс тауының баурайы. Орта жүздің Арғын тайпасының Тобықты руынан шыққан билер әулетінен. Әкесі Өскенбайұлы Құнанбай өз заманындағы атақ – даңқыалысқа кеткен беделді адамдардың бірі болған. Патша өкіметі ХІХ ғасырдың ортасындағы бір сайлауда оны Қарқалы ауданының аға сұлтандығына бекіткен. Шешесі Ұлжан – Орта жүздің Арғын тайпасынан Қаракесек руының шешендікпен , тапқырлық , әзіл - әжуамен аты шыққан қаншарлардың қызы .
Осындай текті ортадан шыққан Құнанбаймен Ұлжаннантуған төрт ұлдың бірі Абай жастайынан – ақ ерекше қабілетімен , ақылдылығымен көзге түсті. Балаға сыншы әкесі осы баласынан қатты үміт етеді. Сондықтан да ол Абайды медреседе төрт жылоқығаннан кейін , оқудан шығарып алып , қасында ұстап , ел басқару ісіне баули бастайды. әкесінің төңірегіндегі ел жақсыларымен араласып , өз халқының рухани мәдениет жүйелерімен жете танысады. Өзі билер үлгісінде шешен сөйлеуге төселеді.
1. Қазақ ССР қысқаша энциклопедиясы

2. Абайтану дәрістері

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Абай Құнанбайұлы.

(1845-1904)

Құнанбайұлы Абай (1845-1904) – қазақтың ұлы ақыны , композитор ,
филосов , қазақ жазба әдебиетініңнегізін қалаушы және оның алғашқы
классигі. Шын аты – Ибраһим. Туған жері – бұрынғы Қарқаралы ауданына
қарасты Шыңғыс тауының баурайы. Орта жүздің Арғын тайпасының
Тобықты руынан шыққан билер әулетінен. Әкесі Өскенбайұлы Құнанбай
өз заманындағы атақ – даңқыалысқа кеткен беделді адамдардың бірі
болған. Патша өкіметі ХІХ ғасырдың ортасындағы бір сайлауда оны
Қарқалы ауданының аға сұлтандығына бекіткен. Шешесі Ұлжан – Орта
жүздің Арғын тайпасынан Қаракесек руының шешендікпен , тапқырлық ,
әзіл - әжуамен аты шыққан қаншарлардың қызы .
Осындай текті ортадан шыққан Құнанбаймен Ұлжаннантуған төрт
ұлдың бірі Абай жастайынан – ақ ерекше қабілетімен , ақылдылығымен
көзге түсті. Балаға сыншы әкесі осы баласынан қатты үміт етеді.
Сондықтан да ол Абайды медреседе төрт жылоқығаннан кейін , оқудан
шығарып алып , қасында ұстап , ел басқару ісіне баули бастайды.
әкесінің төңірегіндегі ел жақсыларымен араласып , өз халқының рухани
мәдениет жүйелерімен жете танысады. Өзі билер үлгісінде шешен
сөйлеуге төселеді. Ұтымды сөзімен , әділ билігімен елге танылып , аты
шығады. Көп ұзамай , 70 – жылдардың бас кезінде Қоңыр Көкше дейтін
елге болыс болаты. Билікке араласып ,біраз тәжрибе жинақтағаннан
кейін ол халық түрмысындағы көлеңкелі жақтарғы сәуле түсіруге күш
салып бағады. Бірақ онысынан пәлендей көңіл тоятындай нәтиже шығара
алмайды. Сондықтан халқына пайдалы деп тапқан істерін көркем
сөзбен , әсіресе , өлеңмен насихаттамақ болады. Орыс әдебиетімен
танысуы көп ықпал етеді.
Абай өлең шығаруды бала кезінде – ақ бастаған. Алайда жасы
қырыққа келгеннен кейін ғана көркем әдебиетке шындап ықылас қойып ,
көзқарасы қалыптасып , сөз өнерінің халық санасына тигізер ықпалын
түсінеді. Шығармалары үш жүиемен өрбейді: бірі - өз жанынан шығарған
төл өлеңдері; екіншісі – ғақлия ( немесе қара сөз) деп аталатын
прозасы; үшінсіші - өзге тілдерден , әсіресе орысшадан аударған
өлеңдері.
Абай түгел дерлік лирикадан құралады , поэма жанрына көп бой
ұрмағаны байқалады. Қысқа өлеңдерінде табиғат бейнесін , адамдар
портретін жасауға , ішкі – сыртқы қылыққасиеттерін , мінез – бітімдерін
айқын суретермен көрсентуге өте шебер. Қай өлеңінен де қазақ
жерінің , қазақтың ұлттық сипатының ерекшеліктері көрініп тұрады.
Ислам діні тараған Шығыс елдерінің әдебиетімен жақсы танысу арқылы
өзінің шеберлік – шалымын одан әрі шыңдайды. Шығыстың екі хикаясын
Масғұт және Ескендір деген атпен өлеңге айналдырады.
Ислам дініне өзінше сенген діни таным жайындағы философиялық
көзқарастарын да өлеңмен жеткізеді. Абайдың дүниетанудағы көз қарасы
ХІХ ғасырдың екінші жартысында Қазақстанның эканомикасы мен ой –
пікірінің прогресшіл бағытта даму ықпалымен қалыптасты. Дүниетану
жолында орыстың төңкерісшіл демократтарының шығармаларын оқып, өз
дәуірінің алдыңғы қатарлы ой-пікірін қорытып , қазақ өміріндегі аса
маңызды мәселелерді түсіндіруге қолданады. Дүниетану процесінде екі
элементтің – сезім мен логиканың , түйсік пен ақылдың қатынасын
мойындайды. Сондықтан да : Ақыл сенбей сенбеңіз , Бір іске кез
келсеңіз деп жазады.
Жалпы Абай ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Абай Құнанбайұлы (1845-1904)
Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы (1845-1904)
Абай Құнанбаев (1845-1904)
Абай Құнанбаев (1845-1904)
АБАЙ ҚҰНАНБАЕВ (1845—1904)
Абай Құнанбаев.(1845-1904)
Абай Құнанбаев (1845-1904) өмір тарихы
Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы (1845-1904)
Абай Құнанбайұлы
Абай Құнанбаев (1845—1904) өмірінен қысқаша мәлімет
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь