Бейімбет Майлиннің өмір жолы


1. Бейімбет Майлиннің өмірі.
2. Бейімбет Майлин ақындығы
Қазақ әдебиетінің XX ғасырдағы жаңа дәуірін бастаған «алыптар тобында «ірі ақын, іргелі прозаик және драматург Бейімбет Майлиннің орны өзгеше, бөлек. Қалам қызметіне ерте (1912 жылдан) араласқан Майлиннің ширек ғасыр ішінде жазған тандаулы поэзиялық, прозалық, драмалық шығармалары — біздің бүгінгі сөз өнерімізге қосылған қымбат қазына.
Қазіргі қазақ әдебиетінің негізгі жанрларын қалыптастырып, дамытуға сіңірген ерекше еңбегін, бүгінгі қазақ аулының жаңа тарихындағы жиырмасыншы-отызыншы жылдардың көркем шежіресін жасауда атқарған айрықша қызметін өз алдына қойғанда, Бейімбет Майлин өзінен кейін қолына қалам ұстағандарға анық екі қырымен өнеге: 1) «Талант —еңбек» деп Горький айтқандай, саңлақ суреткер өлшеулі ғана шығармашылық ғұмырында елшеусіз еңбек сүйгіштігімен «Жазушылық — жазу, жақсы жазу, жақсы жаза алсаң қалам құрғатпай жазу» екенін тынымсыз да мігірсіз іс-әрекетімен қолма-қол дәлелдеп кетті; 2) «Әңгіме —шеберлік мектебі» деп Федин айтқандай, қүдды қазақтың Чеховы секілді қүдіретті зергер әрі қысқа, әрі нұсқа новеллалары арқылы шын мәніндегі әдеби шеберліктің мек-тебін ашып, осы жанрдағы шынайы, тап-таза, мөп-мелдір реализмнің үлгісін көрсетті.
Бейімбет (Бимағамбет) Жармағамбетұлы Майлин 1894 жылы бұрынғы Торғай облысы, Қостанай уезі, Дамбар болысындағы Ақтөбе деген жерде қазіргі Қостанай облысы, Таран ауданы, Майлин кеңшарында туған. Екі жасында әкеден жетім қалған Бейімбет бір байдың сауыншысы боп жүрген анасының қолында тәрбиеленеді.
Жетіге жеткен соң өзі де сол байдың қозысын бағып, кейін атының делбесін ұстайды. Бейнет пен жоқшылықтың ащы дәмін ерте татқан жас бала кәрі ежесінің жылы қүшағында бүйыға тербеліп отырып, оның:

Өмірімде көргенім күңдік, құлдық,
Бұл жалғанда бар мс екен біздей мұңцық?—

деген гөй-гөйінің зар сырын жанымен ұғады. Әжесі көне жырларды көп білетін, өзі де аздап елең шығаратын ақынжанды адам екен. Соның әсері болса керек, Бейімбет қаршадайынан өнерге құмартып өлеңге әуестенеді.
Майлин алғаш рет ауыл молдасынан сауат ашып, хат таниды. Содан соң есігінде жүрген бай үйінде тұратын Әбдірахман Сатыл-балдин деген татар мүғалімнен дәріс алады. Одан әрі іргелес көрші ауылдағы басқа бір Әбдірахман Арғынбаев дегеннің медресесіне түсіп, екіжыл (1910—1912) оқиды. («Шүғаның белгісіндегі» бас ксйіпкердің учитель болуы және Әбдірахман атануы тегін еместі). Өз бетінше кітап оқып, кеп ізденеді; қалаға барып, білімін одан әрі көтеруге талаптанады.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




№ 25 гимназия

РЕФЕРАТ

Тақырыбы: Бейімбет Майлин

Орындаған: 7 А сынып оқушысы
Родионов Филипп

Алматы қаласы, 2006 жыл

Бейімбет Майлин
(1894—1938)

Қазақ әдебиетінің XX ғасырдағы жаңа дәуірін бастаған алыптар
тобында ірі ақын, іргелі прозаик және драматург Бейімбет Майлиннің
орны өзгеше, бөлек. Қалам қызметіне ерте (1912 жылдан) араласқан Майлиннің
ширек ғасыр ішінде жазған тандаулы поэзиялық, прозалық, драмалық
шығармалары — біздің бүгінгі сөз өнерімізге қосылған қымбат қазына.
Қазіргі қазақ әдебиетінің негізгі жанрларын қалыптастырып, дамытуға
сіңірген ерекше еңбегін, бүгінгі қазақ аулының жаңа тарихындағы жиырмасыншы-
отызыншы жылдардың көркем шежіресін жасауда атқарған айрықша қызметін өз
алдына қойғанда, Бейімбет Майлин өзінен кейін қолына қалам ұстағандарға
анық екі қырымен өнеге: 1) Талант —еңбек деп Горький айтқандай, саңлақ
суреткер өлшеулі ғана шығармашылық ғұмырында елшеусіз еңбек сүйгіштігімен
Жазушылық — жазу, жақсы жазу, жақсы жаза алсаң қалам құрғатпай жазу
екенін тынымсыз да мігірсіз іс-әрекетімен қолма-қол дәлелдеп кетті; 2)
Әңгіме —шеберлік мектебі деп Федин айтқандай, қүдды қазақтың Чеховы
секілді қүдіретті зергер әрі қысқа, әрі нұсқа новеллалары арқылы шын
мәніндегі әдеби шеберліктің мек-тебін ашып, осы жанрдағы шынайы, тап-таза,
мөп-мелдір реализмнің үлгісін көрсетті.

1. Бейімбет Майлиннің өмірі.

Бейімбет (Бимағамбет) Жармағамбетұлы Майлин 1894 жылы бұрынғы Торғай
облысы, Қостанай уезі, Дамбар болысындағы Ақтөбе деген жерде қазіргі
Қостанай облысы, Таран ауданы, Майлин кеңшарында туған. Екі жасында әкеден
жетім қалған Бейімбет бір байдың сауыншысы боп жүрген анасының қолында
тәрбиеленеді.
Жетіге жеткен соң өзі де сол байдың қозысын бағып, кейін атының
делбесін ұстайды. Бейнет пен жоқшылықтың ащы дәмін ерте татқан жас бала
кәрі ежесінің жылы қүшағында бүйыға тербеліп отырып, оның:

Өмірімде көргенім күңдік, құлдық,
Бұл жалғанда бар мс екен біздей мұңцық?—

деген гөй-гөйінің зар сырын жанымен ұғады. Әжесі көне жырларды көп білетін,
өзі де аздап елең шығаратын ақынжанды адам екен. Соның әсері болса керек,
Бейімбет қаршадайынан өнерге құмартып өлеңге әуестенеді.
Майлин алғаш рет ауыл молдасынан сауат ашып, хат таниды. Содан соң
есігінде жүрген бай үйінде тұратын Әбдірахман Сатыл-балдин деген татар
мүғалімнен дәріс алады. Одан әрі іргелес көрші ауылдағы басқа бір
Әбдірахман Арғынбаев дегеннің медресесіне түсіп, екіжыл (1910—1912) оқиды.
(Шүғаның белгісіндегі бас ксйіпкердің учитель болуы және Әбдірахман
атануы тегін еместі). Өз бетінше кітап оқып, кеп ізденеді; қалаға барып,
білімін одан әрі көтеруге талаптанады.
1913—1914 жылдарда Майлин Троицкідегі Уазифа мектебінде, оны
бітіргеннен кейін Уфа қаласындағы Медресе-Ғалияда оқиды. Сол жылдары
медресе шәкірттерінің әдеби үйірмесіне қатысып, өзі секілді талапкер
жастармен біргс Садақ атты қолжазба журнал шығарысады. Садақтың әрі
редакторы, әрі белсенді авторы болған Бейімбет осы журналдың 1914 жылғы үш
немірінде өзінің тырнақ алды прозалық туындысы Шүғаның белгісін
жариялайды. Бұл Ғалия шокірттері мен ұстаздарының арасында авторының атын
шығарып, талантын танытқан тамаша шығарма болатын. Бейімбет Майлиннің
медресеге сабақ беретін белгілі татар жазушылары Мәжит Ғафуримен, Ғалымжан
Ибрагимовпен шығармашылық байланысы, медреседе өзімен бірге оқитын башқұрт
ақыны Сайфи Құдашпен достығы осы кезден басталады. Солармен ынтымақтаса
жүріп, Бейімбет екі жылдай орыс тілін үйренуге көп күш салады; Гоголь, Лев
Толстой, Чехов, Горький шығармаларымен түпнүсқадан таны-сады.
Бірақ денсаулық жағдайына байланысты Медресе-Ғалияның оқуын аяқтай
алмай, 1915 жылы дәрігерге керінбек боп Троицк қаласына қайтып оралады да,
осы тұста Айқап журналында қызметте жүрген Сүлтанмахмұт Торайғыровпен,
Мұхамеджан Се-ралинмен танысады. Журналда бірнеше өлеңдер жариялайды. 1916
жылы еліне келіп, 1919 жылға дейін қаламгерлік қызметімен қатар, ауыл
жастарына ұстаздық етеді. Бұл бір орасан қиын, ойлы-қырлы, бұралаң жолдары
көп күрделі кезең еді. 1916 жылғы маусым жар-лығы кезінде елдің ер-
азаматтары қылыштарын кекке қайрап, екі жақты езгіге — патша жендеттерінің
талауына, жергілікті жемқорлардың қанауына қарсы ұлт-азаттық кетерілісіне
аттанғанда, Бейімбет оларға сәт-сапар тілеп, күрес адамдарын ашық айқасқа,
берік сапқа тұруға шақырды (Қанды тұман):

Ойбай-ау, қайдасыңдар? Аттаныңдар!
Бері кел, шашау шықпа, топтаныңдар!—

дей тұрғанымен, осы қозғалыс бірсыпыра жерлерде сәтсіздікке ұшырағанда
кенет торығып, келер күннен үміт үзе жаздайды да, 1917 жылдың ақпанында
патшаның тақтан құлағанына қуанып, қайта жадырайды (Қазаққа):

Келді теңдік, туды теңдік басыңа,
Қатын, еркек, кәрі менеи жасыңа.
Туысқандық, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Б.Майлиннің өмір жолы
Бейімбет Майлиннің өмірі мен шығармашылығы
Бейімбет Майлин
А. Әшімовтың өмір жолы
Ж.Тәшеновтың өмір жолы
Ахмед Йүгінекидің өмір жолы
Бауыржан момышұлының өмір жолы
Ы. Алтынсариннің өмір жолы
Міржақып Дулатұлының өмір жолы
Жан Пиаженің өмір жолы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь