Банктік несие мәні және экономикалық ролі

Кіріспе . 3 .
1. Банктік несие түсінігі және оның теориясы. . 5 .
1.1. Банктік несие мәні және экономикалық ролі. . 5 .
1.2. Банктік несиенің функциялары мен түрлері, принциптері. . 8 .
1.3 Банктік несиенің жіктелуі. . 13 .
2. Қазақстан Республикасының экономикалық жағдайына банктік несиенің объективті қажеттілігі. . 19 .
2.1. Банктік несиенің экономикаға тигізген ықпалы. . 19 .
2.2. Банктік несиелеудің өзекті мәселелері мен даму перспективалары. . 21 .
Қорытынды. . 24 .
Пайдаланған әдебиеттер . 26 .
Абстракцияның бұдан жоғары сатысында несие несиелік қатынастарға айналады. Осы қатынастар қарыз қорының қозғалысы туралы кредитор мен кредит алушылар арасының пайдаболып қалыптасады. Бұл қатынастар, айталық венчур капиталына дем беріп, дамуға импульс бере алады немесе олар экономика дамуының кедергісіне айналуына мүмкін.
Микроэкономика және макроэкономикалық тепе-теңдікті орнатуда несие маңызды қызметтер атқарады. Несиенің көмегімен әр түрлі салалар және кәсіпорындар арасында капиталдың қайта бөлінуі жүріп отырады. Несие берудің негізгі принциптері – белгілі мерзімге берілуі және оның қайтарылуы – несиенің нарық механизмінің тәртіп сақтаушы тиімді құралы болып қызмет атқаруына жол ашады.
Несие өзінің қозғалысын әр түрлі формада жүргізеді. Несиенің классикалық формаларына коммерциялық және банктік несие жатады.
Банк несиесін кәсіпкерлерге және басқа қарыз алушыларға ақшалай қарыз формасында бантер береді. Кредитор қызметін банк атқарады.
Банк несиесі бір жылдық мерзімге дейін берілетін қысқа мерзімдік және одан ұзақ мерзімге берілетін ұзақ мезімдік болып бөлінеді.
Мемлекеттік несие – бұдан қарыз алушы мемлекет, ал кредитор көбінесе халық болады. Осы несие мемлекеттік қарыз (заем), мақсатты процентсіз қарыздар, қазыналық міндеттемелер түрін алады.
Нарықтың қалыптасу кезеңінде, тұрмыстық жағдайлар үшін берілетін тұтынушылық несие және мемлекеттер арасындағы байланыстарға қызмет ететін халықаралық несие қалыптаса бастайды.
Лизинг – несиенің ақшалай емес формасы. Бұдан машиналар жабдықтар және басқа материалдық құралдар жалға беріледі, ал кейін осылардың құны бірте-бірте төленіп болғаннан соң, олар жалға алушылардың меншігіне айналады. Лизингтің қолданылуы меншік қызметтерінің бөлінуіне негізделеді. Мүлікке меншік құқы жалға берушіде қалады, ал жалға алушы осы мүліктің құнын толық өтелгенше оны пайдаланады.
Несиелік механизмнің қалыптасуының бастапқы кезеңі туралы мәселе несиенің теориясы мен практикасының дамуында басты рөл атқарады. Несиелік механизмді нестелік қатынастарды ұйымдастырудың формасын деп және пайдалану тәсілі деп қарастырған жөн. Несиелік механизм – қарыз қорына меншікті жүзеге асырудың экономикалық механизмі болып табылады. Несиелік қатынастар несие саясатының негізін құрайды.
1. Сейтқанов Г.С., Ақша, несие, банктер. Алматы, 2001.
2. Саниев М.С. Ақша, несие, банктер. Алматы 2001
3. Мақышеев С.Б. Ақша айналысы және несие, Алматы, 2004
4. Көшенова Б. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, Алмыты, 2000
5. Әубакіров Я, Нәрібаев Н., Есқалиев М. экономикалық теория негіздері. Оқулық. Алматы, 1998
6. Әубакіров Я.Ә. байжұмаев Б.Б., Жақыпова Ф.Н., ТабеевТ.П. Экономикалық теория. «Қазақ униврситеті». Алматы, 1998
7. Ахмедьярова М.В. Амирова А.У. Экономикалық теория. (экономикалық мамандарға арналған тірек конспектілері). Қазақстан-Британ техникалық университеті баспасы. Алматы 2003.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе - 3 -
1. Банктік несие түсінігі және оның теориясы. - 5 ... ... ... мәні және ... ролі. - 5 -
1.2. Банктік несиенің функциялары мен түрлері, принциптері. - 8 ... ... ... ... - 13 -
2. ... ... экономикалық жағдайына банктік несиенің
объективті қажеттілігі. - 19 -
2.1. Банктік несиенің экономикаға тигізген ықпалы. - 19 ... ... ... ... ... мен даму ... -
21 -
Қорытынды. - 24 -
Пайдаланған әдебиеттер - 26 -
Кіріспе
Абстракцияның бұдан ... ... ... ... ... Осы қатынастар қарыз қорының қозғалысы туралы кредитор мен кредит
алушылар арасының пайдаболып қалыптасады. Бұл қатынастар, айталық ... дем ... ... ... бере ... ... олар экономика
дамуының кедергісіне айналуына мүмкін.
Микроэкономика және макроэкономикалық тепе-теңдікті орнатуда несие
маңызды қызметтер ... ... ... әр ... ... ... арасында капиталдың қайта бөлінуі жүріп отырады. Несие берудің
негізгі принциптері – белгілі мерзімге берілуі және оның ... ... ... ... ... сақтаушы тиімді құралы болып қызмет
атқаруына жол ашады.
Несие ... ... әр ... ... ... ... ... коммерциялық және банктік несие жатады.
Банк несиесін кәсіпкерлерге және басқа қарыз алушыларға ... ... ... ... ... қызметін банк атқарады.
Банк несиесі бір жылдық мерзімге ... ... ... мерзімдік және
одан ұзақ мерзімге берілетін ұзақ мезімдік болып бөлінеді.
Мемлекеттік несие – бұдан қарыз алушы мемлекет, ал ... ... ... Осы ... ... ... (заем), мақсатты процентсіз
қарыздар, қазыналық ... ... ... қалыптасу кезеңінде, тұрмыстық ... үшін ... ... және мемлекеттер арасындағы байланыстарға қызмет ететін
халықаралық несие қалыптаса бастайды.
Лизинг – несиенің ақшалай емес формасы. Бұдан ... ... ... ... ... ... ... ал кейін осылардың құны бірте-
бірте төленіп болғаннан соң, олар жалға ... ... ... ... ... қызметтерінің бөлінуіне негізделеді. Мүлікке
меншік құқы жалға берушіде қалады, ал жалға алушы осы ... ... ... оны пайдаланады.
Несиелік механизмнің қалыптасуының бастапқы ... ... ... ... мен ... ... басты рөл атқарады. Несиелік
механизмді нестелік қатынастарды ұйымдастырудың формасын деп және ... деп ... жөн. ... ... – қарыз қорына меншікті
жүзеге ... ... ... ... табылады. Несиелік қатынастар
несие саясатының негізін құрайды.
Өтпелі экономиканың несие механизмі ... ... ... ... келмейді. Бүгін нарықтық қатынастарға бағыттылған,
бірақ ... ... ... ... ... ... тек өтпелі нысандары жөнінде әңгіме құруға болады.
Өркениетті елдердің несиелік механизмімен салыстырғанда, біздің елдегі
несиелік механизмнің ерекшеліктері қандай?
Несиенің даму ... ... ... ... ... механизмінің қалыптасуына жеткізеді. Бұны барлық елдердің несиелік
механизмдерінің тек ... ... ... ... Бұл әр елдің несиелік
механизмдерінің ... ... ... ... ... процесі болып табылады. Осының нәтижесінде тұтас әлемдік ... және ... ... ...... қарыз капиталының нарығы
пайда болады.
1. ... ... ... және оның ... ... несие мәні және экономикалық ролі.
Ұдайы өндіріс фазаларының өзара әсері тауар ақша қатынастарының, ... және ... ... бар ... ... етіледі.
Ұдайы өндіріс процесі фазаларының өзара әсері тауарлық шаруашылығы
несиенің ... ... және оның ... ... елеулі мәнге ие. Өндірісте
несиелік қатынас жүргізілмейді. Өндірістік процеске несиелік қатынастардың
тек бірінші жағы- алынған несиені ... ... ... ... ғана ... ... Екінші жақ - кредитор өндірістік ... ... ... несие бірегей ұдайы өндіріс ... ... ... ... білдіреді. Сондықтан
несиенің мәнін ұдайы өндіріс процесінің бір сатысымен ғана байланыстыруға
болмайды. Несие тек ... ғана ... бола ... ... ... ... ... жоқ, ал оның бөліктері ұдайы өндіріс ... ... ... түскен жоқ. Сондықтан несиеге бастаманы өндіріс
сатысы емес өнімнің ... ... ... ... Осы ... ... бұл ... қатынастар емес, оның сыртындағы
қатынастар болып табылады.
Несие айырбас сатысында пайда бола отырып, қарыз мәмілесінің ... құн ... ... қамтамасыз етуге тиіс. Құн қозғалысы
несие қозғалысының ядросы болып табылады. Айырбас процесінде мәміленің ... ... ... ... және ... мәмілесі. Несие қарыз
мәмілесі ретінде тауар айналысының ... ... бола ... ... ... ... ... формасы және сатып алу – сату мәмілесіне
қарсы қатып салыстыру арқылы сипатталуы мүмкін. Олардың арасындағы ... ... ... алу – сату ... ... ... қалдырылады. Несие ақшаның төлем ... ... ... ... ... Ал, ... ... кейінге қалдырылуы құн
қозғалысының сатып алу - ... ... ... ... ... ... жасайды. Сондықтан қарыз мәмілесі сатып алу - сату ... ... деп ... ... екі контурагентінің бірегей келісімі ретінде алынған сатып
алу – сату ... ... ... ... ... ... жузеге
асырады.
Несиені экономикалқ категория ретінде қарыз ... ... және ... ... ... ... ... керек. Қарыз
мәселесі несие экономикалық категория ретінде өз бетінше сипатталмайды, оны
мәлім негізінде пайда болатын өндірістік байланыстар ... ... ... ... ... ... ... қатынастар сипаттайды.
Несие шаруашылық жүйелердің ауысуына жағдай жасап отырып өзі де ... өз ... ... ... ... ... екі ... қарастыруыға болады:
біріншіден, оның техникалық зандылық белгілері көзқарасынан, ... ... яғни осы ... ... ... және дамитын немесе
онда өз көрінісін табатын өндірістік байланыстар типін ... ... бұл ... ... ... олар ... байланысты және
себепші Бірақ экономикалық талдау үшін маныздысы қарыз ... ... яғни ... ... белгілі бір
формаларымен байланысты шаруашылық әдістері, жұмыс ... ... ... өзі ... ... ... ... түсіндіруге болады. Мысалы, машина өндірісін таза
техникалық тиімділігі тұрғысынан қарастыруға ... ... ... ... өндірісі негізінде пайда болатын және ... ... ... мен ... ... бұл бір ... оларға
себепші, ал екінші жағынан, олар оны анықтайды. Бірінші жағдайда, ... ... ... ... ал ... жағдайда-
экономикалық категория ретінде қарастырамыз.
Несие - өндірістік қатынастарды білдіретін ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар тарихи категория
екекнін атап өту керек. Ол өндірістік күштердің тек ... бір ... ... ... категориялар - жалпы тарихи ... және ... ... ... ... ... ... тауар
шаруашылығы болып табылады.
Қолдан-қолға таурлардын қозғалысы ретінде тауарлар айырбасы, қызметтер
айырбасы несие жайындағы қатынастын пайда ... ... ... ... қажеттілігін қамтамасыз ететін себептер, несие қажеттілігінің де
себептері болып табылады.
Несие ұдайы ... ... ... ... ету
қажеттілігінен келіп шығады. Несие берілген ... ол шар, ... ... ... ... және тауарлық формаларда болады.
Несиенің мәнін ашу-бұл несиені экономикалық қатынастардың біртұтас
жүйенің ... ... ... оның ... ... ... тану ... табылады Сондықтан несиенің мәні және қажеттілігі
туралы жоғарыда айтылғандарға қосымша оның ... ... ... ... ... ... ... беруші және алушы болады.
Кредитор мен қарыз алушының қалыптасуы тауар ... мен ... ... журеді.
Кредитор – несиелік мәміленің қарызды ұсынушы жағы.
Қарыз беру үшін кредитордың ... ... бір ... ... ... көздері өз қорлары, ресурстары, өз кезегінде қайтарымдық ... ... ... ... субъектілерінен алынған ресурстар бола
алады. Қазіргі ... ... ... банк ... тек өз
меншігіндегі ресурстар есебінен ғана ... оның ... ... ... ... де, сонымен қатар акция және облигацияларды
орналастыру ... ... ... ... де бере ... ... кредиторлардың шоғырларынуы жүреді. Банкирлер
басқа барлық кредиторлардың өкілі ... ... ... ... бола ... ... үшін ... уақытшы пайдаланылмайтын
ресурстарды жинақтай алады, сонымен қатар эмиссия жасаялады. ... ... ... ... ... ... да ... Кредитор ретінде басқаша шаруашылық иесіне белгілі бір ... ... ... ... ... ... несиені белгіленгін мерзімде
қайтармаған жағдайда несиелік.
Келісімнің ... ... ... ... анағұрлым қатаң
қатынастарға әкеп соғады.
Қарыз алушы - ... ... ... алушы және алған ... ... жағы ... келеді. Борышқор және қарыз ... ... ... бірақ шамасы бірдей түсінік емес Борыш-міндетті жалпы
сипаттайтын анағұрлым кең түсінік. Несиелік ... ... ... туралы
емес, қарыз алушы туралы айту керек.
Қарыз алушының кредитордан ... ол ... ... ... ие. Біріншіден, ол қарызға ... ... иесі ... табылмайды, олардың уақытша ретінде болады;
өзіне тиісті емес бөтен біреудін ресурстарымен ... ... ... ... ... алынған қаражаттардыайналыс сферасында да, өндіріс
сферасында да пайдаланылады.
Үшіншіден, қарыз алушы ... ... ... айналымын аяқтаған
қарызға алынған қаражаттарды қайтарады. Қарыз алушы кредитор мен жеткілікті
түрде есеп ... қоса ... ... өтеу үшін ұдайы өндіріс
процесін өркендете түсу керек. Төртіншіден, қарыз алушы уақытшы пайдалануға
алынған құнды ғана ... ... ... ... ... ... төлейді.
Бесіншіден, қарыз алушы өзінің кредиторы қойған талаптарын орындауға
тәуелді болады.
Кредитор мен ... ... ... ... ... ... өз мақсаттары
мен мдделерінің бірлігін көрсетеді. ... ... ... және ... ... ... ауысуы мүмкін: кредитор қарыз
алушыға, қарызалушы кредиторға айналады.
1.2. Банктік несиенің функциялары мен ... ... ... мекемелер мен тұрғындарды ... ... ... ... ... қызмет етуі шаруашылық
құрылымдардың дамуында ерекше маңызды орын алады. ... ... ... ... мен ... тек жеке ... бірліктерінен
қаражаттарды дер кезінде алуды ғана емес, сонымен қатар ... ... даму ... де ... ... ... өнім ... өндіріс процесінің үздіксіздігін қамтамасыз
етуде несиенің ролі зор.
Кәсіпорындар, ұйымдар және ... да ... ... ... ... ... өнім өткізуден тускен қаражаттардың түсу
уақытының материалдық құндықтарды сатып алу, еңбекақы ... мен ... ... ... ... ... өтеу уақыты арасы сәйкес
келмегендігінен ... Бұл ... ... ... ... мүмкін.
Мұндай қаражаттың бар болуы мен оларды ... ... ... ... ... ... яғни ... арқылы өнім өткізу мен
өндіріс процесінің үздіксіздігі қамтамасыз етіледі.
Қаражаттарды уақытша қажеттілік маусымдық өндіріс пен, ... ... ... ... пайда болуы мүмкін. Өндірістік шығындарында
маусымдық үзіліс ... ... ... кезінде өтелетін несиемен
жабылады. Өндірістің кеңеюінде несие үлкен роль ойнайды. Несие негізгі
қорларды ... ... ... көзі ... жаңа ... алу үшін, өндіріске жаңа технологияны еңгізу үшін, тағы да ... ... көзі ... ... ... бір ... ... қолдану бюджеттік қаржыландыру мен
салыстырғанда біраз артықшылығы бар. Капиталды салымдар үшін ... ... үшін ... ... ... ... көп
қаражаттарды алуға және оларды бақылаусыз тиімсіз жұмсауға ұмтылады, себебі
оларды қайтаруды ешкім талап ... Ал, ... ... ... өйткені қарызға алынған қаражаттар пайызбен қайтарыландықтан.
Ақша айналымы сферасында несие ... роль ... ... ... ... ... ... орындай отырып, несие
айналымдағы ақша айналымын ұйымдастыруда оң әсерін тигізді.
Нарық қатынасы қалыптасуының ... ... ... ... ... және несие салымдары көлемі ұлғайып жатыр, ... ... ... ролі ... ... бюджеттік қаржыландыру көлемі ... ... ... кәсіпорынның фирмалар мен басқа да шаруашылық
субъектілерінің, сонымен қатар жеке ... ... ... ... және т.б. инвестициялау, банк несиелері ... ... ... экономиканың дамуымен несиелік қатынастарды ... ... ... пайда болады.Көбінесе коммерциялық және ипотекалық
несиелер,вексельдер.Сонымен қатар акциялар мен ... да ... ... беру ... ... берілетін болады
Инфляция кезіндеде несие ролі зор болады. Себебі ... ... ақша ... ... ... ... және ақша ... сатып
алу мүмкіндігін тұрақтауға көмектеседі.
Сонымен қатар несиелік қатынастардың ... ... ... мысалы проектті қаржыландыру сияқты, қолдану оң әсерін тигізеді.
Осының бәрі экономиканы басқарудың нарықтық әдістері кезінде несиенің
қажеттілігі ... оның ролі ... және ... ... мәні ... функцияларда көрінеді. Қазіргі экономикалық
әдебиеттерде несиенің 2 функциясын ажыратады. Олар ... ... болу ... ... ... ... бөлу функциясы. Кредитор мен борышқор арасындығы ... құн ... ... ... босаған қаражатты борышқорға
берумен, сосын осы құн ... ... ... ... ... ... пайда болды.
Шаруашылық субъектілері мен азаматтардың уақытша босаған ресурстарын
басқаларға уақытша қолдануға беру, ... ... бөлу ... ... Бұл
процесс несие арқылы жүзеге асырылады. Оған осы ... бөлу ... бөлу ... және ... ... бойынша жүруі мүмкін.
Несие арқылы құнды қайта бөлу микро және макроэкономикалық ... ... өнім мен ... ... ... ... екінші функциясы нақты ақшаларды ... ... ... ... ... ... сөзі ... Себебі
айналымда құны жоқ ақша белгілері жүреді. Сондықтан «нақты ақша» ... тек ... ... ақша ... ... табылады.
Қазіргі несие шаруашылығында осындай алмастыруға қажетті шарттар
қолданылады. Қолма-қолсыз есеп айырысу мен ... бір ... ... ақшаны аудару (несие негізінде жүзеге асырылатын) ... ... ақша ... ... ... ... көз қарасымыз бойынша тек көрсетілген осыдан басқа несие келесі
қосымша 2 ... ... ... ... мен шоғырлануын
жылдамдату және бақылау.
Капиталды ... мен ... ... ... Несиелік
механизм қосымша құнның капиталға айналу процесіне ықпал тигізеді және жеке
жинақтау шекарасын ... ... ... ... үшін ... субъектілерінің қаражаттары жеткіліксіз, сондықтан қосымша
құнның бөліктері ағылып несиелік ... ... және ... көлемге
жеткеннен кейін ұдайы өндірісті кеңейту ... ... әсер ... капиталының орталықтануында маңызды роль ... Ол ... ... ... ... ... ықпал тигізеді.
Бақылау функциясы. Оның мазмұны өзіне алған міндетті уақытында
орындалуды болдырмауға бағытталған ... ... ... бақылауға
сәйкестендіріледі. Сондықтан несиелік процесс уақытында несиелеудің барлық
принциптерінің сақталуы бақыланады. Сол арқылы ... ... ... және ... ... ... ... немесе қарызды уақытынан
бұрын қайтаруды талап ету туралы шешімді қабылдай алады.
Мемлекет жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... бар ресурстарды үнемді қолдануға жетуге, ... ... ... ... ... қоғамдық өндірістің тиімділігін жоғарлата
алады.
Несие экономикалық катигория ретінде формаларға ие. Форма әр уақытта
қандай да бір ... тән ... ... ... ... ... ... негізгі 2 формасы қарастырылады:
коммерциялық және банктік. Сонымен ... ... ... ... ... мемлекеттік, халықаралық, үкіметаралық, фирмалық және
т.б. ... ... - бұл ... сатып алушыға ұсынған тауары
немесе ... ... үшін ... ... ... ... ... объектісі ретінде тауарлық капитал қызмет атқарады. Коммерциялық
несиенің ерекшелігі мынада: қарыз капиталы ... ... ал оның ... өткізуді жылдамдату. Коммерциялық
несиенің құрылымы версель ... ... ... ... ... ... иесіне белгілі бір уақыт өткеннен кейін,
борышқордан вексельде көрсетілген ақшалай соманы талап етуге құқық береді.
Коммерциялық несие Жапонияда және ... кең ... ... ... ... американдық және германиялық компаниялар кіреді.
Банктік несие – бұл банктердің, арнайы несие – қаржылық ... ... ... қарыз түрінде беретін несиесі.
Банктік несие коммерциялық несиенің шектеулерін жояды.Бос ақшалай
капиталдар кез – ... ... ... ... және ... ... кез ... бағытта қозғала алады. Тоқыма фабрикасының иесі өзінің бос ақшалай
капиталын банкке орналастыра алады, ал банк бұл ... ... ... ... береді.
Тұтыну несиесі – бұл тұрғындарға тұтыну тауарларын ... алу ... ... ... үшін ... және ... формада
берілетін несие. Тұтыну несиенің негізгі ...... ... қолдау көрсету. Тұтыну несиесі негізінен қымбат ... ... алу ... ... ... ... құралдарды, жиһаздарды
және т.б. пайдаланылады. Тауар қымбат ... ... ... де ... ... жұмсаулымдарды қаржыландыруға;
▪ импорттық боынша контрактілерді төлеу үшін берілетін импорт;
▪ ипотекалық;
... желі ...... ... ... талап етуі
бойынша және белгілі бір кезең бойында келісілген лимит шегінде
оған несие беру ... ... ... ... ... ... – несиелік, кепілдік немесе ... ... ... ... асыру үшін қандай да бір ірі банктін
қамқорлығы мен уақытша бірлескен екі немесе одан да көп ... ... бұл ... бір ... ... қандайда бір
себептерге байланысты бұл функцияларды дербес жүргізуге жетпеуі
мүмкін;
▪ тұтыну мақсаттарына;
▪ банкаралық.
Банкаралық несиелердін ... ... ... банкаралық
нарықта аукциондық сатуда арқылы ұсынылады.
Негізгі кредитор ... ірі ... ... ... Казкоммерц Банк)
болады.
Несие – бір заңды тұлғаның екінші бір заңды тұлғаға немесе жеке адамның
заңды тұлғаға әдетте келісілген мөлшерде ... ... өсім алу үшін ... ... ... немесе ақшалай уақытша қаржы беругу байланысты пайда
болатын экономикалық қарым – қатынас жүйесі болып табылады.
Нарықтық ... ... ... ... және ... ... екіге
бөлінеді.
Коммерциялық несие – 1-ші субъектінің 2-ші субъектіге сатқан тауарының
құнынан алынатын төлемнің кейінге қалдырылуына байланысты туындайды.
Банк несиесі - ... ақша ... ... ... ... ... байланысты қарыздарын төлеу үшін беріледі.
Банктік несие сферасы коммерциялық несие сферасына қарағанда несиені
қолдану ... кең. ... ... тек тауар айналысында қызмет етеді,
ал банктік несие қоғамның барлық ... ... ... және
жинақтарын капиталға айналдыра отырып, капиталдың қорлануына қызмет ... ... ... ... Бұл ... ... материалдық
құндылықтар мен шығындардың қозғалыстармен қаржыланған процесс ретінде
көрінеді.
Несиелеуді төлеу принципі. Бұл әрбір ... ... ... ... бір ... ... тиіс ... білдіреді.
1.3 Банктік несиенің жіктелуі.
Банк несиелерін несиелеудің мақсаттылығына, ... ... ... ету ... ... бірнеше топтарға бөлуге болады.
Төменде әлемдік ... банк ... ... ... ... борышқорлар типіне байланысты;
▪ қолдану типіне байланысты;
▪ қамсыздандыру, сипатына қарай;
▪ несиені өтеу әдістеріне ... ... ... ... ... ... төлеу әдісіне қарай;
▪ несие валютасына қарай;
▪ несиелердің санына қарай;
▪ несиені өткізу ... ... ... ... ... ... банк несиелерінің топтарын жекелеген сипаттарына
қарай ашып қарастырайық.
1. Банк ... ... ... қарай жіктеу банк
тәжірибесінде ... ... Банк ... осы түрлерінің
әрқайсысына сипаттама брсек, ... ... ... айналым және негізгі капиталдарын толтыруға болады шығырдарды
жабу көзі ретінде де қолданылуы мүмкін. Қысқа ... ... ... ... ... ... ... салаларындағы кәсіпорындар
кеңінен пайдаланған.
Ипотекалық несиелер құрылыс фирмаларыа құрылыс цикл ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық
несиелер арнайы қаржы-несие ұйымдарынан алынған ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... жеке ... мүлік сатып алуға кепілдік бойынша ұсынылатын несиелер жатады.
Банк ипотекалық несиелердің ерекшеліктері келесіден ... ... ... салыстырмалы төлем тәукелділік, өйткені бұл
жылжымайтын ... ... ... ұзақ мерзімді сипатқа ие.
▪ банк үшін бұл несиелер тұрақты клиентураны ... банк ... ... ... диверсификациялауға мүмкіндігі
бар.
Аулышаруашылық несиелері ауылшаруашылығы кәсіпорынына мал және өсімдік
шаруашылығына ... ... ... ... оның ішінде
тұқым дайындау, жұмысшы күші және жанар-жағар май, жанұяны қамтамасыз етуге
мал сатып алу т.б. ... ... ... аз ... ... ... ... малмен қамтамасыз етіледі.
Ауылшаруышылығы техникасын, құрал-жабдықтарды алуға банктік несиелер
орта және ұзақ мерзімді сипатқа ие болады, яғни ... ... ... ... ... ... кепілдік ретінде жылжымалы және
жылжымайтын мүлік кеңінен қолданылады.
Банк несиелерін пайдаланушы банктік емес ... ... ... ... банктер, несие жинақтаушы ассоциациялар несие
одақтарын, сақтандыру компаниялары. бұл үшін банк несиелері нарықтық қордың
негізгі ... бірі ... ... ... несиелерді қолдану екі жағдаймен шартталады. Біріншіден,
орталық банктегі коммерциялық банктердің шоттарында ... ... ... ... орын алып жатады, бұл өз кезегінде банк рентабельділігін
ьөмендетеді. Екіншіден, коммерциялық ... ... ... артуы оларды банк-корреспонденттерден несие алуға итермелейді.
брокерлер мен деллерлерге несиелер ... ету ... сом ... сатып алуға беріледі.
Банктер бағаны қағаздарға несие ұсына ... ... ... және ... нарықтық құнына көз жеткізу қажет. Акция
және облигацияға несие ұсынушы ... ... өз ... ... ... және жаңа акцияларды сатып ... ... ... қамтамасыз етіліп отыруы керек.
Шетелдік үкімет органдарына несиелер мемлекеттік ... ... ... балансын реттеуге және ірі масштабты инвестицияның жобаларды
жүзеге асыруға беріледі.
Шетел ... ... де ірі ... жүзеге асыру үшін
ұсынылады.
Билік органдарына ... ... ... түсімдер аралығында ақшаға
уақытша қажеттіліктерді жабуға байланысты беріледі.
Жеке тұлғаларға банк ... ... ... ... ... ... ұзақ ... қолдануға тауарлар сатып алу ... ... ... ... ... ... қаражаттарға
қажеттіліктерін қанағаттандыруға ұсынылады, сондықтан бұл ... өмір сүру ... ... ... байланысты.
2. Қолдану мерзіміне байланысты банктік несиелер әдеете 4 ... ... ... орта ... – 1-3 ... ұзақ мерзімді – 3 жылдан жоғары.
▪ талап етуге шейінгі несиелер. ... ... ... ... ... ... яғни ... етілгенге шейін ұсынады.
Мұндай несиелерді борыштық банктің алғашқы талабында өтеуі керек.
Егер банк ... ету ... ... ... ... өз
қызығушылығына байланысты қайтарылады.
3. Қамсыздандыру сипатына қарай банктік несиелердің қамсыздандырылған
және қамсыздандырылмаған сияқты түрлерге ажыратады.
Банктік несиелерді ... ... ... ... ... ... мен кепілгерлік. (поручительство)
▪ банктің пайдасына борышқордың үшінші тұлғаға ұсынған ... ... ... ... ... несиелер үшін борышқордың жауапкершілігін сақтандырушы
келісім-шарттар.
▪ жол және тауар құжаттарымен, бағалы қағаздармен қамсыздандыру.
... ... ... ... ... ... қамсыздандыру түрлеріне сипаттама бере кетейік.
Мүліктік кепілдіктер. Қазақстанда кепілдік қатынастар Қазақстан
Республикасының ... ... және ... ... заң күші бар ... ... ипотекасы туралы» жарғысына
сай реттеледі. Кепілдік банкке несие өтелмейінше ... ... ... ... ... ... банк келісімге және заңға сәйкес мүлік өз
қажеттілігіне жарата ... ... ... ... ... ... ... қымбат талдар мен металдар, егін, т.б.
Кепілдемелер мен кепілгерлік. Отандық банктік тәжірибеде ... ... ... ... мынада: егер кепілдеме заңды тұлғаның
міндеттемесі бола, ... ... жеке ... несиені өтеуі
жөніндегі міндеттемесі болып табылады.
Кепілдемелер мен ... ... ... ... ... ... ... тиіс, бұл жағдайда банк борышқорлық ... ... ... ... мән ... ... ... ұсынған дебиторлық шоттарының, талап,
келісімдерінің банк пайдасына көшуі.
Борышқор алдында басқа ... ... ... ... ... жабу құрамы реиінде барылуі мүмкін.
Өтелмеген несиелер үшін ... ... ... ... беру ... ... қамсыздандырушы ретінде
қызмет етуі мүмкін. Бұл жағдайда 2 іс-әрекет жасалады:
▪ банк борышқордан несиені өтемеген жағдайындағы ... ... ... ... ... ... талап етеді.
▪ банк несие бергеннен кейін осы соманы сақтандыру компаниясында
өз алдына сақтандырылып, барлық ... ... ... және ... ... ... ... қамтамасыздандыру.
Несиені қамтамасыздырушы ретінде тауар тиелімін пастайтын жол және ... бола ... ... коносаменттер мен накладной-жүк құжаттары
жатады.
Вексельмен қамсыздандыру. Банктік несиелерді вексельмен қамсыздандыру 2
түрде болады: вексельдер ... ... және ... ... ие банк несиелерін ұсыну нысаны. Вексельдік кепілдікке несиелер
кепілдіктің 80%-і ... ... ... ... ... ... иелігіне көшеді.
Өмірді сақтандыру полисімен қамтамасаздыру. дамыған нарықтық қорғанысы
бар едерде банктер несиені ... ... ... ... ... Қолдану жағдайларына байланысты банк несиелері бір жылғы және қайта
жаңартылатын болып келеді.
Бір жылғы несие жағдайында несие юеру өз ... және бсқа ... ... ... ... жүзеге асырылады. ... ... ... банк пен ... ... ұсақ мерзімінде
қатынаста беріліп, несие шегі енгізілік,ортақ уақыты көрсетіледі.
5. Несиені өтеу әдәсәне қарай мынадай түрлері ажыратылады:
... ... ... яғни ... ... ... сай ... мерзім бойында өтеліп отырады.
▪ Прогрессивті әдіс, бұл жағдайда несие өтеу сомасы өсіп отырады.
▪ бір уақытта өтелетін несиелер, яғни несие бір ... ... ... мөлшерлеменің сипатына қарай банктік несиелердің екі түрі
ажыратылады.
▪ тұрақты пайыздық ставкалы несие
▪ қалқымалы пайыздық ... ... ... ... ... мерзімі бойына өзгеріссіз
қалады. Банктер пайда алу тәуелділігінің төмендеуіне байланысты қалқымалы %
ставка ... ... ... әдісіне қарай банктік неиелер:
▪ қарапайм несие
▪ дисконтты несие болып бөлінеді.
Қарапайым ... ... ... ... ... ... бір банк арқылы ұсынатын ... ... ... ... несиелер
Қазірде де бір банк арқылы ұсыналатын несиелер кең ... ... ... ... ... банктердің қосылуы қажет болады. Бұл ... бір банк ... яғни ... банк ... ... ... ... көп банктер арқылы беріледі. Консорциалды несиелерге қарағанда
паралельді несиелерді ... ... ... өз ... ... ... келісім орындалғаннан соң ортақ шоттарға сай ... ... ... ... ... ... несиелер (борышқордың шотына аударылады)
▪ акцептілік несиелер (банк траттаны акцептілеуге келіседі)
Несиелеудің ... ... ... қорларына шығындарды жабу.
▪ Негізгі қорларға шығындарды жабу.
▪ Сыртқы экономикалық қызметке шығындарды жабу.
Қазақстан Республикалық ... ... ... ... қажеттілігі.
2. Қазақстан Республикасының экономикалық жағдайына банктік ... ... ... ... ... ... ... уақытта Қазақстандағы банк ... ... ... ... ... ... ... республикада 2 деңгейлі банк
жүйесі бар. Бірінші деңгейде мемлекеттің орталық ... ... ... ... ... ... ал екінші деңгейде – коммерциялық
банктер жатады. Соңғылары бұрын қатаң түрде реттелген, ал ... ... ... бара ... ... бәсеке жағдайында қызмет етіп отыр.
дағдарыс құбылыстары мен инфляциялық процестерді ... ... ... ... ... банк ... одан арғы ... жетілуі үлкен тәжірибелік мәнде білдіреді.
Қазіргі банктер клиенттері кең ауқымды ... ... ... жаңа ... ... көрсетудің жоғарғы
деңгейімен қамтамасыз етеді. Бакнтердің ... ... ... ... ... мемлекеттік органдарды, кәсіпкетлік фирмаларды, ұйымдарды,
кәсіпорындарды тұтынушылық және инвестициялық бағытта қаржыландыруды ... ... ... ... Қаншылықты банктер өздерінің несиелік
қызметін жақсы атқарса, соншалықты клиенттердің экономикалық жағдайы да
жақсы ... ... банк ... жаңа ... ... ... ... орындары санының көбеюіне әкеледі және олардың экономикалық
өмірге икемділігін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... нысаны болып
банк несиесі саналады, яғни түрлі типтегі коммерциялық ... ... ... – бұл банктің қарыз берушімен немесе қарыз алушымен сәйкес
ұсынатын немесе ... ... ... ... ... ... ... нысанының дамығанын
көрсетеді. Банк – бұл маманданған несиелік ... Оның ... ... ... беру ... ... ... банк кредитор мен қарыз ... ең ... ... ... ... бейімделген. Дамыған
банк инфрақұрылымы банк несиесі мен несие нарығының тиімді қызмет етуі үшін
несиесі мен несие ... ... ... етуі үшін қажет. Банктердің
техникалық жабдықталу деңгейінің қаншалықты жоғары болса, ... ... ... ... ... несиелік қатынастардың субъектісі кәсіпорындар,
ұйымдар, турғындар, мемлекет және ... ... ... табылады.
Ақшалай нысанда ұсынылған банк ссудасы банк пен қарыз алушы арасындағы
нақты несиелік қатынастарды көрсетеді. Бұл ... ... бос ... ... және ... шаруашылық жургізуші субъектілерге
ұсынумен байланысты.
Республикада банктердің қызметі түрлі факторлардын әсерінен қалыптасқан
қиын жағдайларда жүзеге асырылып ... ... ... төлем дағдарысы,
төлем балансының дифициті сияқты, т.с.с. Осы ... ... ... ... кері ... тигізеді. Осыдан төмен
дағдарысы несиелік қарыздарды жабу ... ... ... ... ... ... құнсыздауына әкеп соқтырады. Банктік
несиелеудің қазіргі жүйесі нарықтық қатынастардың қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... ақша ... негізсіз көбеюін шектеуге, инфляциялық
процестерді болдырмауға және ұлттық валютаны нығайтуға бағытталған.
Нарықтық ... ... ... және ... ... ... ... банктер несиелеу
сферасындағы қызметін көбейтіп жатыр. Сәйкесінше ... ... ... Мысалға, “Тұран Әлем Банкінің” 01.09.2001ж. берілген
көрсеткіштері кепіл бойынша 162324 мың теңгені құрады, 2000ж. ол ... ... ал 2002ж. 1271312 мың т. ... ... ... ... ... 2001ж. 2000ж.
қарағанда азайды, 2000 ж. –286 мың ... 2001 ж.-147 мың ... ... ... үлкен сенімге кірмеген: 01.09.2000 ж.
берілгендерге қарағанда кепілдіктер 29781 мың теңге ал 2001 ж. –31814 ... ... 2002 ж. ... – 300000 мың ... ... олардың үлес
салмағы көбеймеген (18,2 пр/т).
Халықтық тұтыну таурларының үлесі тез көбейып кетті: 2000 жылы - ... ... 2001 жылы – 11770 мың ... және 2002 жылы – 72748/0 мың ... ... ). ... бәрі «Туран Әлем ... банк ... ... ... ... ... жөн ... көрініп
тұр.
2.2. Банктік несиелеудің өзекті мәселелері мен даму перспективалары.
Банктік несиелік ... оны ... емес ... ... ... бірі болып табылады. Әлемдік тәжірибеде банктің
пайдасының маңызды мөлщері ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді сипатқа ие болып отыр,
бұл Республикадағы экономикалық тұрақсыздыққа байланысты банктердің пайда
алуын ... ... ғана ... ... ... ... ... мерзімді несие жетіспеушіліктер орнын уақытша толтыруды
салыстырмалы ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді. Сонымен қатар, борышқор үшін маңызды аргумент болып, ... ... ... ... салық жинамаларына сәйкес, банкке
төленетін төлемдер шығындарға жатқызылуы табылады. Қ.Р-дағы барлық несие
салымдарынын 50 пайызы ... ... ... несие үлесіне тиеді, оның
ішінде экономиканың сауда секторына – 1/3, өндірістік секторға – 1/4 ... Бұл ... ... ... ... қарағанда
айналымдылығы мен рейтабельділігімен түсіндіріледі.
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... қаражатын
толықтыру, негізгі қорларды ... ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелер өзінің пайдалылығына қарамастан экономикалық
тұрақсыздық жағдайында ... ... ... ... табылады.
Қазіргі кезде банктерге несиелердің кеш ... ... ... ... ... ... ... мәселелердің туындауына жол бермеу үшін біріншіден
клиенттің несие қабылеттілігін терен ... ... ... ... ... құқықтық статусын талдап, ұсынылатыен қужаттардын түп
нұсқалығына көз жеткізу керек, ол үшін әрдәйім ... ... ... ... ... істеу қажет.
Сонымен қатар, клиенттің менеджменттік талдау маңызды, өйткені несиенің
өтелмеу жағдайлары басқарушынын қабілетсіздігіне, нашар ... ... ... ... несие қабілеттілігіне талдау жасауды жақортуға
болар еді, егер ... ... ... ... туралы ақпарат жинау
жүйесі дұрыс дамыған ... ... ... ... алған және
өтемеген несиелері жөнінде ақпараттарды жинақтаумен ... ... ... ... жасайды. Әрбір банк борышқор жөнінде
ақпарат алу үшін, осы ұйымымен байланысады.
Осы секілді жүйені ... ... ... ... керек. Бұл жағдайда
коммерциялық банктер өз ... ... ... алуы ... жүйе арқылы берілгендер базасына тікелей шығып, санаулы
секундтарда өзіне қажет клиенттің қаржылық жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... бұрын қолға алынған. Американдық
«Дан энд Брэдстрит» ... ... ... ... ... ... түрлерін ұсынуды ойлайды. Алайда, бұның бәрі үлкен бір
проблемаға келіп тіреледі: коммерциялық банктердің ... ... ... ұйымдар өздері туралы ақпарат беруден бас тартты. ... ... ... ... ұсынудан бас тарту компанияның теріс, жағымсыз
жақтарын ... ... ... орындар өздері туралы ақпаратты ұсынуға
қорықса, аталған ақпараттық жүйе ... ... ... ... Бұл ... ... дамыған өркениетті нарықта
қалыптастыру үшін, заң органдарын кешенді іс-шаралар жүргізу керек.
Бұндай ... тағы бір ... ... ... жетілмегендері болып табылады. Егер несие ... ... ... ... ... ... несиені қайтарып алу көп жағдайда
немесе негізгі қарызды және пайыздық төлемдерді өтеуге ... ... жоқ ... ... ... ... келісім-шарттар заңды
түрденашар құрылған, кейде оларға жауапты емес тұлғалар қол ... ... ... ... ... екі ... ... мен
құқықтарын реттейтін маңызды құжат болып табылады.
Келесі проблема – ҚР-ғы кепілдік механизмінің дұрыс жетілмегендігі,
мысалы, мүліктік кепілдікке ... ... ... ... ... ... келісімге сәйкес. ... ... ... ... ... сай болады. Егер борышқордың
кепілдік мүліктің құны несиені өтеу үшін ... ... банк ... ... ескере отырып, борышқордың басқа ... ... ие ... ... ... ... ... қалған жағдайда банкке
ештеңе де тиісілі болмай ... Бұл ... ... ... ... қажеттіліктерді қанағаттандыруға қарсы келеді.
Бұдан, яғни несие ... ... ... ең ... ... жетілдірудің маңызы арта түспек.
Бәрімізге белгілі болғандай, банктік операциялар ... ... және ... ... ... жеке-жеке қадамды қажет етеді.
Көптеген мәселелердің шешемінің табылуы тек қана ... ... ... ... ... банк ... біліктілігі,
білімділігі мен тәжірибесіне байланысты.
Жалпы, несилеу негізгі ... ... ... ... ... ... жағдайда несиенің қайтарымсыздылық тәуелділігін төмендету ... ... ... маңызды. Еуропа даму және қайта жаңғырау банкі
«Қатал, ... ... ... ... ... ... ... шоттарына дәл осындай ұран қажет, өйткені, банк
саясаты сенімді клиенттердің жағдайын ойлауға бағытталуы ... ... және ... асықпайтын борышқорлар банк тарапынан аяушылық
күтпей, жеңілдіктерге ие болуына сенімін ... ... ... бұның барлығы біздің банктік тәжірибеде дамыған,
өркениетті нарықтық қатынастарды ... ... ... ... ... оң ... ... келе мынадай тұжырымдарға келдім. Несие ұдайы өндіріс
процесінің үздіксіздігін қамтамасыз ету қажеттілігінен келіп ... ... ... ол ... ... ... ... ақшалай,
өндірістік және тауарлық формаларда болады. Несие және ... ... ... ... ... уақыты мен құн айналысы уақыты арасындағы,
оның ақшалай шоттарда уақытша тұрып қалуы мен ... ... ... ... ... қарама-қайшылықтарды шешудің табиғи
процесі ретінде пайда болған. біріншіден, ... ... ... ... ... ... ұдайы өндірістің үздіксіз
жүзеге асуына мүдделі болады.
Банктік несие субектіге ақша ... ... ... ... қарыздарын төлеу үшін беріледі. Банктік несиенің
принциптері объективті болады. Олар жалпы экономикалық және ... ... ... болып бөлінеді. Банк несиелері ... ... ауыл ... брокерлер мен дилерлерге,
т.с.с. болып жіктеледі.
Банктік несиенің қазіргі кезде нарықтық ... ... ... өндірістің тиімділігін жоғарлатуға, мемлекеттік ... ... ақша ... ... ... шектеуге,
инфляциялық процестерді болдырмауға және ұлттық ... ... ... ... ... ... жақсы атқарса, соншалық
клиенттердің экономикалық жағдайы да жақсы болады. Себебі, банк несиелері
жаңа кәсіпорындардың ашылуына септігін ... ... ... ... ... және ... экономикалық өмірге икемділігін қамтамасыз
етеді. Республикада банктердің қызметі туралы ... ... қиын ... ... ... жатыр. Мысалы, инфляция, төлем
дағдарысы, төлем балансының дефициті ... ... Осы ... ... ... ... кері ... тигізеді. Осыдан төлем
дағдарысы несиелік қарызды жабу мүмкіндіктерінің төмендеуімен қоса жүреді.
Инфляция ұсынылған ... ... әкеп ... ... ... ... тәжірибеде дамыған, өркениетті нарықтық
қатынастарды қалыптастыруға,экономиканы реттеудің ... ... оң ... етеді.
Сонымен банктердің несиелеумен байланысты қызметін жақсарту үшін
келесідей шараларды жүргізу қажет: ... ... ... ... ... ... жетілдіру, несие қайтымдылығын қамтамасыз
етуді жетілдіру, тұрақты заңдық-құқықтық негізін қалыптастыру, ... ... ... ... Г.С., Ақша, несие, банктер. Алматы, 2001.
2. Саниев М.С. Ақша, несие, банктер. Алматы 2001
3. ... С.Б. Ақша ... және ... ... 2004
4. Көшенова Б. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, Алмыты, 2000
5. Әубакіров Я, Нәрібаев Н., Есқалиев М. ... ... ... ... 1998
6. Әубакіров Я.Ә. байжұмаев Б.Б., Жақыпова Ф.Н., ТабеевТ.П. Экономикалық
теория. «Қазақ униврситеті». Алматы, 1998
7. Ахмедьярова М.В. ... А.У. ... ... ... ... ... конспектілері). Қазақстан-Британ техникалық
университеті баспасы. Алматы 2003.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктiк несие және оның экономиканың дамуында алатын ролi жайлы22 бет
Банктiк несие және оның экономиканың дамуында алатын ролi туралы26 бет
Банктiк несие және оның экономиканың дамуында алатын рөлi34 бет
Банктiк несие және оның экономиканың дамуында алатын рөлi жайында27 бет
Банктік несие және оның экономиканың дамуында алатын рөлі туралы ақпарат33 бет
Банктік несиенің нарықтық экономикадағы ролі 23 бет
Банктік құқық – банк жүйесіндегі кешенді құқық ролі39 бет
Экономиканың даамуындағы банктік несиенің рөлі және оның шектері22 бет
Ұлттық банктің банктік қызметті реттеудегі рөлі мен маңызы4 бет
Екінші деңгейдегі банктер жайлы79 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь