Демократия

Демократия (грек.demos – халық және kratos – билік) – қоғамды, мемлекеттік билікті саяси және әлеуметтік ұйымдастырудың негізгі пішімдерінің бірі; ұдайы дамып, жетіліп отыратын саяси режим. Қазіргі кезде демократия атауы бірнеше мағынада: мемлекеттің тұрпаты мен жалпы саяси жүйесін; мүшелерінің теңдігіне, басқару органдарының сайланбалылығына және көпшілік дауыспен шешімдер қабылдау принциптеріне негізделген кез келген ұйымның сипаты; қоғамдық құрылымның мұраттарын және соны жақтайтын саяси көзқарастар желісін бейнелеу үшін қолданылады. Тіпті, демократияның көпшілік мойындаған бірегей анықтамасы да қалыптаспаған. Әр дәуірде өмір сүрген ойшылдар демократияны өз заманының құндылықтары, нақты бір әлеуметтік ортаның аңсар – мұраттары тұрғысынан түсіндіріуге тырысты. Азамат тарихында демократия қоғамның саяси - әлеуметтік құрылымының бастапқы ұйымдық пішімі ретінде пайда болған. Мысалы: алғашқы қауымды демократия, әскери-тайпалық демократия Ежелгі Римның өзінде ол монархиядан бұрын қалыптасты. оның үстіне, әлемнің әр түрлі елдеріндегі тарихи, ұлттық, саяси-әлеументтік т.б. ерекшеліктерге орай демократия нышандары алуан түрлі реңк-мазмұнға ие болды. Демократиялық мемлекеттердің алуан түрлілігіне қарамастан, олардың бәріне ортақ белгілер: халық заң жүзінде мемлекет биліктің бірден-бір бастауы болу, азаматтардың заң алдында теңдігі, еркіндігі мен бостандығы, сондай-ақ, әлеуметтік тұрмыс әділеттігі принціптерінің орнауы; мемлекет билік органдарының жүйелі түрде сайлануы; азшылықтың көпшілікке бағынуы және азшылықтың пікірімен санасу қағидасы т.с.с. тән болады. Д-ның теориялық түсіндірмесі оның мазмұнындағы өзгерістерге, жаңа ерекшеліктер мен қағидалардың, пішімдердің енуіне байланысты өзгеріп отырды.
        
        Демократия (грек.demos – халық және kratos – билік) – ... ... ... және ... ... негізгі пішімдерінің бірі;
ұдайы дамып, жетіліп отыратын саяси режим. Қазіргі кезде демократия атауы
бірнеше мағынада: ... ... мен ... ... ... ... басқару органдарының сайланбалылығына және көпшілік дауыспен
шешімдер қабылдау принциптеріне негізделген кез келген ұйымның ... ... ... және соны ... ... ... бейнелеу үшін қолданылады. Тіпті, демократияның көпшілік мойындаған
бірегей анықтамасы да қалыптаспаған. Әр дәуірде өмір сүрген ойшылдар
демократияны өз заманының құндылықтары, нақты бір ... ... ... ... ... ... ... Азамат тарихында демократия
қоғамның саяси - әлеуметтік құрылымының бастапқы ұйымдық пішімі ретінде
пайда болған. Мысалы: алғашқы қауымды демократия, әскери-тайпалық
демократия ... ... ... ол ... бұрын қалыптасты. оның
үстіне, әлемнің әр түрлі елдеріндегі ... ... ... ... орай ... нышандары алуан түрлі реңк-мазмұнға ие
болды. Демократиялық мемлекеттердің алуан түрлілігіне ... ... ... ... ... заң ... мемлекет биліктің бірден-бір
бастауы болу, азаматтардың заң алдында теңдігі, ... мен ... ... ... ... ... орнауы; мемлекет
билік органдарының жүйелі түрде сайлануы; азшылықтың көпшілікке бағынуы
және азшылықтың пікірімен санасу қағидасы т.с.с. тән болады. Д-ның
теориялық түсіндірмесі оның мазмұнындағы ... жаңа ... ... ... енуіне байланысты өзгеріп отырды. Осы заманғы
Д. – ұзақ мерзімді тарихи ... ... ол ... өзін ... ... ... орай ... Бірнеше кезеңнен тұратын таихи
процесс ретінде Д-ның ежелгі дәуірлік, классикалық және осы заманғы
теориясы түзілген. Ежелгі дәуірлік Д-ның ...... ... ... ... б.з.б. 5 ғ-да дүниеге келді. Мұнда
жоғары билік тұрақты шақырылып тұратын Халық кеңесінің қолында болады. Оған
20 ... ... ... ... еркін азамат ретінде қатысады. Өйткені,
полис-мемлекеттегі әрбір еркін азамат ел билеуге қақылы әрі ... Ал Д. ... өзі ... рет грек ... Герадоттың
шығармаларында ғана қолданылған. Ежелгі философ Платон мемлекеттік
құрылымды 3 түрге: монархияға, аристократияға және Д-ға бөліп, олардың
әрқайсысы “заңды және ... ... ... ... Оның ... Д. ... ... және жаман пішімдерінің, яки бір жағынан – монахия мен
аристократияның, екінші жағынан – тирания мен олигархияның ... ... ... мемлекет құрылымының 3 дұрыс пішімін: билік тізгіні ... ... ... билік бірнеше адамның қолында болатын
аристократияны; сындай-ақ, баршаның немесе көпшіліктің ... ... ... ... Ол бір ғана ... ... қызмет ететін
тиранияны, ат төбеліндей ауқатты азаматтардың қамын күйттейтін олигархияны,
сонымен қатар жарлы-жақыбайлардың мүддесін қорғайтын Д-ны “басқарудың дұрыс
емес” пішімдеріне жатқызады. Одан ... ... Д. ... дұрыс
пішімдерінің қатарына қосылып, оның орнына заңға бағынбайтын қара ... ... ... охлократия ұғымы “дұрыс емес басқару пішімі”
ретінде орнықты. Осылайша Д. атауы ... ... ... ... ... көпшілігіне тиемел болатын мемлекет құрылымның түрі ретінде
ұғынылды. Осы түсінік 18 ғ-дың соңына шейін, Д-ның өзіне ... ... ... ... ... гөрі ... ... бастағанға шейін үстемдік етті. Жаңа дәуір ойшылдары енді ... екі ...... пен теңдік принціптеріне көңіл бөлді,
адамның өзіндік құндылықтары мен өкілдік Д. идеяларын ... ... ... ... ... ... Ж.Ж.Руссо мен
австриялық социолог И.Шумпетер (1883 – 1950) елеулі үлес қосты. Шумпетердің
ойынша, қоғамды басқаратын адам ... ... ... ... ... біреуіне, әдетте, жетекшісіне дауыс береді. Мұнда халық ... ... ... ... Тұлғанаң еркіндігі, барлық азаматтардың саяси теңдігі
мен ажырамас құқыларының сақталуы, т.б. маңызды саналады. Осы заманғы Д.
ұғымына плюрализм (алуан түрлілік) және ... ... топ) ... ... жаңа ... ... отыр. Яғни алғашқы теория бойынша,
қоғамда өзіндік мүдделерін көздеген әр түрлі топтар көбейген ... ... тек ... ... шығып, жеке дара үстемдік ету қаупі азаяды,
сөйтіп, өзге топтардың биліктен өгейсітілуіне жол бермейді. Сонымен ... ... ... ... ... диффузиялануын (ыдыратуын) жақатайды.
Мыс., АҚШ-та билік орталық деңгейдің – президент пен конгрестің ырқында
ғана емес, федералдық принципке сай штаттарға, саяси ... ... ... мен ... т.б. ... ... Элита теориясы кәсіби
маманданған саясаткер ғана саяси шешеімдерді ... ... ... ... ... алатындығын, сондықтан қарапайым халық соларға
сеніп дауыс беруге тиістігін негіздейді. Д-ның экон. ... ... ... ... ... ... ... тек өз ісіне мүдделі етуге,
саяси биліктің жосықсыз килігіп, билеп-төстеуінен құтқаруға ... ... ... ұсынылуда. Қазігі Д-лық үрдісте мынадай
негізгі рәсімдер: барлық сайлаушылардың тең ... ... ... ... әрі ... ... ... саяси-мемл. шаралардың ұдайы
қоғамдық бақылауда болуы, дау-дамай, әлеум. кикілжіңдерді мемл. ықпалды
тетіктер арқылы реттеу, т.б. басшылыққа алынады. Сондай-ақ, қазіргі ... ... ... ... ... отырып, парламентаризм және билік
органдарының сайланбалылығы мен ауыспалылығы, оларадың қоғам алдында
жауаптылығы принциптерімен баий түсті. ... ... ... әлеум.-экон.
(азаматтық қоғамдағы индивидтің орнын айқындайтын), саяси (жеке адамды
саяси қауымдастықтың мүшесі ретінде танитын) және жеке ... (яки ... ... ... мен ... айқындайды. Теңдікпен қатар
экон. және саяси таңдау еркіндігіне ... бере ... осы ... ... ... ... ... еркін шектемеуін назарда ұстайды; өйткені,
еркіндік, еркіндік атаулы бетімен кетушілікке, жүгенсіздікке ұласуға тиіс
емес. Сондықтан екіндіктің – есерлікке, анархияға айналуына жол ... ... ... ... да көзделеді. Жалпы, саясаттану
ілімінде Д-ны тікелей және өкілдік Д.деп екі түрге ... ... ... қоғамдағы билік жүргізу ісіне, саяси шешімдер қабылдау шараларына
тікелей қатысты. Оған референдум, ... ... ... ... еркі ... және биліктің өкілетті органдарына жүктеледі.
Қазақстанда Д-лық үрдістердің пайда ... ... мен ... тән ... бар. ... хандығы мемл. басқару жүйесінде негізгі
билік үш жүзге ортақ ханда бола тұра, мемл. ... бар ... ... Хан ... ... ... ... Бұл бір жағынан хан билігін белгілі
мөлшерде шектеудің көрінісі болса, екіншіден Хан ... мүше ... ... ... ... ашық ... ... береді. Сондай-
ақ, үш жүздің хандарын сайлап қою және оларға өз ... ... ... ... ... ... ... мемл. басқарудың жетілген үлгісін
көрсетеді. Құрылымдық жағынан хандықтан төмен болып ... ... ... ... да қарсы келуге, өз руының мүддесін қоғауға құқы ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырған
еді. Сонымен қатар тәуелсіз сот билігі - ... соты ... ... құқықтық мәдениетінің ажырамас бөлігі ... ... ... сөз ... мен ... ... шарықтау шегін білдіретін
“Дат” ұғымы қазақ қоғамында ерте кезден-ақ қалыптасқан дала демократиясының
дамығандығы ... ... ... ... ... ... реформалауынан кейін (1867 – 1868) басталған Д-лық үрдістердің
тежелу процесі Кеңес өкіметі ... ... ... ... ... 1991 ... ... Қазақстан әлемдік мемл. ... ... ... ... даму ... ... ... жүзі
мемлекеттері тарапынан бірыңғай мойындалатын халықаралық қауымдастықтар мен
демократиялық ұйымдарға мүше болып енді. Қазіргі заманғы Д-ның классикалық
үлгісіне сай ... ... ... жүйесін, экономикалық құрылымын,
әлеуметтік кепілдіктер нормаларын қалыптастырып, саяси, ... ... ... ... асырды. Қазақстар Респубилкасының
Конституциясында “Қазақстан ... өзін ... ... және ... ... ... орнықтырады; оның ең қымбат
қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандығы” деп ... ... ... басты стратег. бағыты айқындалды.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XVII – XVIII ғасырлардағы демократиялық педагогиканың дамуы6 бет
«Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңыздылығы47 бет
«Серке» газеті – қазақ қоғамындағы алғаш демократия жаршысы48 бет
Бірінші орыс революциясы және ұлттық демократиялық қозғалыстың өрістеуі7 бет
Бірінші орыс революциясы және ұлттық-демократиялық қозғалыстың өрістеуі11 бет
Демократия және оның пайда болуы кезеңдері19 бет
Демократия - қоғам мен мемлекеттің өркениетті дамуының негізі35 бет
Демократия адамзаттың болашағы немесе батыстық идеология13 бет
Демократия жайлы16 бет
Демократия және оның түрлері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь