ТҰРҒЫН ҮЙ ҚҰРЫЛЫСЫ КЕШЕНІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖӘНЕ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ (Оңтүстік Қазақстан облысы мысалында)

КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 Тұрғын үй құрылыс кешенін қалыптастыру және дамытудың теориялық негіздері
2 Тұрғын үй құрылыс кешенінің қазіргі жағдайы және даму барысын талдау
3 Тұрғын үй құрылысы кешенін қаржылық дағдарыс жағдайында қалыптастыру және дамыту жолдары
ҚОРЫТЫНДЫ
ДИССЕРТАЦИЯ ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША ЖАРИЯЛАНҒАН ЕҢБЕКТЕР ТІЗІМІ
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Экономиканың салалық құрылымы мен өндірістік кешендерді басқару тетіктерінің өзгеруі, тұрғын үй құрылыс өнімдерін пайдалану төңірегіндегі қоғамдық көзқарастың өзгеруі және тұрғын үй құрылысы кешеніне байланысты басқа да мәселелердің барлығы мемлекет тарапынан дұрыс реттеуді қажет етеді. Бұл мәселелердің қатарында тұрғын үй құрылысы нысандарын тұрғызуда тиімсіз сәулетті-құрылыс жүйесінің қолданылуын, өндірілген құрылыс материалдары мен қондырғылардың құрылымында тепе-теңдік және пропорциялық сәйкессіздіктің болуын және аймақтарда құрылыс индустриясының кәсіпорындарының тиімсіз орналасуын атап айтуға болады.
Тұрғын үй құрылыс кешеніндегі дағдарыстың шиеленісуіне нарықтық қатынасқа өту барысында, оған белсенді әлуеметтік-экономикалық жүйе ретінде тұжырымдамалық-әдістемелік дайындықтың болмауы да себеп болды. Сонымен қатар, оған объективті себептер де әсер етті. Олардың қатарында: негізгі инвестициялық ағымдардың мемлекеттік саладан, әр түрлі бөлшектелген кәсіпорындарға ауысып өтуіне байланысты, инвестициялық белсенділіктің төмендеуін; мемлекеттік қаржылық қолдаудың қысқаруын; құрылыс саласында әрекет етуші кәсіпорындардың санының өсуін; құрылыстық материал өндіру мен құрылыспен шұғылданатын алаңда жобалық-ізденіс жұмыстарын тиісті сапада қамтамасыз етуге қабілетсіз шағын кәсіпорындардың болуын және меншіктік түрлері бойынша кәсіпорындардың әр түрлілігін бөліп көрсеткен дұрыс.
Қазіргі таңда тұрғын үй құрылыстық кешенде тұрақтылық беталысы қалыптасты. Құрылыс материалдары мен құрылыс қондырғыларының өндірісі және тұрғын үй құрылысының көлемі өсті.
Тұрғын үйге деген қоғамның бүгінгі үміті - қолайлы, әрі ыңғайлы тұрғын үймен тұрғындардың барлық әлеуметтік топтары үшін қол жетімді тұрғын үй нарығын қалыптастыру. Ол үшін, тұрғын үй құрылысында бұрыннан қабылданған мемлекеттік мақсатты бағдарламаларда жасалынған шараларды дамыту үрдісі ойдағыдай және тиімді жалғасын табуы қажет.
Құрылыстық ұйымдардың қызмет етуінің болашаққа дамуына болжам жасау, оларға ұзақ мерзімге бәсекелестік үстемділікті қамтамасыз етеді. Ол, өз кезегінде, тұрғын үй құрылысы нарығындағы тұрақты жағдайдың қалыптасуына, өндірістік қуаттардың оңтайлы жұмыспен қамтылуы мен қажетті тиімділік деңгейіне жетуіне мүмкіндік береді.
Жоғарыда көрсетілген мәселелер таңдалып алынған тақырыптың өзектілігін айқындай түседі.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Құрылыс кешені мәселесін зерттеуге шетел және отандық ғалымдардың көптеген ғылыми және арнайы еңбектері арналған, соның ішінде тұрғын үй құрылысы кешенінің қалыптасуы мен дамуы төңірегіндегі мәселемен шетелдік Н.Баррос, Б.Рено, Р.Страйк және т.б. ғалымдар айналысқан.
1 Ертаев Е.Ж. Қазіргі кездегі құрылыс саласын маркетингі қызмет талаптарына сай дамыту жолдары // «Индустриалды-инновациялық даму – Қазақстанның тұрақты экономикасының негізі». М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті. Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. 1-том. –Шымкент, 2006. -103-105 б.
2 Ертаев Е.Ж. Құрылыс кешеніндегі маркетингтік даму ерекшеліктері // «Ізденіс-Поиск». -2006. -№4(2). -14-17 б.
3 Ертаев Е.Ж. Маркетинг – бұл нарықтық қажеттіліктерді қанағаттандыруға мүмкіндік беретін іс-шаралар мен әдістер жиынтығы ретінде //«Әуезов оқулары -5 – Ауезовские чтение-5»: «Қазақстанда гуманитарлық ілімдердің дамуы: ізденістер, даму перспективалары мен бағыттары – Казахстан в гуманитарном измерении: тенденции, поиск, перспективы развития». ХҒТКЕ. 4-том. -2006. -111-113 б.
4 Ертаев Е.Ж. Маркетинг нарықтағы қызмет жүйесі ретіндегі өзіндік қағидалары // АльПари. -2006. -№3-4. -253-254 б.
5 Ертаев Е.Ж. Құрылыс ұйымдары қызметінің маркетингтік ортасы // «Қазақстан жоғары мектебі». -2007. -№1. -262-264 б.
6 Ертаев Е.Ж., Ертаева Ф.С. Құрылыс саласындағы маркетингтің даму ерекшеліктері // «Қазақстан Республикасы экономикасының қаржы тетігін дамытуды жетілдіру - бәсекелестікке қабілеттіліктің айғағы» атты Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. 2-том. –Шымкент, 2007. -51-54 б.
7 Ертаев Е.Ж. Оңтүстік Қазақстан облысының тұрғын үйлер жалпы құрылысының орташа нақты құнын маркетингтік зерттеу // «Ізденіс-Поиск». -2008. -№4(2). -18-21 б.
8 Ертаев Е.Ж. Оценка эффективности производственной деятельности строительных организаций и рынка жилья в Южно-Казахстанской области // Материалы республиканской научно-практической конференции «Новое качество экономического роста: инновации, конкурентоспособность, инвестиции». Том 1. -Ташкент: Молия. -2008. -С.308-313.
9. Ертаев Е.Ж. Тұрғын үй құрылысы кешенін қалыптастыру және дамытудың теориялық негіздері // «Аймақтық экономиканы индустриалды-инновациялық дамыту мәселелері» атты ХҒТК материалдары. Академиялық инновациялық университет. Нұрлы бейне, Шымкент. -2009. (авторлармен бірге).
10 Ертаев Е.Ж. Оңтүстік Қазақстан облысындағы тұрғын үй құрылысының қазіргі жағдайы және оның даму барысы // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ. «Хабаршы». –Түркістан, 2009. -№1(64). -201-206 б. (авторлармен бірге).
11 Ертаев Е.Ж. Құрылыс кешені ұйымдарының қызмет көлемі мен даму деңгейін талдау // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ. «Хабаршы». –Түркістан, -2009. -№1(64). -344-349 б.
12 Ертаев Е.Ж. Қаржылық дағдарыстың тұрғын үй құрылысына әсері және оның салдарын жою жолдары // «Аймақтық экономиканы индустриалды-инновациялық дамыту мәселелері» атты ХҒТК материалдары. Академиялық инновациялық университет. Нұрлы бейне. 1-том. -Шымкент. -2009. -48-52 б.
13 Ертаев Е. Ж. Тұрғын үй құрылыстық кешенін дамытудың теориялық аспектілері // «Аймақтық экономиканы индустриалды-инновациялық дамыту мәселелері» атты ХҒТК материалдары. Академиялық инновациялық университет. Нұрлы бейне, 2-том. -Шымкент. -2009. -3-8 б. (авторлармен бірге).
14 Ертаев Е.Ж. Тұрғын үй құрылыс саласының дамуын экономикалық-математикалық әдістер негізінде талдау // «Аймақтық экономиканы индустриалды-инновациялық дамыту мәселелері» атты ХҒТК материалдары. Академиялық инновациялық университет. Нұрлы бейне. 2-том. -Шымкент. -2009. -234-237 б. (авторлармен бірге).
15 Ертаев Е.Ж. Оңтүстік Қазақстан облысының іске қосылған тұрғын үйлер көлемін маркетингтік зерттеу // «Қазақстан жоғары мектебі» журналы. -2009. -№1. -296-298 б.
        
        ӘОЖ 332.83:  69.05(574.5)                                           ... ...  ... үй ... кешенін қалыптастыру және дамыту жолдары
(Оңтүстік Қазақстан облысы ...... және ... ... ... және ... ... бойынша)
Экономика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесiн алу үшiн
дайындалған диссертацияның
АВТОРЕФЕРАТЫ
Қазақстан Республикасы
Түркістан, 2009
Жұмыс Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрiк университетiнде орындалды.
Ғылыми жетекшiлері: ... ... ... ... ... ... оппоненттері: экономика ғылымдарының докторы
Шаекина Ж.М.
экономика ... ... ... Абай ... ... ұлттық педагогикалық университеті
Қорғау 2010 жылы 30 ... ... ... ... ... Халықаралық
қазақ-түрiк университетi жанындағы экономика ғылымдарының докторы
ғылыми ... беру ... Д 14.61.15 ... ... ... ... 161200, ... Қазақстан облысы, Түркістан қаласы,
Университет қалашығы.
Диссертациямен Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық ... ... ... ... ... 2009 жылы 26 ... таратылды.
Диссертациялық кеңестiң
ғалым хатшысы, экономика
ғылымдарының ... ... ... жұмысының өзектілігі. Экономиканың салалық құрылымы мен өндірістік
кешендерді басқару тетіктерінің өзгеруі, тұрғын үй ... ... ... қоғамдық көзқарастың өзгеруі және тұрғын үй
құрылысы ... ... ... да мәселелердің барлығы ... ... ... ... етеді. Бұл мәселелердің қатарында тұрғын үй
құрылысы нысандарын тұрғызуда тиімсіз ... ... ... ... ... мен ... құрылымында
тепе-теңдік және пропорциялық сәйкессіздіктің болуын және ... ... ... ... ... атап ... үй құрылыс кешеніндегі дағдарыстың шиеленісуіне нарықтық қатынасқа
өту барысында, оған ... ... жүйе ... дайындықтың болмауы да себеп болды. ... оған ... ... де әсер ... ... қатарында: негізгі
инвестициялық ағымдардың мемлекеттік саладан, әр ... ... ... өтуіне байланысты, инвестициялық белсенділіктің
төмендеуін; мемлекеттік қаржылық қолдаудың қысқаруын; ... ... ... ... ... ... ... материал өндіру мен
құрылыспен шұғылданатын алаңда жобалық-ізденіс жұмыстарын тиісті сапада
қамтамасыз етуге қабілетсіз ... ... ... және ... бойынша кәсіпорындардың әр түрлілігін бөліп көрсеткен дұрыс.
Қазіргі ... ... үй ... ... ... беталысы қалыптасты.
Құрылыс материалдары мен құрылыс қондырғыларының өндірісі және тұрғын ... ... ... үйге ... ... бүгінгі үміті - қолайлы, әрі ыңғайлы ... ... ... ... топтары үшін қол жетімді тұрғын үй
нарығын қалыптастыру. Ол үшін, тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... дамыту үрдісі
ойдағыдай және тиімді жалғасын табуы ... ... ... ... ... ... болжам жасау, оларға
ұзақ мерзімге бәсекелестік үстемділікті қамтамасыз етеді. Ол, өз кезегінде,
тұрғын үй құрылысы нарығындағы ... ... ... ... ... ... ... мен қажетті тиімділік деңгейіне
жетуіне мүмкіндік береді.
Жоғарыда көрсетілген мәселелер таңдалып ... ... ... түседі.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Құрылыс кешені мәселесін зерттеуге ... ... ... ... ... және ... ... арналған, соның
ішінде тұрғын үй құрылысы кешенінің қалыптасуы мен дамуы ... ... ... ... ... және т.б. ... ... ТМД мен отандық деңгейдегі экономист ғалымдардың арасында
тұрғын үй құрылысы саласын ... ... және ... ... ... ... ... Н.Варламов, М.Балихин, Д.Деркач, Л.Дикман, Г.Драздов,
В.Самойлов, В. Серов, И.Степанова, Л.Лазаров және ... ... ... ... ... үй құрылысы саласын зерттеу мәселелеріне
А.Сатыбалдин, С.Сапаргалиев, С.Донцов, М.Мустафин, С.Илашева, C.Хамзин,
У.Шалболова және ... ... ... ... зертелініп жатқан мәселе бойынша қазіргі күнге дейін белгілі көлемде
ғылыми жетістіктер мен еңбектер ... ... ... үй
құрылыстық кешені әлі де жеткілікті дәрежеде зерттелмегенін атап өтуіміз
қажет.
Мәселенің жеткіліксіз зерттелінуі және оның өзектілігі ... үй ... ... және ... ... ... сонымен бірге тұрғын үй ... ... ... қызмет
үрдісін тиімді дамытуға мүміндік ... жаңа ... ... ... ... ... мақсаты және міндеттері. Диссертациялық зерттеудің
мақсаты аймақтық тұрғын үй ... ... ... мен дамытудың
теориялық-әдістемелік негіздерін құру және ... ... ... ... ... сай оның негізгі шешуін табатын міндеттері төменде
анықталған:
- құрылыс кешенін қалыптастыру мен дамытудың теориялық және ... ... үй ... ... ... үлгілеріне талдау жасау және оны
дағдарыс жағдайында отандық тәжірибеде қолдану;
- ... үй ... ... қызметтерінің тиімділігін бағалаудың
көрсеткіштер жүйесін қалыптастыру;
- тұрғын үй ... ... ... қалыптасқан қазіргі жағдайына
талдау жасау, даму келешегін математикалық-статистикалық негіздеу ... ... үй ... ... ... және ірі кәсіпорындардың өндірістік
кооперациясының ... ... ... қаржылық дағдарыстың отандық үй құрылысы кешеніне әсерін ... ... ... жою ... ... пәні: тұрғын үй құрылыс кешеніндегі ұйымдар мен түтынушылардың
арасындағы экономикалық қатынастар мен жүйелер.
Диссертациялық ... ... ... ... ... оған ... және ... құрылыстық ұйымдар, жобалау, іздену және
ғылыми-зерттеу мекемелері және ... ... ... ... ... ... ... және әдістемелік негіздері. Зерттеудің
теориялық және әдіснамалық базасы күрделі әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... және ... ... бейнелейтін отандық және шетел
ғалымдардың еңбектерін зерттеу болып табылады.
Зерттеу экономикалық талдау, басқару, экономикалық-математикалық ... мен ... ... ... ... ... ... әдістер қолданылды: монографиялық, абстрактілік-қисындық, жүйелілік,
экономикалық-статистикалық, экономикалық-математикалық және т.б. әдістер.
Зерттеудің ақпараттық базасында ... ... ... ішінде Оңтүстік Қазақстан облысы), арнайы құқықтық және нормативтік
құжаттар қолданылды.
Зерттеудің ғылыми жаңалықтары келесіден тұрады:
- тұрғын үй ... ... ... ... ... ... үлгілерін зерттеу негізінде дағдарыс жағдайында отандық тәжірибеде
қолдану үшін оның теориялық және әдістемелік ... ... ... үй ... ... ... ... бағалаудың
көрсеткіштер жүйесі мен факторлары айқындалды;
- ... ... ... үй құрылысының қаржылық дағдарыс әсерінен
қалыптасқан қазіргі жағдайына ... ... оның даму ... және ... ... үй ... кешеніндегі шағын және ірі кәсіпорындардың ... ... ... құрылымдық-қисындық үлгісі әзірленіп,
ұсынылды;
- тұрғын үй құрылысы ... ... ... ... үлгілері әзірленіп, болашаққа дамуына болжау жасалынды;
- әлемдік қаржылық дағдарыстың ... үй ... ... ... ... мен ... ... және оның салдарын жою жолдары
ұсынылды.
Зерттеудің тәжірибелік мәні тұрғын үй құрылыстық ... ... ... үшін ... теориялық-әдістемелік әзірлеме мен ғылыми-тәжірибелік
ұсыныстарды пайдалану мүмкіншіліктерінен құралады. ... ... үй ... ұйымдардың қызметтерін жүйелік талдаудың
нақты әдістемесі мен олардың ... ... ... бағалау
қабылданатын шешімнің сапасын артыруға, басқару үрдісінің ... ... ... ... ... ... ... кешенін қалыптастыру мен дамытудың теориялық және әдістемелік
анықталған негіздері мен құрылысты дамытудың ... ... ... ... отандық тәжірибеде қолдану үлгісі;
- тұрғын үй құрылыстық ... ... ... құрамдас бөліктері мен
әсер етуші факторлар және құрылыс кешені ... ... ... ... ... үйді тұтынушылардың әлеуметтік топтары бойынша тұрғындарды бөлудің
әдісі мен бөлу тәртібі;
- үй құрылыс кешеніндегі ... және ірі ... ... бірлесуінің құрылымдық-қисындық әзірленген үлгісі;
- тұрғын үй құрылысы өндірісін дамытудың ... мен ... ... болжау нәтижелері;
- қаржылық дағдарыстың отандық құрылыс кешені мен ... ... ... ... және оның салдарын жою жолдары.
Зерттеу жұмысының ғылыми және тәжiрибелiк маңыздылығы. ... ... ... ... ... үй құрылыс кешенін қалыптастыру мен
дамытуды қамтамасыз ететін экономикалық тетiгiн ... ... ... пәтермен қамтамасыз етуді жүзеге асыру әдiстері мен
құралдарын жетiлдiруге, ... ... ... ... ... бередi. Берілген ұсыныстар мен тұрғын үй құрылысының болашаққа
дамуының математикалық-статистикалық ... ... ... ... сонымен қатар құрылыстық кәсiпорындар,
ұйымдар қолдана алады.
Зерттеу нәтижелерінің қолданылуы және ... ... ... ... ... даму – ... тұрақты
экономикасының негізі» (М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік
университеті. ... ... ... ... ... тетігін дамытуды жетілдіру – бәсекелестікке қабілеттіліктің айғағы»
(Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ, Шымкент, 2007ж.), «Новое качество экономического
роста: ... ... ... ... ... ... ... индустриалды-инновациялық дамыту мәселелері»
(Академиялық инновациялық университет. Шымкент, 2009ж.) ... ... ... ... ... ... ... республикалық және шетелдік ғылыми-тәжірибелік ... ... ... Қ.А. ... атындағы ХҚТУ
«Хабаршысы», «Қазақстанның жоғары мектебі») басылып шықты.
Зерттеу жұмысындағы ... ... ... Қазақстан облысының
Құрылыс басқармасында баяндалып, жұмыстың нәтижелері ... ... ... маңызын дәлелдейтін енгізу актісі алынды.
Зерттеу нәтижелерінің жариялануы. Диссертация жұмысының негiзгi нәтижелерi
көлемi 4,4 б.т. тұратын 15 ... ... ... ... оның 7-уі ҚР ... және ... саласындағы бақылау комитетінің рұқсат берген ғылыми
басылымдарында ... ... ... мен ... Құрылымы жағынан диссертациялық жұмыс
кiрiспеден, үш тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi мен
қосымшалардан тұрады.
НЕГІЗГІ ... ... үй ... кешенін қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... үй құрылысы
саласы жатады. Оның тұрақты қызмет жүргізуі көп жағдайда елдің әлеуметтік-
экономикалық жағдайын жақсартуға, ... ... ... ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың 2006 жылғы
«Қазақстан өз дамуындағы жаңа ... ... ... ... бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы»
атты ... ... ... Жолдауында әлеуметтік саланы дамытудың
басымдылықтары ретінде келесі: « ... ... ... ... дамыту және
тұрғын үй құрылысы мәселелерін шешу; жалға беру нарығын дамыту; жеке тұрғын
үй ... ... кең ... құру ...» бағыттарын атап өтті. Яғни,
тұрғын үй ... ... мен ... ... ... ... ... бағыттарының бірі болып, тұрғындардың өмір
сүруі мен қызмет атқаруы үшін ... ... ... үй ... кешені макроэкономиканың ұлғаймалы өндірісінің құрылымдық
өзгеруі мен тұрғындардың әлеуметтік жағдайын есепке ала отырып, қол жетімді
тұрғын үймен қамтамасыз ... ... ... ... бірі ... ... барлық түрғындарды белгіленген уақыт мерзіміне қарай тұрғын үй құрылысы
өнімінің қажетті көлемімен, ... ... ... үшін ... ... ... өндірістің бір саласы ретінде, басқа салаларға
қарағанда көп белгілерімен ерекшеленеді. Мұнда ... ... ... ... арқылы жүргізіледі, басқарудың ... ... ... ... оны ... ең ... шарттың бірі болып
табылады. Мұндай ерекшеліктер ретінде келесілерді ... ... ... ... ... ... ... бір аумаққа бекітіледі
(тұрғын үйдің мекен жайы болады) және көлікпен тасылмайды, яғни қоймаға қою
үшін өндірілмейді. ... ... ... ... ... олар бір саладан екінші салаға ... ... - ... ... тек сол ... ... ауысуымен
сипатталады: күрделі құрылыс саласынан ... ... ... ... ... ... ... қорлары саласына ... және ... ... ... алынады; соңғы құрылыс өнімі (тұрғын ... ... ... ... ... ... капитал сыйымдылығымен сипатталады.
Екіншіден, тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... ... бұрын тапсырыс берушіге және оның құрылысындағы
технологиялық кешеніне ... ... ... ... ... ... алуы
мүмін болған тұтынушылар арасында ... ... ... ... іздеу құрылысты жобалау сатысында жүзеге асады. Бұл құрылыс
саласында сұраныстың ұдайы өндіріс ... ... ... ... ... ... алып келеді; құрылыс өнімдері нарығы
тұрғын үй ... ... ... ... ... құрылыс ұйымы сатылатын тұрғын үй мен алынатын ... ... ... ... өзара байланыста қамтамасыз ету арқылы өндірістік
және құрылыс өнімін сату мәселелерін келіскен түрде шешуі ... ... құру ... ... және ... ... маманданған
тауарөндірушілерді тарту қажеттілігі ... ... ... ... тиімді түрлерін, құрылымын және әдістерін
қолдануды талап етеді.
Жұмыста, зерттеу ... ... үй ... кешенінің құрылыстық
қызмет атқаруын қамтамасыз ететін анықталған ... ... мен ... ... ... ... ерекшеліктері нәтижесінде
олардың қызметі мен өзара байланыстарының негізгі қатысушыларын бейнелейтін
оның келесі құрылымдық сызбасын ұсынып ... ... ... ... ... негізгі қатысушылары инвесторлар (тапсырыс
берушілер) болып ... ... ... ... ... мен ... атқарушы құрылыстық ұйымдардың құрылыс өнімдерін ... ... ... ету ... жобалық, бас мердігерлік және ... ... ... ... ... ... және
көлік ұйымдары инвесторлардың тапсырысы бойынша құрылыс ... ... ... ... ... атқарушы ұйымдар, банктер, сақтандыру
ұйымдары сатушылар (инвесторлар) мен ... ... ... ... ... яғни құрылыс өнімдерін несиелеу және
сақтандыру, келісім-шарттарды ұйымдастыру, жарнама жасау, кеңес беру ... ... ... ... қызмет етуінің ерекшелігі құрылыс өнімдеріне тапсырыс
берушілердің (инвесторлар) өздері ол өнімді пайдалануға қатыспауы ... ... ... немесе басқа тұлғаларға сатуы ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті басқару
ұйымдарының қызметкерлері, сонымен бірге елдің тұрындары бола алады.
Ұсынылған ... ... ... ... ... нарығында
мемлекеттік реттеудің қызметтері бөлініп көрсетілген, ол инвестициялық-
құрылыстық бизнестің шаруашылық заңдылықтары мен ... ... ... ... және ... жарналары нормаларын,
монополияға қарсы ... ... ... ... бөлінуін анықтау негізінде жүзеге асады.
Біздің көзқарасымыз бойынша қазіргі дағдарыс жағдайында құрылыс кешенінің
қызмет етуінің негізгі ... оның ... ... ... яғни ... ... үрдісін қамтамасыз ететін және жүзеге
асыратын сатының болмауында болып тұр.
Ескерту - Сызба автордың зерттеуі бойынша ... 1 – ... үй ... ... ... қызметтік құрылымы
Дамыған шетелдердiң тәжiрибелері көрсеткендей тиiмдi тұрғын үй ... үш ... ... ... ... Олар - жеке меншiктегi
тұрғын үйлер, коммерциялық немесе әлеуметтiк жалға тиесiлi жалдық тұрғын
үйлер және ... яғни ... ... 1 – ... ... ... ... үлгілері мен сипаттамалары
| | ... ... ... үй ... ... ... ... сипаттамалары |
|дамыту үлгілері | |
| ... ... |
|1 |2 |3 ... | ... | ... ... ... |
|Франция, Швеция, |несиелендірудің дамуы, ... ... ... ... тұрғын үй нарығының |түрiндегi кipicкe ие болады; |
|Дания, Испания, |қалыптасуы: жеке меншiктегi |еңбек миграциясын жеңiлдетуге ... ... ... ... ... |ықпал етедi және азаматтар |
|Ұлыбритания, ... ... ... |үшiн ... ие ... ... |тиесiлi жалдық тұрғын үйлер |қолайлы жолы; ... ... ... ... яғни |пайдалану, коммуналдық ... және ... ... тұрғын үй|қызметтер көрсету, мүлiктi |
|т.б. ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... тұрғын |
| ... ... ... |
| ... көлемін анықтау |шаруашылығын-дағы мәселелердi |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... | |
| ... | ... Украина | салық салу арқылы | ... үй ... ... және ... |инвестиция-лау келісім-шарттық|
|т.б. ... ... ... ... ипотекалық |
| ... ... ... ... ... |
| ... жеңілдетілген |пәтер алудағы ... |
| ... ... ... ... ... мекен-жайлық|
| ... ... ... ... ... жүйесі негізінде |
| ... ... ... ... ... жалдық тұрғын |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... және |
| ... ... типтерiн салу; |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... | дағдарыс жағдайында |
|Қазақстан үлгісі ... ... ... ... және тұрғын үй|
| ... ... ... ... ... ... тұрғын|
| ... ... ... ... ... ... жинақты іске |
| ... үй құру үшін ... ... ... |
| ... ... ... әр жылдың соңында |
| ... ... ... ... салған |
| ... ... ... ... ... төлеу; |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... дотациялар мен |жалдық тұрғын үйдің |
| ... ... ... және ... |
| ... ... ... |типтерiн салу; үлескерлік |
| |жол ... ... ... ... |
| ... үшін ... | |
| ... үйлерді тұрғызу. | |
| ... - ... ... зерттеуі бойынша құрастырылған. |
| ... ... ... орта және жоғары табысты адамдардың жеке меншiк
баспаналары бар, төмен дамыған мемлекеттердiң өзiнде жеке меншiк ... - 50% ... ... бұл ... - 40%, ... - ... - 45% құрайды, ал қалған 50% жалға берiлетiн үйлердiң үлесiнде:
оның 40% жекеменшiк иелерi бар жалға берiлетiн үйлер ... ... ... ... ... ... жалдық үйлер).
Жалдық тұрғын үйді қалыптастыру мен дамыту кезiнде, барлық нысандар сияқты
оған сыртқы және iшкi ... ... ... Егер ... ... ... жалға берiлсе, онда пәтердiң ерекшелiктерiне байланысты
оны жалдау ақысы да жоғары. Егер ... аз ... ... ... ... салынған коммуналдық үйлер жалға берiлсе, сәйкесiнше
бұл сегменттiң жалдық төлемi де ... ... ... үй ... ... ... ерекшелiгімен анықталады.
Шетелдердің тәжірибесінде тұрғын үйге ипотекалық ... ... ... оң ... ... ... әлеуметтік
жағдайының тұрақты қалыптасуы мен дамуына алып келеді. ... ... үй ... ... үшін ішкі ... халықтың
жинақтары, институциялық инвесторлардың ақшалары тартылады. Көптеген
елдерде тұрғын үй ... ... ... ... үш қағидадан
құралады: келісім-шарттық жинақ немесе «Баушпаркассен» жүйесі, ипотекалық
несиелендіру, тұрғындарға пәтер ... ... ... ... мекен-жайлық субсидия жүйесі.
Қазақстанда қаржылық дағдарыс жағдайында ... үй ... ... ... бірі ... ... ... бюджет қаржысы мерзімділік, ақылық, қайтарымдылық шартымен ұзақ
мерзімге (10-20 жыл) беріледі. Жол ... ... ... ... ... ... алу және ... жалдық тұрғын үй мақсатында тұрғындарды
қамтамасыз ету, үлескерлердің бітпеген құрылысын қолдап, қолға алу қажет.
Ел ішінде жас және көп ... ... ... ... ... құру ... ипотекалық несиелеу бойынша пайыздық жарналарды
субсидиялау қарастырылған. Cөйтіп, 15 жыл ... ... ... емес формалары дамыды: қаржылық ұйымдар тарапынан несиелендіру;
үлестік құрылыс және тұрғын үй құрылысын бөліп төлеу және т.б.
Әрбір әрекеттегі ... ... ... ... үшін оларды
қайта құрастыру, техникалық қайта жабдықтау және ... ... ... ... ... ... төмендегі шешімге енген үш
өзінше еркін нысандар ретінде қабылданады: 1) қазіргі әрекеттегі; 2) қайта
құрылған және 3) ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық жағдайы үшін, ипотекалық ... ... ... ... үйге ... баға деңгейінің қалыптасуы аймақ
тұрғындардың жалпы санының ... 15%-ға ... ... шартына
байланысты болуы мүмкін.
2 Тұрғын үй құрылыс кешенінің ... ... және даму ... ... ... ... ... тұрғын үй қорымен қамтамасыз ету
көлемі және оның ... ... ... ... ... санының жылдан-
жылға өсуі байқалады. 2008 жылды 2006 жылмен салыстырғанда адам саны 147,9
мыңға көбейді, ... ... іске ... ... 2,1 мың ... Әр пәтерге шаққанда халық саны 5,05 ... 5,07 ... ... 1 ... ... ... ... көлемі 2008 жылы 16,2 шаршы
метрге жетті, яғни 0,2 ... ... ... үй ... кешенін басқару үрдісінде оның атқарып жатқан қызметін
талдау өте маңызды роль атқарады. ... үй ... ... ... зерттеу үрдісін жүргізу барысында келесі мәселелер қойылды:
1) тұрғын үй құрылысы саласының шаруашылық ісін жүргізуде қызмет ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысы кәсіпорындарының ... ... ... ... үй ... ... ... басқару барысында
қалыптасқан ... мен ... ... үй құрылысы кәсіпорындарының шаруашылық қызметтері тұрғын үй
құрылысы кешендерінде жаңа негізгі қорларды құру мен ... ... ... ... ... ... құйылуымен байланысты.
Республикада Оңтүстік Қазақстан облысының инвестиция және ... ... ... ... ... мен ... ... негізгі капиталға бағытталған инвестициялардағы облыстың үлес
салмағы соңғы салыстырылып жатқан бес жыл ... ... ... ... құрылыс жұмыстары көлемінің үлес салмағы 3,3%-дан
4,3%-ға жетті. Бұл жылдар ішінде ... ... ... ... қосу ... ... (жалпы алаңы мың шаршы метр) үлес ... ... ... ... Бұл тұрғындар саны ел ішінде 14,6%-ды құрайтын
зерттеліп жатқан облыс үшін төмен деңгей екендігін ... - ... ... ... ... статистика басқармасы мәліметтері
негізінде құрастырылған.
Сурет 2 – Оңтүстік Қазақстан облысында тұрғын үйлерді іске қосу ... ... ... 2 – Құрылысқа тартылған инвестиция мен құрылыс қызметінің негізгі
көрсеткіштерінің серпіні, млрд. тг.
| |2005 ж.|2006 ж.|2007 ж.|2008 ж.|2008 ж. ... | | | | |2005 ж. |
| | | | | |(%) |
| |ҚР |2420,9 |2810,3 |3428,6 |3836,1 |158,4 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | |
| |ОҚО |64,9 |84,5 |127,2 |203,2 |3,1 есе |
| |% |2,7 |3,0 |3,7 |5,3 | |
| ... ... | | | | | | |
| |ҚР |1145,2 |1247,6 |1931,7 |2179,0 |1,9 есе ... | | | | | | ... | | | | | | |
| |ОҚО |37,9 |48,3 |83,6 |93,7 |2,5 есе |
| |% |3,3 |3,9 |4,3 |4,3 | |
| |ҚР |817,8 |1032,2 |948,8 |1783,4 |2,2 есе ... ... | | | | | | ... көлемі | | | | | | |
| |ОҚО |31,9 |42,7 |56,5 |82,8 |2,6 есе |
| |% |3,6 |4,1 |5,9 |4,6 | |
| |ҚР |4992 |6187 |5402,6 |6832,4 |136,9 ... ... іске ... | | | | | | |
| | | | | | | ... ... мың | | | | | | ... метр) | | | | | | |
| |ОҚО |765,5 |929,3 |812,5 |609,3 |79,5 |
| |% |15,3 |15,0 |15,0 |8,9 | |
| ... - ... ... статистика басқармасы мәліметтері негізінде|
|құрастырылған. ... ... ... ... ... сипаты мен күрделі
салымдардың құйылу тәсілдері туралы айтуға мүмкіндік береді. Жалпы облыс
бойынша нысандарды ... ... ... ... үй ... ... ... құю барысында құрылыс-монтаж жұмыстарының үлесі артты, одан
басқа тұрғын үй құрылысы кешенінде орындалған құрылыс-монтаж ... де ... ... ... негізгі капиталға бағытталған
инвестициялардың технологиялық құрылымы ... ... ... ... жж. ... ... капиталға бағытталған ... ... ... ... 58,3%-дан 46,1%-ға кемігенін,
ал жабдық, құрал, ... ... ... ... және өзге де
күрделі жұмыстар және ... ... ... ... ... ... жұмыстары капиталға бағытталған инвестициялардың
технологиялық құрылымында соңғы бес ... ... 2,5 ... ... ... саласына салынған инвестицияның ... ... ... ... ... бір-бірімен салыстырмалы
түрде қандай болғаны және болашаққа даму бағыты қалай ... ... ... ... бойынша компьютерде статистикалық-
математикалық әдістер негізінде есептелініп, олардың тренд ... ... ... ... өзгеру тенденциясы анықталды (Сурет 3).
млн. ... - ... ... ... компьютерде есептелінген
Сурет 3 – Құрылыс кешеніне қаржыландыру көздерінен инвестицияны жұмсау және
құрылыс ... ... ... ... үлгілері
Мәселен, Оңтүстік Қазақстан облысының соңғы алты жылғы ... үй ... ... ... ... ... есептелген тренд
үлгісінің математикалық бейнеленуі , оның детерминация ... тең ... ... ... өнім ауытқуының 93,7% зерттелетін
фактормен болып отырғандығын көрсетеді. Ал қалғаны (6,3%) ... ... ... үйге ... ... көлемі мен саладағы еңбек етіп
жатқан жұмысшылардың айлық жалақысы әр жылы артуда, 2012 жылғы ... ... өсуі ... ... ... ... ірі және орта кәсіпорындардағы қызмет
атқарып жатқан қызметкерлердің саны 86 ... ... ... ... және кіші ... кәсіпорын санатына кіреді, оларда орта есеппен
50-ге дейін адам ... ... ... үлес ... ... ... шаққанда
2005 жылғы 85,2%-дан 2008 жылы 86,1%-ға өсті, қызметкерлер санының 51-ден
және одан көп адам саны бар ... ... ... ... ... Оның ішінде жеке меншік нысандары 94,2%-ды құрады, шетел
меншік ... ... ... 1 бірлік болғанын талдаудан көреміз.
Құрылыстық-инвестициялық саладағы қаржылық ... ... ... ... ... негізгі тапсырыс берушілер ретінде төлем
қабілеттіліктерінің төмен ... және үй ... ... ... ... әлі де төмен екендігімен түсіндіріледі.
Облыста негізінен тұрғын үйлерді іске қосу ауданының үлкен үлесі халықтың
өз есебінен және несие алу ... ... ... ... ... ... есептегендегі тұрғын үйлерді іске қосу ауданы 2005 жылғы 342,8
шаршы метрден 2008 ... келе 255,8 ... ... ... ал ауылдық
жерлерде бұл жылдары 73,5 пайызға өскенін көреміз ... ... 3 – ... ... және ... жерлерде тұрғын үйлерді іске қосу
алаңы және серпіні
| | | | | | ... |2005 |2006 |2007 |2008 |2008 ж. |
| |ж. |ж. |ж. |ж. |2005 ж. |
| | | | | |(%) |
| ... ... ... алаңы, мың шаршы метр ... ... ... | | | | | ... мен ... |765,5 |929,3 |812,5 |609,3 |79,5 ... ... ... ... |221,8 |337,6 |268,9 |299,9 |135,2 |
| ... ... | | | | | ... өз ... және | | | | | ... ... |597,6 |884,4 |723,6 |374,7 |62,7 ... ішінде ауылдық жерлерде |206,1 |335,3 |264,7 |167,6 |81,3 |
| ... ... ... үйлерді іске қосу, ... ... ... метр |
| |342,8 |407,2 |348,5 |255,8 |74,6 ... ... | | | | | |
| |126,1 |165,3 |187,3 |218,9 |173,5 ... ... | | | | | |
| ... - ... ... облысы статистика басқармасы мәліметтері |
|негізінде құрастырылған. ... ... ... ... қызметін қолдау және оны дамыту
үшін келесілерді ескерген жөн:
- құрылыс ұйымдары мен тұтынушылар ... ... ... алудың
дұрыс қалыптасқан тетіктерінің болмауы, тұрғын үй құрылыс қатысушылары
арасында жаппай ... ... алып ... ... ... ... болды.
- ел ішінде дағдарыс әсерінен экономиканың тұрақты дамымауы тұрғын ... ... ... ұйымдарда экономикалық-қаржылық тетіктерді
дұрыс қолдануға кедергі ... ... ... ... ... тұрақты қалыптастыруда
нарық экономикасы жағдайына бейімделген бағдарламалы-мақсатты басқару
технологиясы ... ... ... үй ... кешенін қаржылық дағдарыс жағдайында қалыптастыру
және дамыту жолдары
Тұрғын үй ... ... ... ... үшін тұрақсыз сыртқы
орта жағдайында, экономикалық тұрақтылық мәселесі және оны ... ... мән ... Бас ... ... ... ... бөлімшелеріндегі өз техникасын жұмылдырмай, осы
мерзімде техникалары бос ... және орта ... ... ... яғни ... ... ... жүзеге асады.
Біздің пікірімізше, қаржылық дағдарыс ... орта ... ... ... ... ... түрін қолдану тиімді. Мұнда
бірнеше құрылыстық кәсіпорындар ... ... ... – кәсіпорындарара
бірлесу негізінде тұрғын үй құрылысын жобалау, жобалық-сметалық құжаттарды
дайындау және ... ... ... ... Олар ... ... ... оңайлатылған жүйесіне көшумен қатар, ... ... ... ... ... ... және материалдық шығындарды
қысқарту негізінде экономикалық тұрақтылыққа жетеді. Облыстағы құрылыс
ұйымдарының соңғы үш ... ... ... ... ... ... АҚ-ның «Батсу» АҚ-на қарағанда өндірілген құрылыс
көлемі екі есе төмен екендігіне қарамастан, нақты атқарылған жұмыс көлемі-
3,8 есе, ... ... ... 2 есе және ... ... 0,4%-
ға жоғары екендігі анықталды (Кесте 4).
Кесте 4 – ОҚО тұрғын үй құрылыстық кәсіпорындарының ... ... ... жж. орташа жылдық шамада)
| | | | ... ... ... | |
| |АҚ |АҚ |% |
| | | | ... өнім және ... |985519 |505128 |51,2 ... мың тг. | | | ... орташа жылдық саны,|100 |206 |206,0 ... | | | ... ... ... мың адам |123 |478 |388,6 ... | | | ... өнім мен ... |927471 |488696 |52,6 ... ... ... мың тг. | | | ... ... мың тг. |743861 |296190 |39,8 |
| ... ... ... |9837 |10875 |110,5 |
| | | | ... мың тг. | | | |
| ... ... мың тг. |16884 |65020 |385,0 ... да ... мың тг. |74606 |116609 |156,2 ... мың тг. |27150 |16432 |60,5 ... ... %. |2,9 |3,3 | |
| ... - ... АҚ мен ... АҚ ... мәліметтері |
|негізінде автор есептеген. ... үйге қол ... ... ... және ... ... ... алу қабілеттілігі қоғамның даму ... ... ... ... төлеуге жеткіліксіз қабілеттілігі, пәтер
бағасынан нақты табыс деңгейінің қалып ... ... ... ... ... ... алуы ... кері әсерін тигізуде. Сол
себептен тұрғын үй ипотекалық несиелендіру ... ұзақ ... ... ... ... бірі жоғары жалақылы тұрғындарды
ғана емес, орташа табысты ... да ... ... ... ... ету ... ... Ипотекалық несиелендіру жүйесі
дотациялық емес, нарықтық сипатта болуы қажет. Тұрғын үймен қамтамасыз
етуде ... ... ... ... ... толық
қанағаттандыратын, анық және түсінікті болуы қажет.
Тұрғын үйді сатып алу немесе құруға ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... ... ... – несие берушілерден
тартылған қаржылық ... ... ... ... ... тұрғын үйді несиелендіру жүйесінің дамуының түрі мен көлемі
аумақтағы нақты экономикалық жағдаймен, тұрғын үйге ... ... пен ... толық жауап беруімен, сондай-ақ ... ... ... негізделген инфрақұрылым-ның қалыптасуымен
анықталуы тиіс.
Қазіргі әлемдік қаржылық ... ... ел ... ... ... салуға немесе оны сатып алуға ипотекалық несиелеуде ... ... ... ... қарамастан әрбір жанұя өзінің ... үйі ... ... ... Республикасының Президенті
Н.Ә.Назарбаевтің халыққа жолдауында «тұрғын үй ... ... алға ... ... ... деп атап өтуі де ел ішіндегі
тұрғындардың тұрғын ... ... ... бір ... ... ... бұл мәселені шешудің бір жолы, кеңейтілген ашық
үлгі бойынша банктердегі ипотекалық несиелеу ... үшін ... ... ... ... ... мүліктермен
қамтамасыз етілген екінші реттегі бағалы ... ... ... жүзеге
асырылуы тиіс. Екiншi, Қазақстан ... ... ... ... ... аясында республикалық бюджет есебiнен арендалық ... ... үй ... ... ... ... ... Артық шығын жұмсап
жаңадан тұрғын үй салғанша, салынып тұpған жаңа үйдi сатып алу мемлекетке
әлдеқайда тиiмдi екендігі ... Сол ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын жүргiзумен қатар, ... ... ... ... беру ... бiр жолы ... қатысу туралы тұрғын үй құрылысы заңдылықтарына
Үкімет тарапынан елеулi өзгерiстер ... ... ... ... ... қойылатын заң талаптары күшейтiлуі ... ... ... ... туралы келiсiм-шарт құрылыс салушы мен үлескер
арасында ғана жасалынатын болса, eндi оған ... пен ... ... ... төрт ... ... жасалынуы керек. Құрылыс салушыға
лицензия беру тәртiбiне де өзгерiс енгiзiлiп, ол eкi кезеңде және әрбiр ... ... ... тиіс. Үшiншiден, үлескердiң құрылысқа қосатын
қаржысының бiр ... eндi ... ... ... ол ... ... үй құрылысы толық аяқталып пайдалaнyғa берiлгеннен кейiн ғана
берiлуі қажет.
Біздің пікірімізше, ... ... ... ... үй ... ... жоюдың және бір жолы – тұрғын үй құрылыс жинақ банкісін
қалыптастыру және дамыту арқылы тұрғындарға ... үйге қол ... беру ... ... ... ... ... үй құрылыс жинақ ақша
жүйесiне қазақстандықтардың ... арта ... ... ... өзi ... банктiң мемлекет қолдауынан кейін қарқынды
дамып келе жатқандығын байқатады. Банк ... ... ... отырып, қазақстандық тұрғындардың тұрғын үйге қол жеткiзуi үшiн ... ... ... ... ... жинауына қолайлы жағдай жасап, бұл
бағытта бiрқатар iргелi ... ... ... ... ... ... үй құрылыс жинақ банкісінe тұрғындар назарын аударып
oтырған маңызды, әрi тиiмдi ... бiрi – ... ... ... ... ... үй ... ақша жүйесiндегi мемлекет
сыйлықақысы есебiнен клиенттiң салымдары жинақтау кезеңiндегi құнсызданудан
қорғалады. Тұрғындардың ай ... ... ... ... жүзеге
асырылатын жинақтарына жинақтау мерзiмiнiң өне бойына мемлекет ... ... ... үй ... ... ... ... сыйақысы жүйелi
түрде қосылып отырады. Соның нәтижесiнде салымның көлемi одан әpi ... өзге ... ... ... бұл банктiң басымдықтары
бiршама жоғары ... ... үй ... ... ақша ... – бұл ... берушiнiң өз жұмысшыларын
әлеуметтiк тұрғыда ынталандыру ... ... мол шара ... Егер ... ... көлемдi болса, банктiң сыйлықақысы да
соғұрлым көп ... ... ... мәні де ... ... ... ... жинақ банкiмен тұрғын үй займын алуға шарт ... ел ... ... салымшылар мемлекеттің өздерiне деген қолдауын анық сезiнеді. Сала
мамандарының айтуынша, осы салымдарға 20% ... ... ... ... ... үй ... ... ұйғарған
азаматтар мұндай мүмкiндiктi толықтай пайдалануына болады. Қазiрден бастап
банкпен шарт жасасып, алғашқы салымдарын енгiзгендер ... ... ... жиналғанына қарамастан, жыл аяғында оған eкi жүз айлық есептiк
көрсеткiштiң 20%-ы ... ... ... ... ... үй ... саласында дағдарыстан шығу үшін қабылдаған іс-шаралар
жоғарыдағы айтылған және ұсынылған пікірлерді толық ... ... ... ... үй ... әсер ... ... әсерін корреляциялық-регрессиялық ... ... ... ... ... ... заңдылықтарды берді:
. ... - ... ... ... ... іске ... мың ш.м.; ... үйге жұмсалған инвестиция, млн. тг.; - бір шаршы метрдің
орташа құны, мың. тг.; - ... ... ... ... тг.; ... ... көлемі, млн. тг.
Көптік корреляцияның детерминация коэффициентінің мәні бойынша, ... ... ... ... ... ... ... екендігі, ,
арасындағы өзара байданыс өте тығыз екендігі анықталды.
Тұрғын үйге ... бір ... ... - әр ... 0,0661 мың ... ... іске ... алып келетінін, ал бір ... ... ... ... ... ... ... мен құрылыс жұмыстары көлемінің
бір бірлікке өсуі ... ... іске ... кері ... ... ... ... байқаймыз.
Сонымен қатар облыс деңгейінде тұрғын үйлерді іске қосуға әсер ететін
фактордың жеке және ... ... ... ...
жоғары екендігі және олардың оң әсер етуі зерттеу
нәтижесінде дәлелденді.
Ескерту - Автордың зерттеуі ... ... ... 4 – ... ... ... тұрғын үй құрылысының негізгі
көрсеткіштері серпінінің тренд үлгілері
Тұрғындарды тұрғын үймен қамтамасыз ету және қаржыландыру алдыңғы ... ... ... үй ... үшін бюджеттік қаржылық қорды
орталықтанған түрде бөлу, тұрғын үй салу және ... ... ... ... ... беру қолға алынған болатын. Сонымен қатар ауылдық
елді мекендер мен ... ... өз ... де ... үй салып
алуға мүмкіндіктері болды.
Қазақстанда қазіргі таңда көптеген отбасы тұрғын үй мәселесін ... банк ... ... ... жолымен шешуде. Зерттеу
нәтижесі бойынша облыста тұрғын үйге ... ... жыл ... ... ... ... ... 2007 жылы басталған қаржылық
дағдарыстың әсерінен тұрғын үйлерді іске қосу және ... ... ... ... және ... ... ... үйлерді іске қосу ауданы
төмендеуде, оны ... ... ... ... ... 0,6620, 0,4404 және 0,5266 ... 5 – Облыстағы тұрғын үй құрылысы саласын дамытудың тренд үлгілері ... ... ... ... сценариі бойынша
Оңтүстік Қазақстан облысындағы тұрғын үй құрылысын болашақта стратегиялық
дамыту мақсатында ... ... ... және ... ... арқылы көп жылдық нақты
мәліметтерді арнайы компьютерлік бағдарлама ... ... ... ... ... ... ... бойынша облыстағы
тұрғын үй құрылысын болашаққа дамыту нұсқасы ... ... ... 5).
2012 жылға анықталған оңтайлы негізгі көрсеткіштер нәтижелерін, олардың
2005-2008 жж. орташа ... ... ... үйге жұмсалған
инвестиция көлемі 29,6%-ға артатыны, құрылыс жұмыстары көлемі 92,5%-ға,
тұрғын ... іске қосу - ... ... үй құрылыс саласындағы
жұмысшының орташа айлық атаулы ...... ... анықталды.
Тұрғын үй құрылысы кешені қызметтерін оңтайландыру мақсатында, құрылыс
кәсіпорындарының табыстылығын жоғарылату, сұранысқа ие, үй ... ... ... өнім ... ... ... автор ұсынған іс-
шараларды жүзеге асыра отырып, ... ... ... ... ... сай сату ... ... үй құрылысы саласын тұрақты
қалыптастыруға және дамытуға мүмкіндік бар.
ҚОРЫТЫНДЫ
1. Әлеуметтік-экономикалық жүйені дамытудың ... ... үй ... кешенін дамытудың әлемдік ... ... мен ... ... ала ... ... ... үй құрылыс
кешенін дамытудың ... ... ... ... ... табиғи-географиялық, өндірістік-
технологиялық, экологиялық және ұйымдастыру-басқарушылық. Әрбір құрамдас
бөлік сәйкес келетін факторлармен ... Үй ... ... ... ... ішкі «реттеушісі» болып ондағы
барлық ортақ мүдделі қатысушылар, ... ... ... мен ... ... ... тұрғын үй құрылыстық жүйе
алынады. Тұрғын үй құрылыстық кешені қолданатын құрылыстық материалдардың,
бұйымдар және құрастырылған ... ... ... ... ... ... технологияларының түрлерін таңдап, ұсынады, бәсекеге
қабілеттілігін, ыңғайлылығын, экологиялық ... ... ... ... әрекет ету барысындағы пайдалану шығындарын,
құрылыстық өнімдердің нарықтық бағасын негіздейді.
3. Тұрғын үй ... ... ... кең көлемде қол жетімді тұрғын үй
факторлары әсер етеді. Қол жетімді тұрғын үй, сол тұрғын ... ... ... ... ... ... тұрғындардың әрбір әлеуметтік
топ ішіндегі тұрғындардың тұрғын үйді алу мүмкіншілігі ретінде қарастыру
ұсынылады. Қол жетімді ... үйді ... үшін ... қол ... тұрғын
үй индексін қолдану қажет, алайда бұл ... ... ... ең ... ... ... тұрғын үй коммуналдық төлемақысының көлемін, өндірістің
қызмет ету барысындағы өндірістік шығындардың ... ... ... ... Үй ... ... ... атқаруы барысында тұрғын үй мәселесінің
басымдылығын бейнелейтін ... ... ... бағалау көрсеткіші
ретінде, аймақтағы тұрғын үймен тұрғындарды қамтамасыз ету көрсеткішін
қолдану мақсатқа сай ... ... ... қолданылатын халықты
тұрғын үймен қамтамасыз ету ұғымы, жыл соңындағы барық ... үй ... сол ... ... ... ... ... бөлумен
есептелінуі мәні жағынан төменгі ... ... ... ... ... орташа есептемеде аймақтағы тұрғындардың тұрғын үй
жағдайының әлеуметтік ... ... ... ... «жойылады».
Тұрғындарды тұрғын үймен қамтамасыз етуді дұрыс сипаттау үшін тұрғындардың
салып жатқан тұрғын үйлерінің ауданы ... ... ... ... ... ... жүйенің құрылымы өзара байланысты алты ішкі ... ... ... ... серпінді болжау; тұрғын үйді
тұтынушылардың әлеуметтік тобы бойынша тұрғындарға бөлу; тұрғын үй ... ... ... қорды бағалау және болжау; тұрғын үй
ғимараттарының құрылыстық ... ... ... ... ... үй ... серпіні мен құрылымын болжау; құрылыстың өндірістік
базасының жүйе ... ... ... ... ... ... жабдықтау, қайта құрастыру, жаңа құрылыс) анықтау арқылы,
құрылыстық материалдар, бұйымдар және құрастырылған құрылыстық заттарға
қажеттілігін ... ... ... ... ... ... қағидаларға негізделуі
қажет: ұйымдардың негізделген, саналы түрде ... даму ... ... ... ... үшін ... түрлері мен жаңа
формаларын әрдайым іздеу; шаруашылық қызметін атқару мен дамудың ең ... ... ... ішкі ... мен оның элементтерін
басқаратын және басқарылатын, тұрғын үй ... ... мен ... ... ... қатынасты қамтамасыз ету қажет.
7. Құрылыс кешенінің қызмет атқаруының ... ... ... ... ... жж. ... меншіктікті жекелендіру нәтижесінде тұрғын үй
құрылыстық өнімдерін еркін сатушылар (құрылыстық ... мен ... ... ... ... тұрғындар) арасындағы өзара
іс-әрекеттерді қалыптастыру қажеттілігі;
- мердігерлерді еркін таңдау, бұл тұрғын үй ... ... ... ... ... негізделген бағаны қоюға мүмкіндік береді;
- құрылысқа қатысушылардың жауапкершіліктері мен ... ... ... келісімімен тұрғын үй құрылысы өнімін сатушылар мен
сатып алушылар ... ... ... ... ... басқа да салалармен салыстырғанда тұрғын үй құрылыс кешені күрделі
құрылысына қаржыландырудың мемлекеттік көздерін ... ... ... ... ... бұл бәсекелестіктің болуын қажет етеді,
сөйтіп құрылыстық өнімдерді жоғарғы сапамен қамтамасыз ... аса ... ... ... ... ... тұрғын үйлерді іске қосу көлеміне әсер ететін төрт
фактордың әсер ... ... ... ... және факторлық талдау
үшін оның ... ... ... математикалық теңдеу
ретінде әзірленді. Көптік корреляциялық-регрессиялық үлгінің ... ... ... ... іске қосу ... осы төрт ... ... қарағанда әсері жоғары деңгейде ... ... ... ... ... әсері 91,09%-ды құрайтындығы
анықталды.
9. Оңтүстік Қазақстан облысы тұрғын үй құрылысы саласын экстраполяциялық
сценарий бойынша ... ... ... ... 2012 ... ... 2005-2008 жж. орташа мәнімен салыстырғанда тұрғын үйге ... ... ... ... ... ... көлемі 92,5%-ға,
тұрғын үйлерді іске қосу - ... ... үй ... ... орташа айлық атаулы жалақысы – 63,3%-ға өсетіні
анықталды.
Сөйтіп, тұрғын үй құрылысы ... ... ... мен ... ... мен ... арқылы құрылыстық материалдар және
бұйымдарға қажеттілікті болжауда, облыстағы тұрғын үй ... ... оның ішкі ... үшін ... өндірістік-көліктік түрдегі
статистикалық көп өлшемді үлгілерді қолдану арқылы жоғары ... ... қол ... ... ... үй ... кешенінің
қалыптасып, тұрақты дамуына мүмкіндік жасалады.
Диссертация тақырыбы бойынша жарияланған ЕҢБЕКТЕР тізімі:
1 Ертаев Е.Ж. Қазіргі кездегі құрылыс саласын маркетингі қызмет ... ... ... // ... даму – ... ... негізі». М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан
мемлекеттік университеті. ... ... ... ... ... 2006. -103-105 б.
2 Ертаев Е.Ж. Құрылыс кешеніндегі маркетингтік даму ... ... -2006. ... -14-17 б.
3 Ертаев Е.Ж. Маркетинг – бұл нарықтық қажеттіліктерді қанағаттандыруға
мүмкіндік беретін іс-шаралар мен ... ... ... ... оқулары
-5 – Ауезовские чтение-5»: ... ... ... ... даму ... мен ...... в гуманитарном
измерении: тенденции, поиск, перспективы развития». ... ... ... ... ... Е.Ж. Маркетинг нарықтағы қызмет жүйесі ретіндегі ... // ... -2006. -№3-4. -253-254 ... ... Е.Ж. ... ... ... маркетингтік ортасы
// «Қазақстан жоғары мектебі». -2007. -№1. -262-264 ... ... Е.Ж., ... Ф.С. Құрылыс саласындағы маркетингтің даму
ерекшеліктері // «Қазақстан Республикасы ... ... ... ... - бәсекелестікке қабілеттіліктің айғағы» ... ... ... ... ... 2007. -51-54 б.
7 Ертаев Е.Ж. Оңтүстік Қазақстан облысының тұрғын ... ... ... ... құнын маркетингтік зерттеу // ... ... -18-21 ... ... Е.Ж. ... эффективности производственной деятельности
строительных организаций и рынка ... в ... ... //
Материалы республиканской научно-практической конференции «Новое качество
экономического роста: инновации, конкурентоспособность, ... Том ... ... -2008. ... ... Е.Ж. ... үй ... кешенін қалыптастыру және дамытудың
теориялық ... // ... ... ... ... атты ХҒТК ... Академиялық инновациялық
университет. Нұрлы ... ... -2009. ... ... ... Е.Ж. ... ... облысындағы тұрғын үй құрылысының қазіргі
жағдайы және оның даму ... // ... ... ... ... 2009. ... -201-206 б. (авторлармен бірге).
11 Ертаев Е.Ж. Құрылыс кешені ұйымдарының қызмет көлемі мен даму деңгейін
талдау // ... ... ... ... ... -2009.
-№1(64). -344-349 б.
12 Ертаев Е.Ж. Қаржылық дағдарыстың тұрғын үй құрылысына әсері және ... жою ... // ... ... ... ... атты ХҒТК ... Академиялық инновациялық
университет. Нұрлы бейне. 1-том. -Шымкент. -2009. -48-52 б.
13 Ертаев Е. Ж. ... үй ... ... ... ... // ... экономиканы индустриалды-инновациялық дамыту
мәселелері» атты ХҒТК материалдары. Академиялық инновациялық университет.
Нұрлы бейне, 2-том. ... -2009. -3-8 б. ... ... ... Е.Ж. ... үй ... саласының дамуын экономикалық-
математикалық әдістер негізінде талдау // ... ... ... ... атты ХҒТК ... ... университет. Нұрлы бейне. 2-том. ... -234-237 б. ... ... ... Е.Ж. ... ... ... іске қосылған тұрғын үйлер
көлемін маркетингтік ... // ... ... мектебі» журналы. -2009.
-№1. -296-298 б.
РЕЗЮМЕ
ЕРТАЕВ ЕРМЕК ЖАХАНШАЕВИЧ
Пути формирования и ... ... ... ... ... Южно-Казахстанской области)
Диссертация на соискание ученой степени кандидата экономических наук по
специальности 08.00.05 – ... и ... ... хозяйством
(по отраслям и сферам деятельности)
Актуальность темы исследования. В условиях глобализации ... ... ... мирового кризиса важнейшей задачей является обеспечение
устойчивого развития строительного ... В ... с этим ... ... ... посвященные проблемам формирования и
развития жилищно-строительного комплекса. Актуальность проблемы ... ... ... ... ... их ... обусловили выбор темы диссертации.
Цели и задачи исследования. Цель диссертационной работы состоит ... ... ... и ... ... жилищно-
строительного комплекса и определении их приоритетных направлений.
- теоретико-методическое обоснование формирования и развития ... ... ... ... ... ... жилищного строительства и использование
их в отечественной практике в условиях экономического кризиса;
- ... ... ... и ... ... ... ... комплекса;
- анализ современного ... ... ... в кризисе, математико-статистическое ... ... и ... их ... ... ... ... производственных коопераций
малых и крупных предприятий в ... ... ... влияния экономического кризиса на отечественный жилищно-
строительный комплекс и предложение ... ... их ... ... ... исследования рассматривается экономическая система
регионального жилищно-строительного комплекса.
Предметом исследования являются ... ... ... ... ... и ... ... жилищно-
строительного комплекса.
Теоретической и методологической базой исследования явились ... и ... ... отражающие фундаментальные концепции,
теоретические и практические основы формирования и ... ... ... ... ... ... ... научной базы,
основу которой составляют экономическая теория, общая теория систем, теория
прогнозирования, математическое моделирование, статистика и др. В ... ... ... ... и логического анализов, методы
математического моделирования, метод ... ... ... ... послужили материалы государственных
органов ... (в том ... ... ... ... ... ... Казахстан, официальные
законодательные и нормативные документы.
Научная значимость работы состоит в развитии принципов и положений ... ... ... ... результате исследования автором получены ... ... ... Обоснованы теоретико-методические основы формирования и развития жилищно-
строительного комплекса.
2. ... и ... ... ... ... комплекса с учетом опыта зарубежных стран применительно к
отечественному жилищно-строительному комплексу.
3. ... ... ... и ... ... ... ... ЮКО;
4. Предложена и обоснована методика прогнозирования жилищного строительства
региона на ... на ... ... ... ... ... ... и результаты, полученные в процессе
исследования проблемы ... ... и ... ... в ... ... Южно-Казахстанской области.
Научно-практическое значение диссертационного исследования. Приведенные в
работе ... и ... дают ... определить основные
направления устойчивого развития ... ... в ... кризиса.
THE SUMMARY
Ertayev Ermek
Ways of perfection of spread in conditions of an ... an example of the ... ... ... on competition of a scientific degree of ... ... on a ... 08.00.05 - Economy and ... of ... economy
(On branches and fields of activity)
Actuality of a theme of research. In conditions of world ... ... an ... of a problem of food safety of the country the ... is ... of steady ... of spreads. In this connection
the special actuality is got with the researches, devoted to problems ... ... of spreads. Carrying out of such ... at ... of ... is ... important: at a level ... at a level of ... at a level of region, at a level ... country as a whole. In modern conditions the special importance is got
with researches of social and economic aspects of region. It is caused ... region aspect is the major part of uniform system of social ... ... building sectors of a national ... Without
research and the decision of problems at a level of district their ... higher ... levels is ... of a problem of steady ... of ... ... scientific development have caused a choice of a theme of ... purposes and research ... The purpose of ... ... in a ... ... of steady ... of spreads
in a system of a national facilities and definition of their ... ... of spreads and the analysis of its ... the analysis of a ... and the ... of ... of ... a housing of spreads at various stages of evolution of a management of
the national economy;
- the analysis of a modern ... and the main ... of ... spreads;
- formations of set of criteria and ... of an ... ... of activity of ... ... of ... laws and the general economic laws ... condition of a regional spreads and its ... in ... ... of set of ... and factors of ... of system of a
regional spreads and the analysis of their interrelation with parameters of
system;
- researches of a role of the factor of ... of ... ... of ... of ... modelling parameters of development of subsystems of housing construction
and building materials in scales of region.
As object of research the economic system of a regional spreads ... of research are ... ... and ... questions
of forecasting of development of a regional spreads.
Theoretical and methodological base of research were the works of ... foreign ... ... ... ... ... ... methodology of modelling of parameters of development of complex social
and economic systems, ... and ... bases of ... ... of branches of national economy, aspects of ... ... systems.
Carrying out of researches has demanded attraction of modern ... which basis make the economic theory, the general theory of ... theory of ... ... modelling, statistics, etc. During
work methods of system and logic ... methods of ... a method ... ... are ... ... base of researches materials of the state bodies ... ... the ... region), reviews of social ... ... of Republic ... official legislative and
normative documents have served.
The scientific importance of work consists in development of principles ... of the theory of ... of activity of branch ... ... to building manufacture.
As a result of research following basic scientific results are received ... ... The basic ... and the factors defining a ... ... of a regional housing spreads are revealed and ... The methodological bases of forecasting providing support ... ... in system of a regional spread are offered ... The central moment of the developed methodology are the regulations
about dominating in ... of spread of a category of ... system of a building in which the ... of ... ... all.
3. Structures and the basic ... ... and models ... system of ... of ... of a regional ... consider general-system laws, a modern condition, and also influence
natural-geographic, social and ... ... ... ... both organizational-administrative components and
factors on functioning and ... ... of spread are ... The ... and ... of ... of the ... of
region on social groups of "consumers" of ... are ... ... social group the ... standard of the ... described
is designated by the certain degree of quality and cost. As criterion in
this procedure the known ... of an index of ... ... is ... The technique of forecasting of dynamics and ... of ... in the region, being by a basis for ... planning ... of activity of a regional housing spread is offered and ... The ... of an estimation of an investment resource of the region
necessary for housing ... is offered. The index of annual ... ... which value is caused by ... and a measure ... of the potential investors, operating schemes of crediting
of housing construction, rates of ... is put in a basis of ... The ... of ... of sequence of ... of ... of the enterprise of the industry of the building
materials, providing decrease in volume of demanded ... ... of ... ... positions and the results received
during research of a problem are ... ... and have ... ... in management of construction of the South-Kazakhstan
region.
Scientific-practical value of dissertational research. The offers resulted
in work and the ... enable to define the basic ... ... ... of spread in conditions of an economic crisis.
ЕРТАЕВ ЕРМЕК ЖАХАНЧАЕВИЧ
Тұрғын үй құрылысы кешенін қалыптастыру және ... ... ... ... мысалында)
08.00.05 – Экономика және халық шаруашылығын ... және ... ... ... ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесiн алу үшiн
дайындалған диссертацияның
АВТОРЕФЕРАТЫ
Басуға 25.12.2009 ж. қол қойылды. Пішімі 60х84 1/16. Офсеттік ... түрі ... RISO ... ... ... табағы 1,5.
Таралымы 100 дана. Тапсырыс № 2512.
“Нұрлы бейне” баспаханасында басылды.
050062, Шымкент қаласы, А. ... ... Б -үй, 1- ... ... үй ... ... ... инвестициялық саясат, салық саясаты,
заңдар
ТҮҚК - не ҚҰРЫЛЫС ӨНІМДЕРІН САТЫП АЛУШЫЛАР
ТҮҚК-нің ҚҰРЫЛЫС ӨНІМІНІҢ ТҰТЫНУШЫЛАРЫ
ЖАРНАМА ... ... ... ... ЖОБАЛАУ
СУБМЕРДІГЕР ҚҰРЫЛЫС ... ... ... ... ... ... ҰЙЫМДАРЫ
ҰЙЫМДАРЫ
ТҮҚК ҚҰРЫЛЫСТЫҚ ӨНІМДЕРІН САТУШЫЛАР
ИНВЕСТОРЛАР ... ... іс ... ... ... шешім қабылдау
ТҮҚК кәсіпорындары, ұйымдары, тұрғындар
ТҮҚК құрылыстық өнімін ... ... ... ... Банк ... ... Құрылыс ... ... ... ... ... ... ... ... құру ... дарын
құрылысты
қамту ... ... ... ... ... ... жобаны жүзеге асыру
| | | | | ... ... ... мен |2010 |2012 |
| |08 ... |ж. |ж. |
| |жж. ... | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| | | | | ... ... ... бағытталған|120,0 | |173,1 |237,4 |
| | | | | ... ... тг. | | | | |
| | | | | ... ішінде тұрғын үйге |17,9 | |20,4 |23,2 ... ... млн. | | | | ... | | | | ... ... ... ... | | | |
| ... ... тг. | | | | ... Тұрғын үйлерді іске | | | | ... |779,2 | |858,4 |1002,9 ... м2. | | | | ... ... | | | | |
| - ... өз ... | | | | ... |644,9 | |668,5 |775,3 ... ... мың м2. | | | | |
| ... ... | | |258,6 |299,3 |
|- ... ... мың м2. |243,3 | | | |
| | | | | ... ... ... көлемі, | | | | |
| |109,4 | |95,7 |122,8 ... метр | | | | ... ... ... ... | | | | |
| |38194 | ... ... ... ... | | | | ... - ... үлгілері және корреляциялық-регрессиялық үлгілер негізінде|
|автор есептеген ... ... іске ... мың ... метр
соның ішінде, тұрғындардың қаражатына, мың шаршы метр
өткен жылға % есебімен
-----------------------
32

Пән: Құрылыс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 – 2009 жылдарға арналған бағдарламасы80 бет
Қостанай облысының әлеуметтік – экономикалық дамуының 2009-2011 жылдарға арналған негізгі бағыттары128 бет
CREDO DAT жүйесі туралы мәліметтер5 бет
«Инвестициялық процестегі құрылыс кешенінің рөлі»13 бет
Агро маркетинг27 бет
Агробизнес және агроөнеркәсіп кешені10 бет
Агробизнес және агроөнеркәсіптік кешен9 бет
Агробизнесті мемлекеттік реттеудің қажеттілігі11 бет
Агроөнеркәсіптің кешенінің қалыптауы және халық шаруашылығындағы алатын орны5 бет
Байқоңыр ғарыш айлағы құрылғалы 49 жыл болды10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь