Қызыл кітап туралы


Адам баласы жануарлар мен өсімдіктер туралы мәліметтерді, ғылыми-фактілерді саралап келіп, ендігі жерде оларды қорғау қажеттігі туралы тоқтамға келді. Кейбір өркениетті елдерде жануарларды, өсімдіктерді, ормандарды, өзен-көлдерді қорғау туралы мемлекет деңгейінде құжаттар қабылдана бастады. Осындай шаралардың бірі Халықаралық табиғат қорғау ұйымы (ХТҚҰ) еді. Ол 1948 жылы құрылды. Ұйымның мақсаты – дүние жүзіндегі сиреп немесе құрып бара жатқан аң мен құстарды және өсімдіктердің «Қызыл кітабын» ұйымдастыру болатын. Оған дейін халықаралық «Қара кітаптың» тізімі жасалды. Оған жер бетінен біржола құрып кеткен аңдар мен құстар енгізілді.
«Қызыл кітап» туралы пікірді ағылшын табиғат зерттеушісі Питер Скотт айтқан болатын. 1963 жылы халықаралық «Қызыл кітаптың» алғашқы басылымы, одан соң 1966-1975 жылдар аралығында 5 томы жарық көрді. Қызыл кітапқа сүтқоректілердің 236 түрі, құстардың 287 түрі, қосмекенділердің 36 және бауырымен жорғалашылардың 119 түрі, балықтар мен жоғары сатыдағы өсмідіктердің тізімдері кірді.
1978 жылы КСРО-ның «Қызыл кітабы» шықты. Қазақ КСР-ның алғашқы «Қызыл кітабының» жануарларға арналған бөлігі 1978 жылы, ал 1981 жылы өсімдіктерге арналған бөлігі жарық көрді. Қазақстанның «Қызыл кітабы» содан бері 1991 және 1996 жылдары өңделіп, қайта басылып, көпшілікке ұсынылды.
«Қызыл кітапты» ұйымдастыру үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым академиясының бірнеше ғылыми-зерттеу институттарының ғалымдары ұзақ

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 2 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Қызыл Кітап
Адам баласы жануарлар мен өсімдіктер туралы мәліметтерді, ғылыми-
фактілерді саралап келіп, ендігі жерде оларды қорғау қажеттігі туралы
тоқтамға келді. Кейбір өркениетті елдерде жануарларды, өсімдіктерді,
ормандарды, өзен-көлдерді қорғау туралы мемлекет деңгейінде құжаттар
қабылдана бастады. Осындай шаралардың бірі Халықаралық табиғат қорғау
ұйымы (ХТҚҰ) еді. Ол 1948 жылы құрылды. Ұйымның мақсаты – дүние жүзіндегі
сиреп немесе құрып бара жатқан аң мен құстарды және өсімдіктердің Қызыл
кітабын ұйымдастыру болатын. Оған дейін халықаралық Қара кітаптың
тізімі жасалды. Оған жер бетінен біржола құрып кеткен аңдар мен құстар
енгізілді.
Қызыл кітап туралы пікірді ағылшын табиғат зерттеушісі Питер Скотт
айтқан болатын. 1963 жылы халықаралық Қызыл кітаптың алғашқы басылымы,
одан соң 1966-1975 жылдар аралығында 5 томы жарық көрді. Қызыл кітапқа
сүтқоректілердің 236 түрі, құстардың 287 түрі, қосмекенділердің 36 және
бауырымен жорғалашылардың 119 түрі, балықтар мен жоғары сатыдағы
өсмідіктердің тізімдері кірді.
1978 жылы КСРО-ның Қызыл кітабы шықты. Қазақ КСР-ның алғашқы Қызыл
кітабының жануарларға арналған бөлігі 1978 жылы, ал 1981 жылы өсімдіктерге
арналған бөлігі жарық көрді. Қазақстанның Қызыл кітабы содан бері 1991
және 1996 жылдары өңделіп, қайта басылып, көпшілікке ұсынылды.
Қызыл кітапты ұйымдастыру үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық
Ғылым академиясының бірнеше ғылыми-зерттеу институттарының ғалымдары ұзақ
жылдар бойы еңбек етіп, ғылыми-практикалық конференциялар ұйымдастырды.
Қызыл кітапқа енетін әрбір түрге ғылыми түрде сипаттама беріліп, талқыға
салынды.
Қызыл кітапқа белгілі бір түрді енгізу үшін ғалымдар әр
жануарлардың не өсімдіктің 5 санатын (категориясын) анықтаған. Осы санатқа
сәйкес келген жағдайда ғана ол түр Қызыл кітапқа енгізілген. Ол
санаттар төмендегідей:
І санат – жойылып бара жатқандар. Бұлар туралы соңғы 50 жылда
ешқандай деректер жоқ. Мысалы, қызыл қасқыр, қара күзен, қабылан, қызылқұм
арқары, құдыр т.б.
ІІ санат – саны азайып бара жатқандар, жақын арада жойылып кетуі
мүмкін. Мысалы, балқаш алабұғасы, сары құтан, жұпар, құлан, т.б.
ІІІ санат – сирек түрлер, қазір жойылып кету қаупі жоқ, бірақ өте
сирек кездесетіндер. Мысалы, қар барысы, сілеусін, жарқанат, бұлдырық, қара
тұрпан, қара ләйлек, т.б.
IV санат – белгісіздер, толық зерттелмеген түрлер. Мысалы, шұбар
кесіртке, қара шұбар жылан, т.б.
V санат- қалпына келгендер, қорғау жұмыстары нәтижесінде қайта
көбейген түрлер. Бұл санат 1972 жылдан бастап жасыл бетте басылып шыға
бастады. Мысалы, кіші аққу, көкқұс, т.б.
Қызыл кітап - мемлекеттік құжат. Қызыл кітапқа енгізілген
жануарларды аулауға, өсімдіктерді жоюға тиым салынған.
Қазақ ССР-нің Қызыл кітабының бірінші томына сүтқоректілердің 24 түрі
түрі мен 7 түр тармағы, 43 құстардың, бауырымен жорғалаушылардың 8 түрі,
қосмекенділердің 1 түрі және балықтардың 4 түрі енгізіліп, толық
сипатталған. 1984 жылдың соңына қарай омыртқалы жануарлардың тағы 13 түрі
қосылды. Республикамыздың Қызыл кітабына жыртқыш жануарлардың 15 түрі енген
(қызыл қасқыр, европа құндызы, қар барысы, гепард, түркістан сілеусіні,
қарақал, бархан мысығы және т.б.)
Құстардың қызғылт және бұйра бірқазан, ақ және қара дегелек,
фламинго, шиқылдақ аққу, дуадақ , қырандарды атауға болады. Қазақстанның
Қызыл кітабына бауырымен жорғалаушылардың кесірткелердің үш түрі және
жыландардың 5 түрі енгізілген. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қызыл кітап
Қызыл кітап жайлы
Қазақстан қорықтары және қызыл кітап
Бес мән туралы кітап
Кітап басу
Қызыл террор
Кiтап iсiндегi жарнаманың рөлi
Қызыл балдырлар
Қазақстан қызыл кітабы беттерінен
Қазақстанның қызыл кітабының тарихы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь