Гидросфера туралы мәліметтер

Гидросфера туралы мәліметтер. Жер шарының сулы аудандарының жиынтығын гидросфера деп атайды. Гидросфераға мұхиттар, теңіздер, өзендер, тоғандар, ми батпақ, топырақтағы, жер астындағы және атмосфералық ауадағы сулар кіреді. Дүние жүзінің ¾ бөлігі су. Мұхит пен теңіздердің жалпы аудандары құрғақ территорияның ауданынан 2,5 есе артық. Гидросфера биосфераның басқа бөліктері – литосфера (жер асты сулары), атмосфера (булы дымқыл) және оларда тіршілік ететін тірі организмдермен тығыз байланыста. Гидросфераның жалпы көлемі 1455 млн. км .
Жалпы су қорының 97,5% тұзды минералды болып келеді. Теңіз (мұхит) суларын ерітінді деп есептеуге болады, себебі бұл сулардың құрамындағы тұздардың мөлшері орта есеппен 35 г/кг. Менделеев периодтық ситемасындағы барлық элементтер жер бетіндегі сулардың құрамында (жерасты суларында 62-сі) кездеседі. Бірақ та олардың ішінде теңіз суларының негізгі тұздылығын құратындарға натрий, магний, кальций катиондары мен хлорид, карбонат, сульфат аниондарын жатқызуға болады. Басқа химиялық элементтердің мөлшері негізгі иондардыкімен салыстырғанда анағұрлым төмен болғанымен, олардың теңіз бен теңіздегі тірі организдерде жүретін химиялық процестерге қосатын үлесі өте зор. Олардың ішінде тірі организдер өз тіршіліктеріне пайдаланатын азотты, фосфорды, кремнийді ерекше атап өтуге болады, бұл элементтердің теңіз суындағы мөлшерін реттеп отыратын теңізде тіршілік ететін жан-жануарлар мен өсімдіктер.
Тұщы сулардың қоры жалпы су қорларының 2,5% құрайды, немесе 35 млн. км . Бұл сулардың орташа тұздылығы 1 г/л аспайды. Планетаның әр тұрғынына келетін тұщы су мөлшері шамамен 8 млн. м . Тұщы сулардың 30% жер астындағы сулар. Тұщы судың негізгі қоры тау бастарындағы мұздықтарда, Арктика мен Антарктида мұздарында – 97%. Антарктидада мұздың ең қалың 4,78 км тең қабаты және дүние жүзі бойынша ең таза суы бар теңіз Уэддела осы Антарктидада тіркелген. Оның мөлдірлігі тазартылған судыкіндей. Жер шарындағы барлық өзендер 650-700 жыл ішінде қанше су берсе, тау мұздарында да сонша су бар. Адамзаттың өз тіршілігіне пайдалана алатын судың мөлшері тек 3% (өзен, көл, және су қоймаларының сулары), су көздерінің басым көпшілігін пайдалану өте қиынға түседі.
Тұщы су қорының үлкен мөлшері негізінде өзендерде болады, олардың ішінде ең ұзын Нил және Амазонка өзендері. Нилдың ұзындығы 6670 км, Амазонканыкі – 6437 км. Ресей өзендерінің ішінде ең ұзын өзегн Обь жатады, егерде оның ұзындығын Ертістің басталған жерінен есептесек 5410 км тең болады.
Дүние жүзінде Ресей (Бразилиядан кейін) жалпы тұщы судың қоры бойынша екінші орында. Бірақ-та Ресей территориясында су ресурстары біркелкі орналспаған, сондықтан, оңтүстік және оңтүстік-батыс аудандарында бір тұрғынға келетін өзеннің ағынды суларының көлемі (3-5)*10 м болса, еуропалық бөлігнің солтүстігінде 35*10 м , Батыс Сібірде – 45*10 м , Шығыс Сібірде – 144*10 м су келеді.
        
        Гидросфера туралы мәліметтер. Жер шарының сулы аудандарының жиынтығын
гидросфера деп ... ... ... ... ... ... батпақ, топырақтағы, жер астындағы және атмосфералық ауадағы сулар
кіреді. Дүние жүзінің ¾ бөлігі су. Мұхит пен теңіздердің жалпы аудандары
құрғақ ... ... 2,5 есе ... ... ... ...... (жер асты сулары), атмосфера (булы дымқыл) және
оларда тіршілік ететін тірі организмдермен тығыз байланыста. Гидросфераның
жалпы ... 1455 млн. ... су ... 97,5% тұзды минералды болып келеді. ... ... ... деп ... ... ... бұл ... құрамындағы
тұздардың мөлшері орта есеппен 35 г/кг. Менделеев периодтық ситемасындағы
барлық элементтер жер бетіндегі ... ... ... суларында 62-
сі) кездеседі. Бірақ та олардың ішінде теңіз суларының негізгі ... ... ... ... катиондары мен хлорид, карбонат,
сульфат аниондарын жатқызуға болады. Басқа ... ... ... ... ... ... төмен болғанымен, олардың
теңіз бен теңіздегі тірі организдерде жүретін ... ... ... өте зор. ... ... тірі организдер өз тіршіліктеріне
пайдаланатын ... ... ... ерекше атап өтуге болады, ... ... ... ... ... ... ... тіршілік
ететін жан-жануарлар мен өсімдіктер.
Тұщы сулардың қоры жалпы су қорларының 2,5% құрайды, немесе 35 млн.
км. Бұл ... ... ... 1 г/л ... ... ... ... тұщы су мөлшері шамамен 8 млн. м. Тұщы сулардың 30%
жер астындағы сулар. Тұщы судың негізгі қоры тау ... ... мен ... ... – 97%. ... мұздың ең қалың 4,78
км тең ... және ... жүзі ... ең таза суы бар ... ... ... тіркелген. Оның мөлдірлігі тазартылған судыкіндей. ... ... ... 650-700 жыл ... ... су ... тау ... сонша су бар. Адамзаттың өз тіршілігіне пайдалана алатын судың ... 3% ... көл, және су ... ... су ... ... пайдалану өте қиынға түседі.
Тұщы су қорының үлкен мөлшері негізінде өзендерде болады, олардың
ішінде ең ұзын Нил және ... ... ... ... 6670 км,
Амазонканыкі – 6437 км. Ресей өзендерінің ішінде ең ұзын өзегн Обь ... оның ... ... ... ... ... 5410 км ... жүзінде Ресей (Бразилиядан кейін) жалпы тұщы ... ... ... орында. Бірақ-та Ресей территориясында су ресурстары
біркелкі ... ... ... және оңтүстік-батыс аудандарында
бір тұрғынға келетін өзеннің ағынды суларының көлемі (3-5)*10 ... ... ... ... 35*10 м, ... ... ... м, Шығыс Сібірде – 144*10 м су ... ... ... Су ... ... ... қарағанда ең
күрделі заттың біріне жатады. Оны таза күйінде алу өте қиын. Таза су барлық
уақытта жеңіл су (НО) мен аз ... ауыр және аса ауыр ... ... ... ... ... өте көп ... (ауытқулық)
қасиеттері бар.
1. 0°С ден 4°С дейін қыздырғанда судың көлемі ... ... ең ... ... мағынасы су қататын нүктеде емес 4°С-де
болады.
2. Басқа денелердей емес, су көлемі қатқанда сығылысудың орнына үлкейіп,
оның тығыздығы ... ... ... судың қату температурасы көтерілмейді, ол
төмендейді.
4. Басқа заттардың сыбағалы ... ... ... судың
сыбағалы жылылық сыйымдылығы өте жоғары.
5. Диэлектрлік тұрақталығы өте жоғары болғандығына ... ... және ... ... ... ... ... Сұйықтықтардың ішінде судың беттік керуінің шамасы ең жоғары –
75*10 Дж/м.
7. ... ... жылу ... ал ... конденсациялану мен қату
кезінде керісінше жылу бөлінеді.
Ауытқулықтың болу себебінің бірі оның ... ... су ... бір-бірімен күшті байланысатындығында. Жер
бетіндегі ... ... суға ... ... ... болуы. Су табиғатта үш агрегатты күйде: сұйқ, қатты және
газ тәрізді бола ... ... зат ... ... ... ... ... процестер судың қатысуымен жүреді десек
қателеспейміз.
Су – тірі материяның негізі. Қазіргі кезде сулы ... ... ... ... саны 150000 немесе олардың жалпы санының 7% ,
ал суда өсетін өсімдіктер түрінің саны 10000. ... ... ... 16000 ... ... 80000 түрі,
шаянтәрізділердің 20000-нан астам, ... ... ... және т.б. бар. ... дене ... орта ... 75% ,
кейбір өсімдіктер массасының 89-90% судан тұрады.
Адам ұрығының (эмбрионының) 97%-і су, жаңа ... ... ... ... ... ... Орта есеппен ересек адам денесінің
65-70% су, ұлғайған сайын су мөлшері адам денесінде 60%-ке ... Осы ... ... ... ... 10-12% ... ... жұмыс атқару қабілеті жойылады, ал организмдегі
судың көлемі 25%-тен төмен түссе, адам өміріне ... ... ... ... тек қана сулы ... ... етеді. Себебі организмдегі
тепе-теңдік бұзылып, әртүрлі ауыр жағдайға ... ... ... ... ... таза су қажет, ... ... ... ... ... ерешк маңыз беріледі.
Жоғары сыбағалы жылылық сыйымдылығының. Біртіндеп жылу мен
салқындау қасиеттерінің арқасында су ... бен ... ... және ... ... ... өзгеруін белгілеп
отыратын фактордың бірі. Су бетіне ... жылу ... ... ... ... ... булану процесіне жұмсалады. Су
қоймаларының бетінде өтетін булану төменгі су ... ... ... ... ... ... мұздануы мұз түзілгенде жылудың
бөлінуіне байланысты төменгі қабаттардың салқындауын ... жаз ... ... жылы ... ... ал түбінде салқын
қабаттар орналасады. Су ... ... су ... байланысты таралуын тікелей стратификация деп атайды.
Қысқа беттік қабаттан төменгі қабаттарға ... ... кері ... деп ... ... байланысты әр
қабатта тығыздық та, тұздардың еріген мөлшерін де, газдық құрамы ... да ... ... ... ... судың 4°С тығыздығы 1
г/см тең болса, ащы сулардыкі 1,35 г/см-ке ... ... ... ... ... жылыжығанда әр 10 м терңдік сайын судағы
қысым мөлшері 1 атмосфера шамасында жоғарылап отырады. Осы ... ... ... да ... ... ... ... айтқанда, суда және топырақта тіршілік ететін организмдерге
қолайла жағдай ... ... тағы да бір ... ... ... ... су булы
және тамшы түрі мен мұз ... ... ... Ауаның
температурасы неғұрлым жоғарылаған сайын су буының мөлшері де көбейіп
отырады. Су күн ... жер ... ... ... тай ... жерден шығатын жылуды жібермейді, яғни ол ... ... ... отырушы да. Судың жылуға төзімділігі жоғары
болғандықтан, ... ... ... ... ... оны ... жердің
климатын жұмсартып отырады.
Судың ең негізгі қасиеті ол ... ... және ... ... ... оттектің көзі. Негізінде
биосфераның барлық органыкалық заттектерді ... ... ... ал бұл процестің жүруіне күн энергиясы және
көмір ... ... ... су ... түрде қажет. ... ... ... осы ... ... ... ... байланысты. Ауадағы оттектің 60%-тің түзіп, жаңартып отыратын
мұхит пен теңіз суларындағы өсімдіктер. ... суы ... ... ... ... микроорганизмдердің, тірі
жәндіктердің өмір сүру ортасы.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Альфа кенорны бойынша ұңғыманның түп аймағына әсер ету әдістерін талдау ( ҚСЖ )67 бет
Антропогендік ластанудың негізгі көздері15 бет
Антропогендік әсерлер10 бет
Арман мұнай-газ кен орны80 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу13 бет
Биогеохимия83 бет
Биогеохимияның негізгі концепциялары27 бет
Биогеохимияның негізгі концепциялары (сұрақ-жауап түрінде)78 бет
Биосфера9 бет
Биосфера - ғаламдық экожүйе7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь