Қорғалжың және Барсакелмес қорықтары

1 Қорғалжың қорығы
2 Барсакелмес қорығы
Осы уақытқа дейін тұрғыны аз Орталық Қазақстан, жирмасыншы ғасырдың 50 – ші жылдарында белсенді игеріле бастады. Сол кездегілердің айтуынша, тың көтеруге мыңдаған адамдар келді, яғни табиғаттың табиғи бірлестіктерін бүлдірді: далаларды жырты, елді мекендер салды, өзендер мен жылғаларға бөгеттер қойды, есімдік жабынын құртқан мал санын көбейтті.
Бірегей Қазақстан даласының үлгі боларлық жерлерін сақтау туралы мәселе туды. 1957ж теңіз көлі аңшылық қорықшасы деп жарияланды, бір жылдан кейін теңіздің оңтүстігінде далалы жерлерді қосып, Қорғалжың қорығы ұйымдастырылды. Одан кейінгі онжылдықта қорғалатын територияның орны мен қорғау тәртібі бірнеше рет өзгерді. 1968ж сол кездегі бар болған орман аңшылық шаруашылығы негізінде Қорғалжың қорығы қайта құрылды. Дегенмен қорық құрамына тек теңіз өзенімен Қорғалжыңның айналасындағы екі шаңырылдай аймақ қана кіру, ал бірегей далалар қорғалусыз сыртта қалды. Қазіргі кезде де осы қалпында қалып отыр. 1974ж. бұл қорық дамсар тізімінің А дәрежесіне енгізілді.
Қорғалжың қорығының қазіргі шекарасы шамамен 2600 шаршы шақырым, ол Теңіз – Қорғалжың ойпатының ең төменгі бөлігінде орналасқан, мұнда қазақ шоқылары мен Көкшетау қыраты арасындағы негізгі өзендері құяды. Мұнда жер бедері тегіс, Теңізден батысқа және оңтүстікке қарай шамалы адырлы. Ойпаттың ең жоғарғы биіктігі теңіз деңгейінен 304-420м. Қорық құрамына екі үлкен көл кіреді, оларға өзінің жайлап аққан суларын Нұра өзені құяды. Орталық және Солтүстік Қазақстанның басқа көлдері сияқты, олар да маусымдық толып тұрады және көпжылдық ауытқулар болды. Сондықтан тау көлдер мөлшері, пішіні және жаға сызығы жылдан жылға өзгеріп тұрады. Айлақ ауа райы қатаң континентальды, қысы суық, ұзақ және жазы ыстық, құрғақ.
        
        Қорғалжың қорығы
Осы уақытқа дейін тұрғыны аз Орталық Қазақстан, жирмасыншы ғасырдың
50 – ші ... ... ... ... Сол ... айтуынша,
тың көтеруге мыңдаған адамдар келді, яғни табиғаттың табиғи бірлестіктерін
бүлдірді: далаларды жырты, елді ... ... ... мен жылғаларға
бөгеттер қойды, есімдік жабынын құртқан мал ... ... ... даласының үлгі боларлық жерлерін сақтау туралы ... 1957ж ... көлі ... ... деп ... бір ... кейін
теңіздің оңтүстігінде далалы жерлерді қосып, ... ... Одан ... ... қорғалатын територияның орны мен
қорғау тәртібі бірнеше рет өзгерді. 1968ж сол кездегі бар ... ... ... негізінде Қорғалжың қорығы қайта құрылды. Дегенмен
қорық құрамына тек ... ... ... ... екі ... қана ... ал ... далалар қорғалусыз сыртта қалды. Қазіргі кезде
де осы қалпында қалып отыр. 1974ж. бұл қорық дамсар тізімінің А ... ... ... шекарасы шамамен 2600 шаршы шақырым, ол
Теңіз – ... ... ең ... ... орналасқан, мұнда қазақ
шоқылары мен Көкшетау қыраты арасындағы негізгі өзендері құяды. Мұнда жер
бедері тегіс, ... ... және ... қарай шамалы адырлы.
Ойпаттың ең жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... көл кіреді, оларға өзінің жайлап аққан суларын Нұра ... ... және ... ... басқа көлдері сияқты, олар да маусымдық
толып тұрады және көпжылдық ауытқулар болды. Сондықтан тау ... ... және жаға ... ... ... өзгеріп тұрады. Айлақ ауа райы қатаң
континентальды, қысы ... ұзақ және жазы ... ... ... ... ... ... +44с шілдеде, -49с қаңтарда болады. Қар қазан
соңында түседі, сол кезде көлдер қатады, сәуірдің ... ғана ... ... ... жиі болады, аяздары ұзақ, қатты желдер ... ... ... ... ... бірақ көлдер мұздан ай
ортасында, кейде сәуір соңында ғана босайды. Аязсыз уақыт бес ай ... ... ... құрғақ далалы және шөлейтті аймақтар қиылысында
орналасқан. Мұнда жылына 200-350 мм ... ... Олар ... ... (қар) және мамыр (жаңбыр) айларында жауады. ... ... ... жаз ... ... ... қалады.
Соңғы жылдары қорық териториясы мен оның айналасында ақбас үйрек ... ... және ... ... ... ... ... жобалар
жұмыс істеп жатыр. ... ... ең ...... су-
батпақты жерлеріне арналған БҰҰДБ жобасы. Осы жобаның арқасында мұнда
биологтардың бар мамандарының ... ... ... ... ... бірлестіктердің қазіргі жағдайларына талдау жасап, қорық
териториясын кеңейтуге ұсыныс жасады.
Барсакелмес қорығы
Барсакелмес қорығы тарихы 1929ж. ... ... аң ... ... ... басталады. Арамға зорманнан басқа
қарақұйрық, ақбөбен, орқоян, сұр шіл, ... ... ... ... осы ... ... ... құрылды. Ашылғанға дейін мұнда ақ
бөкеннің 50-60 басы ... 1953 жылы ... ... ... ... ... жануарлар саны жылдан жылға ауа райы жағдайына,
қыс өтуіне, қоректеріне ... ... ... ... ... ... әкелінген тоғыз бас қарақұйрық саны ауытқыды. 1948-1949
жылдардың ... қысы ... ... ... әкелдіі нәтижесінде 60
бас қана қалды. Бұл жердің жағдайларына едәуір бейім ақбөкендер болды, ... ... саны 3000 ... ... ал қолайсыз жылдары 3-5 есеге
төмендеді. 1983 жылға санақ мәліметтері бойынша аралда 230 ... ... 242 ... ... Тұщы ... ... және ... суы
тұзының жетіспеушілігіне және теңіз суы тұзының артуына байланысты ... ... ... ... ... ... 1990 ... соңында
Арал құрлыққа қосылды. Қалған жануарлар жағалауда ішетін еу көзін іздеп
қоныс аударды. ... ... ... және ... ... ... құландардың тіршілік ортасы шағын болғандықтан қорықты кеңейту
мәселесі туды. Бұл кеңейтудің жобасы 2005 жылы ... ... ... ... екі ...... және Қасқақұланнан» тұрады.
«Барсакелмес» бөлімі бұрынғы қорық териториясынан (16975га) және ... ... ... көлемі 50884 га болды, оның 37725 га қорық орталығы,
ал 13159 га аралық аймақ. ... ... ... 109942 га, ... га қорық орталығы, аралық аймағы 41788 га. ... ... ... ... ... 105879 га, ал аралық аймағы 54947
га.
Қорықтың әкімшілік мекен-жайы Қызылорда облысының Арал ... ... ...... 1300 ... және Қазалы қаласынан батысқа 210
шақырым жерде орналасқан.
Қорық териториясының ... ... және ... да мемлекет
ғалымдарының бірлескен ғылыми жұмыстарының ... ... ... ... белгілеп берді. Кіші теңізге құятын Сырдарияның жаңа
атырауы – «Дельта» бөлімін қосу ... шешу ... ... ... ... ағысын реттеу және Солтүстік Арал теңізін сақтау» жобасы біткенде,
кең су батпақ ... ... ... ... Олар ... ... және суда жүзетін құстардың тіршілік ортасы. Сонымен қатар
сирек өсімдіктері бар шалғынды – тоғайлы экожүйе ретінде бағалы.

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының қорықтары және олардың туризмдегі рөлі (Қорғалжын қорығы мысалында)64 бет
Қазақстан аумағындағы қорықтар57 бет
Қазақстан қорықтарына сипаттама29 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
Қазақстан Республикасының қорықтық аймақтары4 бет
Азияның қорықтары на физикалық географиялық сипаттама17 бет
Барсакелмес қорығы26 бет
Барсакелмес қорығы туралы10 бет
Қазақстан қорықтары7 бет
Қазақстан қорықтары - еліміздің ұлттық мұрасы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь