Индер Борат кеніндегі №99 карьеріндегі борды бөліп алу технологиясы және қазіргі экологиялық жағдайы

І.Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
ІІІ.Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Жұмыс өзектілігі: Біздің айбынды да асқақ еліміздің үлкен мақтанышы – жер бетінің қазынаға молдығы. Осындай мақтан тұтар байлығымыздың бірі де бірегейі, жер бетінде сирек әрі шашыраңқы орналасқан, қолданылу ауқымы органикалық және бейорганикалық химияда маңызды көміртегіден кейінгі орында орын алатын, күні бүгінде азайып бара жатырған элемент - бор. Бор жеріміздің батыс аймағында Атырау жерінің қазыналы Индер күмбезінде кездеседі. Зерттеу жұмыстары сонау 1932 жылдан бастау алатын осы бір сала күні бүгін де елімізде кенжелеп, артта қалып бара жатырған салаларымыздың қатарына қосылуда. Байлығының молдығынан кезінде Ресей патшалығының ашық түрде, қалай болса солай пайдалануы салдарынан бүгін де кен құрамы кедейленіп кеткен.
Қорғағалы отырған жұмысымның өзектілігі осы бір байлық көзін тиісінше дұрыс қолдану технологиясы мен қалдығын қолдана білу аясын кеңиту. Кейінгі ұрпақ болашағын ойлай отырып, халық игілігіне оңынан жарату.
Жұмыс мақсаты: Жұмысымның мақсаты осынау өзім туып өскен аймақтың байлығын қайта таптырмас өндіріс орнына қосу. Ескіленіп қалған өндіру жолын жаңарту, өндіруден қалған қалдықтарын халық игілігіне пайдалану, сол жер тұрғындарына тигізер пайдасымен қатар зиянын білу. Қараусыз қалған осынау бір орынды тиімді пайдалану жолын қарастырып, әлеуметтік – экономикалық жағынан қолдау боларлық жоба жасау.
Қ.И.Сәтбаев атамыз кезінде «Өз елінің қара тасын мақтай алмаған азамат, өзге елдің алтын тасын да мақтай алмас» деген сөзін жалау етіп, осы жұмысымды елімнің алдындағы азаматтық борышым деп біліп қолға алдым.
Адам!
Не деген сырлы, не деген нұрлы тұлға!
Барлық тіршілік иелерінен ақыл мен сана арқылы алда болып, бүкіл әлемге билік жүргізу не деген бақыт!
Адам!
Қандай ақылды, қандай дана, қандай шебер, қандай зергер! Себебі жер бетіндегі небір ғажайыптар түп-түгел адамның қолымен жасалған. Алдымен анадан туған, содан соң арман қуған...
Ағашсыз орман болмайтыны сияқты Отансыз адам бола ма? – Мен адаммын деген әрбір пенденің өз Отаны бар-ау деймін. «Менің Отаным нұр келбетті, күн сәулетті - Қазақстан» Жасыл шүйгін, кең жайлау, асау өзен, асқар тау, кербез орман, көркем бел, лебі жұпар ерке жел...
Жанға сая панамыз Қазақстан. Бәрінен де сыры терең ұл өсірген, қыз өсірген туған жер.
Мен өзімнің бақыт пен шаттықтың ұясында, туысқандық пен достықтың мекенінде, бар байлықтың ордасында өмірге келгенімді мақтан етемін. Бүкіл әлемге, жер бетіндегі жан біткеннің бәріне жаһанды жаңғырта бар даусыммен айқайлап, өз Отанымды жырлағым келеді, өз Отанымның бүгінгісінен ертеңін нұрландырғым келеді. Өз Отанымның тауын, тасын, суын, жерін, бар қазынасын игеріп, әлемге паш етіп көрсеткім келеді.
Атам қазақ арғымаққа мініп, қара жерді дүрсілдете жортқанда сол өзі алшаңдай басқан жер астында тап осындай қазыналар бар екенін біліп, сезгенмен, оған аса назар аудармай, олар келер ұрпақтың еншісі деп есептеген екен-ау. Рас, шыңыраудан құдық қазып, су көзін іздеп, белден бел асып, шұрайлы қонысты жайлағанда, сапырып сары қымызын ішіп, алты қанат ақ боз үйін көгалдау тұсқа тігіп, ақ текеметтің үстіне шалқалай жатқанда, жаны – жайлау, қиялы ұлан – байтақ жерді аман есен келер ұрпаққа аманаттауды көздеген екен – ау!
1. «Природные богатства Индера и их исползование» М.Д.Дияров, В.Г.Калачева, С.В.Мещеряков, Академия наук Казахской СССР, Издательства «Наука» Казахской СССР Алма-Ата-1981г
2. «Бор қосылыстарының химиясы мен технологиясы» Т.Т.Омаров, М.Р.Танашева Алматы, «Қазақ университеті» 2002 жыл
3. «Индер ауданы шежіресі» Ә.Ғарифолла, К.Байбосынов, «Арыс» баспасы, Алматы, 2006 ж.
4. «Кенді елім менің - Дендерім менің», «Ағатай баспасы» Атырау, 2010 ж.
5. Қазақ Ұлттық энциклопедиясы
6. Атырау энциклопедиясы
7. «Возраждение производства бора» А. Акбердин // Промышленность Казахстана – 2003. №5.стр 42-43. Химическая технология. Химическая промышленность. Борная кислота.
8. «Анализ минерального сырья» Под общей редакцией Ю.Н.Книпович и Ю.В.Морачевского, 1956г
9. «Общая и неорганическая химия» Н.С.Ахметов, Москва, «Высшая школа», 2008г.
10. «Производство боросодержащих полимерных фосфорных удобрений» М.К.Алдабергенов, Г.Т.Балакаева, Хабаршы журналы, Алматы, №3(63) 2011 ж
11. «Обогащение бедных руд в Западной Европе» Перевод с английского канд.техн.наук С.К.Гребнева, под.ред.докт.техн.н. Г.М.Малохова и канд.техн.наук А.К.Рундквиста, Москва, 1960 г.
12. «Обогащение бедных руд» Л.Д.Ротабылькая, Р.Н.Моисеева, В,Ф,Савин, С.Ф.Поплавский, Издательство «Наука» Москва, 1973 г.
13. «Влияние различных доз цинка на рост и развитие риса, и на поведение бора в заселенной почве», М.В.Есимбеков «Биогеохимия мен геохимиялық экологиялық мәселелер» 2011 ж. №1 стр 53-55
14. «Город Бор в прошлом и настоящим» Н.В.Телегин 1966 г стр 75.
15. Е.В.Власова « Исследование состояние бора в боратах и в борсодержащих водных растворах методом инфракрасной спектроскопий» М.Вамешко 1966 г,стр- 21.
16. «Бор и его соединение» В.Г. Хлопин 1949 г, стр -308.
17. «Практикум по географии почв с основами почвоведения» В.В.Добровольский 1987г
18. «Физико-химические и электрохимические свойства фосфатов и боратов лития-меди (І) и лития-железа» Д.С.Жумабаева, Диссертационная работа 2010/27
19. «Боратные алюмоборатные фторсодержащие стекла, свойства, строение» Н.Б.Князин Диссертационная работа 2011/2942
20. «Ивлечение бора и кремния при гидродифторидном вскрытии дотолитового концентрата» Журнал «Химическая технология» Институт химии ДВО,Владивосток № 11/2010 , стр.646-649.
21. «Получение силикатов кальция из отходов переработки борсодержащего минерального сырья» Журнал «Химическая технология» №3/2011, стр.142-147.
22. «Инфракрасная спектроскопия и строение редкоземельных хромовых боратов R Cr3(BO3)4 (R= La-Er) » Журнал структурной химии. Том 52 №4.2011
23. «Новый метод синтеза аниона В3Н8-» А.Ю.Быков, Г.А.Разгоняева, Н.Н.Мальцева, К.Ю.Жижин, Н.Т.Кузнецов, Журнал неорганической химии,2012, том 57, стр.- 531-534.
24. «Стеклообразование в системах СаО – Ві2О7 – В2О3 », Журнал неорганической химии, том 55.№11/2010. Стр.1920-1927.
25. «Свойства наноматериалов бора, боридов и индия температура плавления сферафический наночастиц проволок и пленок», Журнал неорганической химии, №9/2011. Стр.490-494.
26. «Реакционная способность борных фуллеренов», Журнал неорганической химии, Том 56. №7/2011.стр.1176-1178.
27. «Трехкомпонентные системы NaBO2 – NaCl - Na2CO3 , NaBO2 – Na2CO3 – Na2MoO4, NaBO2 – Na2CO3 – Na2WO4, NaBO2 – NaCl – Na2WO4» Журнал неорганической химии, Том 56, №6/2011.стр.1002-1009.
28. «Синтез кристаллическая структура и спектры сольвата 9(Е) – Фенантрен – 9, 10-диан (1 Z ) – 3,3 – диметил – 3,4 – дигидроизохиналин – 1(2н) - илиден ] гидразоната никеля (ІІ) с трихлорметаном » Журнал неорганической химии, том 56, №5/2011. Стр.728-734.
29. «Квантово химическое исследование взаймодействия дипирролилметенов с трифторидом бора и другими кислотами Льюиса» , Журнал неорганической химии, №5/2011, стр.799-804.
30. «Четырехкомпонентная система NaBO2 – Na2CO3 – Na2MoO4 – Na2WO4 » Журнал неорганической химии, том 56, №5/2011, стр.834-837.
31. «Поведение додекагидро – клозо – додекаборатного аниона В12Н122- при взаимодействии с Au(Ph3P)Cl », Журнал неорганической химии, №4/2011, стр.564-569.
32. «Рентгеноспектарльная исследования электронного строения пленок карбонитрида бора, полученных методом химического осаждения из газовой фазы на подложках Со/Si и CoOx/Si» Ю.В.Федосеева, М.Л.Косинова, С.А.Проходова , Журнал структурной химии. Том 53, июль-август 2012.№4. стр.701-709.
33. «Ундекагидродекаборатный анион В10Н11- - стартовый реагент в реакциях экзополиэдрического замещения и комплексообразования. Теоретические и экспериментальные предпосылки » В.К.Кочнев, В.В.Авдеева, Л.В.Гоева, Е.А.Малинина, Н,Т,Кузнецов , Журнал неорганической химии, 2012, том 57, стр.380-386.
34. «Парообразование и термическое разложение В, В´, В´´- трибромборазина» И.В.Казаков, А.Ю.Тимошкин , Журнал неорганической химии, 2012, том 57, №4, стр.621-627.
35. «Переработка и использование отходов фосфорного и борного производства», Журнал «Новости науки», А.Н.Ещанов №4/2007, стр.38-43.
36. «Жер астындағы алтын сандық» , Бақыт Балғарина, Егемен Қазақстан газеті, 2002 жыл.
37. «Неорганический сорбент из отходов производства для выделения бора из природных вод» Танашева М.Р., Бейсембаева Л.К., Сыдыкбаева С.А., Шенебекова Г.С., Хабаршы химия сериясы, №1(61), 2011 ж.
38. «Использование фосфатов и боратов в качестве катодных материалов для литий – ионных батарей» Д.С.Жумабаева, Ж.Б.Бакенов, М.К.Алдабергенов, Хабаршы журналы, Алматы ҚазҰУ және ҚБТУ, №2(58), 2010ж
39. «Бор шикізатын өңдеуге арналған экологиялық тиімді технологиялық жүйелердің қондырғыларын таңдау тәсілдері» М.Р.Танашева, Ж.Е.Джакупова, Н.А.Бейсембаева, Н.А.Убайдулаева, Вестник КазНУ, Серия химическая, №4(64), 2011 г.
40.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Әл – Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Химия және химиялық технология факультеті
Тақырыбы: Индер борат ... №99 ... ... ... ... және қазіргі экологиялық жағдайы
Дайындаған:студент Есқалиева Қ.Н.
Тексерген:Қалабаева М.Х.
Алматы, 2013-01-27
Жоспар
І.Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
ІІІ.Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Жұмыс өзектілігі: Біздің айбынды да ... ... ... ... ... ... ... молдығы. Осындай мақтан тұтар байлығымыздың бірі де
бірегейі, жер бетінде ... әрі ... ... ... ... және ... химияда маңызды көміртегіден кейінгі орында
орын алатын, күні бүгінде азайып бара ... ... - бор. ... ... ... ... жерінің қазыналы Индер күмбезінде
кездеседі. Зерттеу жұмыстары сонау 1932 жылдан бастау алатын осы бір ... ... де ... ... ... ... бара ... салаларымыздың
қатарына қосылуда. Байлығының молдығынан кезінде Ресей патшалығының ашық
түрде, қалай болса солай ... ... ... де кен ... ... отырған жұмысымның өзектілігі осы бір байлық көзін ... ... ... мен ... ... білу ... ... Кейінгі
ұрпақ болашағын ойлай отырып, халық игілігіне оңынан жарату.
Жұмыс мақсаты: Жұмысымның мақсаты ... өзім туып ... ... ... таптырмас өндіріс орнына қосу. Ескіленіп қалған өндіру жолын
жаңарту, өндіруден қалған қалдықтарын халық игілігіне ... сол ... ... ... ... ... білу. Қараусыз қалған осынау
бір орынды тиімді пайдалану жолын қарастырып, әлеуметтік – ... ... ... жоба ... ... ... «Өз елінің қара тасын мақтай алмаған азамат,
өзге елдің алтын тасын да мақтай алмас» деген ... ... ... ... ... ... ... борышым деп біліп қолға алдым.
Жұмыс міндеті:
1) Бор және борат кені жөнінде ... ... ... Бор және ... кені орналасқан аймақпен танысу;
3) Кен аймағынан алынған кен мен қалдыққа анализ жасау;
4) Кеннің құрамындағы борды ... алу ... ... ... ... ... ... алу үшін қышқылдық әдісті қолдану;
6) Кеннің құрамындағы борды бөліп алу үшін нанобөлшектер қолдану;
7) Кеннің құрамынан кенді бөліп алу ... ... ... есептеп, қай әдіс тиімдісін анықтау;
9) Жүргізілген есептеу мен нәтижені қорытындылау;
10) Жалпы ... ... ... ... ... нысаны: Атырау облысы Индер ауданы маңы №99 карьер
Негізгі бөлім
Адам!
Не деген сырлы, не деген нұрлы ... ... ... ақыл мен сана ... алда ... ... әлемге
билік жүргізу не деген бақыт!
Адам!
Қандай ақылды, қандай ... ... ... ... ... Себебі жер
бетіндегі небір ғажайыптар түп-түгел адамның қолымен жасалған. Алдымен
анадан туған, содан соң ... ... ... ... ... Отансыз адам бола ма? – Мен адаммын
деген әрбір пенденің өз Отаны бар-ау деймін. «Менің ... нұр ... ... - ... Жасыл шүйгін, кең жайлау, асау өзен, ... ... ... ... бел, лебі ... ерке ... сая ... Қазақстан. Бәрінен де сыры терең ұл өсірген, қыз
өсірген туған жер.
Мен ... ... пен ... ұясында, туысқандық пен достықтың
мекенінде, бар байлықтың ... ... ... ... ... ... жер ... жан біткеннің бәріне жаһанды жаңғырта бар даусыммен
айқайлап, өз Отанымды жырлағым келеді, өз Отанымның бүгінгісінен ... ... Өз ... ... ... ... ... бар қазынасын
игеріп, әлемге паш етіп көрсеткім келеді.
Атам қазақ арғымаққа мініп, қара жерді ... ... сол ... ... жер ... тап ... қазыналар бар екенін біліп,
сезгенмен, оған аса ... ... олар ... ... ... ... ... Рас, шыңыраудан құдық қазып, су көзін іздеп, белден ... ... ... жайлағанда, сапырып сары қымызын ішіп, алты қанат ... үйін ... ... ... ақ ... ... шалқалай жатқанда, жаны
– жайлау, қиялы ұлан – байтақ жерді аман есен келер ... ... екен – ... ... ... оқу орнындағы студент болғаныммен, ертең ел жүгін
арқалар елімнің сенім артқан ұл – ... ... Мен өз ... үлес ... ... қызмет етсем де, ең әуелі туған жерімнің
перзентімін. Халқымызда «Туған жердің топырағы» ... ... ұғым ... мен ... ... ... қазыналы Индерімнің, кең байтақ өлкемнің
перзентімін. Япыр – ау, менің туған жерім нағыз ... ... ... көзі емес ... ... ... ... цемент шикізаты, құм, ізбес, гипс көздері,
ангидрит, галит, құрылыс материалдары, Менделеев ... ... ... ... сала үшін маңызды бор кені бәрі – бәрі
менің туған жерімде жайнап ... Кең ... ... ... қай ... жомарт табиғаттың сый-сияпатын, жомарт та әсем көрініс келбетін
жиі кездестіруге болады. ... ... ... ... ... күмбезіне «Жер астындағы алтын сандық» деп баға берген.
Индер тұзды көлі сол ғажайыптардың бірі. Көлдің ... суы ... ... ... ... йод және жоғары құрамды рапа мол. Ресей патшасы І Петр
жасақтаған экспедиция мүшелері аузын ашып, көзін жұмып таң ... ... тұз көлі ... үш ... өтсе де айналаға паңдана қарап, сол сұлу,
тәкаппар қалпында әлі жарқырап жатыр.(33)
І Петр ... ... ... ... ... оның ... зерттеуді сонау ғасырларда бастады. И.И.Лепихин (1768-1769),
П.С.Паллас ... ... (1785), ... ... (1887) және Н.П.Барбот-де ... ... ... өз ... сөз ... ... бұл ... геолог А.Н.Волковтың басқаруындағы партия
жұмыс істеді. Қорытындысында Индер ... ... ... ... су көздерінің жүйелі химиялық мінездемесі берілді.
Алғаш рет схема түріндегі геологиялық ... ... ... ... ... ... ішіндегі маңыздысы борат кенін табуы.(1)
(1-сурет)
Сөйтіп, ЦНИГРИ экспедициясы күшімен атқарылған ... ... ... ... ... ... қажеттілігін қамтамасыз етуге алып
келді. Содан 1935 жылы ... ... ... ... ... жылдары
Н.И.Преображенскийдің ғылыми жетекшілігімен ... ... ... ... жұмыстарын жүргізді. Экспедиция жұмысына профессор
С.В.Малявкин, геологтар Н.И.Морочкин, ... ... ... т.б. ... Ал ... жылдары жүргізілген
Индер көлінің тұз қабаттары мен оның ... ... ... ... академик Н.С.Курнаковтың басқаруы негізінде М.Г.Валяшко,
И.Н.Лепяшков шұғылданады. 1936 жылы ... ... ... ... тұзы ... ... ... жылдары Қазақ КСР-і
геологиялық басқармасы тұз қабаттарына зерттеуді жалғастырды. Сөйтіп 1941
жылдың 26 ... ... ... ... ... ... ... қаулысымен Индер геологиялық - ... ... ... ұйымдастыру бұйрықтары 1941 жылдың 20 ... ... ... ... ... Н.С.Борихин бекітілді. (34)
1941-1957 жылға дейін барлық геологиялық барлау жұмыстары КСРО ... ... ... ... ... Қазақ КСР ... ... ... жылдары аудандағы геологиялық жұмыстар
геологтар Я.Я.Яржемский, В.Г.Валяшко, ... ... т.б. ... ... ... 1945-1950 жылдардағы зерттеу
жұмыстарының түпкі ... ... тау ... ... кен ... және №
88 учаскесінің мүмкіндігін анықтауға қол жетті. 1950-1951 жылдары мұндай
зерттеу жұмыстары кең ... жая ... Бес ... ішінде 40 шаршы километр
гипс қабаты бұрғыланып, № 90, 93, 94, 95, 96 кен ... ... ... ... ... ... пен ... басқаруындағы
экспедиция күшімен Индер күмбезінің 1:10000 және 1:25000 ... ... ... жасалынды. 1958 жылы геология
министрлігінің комиссиясы жұмыс ... ... кен ... ... ... ... ... шарасы жасақталынды.
Индер тұзды күмбезін зерттеу барысында 1957 - 1987 жылдары аралығында
18 кен ... 92 ... және 260 ... ... ... ... ... бор кенін өндіретін № 98, 99, 100 және 102 учаскелер ашылды. 1962
жылы №99 кен орнындағы ... ... ... бағытында алғашқы
шахта негізі салынды. Кешенді зерттеу ... ... ... ... құрамы айқындала түсті. (1,3,34,)
(2-сурет)
Осындай өзіндік зерттелу тарихы бар ... - ... ... облыстың
солтүстіктігінде, Жайық өзенінің екі бетін ала орналасқан, Батыс Қазақстан
облысының Тайпақ, Жаңақала ... ... ... ... аумағы
11,1 км. Индер ауданы тау – кен ... мен ... ... ... ... аймаққа жатады. Геологиялық және
гидрогеологиялық ... ... ... ... ... ... өте
күрделі жер қойнауымен ерекшеленеді. ... ... ... ... ... аса мол. Жайық – Жем ... ... ... әлемдегі қоры жөнінен ең ірісі болатын болса, соның
ішіндегі көлемдісі – Индер тұз күмбезі 250 мың км жерді алып ... Бұл ... ... механизмі жер қыртысының тербелмелі қозғалысына және
тұздан ... ... ... ... қысымының әсері тікелей
байланысты. Ғалымдар ... ... ... типті бораттың
өнеркәсіптік маңызы бар кені – ... ... ... жерінен Атыраудағы
Индер жерінен табылған. Тұз қабаттарының алғаш пайда болуы жоғары Пермь
кезеңінде басталса, аяқталу ... ... ... ... сатысына тұтас
келеді. Тұз қабаттары түзілімінің алғашқы ... ... ... Одан ... де ... жасалған, соның ішінде жоғарыда
атап өткеніміздей Индер геологиялық барлау партиясының бастығы, геолог -
минералогия ғылымдарының ... Қ. ... ... ... ... ең ... әрі нақты нұсқасы болып табылады. Индердің тұйық көлі –
осы аймақтағы табиғат ғажайыптарының бірі. Көктемде суы ... ... және ... ... ... ... ... тұзы мол бұлақтардан
қорек алады. Индер көлі суының құрамында ... ... мол, одан ... ас тұзы ... ... ... Индер тұйық көлі аса зор
сопақ зеренді еске ... оның түбі ... ... ас тұзынан тұрады.
Тұз қабатының қалыңдығы кей жерлерінде 10 - 15 м-ге ... Тұз ... ... мөлдір галиттен тұрады. Көлдің лайлы қара ... ... ... көптен бері кеңінен қолданылады.(1,4)
Индер күмбезі борат, гипс, ангидрит, бор, цементтік ... ... ... алаңында ангидриттердің жер бетіне шығатын екі белгісі
анықталады. Жуылғаннан кейінгі қалдық ... ...... мен ... ақ, ... ... арасында көкшіл – сұрғылт
немесе сұр, өте ... ... ... және ұсақ ... ... ... Бұлардың қалыңдығы 1,5 – 2 м. Осындағы тұз қабаттары
ішіндегі ангидриттері ... ... ... жер ... ... ... ... жоғары тұрады, биіктігі 10 - 20 м. Жер ... ... ... гипске айналады. Бұл ангидридриттердің қалыңдығы 8 – ... Ақ ... кен ... гипспен қатар Индер тауының гипс қалпағын
құрайтын негізгі жыныс ... ... ... аса зор ... ... ... ... шығып жатқан гипс аумағы 210 км алқапты
алып жатыр, таза ... ... ... 55 ... Гипс химия, медицина
өнеркәсібінде, ауыл шаруашылығында пайдалануға жарамды ... ... ... ... қоры – 21 ... ... деп есептелсе, соның аудан
жеріндегі жалпы қоры 10-15 млрд.тонна шамасында деп ... ... ... ... ... Индербор кентінен бір километр ... ... тұз ... ... ... белгілерінің құрылымы болып
табылады.(6,33)
Ауданымызда өндірілетін бор екі қабатта кездеседі, бірі ... ... ... ... ... ... ... яғни тұздың ішінде
орналасқан. Тұздың ішіндегі борат екі жерде – ... ... ... ... қатар 1934 жылдан бері зерттеліп келе жатырған бордың негізгі
тұздары бораттарда өлкемізде осы уақыттан ... ... ... ... – калийлі түбірді немесе одан көп ... ... ... ... ... ... ... минералов в рудах
неравномерное. Залежи имеют пластообразную, линзовидную или неправильную
форму, ... ... ... ... ... На глубине они
переходят в борно-калийные ... ... ... Протяженность
элювиальных залежей боратов составляет 100–400 м, иногда достигает 2000 м ;
мощность ... от 0,5 до до 20 м , в ... ... ... до 50 м ... – бор ... ... Борат минералдарының ең маңыздысы
тетрабор ... ... тұзы – ... ... ... моноклиндік,
ішінара кубтық және тригональдық сингонияларда ... ... ... сулы ... ... Түрі ... аморфты немесе кристалды. Сусыз
Бораттың балқу температурасы 500 – 2000°С ... Сулы ... 2 – 5, ал ... ... 9. ... кен орындары жанартаутекті
шөгінді, эндогенді жапсарлы - метасоматитті және галогенді шөгінді ... Бор ... ... орта борат аталатын қышқылдан (Н3ВО3 )
шығады. Осы ... ... су ... шығарсақ, ол метабор кышқылына
айналады: Н3ВО3 —Н2О = НВО2 . Орта ... ... 4 ... 5 ... алып ... ... , одан полибор қышқылдарының бірі — Н2В4О7
шығады. Осы сияқты жолмен шығатын бор қышқылдарының түрі өте көп. ... ... Ауыз ... В2О3 ШРК ... 1мг/л. (36)
Осы келтірілген мысалдарға қарағанда бораттар бір, екі, үш және одан
басқа да валентті металдардан түзіле ... ... ... бор ... ... ... оның ... қышқылы орта бор болады, яғни
көбінесе үш валентті комплексті анион [ВО3]3- — оның тұрақты түрі ... ... ... бораттар галоид тұздармен бірге көл шөгінділерінде
көп кездеседі. Бұл ... олар ... ... ... Табиғатта
бораттардың 85-тен астам минералдары анықталған. ... ... ... ... ... ... типтегі кенорындарда бораттар әдетте
ірілі – ұсақты ... мен ... ... ... ... ... таужыныстар рөлін алуан түрлі доломитті – ангидритті, гипсті
таужыныстар мен ас тұзы және ... ... ... ... Бұл ... кенінде негізінен ұшырасатындар магний бораты және кальцийлі – ... ... ... ... ... ... улексит, борацит,
калиборит, пандермит минералдары түрінде кездеседі. ... ... ... де қолданылу аясы кең. Шыны өндірісінде шихта компоненттері
ретінде, керамикада глазурлегенде, эмалдағанда, отқа ... ... ... ... флюс ... ... металлдарды сварклеуде,
пайкалауда, лакпен боялған ... ... пен ... ... ... ... электролит компонент ретінде,
тоқыма, кір жуатын ұнтақ заттар дайындауда және бор кенінің ... ... ... ... ... ... тұңғыш рет табылған және әлемдік ғылымға ресми
түрде енген табиғи ... ... ... ... ... ... – магнийлі борат минералы, химиялық формуласы CaMgB6O11*H2O.
Табылған Индер ... ... ... ... рет 1941 жылы ... ... ашқан. Химиялық құрамы (салмақтық ( есебімен): СаО ... MgО – 8,01; В2О3 – 41,49; Н2О – 39,36. ... ... ... ... ... Қаттылығы Моос шкаласы бойынша – 3; меншікті
салмағы – 2,0 г/см3, тығыздығы – 1,934 кг/м3. Жабысқақ, ... ... ... қос ... Суда ... ... қышқылда тез ериді.
Эндотермиялық тиімділігі 2040° С – та, экзотермиялық – 8380° С. Өте ... ... ... ... ... ... ... кен
орындарынан табылды.
Индерит – магнийлі борат минералы, ... ... ... ... ... кенінің атымен аталған. 1935 ... ... ... ... MgО – 14,41(; В2О3 – 37,32( және ... 48,28(. ... моноклинді. Инеше, призма, кесте тұрқылас кристалдар
құрайды, бүйрек типтес ... де ... ... кейде ашық қызғылт
түрлері де ұшырасады, шыныша жылтырайды. Қаттылығы – 2,5, ... ... ... ... ... Екі ... оптикалылығы жоғары.
Эндотермиялық тиімділігі мынадай температулар - ... 117° – ... – 727° – 7710° С-та. ... ... ... бор ... кіреді, әсіресе борацитпен, гидроборацитпен бірге ұшырасады. Бұл
минералды кейде «лессерит» деп те ... ... ... Түркия мен
Қытайда табылған.
Алғаш рет кенорнынан табылған индерит пен индерборит минералдары осы
аумақтың практикалық маңызын ғана ... оның ... ... да ... - /Sr, Ca/2B4O8*H2O. Атауы ... жері ... ... ... рет ... ... ... Қорғантауынан 1943
жылы Я.Я.Яржемский тапқан. Химиялық ... СаО – 15,37(; В2О3 – ... – 37,48(; Н2О – 5,74(. ... 5-7. ... ... – 2,8. ... оптимальдығы оң. Эндотермиялық тиімділігі 500° және 900°-1040° С-
та. Өте сирек кездесетін минерал.
Стронциоборит – SrВ8О13*2Н2О. Алғаш рет 1960 жылы ... кен ... ... ... Химиялық құрамы: SrО – 29,2(; В2О3 – 66,5(;
Н2О – 4,3(. Сингониясы моноклинді. Тығыздығы 2,4. ... ... ... ... ... екі өзекті, оптимальдығы жоғары.
Эндотермиялық тиімділігі 590° - 600°, 7500° – 7700° С – та. Өте ... - ... Орыс ... мен минерологі Н.С.Курнаковтың
құрметіне осылай аталған. ... ... 1940 жылы кен ... ... ... MgО – 14,40(; B2O3 – 37,32( және H2O – ... триклинді. Қаттылығы 3, тығыздығы 1,86кг/см3 , ... ... ... ... түсі ақ ... ... ... Қос өзекті,
оптимальдығы оң. Эндотермиялық тиімділігі 108° – 185°, 937° – 1027° С – та
және ... ... 713° – 7700° С – та. ... ... Крамер,
Фернис – Крик (АҚШ), Тинкалау (Аргентина), Қырқа – Сарықия (Түркия) кен
орындарынан және Цайдам ... ... ... Сирек минерал, басқа
минералдармен бірге бор құрамында болады.
Преображенскит – Mg3B10O18*4H2O. ... ... көп ... ... ... ... ... Индер кен орнынан 1953
жылы Я.Я.Яржемский тапқан. ... ... MgО – 19,9 -20,82(; B2O3 ... - 63,74( және H2O – 14,50(. ... ... ... ... бойынша 4,5 – 5,0; тығыздығы 2,45кг/см3. Кристалдарының ... ... ... Жабысуы жетілмеген. Әйнектей ... көп ... ... ... кристалдары ашық сары, көкшіл,
ашық сұр түсті болып келеді. Кейіннен ... ... ірі ... да
кездеседі. Қос өзекті, оптималдығы оң. Эндотермиялық тиімділігі 540°-600°,
900° – 9500° С – та, ... ... 730° – 7500° С-та. ... ... ... Қыз, ... күмбездерінде кездеседі.
Ивановит – 5СаО*3В2О3*С12*Н2О. Алғаш 1938 жылы Индер кенінде ашқан
Е.И.Нефедов. Аса ірі тұз ...... ... құрметіне осылай
атаған. Химиялық құрамы: СаО – 46,7(; В2О3 – 33,7(, С – 11,90( және Н2О ... ... ... ... Сингониясы моноклинді, қаттылығы 2-3,
тығыздығы 1,96кг/см3. Жабысқақтығы ... ... ... ... ... Оптикалылығы теріс. Индер кені тас тұздары арасынан кездескен. Өте
сирек минерал.
Волковскит - Са(В6О9(ОН)2(*2Н2О. 1960 жылы ашқан А.И.Волковская ... ... ... СаО – 15,0(, В2О3 – 64,24(; Н2О – 16,62. ... ... ... ... моноклинді. Тығыздығы 2,29 - 2,34.
Жабысқақтығы жетілген. Әйнектей жалтыраған, түсі ақ, мөлдір. Қос ... оң. ... ... 3800° С-та. ... рет ... кен
орнындағы тас тұздарында ұсақ өскін, ұялар түрінде табылған. Аса сирек
кездесетін ... ... ... кен ... ... минералдар мен қатар басқа да осы
аймақта көп кездесетін минералдарға тоқтала кетсем.
Ашарит – магнийлі борат минералы, химиялық формуласы - Mg(HBO3(; ... ... деп ... жер – су атауымен ... ... ... ине ... кристалдар құрайды, жиі – жиі жазу борына ұқсас
массалар жиынтығы түрінде ... түсі - ақ, ... – 3,5; ... - 2,68 ...... ... минералы; химиялық формуласы – Mg3(B2O13(Cl;
ұсақ түйірлі, талшықты агрегаттар құрайды, сирегірек мамыққа ... ... ... да ... ... алмазға немесе шыныға
ұқсап жылтылдайды. Қаттылығы – 7 – 7,5, меншікті салмағы - 2,97 г/см3.
Гидроборацит – калцийлі-магнийлі ... ... ... ...
СаMg(Н2О)3 (B3O4 (ОН)3(2 ; талшықты және ... ине ... ... ... ... ұсақ ... ... тығыз агрегаттар
құрайды. Түсі ақ немесе ... ... ... ... ... - 2-3, меншікті салмағы – 2,167 г/см3.
Иниоит (иньоит) – кальцийлі борат минералы; ... ... ... ... ... штатындағы Иньо кенорнымен байланысты
қойылған. Қысқа ғана ... ... ... ... кристалдар құрайды, түрлі
түйірлі немесе домалақ пішінді агрегаттар түрінде ұшырасады. Түссіз, шыныша
жылтылдайды. Қаттылығы – 2 ... ... ... ), ... салмағы – 1,88
г/см3.
Калиборит – калийлі – магнийлі борат минералы; химиялық формуласы –
KMg2(H2O)9(B11O19(; тең ... ... мен ... ... ... ... MgО – 11,98; К2О – 7; В2О3 – 56,9; Н2О ... Түссіз немесе ақшыл, кейде қызғылт – қоңыр түстерді иеленеді. ... ... 4-4,5. ... салмағы – 2,13 г/см3. Әдетте
ангидритпен және галитпен ... ...... ... ... химиялық формуласы –
Са(Н2О)(В3О4(ОН)3(; ... ... ... фамилиямен байланысты. Тең өлшемді
және қысқа ғана призма тұрқылас кристалдар түзеді немесе түрлі ... ... ... ... тығыз агрегаттар құрайды. Түссіз немесе ақшыл және
сарғыш түстерге ... ... ... ... ... - ... ... салмағы 2,42 г/см3. Жиі – жиі гидроборацит ...... ... ... ... формуласы –
Са2(В5О6(ОН)7(; Атауы Түркиядағы Пандерма кен орнымен байланысты. Жаэу
борына ... ... ... ... түзеді, кейде тасберіштерге ұқсас
агрегаттар байқалады.Түсі ақшыл немесе сұрғылт, жалтырлығы ... 3-3,5, ... ... 2,42 ......... борат минералы; химиялық формуласы –
NaCa(H2O)6(B3O7(OH)4(; Атауы Улекс деген ғалым ... ... ... ... тұрқылас кристалдар құрайды, тасберіштер түрінде
ұшырасады. Борпылдақ, жарғақты немесе талшықты агрегаттар түзуі де ... ... ... ... ... ұқсап жалтылдайды. Қаттылығы 1 – 2,5,
меншікті салмағы – 1,95 г/см3. Суда шала ... ... бұл ... ... деп те ... ... тұздағының Индер кен орнындағы ең жиі
кездесетін ...... мен ... сирегірек калиборит
ұшырасады.
Осы Индер кенінен табылған минералдарды жинақтап кесте жасауды ... - ... ... кен орнында табылған және кездесетін бор минералдары
|Атауы ... ... ... ... |
| | ... (() |кен ... ... |CaMgB3O3(ОН5)2*3H2O |СаО – 11,14; ... ... |
| | |MgО – 8,01; ... |
| | |В2О3 – ... | |Н2О – 39,36 |, ... |
| | | |кен ... ... |Mg2B6O11*15H2O |СаО – 1,02; ... ... | |MgО – 14,41; |мен ... кен|
| | |В2О3 – ... |
| | |Н2О – 48,28 | ... |/Sr, ... |СаО – 15,37; ... кен |
| | |В2О3 – ... |
| | |SrО – 37,48; | |
| | |Н2О – 5,74 | ... ... |SrО – 29,2; ... кен |
| | |В2О3 – 66,5; ... |
| | |Н2О – 4,3 | ... ... |MgО – 14,40; ... |
| | |B2O3 – ... ... | |H2O – 45,29 ...... | | ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... – |
| | | ... |
| | | ... кен |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... |MgО – 19,9 ... кен |
| | |-20,82; ... |
| | |B2O3 – 60,91 | |
| | |- 63,74; | |
| | |H2O – 14,50 | ... ... |СаО – 46,7; ... кені |
| | |В2О3 – 33,7; |тас ... |
| | |Сl – 11,90; ... |
| | |Н2О – 7,70 ... ... ... |СаО – 15,0; ... кен |
| | |В2О3 ... ... ... | |Н2О – 16,62 ... |
| | | ... ... |
| | | ... түрінде|
|Ашарит ... |MgО – 47,9; ... ... |
| | |В2О3 – 41,3; ... |
| | |Н2О – 10,7 ... ... ... | | ... |СаMg(Н2О)3 (B3O4 (ОН)3(2 |СаО – 13,9; |Индер кені, |
| | |MgО – 9,75; |АҚШ, ... |
| | |В2О3 – 50,5; ... |
| | |Н2О – 26,15 | ... ... |СаО – 20,3; ... АҚШ, |
| | |В2О3 - ... |
| | |Н2О – 43,0 ... |
| | | ... ... ... |MgО – 11,98; ... Ресей,|
| | |К2О – 7; ... |
| | |В2О3 – 56,9; | |
| | |Н2О – 24,10. | ... ... |СаО – 27,4; ... |
| | |В2О3 – 49,9; ... |
| | |Н2О – 22,73 ... ... ... |СаО – 32,4; ... АҚШ, |
| | |В2О3 – 48,5; ... |
| | |Н2О – 18,02 | ... ... |СаО – 13,8; ... АҚШ, |
| | |В2О3 – 42,9; ... |
| | |Na2О – 7,65; ... |
| | |Н2О – 35,55 ... |
Сонымен қатар магний хлориді минералы бишофит те ... ... ... ... ... өте жоғары. Геологтардың айтуы бойынша
№99 шахта ... ... ... ... ... ... кен орны. Осы
күнде №99 карьердегі борат кенін анықтау үшін ... ... ... ... ... тұз кенін болашақта сауықтыру орны ... ... ... Фариза Оңғарсынова ұсынған. Тұтас тұз
қабатына ... ... ... ... ... ауруларына
шалдыққандарға пайдалы. Егер шахтаға қолдау табылып, қолайлы ... оның ... ... пішінімен көлеміне, ішкі құрылысының қаттылығына және кездесетін
аймақтағы бордың маңызды құрамына байланысты бор кені ... ... ... бөліп қарастырады. «Кездесу аумағының және маңызды қатты табиғи
ресурстардың ... атты МПР ... №278, 2006 ... 11 ... сәйкес мынадай І, ІІ, ІІІ топтарға бөледі.
І топқа ірі көлемдегі қарапайым құрылысты ... ... ... ... және ... ... бірақ маңызды құрамы тұрақты болып
келетін минералдар кездесетін аймақ – біздің еліміздегі галогенді Индер
аумағы және ... ... ... ... ... ... жатады.
ІІ топқа көлемі ірі және орта ... және ... ... ... ... ие және ... тұрақты сақтамайтын –
боросиликатты аймақ ... ... ... ... ... жері және ... ... теңіздік және континентальды
Сәтимолла және Шалқар аймақтары жатады.
ІІІ топқа орта және ұсақ линзо-, ... ... ... ... ... қате форма алатын, қаттылығы тез өзгеретін және маңызды құрамын
тұрақты сақтай алмайтын ... ... ... ... – орта ... боросиликатты аймақ, галогенді теңіздік аймақ және борат кенінің
континентальды аймақтары кіреді.
«Еліміздің қорғанысын дамытуда Отандық өндірісті дамытудың маңызы ... ... ... атап ... осы аталған
минералдарымыздан өзімізге ... ... және ... да ... ... ... бөліп алуда шет елдермен қатар өз еліміздің де беделді
ғалымдарының қосқан үлестері орасан. Зерттеу ... ... кен ... ... бор элементінің бірнеше минералдары бар. Индер
кенінің табиғи бораттары тұзды күмбездің гипсті ... ... ... ашарит, гидроборацит және улексит. Осы кендерде В2О3 мөлшері 17
- 20( ... ... ... ... ... ... гипс,
магнези, кальцит сияқты заттар кездеседі. Ғалымдарымыздың зерттеуі бойынша
өндірісте ... ... ... ... ... ... оксидінің мөлшеріне қарай мынадай сорттарға бөлінеді:
1 сорт ... В2О3 ... 27,5% кем ... сорт ... ... және ... В2О3 ... сорт кенде 16,5-22,0 және 16,0-20,0 В2О3 бар.
Кейбір ... бір ... бор ... ... ... ... ... тура келеді. Бор ... ... ... күкірт қышқылды, азот қышқылды, азот – күкірт ... ... ... ... ...... әдіс, биборатты әдіс,
классификация әдісі, флотация ... ... ... ... ... ... ... қолдану әдісі, буды қолдану арқылы айдау әдісі және қысым
мен жоғары ... ... ... ... өңірінің минералдары
құрамында магний тұздарының яғни, сульфаттары көп кездесуіне байланысты осы
әдістер ішінен ... ... мен ... ... күкірт қышқылын
қолданып өңдеу әдісі болып табылады. ... ... мен ... ... ... ... қасиеттері төмендеп, ... ... ... ... ... тұзы бар бор қышқылы алынады.
Елімізде күні бүгінде Индер өңірінде бор шикізатының үлкен ... ... ... ... алып қарар болсақ, Америка Құрамы Штаты мен
Түркия мемлекетінен өндірілетін борат минералдары құрамымен ... ... ... ... Сондықтан да Индер кен орны ашылғаннан
бері байыту процестері ... ... ... ... ... флотация
әдісіне минерал құрамындағы топырақ – саз күшті әсер ететіндігі ... Осы ... де ... ... жуу, домалату, сумен бірге ағызу
сияқты әдістерді қолдану арқылы рудаларды саздан бөліп ... ... ... ... ... ... ... қатар кей жағдайларда гравитациялық
әдіс те қолданылады.
Борат кенін өңдеудің күні ... ... ... бар, бастысы
қышқылдық және негіздік әдістер. Қышқылдық әдісте қышқылдар - тұз қышқылы,
азот қышқылы, көміртек ... және азот – ... ... өңдеу
әдістері. Ал, негізбен және негіздік тұздармен ыдыратуда NaOH, Na2CO3,
NaHCO3, Na2SO4, Na2SO3, Na2S, NH4Cl ... ... әдіс ... ... ... әдіс ... бура ... Индер кенінің бірден –
бір минералы ашарит минералына жүргізілген ... ... ... + ... + ... + ... 3CO2=2H3BO3 + 3MgCO3*Mg(OH)2
2MgO*B2O3*H2O + 2NaOH ꞊ 2NaВО2 + 2Mg(ОН)2
2(MgO*B2O3*H2O) + Na2CO3 + 3СО2 ꞊ Na2В4О7 + 4MgСО3 ... ... ... Индер кені минералдары ашаритпен бірге
гидроборацит, улексит, иньоит болса, осы ... ... ... ... ... + 2H2SO4 + H2O ꞊ 6H3BO3 + CaSO4 + 2MgSO4
CaCO3 + H2SO4 ꞊ 2MgSO4 + CO2 + ... + 3H2SO4 = (Fe,Al)2 (SO4)3 + 3 ... ... ... бор қышқылмен бірге магний сульфаты,
аздап темір және алюминий ... ... ал ... ... тұнбаға түседі. Осылардан кейін әрі қарай бор қышқылы қоспаларынан
құтылу үшін флотациялау, экстракциялау, бор ... ... ... ... ... мен ... жүргізу, ерітінділерді магний
оксидімен өңдеу, т.б.әдістері қолданылады.
Бор кендерін ыдыратуға керекті ... ... ... ... ... бағасына байланысты емес, ... ... ... ... ... бораттарды ыдырату үшін, арзан көміртегінің диоксидін ... ... ... ... ашарит рудалары ... ... ал ... рудалары тек жартылай әрекеттеседі. Ашарит
минералдары НСl, HNO3, H3PO4 және H2SO4 –те ... ... ... тұз ... ... СаСl2 ... ... коррозияға ұшырататынын ескерген жөн.
Қышқылдық әдістің негізгі кемшіліктері ... ... ... ... (В2О3˂15( ) бораттарды ыдырату үшін қолданылмайды. Бұндай ... ... суда ... ... ... Ал ... өнім болып саналатын
бор қышқылының шығысы осының салдарынан азаяды.
Көптеген шет ... ... ... үшін ... ... кең дамыған. Сонымен қатар Ресей мемлекетінің ... ... ... ... ... құрамы кем дегенде 10-12 ( шамасында болатын
кедей борат кендерін ыдыратуға қол ... және бұл әдіс ... ... ... ... 1,5 есе ... ... есептелді. Алайда,
қазіргі уақытта мүлдем кедейленіп кеткен біздің еліміздің кені үшін, яғни 8
( - дан төмен кендерді алу ... әлі ... ... ... ... көз жүгіртер болсақ бор
диоксидінің шығысы құрамында ... мен ... бар ... көп болатыны анықталған.
Бораттарды майдалап ұсақтау, бораттардың ... ... ... ... аз жұмсалады. Сондықтан ашарит рудасын күкірт қышқылымен өңдеу
үшін мынадай технологиялық жағдайлар таңдап алынды: температура – ... ... 30-60 ... кен ... –2 мм.
Ашарит рудасынан бор қышқылын өндіру схемасы
3-сурет
(2)
Біздің жерімізде кездесетін минерал ... те ... ... түріне жатады. Қазіргі минерал құрамына тоқталсақ; 60(
- саз, 35( - ... ... ... ... - 5( ғана ... және ... қасиеті бойынша минералдың сазды құрамында
скомкивавшуюся тығыздалған күйдегі гипс ... ... ... Сонымен қатар, гидроборацит сазды минерал құрамында
жіңішке ине тәріздес микрон көлемінде кездеседі. Саз ... ... ... ... ... суда өте ... ... Гипс пен гидроборацит суда
жақсы ериді, гидроборацитті желваки ступанно – талшықты құрылыс алғандықтан
өте ... ... ... ... ... гидроборацитті ажырату үшін флотациялық әдіс
қолданады. Әдіске сүйенсек, ... ... ... ... ... ... ... құтылу үшін жуылады, обесшламды құм крахмалмен (2кг/т),
некалмен (4 кг/т) және скипидармен ... ... ... ... около 30( В2О3 при извлечении 60 (. (10)
Кедей құрамды және қиын байытылатын минералдарды байытуға адамдардың
қызығушылығы күннен – ... ... ... ... бұрын артығымен жетіп
жататын минерал байлықтарымыз кедейленгені соншалық ... ... ... ... кендер құрамындағы маңызды минералы бойынша
доталитті және данбуритті болып жіктеледі. Бос ... екі ... ... ... гранат, геденбергит, гизингерит, кальцит және ... ...... ... ...... ... Барлық борсиликатты кендерге құрамындағы маңызды минералдың ірі
және бірдей емес вкрапление тән.
Борлы ... ... тағы бір ... – В10 ... ... құрамына негізделген, нейтронно – радиометрлік сепарация
әдісі, яғни бор ... ... ... сәулелік шағылысу ... ... ... ... ... ... мен оның ... болатын породаларына қарамай талғампаз әдіс болып
табылады.
Нейтронно – радиометрлік сепаратор аппаратында кен ... ... ... ... ... ... үстіндегі қорғағыш
экранда нейтрондар көзі орналасады, ал ... ...... ... Бор кені түйіршіктеріне қарай өзгеріп тұратын ... ... ... одан ... бағаланып отырады. Нейтронды
– радиометрлік сепарация бойынша байыту көлемі 150 + 25мм ... бұл ... ... ... ... ... ... табылады.
Жалпы нәтижесінде кендегі бор оксиді химиялық құрамы бастапқы ... есе ... Бұл әдіс ... ... ... 16( бор оксиді бар
минерал құрамын 70( - ға ... ... ... ... ... көрсетті. Байытудың нейтронды – радиометрлік сепарациялық әдісі
энергетикалық ... аз ... және ... ... арзандығымен ерекшеленеді.
Бор силикатты кендерге жүргізілген нейтронды – радиометрлік сепарация
әдісінің технологиялық көрссеткіштері
2-кесте
|Кен түрі |Өнім ... ... ( ... ... | | |В2О3 ... |В2О3 |ть по |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
|Датолит-каль|Концентрат |46,8 |8,40 |13,0 |91,2 | ... ... |53,2 |0,73 |29,0 |8,8 |90 ... ... |72,0 |10,60 |9,9 |95,2 | ... |28,0 |1,43 |35,5 |4,8 |85 ... | | | | | ... сұрыпты | | | | | | ... |41,0 |7,40 |15,0 |77,2 | ... |59,0 |1,52 |24,0 |22,3 |90 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |69,3 |7,50 |10,1 |90,0 | ... |30,7 |1,90 |20,7 |10,0 |94 ... орта | | | | | | ... | | | | | | ... ... ХХ ... ... алатын Индер бор кені минералдарынан
бүгінге дейін ... ... Алға ... ... бор ... ... ... өндіріп келген болатын. Ал, күні бүгін завод жұмысын
тоқтатқан және ... кен ... 80 – 100 мың ... ... ... өзені
арқылы күнде тасымалданып отырған. Алайда, ... ... ... ... ... және көп бораттың суға төгіліп су ластануы салдарынан
бұл су ... ... ... ... Ал қазір бұрынғыдай мөлшерде
болмаса да тонналап жүк машиналарымен Ресейге әлі де ... ... Егер өз ... тиімді пайдаланар болсақ, еліміздің ... ... зор ... ... еді. Оның тез ... отқа
төзімділік, химиялық құрамын сақтауы, буферлік және ингиберлеуші әсерінің
болуы, гербицидті және бактерицидті ... ие ... ... консервлеуші, эмальгирлеушілік қасиеттері, нейтралдаушы, тазартқыш,
легирлеуші, дезинфицирлеуші қасиеттері сан ... ... ... бор
минералдары кездеспейтін елдер өзі бор материалдарын өндірісте кеңінен
қолданады. Жоғарыда атап ... ... ... ... тек
көміртегі ғана шыға алатын элемент – бор.
(4-сурет) ... ... ... ... ... яғни ақ ... кристалды,
сілтілік қасиеті бар зат. А.Е.Ферсман деректері бойынша жер ... ... 22 ... және салмақтық құрамы жағынан 27 орындағы
элементке жатады. Автор айтуы бойынша, жер ... бір ... ... 50 г бор ... болады. Сондықтан бор сирек элементке жатпайды,
бірақ ол жер қойнауында шашыраңқы ... ... бір ... бар кен орындары сирек кездеседі.
Мұхит суларында бор қышқылы немесе шамалы ... ... ... ... бор бар екені белгілі болған. Мұхиттың әртүрлі тереңдігінде B\Cl қатынасы
тұрақты шама – ... ... (В2О3 0,5 ... ... дейін), жер астынан шығатын
ыстық судың буларында және ... ... ... ... ... ... ... алуан түрде кездесуі және жер қыртысында оның ... бор ... ... тән құрылысымен түсіндіріледі. Ол
ерекшеліктерінің негізгілері мыналар:
1). Бор ... ... ... ... мәні үлкен шамаға тең (755
барн). Бор қосылыстарының нейтрондарды жұту қабілеті ерекше. Сондықтан бор
элементінде әртүрлі ... ... ... Осы ... ... ... ... жоюға әкеледі. Бордың табиғатта аз таралуының негізгі
себебі – элементтің нейтрондармен әрекеттесу мүмкіншілігі.
2). Бор ... ... ... оның ... ... ... ... Қалыпты жағдайда бор атомының
электрондық құрылысы 1s22s2px екі ... ... ... sp2 және ... ... ... Бордың гибридтік орбитальдары sp2 ... ... ... 120°С ... ... тең қабырғалы үшбұрышты құрайды, бұл
ионда оттек атомдары гидроксил ... ... ... ... бор молекулалары радикалдармен қатар, екі молекулалы ... ... ... және ... ... ... да кездеседі.
3). Бор элементінің электрондық құрылысының тағы бір ерекшелігі бір р –
орбиталі бос болып келеді. Осы ... ... ... ... электрон жұптары келіп орналасады да sp3 –гибридті
орбитальдар түзеді. Ал молекулалардың құрылысы тетраэдрлік немесе оған ... ... ... ... ... ... ... топтар
алуан түрлі болатындықтан sp3 – гибридті бор қосылыстары да әр түрлі
болады.
Бор ... ... ...... ... ... және ... алмасу процестеріне аса үлкен әсерін
тигізетіні белгілі. Өсімдіктер тоқтамай өсу ... бор ... ... ... түрде керек және оны басқа элементпен ... ... ... ... ... ... ол өсімдіктің
ішкі құрылысында қозғалмай ұзақ ... ... ... ... ... ... ... оларды үздіксіз бор тыңайтқыштармен
қоректендіру қажет.
Жалпы бор және оның қосылыстары көптеген салаларда ... 100 ... ... ... ... ... медицинада
қолданылады.
Кеңінен дамыған саласы – шыны өндірісі. Яғни, химиялық ... ... ... 2% Al 2 O 3 тұратын шынылар - ... ... ... ... ... бор - ... оптикалық және электровакуумды
шынылар, химиялық және ... ... ... ... ... қолданылады. Америка Құрама Штаты бор минералдары
ең кең ... және ... ... ... ... ... сол
өндірілетін бордың 70(-ы шыны және керамика салаларына жұмсалады.
Бор қосылыстары плиткаларды, ванна, раковина, ... ... ... ыдыстарды, пайкалау мен бағалы асыл ... ... ... тағы бір ... - натрий пербораты шет елдерде бірден – бір
тазартқыш сұйықтық ретінде қолданылады. Мысалы, «20 Mule Team Бура» - ... ... және ... ... ... қол сабыны және тіс жуғыш
пасталар құрамында да кездеседі. Бор қышқылы таракан, құмырсқа және блохқа
қарсы инсектицид ... ... ... қатар, бордың нейтрондық сәулеге
қарсы тұра алатын қасиетін айтпай кетпесек болмас. Осы нейтрондық сәулеге
қарсы ... ... ... ... ... орындарда таракандар немесе
басқадай жәндіктер кездеспейді. 1957 жылы алғаш рет Жер серігі ұшырылған
кезде ... кен ... ... ... ... ... ... бор
қосындысы пайдаланылған. 1986 жылы Чернобыль апаты орын алғанда ... ... атом ... ... жарылғанда бор қышқылын апарып
төккені бәріміздің есімізде.
Бор кремний, германий, кремний карбиді сияқты ... ... да ... Бор ... магниттерге қарағанда күштірек бірден – бір
неодимовый магниттер компоненті (Nd 2 Fe 14 B) бола ... Олар ... және ... ... және ... мысалы, магнитті – ... ... ... (МРТ), әр түрлі қозғалтқыштар мен ... ... CD және DVD – ... ұялы ... ... ... ... т.б.жерлерде қолданылады. Бор экрандау
өзінің нейтрон жұтқыш қасиетімен ... ... ... көп ... ... ... ... ХХ ғасырдың 70 – ші жылдарынан
басталды. Бордың аз ғана миллионнан бір ... ... ... оның ... ... ... белгілі болды. Алайда ондай бор
табылмады. Сондықтанда бордың темірмен қосылысы ... ... ... ... ... Осы саламен Қарағанды қаласындағы
Д.Н.Әбішев атындағы химико – металлургиялық институты ... ... ... ... нәтижесінде бор қосылыстарын агломераттар мен
окатыш өндіруде, чугун мен болатта, ферроқұймалар мен ... ... ... ... ... қолдануға болатыны анықталды.
Осы аталған оқу орнының алғашқы жетістіктері болып 1989 жылы ... ... ... ... жүргізілген зерттеу жұмыстары болды.
Бұл Качканар жерінде орналасқан ... ... ... ... 90( ... ... ... доменді балқымадан қалдықпен
бірге 18( ванадийлі чугун ысырап болатын болған. Ғалымдар бордың ... ... бір ... ... ... ванадийлі чугуннің шығыны 2 есе
шамасында азаятындығын дәлелдеген және күткен ... өз ... – 1992 ... ...... тау кен – ... ... металлургиялық комбинатына металға бор құрамды темір кенді
окатышты қайта өңдеу ... ... ... ... шихтасы
құрамына Индер кен орнының 1 – 2 ( ... кені ... ... 2 есе ... және ... ... ... шығымын
да бірнеше пайыз азайтуға көмектесті. Ең жоғарғы жетістігі, автомобиль
кузовын жасайтын ... ... 3,5 – 8,7( ... ал ... 25,3 - 41( көрсетті. Бұл технология бойынша бүгінгі таңда ...... орны өз ... ... рынокта шығарып отыр.
Және осы Химико – металлургиялық институттың тағы бір ... ... ... қосылыстарын түсті металлургияға да ... ... мыс ... ... мыстың сапасы артып, шлактармен
қалдыққа түсу ... ... Бұл ... ... ...
металлургиялық комбинатында жүргізді.
Еліміз хром қоры жөнінен және өндірісі жөнінен алдыңғы орын ... ... хром ... төмен болғандықтан басқа мемлекеттер ... ... ... ... отырмыз. Осы аталған ХМИ ғалымдары
Индер кенінің 1 – 2 ( қосылысын шихтаға қосып, пайдалансақ ... ... мен одан ... сай өнім ала ... ... Күні ... «ҚазХром» бұл ғалымдар ұсынысына ойлануда.
Бетонға бор қоспасын қосқанда сапасы ... ... ... ... да жол ... ... кені шлактарын қолданса, бор карбиді
арқасында радиациядан қорғай алар еді. Алайда, бор ... ...... ... оның ... кальций бораттары алмастыра алады. Ал,
Индер кенінің минералдарының ... ... ... осы кен орнынан қалған қалдықтарды қолданса да ... және ... кен орны ... ... ... ... орын,
ал борат кендері кездесетін осы Индер жеріне ... ... ... ... ... кен ... ... Геологиялық және гидрологиялық
тұрғыдан қарар болсақ, біздің ауданымыз ... кен ... ... пен Жем ... ... ... дүние жүзіндегі бірден – бір тұзды
аймақ болып ... ал ... ең ... ... 250 мың ... ... Индер тұзды көлі болып табылады. Бұл тұзды көл ... ... ... жер. ... суы ... тасып молайса, ал жазда өз
қалпына келеді. Негізінен глинді ... ... ... ... ... келіп
құятын кішігірім өзендер есебінен молаяды. Өзен ішіндегі тұздың ... ... 10 – 15 ... ... ... Осы Тұзды көл ... ... ... тері ... ... ем. ... атап өткеніміздей
ауданымыздағы гипс мөлшері 10 – 15 млрд.тоннаны құрайды деп ... ... ... ... және ... сол ... тұз шөгінділерінің литологиялық құрамына
байланысты. Гипс ... жер ... ... ... ... ... ... мен бос жерлердің саны 1 кмден 300-ге дейін
жетеді. Ақ және сұр ... ... көп ... Гипстердің кейбір
түрлерінің құрамында сазбен карбонаттардың айтарлықтай мөлшері бар. Сұр
гипстер көбінесе ... және ірі ... ... ... Ақ ... ұсақ қиыршықты. Көп жағдайларда олар ... гипс ... ... жер бетіне шығатыны байқалады. Ақ
гипстер химиялық құрамы жөнінен айтарлықтай таза. Индер күмбезі алаңында
осындайгипстің төменде келтірілген бірнеше таралым ... ... ... ... ... ауданда халық шаруашылығына
аса қажет шикізаттарды өңдеп, өнім ... ... ... кешен
тұрғызуға болатынын дәлелдейді. Аудан жөнінде әңгіме қозғағанда тіл
ұшына алдымен бір кездері ... ... ... ... ... борат
кеніші, Индер геологиялық барлау экспедициясы сияқты алыптардың орнын
басқан бүгінгі шағын және орта ... ... ... құрылымдар
келеді. Аудан өнеркәсібі кәсіпорындарының қатарында 1999 жылы бұрынғы
Индерборат кеніші мен «Индергипс» ... ... ... ... ... акционерлік қоғамы, сондай-ақ «ИндерSALT»
жауапкершілігі шектелген серіктестігі, «Индергаз» ... ... ... ... ... тынысын кеңейту үшін жұмыс жасауда.
Соның бірі аудан экономикасында қомақты үлес қосып отырған «ИСИ
Гипс Индер» ЖШС ... ... ... ... ... ... ... жеңу үшін алдына үш ... ... Оның ... ... байлығын халық игілігіне жарату болды. Осы мақсатпен,
әсіресе құрылыс саласына қажетті гипс ... ... ... кірпіш
құю, цемент зауытын іске қосуды жоспарлайды. «Индергипс» - ке ... ... ... ... институтынан мамандар келіп зерттеу жасайды.
Әйткенмен, сол кезде осыны ... ... ... ... ... «ИСИ Гипс Индер» жауапкершілігі шектеулі
серіктестігі зауытын 2001 жылы «KNAUF» деп ... ... ... Оның ... 130 – дан ... ... бар. ... екеуі
Қазақстанда. Біреуі Қапшағайда, екіншісі осы біздің Индер ауданымызда.
“ИСИ Гипс Индер” ЖШС зауытының өндіретін өнімі гипсокартон болып
табылады. Гипсокартон – ... ішкі ... ... ... ... ... пайдаланылады. Гипсокартон жасалатын
шикізат – гипсті тас СаО4 * 2Н2О. ... ... 6 ... гипс тасты
уатып, қайнатып гипс картон шығаруға ... ... 500 м ... ... ... ... 1 ... линиядан басқа
қосымша:
- гипс қайнататын;
- картон дайындаайтын;
- сұйық ерітінді, құрғақ қоспалар дайындайтын;
- гипсті құятын;
- гипсті қатыратын;
- гипсокартонды ... ... ... ... қаптайтын бөлімдерден тұрады
(1-сызба).__Гипсокартон зауытының салалық құрылымы
|Гипс қайнататын ... ... ... ... ... құятын ... ... ... ... ... ... |Г и ... ... ... құрамы зертханада жіті тексеріледі, жалпы сырттағы биік
темір жаппа
астына үйіліп, трактормен ұсақталатын орынға жылжытылуы, оны одан ... ... ... ... кешенді құрайды.
Қазіргі кезде гипсокартонның 4 түрі бар. Олар:
- ГКЛ-9,5 мм. Қалыңдығы - 9,5;
- ГКЛ-12,5мм.Қалыңдығы – ... ... жай ... ... ... ГКЛВ-9,5 мм, қалыңдығы 9,5 В мм.
- ГКЛВ-12,5мм, қалыңдығы 12,5 мм.
Гипсокартон түрлері
Жай гипсокартон Су ... ... мм ... ... ... ... немістік технологиямен салынған гипсокартон
зауыты импорт алмастыру бағдарламасына сай өз өнімін республика ішімен
қатар, ТМД елдеріне де ... ... ... өнім Қазақстанда сатылады.
Олар: Астана, Оңтүстік Қазақстан, Атырау т.б. қалалар. Аз ғана бөлігі
Қырғызстан, Ресей, Өзбекстан, ... ... ... ... ... ... ... берілетін мемлекеттерге
гипсокартон автотранспен, вагонмен тасымалданады. “ИСИ Гипс Индер” ... ... яғни 2006 жылы 732,4 ... 4 млн ... ... мен 130 ... кальцийленген гипс дайындалып, алушыларға
өткізілді, алдыңғы жылмен салыстырғанда өнім өткізу ... 74,4 ... ал 2007 жылы ... ... өнім 4,35 млн. шаршы метр болды,
оның шыққан сомасы 801,5 млн. ... Бұл ...... ... өсіп келе ... ... 2008 ... бастапқы үш айында
4 түрлі гипсокартон өнімдері сатылып, 194,2 ... ... ... ... 9 айында аудандағы барлық өнеркәсіп орындары 862 ... ... ... яғни 2005 ... осы уақытымен салыстырғанда 13
пайызға өсті. Оның ішінде “ИСИ Гипс Индер” ЖШС ... ... ... ... ... 3,4 ... метр ... өнімін шығарды.
“ИСИ Гипс Индер” жауапкершілігі шектеулі серіктестігі қазіргіден 4
есе қуатты зауыт салуды ... ... ... ... ... ... ... қажетті гипсокартонның түрлері,
жол жиегі тастары, блоктар, асфальттық тастар, кальцийленген гипс ... Жол, ... ... ... ... құм, қиыршық тастар, әк,
және т.б.өнімдер ... ... гипс ... (замазка,
шпакеловка, алебастр т.б.) материалдар шығару көзделген.
Және ең ірі тұз айдыны болғандықтан «Ини ... ... ... сияқты кішігірім ЖСС «Индер тұз» деген атпен ... ... тұз ... мен ... ... ... адам баласының да қол жеткізіп
келе жатырған ... ... ... орыстың ұлы ғұламасы
М.В.Ломоносов «Адамзат өзінің мұқтаждығын ... ... ... ... ... ... ... болса да, кемшіліктеріміз артып
түспесе кем емес. Оны ... өмір ... ... ... ... Шынымен де осы өмір сүріп отырған уақытымызға дейінгі кезеңді
саралар болсақ, егер ... ... ... ... ... бәрі де
тығыз ұштасып жатады, табиғи ұлы күштің әсерімен ғана ... ... ... ... ... ... кері тарту, өз пайдасына
күшпен өзгерту тек адамдардың ғана пенделігінен туындайды» ... ... ... ... соңында табиғаттың
өзімізге қарсы тұруына жеткізді.
Тәжірибелік бөлім
Зерттелетін үлгіні ... ... ... химиялық талдауға дайындау үшін алынған әрбір сұрып толығымен
барлық үлгінің құрамын көрсететіндей, далада алынған ... ... ... Үлгінің біркелкілігі оны мұқият арадастырумен, кеннің
қатты фаза құрайтын өқрылымдық бөліктерін үгітумен , шығу тегі органикалық
және минералды, сонымен қатар жаңа ... ... ... ... жүзеге асады.
Талдаудың кейбір түрлерінде үлгіні дайындау қатты фазаның бөлшектері
мен химиялық реаганттердің ... ... ... үшін оларды үгітуді
қарастырады. Егер алынған кеніміз ылғал болған жағдайда міндетті түрде
кептіру қажет. Кептіру жақсы желденетін және лабораториялық газдардан ... ... ... ... орама қағаз бетіне қалыңдығы 2 см
аспайтын етіп, ірі кесектерді 1,5 – 2 см аспайтын етіп үгітеді. Үлгіміз
кепкеннен кейін ... және ... ... Ол ... ... оны
қағазға біркелкі квадрат немесе төртбұрыш түрінде орналастырады және
шпательмен диагональ бойымен төрт теңдей бөлікке бөледі бұны квадраттау деп
атаймыз. Екі ...... ... яғни ... жартысын этикетканың
дубликатымен жабдықтап, келесі қосымша операциялар үшін сақтаймыз.
Қағазда қалған үлгінің екінші бөлігін ары ... ... ... ол үшін оны қайтадан қағазға біркелкі жұқа қабатпен (0,5см)
төртбұрыш түрінде орналастырып, шпательмен ұзына бойына және ... ... ... ... қалған бөліктерін стубкамен үгітіп
отырады. Үлгіні біркелкілікке келтіру үшін електен (сита) өткіземіз. Мен
өзімнің кен үлгілерін 0,315 мм елек ... ... ... өткен
үгінділерді қағаз бетіне төсеп квадрат әдісімен араластырдым, кейін
бюкстерге анализге дайындадым.
При содержании В2О3 менее 0,1 % целесообразно проводить количественный
спектральный ... при ... до 15 % – ... анализ (с
систематическим контролем химическим методом), дорогостоящий и трудоемкий
химический анализ следует применять лишь для проб, ... ... 15 ... В2О3 определяется во всех рядовых пробах. ... ... и ... ... ... по групповым (объединенным)
пробам, которые должны равномерно характеризовать руду на всей площади ... ... ... ... проб в ... их
размещение и общее количество должны обеспечивать равномерное опробование
основных разновидностей руд на попутные компоненты и ... ... ... закономерностей изменения их содержаний по простиранию и падению
рудных тел.На месторождениях всех ... руд в ... ... ... MgO и СаО. Кроме того, в боросиликатных рудах
устанавливаются ... SiO2, FeO, Fe2O3, A12O3, MnO, СО2; в ... ... – SO3, FeO, Fe2O3 и ... в НС1 ... ... боратовых рудах – SO3, K2O, Na2O, Cl, Н2О и нерастворимого в НС1
осадка. Прочие компоненты определяются ... ... лишь в ... если ... анализами установлено их присутствие в
концентрациях, имеющих ... для ... ... ... ... «Природные богатства Индера и их исползование» М.Д.Дияров, В.Г.Калачева,
С.В.Мещеряков, Академия наук Казахской СССР, Издательства «Наука» Казахской
СССР Алма-Ата-1981г
2. «Бор қосылыстарының ... мен ... ... ... ... ... 2002 ... «Индер ауданы шежіресі» Ә.Ғарифолла, К.Байбосынов, «Арыс» баспасы,
Алматы, 2006 ж.
4. «Кенді елім менің - Дендерім ... ... ... ... 2010 ... ... Ұлттық энциклопедиясы
6. Атырау энциклопедиясы
7. «Возраждение производства бора» А. ... // ... ... 2003. ... 42-43. ... технология. Химическая промышленность.
Борная кислота.
8. «Анализ минерального сырья» Под ... ... ... ... ... ... и ... химия» Н.С.Ахметов, Москва, «Высшая школа»,
2008г.
10. «Производство боросодержащих полимерных фосфорных удобрений»
М.К.Алдабергенов, Г.Т.Балакаева, Хабаршы журналы, Алматы, №3(63) 2011 ж
11. «Обогащение ... руд в ... ... ... с ... ... под.ред.докт.техн.н. Г.М.Малохова и
канд.техн.наук А.К.Рундквиста, Москва, 1960 г.
12. «Обогащение бедных руд» Л.Д.Ротабылькая, Р.Н.Моисеева, В,Ф,Савин,
С.Ф.Поплавский, Издательство «Наука» Москва, 1973 ... ... ... доз цинка на рост и развитие риса, и на поведение
бора в заселенной почве», М.В.Есимбеков ... мен ... ... 2011 ж. №1 стр 53-55
14. «Город Бор в ... и ... ... 1966 г стр ... ... « ... ... бора в боратах и в борсодержащих
водных растворах методом инфракрасной ... ... 1966 ... «Бор и его ... В.Г. ... 1949 г, стр ... «Практикум по географии почв с основами почвоведения» В.В.Добровольский
1987г
18. «Физико-химические и электрохимические ... ... и ... (І) и ... ... Диссертационная работа
2010/27
19. «Боратные алюмоборатные фторсодержащие стекла, ... ... ... ... ... ... бора и кремния при гидродифторидном вскрытии дотолитового
концентрата» Журнал «Химическая технология» Институт химии ДВО,Владивосток
№ 11/2010 , стр.646-649.
21. ... ... ... из ... ... ... ... Журнал «Химическая технология» №3/2011, стр.142-147.
22. «Инфракрасная спектроскопия и строение редкоземельных хромовых боратов
R Cr3(BO3)4 (R= La-Er) » Журнал структурной химии. Том 52 ... ... ... ... ... В3Н8-» А.Ю.Быков, Г.А.Разгоняева,
Н.Н.Мальцева, К.Ю.Жижин, Н.Т.Кузнецов, Журнал неорганической химии,2012,
том 57, стр.- 531-534.
24. «Стеклообразование в системах СаО – Ві2О7 – В2О3 », ... ... том ... ... ... наноматериалов бора, боридов и индия температура плавления
сферафический наночастиц проволок и пленок», Журнал неорганической химии,
№9/2011. Стр.490-494.
26. «Реакционная способность ... ... ... ... Том 56. ... «Трехкомпонентные системы NaBO2 – NaCl - Na2CO3 , NaBO2 – Na2CO3 –
Na2MoO4, NaBO2 – Na2CO3 – Na2WO4, NaBO2 – NaCl – Na2WO4» ... ... Том 56, ... ... кристаллическая структура и спектры сольвата 9(Е) – Фенантрен ... ... ((1 Z ) – 3,3 – ... – 3,4 – ... – 1(2н) ... ] ... никеля (ІІ) с трихлорметаном » Журнал неорганической
химии, том 56, №5/2011. Стр.728-734.
29. «Квантово химическое исследование взаймодействия ... ... бора и ... ... ... , Журнал неорганической химии,
№5/2011, стр.799-804.
30. «Четырехкомпонентная система NaBO2 – Na2CO3 – Na2MoO4 – Na2WO4 » Журнал
неорганической химии, том 56, ... ... ... ......... ... В12Н122- при
взаимодействии с Au(Ph3P)Cl », Журнал ... ... ... ... ... ... строения пленок
карбонитрида бора, полученных методом химического осаждения из газовой фазы
на подложках Со/Si и CoOx/Si» Ю.В.Федосеева, М.Л.Косинова, С.А.Проходова ... ... ... Том 53, ... ... стр.701-709.
33. «Ундекагидродекаборатный анион В10Н11- - стартовый реагент в реакциях
экзополиэдрического ... и ... ... ... ... » ... В.В.Авдеева, Л.В.Гоева,
Е.А.Малинина, Н,Т,Кузнецов , Журнал неорганической химии, 2012, том 57,
стр.380-386.
34. «Парообразование и термическое ... В, В´, В´´- ... ... , ... ... ... 2012, том 57, ... «Переработка и использование отходов фосфорного и борного
производства», Журнал «Новости науки», А.Н.Ещанов №4/2007, стр.38-43.
36. «Жер астындағы алтын сандық» , Бақыт ... ... ... 2002 ... ... ... из отходов производства для выделения бора из
природных вод» ... М.Р., ... Л.К., ... С.А., ... ... ... ... №1(61), 2011 ж.
38. «Использование фосфатов и боратов в ... ... ... ...... ... ... Ж.Б.Бакенов, М.К.Алдабергенов,
Хабаршы журналы, Алматы ҚазҰУ және ҚБТУ, ... ... «Бор ... өңдеуге арналған экологиялық тиімді технологиялық
жүйелердің қондырғыларын таңдау тәсілдері» М.Р.Танашева, Ж.Е.Джакупова,
Н.А.Бейсембаева, Н.А.Убайдулаева, Вестник КазНУ, Серия химическая, №4(64),
2011 г.
40.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Батыс Қазақстан4 бет
Бор және оның қосылыстары36 бет
Кванттық теориялардың негізгі ойларын тәжірибе жүзінде тұжырымдау. Франк және Герц тәжірибелері9 бет
Топырақтың борлы тұздалуы36 бет
Фосфор және бор өндеу өндірісі54 бет
Химиялық заттар жөнінде қызықты деректер30 бет
Қаржылық есеп берудің экономикалық маңызы78 бет
Қорқыт ата3 бет
Қорқыт ата - қобыз атасы5 бет
Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің қазіргі жағдайын теориялық талдау55 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь