Қызыл кітап туралы

Адам баласы жануарлар мен өсімдіктер туралы мәліметтерді, ғылыми-фактілерді саралап келіп, ендігі жерде оларды қорғау қажеттігі туралы тоқтамға келді. Кейбір өркениетті елдерде жануарларды, өсімдіктерді, ормандарды, өзен-көлдерді қорғау туралы мемлекет деңгейінде құжаттар қабылдана бастады. Осындай шаралардың бірі Халықаралық табиғат қорғау ұйымы (ХТҚҰ) еді. Ол 1948 жылы құрылды. Ұйымның мақсаты – дүние жүзіндегі сиреп немесе құрып бара жатқан аң мен құстарды және өсімдіктердің «Қызыл кітабын» ұйымдастыру болатын. Оған дейін халықаралық «Қара кітаптың» тізімі жасалды. Оған жер бетінен біржола құрып кеткен аңдар мен құстар енгізілді.
«Қызыл кітап» туралы пікірді ағылшын табиғат зерттеушісі Питер Скотт айтқан болатын. 1963 жылы халықаралық «Қызыл кітаптың» алғашқы басылымы, одан соң 1966-1975 жылдар аралығында 5 томы жарық көрді. Қызыл кітапқа сүтқоректілердің 236 түрі, құстардың 287 түрі, қосмекенділердің 36 және бауырымен жорғалашылардың 119 түрі, балықтар мен жоғары сатыдағы өсмідіктердің тізімдері кірді.
1978 жылы КСРО-ның «Қызыл кітабы» шықты. Қазақ КСР-ның алғашқы «Қызыл кітабының» жануарларға арналған бөлігі 1978 жылы, ал 1981 жылы өсімдіктерге арналған бөлігі жарық көрді. Қазақстанның «Қызыл кітабы» содан бері 1991 және 1996 жылдары өңделіп, қайта басылып, көпшілікке ұсынылды.
«Қызыл кітапты» ұйымдастыру үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясының бірнеше ғылыми-зерттеу институттарының ғалымдары ұзақ
        
        Қызыл Кітап
Адам баласы жануарлар мен өсімдіктер туралы ... ... ... ... ... ... ... қорғау қажеттігі туралы
тоқтамға келді. Кейбір өркениетті елдерде жануарларды, өсімдіктерді,
ормандарды, ... ... ... ... деңгейінде құжаттар
қабылдана бастады. ... ... бірі ... ... ... (ХТҚҰ) еді. Ол 1948 жылы құрылды. Ұйымның мақсаты – дүние жүзіндегі
сиреп немесе құрып бара ... аң мен ... және ... ... ... болатын. Оған дейін халықаралық «Қара кітаптың»
тізімі жасалды. Оған жер бетінен ... ... ... ... мен ... ... ... пікірді ағылшын табиғат зерттеушісі Питер Скотт
айтқан болатын. 1963 жылы халықаралық «Қызыл кітаптың» ... ... соң ... ... аралығында 5 томы жарық көрді. Қызыл ... 236 ... ... 287 түрі, қосмекенділердің 36 және
бауырымен жорғалашылардың 119 ... ... мен ... ... тізімдері кірді.
1978 жылы КСРО-ның «Қызыл кітабы» шықты. Қазақ КСР-ның алғашқы «Қызыл
кітабының» жануарларға арналған бөлігі 1978 ... ал 1981 жылы ... ... ... ... ... «Қызыл кітабы» содан бері 1991
және 1996 жылдары өңделіп, қайта басылып, көпшілікке ұсынылды.
«Қызыл кітапты» ұйымдастыру үшін ... ... ... ... ... ... институттарының ғалымдары ұзақ
жылдар бойы еңбек етіп, ғылыми-практикалық конференциялар ... ... ... ... ... ... ... сипаттама беріліп, талқыға
салынды.
«Қызыл кітапқа» ... бір ... ... үшін ... ... не ... 5 санатын (категориясын) анықтаған. Осы санатқа
сәйкес келген ... ғана ол түр ... ... ... ... төмендегідей:
І санат – жойылып бара жатқандар. Бұлар ... ... 50 ... ... жоқ. ... қызыл қасқыр, қара күзен, қабылан, қызылқұм
арқары, құдыр т.б.
ІІ санат – саны азайып бара жатқандар, жақын ... ... ... ... ... ... сары ... жұпар, құлан, т.б.
ІІІ санат – сирек түрлер, қазір жойылып кету қаупі жоқ, бірақ ... ... ... қар ... ... жарқанат, бұлдырық, қара
тұрпан, қара ләйлек, т.б.
IV санат – белгісіздер, толық зерттелмеген ... ... ... қара ... ... ... ... қалпына келгендер, қорғау жұмыстары нәтижесінде ... ... Бұл ... 1972 ... ... ... бетте басылып шыға
бастады. Мысалы, кіші аққу, көкқұс, т.б.
«Қызыл кітап» - ... ... ... ... ... ... өсімдіктерді жоюға тиым салынған.
Қазақ ССР-нің Қызыл кітабының ... ... ... 24 ... мен 7 түр тармағы, 43 құстардың, бауырымен жорғалаушылардың 8 ... 1 түрі және ... 4 түрі ... ... 1984 ... ... ... омыртқалы жануарлардың тағы 13 түрі
қосылды. Республикамыздың Қызыл кітабына ... ... 15 түрі ... қасқыр, европа құндызы, қар барысы, гепард, түркістан ... ... ... және ... ... және ... бірқазан, ақ және қара дегелек,
фламинго, шиқылдақ ... ... , ... ... ... Қазақстанның
Қызыл кітабына бауырымен жорғалаушылардың кесірткелердің үш түрі және
жыландардың 5 түрі ... ... ... ең ірі және сирек
кездесетіні - сұр ... Оның ... бір ... ... ... тек Сырдарияның солтүстік жағалауында ғана кездеседі.
Қазақстанда мекендейтін қосмекенділердің 11 түрінің біреуі – ... ... ... ... Қаратауын іс жүзінде реликттер мұражайы десе де болады.
Мұнда Қызыл ... ... 40 түр ... Батыс Тянь-Шанның ... 50 түрі ... ... ... ... ... ... Талас қайыңы, жабайы жүзім, зеравшан аршасы және ... ... ... ... ... түрлердің басым көпшілігі ареалының
шағын болуымен сипатталады.
Сирек және жойылып бара ... ... ... қалу үшін ... ... ... алынады. Егер жануар немесе ... ... ... мөлшерінен төмен болса (мысалы, гепард,
берқара терегі) онда оларды сақтап қалу үшін ... ... ... ... ... ... ... бағы, хайуанаттар бағы жүргізеді.
Облыста 3 республикалық және 5 облыстық қорықшалар, 1 қорықты аймақ, 2
табиғат ескеркіші бар. ... ... ... ... ... 450 ... ... алып жатыр, шамамен облыс жерінің 3% -ын қамтиды.
Облыс аумағында орналасқан республикалық маңызы бар ... ... 2. ... 3. ... Бұлардың үшеуі де зоологиялық. Сонымен
қатар бұл қорықшалар облыстағы алғашқы қорықшалар болып табылады. 1967 жылы
ұйымдастырылған. ... ... бар 5 ... 1. Ақ құм ... 2. Орда ... ... 3. Шалқар биогидрологиялық
қорықшасы. 4. Емендер алаңы ... ... ... ... ... ... кітапқа енген өсімдіктер мен
жануарлар кездесетін жерлерде құрылған.
Жайық өзені республика ... ... бар ... аймақ болып
табылады.
Сонымен бірге облыста табиғат мұрасы болып табылатын Үлкен Ешкі (Ичка)
тауы мен Садовое көлі бар.
Бүгінгі күні ... ... ... он мыңдаған омыртқасыздармен
қатар 460-тан астам омыртқалы жануарлар түрі ... ... ... адам ... ... ... аумағында сары тоқалтіс, құндыз,
және бұлан құрып кетсе, қоқиқаз ұялауын тоқтатып, ал ... ... ... ... ... жойылып кету қаупі тұр. Соңғы жылдары
олар тіршілік ортасының ластануымен ареалдарының ... ... ... фаунасының Республика Қызыл кітабына енген түрлер саны көбейді:
омыртқалылар 53 (оның ішінде сүтқоректілердің 5 түрі, құстардың 41 ... 2 ... ... 4 ... ... ауыздылардың 1 түрі )
мысалы: алып соқыр тышқан, сұңқылдақ аққу, сарыбауыр қара шұбар жылан, ақ
балық, каспий ... және т.б., ... ... -27 мысалы: әдемі
инелік, бұғы қоңыз, екінүктелі қанқызы, махаон көбелегі және т.б. Осы ... ... ... ... ... ... ... Батыс Қазақстан
аймағына тән сирек кездесетін 8 түр анықталды.
БҚО В.В.Иванов және О.Т.Кольченконың деректеріне сай, ... ... ... Олар 117 ... Пен 487 туысқа біріктірілген. Сирек
кездесетін және жойылып бара жатқан 14 түр Қазақстан ... ... ... ... ... жанаргүл, ақтұңғиық, мамыр інжуі, Шренка
қызғалдағыжәне т.б., 10 түр – ... ... ... енген: ақ селеу,
Еділ майқарағаны, Карпух-Троцкий өгіз көзі және т.б.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 2 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жануарларды қорғаудағы «Қызыл кітаптың» маңызы13 бет
Шерхан Мұртазаның «Қызыл жебе» (екі кітап), «Жұлдыз көпір», «Қыл көпір», «Тамұқ» атты бес кітаптан тұратын хамса-романын әдеби талдау11 бет
Шерхан Мұртазаның «Қызыл жебе» (екі кітап), «Жұлдыз көпір», «Қыл көпір», «Тамұқ» атты бес кітаптан тұратын хамса-романын әдеби тұрғыда талдау9 бет
Қазақстан қорықтары және қызыл кітап9 бет
Қызыл кітап28 бет
Қызыл кітап жайлы11 бет
Қызыл кітапқа енген өсімдіктер [ буклет ]6 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
Арал қаласы13 бет
Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі ХХ ғасыр басындағы әдебиеттану ғылымының контексінде39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь