Халықаралық қылмыстық полицияның ұйымы шеңберiнде ынтымақтастықты зерттеу жолдары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЛМЫСТЫҚ ПОЛИЦИЯ ҰЙЫМЫ ... ... ... ... .7
1.1 Халықаралық қылмыстық полиция ұйымының құрылу тарихы және құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
2 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЛМЫСТЫҚ ПОЛИЦИЯ ҰЙЫМЫНЫҢ ҚЫЗМЕТІ ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.1 ХҚПҰ қызметінің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.2 ХҚПҰ аясында халықаралық қылмыстық іздестіру механизмдері ... ... .20
2.3 ХҚПҰ арқылы қылмыскерлерді ұстап беруді жүзеге асыру мәселесі (Экстрадиция) 36
2.4 ХҚПҰ.ның басқа халықаралық ұйымдармен ынтымақтастығы ... ... ..43
3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ХҚПҰ.ның ҰЛТТЫҚ ОРТАЛЫҚ БЮРОСЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .50
3.1 Қазақстан Республикасындағы ХҚПҰ.ның Ұлттық Орталық Бюросының жалпы қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
3.2 Қазақстан Республикасындағы ХҚПҰ.ның Ұлттық Орталық Бюросы . халықаралық қылмыстық іздестіру жүйесінің бөлігі ретінде ... ... ... ... ... ...58
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ...67
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...69
Зерттеудегі тақырыптың өзектілігі. Бүгінде мемлекеттер арасындағы шекаралар, адамдардың бір тобын екіншісінен бөлетiн, алынбас тосқауылдар емес. Егер заңға бағынатын адамдар үшiн шекарадан өту оңай болса, онда қылмыскерлер үшiн тіпті қиындыққа соқпайтыны жақсы белгілі. Қазiргi әлемде қылмыстылықтың өсуі "халықаралық қылмыстылықтың" да өсуіне әсерін тигізді. Соңғы уақытта өздерінің қылмыстық мақсаттарына халықаралық қатынастардың дамуын пайдаланатын трансұлттық (халықаралық) қылмыстық ұйымдардың жандануы және олардың санының өсуі байқалуда. Сондықтан да қауiптi қылмыскерлердi ұстау, iздестiру және тану iс-әрекеттерін үйлестiру және ұлттық полиция қызметтерiнiң өзара бірлесіп әрекеттесуiн қамтамасыз ету үшін халықаралық ұйым құру қажеттілігі пайда болды.
Сонымен 1923 жылдың 7 қыркүйегінде Венада Халықаралық полиция конгресінде 20 елдің 138 өкілі Халықаралық қылмыстық полиция Комиссиясын құрды және оның жарғысын қабылдады. 1956 жылы Халықаралық қылмыстық полиция комиссиясы «Интерпол - халықаралық қылмыстық полиция ұйымы» болып өзгертілді. Қазіргі уақытта Ұйымға әлемнің 188 мемлекеті кіреді. Интерполдың міндеті қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, терроризмге, жоғары технологиялар саласындағы қылмыстарға, есірткі трафигіне, экономикалық қылмыстарға, адамдар саудасына және ұйымдасқан қылмыстың басқа да түрлеріне қарсы күрес жөніндегі құқық қорғау органдарының халықаралық ынтымақтастығын үйлестіруді қамтамасыз ету болып табылады. Мақсаты - халықаралық іздестірудегі қылмыскерлерді және із-түссіз жоғалған адамдарды анықтау.[1,4б.].
Халықаралық ұйымдасқан қылмыстардың күрт өсуі Қазақстанды халықаралық полиция ынтымақтастығын анағұрлым белсендірек жүргізуге міндеттеді. Қылмыскерлердің сот әділдігінен шетелде жасырынуы әдетке айналды. Қазақстан Республикасы 1992 жылдың 4 қарашасында Дакар қаласында (Сенегал) Халықаралық Қылмыстық Полиция Ұйымы Бас Ассамблеясының 61-ші сессиясында Интерполға қабылданды.«Халықаралық қылмыстық полиция ұйымына (Интерпол) Қазақстан Республикасының кіруіне байланысты іс-шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің 1993 жылғы 20 шілдедегі № 629 қаулысымен Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің орталық аппаратында Интерполдың Ұлттық орталық бюросы құрылды.Осы күннен бастап Қазақстан Интерпол арқылы қылмыскерлерді және із-түссіз жоғалған адамдарды халықаралық іздестіру мүмкіндігін пайдалануда.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасындағы Интерпол ҰОБ заңнамаға сәйкес өз өкілеттіктері шеңберінде қазақстандық құқық қорғау органдарының БҰҰ,ШЫҰ, Еуропол және басқа да халықаралық ұйымдармен және құқық қорғау институттарымен өзара іс-қимыл жасасуды жандандыру жөнінде шаралар қабылдауда.
1.Нормативтік-құқықтық актілер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 жыл 30 тамыз.
2. Устав Международной Организации Уголовной Полиции от 13 июня 1956 года.
3. ҚР Қылмыстық іс жүргізу Кодексі (1997ж. 13 желтоқсан). Алматы ЮРИСТ-2011ж.
4. Постановление Кабинета Министров Республики Казахстан от 20 июля 1993 г. № 629 «О мероприятиях в связи с вступлением Республики Казахстан в Международную организацию уголовной полиции (Интерпол)».
5. « О государственном контроле о обороте отдельных видов оружия» Закон Республики Казахстан № 339-1 от 30 декабря 1998 года //Казахстанская правда. – 1999. – 8 января.
6. «О национальной безопасности Республики Казахстан». //Казахстанская правда. –1998. –30 июня.
7. Инструкция «О порядке исполнения и направления правоохранительными органами Республики Казахстан запросов и поручений по линии Интерпола» утвержденный приказом МВД Республики Казахстан № 132 от 27.04.1998 г.

2. Библиография:
1. Карикболов Б.С. «Нормативные акты Интерпола». - Алматы, 1998г.
2. Смирнов Г.Г. Организованная преступность и меры по ее предупреждению. – Екатеринбург, 1995г.
3. Ерджанов Т.К. «Международное публичное право» Учебник.- Алматы,2006г.
4. Сарсембаев М.А.«Международное право». Алматы: Жеті Жарғы,1996ж
5. Кудайбергенов М.Б., Галымжанов Н.М. Методы работы Интерпола: Учебник. – Алматы: Данекер, 2001.
6. М.Б. Кудайбергенов. Международное уголовное право. Алматы, 1999г.
7. Овчинский В.С. «Интерпол в вопросах и ответах». - М., 2001г.
8. Бабушкин А.А. К вопросу об определении международно-правого статуса Интерпола. Материалы Алматинской межвузовской научной конференции. «Актуальные проблемы современного международного права»- Алматы. 16 мая 2006 г.
9. Родионов К.С. «Интерпол: вчера, сегодня, завтра». - М., Международные отношения, 1990 г.
10. Родионов К.С. Правовая природа и статус Интерпола. - М., 1991г.
11. «Интерпол - Международная организация уголовной полиции» В.И. Самарин. Питер. Санкт-Петербург, 2004 г.
12. Ж.Құлжабаева «Халықаралық жария құқық» Алматы, 2003ж.
13. Галенская Л.Н. «Правовые проблемы сотрудничества государств в борьбе с преступностью». М., 1978.
14. Богатырев А.Г. Международное сотрудничество государств по борьбе с преступностью. М., 1989 г.
15. Панов В.П. Сотрудничество государств в борьбе с международными уголовными преступлениями. – М., 1993.
16. Самарин В.И. Интерпол. Международная организация уголовной
полиции. – СПб.: Питер, 2004.
17. Антропов А.Г. Место и роль НЦБ Интерпола в системе
правоохранительных органов России. Теоретико-правовые аспекты: Дис. … канд. юрид. наук. – М., 1996.
18. Радионов К.С. Интерпол: вчера, сегодня и завтра. – М.: Международные отношения, 1990.
19. Корниенко Н.А. Российкие и международные криминалистические учеты. – СПб.: Питер, 2004.
20. Организованная преступность и переход к рыночным отношениям //Государство и право. – 1992. – № 2.
21. Шторбек Ю. Айсберг преступности. Развитие международной организованной преступности и ее прогнозирование в Европе //Информационный сборник НЦБ Интерпол в РФ. – 1996. - № 17.
22. Токсанбаев А.Б. Интерпол и международный терроризм: проблемы, тенденции развития и противодействие. – Алматы: ОФППИ «Интерлигал» в Казахстане, 2004.
23. Учебник под. ред. Г.И.Тункина «Международное право» юрид. Лит. 1994 жыл.
24. И.И. Лукащук «Международное право» Москва. Изд. Бек, 2000 жыл.
25. Бахрейн И.В. Региональное сотрудничество государств в борьбе с преступностью. Киев 97.
26. Мусабекова И.Т. Конституционная имплементация международно-правовых норм сотрудничества Республики Казахстан в борьбе с преступностью //Вестник КазНУ. Серия международные отношения и международное право. – 2002. - № 2.
27. Токаев К.К. Дипломатия Республики Казахстан. – Астана, 2001.
28. Карикболов Б. Преступление без границ . Заң және заман. – 1998. - № 5.
29. Аушарип Г. Правовые проблемы участия Казахстана в межгосударственном сотрудничестве по борьбе с международным терроризмом: Автореф. … канд. юрид. наук. – Алматы, 2006.
30. Ковалев В.А. Борьба с организованной преступностью – дело первостепенной важности //Проблемы борьбы с организованной преступностью. – Минск, 1991.
31. Айтуарова А.Б. Использование возможностей Национального
Центрального Бюро Интерпола в расследовании и раскрытии международных уголовных преступлений и уголовных преступлений, носящих международный характер: Автореф. ... канд. юрид. наук. – Караганда, 2001.
32. Токсанбаев А.Б. Национального Центрального Бюро (НЦБ) Интерпола
в системе правоохранительных органов РК: организационно-правовые аспекты: Дисс. ... юрид. наук. – Алматы: Университет им. Д.А. Кунаева, 2004г.
33. Инструкция о порядке исполнения и направления правоохранительными органами Республики Казахстан запросов и поручений по линии Интерпола: нормативные акты. – Алматы, 1998.
34. Сарсембаев М.А. Международное частное право. – Алматы: ИМПМБ «Данекер», 1998. –
35. Н.А.Назарбаев Послание Президента Республики Казахстан народу Казахстана «Стратегия вхождения Казахстана в число 50-ти наиболее конкурентоспособных стран мира. Казахстан на пороге нового рывка вперед в своем развитии» от 1 марта 2006 года //Казахстанская правда. – 2006. – 2 марта.

3.Периодикалық басылымдар:
36. Интерпол в Республике Казахстан. Интервью с Начальником НЦБ Интерпола в Республике Казахстан Б.С. Карикболовым. Журнал «Мысль», № 12, 1994г.
37. Джангильдин Т.М. О правовых основах деятельности Национального центрального бюро Интерпола в Республике Казахстан. // Фемида.2001,№ 10.
38. Карикболов Б.С. Интерпол в Казахстане // Аргументы и факты, 26.01.1995.
39. Кудайбергенов М.Б. « Разыскивается Интерполом», //Фемида, 1998г. № 4.

4.Жұмыста қолданылған интернет сайттары:
1. Интернеттегі Интерполдың ресми беті www.interpol.int
2. Электроная энциклопедия. Интерпол http://www.wikipedia.com
3. /www.mvd.kz/
        
        МАЗМҰНЫ:
КІРІСПЕ……………………………….……………………......…...…….….…..3
1 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЛМЫСТЫҚ ПОЛИЦИЯ ҰЙЫМЫ.................7
1.1 Халықаралық қылмыстық полиция ұйымының құрылу тарихы және ... ... ... ... ... ХҚПҰ ... ... ХҚПҰ ... ... ... ... ... ХҚПҰ арқылы қылмыскерлерді ұстап беруді жүзеге ... ... ... басқа халықаралық ұйымдармен ынтымақтастығы..........43
3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ХҚПҰ-ның ҰЛТТЫҚ ... ... ... ... ... ХҚПҰ-ның Ұлттық Орталық Бюросының жалпы
қызметі.....................................................................
...........................50
3.2 Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... ... ... бөлігі
ретінде.......................58
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................67
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... ... бір тобын екіншісінен бөлетiн, алынбас тосқауылдар
емес. Егер заңға бағынатын адамдар үшiн ... өту оңай ... ... үшiн ... қиындыққа соқпайтыны жақсы белгілі. Қазiргi ... өсуі ... ... да ... әсерін
тигізді. Соңғы уақытта өздерінің қылмыстық мақсаттарына халықаралық
қатынастардың дамуын ... ... ... ... ... және ... ... өсуі байқалуда. Сондықтан да
қауiптi қылмыскерлердi ұстау, ... және тану ... ... ... ... ... өзара бірлесіп әрекеттесуiн ... үшін ... ұйым құру ... пайда ... 1923 ... 7 ... ... ... полиция
конгресінде 20 елдің 138 өкілі Халықаралық қылмыстық полиция Комиссиясын
құрды және оның жарғысын қабылдады. 1956 жылы ... ... ... «Интерпол - халықаралық қылмыстық полиция ұйымы» болып
өзгертілді. ... ... ... ... 188 мемлекеті кіреді.
Интерполдың міндеті ... ... ... ету, ... технологиялар саласындағы қылмыстарға, есірткі трафигіне,
экономикалық қылмыстарға, ... ... және ... ... ... ... қарсы күрес жөніндегі құқық қорғау органдарының халықаралық
ынтымақтастығын үйлестіруді ... ету ... ... ... ... ... қылмыскерлерді және із-түссіз жоғалған адамдарды
анықтау.[1,4б.].
Халықаралық ұйымдасқан қылмыстардың күрт өсуі Қазақстанды халықаралық
полиция ынтымақтастығын анағұрлым ... ... ... сот әділдігінен шетелде жасырынуы әдетке айналды. Қазақстан
Республикасы 1992 жылдың 4 қарашасында ... ... ... ... ... ... Бас ... 61-ші сессиясында
Интерполға қабылданды.«Халықаралық қылмыстық полиция ұйымына (Интерпол)
Қазақстан Республикасының кіруіне ... ... ... Қазақстан
Республикасы Министрлер Кабинетінің 1993 жылғы 20 ...... ... ... Ішкі ... министрлігінің орталық
аппаратында Интерполдың Ұлттық орталық бюросы ... ... ... ... ... ... және ... жоғалған адамдарды
халықаралық іздестіру мүмкіндігін пайдалануда.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасындағы Интерпол ... ... өз ... ... қазақстандық құқық қорғау
органдарының БҰҰ,ШЫҰ, ... және ... да ... ... ... ... институттарымен өзара іс-қимыл жасасуды жандандыру жөнінде
шаралар қабылдауда.
ХХ ғ. соңы - ХХІ ғ. басы ... ... ... сонымен қатар ұлт аралық қылмыстылықпен күрес шеңберінде
интеграцияның жаңа ... ... ... ... ... ұйымы, яғни Интерпол шеңберiнде ұлт
аралық қылмыстылықпен ... ... ... ... ... ... ... ең көп зерттелетін сұрақтардың бірі.
Полиция ынтымақтастығының ең негізгі шарты – оның ... ... ... ... ... ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес шараларын
жетілдіру, ал халықаралық іздестіру қызметі осы ... ... ... бағыты болып табылады[2,26б.].
Кеңестік елдер 1990 жылдардың басынан құқықтық көмек көрсету ... ... және ... ... қол ... ... ... дерлік барлығы (Түркменстаннан басқасы) ... ... ... деңгейде қарсы тұру тек мемлекеттердің бірыңғай
жігерімен, және бұл іс-әрекеттер жоғары ұйымдасқан, анық алып ... ... ... және ... ... ... ... бағытталған болуы тиіс. Осы талаптардың бәрін Халықаралық қылмыстық
полиция ұйымы қамтамасыз етеді. ... тек осы ғана ... ... ұлтаралық қылмыстылықпен күресетін халықаралық үкіметаралық ұйым
болып табылады. Аймақтық деңгейде бұл ... ТМД, ЕО ... ... ... жүзеге асырады. Еуропада Еуропол қызмет ... ... ... ... ... ... ... Бiздің елдiң бұл ұйымдағы мүшелiгi бiзбен тиiстi келiсiмдер жоқ
болатын мемлекеттерiмен қатынастарда ... ... ... ... ... оң ... ... зерттелгендiгiнiң дәрежесi. Дипломдық жұмысты дайындау
барысында Интерполдың қызметi толық зерттелінген ... ... ... ... ... Интерпол қызметімен байланысты
мәселелері келесі қазақстандық ғалымдардың еңбектерінде көрініс ... ... Н.М. ... А.Б. ... А.Б. ... А.Ж.
Шпекбаев, А.Н. Акпарова, Б.С. ... және тағы ... ... ... М.Б. ... «Жеке тұлғалардың халықаралық
қылмыстық жауапкершілігі» атты диссертациялық зерттеу ... ... ... қылмыстық жауапкершілігі институтының құрылуының
тарихи ... ... ... ... соттардың қызметі
қарастырылған, ұйымдар мен олардың органдарының қызметі, ... ... ... полиция ұйымы ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының құқық қорғау органдар жүйесінде» атты ... ҰОБ ... ... құқықтық негізін ... ... ... ... ету ... белгілеген
және дәлелдеген.
Сонымен қатар А.Б. Айтуарованың «Интерполдың ... ... ... ... пен ... ... ... тергеу мен
ашуда мүмкіншіліктерін қолдану» атты ... ... ... ... ... мен ... мемлекеттердің құқық қорғау
органдарымен халықаралық ... ... рөлі ... ... ... ҰОБ мен Қазақстан Республикасының ІІМ, ІІББ, ІІБ
іздестіру ... ... ... ... сонымен қатар
ресейлік келесi авторлардың жұмыстары да қызмет еттi: К.С. ... ... ... и завтра”, Я.М. Бельсон, ... ... ... И.В. ... В.П. ... И.И. ... ... ішінде А.Г. Антропов
өзінің диссертациясында, мемлекеттердің бір-біріне құқықтық көмек көрсетуде
Интерполдың рөлі туралы жазған.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... шеңберiнде ынтымақтастықты зерттеу болып табылады. Оған кіреді:
біріншіден, халықаралық бiрлестiктiң ... мен ... және ... қолдануы арқылы қылмыстылықпен күрестiң
тиiмдiлiгін жоғарылату; екіншіден, ... ... ... ... алдын алу, бұлтартпау және тергеу іс-әрекеттері ... ... ... ... ... Халықаралық қылмыстық полиция ұйымының пайда болуы ... ... ... ... ... ұйым ... ... көздерін
анықтау, Халықаралық ... ... ... ҰОБ ... ... ... ... көмек көрсетудегі рөлін аныктау
болып табылады.
Шетелдің бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... ол тек қана жүздеген ұйымдардың ... ... ... оның ... оның ... ... ... қылмыстық
полициясының мекемелерiнiң қылмыстық ... ... ... ... ... Оны нақтылап айтқанда,
тiкелей жұмыс iстейтiн емес, ақпараттық ұйым деп атауға болады, ... ... ... ... ... ... ... әр түрлi мемлекеттердiң аумақтарында жасалған қылмыстар туралы және
әлем бойынша көшпелi қылмыскерлер туралы мәлiметтер есепке алынған.
Зерттеудiң әдістері. Зерттеу ... ... ... ... әдістері дипломдық жұмыста қолданылды. Атап айтқанда: ... ... ... объектісі. Зерттеудің объектісі Интерполдың және оның ... ... ... халықаралық - құқықтық реттеу
саласындағы қоғамдық қатынастардың аспектілері ... ... пәні ... Интерполдың қосымшаларымен 1956 жылғы Жарғысы,
халықаралық келісімдер мен басқа да құжаттар, ҚР заңдары, сонымен ... істі ... ... бар ... мен тұлғаларды анықтауға,
тұлғаларды іздеу мен ... ... ... ... құқық қорғау органдары мен Қазақстан Республикасындағы
Интерполдың ... ... ... ... табылады.
Дипломдық жұмыстың жаңалығы, бұл тақырып Қазақстан Республикасында
терең қарастырылмаған, тек қана 1993 жылы ... ... ... республикамыз осы ұйымның толық құқықты мүшесі ... Осы ... ... ... ... ... ... байланыс
орнатқаны, халықаралық сипаттағы қылмыс және ... ... ... ... ... ... және ... мәселенiң
шешiмi.
Дипломдық жұмыстың теориялық және тәжірибелік маңызы. Осы ... ... ... ... ... және ... ... халықаралық қылмыстылықпен күресу саласында заңнаманың жетілдіруіне
байланысты ұсыныстарда қолдануы мүмкін. Жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы
негізгі тақырып бойынша ... ... ... ... қылмыстылықпен
күресуде мемлекеттер арасындағы өзара құқықтық көмек ... ... және ... ... ... ... Дипломдық жұмыс кіріспе және үш тараудан, оның
әрқайсысы екі, төрт ... ... және ... ... ... ... – 68бетті құрайды.
1 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЛМЫСТЫҚ ПОЛИЦИЯ ҰЙЫМЫ
1.1 Халықаралық қылмыстық полиция ... ... ... ... ұстап беру институты – халықаралық құқықтың көне
институттарының бірі. Ұстап беру ... ... ... бастауын құрады. Қазақстандық ғалым М.Б. ... ... ... белгілі бір түрімен күресу саласында,
мемлекеттер арасындағы келісім шарттық құқықтық қатынастардың ... ... ... беру ... ... маңызға ие болады.
Сонымен қатар, ол жеке тұлғалардың халықаралық қылмыстық ... ... ... мен ... алып ... Тек ... беру
институтынан халықаралық қылмыстық құқық өз ... ... ... әлемдегi қылмыстылықтың өсуi, сондай-ақ ... да ... ... ... ... ... елдердің
үкіметімен қауiптi қылмыскерлердi ұстау, iздестiру және тану ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз
ету үшін халықаралық ұйым құру қажеттілігі пайда болды.
Халықаралық қылмыстық полиция ұйымы – (ағылшын тілінен ... Police ... - ... ... ... ұйым[12].
1914 жылы Бірінші халықаралық криминалды полиция конгресі ... ... ... I-нің әрекетімен өтті. Бұл конгресте Еуропа, ... ... 24 ... ... ... мен ... ... Жиналыста екі ... ... ... ... ... орталығын құру және экстрадиция ... ... ... арасында халықаралық кәсіби
қылмыскерлерге қарсы әрекет мақсатында жедел ... ... ... ... ... ... ұсыныстардың ең ... ... ... ... ... ... бір ақпараттарды
орталықтандыру мақсатымен бірыңғай ұйым құру ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық полиция комиссиясын
құруға бағытталған әрекеттерді тоқтатты.
1923 жылы Венада Екінші халықаралық криминалды полиция конгресін ... бас ... ... ... шақырды. Конгрестің шешімі бойынша 7
қыргүйекте тұрақты ұйым - ... ... ... комиссиясы, жеке
мемлекеттердің жалпы қылмыстық қылмыстылықпен ... үшін ... ... ... 25б.]. 1924 жылы ... ... комиссиясы келесі маңызды шешімдер шығарды: дәлелдердiң жүйелерiнiң
өңдеу және қылмыскерлердің ... ... ... ... халықаралық полиция газетiнің шығарылуы; жалған
банкноталар және құжаттарды ... үшін ... ... ... Тағы бір ... ол Комиссия мүшелері еш уақытта саяси, діни
немесе нәсілге байланысты мәселелермен ... тек ... ... атқарды[10, 42б.].
Ресми түрде Комиссия өз қызметін Екінші Дүниежүзілік соғыс ... ... ... ... ... ... сол ... австриялық
полицияда Еуропадағы халықаралық қылмыскерлерге ең ... ... ... ... ... бастапқы кезеңде Австрия Комиссияны
қаржыландыруын өз мойнына алды. Басында Комиссия құрылымдық дербестiкке ие
болған жоқ: ол ... ... ... ... ... ... және
бір уақытта Австрияның юрисдикциясында болды. 1930 жылы ... ... ... ... тәуелсіз болуына дауыс берді. Осы уақыттан
бастап ұйымды қаржыландыру әр мүше-мемлекеттің жарнасымен жүзеге асырылды.
1930 жылы Комиссия бiржолата ... ... ол ... ... ... әр түрімен күресетін Орталық халықаралық бюро, халықаралық
қылмыскерлерді тіркейтін Бөлім, теңестіру Бөлімі, құжаттарды ... ... 1935 жылы жеке ... ... ... құру ... ... Германияға қосылғанынан кейін барлық құжаттар ұлтшыл
үкіметтің ... ... ... ... орын ... ... соғысушы
елдерге және басып алғысы келген мемлекеттерге қарсы осы құжаттарды
қолданды[11, 31б.]. ... ... ... кейін, Комиссияны қайта
құруға дәл келді. ... ... ... ... 1946 ... ... конгресс шақыртылады, онда Халықаралық қылмыстық полиция
комиссиясы ... ... ... ... ... 1956 жылы
Венада Бас Ассамблеяның 25-ші сессиясында делегаттардың барлығы жаңа Жарғы
қабылдауға ... ... Жаңа ... 1 ... ... «Халықаралық
қылмыстық полиция комиссия – деп аталатын ұйым, енді Халықаралық қылмыстық
полиция ұйымы деп аталады».
Ұйымның Бас ... ... жері ... деп ... ... соғыстан кейін ұйымның штаб-пәтері үш рет ауыстырылды. 1946
жылдан бастап Париждің ... 1966 жылы ... ... 1989 ... қазіргі уақытқа дейін Лионда орналасады.
1946 жылдан 1971 жылға дейін ... ... ... емес ... БҰҰ ... ... 1948 жылы ... Халықаралық қылмыстық полиция
ұйымы мен БҰҰ өзара әрекеттестігі 1971 жылы Интерпол мен ... ... ... ... ... ... шарт» жасалғанда танылды. БҰҰ
Бас Ассамблеясының резолюциясымен 1996 жылғы 15 ... ... ... бекітілді. Нью-Йоркте 1997 жылы 8 ... БҰҰ ... Кофи ... мен ... ... ... Канемото БҰҰ мен
Интерпол арасында ынтымақтастық туралы келісімге қол ... 40б.]. ... ... ... ... Интерполды - халықаралық үкіметаралық ұйым деп
тану керек.
Қазіргі уақытта Интерпол БҰҰ кейін мүше-мемлекеттерінің көлемі бойынша
екінші халықаралық үкіметаралық ұйым ... ... ол 188 ... ... полиция ұйымының құрылымы
1956 жылғы Жарғының 5-бабына сәйкес Халықаралық ... ... ... ... ... Бас Ассамблея;
- Атқарушы комитет;
- Бас Хатшылық;
- Ұлттық Орталық Бюро;
- Кеңесшілер.
Ұйымның басты органы Бас ... ... ... ... бір рет күз
уақытында шақырылады. Оған ұйымның мүше-мемлекеттерінің барлық өкілдері
қатысады. ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастығының негізгі ... жаңа ... ... ... ... бюджет пен жұмыс жоспарын
қарастыру және бекіту; ұйымның лауазымды тұлғаларын ... және ... ... Осында кәмелетке толмағандардың қылмыстылығымен,
есірткіні тарату және осындай әрекеттермен күресу ... ... ... ... ... және уақытша комиссиялар құрылады. Бас
Ассамблеяның ұйым ... ... ... ... ... ал ... пен ... қорғау органдарына бағытталған резолюция
кеңес ретінде қолданылады.
Ұйымның атқарушы органы Атқарушы комитет Бас ... ... ... атқарады. Ол жылына үш рет жиналып, Бас Ассамблеяның
ұсыныстарын жүзеге асырады, Бас ... ... ... ... және
келесі кезекті сессияларының күн тәртібін дайындайды. Атқарушы комитет Бас
Ассамблеясымен ... ... (4 ... ... ... ... ... (Азия, АҚШ, Африка, Австралия және Еуропа) ұсынатын үш Вице-
президенттен (3 жылдық мерзім) және ... ... ... ... ... ... басшысы болып табылады, ол Бас Ассамблеяның
сессиялар арасындағы қызметімен ... ... ... ... бір ... кем ... ... Барлық шешімдер көпшілік дауыспен
қабылданады. Өз ... ... ... ... өз ... ретінде емес, Интерпол өкілдері ретінде атқарады.
Ұйымның тұрақты қызмет ететін органы Бас Хатшылық, оған Бас ... мен ... ... кіреді. Ол Бас Ассамблея мен Атқарушы
комитет ... ... ... ... қылмыстылықпен күресуде
халықаралық, мамандандырылған және ақпараттық орталық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар мен
ҰОБ байланыс орнатады, қажетті жариялымдарды дайындайды, Бас ... және ... ... ... ... қызметін
атқарады, Президентпен байланыс орнатады. Бас Хатшылықты Бас ... оны Бас ... 5 ... ... сайлайды (65 жастан артық
емес). Бас Хатшы өз қалауымен Бас Хатшылыққа қызметкерлерді ... және ... ... ... ... 5 бөлімнен тұрады: әкімшілік және қаржылық, полициялық,
ғылыми-техникалық, ақпараттық ... ... және ... ... ... ... ... бар, соның бірі Субаймақтық бюро.
Бұл бюролар Бангкокте ... Азия ... ... ... ... ... (Кариб бассейні үшін), Харарда (Оңтүстік
Африка үшін), Найробада (Шығыс Африка үшін) және Абиджанда ... ... ... Бюро (ҰОБ) ... ... ... қорғау органдар құрылымында құрылады. Белгілі бір ... ... ... қызмет ететін органы болып, дәл сол уақытта мемлекеттің
полициялық органы да болып ... ҰОБ өз ... ... кеден және шекара қызметімен, ал халықаралық деңгейде ... ҰОБ мен Бас ... ... ... байланыста болады.
2 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚЫЛМЫСТЫҚ ПОЛИЦИЯ ҰЙЫМЫНЫҢ ҚЫЗМЕТІ
2.1 Халықаралық қылмыстық полиция ұйымының қызметінің ... ... ... алдына қойылған міндеттері сол күйінде
қалған, алайда бүгінде оларды орындауға әлдеқайда ... ... ... ... ... ... ... қорғау қызметі бір орында тұрған
жоқ, ол ... ... даму ... ... ... ... оқып ... Интерполдың бүкіләлемдік халықаралық қылмыстық іздестіру жүйесі
ретінде ... ... осы ... әр ... ... ... ... айтуы бойынша «адамзат қоғамының дамуына сәйкес ... ... ... ... ... ... қажеттілігі
туады. Қазір халықаралық қоғамда ... ... ... ... ... ... қылмыстылықтың жаңа түрлері: ... адам ... ... бұзу ... ... ... ... 65б.].
1923 жылдан халықаралық қылмыстық іздеу тәртібі тым күрделенді және ... ... ... ... аспектілері толықтыру мен жетілдіруді
қажет етеді.
Сол уақытта орнатылған халықаралық келісім шеңберінде экстрадициялық
және құқықтық ... ... ... орындауға мүмкіндігі болмауы,
Интерполды құруға себепкер болды. Мұның себебі, ... ... және ... ... ... жағдайының
сәйкессіздігі, салада қылмыспен күресу істері нақты осы келісімде қамтылған
жағдайға сәйкес келмеуі. Интерполдың ... ... ... ... ... ... жазадан жасырынған тұлғаларды, сондай-ақ, бүкіл
әлемдік ... ... ... ... болып табылады. ХҚПҰ-тың
арқасында түрлі мемлекеттердің полициясы тек дипломатиялық арналар ... ... ... ... ... ... береді. Алайда,
Интерпол ешқашан «бүкіләлемдік полиция» болған емес, барлық ... ... ... ... ... Осылайша, бір жағынан ... ... ... ... ... ... ... ал екінші жағынан ұлттық іздестіру орталығынан айырмашылығы бар
өзге қызметтер атқаратын жеке тетік. Кез ... ... Бас ... болсын, халықаралық құқық қорғау органдарының ұлтаралық ... және өз ... ... іс-әрекеттері сол қорытынды мақсат
– жауаптыларды қылмыстық жауапқа тартуға бағытталған.
Бүгінгі таңда, тек ХҚПҰ ғана ... ... ... ... ... өз ... ... деп көрсетеді «Интерполда
ғана ұйымдастырушылық және тіркеу рәсімдері жүргізіледі, содан соң басқалар
қылмыскерлерді ... ... ... ... Дәл осы ... ... әлемдік масштабта іздестіру мүмкін болады [18, 37
бет]. Біз ... ... ... баса ... ... ... ... іздестіру тетіктері мемлекетаралық өзара әсерлесу деген
ұғымда қолданылады, мысалы Еуропалық Кеңес немесе ТМД. Бұл іздестіру түрі
халықаралық ... ... ... олар ... жергілікті ұйымдар
мүшелері елдерінің ішінде іздестіруді жүргізеді. Бұндай тетіктердің ішінде
ең ... ... ... ... ... ол тетік Еуропа
аумағында жүргізіледі. Бірақ, кейде іс жүзінде ... ... ... ... бұл ... ыңғайсыздық туғызады. Жекелеп
айтқанда, Интерпол мен Еурополдың өзара әрекеттері, соның ... ... ... ... етеді, өйткені халықаралық және трансұлттық
қылмыспен ... ... ... және ... ... арасындағы іскерлік кездесулер
ынтымақтастық щеңберінде жүзеге асырылады. Сонымен қатар ... ... алып ... мен ... ... ... ... де қарастырылады. ХҚПҰ -ға жіберілетін ... ... ... ... ... бар. ... ... айналысатын ҰОБ басшылары мен басқа мамандардың ... ... ХҚПҰ ... қызметінің қайталануы байқалады.
Өкінішке орай Интерпол Еуропалдың жүйесіне ... жоқ. Бұл ... пен ... ... ... бөлінеді. Негізінде
олар ортақ мүддеде бірыңғай жүйені ... ... ... ... күш тәжірибелерін біріктіру керек.
Халықаралық іздестіруде ұлттық тетіктен басқа құқықтық - халықаралық
құралдар қажет. Олардың ойынша, елдің құзіретті органдары ғана ... беру ... ... және арнайы бекітілген тәртіпте ... ... ... ... Бұл ... ұлт ... өздерінің
ұлттық қауіпсіздігі бойынша халықаралық басқару жүйе ХҚПҰ ... ... ... ҰОБ іс- ... ... В.И ... ... – іс-түссіз жоғалған немесе қылмыс ... ... ... екі ... ... іздестіру» деген анықтама берген [9, 64б.].
И.В Путованың диссертациясына ... ... ... анықтама
берілген: «Халықаралық іздестіру – бұл құзіретті мемлекеттік органдары
қылмыстық ... ... ... ... жалтарып жүрген
іздестірілуші адамдардың, сондай-ақ ұстау және қайтару операцияларының ... [18, ... ... және өзге де ... органдары және
шетелдік мемлекеттердің құзіретті органдары іздестірілуші адамдарды табуға
бағытталған ... және ... ... ... ... Интерпол бағытында халықаралық іздеу процесінің ... ... ең ... Лиондағы Бас хатшысы, содан-ақ,
субрегионалды бюросы. Мемлекетте сот ... ... ... ... жағдайда, Интерполдың мүшесі болмағандықтан халықаралық емес
мемлекетаралық ... ... ... болады. Бұндай іздеу бүкіләлемдік ... ... емес ... ... ... ... ... келісім
негізінде жүргізіледі. Екіншіден, халықаралық ... ... ... ... және ... ... беру деп ... іздеудің мақсаты, біріншіден адамның тұрған жерін анықтау,
тұтқынға алу болса, сонымен қатар ұстап беру ... ... ... ... басқа ұмытпау керек, ... ... ... және ... беру ... ғана ... мысалы: тұлғаны
куәгер ретінде тергеуге немесе оның артынан бақылау орнату.
Интерпол іздестіру қызметінде бірнеше ... ... ... ... ... қылмыскерлерді іздестіру шараларын жүргізу;
- керекті ақпарат арқылы оларды бақылау мақсатында іздестіру;
- іс-түссіз жоғалған адамдарды іздестіру;
- арнаулы іздестіру шаралары (мәдени ... ... ... [9, ... қызметкерлеріне өз бастамасымен ақпараттарды ... ... ... ... ... ... тергеу тек қана
Халықаралық іздеу қызметінің бағыты Интерполдың ... ... ... бап 1956 ... Жарғыда «саяси, әскери, діни және нәсілдік сипатағы
мәселелерге араласуға қатал ... ... ... ... ... ... ... дискуссиялық тақырып. В.И
Самарин «жалпықылмыстық қылмыс» ... ... ... ... кері ... ... ... мемлекет құқықтық заңдарына сәйкес
жазалануға жіберілген істер саналады, деп айқындайды [9, 32б.]. ... ... мына ... қарастырылатын ұғымның мәнін толығымен
ашпайды. Мысалы, ол әскери қылмыстарды «бұйрықты орындамау, бағынбау, ... ... т.б.» ... ... ... қылмыспен байланыстыруға болмайды, әскери
қылмыс әлдеқайда күрделі, ол ... ... ... ... ... ... Халықаралық Қылмыстық Сот заңмалығының назарында, ол
үшін жарғыға сәйкес жаза ... ... ... БҰҰ ... 1998 ... 17 шілдесінде Халықаралық Қылмыстық Соттың
Рим статуты қабылданып, қол ... ... ... Рим ... 8 ... ... түрлеріне мыналарды кіргізеді, қасақана кісі өлтіру, адамды
кепілдікке алу, қала мен тұрғылықты ... ... ... улы, ... ... ешкімді тірі қалдырмау бұйрығы т.б. Интерпол мен ... ... ... туралы ережеде Рим Статутының 87 ... ... ... ... және ... ... ұйым сұраныс
жібере алу мүмкіндігі болмағы.. Соған сәйкес, Интерпол тек ... ... ... етіп ... Сот ... бар басқа да қылмыстарды ашуға
ықпал етеді. Рим Статутының 5 бабына ... бұл ... ... адамшылыққа қарсы қылмыс, агрессия қылмысы. Бірақ, бұл ережелер
ХҚПҰ 1956 ж. Жарғысының 3 ... ... ... ... ... ... туғызатын әрекеттер. Бұдан басқа,
біз ауыр діни немесе нәсілдік тамырлы адамшылыққа жат қылмыс ... да діни ... ... ... әрекеттер, араласуларға болмайды
деген пікірді ұстанамыз. ... ... 3 ... дәл ... ... ауыр ... ... Интерполдың негізгі қағидасының ұстанымдарының
бірі. ХҚПҰ Жарғысының 3 ... ... мен ХҚС ... ... талдау
негізінде, Интерпол бұлармен тығыз байланыс орнатсын деп шақырылған, біз
мынадай қорытындыға ... ... ауыр ... деп, ... ауыр ... ... және ... саяси не әскери қылмысқа қатысы жоқ.
Сондай-ақ, жалпы ауыр ... Рим ... 2 ... яғни ХҚС юрисдикциясына жататын барлық құрам кіреді.
Сонымен, Халықаралық қылмыстық іздестіру – Интерпол Бас ... ... пен ... ... мүше ... ... ... бұл
әрекеттер тергеуден қашып жүрген азаматтардық органын анықтау, жоғалған
адамдарды іздеу, жалпы ауыр ... ... ... бар ... ... тұрады. Бұл анықтама ХҚПҰ жұмысының барлық акспектілерін ... ... те ... ... ... да ... (мәдени
мұралар, автокөліктер).
Халықаралық іздестіру әрекеттерінің құқықтық ... екі ... ... ... ... ... бұл ... Интерпол жүйесінде
құқық қорғау органдарының әсер ету шеңберінде өзара әсерін реттейді;
- жалпы халықаралық құқықтық қайнар көздер.
Жалпы ... ...... қайнар көздер, халықтың
іздестіруге қатысты, ... ... ... 4 ... құжат түрі
кіргізіледі:
- ХҚПҰ Жарғысы, өзгелерге қарағанда ... ... І ... ... тұрады;
- Қылмыстық іздестіруге тікелей не жанама түрде қатысы бар ... ... ... ... ... және ... мен келісім шарттар, бұлар жекелей қылмыс пен ... ... ... құқықтық көмек көрсеру, қылмыскерлерді
шығарып беру;
- ХҚПҰ -тың іздестіру ішінде қатысты шешімдер мен ұсыныстары;
- «Жұмсақ құқық» деп ... ... ... Ол ... ... ... басқа құжаттар, БҰҰ шеңберінде
қабылданған, интерпол ... ... ... ... ... күші
жоқ.
Соңғы екі зерттеу көздері қосымша деп айтуға ... ... ... ... ісі ... құжат болып – Жарғысы саналады. Бұл
келісім ... ... ... ... ... басқа басқарып
реттейтін сұрақтар баршылық.
1956 жылдың Жарғысы 1923 жыл Жарғысынан әжептеуір ерекше. (1923 ... ... ... өз ... өкілдері, және бейресми,
шақырылмаған, (мысалы: Криминалист- ... Ол 11 ... 50 ... ... 10 ... БҰҰ ... қабылданған Адам құқығының
жалпықоғамдық декларациясы. Бұл жерде, халықаралық ұйым өз ... ... ... сақтай алады, бұлар декларация ережелерінде бар.
Бірақ, ХҚПҰ «қалыптасқан және ... бар ... ... адам ... рухында жұмыс істейді» .
Декларация шеңбері – саяси күші ... ... ал ... ... ... бармай-ақ, тек бетін ғана қарастырады, жалпы принцптермен
жұмыс істейді. Осыдан шығатыны, еш күмәнсіз, интерпол ... ... ылғи ... емес, адам құқығы мен бостандығы барлық кезде сақтала
бермейді. Іздестіру әрекеті: ... ... ... ... де
адам құқығы мен бостандығын бұзу әсіресе қудалаушылар құқығын бұзу, тепе-
теңдігі ... ... Бұл ... ... ... құны мен
іздестірудегі жылдамдығының құны. Алайда ол шектен ... ... ... да, Интерпол адам құқығын ... мен адам ... ... өте ... ... қарайтыны бар, бола білетін ұйым.
Ұйымның екінші мақсаты, 2 пунктінде ... ... ... ... және ... ... құру, дамыту» туралы
айтылады. Жарғының ... ... ... ... бар, «Ұйымға қатаң
түрде саяси, әскери, діни, нәсілдік мінезді ... ... ... Бұл Интерпол қызметтік міндетті 1946 жылы қабылданған және ... соң ... жаңа ... ... Бұл норманың мақсаты: Интерпол
ұйымның бейтарап болып қалып, аталған істерді ... ... ... ... алу. ... бұл ереженің кемшілігі 70 ... ... ... ... авиация ұшақтарын алып кету жаппай ... ... ... ... ... еді, ... күрес Интерпол, көп
уақыт араласпауы, өйткені көп жағдайда, ... ... ... ... ... Бірақ 80 жылдың ортасында ұйым өкілдері бір шешімге
келу негізінде терроризмді ... ауыр ... ... ... 1951 жылы ... қабылданып, онда «артықшылық
теориясын» қалыптастырды. Осыған сай ХҚПҰ іс жүзіндегі жалпы ауыр ... бар ма ... ойда ... ... ... ... 3 бабына сай екендігін тексеру үшін, саяси болуына мүмкіндігі бар
қылмысты ХҚПҰ 2 топқа бөледі:
табиғи, саяси ... ... ... және нәсілдік болады, олар автоматты
түрде 3 бапқа сай келеді. (мысалы, бұқаралық ақпараттық заңын ... ... ... ... қылмыс т.с.с.). Бұл жағдайда не Бас Хатшылық,
не Орталық Ұлттық Бюро ... ... ... ... ... ешқандай шара қабылдай алмайды.
Қылмыстың ашуы үшін, анық білу қажетті сұранымдар. Бұл жағдайда ... ... Бас ... бекіткен 3 талап бойынша жүргізбеу қылмыс
жасалған орын, жәбірленушінің құқықтық мәртебеі, ... ... ... ... талаптар мүше елдерде немесе халықаралық трибуналдарда
қолданылады, ... және ... ... ... бұзған деп айыпталушыларды беру мақсатына бағыттылған. Бұл ... ... ... ... ... ... азаматтарға жазадан
қашуға мүмкіндік бермейді.
Интерполдың мақсаты мен міндеттеріне қатысты пікір ... ... да ... онда ... ... ... Интерполға көптеген
халықаралық әлемдік қауымдастыққа қауіп төндіретін қылмыстармен күреске
қатысуға мүмкіндік бермейді.
Қазіргі таңдағы терроризм, ... ... ... ... ... бұл ... ... қауіпсіздігіне үлкен қауіп төндіргені
сияқты, бүкіл халықаралық құқық қорғауға да қауіп ... Бұл ... ... ... да қосылады. ( 40, 92б.)
Терроризмнің әр түрлілігі ұлтаралық қарым-қатынас мәселелерімен тығыз
байланысты: этникалық аз топтың құқығын шектеу- ... ... ... ... ... ... мүмкін.
ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтің айтуы бойынша «қазіргі ... ... ... ие, ... құрылымы, өзіндік қаржылық
жүйесі және экстерриториалға қарағанда штаб-пәтері, көптің әрекетін реттеп
отыратыны бар. Бір ... ... мен ... ... ... ... ... күшейтілген «терроризм» мен әдеттегі бандиттік әрекет жасауға
рұқсат берушінің арасындағы шекара айқындалды.
Мемлекет ... ... ... кез ... адамның құқығын
қорғау бұл өмір сүруге ... ол ... ... ҚР ... ... ... былай айтады «Терроризмді – жеңуге болмайды, оның тайыры -
кедейшілікке қоғамдық теңсіздікте және адамның ... ... ... ... ... қалыптағы 3-бап, бұл жағдайда Интерполға
мүмкіндік бермей отыр, қазіргі таңдағы талапқа сай емес жеңіл жағына ... ... ... («Бас Хатшылық» тарауы) қылмыскерді іздестіру
туралы анық айтады – «е» пунктінде айтылғандай, «Бас ... » ... ... ... мен ... ... ... іздестіру
сұрақтары Орталық Ұлттық ... ... ... Республикасында
қылмыстық құқықтарға қатысты, бірнеше сұрақтар ... ... ... ... ... ... бар. Қазақстан Республикасы
халықаралық қылмысқа қарсы әрекет етушілік бойынша, халықаралық процесске
беделді ... ... ... ... ... және ... ... ойлау негізінде толық халықаралық құқықсубьектіліке ие болады [41,
249б.].
Полиция қызметкерлерінің халықаралық ... және ... ішкі ... Ұйым Жарғысының қосымшасы болып табылады. Бас Хатшысы
криминалдық ақпаратты тек сақтау ... ... оның иесі – ... ... тіркеудің обьектісін қолдану ҰОБ ... ... бұл ... ... ... ... ... алға қойған мақсатқа жету үшін ұйым әрдайым өзінің бейнесін
және тұрақты ынтымақтастығына сүйенуі, өз ... ... ... ... қатысу. Мысалы: Ұлттық нормативтік құқықтың
актілер жасау немесе қабылдау, екі ... ... ... ... ... заң ... екінші түрі – ХҚПҰ шеңберіндегі
халықаралық қылмыстылыққа қарсы ортадағы халықаралық ... ... ... ... бір ... ... байланыстар арқылы
құжаттағы келісіммен қамтылған ... ... ... ... және мемлекет арасында жазу түрінде ... ... ... 1969 ... 23 ... ... келісім шарт заңы
туралы Веналық конвенцияны еске түсірейік. «Халықаралық ұйымдар арасында
немесе халықаралық ұйымдар мен ... ... ... шарт ... ... ... «ол үшін келісім шартқа заңды күш ... ... ... ... да ... ... айырбастау құжаттарымен
келісім шартты құрастыру туралы келісілген шартқа қол қою міндеттілігі
мемлекет келісімен ... ... ... ... диссертациялық зерттеуінде «халықаралық қатынаста
мемлекет қылмыскерлерді халықаралық іздеу органдарымен бірге жүргізген
арнайы келісім ... ... ... ... туғызған жоқ.
Халықаралық екіжақты және көпжақты ... ... ... ... ету ... ... міндеттемелер шығады»[18,
40б.].
Осы барлық келісімде территориялық және ... саны ... ... ... шеңберінде (1988 жылғы психотроптық және наркотикалық дәрілерді заңсыз
жолмен өндіруге қарсы күрес туралы конвенция, 1999 ... ... ... ... ... БҰҰ ... конвенция, 2000 жылғы ұлттық
ұйымдастырылған қылмысқа қарсы БҰҰ конвенция) бекітілген ... ... (1957 ... шығу ... ... ... 1959 жылғы
қылмыстық іс туралы құқық көмегі жайындағы Еуропалық конвенция, ... және ... іс ... құқықтық көмек және құқықтық ... ... ... және ... іс ... ... көмек туралы екіжақты
келісім шарт.
Интерпол арқылы ақпаратты ауыстыру мен ... ... ... ... ХҚПҰ арналары арқылы қабылдау туралы келісу керек,
өйткені, қазіргі уақытта бұл ... ... ... ... ... көп уақытты жоғалтпай бұл тапсырманы орындауға болады. ... ... 188 ... табылады, БҰҰ-ның тәжірибелік бәрі мүшесі деп айтуға
болады. Барлық жабдықтар мен ... ... ҰОБ ... тиімді
келетін, «жедел жіне орындауға жататын немесе құқық көмек көрсету туралы
өткізу» арнайы ұлттық ... ... ... жоқ. Барлық жан-жақты
конвенцияда қылмыс ісі ... ... ... ... ... ... де ... қолдану туралы жағдайды қосу керек, сұраныс пен ақпаратты
жіберу тәсілнің негізгі сапасында ХҚПҰ арнасына ... ... ... ... ... ... жан-жақты, келісімді және
жедел болуы тиіс.
Бас Ассамблея тек пленумдық отырыстарда шешім ... ... ... ... ... ... зат пен жайға
байланысты түрлі заңды күші бар. ... ... екі ... ... ХҚПҰ жұмысшысына қатысты резолюциялар (бюджеттік сұрақтар құрылым,
жарғылық құжаттар, ... ... ... мен үкімет арасындағы
келісімді бекіту т.б.)
- халықаралық құқық қорғау ... ... ... ... (нақты келісім түрлеріне қарсы күрес іс шаралары, қандай да
бір істі жасау туралы ұсыныстар мәліметті ... ... ... ... ... Бас ... көмекші орындарға
жіберілетін резолюция орындалуға міндетті, ол ... мен ... ... тек ... ретінде беріледі. [8, 56б.]
Ұсыныс түріндегі декларациялар, типтік келісімшарттар мен басқа да
құжаттардағы «жұмсақ заң» ... ... Бұл ... ... күшке ие болмағанымен, ... ... ... ... ... ... ... ие әрі маңызды бағыт болып, мемлекет ондағы
қағидаларға ... ... ... ... ... ... ХҚПҰ
Жарғысының 2 бабында көрсетілетін адам құқықтары туралы 1948 ... ... ... ... кезекте тұр. Халықаралық іздестіруде ... ... ... тұтқындауға, аластатуға болмайды» [9, 27 б.] деген
Декларацияның 9 ... ... ... орын алады. Сондықтан Интерпол
адамды тұтқындау жұмысын мемлекет құзырлы органының ... ғана ... ... ... ... ... іздестіру бір жағынан,
ұлттық деңгейдегі іздестіру іс-шараларының жиынтығы болса, екінші ... ... ішкі ... ... ... ... ... іске
асыратын жеке тетік.
Ұлттық деңгейдегі қылмыстық іздестіру – бұл мемлекеттік ... ... ... үшін ... мен материалдық дүние құндылығына ие
заттарды, сонымен ... ... ... ... ... ... іс-шаралар кешені.
Халықаралық қылмыстық іздестіру туралы айтқанда, Интерпол ... ... ... ойлаймыз. Өйткені, бүгінгі күні ... ... тек ХҚПҰ қана ... ... ... зерттеулерде мынадай анықтама берілген, халықаралық қылмыстық
іздестіру – бұл мүше ... ... ... мен ... ... ... тергеуден, соттан немесе үкімнің орындалуынан
жасырынып жүрген адамдардың, сондай-ақ, жалпы қылмыстық ... мен ... ... ... да адамдар мен материалдық ... ... ... ... ... ... ... өзінің мақсаттарына жету үшін мүшелеріне арқа сүйейді»
делінген. Бұл халықаралық іздестіруге тікелей байланысты себебі іздестіру
жұмыстары ... ... роль ... ... ... ... ... етуді көздейді.
Біздің пікірімізше, құқықтық көмек көрсетуді көздейтін барлық әмбебап
конвенцияларға Интерпол мен ҰОБ тетіктерін қолдану басымдығын енгізіп, ... ХҚПҰ ... ... ... мен ... ... жөн санаймыз.
2.2 ХҚПҰ аясында халықаралық қылмыстық іздестіру
В.П. Пановтың ... ... ... ... ең ... бірі ... халықаралық іздестіру ... ... ... ... айтылғандай, халықаралық
қылмыстық іздестіруді тек ... ... ... ... халықаралық қылмыстық іздестіру шараларын жоғарыда ... ... ... боламыз.
Интерпол аясында халықаралық қылмыстық іздестіру 4 бағыт бойынша ... ... ... ... ... (бұл ретте
қылмыскерлер дегеніміз бас бостандығынан айыру орындарынан қашты деген айып
тағылған айыпкерлер, күмәнділер);
- адамдарды ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру мақсатымен іздестіру (мұндай амалдар тек
қылмыскерлерге ғана ... ... ... ... ... ізсіз жоғалған адамдарды іздестіру;
- қылмысқа қатысы бар немесе ұрланған немесе ... деп ... өнер ... ... ... мәдени құндылықтарды,
зергерлік бұйымдар мен басқа да ... ... ... ... арнайы деп те аталады.
Адамды іздестірудің әр түрінің өзіне тән ... ... ... ... ... хабарламалары бар. Оны әдетте циркуляр ... ... ... Іздестірудің түріне байланысты хабарлама бланкінің түсі
өзгешеленеді. Хабарламаның оң жақ жоғарғы шетінде оның ... ... ... ... ... Бұл жүйені Интерполдың Бас Хатшысы
қызметін атқарған Жан Непот 1946 жылы ойластырып, ол осы күнге дейін ... ... ... тапсыру мақсаттарында Бас Хатшылық мүше
мемлекеттердің Интерпол ҰОБ «қызыл ... ... Дәл ... хабар
Интерпол жұмысында басқалардан жиі кездеседі. Егер адамның орналасқан ... үшін ... оған ... жасау үшін іздестіретін болса, «көк
циркуляр» қолданылады. Із-түссіз жоғалған адамдарды іздестіру кезінде «сары
циркуляр» жіберіледі. Сонымен ... ... ... мемлекетті оның
аумағында болжамды «кәсіби» халықаралық қылмыскер болуы ... және ... ... ... «жасыл циркуляр» қолданылады. «Қара ... ... ... ... ... Бұл өліктің шетел
азаматы деген болжам болғанда іске асады.
Халықаралық іздестіру қызметінің жоғарыда көрсетілген бағыттарына жеке-
жеке тоқталайық.
Қылмыскерлердің ... ... ... ХҚПҰ ... басты бағыты деп есептелінеді. Сондықтан, кейбір зерттеушілер
халықаралық іздестіруді қылмыскерлерді халықаралық іздестірумен теңестіріп,
іздестіру ... ... 3 ... ... Мұндай пікірмен біз
келісе алмаймыз. Алайда, қылмыскерлерді халықаралық ... ... ... сөзінің өзі жиынтық мағынада қолданылатынын атап
өткен жөн. Бұл оған ... ... ... ... ... ... ... жүргізілетін іздестіру шаралары бас
бостандығынан айыру мекемелірен қашты деген күмәны бар, айып ... ... ... еске саламыз. Бұл орайда құқытық жағынан, тек
соңғыларын ... деп тани ... ... ... ... ... үкімі
жарияланды. Қылмыс сот үкімімен бекімегенге дейін күмәнді де, айыпталушы да
қылмыскер ... Бұл ... ... жағдайда болмаса, ... ... ... қылмыскерлерді іздестіру ... ... ... адамдар туралы екенін нақтылау керек.
Бірінші тарауда ... мен ... ... ... ... ... ... екі жекеленген
институтты білдіретінін көрсеткен ... ... ... ... ... ал ... іздестіру шараларының бір бөлігі емес.
Іздестіру қызметі – құқық ... ... ал ... ... Бас ... және Интерполдың Ұлттық ... ... Бұл ... ... ... қызметтер немесе халықаралық
органдар араласпайды. Ал, іздеудегі адамның орналасқан жері ... ... ... ... ... ... тұрған елгер
тапсыру туралы мәселе көтеріледі. Бұл кезде халықаралық іздестіру шаралары
аяқталып, экстрадицияжұмыстары ... Бұл ... ... ... ... ... ... болуын қамтамасыз етеді. Ал өзге халықаралық
қылмыстық құқық институты ретінде экстрадицияның ... ... ... ... ... ... қатынас органдары ... ... ... ... ... ... Бас Ассамблеяның 1960 жылдағы сессиясында «адамды шығару кезінде
полиция органдары экстрадицияға жауапты үкіметтік ... ... ... табылады» деп белгіленді. Бұған қарамастан, ... ... ... ... ... ... және ҰОБ мен ... Бас
Хатшылығымен іске асырылады. Сондықтан экстрадиция ... ... ... ... ... оған ... тоқталмай,
қылмыскерді тапсыруға дейінгі шараларға, яғни Интерпол ... ... ... жағынан алғанда, мемлекеттер арасындағы тапсыру ... ... не ... іздестірудің әр жағдайында қандай бағытта
жүзеге асырылатынын анықтайды. ... ... ... іздестіру
соңынан іздеудегі адам табыс етіледі, ал болмаған жағдайда ізөдестіру тек
оның орналасқан жерін ... оның ... ... ... үшін
жасалады. Алайда, келісімшарт болмаған жағдайда да адам тапсырыла ... ... ... нәтижесінде іске асуы ықтимал. Бұл норма ҚР ҚІЖК 521
бабында көрсетілген. Онда: ... ... мен ... ... шетел мемлекеттерінің тергеу органдары мен соттарына
құқықтық көмек көрсету мақсатында ... ... ... ... ... жүзеге асуы мүмкін...» деп көрсетілген. Мұндағы
«жүзеге асуы мүмкін» сөзі сәйкес келісім жоқ, тек ... ... ... ... ... ... атап өткен жөн. Ал, келісім
болған кезде шарттар міндетті түрде ... ... ... ... ... ол ... ... басты нормаларының бірі болып
табылады.
Интерпол әрқашан екіжақты ... ... оның ... 1993 жылы ... ... Бас Ассамблеяның сессиясы өтіп, онда
конвенция қабылданды. Сол сияқты ... ... ... ... 2002 жылы Кишиневте мүше мемлекеттермен қайта ... ол ... ... ... ... ... ... өзінің заңды күшіне енген жоқ.
Біздің пікірімізше, адам ... ... ... келісімдер мәселені
толыққанды шешпейтінін тәжірибе көрсетті. ... ... ... ... аймақтық келісімшарттардың өзі ... оң ... ... бола алмайды. Әдетте тапсыру туралы кез келген келісімде
мүше-мемлекет қандай жағдайда ... ... қай ... ... ... ... ... санаты тек бас
бостаныдығынан айырумен ... ... ... ... ... ... тек бас бостандығынан айыру мерзімі 1
жылдан асатын ... ... деп ... Ал, ... ... тек құрамдас бөліктер ... ... ... ... оларжың қатарына саяси, қаржылық және ... ... ... ... Интерпол арналары арқылы жіберілетін
халықаралық іздестіру туралы хабарлама тиісті мемлекетке жолданады. Бұл
шаралар қылмыстық іс ... ... алу ... ... ... ... ... қамауға алу туралы сот ... ... ... ... ... сот үкімі күшіне енген жағдайда жүзеге асады
[17, 76б.].
1960 жылы Вашингтонда Бас Ассамблея экстрадциялау мақсатын ... ... ... ... сызбасын мақұлдаған болатын.
ХҚПҰ тәжірибесінде тапсыруға лайықты ... ... ... ... ... және ... ... ескеретін болсақ, аталған сызба
әдеттегі іздестіруге қатысты. Оған ... ... ... ... ... ... ... Интерпол ҰОБ-на елдің полиция органының шетелге қашқан
қылмыскерді іздестіруді бастау туралы өтінішін барлық ... ... ... қоса ... арыз ... ... қатар, арызда қылмыскер
ұсталған жағдайда оны экстрадициялау туралы құжат сол ... ... ... ... ... көрсетілген мәліметтердің Жарғының 3
бабына сәйкес болуын тексеруі ... ... ... діни және
нәсілдік мәселелерге араласуына тыйым салу). Одан ары қарай іс Интерполдың
Бас Хатшылығына жолданады;
3) сәйкес ... ... ... ... ... ... ... ескеріледі). Әр мемлекет өз аумағында іздестіру шараларын
бастау туралы мәселені шешеді.
4) жергілікті ... ... ... ... ... бюллетеньге сәйкес);
5) мемлекеттің заңдарын ескере отырып, қылмыскерді ұстау (ол табылған
жағдайда). Одан ары оны кейіннен экстрадициялау ... ... ... мәселені шешу (жергілікті соттың қылмыскерді экстрадициялау алды
қамауға алуға қарсылық білдірген жағдайда, оның елде ... ... ол ... ... ... мен Бас Хатшылықты хабарлап
отыру);
6) ... ... ... ... елдің Интерполының ҰОБ мен Бас
Хатшылықты қылмыскердің қамауға алынғаны туралы ... ... ... ... ... сол ... қатысты
органдарын қылмыскердің қамауға алынғаны туралы хабардар ету. Одан ... ... елге оны ... ... өтініш жолдайды.
8) қылмыскерді қамауға алып, іздестіруді ... ... ... ... (бастамашы-елден Интерполдың ҰОБ-на) [18, 106б.];
Жоғарыда атап өтілген жедел іздестіру Бас ... ... ... ... ... тікелей жүгіну мүмкіндігін көздейді.
Алайда кейіннен Бас ... ... ... ... ... ... ізін ... және оның жасырынған елі белгілі болған ... ... ... әзірлеуге уақыт тығыздығы жағдайында
жасалады. Жедел іздестіру шараларына бөлінген мерзім 3 айды ... ... ол ... ... жұмыстардың шырқау шыңы іздеудегіні табу ... ... осы ... ... ... ... ... кемшіліктері, іс-
әрекеттердің аяқталмауы қылмыскердің бостандықта болып, полиция назарынан
таса ... ... ... қажет. Әдетте, полиция органдары мен
Интерполдың ҰОБ-ның әрекеті бұл ... ... ішкі ... ... реттеледі. Алайда, Интерполдың Бас Хатшылығы да бұл жұмыстардан
тыс ... Олар ... ... ... ... ... 5-ші, 6-шы және 7-ші тармақтарында атап көрсетілді. Адамды
ұстағанға дейін құқық қорғау ... ... ... ... ... ... Өйткені қылмыскерді құрықтау тікелей полицияның
құзырындағы ... ... ... ... шараларды
Интерполдың ҰОБ-сы бұл кезде үйлестіруші орган ретінде қатысатындықтан оның
дұрыс атқарылуына көп ... ... ... Ары ... ... ... (6-8 кезең) полиция органдарының қызметі іздестіру
нысанының ... ... ... ... етумен шектеледі. Осы орайда,
халықаралық іздестіру шаралары аяқталады. Осыдан кейін Интерполдың ҰОБ-сы
тек ... ... ... ... ... Бас ... ... сызбада көрсетілген
халықаралық іздестірудің соңғы үш кезеңі халықаралық іздестіру шараларына
қатысы жоқ деп ... ... ... мен халықаралық іздестіру арасындағы тығыз
байланысты жоққа шығармаймыз. Экстрадицияның халықаралық іздестіруге әсері
де айқын. Бұл ... ... ... ... ... ... ... арасындағы аталған мәселенің құқықтық реттелу деңгейі жоғары
болғаны ... роль ... ... ... тапсырылауы құқықтық
институт ретінде халықаралық қылмыстық құқық теориясында толық ашылған.
Сондай-ақ, экстрадицияға ... ... ... оның ... ... ... ... жазылған, бұл екі құқықтық түсініктің түрлі
деңгейде екенін көрсетеді. Халықаралық қылмыстық іздестіру құқық ... ... бола ... оның ... ... ... сол ... зерттеуде қиындық туғызады.
Осылайша, жоғарыда көрсетілгеннің негізінде, халықаралық қылмыстық
құқық саласында 2 ... ... ...... іздестіру қызметі
мен экстрадицияны айырып, оны нақты анықтау ... деп ... ... ... ... сызбада көрсетілген қылмыскерлерді халықаралық
іздестіру қызметінің соңғы үш кезеңі тапсыру шараларына жатады. Тәжірибелік
ыңғай тұрғысында қарағанда ... ... қосу ... ... ... ... ... жатқан екі институттың тығыз байланысы да осыдан
тұрады.
Бас Хатшылық ... ... ... бұл ... ... органдарының қызметін реттейтін нормативті-құқықтық актілер туралы,
қашан және қандай жағдай да экстрадициялау тұтқындау ... ... ... қалай жолданатыны жөнінде мәлімет жинауға құқылы. Бұл
мағлұмат Интерполдың барлық ҰОБ-на ... ... ... ... үшін жіберіледі (VADE MECUM).
Іздестіруші ұсталғаннан кейін экстрадиция алды қамауға алу құзырына
кіретін әділет органының алдына ... ... ... ... ... ТМД елдері мен Қазақстан Республикасында ол Бас прокуратура. Бұл
ведомстволарға қылмыскерді тапсыру ... ... оң ... үшін ... көрсетілген мерзімде сұрау салатын мемлекет тарапынан қылмыскерді
қамауға алу туралы өтініш беріліп, ... ... ... талап
қойылады. Алайда алдын-ала қамауға алу туралы өтінішті жіберу мерзімі ... ... яғни 1-3 ... дейін (Қазақстанда 72 сағат). ... ... ... бұл мерзімде тұтқындалушыны экстрадициялау
туралы өтініш келмесе, онда ол қамаудан босатылады. Салыстыру үшін Франция,
Словакия, Швецияда бұл ... 24 ... ... ... ол 48 ... дейін
жетеді. Алайда, бұл мерзім көп жағдайда ұзартылады.
Интерпол тарапынан ... ... ... ... ... ... аяқталғанда тоқтатылады. Күдіктілерге, айыптыларға және
сотталғандарға қатысты халықаралық іздестіру келесі негіздерде ... ... ... кейін немесе мемлекеттің заңына сәйкес,
қылмыстық жауапкершілікке тартылуына байланысты тапсыруға қандай да ... ... ... Іздестіруге бастамашы болған мемлекет аумағында табылғанда;
3. Іздеудегінің мәйіті табылғанда не оның қайтыс болғаны туралы ... ... ... Іздеушіге қатысты қылмыстық іс жабылғанда;
5. Жазалау шарасының ... ... ... ... ... ... ... Амнистия актісінен кейін;
7. Сәйкес циркуляр ... 5 жыл ... ... ... Бас ... өз ... ... іздестіру
жариялаудағы жеделділікті арттыру мақсатында соңғы ... ... ... ... ақпарат құралдары мен қылмыскерлердің
халықаралық іздестіру шараларында Интернет ... ... ... ... деп ... ... ... Х-400 арнайы электронды коммуникациялық жүйесі
қолданылады. Ол ХҚПҰ ... ... ... ... ... ... ... жеңілдетті. Дәл осы жүйе жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... ҰОБ-да
бүгінде электронды байланыс құралдары арқылы тек мәтін ғана емес, іздеудегі
адамдардың суреттері мен дактокартасын жолдауға мүмкіндік ... ... 1996 ... ... ... ... барлық мүшелері қолданатын
дактокартаның стандартты түрі пайдаланылады.
1984 жылы Бас Хатшылық құрамынан халықаралық ... ... ... ... ... топ құрылды. Талқылау кезеңінде
Интерпол ҰОБ-нан Бас Хатшылыққа халықаралық іздестіруді электронды түрде Х-
400 жүйесін пайданала ... ... ... ... мүмкіндіктері
қарастырылуда.
Бас Хатшылық құрылымдары деңгейде ғана емес, Ин,терполдың ҰОБ жұмысы
барысындағы халықаралық іздестіру ... ... Бұл ең ... ... органдарының қызметіне жаңа технологиялар ... ... ... жаңа ... ... ... ... жерлерде Интерполдың ҰОБ-ның жзұмысын жетілдірудің ең
негізгі тәсілі қазіргі заман ... ... ... ... ... ... ... жеңілдететін заңдар мен ... ... ... ... ... құжаттар секілді Интерполға
мүше-мемлекеттердің ұлттық заңнамасы қылмыскерлердің халықаралық ізлестіру
жұмыстарынан ... ... ... ... қолдан жасалған тосқауылдарды жоюды
басты мақсат деп білуі қажет. ... бұл ... мүше ... ... мен ... ... келтірмеуі тиіс.
Бұл мәселеде бірқатар мемлекеттердің алдын-ала қамауға алу туралы
хабарлама «қамауға алу ... ... ... (Бас ... ... ... ... мәселеде үлкен табыс болып табылады. Оның
негізінде кейіннен адамды тапсыру үшін ... ... Кей ... ... ... ... экстрадиция туралы келісімшартының
негізінде іске ... ... ... бұл ... ... ... ... жоқ мемлекеттерге де қылмыскерді тапсырамыз. Алайда оны барлық
ел қолдамайды. Ал ... ... ... ... ... мүмкін
емес. Олар оны адамды тұтқындау туралы өтініш деп қабылдамай, ... ... емес деп ... Яғни ... салатын салатын ел
тарапынан нақты қандай шаралар қажет екендігі көрсетілуі ... Ол ... алу не ... Бас ... ... тікелей жіберілген
экстрадиция туралы өтініш болуы ... ... бәрі көп ... ... ... ... ... алады. Бірақ бұл маңызды емес. Онда
егер Интерпол құрылымдарының құжаттары орындалмаса оның мүшелігіне кіріп,
өзара серіптестік туралы ... қол ... ... бар ма еді? ... Халықаралық арыздың» заңдық құқығын мойындамайтын елдер қатарында
АҚШ, Жапония, Ресей секілді елдер ... ... ... ... ... ... арыздың» ережесі
заңнамамен бекітілген. ҚР ҚІЖК-да мұндай бап ... ол ... (бұл ... ... ... тармақшада) толықтырылған. Жекеленген
мемлекеттердің құзырлы органдары «тұтқындау туралы халықаралық арызды»
ұлттық процессуалды ... ... өз ... шығарады да, Интерпол
арналарымен таратады. Венгрия, Дания, ... ... ... ... ... ... жасалады. Кейбір елдерде мұндай ордерлерді барлық
деңгейдегі соттар, ал біреулерінде тек орталық соттар ғана ... ... ... ... Сот, Бас ... ... ҚР ҚІЖК-ның мәніне сәйкес, бұл өкілеттілік Бас Прокурорға
немесе өкілетті прокурорға берілген. Ол ... ... ... ... яғни іздестіру шараларына қатысты барлық сұрақтарды
шешеді. Отандық ҚІЖК-та Интерполдың Бас ... ... ... Бұл ... ... үлкен кемшілік болып табылады.
«Тұтқындау туралы халықаралық арыз» дегеніміз не? Бұл ... ... мен оның ... ... ... ... ... күрделі
құжат. Онда істің фабуласы (қылмыстың орны, уақыты және тәсілі), зардаптың
көлемі, ұлттық заңнаманың нормасына сәйкес қылмыстың құқықтық ... ... ... мәліметтер мен басқа да іздестіру жұмыстарына
көмектесе алатын фактілер мен ... ... ... ... шығаратын орган қылмыскер атынан халықаралық іздестіру жариялауға
және оны Интерпол арналары ... ... ... ... ... бар деп
есептейді.
Бас Прокуратура Интерполдың ... ... ... іздеу
туралы қаулыдан басқа да бірқатар құжаттар береді. Халықаралық іздестіру
мен оған қолданылатын жаза түрі ... ... ... адам ... ... толық мәліметтер, іздеудегіні анықтататын ақпараттар.
Интерполдың ҰОБ іздестіру шараларына көп жағдайда еш қажеті ... ... ... ... ... пікір жиі айтылады. Сонда да ... ... ... негізделіп, ұлттық полиция органдарының, Бас
хатшылық құрылымдарының қызметінің талдауы негізінде жасалады. Сұрауда
кейбір ... ... ол ... жұмыстары жүргізілмейді деуге
негіз емес. Дегенмен, іздестіру қызметінде ол шешуші ... ие ... ... ... ... кезінде іздеудегі адамның сол
шетел мемлекетіндегі байланыстарына көп көңіл бөлінуі ... ... ... ... оған ... баға беру ... ... Яғни
қылмыстық жазаға тарту және экстрадициялау туралы шешім ... ... ... ... Интерполдарының ҰОБ қылмыстық іс жайлы қосымша ақпарат
сұрайды. Мұндай ақпарат толығымен адам айыпталушы деп ... ... ... ... ... туралы хабарламаға соттың қамауға
лау немесе бас бостандығынан айыру туралы ... ... ... кейінгі шаралар кезінде қажет болуымен шартталған. Бұл
мәліметтер ... ... ... ... түрде сәйкес ҰОБ-ға жіберу керек
болады. 1996 ... ... Бас ... барлық мүше елдерге «қызыл
циркуляр» басу туралы өтінішке қамауға алу туралы ордер немесе ... ... ... ... ... қоса ... керек болады. Ал, 1997
жылы бұл міндетті талапқа айналды.
Интерпол тарапынан ... ... ... кезінде
төмендегі құралдар мен тәсілдер қолданылады:
1. Телеграммалар, хаттар мен факстар. Олар ... ... ... ел ... ... ... жолданады. Алайда Бас хатшылыққа
кейіннен ... ... ... ... ... ... ... жедел
іздестіру кезінде қолданылады. Сұрау сонымен қатар, электронды ... ... ... ... да ... мүмкін.
2. халықаралық іздестіру хабарламалары, немесе түстік ерекшеліктер
қолданылатын «циркулярлар» жүйесі.
Халықаралық хабарламалар арнайы бланктарда ... ... ... ... жүйе ... ... қызмет
ететін Интерполдың арнайы бөлімшесімен шығарылады. Интерполдың 4 ресми тілі
қолданылады: ағылшын, француз, испан және араб. «қызыл» және ... ... жыл ... жарамды. Бұл мерзім аяқталғаннан соң бастама жасаған ел
тарапынан ұзарту ... арыз ... ай ... Бас ... ... ... ... негізінде бұрындары
шыққан хабарламаларға енгізілген толықтырулар мен ... ... ... екі рет күші ... ... ... ... ҰОБ-ға жолданған хабарламалар нәтиже бермегеннен кейін «қызыл»
және «көк» циркулярлар Интерполдың Бас ... ... ... ... ерте ... келесі жағдайларда мүмкін:
- егер іздеудегі адам аса ауыр қылмыс жасаған болса;
- егер жасалған қылмыс үлкен зардап әкелсе;
- егер ... ... ... ... іздестіру хабарламасын жолдау туралы
хабарлама міндетті талаптарға сай келуі ... ... ... ... ... 1998 жылы Каирде өткен Интерпол Бас Ассамблеясының
67 сессиясында «қызыл» ицркулярдың жаңа түрі ... Бұл түр 3 ... ... ... яғни адамды басқалардан ерекшелейтін жеке
мағлұматтар. Сондай-ақ, ... ... ... ... туралы мәліметтер, сұрау салған мемлекеттің ұлттық
заңнамасына сәйкес, құқықтық ерекшеліктері мен баптың мәтіні көрсетіледі;
- ... ... ... ... ... тізімі;
Бұл мәліметтердің барлығы сұрау салынған ... ... ... ... ... қамауға алу немесе оны ... ... ... дейін ол туралы мағлұмат болуы үшін қажет.
Интерполдың Бас Хатшылығына «қызыл» циркулярды ... ... ... ... ол ... ... ... көмек көрсету жөнінде мәселелерді
шешуге құзырлы әділет ... ... ... ... бұл Бас ... ... ... Яғни, «қамауға алу
туралы халықаралық ... ... ... ... бірден 3 органнан
кетеді: қылмыстық іс ... ... ... мен ... Бас ... ... ... шаралары туралы сұраудың жолдану ... ...... ... ... ...... ҰОБ –
Интерполдың Бас Хатшылығы.
ХҚПҰ -қа мүше елдердің барлығында іздестіру хабарламаларына әрекет
жасаудың нақтыланған жүйесі ... Егер ... ішкі ... ... ... ... онда ... тарапынан іздеудегі адам туралы
арнайы тіркеуге қосылады. Әдетте, осындай ... ... ... ... қызметтеріне, немесе адамның елге кіруі мен шығуына
бақылау жасайтын ... да ... ... ... ... ... ... тапсыру қызметтерін атқаратын орталық
құқық қорғау органына да жолданады.
Интерполдың Бас Хатшылығы «қызыл» ... ... ... ... ... Іздеу салады» деген атпен арнайы плакаттар
шығарады. Олар ... ... ... ақпарат құралдарында және
интернет жүйесі ... ... үшін ... ... ... 2000
жылдан бастап, Интерполмен ізделетін қылмыскерлер туралы мәліметтер ... ... Бас ... ... (www.interpol.int) орналастырылады.
Алайда интернеттегі мұндай хабарламалар саны аз, себебі ол ... ... ... ... ... ... бұл ... мамандардың бірқатар
сұрақтарын туындатты. Мәселен, интернетте әлі күнәсі дәлелденбеген адамдар
туралы мәліметтер беру ... ма? ... ... ... ... ... ... мәлімет беру дұрыс па? Ғаламторға нақты қандай
ақпарат орналастыру қажет? Бұл ... ... ... ... ... ... екі ... көп жақтық келісіммен, немесе бұл мәселе әр
жағдайда нақты көрсетілген құқықтық негізсіз жасалуы ... ... ... ақпаратты өзгертуге болмайтындай қылып қалай сақтауға болады? Белгілі
болғандай, бұл мәселеде реттелмеген, дау ... ... көп. Ол ... жеке ... ... айнала алады.
Қылмыскерлерді экстрадициялау мақсатымен ... ... ... халықаралық заңнаманы жетілдіру туралы В.И. ... аса ... ... Ол ... диссертациялық зерттеуінде
шекаралас мемлекеттердің жағымды байланысының жарқын көрінісі ретінде 1990
жылы жасалған Шенген ... ... ... Бұл ... ... өзара іс-әрекеті шекарадан еркін өту ... ... кері әсер ... ... етеді (18, 79б.).
1990 жылғы шенген келісімі бойынша адамның ... өту ... оны ... ... ... ... көзделген. Мұндай бақылауды
тек белгілі бір қызметтің ... ... ... ... ... мен жандармерия, кедендік қызмет ... ... ... ... мүмкін.
Аталған келісімнің 41 бабы бойынша Шенген келісімі ... ... ... мүше ... ішкі ... бас ... ... қашу кезінде ұстауға, не болмаса қылмыс жасаған жерде қамауға
алуға рұқсат ... ... ... ... ... үшін сол
мемлекетке сәйкес хабарлама жібермей өтуге тек оны ... ... ... ғана ... ... ... ... қудалау рұқсат етілген
қылмыстар тізімі бекітілген. Ол ауыр және аса ... ... тек ... ... ғана ... Ал өзге ... ... кіруге құқығы жоқ.
Ары қарай автор шекаралары шектесетін ТМД ... ... ... ... ... ... келісіміне ортақ елдердің
тәжірибесін қолдану нәтиже береді деген пікірді білдіреді. И.В. ... ... ... ... ... жетілдіру үшін бірқатар шаралар қолданудың қажеттілігі
туындап тұрғандығын айтады. Атап ... ... ... ... ... құқықтық көмек беруде мемлекетаралық көпжақты және
екіжақты ... ... ... ... ... ... ... іздестіру мен оларды шекаралас ... ... ізін ... ... ... айналысатын үкіметаралық
және ведомстоаралық келісімдерді жасау. Біз бұл маңызды тезисті толығымен
қолдаймыз. Бірақ, өкінішке орай ТМД ... ... ... ... ... ... деңгейі салдарынан аталған
келісімді жасау мүмкін болмай отырғандығын естен ... ... ... ... ... бізді едәуір ілгерілеп кетті. Бұл бізге қол
қусырып шарасыз қалудан гөрі, ... ... ... ... керектігін
көрсетеді. Бәлкім, болашақтағы жағдай жақсы нәтижелер көрсететін шығар.
Интерполдың іздестіру әрекеттерінің екінші бағыты тұлғалардың тұрақты
мекен-жайын анықтау мен ... ... ... ... Бұл ... ... алу үшін заңды түрде тағылатын айыптар жоқ, бірақ жедел
ақпараттар бойынша қылмысқа қатысы бар деген ... ... ... ... Аталған тәжірибе, былай айтқанда, «кәсіби» ... ... ... ... ... қолданылады. Мүше
мемлекеттер мұндай тұлғалардың орын ауыстыруы мен келуі болжамды жерлерді
немесе тұрақтаған ... ... ... арнайы үлгіде белгіленген
хабарландыру арқылы береді. Сондай-ақ, бақылау егер белгілі тұлғаны қамауға
алу ... бола ... ол ... мемлекетпен экстрадициялау келісімі
болмаған жағдайда қолданылады. ... ... ... ... оның ... мен орын ауыстырып жүрген жерлерін бақылауға алып
бастамашы-мемлекетке хабарлап тұрады. Мұндай жағдайларда ... ... ... ... тек қана ... алу үшін немесе оның қатысуымен
басқа процессуалды әрекеттер жасау үшін ұстай алады.
Жоғарыда көрсетілгендей іздестіру жұмыстарының бұл ... ... ... Әдетте, хабарландырудың бұл түрі ... ... ... ... қамауға алуға болатын құжат бола ... ... ... ... экстрадициялау үшін сұраныс берілетіндігі
белгісіз жағдайда беріледі. ... ... ... ... өтінішті басқа
мемлекеттермен экстрадиция келісімдері аз ... ... ... ... ... Егер Бас ... «көк» циркулярды беріп қойған
жағдайда, сұраушы ел тұлғаны ... ... оны ... ... өтінішті
жіберсе болады (күдіктіні, айыпталушыны немесе сотталушыны іздестіру
жағдайында).
«Көк» хабарландыру шығару үшін ... ... ... ... оның істеген немесе істеуі мүмкін ... және ... ... ... ... ... ақпаратты арнайы
үлгіде белгіленген бланкіде толтырып Бас Хатшылыққа жолдайды.
Интерполдың ҰОБ-да аталған циркулярдың түрі ... ... ... ... ... ... жылына 60 хабарландыру әзірленеді. Бұл ең
бастысы Интерполдың мүше-елдеріне «көк» хабарландыруға ... ... ... ... ... болады. «Қызыл» циркулярға
қарағанда «көктің» айырмашылығы ол Бас ... ... ... ... ... сирек орын алады, көбіне бастамашы
ретінде Интерполдың ҰОБ болады.
Тәжірибенің көрсетуінше Интерполдың халықаралық ... ... оның ... ... қорғау органдарымен тұрақты байланысында,
ал Интерполдың ... ... ... жиған ақпараттарын
өңдеуде.
Хабарсыз кеткендерді іздестіру олардың жанұясының қызығушылық
танытуына байланысты ... ... ... ... іздестіру
объектілері болып табылады. Іздестірудің аталған түрі жоғарыдағы ... ... ... ... қатысы жоқ болып келеді, сол себепті ол
көбіне халықаралық қылмыстық іздестіру категориясына жатпайды. Не ... ... ... асырылғандықтан, назардан тыс қалмайды.
Сонымен қатар, хабарсыз жоғалған тұлғаларды ХҚПҰ ... ... ... беру ... көп ... ... ... болғандығын анықтау мүмкін емес. Осы себепті жоғалушыны ... ... ... ... ... бермегенде және оның басқа
мемлекетте болуы мүмкін ... ... ... ... ғана ... ... Бұл жағдайда бастамашы-елдердің ҰОБ-сы Интерполдың Бас
Хатшылығына тиісті ... ... ... жоғалған адамның сүреті мен
оның ерекше белгілері ... ... ... ... ... ... Бас Хатшылығының белгісіз мәйіттер картотекасынан
өткізеді. Интерполдың Бас Хатшылығы арнайы ақпаратты тек қана ... ... ... ... ... іздері мен табылу жағдайы)
тапқандығына күмән болмаған жағдайда ған жібереді.
Өткен жүз жылдықтың 60-шы жылдарының ... ... ... қайғылы
оқиға құрбандарын анықтауға бағытталған Тұрақты комитеті жұмыс атқарады
(Standing Committee on Disaster Victim ... ХҚПҰ ... ... апаттардың құрбандарын арнайы DVI ... ... ... ... ... ... ұсынады. DVI өлім туындаған
сәтке дейінгі бірнеше бөліктен және мәйітті медициналық тексеруден өткізген
қорытындысынан тұрады.
DVI мен ... ... Black corners list ... бұрыш» ақпараттық
парақтары) деп аталатын және ХҚПҰ-қа мүше елдерге таратылатын ... ... ... ... ... оның қай уақытта, қай
жерде және неден өлгендігі туралы болжамды ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... бағыты қылмыстың
бөлек түрлерімен күресуге бағытталған. Іздестірудің бұл түрі адамдарға
емес, ал ... ... және ... құралы болған ... ... ... ... ... аталады) нысандары ұрланған
автокөліктер, қымбат зергерлік бұйымдар, ... ... және ... ... ... ... ХҚПҰ -тың ... есептері маңызды
орынға ие, олармен келесі тарауларда ... ... ... ... атқарып жатқан жұмыстарының басым
бөлігі көлік ұрлығына тиесілі қылмыстық істер. Интерполдың ... ... ... ... ... ... шетелде тіркелген
автокөлік иелері туралы мәліметті, көлік ұрлаумен айналысатын ... ... (ҰҚТ) ... ... ала-алады және Қазақстанда ұрланған
көліктерді ХҚПҰ-қа мүше елдерде іздестіру үшін халықаралық іздестіруге
есепке қоя ... ... ... ... ... 1995 ... өткен Бас Ассамблеяның 64-ші сессиясында AGN/64RES/8 бұрыштамасын
қабылдады, ол мүше-елдерге ... ... ... ... ... ... ... басты бөлшектеріне қорғалған,
көшірмесін жасаудан сақталған идентификациялық номер қоюға көмектесу ... ... ... ұрланған және заңсыз иелік етілген көліктерге орталықтандырылған есеп
жүргізу;
- ... ... ... ... ... олар туралы ақпаратты оның
бұрынғы мемлекетіне хабарлау.
Көлік жүргізу куәлігін, тіркеу ... және ... ... ... ... жасау өндірісінің түрлерін әзірлеу және зерттеу
[19, 335б.]. Антиквариаттық және мәдени ... бар ... ... онда бұл ... ... уақыттары барлық мемлекеттердің көкейкесті
мәселесі болып отыр, әсіресе еуропа елдерінде. Асыл бұйымдарға ... ... ... қолдану немесе адам өліміне соқтыратын
жағдайлар көптеп кездесуде. ... ... ... ... және
көркемдік құндылығы бар бұйымдарды ұрлау 28 есе өсті [19]. ... ... ... ... ... ... ... бұйымдар мен
мәдени құндылықтар контрабандасы белсендей түсті. Біздің ... бұл ... шет ... ... салу ... сату ... болды [20, 84-87б.].
Еуропа мемлекеттерінде ... ... ... ... ішінде пайдалылығы жағынан мәдени құндылықтарды ұрлау мен
сатудан түсетін пайда ... ... ... ... ... ... тұр
[21,13б.]. Интерполда бір айдың ішінде 1200 ... ... ... ... ... олар туралы мәлімет жәбірленушілердің,
сақтандыру компаниялары, полиция органдары тарапынан беріледі.
Қазіргі таңда, ... Бас ... ... ... ... ... ... ХҚПҰ -та есепке алынған 11600 қолөнер бұйымдары
туралы мәліметтер қамтылған компакт-диск шығаруды жоспарлауда.
ХҚПҰ-та ұрланған ... ... мен ... ... ... жүйесі кейбір қиыншылықтармен және кемшіліктермен
кездесуде. Мәселен, ... ... ... ... мәдени құндылықтардың
тек қана 12 пайызы Интерполдың халықаралық іздеу қызметіне ... ... Бұны ... ... ... ... кемшіліктері деп
санауға болады. Сонымен қатар, көркем өнер туындыларының бірыңғай ... ... ... табыну бұйымдары
каталогтандырылмаған, ал дәл осы ... жиі ... ... ... мәдени құндылықтарды ұрлаумен айналысатын тұлғаларды есепке алу
жұмыстарымен айналыспайды.
Жоғарыда айтылғандарға ... ... бойы ... мен
мәдени-ағартушылық мекемелеріндегі мәдени жәдігерлеріне инвентаризация
өткізілмеген Қазақстан қылмыстық топтардың ... ... ... ... ... ... бұйымының материалдық шығынын жабу үшін ... ... ... болып табылады. Еуропа ... ... ... жоғалған бұйымның сомасын төлеп, оған ... ... оны ... ... өздері жүргізеді. «Art Loss
Register» (ARL) қауымдастығына біріккен сақтандыру компаниялары антиквариат
бұйымдарының сақтандаруы мен саудасына ... ARL ... ... ... ... ... өз дерек қорына алып 80 мыңнан астам
ұрланған ... ... есеп ... [19, ... ... ... ... тіркеп қана қоймай, ... ... ... және жеке ... ... ... ... нақты бір уақыт аралығында ұрланған ... ... ... бюллетенде жариялап тұрады.
Интерпол Еуропа елдерінің полиция құрылымдарына (осы ... ... түрі жиі ... ... құндылықтар қылмысына қарсы бөлімшелерін
құруды ұсынды. Осы ... ... ... есебін пайдалану негізгі
маңыздылық береді, өйткені ол ықтимал қылмыскер, ... ... және ... ... ... ... байланысты ұрлық болған жағдайда оны
табу мақсатында жүргізілетін жедел-іздестіру шараларының үйлестірушісі ... ... біз ... ... ... төрт ... оның ... қылмыскерлерді өз еліне қайтару үшін жүргізілетін
жұмыстармен мұқият ... Дәл осы ... ... ... көзқарасы
бойынша ең қиын мәселелі болып табылады.
Қылмыскерлерді ... ... ... ... қарастыру негізінде біз келесі түйіндерді шығардық.
Біріншіден, Интерпол БҰҰ шеңберінде бүгінгі таңда осы ... ... ... ... ... ... ... қорытындыларын шығаруға жәрдемдесу. Бұл экстрадициялауды
жеңілдетіп қана ... ... ... жұмыстарын да жеңілдетеді.
Себебі, аймақтық келісімдер бұл мәселелерді шеше ... ... ... және басқа органдардың қай ... ... және ... экстрадициялау процедурасына жататынын
шешіп алған жөн. ХҚПҰ -тың Бас ... 1960 жылы ... ... ... ... ... ... Біздің
ойымызша іздестіру процедурасы қылмыскерді тапқан уақытта аяқталады
(жоғарыда аталған ... 1-5 ... соң ... ... ... онда ... тек қана ... рольде қалады.
Үшіншіден, Интерполға мүше-елдердің басым бөлігі «қызыл циркулярды»
алдын-ала тұтқынға алу өтініші деп ... үшін ... ... ... мемлекеттер әлі күнге дейін Интерполдың Бас Хатшылығының іздестіру
хабарламасын процестік құжат деп санамайды. Бұл ... ... ... өз ... ... ... уақыттың бос кетуіне жол береді.
Біз ТМД елдеріне 1990 ... ... ... ортақ елдердің
тұлғаларды шекара асуда ұстау мен ... түсу ... ... ... отырып болашағы бар деп санаймыз. Бұл ... бір ... ... ... ... екінші мемлекетте жұмыс
жүргізуге рұқсат беруінде, бұл өз кезегінде шекарадан ... ... ... ұстауға мүмкіндік береді. Бұл әрекеттер қылмыскердің аса ... ... ... жағдайда рұқсат етіледі. Достастық мемлекеттерімен
кең шекараға ие Қазақстан үшін бұл жағдай ... ... ... ... ... ... беруші еді. Аталған келісім ең ... ... ... ... қол ... болар едік.
2.3 ХҚПҰ арқылы қылмыскерлерді ұстап беруді жүзеге ... ... ... беру ... ... ... өзінің күрделілігіне
байланысты, таралу аясына байланысты тығыз мемлекетаралық ... етіп ... ... ... ... ... қиыншылық бірінші
кезекте мемлекеттердің юрисдикциясының өз мемлекетінің аумағымен шектелуіне
байланысты. Бұл жағдайдағы ... ... ... ... жүзеге асырудың негізгі жолы – қылмыскер аумағында ... ... ... ... ... ... ... басты құқықтық проблемасы ... ... ... біз екі ... ... Кең ... ... атқарушы, заң шығарушы, сот билігінің айрықша құзіретінен
тұратын ... ішкі ... ... Тар ... ... ... қатысты мәселелерді қарастырып олар бойынша шешімдер немесе үкім
қабылдауын түсінеміз.[23, 313-332 б.]
Қылмыстық юрисдикцияның мемлекеттің ... ... ... ... аумағымен нақты тығыз байланысы жоқ. Мысалы, ... да бір ... ... ... ... жоқ. ... қылмыстар
екі немесе одан да көп мемлекеттердің аумағымен ... ... ... бір ... ... басталып, басқа мемлекеттердің
аумағында жалғасып аяқталатын созылмалы қылмыстарды ... ... бір ... ... ... қылмыстардың нәтижесі басқа
мемлекеттердің аумағына да ... ... ... тез ... ... сипат алуы мемлекеттердің қылмыспен ... ... ... ... ... ... мен ... қылмыстың халықаралық
қауымдастық мүдделеріне тигізетін залалының мөлшеріне ... ... ... ... қылмыстар, халықаралық сипаттағы қылмыстар
және жалпы қылмыстық қылмыстар деп үш топқа бөлеміз.
Халықаралық құқық комиссиясы халықаралық қылмыстарға ... ... ... маңызды мүдделерін қамтамасыз ету үшін
маңызы бар ... ... ... туындайтын халықаралық құқыққа
қайшы әрекет ретінде анықтайды. Мұндай қылмыс жасағаны үшін ... жеке ... да ... тартылады.
Халықаралық сипаттағы қылмыстар ұлттық құқықтық тәртіпке қол сұғумен
қатар халықаралық қауымдастықтың мүдделеріне де ... ... ... қылмыстарды конвенциялық қылмыстар деп ... ... ... ... күресу көпжақты халықаралық шарттар негізінде жүзеге
асырылады.
Жалпы қылмыстық қылмыстар халықаралық құқықтық тәртіпке қол сұқпайды
және ... ... ... ... ... ... ... сот әділдігін жүргізуді басқа мемлекеттердің көмегінсіз ... ... ... ... ... ... ... кейін шет елге қашып
кетіп сонда тығылуы мүмкін. Мұндай жағдайда оған іздеу салу мен ұстап беру
туралы мәселе ... ал мұны тек ... ... тығылған
мемлекеттің билік органдарының көмегімен ғана жүзеге ... ... ... байланысты қылмыскерді ұстап беру мәселесін тек халықаралық
сипаттағы қылмыстармен байланыстыруға болмайтындығын шығарамыз.
Мемлекеттердің қылмыспен ... ... ... ... элементпен шиеленіскен жағдайда, атап айтсақ қылмыстық қол ... ... жеке ... ... ... орнына, қылмыс құралына,
куәгерлер мен ... ... ... және т.б. ... ... ... ... тығыз байланысты. Аталған жағдайлардың
барлығында қылмыстық істі ашу және ... ... ... ... мемлекеттердің өзара көмек көрсетуін қажет ететіндіктен осы салада
көптеген екі ... және ... ... жасала бастады. Бұл өз
кезегінде халықаралық ... ... ... ... ... таңда мұндай сипаттағы келісім жасалмаған мемлекеттер жоқтың қасы.
Тәуелсіз Қазақстан Республикасы үшін шет ... ... ... ... ... ... ... реттеуді талап етті. Бұл
саладағы құқықтық бос кеңістікке жол ... ... ... тығыз қарым-
қатынас реттеуді, ал ортақ қылмыспен күресу белсенді ынтымақтастықты талап
етеді. Басқа мемлекеттердегідей бізде бұл ... ... ... ... жоқ. ... құқықтық көмек көрсетуге байланысты мәселелер негізінен
«ҚР соттары мен заң ... ... ... ... ... мен ... ... мекемелерінен құқықтық көмек көрсету туралы өтініш
жасау тәртібі туралы» 1998 жылғы 8 ... ... ... ... ... ... ... бойынша құқықтық көмек көрсету,
қылмыскерлерді ... беру ... ... ... халықаралық
шарттар қажетті нормалардың негізгі қайнар көзі бола ... ... ... ... тиіс ... атқарады. ТМД мемлекеттерінің
өзара тығыз байланыстылығына және құқықтық ... ... ... ... шарт жасау ең тиімді жол ретінде қарастырылған.
Қылмыстық істер бойынша ... ... ... ... ... өзара әртүрлі сипаттағы қылмыстық іс жүргізу әрекеттерін
(тергеу және соттық): ... ... мен ... алу, ... ... ... ... заттық дәлелдемелерді табу, тергеу
мәліметтерін беру, айыпталушы мен сотталған ... ... ... б. ... септігін тигізуін түсінеміз.[3,521-592б.] Қылмыскерлерді
ұстап беру - осы қылмыстық істер ... ... ... ... ... ... беру ... – бұл бір мемлекеттің өз аумағындағы
айыпталған немесе ... ... ... жауапкершілікке тарту үшін
немесе үкімді орындауды жүзеге асыру үшін басқа мемлекетке беруі.[24, 354-
366 б.]
Қылмыскерлерді ... ... беру ... ... білу ... қылмыстық соттың Статутының 102 бабына сәйкес «беру» деп
мемлекеттің ... ... ... ... ал «ұстап беру» деп ... ... ... шарт ... ... ұлттық заң бойынша
жеткізіп беруі деп ажыратылады. ... ... беру ... ... ол ... бастауын құл иеленушілік кезеңнен алады. Оған ... ... ... байланысты 1296 жылы Египет фараоны Рамзес II-мен
Хеттер патшасы ... III ... ... шартты мысалға келтіруге
болады. Одан кейінгі ... ... ... жау ... ... ... ... да қолданылған (Англия мен Франция арасындағы 1303
жылғы, Ресей мен Швеция арасындағы 1649 ... ... ... беру ... aut penere (не ... бер, не жазала) қағидасының ... ... ... аумағында орналасқан мемлекет оны қамауға алады немесе
ұлттық құқық нормаларына сәйкес басқа да ... оның ... ... Егер ... қылмыскерді ұстап бермеген жағдайда онда ... ... ... ... ... ... асыру үшін беруге
тиіс. Ұстап беру тек сұрап отырған және ... ... ... ... бір ... ... бас ... айыруды немесе басқа
ауыр жаза қолдануды көздейтін қылмыс жасағанда ғана жүзеге асырылуы мүмкін.
Өз азаматтары мен ... ... ... ... берілмейді. Сондай-ақ
сұрап отырған мемлекеттің ... ... ... ... егер ... сол іс ... ... күшіне енген сот үкімі болса немесе іс бойынша
іс жүргізу тоқтатылған болса, егер ұстап беруге сол ... ... ... ... егер іс екі ... де заңы ... жеке іс
жүргізу ісіне (азаматтардың өтініші ... ... ... ... ... және егер де ... ... мемлекеттің заңы бойынша
ескіру мерзімі біткен жағдайларда берілмейді. Ұстап беру егер ... ... ... ... ... басқа қылмысы үшін қылмыстық
жауапкершілікке тартылған немесе ... өтеп ... ... ... Дегенмен, бұл жағдайда тергеу жұмысын ... ... ... ... ... болса уақытша ұстап беру мүмкін.
Сұрап отырған мемлекетке тұлғамен бірге қылмыс құралы болып табылатын
немесе қылмыс іздері бар және ... ... ... ... ... ... тұлғалардың берілетін заттарға құқығы күшінде қалады.
Тараптар қылмыстық қудалаудың ... ... ... ... ... ... ... заңды күшіне енген соттың үкімінің
көшірмесі жіберіледі.
Жасаған қылмысы үшін сотталған тұлғаларды азаматы ... ... беру ... ... 1978 жылы Берлинде бас бостандығынан
айыруға жазаланған тұлғаларды ... өтеу үшін ... ... ... беру ... Конвенция қабылданған болатын. Конвенцияда заңды
күшіне енген ... ... ... ... ... ... өтеу үшін
беру қарастырылған. Беру сот үкім шығарған мемлекеттің ... ... ... табылатын мемлекеттің өзара келісімі болған
жағдайда жүзеге асырылады.
1983 жылы Стасбургте сотталған ... беру ... ... ... ... Кеңес аясында қабылданса да 18, 19 б.б. белгілі бір
процедураларда ... ... ... ... табылмайтын мемлекеттердің
де қатысуына жол беріледі. Болашақта бұл конвенцияның қатысушыларының ... ... ... ... өтіп жатқан оқиғалар мен Хельсинки
құжаттарындағы қосылуға ... ... ... септігін тигізеді.
Көптеген мемлекеттерде ұстап беруге ... ... ... ... Бельгия). Бұл мәселелелерді реттеуге, қылмыскерлерді
ұстап беру негіздеріне, ... ... тиіс ... түрлерін анықтауға
байланысты көптеген халықаралық шарттар қабылданған. Қазақстанда бұл
мәселеге байланысты ... заң жоқ және оның ... ... атқарады. Халықаралық құқық мемлекеттерді шарт болмаған жағдайда
ұстап беруге ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан. Жалпы танылған ... ... ... ... яғни ұстап беру ұстап беруші және сұрап ... де заңы ... ... ... ... болып танылуы тиіс.
Көптеген шарттарда әскери міндетін өтеуден жалтарған тұлғаларды ... ... ... ... ... ... ... қарастырылған. Ұстап
берілген тұлғаларға өлім жазасының қолданылмауы да ... ... ... ... экстрадиция институты арнайы халықаралық шарттармен нақты
тұлғаға қатысты бір жолғы келісім арқылы ... ... ... ... ... ... ... Дегенмен көптеген жағдайларда
экстрадиция өзара қылмыскерлерді ұстап беру ... екі ... ... ... ... ... ... ұстап беру
қарастырылатын екі ... ... ... жасай отырып бірнеше
экстрадицияның жалпы танылған қағидаларын шығаруға болады.
Біріншіден қылмыс жасады деп ... ... ... ... ... – бұл мемлекеттің егеменді құқығы, ол өз ... ... ... өзі ... ... ... міндеттемелер
жүктейтін халықаралық шарттардың болуы да бұл қағиданы жоққа ... ... ... беру ... ... ... беруге қойылатын көптеген
талаптар бойынша жүзеге асырылады. Атап айтсақ, ұстап беруші мемлекет ... ... ... сенімсіз деп тапса ұстап беруден бас тарта
алады. Бұған қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы үшін ... ... ... ... ... ... Әлиевті Австрия мемлекетінің ұстап
беруден бас ... ... ... ... ... ... беру тек қылмыскер қылмыс жасаған
жағдайда немесе оған ... ... ... ... ... енген жағдайда
жүзеге асырылуы мүмкін. Құқық бұзушылықтың басқа түрлерін ... ... ... ... беру ... ... Сондай-ақ жасалған
әрекет сұрап отырған және сұралып ... ... де заңы ... ... ... ... ... кейбір жағдайларда әрекет қылмыс болып
танылғанымен, сұрап ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық қудалаудың ескіру мерзімі біткен жағдайда, сондай-
ақ ауырлық дәрежесі ... ... ... үшін (мысалы Кишинев
конвенциясының 66 бабының 2 және 3 б.б. сәйкес қылмыскерді жауапкершілікке
тарту үшін ... ... үшін кем ... бір ... ... ... айыру жазасы көзделмесе, ал сот үкімін орындау үшін ... 6 ... ... бас ... айыруға үкім шығарылмаса)
қылмыскер ұстап берілмейді.
Үшіншіден, экстрадиция институты келісуші мемлекеттердің ... ... ... ... білдіретін екі жақтылық қағидасы
негізінде қолданылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Төртіншіден, ұстап берілген тұлға тек ұстап беруге негіз ... үшін ғана ... ... тартылуы немесе жазалануы
мүмкін. Басқаша айтқанда қылмыскерді ұстап беру туралы ... ... ... ... ... ... берілуге тиіс тұлғаға қатысты өзінің қылмыстық
заңын қолдануды тек экстрадициялауға ... ... ... ... ... ... отырған мемлекет алдында міндеттеме алады. Бірақ
тұлға мүмкіндігі бола тұрып қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... ... немесе босатылғаннан кейін 30 күн
ішінде сұрап отырған мемлекеттің аумағынан кетпеген жағдайда немесе ... ... ... ... ... ... ... мұндай келісім
қажет етілмейді. Сондай-ақ ұстап беруші мемлекеттің рұқсатынсыз ... ... ... ... ... үшін қудалау ұстап берген
мемлекеттің қарсылық білдіруіне негіз ... Бұл ... ... ... институтын теріс пиғылда пайдалануға жол ... ... ... ... ... жымқыруды көрсетіп, саяси қылмысы үшін соттауға
болмайды. Бұл талаптарды сақтамау халықаралық құқық ... ... ... ... ... қалыптасқандай жекелеген қылмыстық әрекеттер
сұралып отырған мемлекеттердің ұстап беруден бас тартуына негіз болады.
Бұған ... ... ... ... жатады. Бірақ халықаралық құқық
ілімінде саяси ... ... ... ... ... ... қиындықтар тудырады. Бұл жағдайда сұралып отырған мемлекет әрбір
жағдайға байланысты қылмыстың саяси сипатын анықтап, ұстап беру не ... ... ... ... саяси ниетпен жасалған қылмыстар үшін
ұстап ... ... ... ... ... норма болып табылады.
Бұрынғы кезде саяси қылмыскерлер бірінші кезекте ... ... ... үшін ... қудалауға ұшыраған тұлғаларға саяси баспана беру
қарастырылған 1793 жылғы Франция конституциясының қабылдануымен ... ... ... ... беру ... халықаралық құқықпен және
конституциялық құқықпен жалпы ... ... ... табылуына байланысты
саяси қылмыскерлерді ұстап бермеу қағидасы қалыптасты деп ... ... ... мемлекеттердің өз азаматтарын ұстап беруге ... ... ... АҚШ, ... халықаралық құқық
практикасында мемлекеттердің өз азаматтарын басқа ... ... ... ... ... ... есептеледі. Кейбір жағдайларда ұстап
бермеу абсолютті сипатта болады, мұндай ... ... ... үшін ... тартудың бірден бір жолы қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырып, жауапкершілікке тарту үшін беру. Басқа жағдайларда қылмыскерлерді
ұстап бермеу ... ... ... яғни тек ерекше жағдайларда ғана
жол беріледі. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... және халықаралық келісімдердің болуына байланысты.
Қазақстан Республикасы конституциясының 11 бабының 1 б. ... ... ... ... ... шарттарында өзгеше
көзделмесе шет мемлекеттерге берілмейді делінген, яғни абсолютті емес.
Жетіншіден, ... ... беру ... ... ... немесе ұлттық заңында экстрадициялау мүмкіндігін жоққа шығаратын
жағдайлар болған жағдайда қанағаттандырмайды. Мұндай ... ... беру ... ... көрсетілген қылмыстық әрекетке қатысты соттың
заңды күшіне енген үкімі ... ... ... ... Кейбір
жағдайларда ұстап беруден сұрап отырған мемлекеттің заңы ... ... ... ... ... ... ... отырған мемлекеттің заңында
көрсетілмеген жаза қолданылуы мүмкін ... ... ... бас ... ... ... ... жасау арқылы ұстап беруден бас тартудың басқа
да көптеген негіздерін ... ... ... ... ... ... және т.б.).
Бір тұлғаға қатысты бірнеше тараптан ұстап беру туралы өтініш келіп
түскен жағдайда кімге беру ... ... ... өз ... ... ... бойынша құқықтық көрсету қатысушы мемлекеттердің
прокуратура органдары арқылы (бас прокурорлар деңгейінде) жүзеге асырылады.
Қылмыскерлерді ... ... бас ... ... Қазақстан
Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодексінің 532-бабында көрсетілген.
Оған сәйкес жоғарыда аталған ... ... ... беру ... ... ... ... Республикасының аумағында жасалған немесе
Қазақстан Республикасының аумағынан тыс ... ... ... оның
мүдделеріне қарсы бағытталған жағдайда қылмыскерді ұстап беруден бас
тартылуы мүмкін.
Қылмыскерлерді ұстап беру ... ... ... өзара құқықтық
көмек көрсету аясындағы көптеген екі жақты шарттармен ... ... ... 1993 жылы 22 ... ... ... ... 9 тамызда және бұл шартқа жасалған қосымша 1997 жыл 7 ақпан, ... 1997 жылы 27 ... ... ... ... ... 23 ... Қырғыз Республикасымен 1996 жылы 26 тамызда,
Түркіменстанмен 1997 жылы 27 ... ... ... 1997 жылы 7 сәуірде, Өзбекстан Республикасымен 1997 жылы 2
маусымда, Әзірбайжан Республикасымен 1997 жылы 10 ... Иран ... 1999 жылы 6 ... Украинамен 2000 жылы 28 сәуірде
ратификацияланған, қылмыстық, ... ... ... ... ... құқықтық көмек көрсету туралы шарттар жасаған), кейбір
көпжақты халықаралық конвенциялармен және ... ... (БҰҰ Бас ... 1973 ... ... ... мен
адамзатқа қарсы қылмыс жасаған тұлғаларды табу, қамауға алу, ұстап беру ... ... ... ... ... ... ... қабылданған «қылмыстық сот әділдігін жүргізу аясындағы
өзара көмек туралы» типтік шарт пен ... ... ... беру ... ... сот ісін ... беру ... типтік шарттарда) реттеледі
Қазақстан Республикасы бұл салада 2002 жылы 7 қарашада ТМД мемлекеттері
арасында жасалған, 2004 жылы 10 ... ... ... ... ... отбасы, қылмыстық істер бойынша
құқықтық көмек көрсету және ... ... ... ... қатысушысы болып табылады. Бұл конвенция ... ... ... ... ... ... әрекет етіп
келген 1993 жылғы Минск конвенциясының (1993 жылы 31 ... және 1997 жылы 28 ... ... ... ... 24 маусымда ратификацияланған) күшін жояды. Шарттарға сәйкес құқықтық
көмек көрсету заң мекемелерімен (яғни тек ... ғана ... ... ішкі ... ... ... ... азаматтық хал
актілерін тіркеу органдарымен, нотариалдық конторалармен) құжаттарды жасау
және жөнелту, сараптама жасау, тараптардан жауап алу, ... ... ... да ... ... ... ... көрсетіледі.
Құқықтық көмек көрсетудің көлемі мен пәні ... ... ... ... экстрадиция институты халықаралық құқық тәжірибесінде ежелден
қолданылып келе жатқан институт. Оның негізгі мақсаты қылмыскерді қай жерде
жүргеніне қарамастан жазалау және тиісті ... ... ... ... халықаралық шарттарға сәйкес жүзеге асырылуын қадағалап, сот әділдігін
жүзеге ... ... ... Осы ... ... екі жақты көпжақты
шарттардың санының күн санап артуына ... бұл ... ... ... ... ... тұстары әлі де жеткілікті. Қазіргі кезеңде ... ... және ... ... шарттардағы, әр түрлі құқықтық
жүйелердегі ерекшеліктерді ескере отырып ортақ әмбебап сипаттағы конвенция
мен Қазақстан Республикасында ... ... ... заң ... ... осы саладағы көп жақты және екі жақты ... тек осы ... ... ... ... ... ... басқа Халықаралық Ұйымдармен ынтымақтастығы
Қазіргі таңдағы қылмыстық кұрес жүргізетін халықаралық ұйымдарды екі
топқа ... ... ... қызметін жүзеге асыру мақсатында қылмыспен ... ... ... ... қылмысқа қарсы күрес болып табылатын халықаралық
ұйымдар.
Бірінші топқа БҰҰ, Халықаралық әуе тасымалы ассоциясиясы, ... ... ... кеден ұйымы және т б.
Екінші топқа Интерпол және Еуропол жатады. Алайда тек ... ... ие және ... ... полициясын басқара алады.Сонымен қатар
Интерпол барлық әмбебап және ... ... ... өзара
ынтымақтаса отырып бірлесіп жұмыс жасйды.
Интерпол әр уақытта БҰҰ мен халықаралық экономикалық және ... ... ... жүргізеді. Егер қылмысты әлеуметтік ... ... онда БҰҰ ... мемлекеттермен қатынасты және қылмыстылықпен
күресті басқарады. БҰҰ бір бөлімінен мынандай мақсаттарды көруге болады:
халықаралық бейбітшілік пен ... ... ... ... ... ... ... халықаралық экономикалық, әлеуметтік, мәдени,
гуманитарлық тұрғыдағы халықарлық ынтымақтастықты ... ... ... ... ... ... орын алмаған. БҰҰ қызметі
мәлімет жинау, статистика және қылмыстық құқықтық актілер ... ... ... ... БҰҰ ның Бас ... ... болып
табылады.
Оның құрылуының негізгі себептері ретінде ... ... ... ... ... ... ... қылмыс түрлерінің өсуі,
Еуропаны біріктіретін ... ... ... ... ... ... Алайда, мәлімет алмасу тек осы мемлекеттердің
полиция орталықтары ... ... 2001 ... ... ... мен ... арасында қарым-қатынас туралы ресми келісім жасады.
Одан басқа, Еуропалық Одақ ... ... ... ... ... айналысатын Еуропалық алдап-арбауға қарсы жұмыс
атқаратын орталығы, (Europeon anti-Haund offise-OLAF), ол 2003 ж ... ... ... ... Советтің 2007 ж 78 ақпан шешімімен Евроюст
(Elujust) ашылады, оның негізгі мақсаты өте ... ... ... есептеледі, әсіресе трансшекаралық тұрғыдағы. Алайда, қазірге дейін
Имперполдың бұл орталықтарымен қарым-қатынасы ... ... жоқ. Ең ... ... ... жағы, 2003 жылы жасанды ақшамен күрес барысында
Ұйымның бас ассамблеясы ... ... ... Ынтымақтастық туралы
келісім жасауды ұйғарды.
Жаңа мыңжылдықта мемлекеттер алдынғы қатардағы мәселелерді шешуде ... ... ... ... ... оның ... ... және
ұйымдасқан қылмыспен күресте Бас Ассамблеяның маңызын бекітіп оны ары қарай
жалғастыруға мүмкіндік жасау; ... ... ... ... ... оның түрлі аспектілеріндегі жұмысын нығайту; соңғы
жетістіктерге сүйене экономикалық және әлеуметтік Кеңес ... ... ... ... ... ... әділеттік пен
құқықтың бояуын басқаратын халықаралық сотты нығайту; БҰҰ ... ... ... өз ... ... мақұлдау.
Қазақстандық заңгер Т.М.Джангельдин былай деп жазған: «Интерпол аса
жоғары дәрежедегі халықаралық ұйым, себебі ол өзінің ... ... ... ... ... байланысты өте мұқият
және ... ... ... ... ... ... да бүгінде Интерпол мүше мемлекеттердің полиция ... ... ұйым ... ... ... атап ... қауіпті қылмыстардың көбеюі, оның халықаралық дәрежеге түсуі,
көлемінің ұлғаюына байланысты халықаралық ... ұйым құру ... ... ... ... жеке ... ... полиция қызметкерлерінің
«халықаралық» делінетін қылмыспен күресу нәтижесі өте төмен болатын. ... тек өз ... ... ... ... есірткіні заңсыз
тасымалдаау, тірі тауар сату, ұрлық, өнер туындыларын контрабанда ... ... ... ... ... алмаған.
Ресми түрде бұл ұйым қылмыстың полицияға мүше ... ... ... ... ... ... ... ұйымның негізгі міндеттері криминалды полиция арасында кең ... ... ... бір адам ... жөніндегі мемлекетте қызмет
декларация тұсында ... ... және ... жедел күрес атқаратын,
болғызбайтын Институттар ашу.
Интерпол жарғысына сәйкес ұйым діни, россалық, әскери, саяси ... мен ... ... ... міндеттері криминалды полиция
арасында кең көлемдімәлімет ... және ... ... ... ... ... ... ашу.
Қазіргі таңда Интерпол қылмыспен күресте айтарлықтай маңызды ... ... мүше әр ... бір ... құрады, ол орган Ұлттық
орталық бюро болады. Ұйым және ... ... ... тұрады. Осыған ұқсас орталықтар басқа халықаралық
ұйым құрылысында жоқ. Оның қызмет ... ... ... ... ... Интерпол механизмінің институтциональды
қызметінің болуына оның нақты ұйымдастырылған ... ... ... қылмыспен күрес тұсында арнайы ФОПА тобы жұмыс
атқарады, Бас ... ... бұл топ ... ... ... ... ... мәліметтерді сараптап, «ұйымдасқан ... ... ... қарайды. Топ міндеттері ішіне нақты қылмыстың топқа
түсетін пайда ... ... ... ... мемлекеттердің
«ұйымдасқан қылмыс» тұсында консультациялар өткізу, ұйымдасқан қылмыспен
айналысатын полиция құралына оқу жүргізу жатады.
Интерпол ... ... ... ... және ... ... сұрақтармен айналысады. Интерполдың Бас хатшылығы ... ... ... жаңа ... тасымалдау мәліметін беріп оны ... ... үшін ... шығарады.
Ұлттық орталық бюро арқылы Бас хатшылық жыл сайын мемлекеттерден
есірткіні ... және сату ... бұл ... қылмыспен күресу
заңдылықтарын сұрап, наркомандарды емдеу туралы ... ... 1977 ... жыл ... Бас ... ... ... тіркелген, сатылған,
тұтынған есірткі туралы мәлімет жинау формалары ... ... ... әлем ... және жеке ... ... ... алып қарады.
Бұдан басқа, БҰҰ Комиссиясына ... ... ... ... ... ... болған тұлғалар жөнінде мәлімет беріледі. Бұл
мәліметтерді БҰҰ жыл ... ... ... ... ... ... ... әлемге әйгілі «Алтын Үшбұрыш» плантациясы
Тайланд, Лаос ... ... ... ... ... ... Интерпол сонымен бірге қолдан ақша жасау әрекеттерін
алдын алады. Сол тұста ол мына ... ... ... ... ... ақша жасау әрекеттерін тіркеу
2. Шығарушылар мен басатындарды
3. Ұсталған өтірік ақша мен құнды қағаз саны
4. Әлем мемлекеттеріндегі ақша ... ... және ... ... ... Қылмыскерлер қолданатын ақша белгілерімен құнды қағаздарды танып білуді
үйрену
6. Қылмыскерлер қолдануға қиын болатын ақша белгілері мен ... ... ... ... және ... ... ... ақша жасаумен күреске құқықтық
қадағалау енгізу
8. Жасанды ақша және ... ... ... ... ... ... әдістерді қолдану
9. Жасанды ақшамен күрестегі полиция қызметкерлерінің профессионалды
деңгейін арттыру, мүлде ... ... ақша ... ... ... ... музей Кеңесі, түрлі мемлекеттердің кедендік
орталықтарымен ... ... ... ... ... ... ... Осы тұста ол міндеттеме ішіне мүше ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және
құндылықтарды қорғауды күшейтуді ескертеді. Интерпол ұрланған туындылардың
фотосуреттеріне арнайы бюллетень жасайды. Мәдени құндылықтардың ... және осы ... ... үшін Бас ... ... халықаралық
музей Кеңесімен жұмыс атқаратын арнайы Комиссия құрылған.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... осы ... алдын алуда жұмыс атқарып, қылмысқа қатысы
бар тұлғаларды анықтауда мәлімет жинайды.
Қылмыстың алдын-алумен байланысты Интерполдық теоретикалық мәселелерін
қарастыру мүше ... ... ... туралы қатты маңызы жоқ қылмыс
туралы мәлімет алмасу, олардың құқық ... ... ... ... қызметінің нәтижелі жұмысы халықаралық қылмыс ... да ... ... ... жайт, ұйым жұмысында да белгілі бір
қиындықтар туындайды.
1.Жалпыға бірдей заң бойынша ... ... бюро шет ... ... сол ... заңының қызығушылығына сәйкес жұмыс атқарады. Осы
тұста мәлімет беру уақыт өткен ... ... ... ... қатысты
ешқандай жаза қолданылмайды. Соған қатысты қылмыспен күресте Ұлттық Орталық
бюро, полиция ... ... ... ... ... ... ... Алдымен халықаралық орталық мәлімет беру, тіркеу, санау ұйымы бола
отырып, Интерпол ... ... ... бір ... ... ... ... ликвидациялауына бастамалық жасалайды. Одан басқа,
Интерпол мемлекеттерде өзіндік тексерулер жүргізбейді.
3. БҰҰ-ның Қылмыспен күрес және ... ... ... алу ... ... ... ... мемлекеттердің халықаралық қылмыспен күресте
полицияның халықаралық деңгейде өсіретін заң қабылдау керек болады. Осыған
байланысты ... ... ... ... және ... ... сүйене жүргізілуі, яғни, ұлттық және халықаралықнормалар
тұсында ... ... ... ... ... мүше мемлекеттер
ерекшеліктері айқындалады. Мәселен, бір ... ... ... сол мемлекет прокурорлары айналысса, басқа
сұрақтармен сот органдары айналысады.
Қылмыстық және ... ... ... мүше ... ... болуы Интерполмен біріккен қылмыс ашуда үлкен қиындық туғызады.
Айтатын қағида, халықаралық терроризм мәселесі тек ... ... ... ... БҰҰ бас ... 1972 жылы 23 қыркүйектегі БҰҰ-ң
Бас Ассамблеясының XXVII сессиясында халықаралық терроризммен ... ... ... ол екі рет ... ... ... онымен күрес
жүргізуге нақты бағыттар көрсетті (1973,1977). ... ... ... ... ... мәселелер әлі де шешімін таппаған, әсіресе, Нью-Иорк,
мәскеудегі оқиғалардан кейін бұл сұрақтар ... арта ... Бас ... Арнайы Комитет зерттеуінің қорытындысы бойынша
(Әсіресе, 42/159-1987 ж 7 желтоқсан, ... 4 ... ... ж 9
желтоқсан резолюциялары) мүше мемлекеттерге ... ... ... ... Сол тұста, шақыру, мемлекеттерді тарту
мәселе шешімі емес екендігін уйғару жөн.
Осылайша, халықаралық терроризм шығу ... ... ... ... ... қазіргі таңдағы аса маңызды сұрақ болып
отыр.
Қазіргі таңда құрылған әлемдік ... БҰҰ мен ... ... ... айналуы олардың алға шығуын талап етеді, ... ... ... болуы мемлекеттердің қылмыспен күресте
ынтымақтастығын нығайтып, түрлі өмір ... ... ... Бұл ... ... мемлекеттердің біріккен жұмыстары мен
тәжірибелерінсіз жүзеге аспайды. Осыған қатысты мен мына ... ... ... БҰҰ негізгі реформасының бөлігі мемлекеттердің халықаралық – құқық пен
міндеттемелерді ұстануы, халықаралық құқық нормаларын ескеруі орындалмаған
жағдайда ... ... ... төнудің болуы
2. БҰҰ тұсында бақылау системасы ... ... ... ... тұста БҰҰ-ң бақылау жүргізу орталықтарына кедергі жасамауы тиіс.
3. БҰҰ дағы өзгертулер ... ең ... ... қауіпсіздік кеңесінің
міндеттерімен байланыстырылады. Бұл орган жұмысының ... ... ... ... орындалуы, оның алдына қойылған сұрақтардышешуде
өте маңызды.
4. Анық ... ... ... ... ... ... Интерполмен түсініспеушілікті болдырмау. Қылмыспен күресте
мемлекеттердің осы ұйым ... ... ұйым мен ... ... күшейтеді.
Қылмыстылықтың жалпы жағдайда халықаралық сипатқа ие болуы басым.
Соған орай қылмыс пен ... ... ... ... ... ... ... жүргізу бірыңғай шаралар негізінде болатын әлем
аймақтарында ... ... ... криминалды саясатқа негізделу
керек. Қарастырылып отырған ынтымақтастық зерттеу ... ... ... ... аймақтық ұйымдардың ролі маңызды,
мәселен, Орталық, Шығыс Еуропа ... ... ... ... ... адам ... мен ... 1949 жылғы 5
мамырдағы жарғыға сәйкес жұмыс атқаратын Еуропалық Кеңесті айтса ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы Интерполдың Ұлттық Орталық Бюросы
халықаралық қылмыстық ... ... ... ... ... біз ... ... қызметі процесінде қылмыстық
тіркеуді қолдану тәртібі мен құрылысын және ... ... ... ... қарастырдық. Аталған мәселелермен танысу
барысында біз Интерполдың ҰОБ-сы ролінің ерекшелігіне көз ... ... мен ... ... нақты оқиғадағы іздестіру іс-шараларының
қорытындысын ... Енді ... ... дегеніміз не, оның
халықаралық-құқықтық және ... ... ... ... ... ... ... біз бюроның құқықтық базасының қызметін зерттеп
құқықтық көмек көрсетуге ... оның ... ... ... ... ... құқықтық нормаларды жетілдірудің нақты жолдарын
ұсынамыз. ҚР ҚІЖК-ның жекелеген баптарына ерекше ... ... ... ... ... түрлі салалардағы ынтымақтастығы
құқықтық негізін қалыптастырып қана қоймай, халықаралық институционалдық
құралының іс-әрекетіне де өз ... ... ... ... ... ... күрестегі халықаралық институционалдық тетік қызметі деп
те айтуға болады ... ... ... ... алғаннан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымы және оның халықаралық
ұйымдар жүйесімен байланысы ... ... атап ... ... ... ... сыртқы істер министрі Қ.К. Тоқаев алғашқы
жылдары Қазақстан делегациясы БҰҰ мен ... ... ... ... ... салаларының прогрессивті дамуы мен процестің
кодификациясын жалпы бақылаумен ғана айналысқан болса, ұлттық заң ... ... мен ... ... ... бұл ... ... мен мүмкіндігі арта түсті деп айтқан болатын [27, 378б.].
1992 жылы 4 қарашада Дакарда өткен Интерполдың Бас Ассамблеясының ... ... ... ... ... ... ұйымының мүшелігіне қабылданды [28,71-75б.]. ... ... ... ... біздің Республикамызға
әріптестіктің негізгі бөлігін жүзеге асыруға және Қазақстаннның құқыққорғау
органдары аталған ... ... ... ... ... ... ... болды [29, 21б.].
Интерполдың Ұлттық бюросы ұлттық құқық қорғау және ... ... ... қылмыспен күресте белсенді іс-әрекеттік орнатуға
мүмкіндік береді [30,7-10б.].
Халықаралық міндеттемелерге кіруде ... ... ... құқықтық
нормаларының ескерілетінін және мемлекеттің ... ... ... ... ... жағдайда өзгерістер енгізу мүмкіндігі бар
екендігін ескерген жөн. Сондықтан халықаралық құқықта халықаралық міндетті
орындау үшін ... ... ... жүргізілу керек болса, онда
ол жүзеге асырылу керек деген презумпция бар.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасындағы Интерполдың ... ҚР ... 1993 ... 20 шілдедегі №629 «Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... туралы»
қаулысы, сондай-ақ, ішкі істер министрінің 2003 ... 9 ... ... ... Интерполдың ҰОБ-сы туралы Ережесі негізінде
қызмет атқарады. ҚР ... ... 1993 жылы ... «Қазақстан
Республикасының Халықаралық қылмыстық полиция ұйымына кіруіне байланысты іс-
шаралар туралы» қаулысында ҚР ішкі істер ... ... ... ... ... ... бірлік шеңберінде
Интерполдың ҰОБ құру туралы айтылған [1,10б.]. ... ... ... ... ... ... ... ішкі істер министрі
тағайындаған және босататын бастық ... мүше ... ... ... ұқсас, өйткені
Интерполдың ҰОБ-лары ішкі ... ... ... ... табылады.
Бірақ оның да ерекшеліктері бар. Мысалы, АҚШ-та Интерполдың ҰОБ-сы әділет
министрлігінің құрамына ... ал ...... ... ... - ... ... сот өкілдерінің хатшылығына кіреді.
АҚШ-тағы Интерполдың ҰОБ-ның жұмысының ұйымдастырылуына ... ... ол ... ... ... бір
орталықтандырылмағандығына ... ... мен ... ... ... жақындастыру мақсатында әр ... ... ... Бірқатар елдер қылмыспен нәтижелі күресу мақсатында тек
қана өз елдерінде емес ал, теңіздің арғы жағындағы ... ... ... ... ... айтқанда: АҚШ – Пуэрто-Рикода, Ұлыбритания-Сянган,
Гибралтар және Бермуд пен Кайман аралдарында.
Интерполдың жарғысының 32 ... ... ... ету ... ел Ұлттық Бюро орталығы негізінде ... ... ... ... Оның ... ... мемлекеттің әр түрлі мекемелерімен;
- басқа мемлекеттердегі Ұлттық Бюро ... ... ... ... ... Бас ... -тың 1965 жылғы қосымшаға сәйкес Жарғысында Интерполдың ҰОБ-сы
«Интерполдың шеңберіндегі полиция органдарының халықаралық ынтымақтастық
мәселесі ... ... ... болып табылады [31,19б.]. Көптеген
зерттеушілердің ... ... ҰОБ екі ... ... ... Интерполдың халықаралық ұйымы (жергілікті жерлердегі ... ... ... және ... ... ... струтурасы. Біз
Интерполдың ҰОБ-сын ең алдымен ұлттық құқық қорғау органдарының криминалдық
полициясия бөлігі ретінде қабылдаймыз. Біздің ойымызша бұл жағдайда ... ... және неге ... ... ... ... ... Интерпол
ҰОБ ең алдымен, қылмыстық полиция бөлімшесі ретінде, ұлттық құқық қорғау
органдары Бас ... ... ал өз ... ... ... ... ішкі ... министрі тағайындайды. Осылайша, ... ... ... ... деп есептеу керектігі белгілі болады. Оның мәртебесі
жөніндегі күдіктер Интерпол ҰОБ-ның ... ... ... өз жұмысы барысында оның шет мемлекет полициялары мен Бас Хатшылықпен
өзара қарым-қатынас жасауында.
Осылайша, Интерпол ҰОБ әр ... ... ... ... ... ... ... байланыстыратын байланыс
арнасы, «пошта бөлімшесі», ... ... ... ... ... ... өз әріптестерімен байланыс орнатады. Интерполдың ҰОБ-ның
полиция орган құрамына кіруіне қарамастан Бюро қызметкерлерінің қандай ... ... ... ... ... ... ... атап өткен жөн.
Әрине әрқашан емес бірақ, солай ... ... ... ... ... полиция іс-әрекетін үйлестіру сонымен ... өзге ... ... және ... ... ... ... сұрауларға жауап
беру болып табылады. Яғни, үйлестіру мен ақпарат алмасу ... ... ... ... ... Ал ... процесуалды іс-әрекеттер мен
жедел іздестіру шараларының көпшілігі ... ... ... ... ... тарапынан арнайы құрылған бөлімшесі күшімен іске асырылады (тінту,
ұстау, адамның жүріп тұруына бақылау ... және т.б.). ... да ... ролі ... мен ... мәліметтермен жұмыс. Бюролардың ұлттық
мекемелерімен қатар басқа мемлекеттер ... ... ... ... ... ... көзі һәм құлағы деп айтуға болады. Онсыз ХҚПҰ
қызметінің тиімділігі төмен болып, қылмыспен ... емес ... ... ... ұйым ... еді. ... ... Республикасындағы Интерполдың Ұлттық Орталық Бюросы халықаралық
қылмыспен күрес ісінде Интерполға мүше 83 (183-тен) мемлекет ... ... ... ... орнатты. Грекия, Германия, Түркия, Чехия,
Польша, Ұлыбритания, Венгрия, АҚШ, Швейцария секілді ... ... ... ТМД ... ... Ресей, Украина мен Өзбекстан
елдерімен әріптестік қарым-қатынас ... [32, ... ... ... ... Орталық Бюросының қызметкері, ғалым-
заңгер А.Б.Тоқсанбаевтың ... ... ... ... ... ... да мемлекеттік құрылымдардың, Қылмыстық полицияның Халықаралық
ұйымына мүше шет елдердің ... ... ... ... ... Бұл ... заңнама мен Интерпол Жарғысындағы кемшіліктерді ... ... ... ... ... ... ... оралайық. Ендігі
кезекте оны ҚР Интерполының ҰОБ-на қатысты тұстарын қарастырамыз. Жоғарыда
айтылғандай, Интерпол ҰОБ әр ... ... ... ... ... ... бола ... Алайда 1965 жылы өткен Интерпол Бас
Ассамблеясының 34 сессиясы ... ... Оған ... ... ... ... Ұйымның қызметіне белсенді ... ... ... ... керек. Сонымен қатар, әріптестікке тек ұлттық
полиция органдарын ғана емес, қылмыстық заң бұзушылықпен күреске қатысы ... да ... ... ... ... ... ... табылады.
Сонымен, Интерпол ҰОБ-ның қызметі ҚР ішкі істер министрлігі құрамынан
жасақталған бөлімшеге жүктеледі. Бастық ... ол ... ... ... ҰОБ ... ... ... оған тапсырылған міндеттердің
орындалуына жеке жауапкершілік көтереді.
Өз жұмысында ... ... ... ... ... ... процессуалды кодекске, басқа да заңдар мен ҚР нормативті
құқықтық ... ... ... туралы заң, Қазақстан
Республикасындағы ... ... ... Бюросының Ережесі), сонымен
қатар, Қазақстанмен бекітілген халықаралық ... ... ... және ... 1956 ... Жарғысына
сүйенеді. Бюро өз қызметін Жарғының 3 бабында көрсетілген талаптарға сай
іске асырады («басымдық теориясына» толықтырумен, ол ... біз 1 ... ... яғни тек ... заң бұзушылықтарды тергеуде
қолдау көрсетеді.
Ұйымның заңды ... және ... ... ... ... құралы ретінде 2003 жылдың 3 маусымындағы ... ... ... Министрлігі, сыртқы істер Министрлігімен, ҚР Ұлттық ... ҚР Бас ... ҚР ... ... ҚР ... қызметі, ҚР Кедендік бақылау Агенттігі, ҚР ... ... ... ... ... ... жариялау, орындау
және Қазақстан Республикасы құзырлы органдарымен Интерпол арналары арқылы
сұраулар мен ... ... және ... ... ... ... ... туралы» №2341 Нұсқаулығы қабылданады [22, 59б.].
Қажет болған және ... ... ... болған жағдайда
Қазақстан Республикасындағы Интерпол ҰОБ-ның ... шет ел ... ... ... ... әсер ету ... ... жолдайды. Интерпол арналары арқылы түсетін және жолданатын
барлық ақпарат тек ҰОБ ... ... ол ... ... құқық
қорғау органдары мен шетел ұлттық орталық бюролардан түскен ... ... ... ... ... ... ... сұрауларды
орындауға қабылдамайды [33, 14-16б.].
Интерпол ҰОБ сыртқы және ішкі ... ... ... ... және ... ... радио, телефон, телеграф, пошта және
байланыстың арнайы түрлерін ... ... ... ҰОБ-да
Интерпол символикасы бейнеленген ... мөрі бар. ... ... ... ... ... ... тілінде жүргізіледі.
Қазақстан Республикасында Интерпол ҰОБ халықаралық қылмыстық ... ... ... міндеттерді атқарады:
- Интерполға мүше мемлекеттер ҰОБ және Бас ... ... ... ... ... ... қылмыскерлер мен қылмыс туралы
мәліметтер, адамдар, заттар мен құжаттарды ... ... ... ... іс-
әрекет жасауда күдікті азаматтарға бақылау орнату, қылмыстың алдын-алу және
ашу мақсатында басқа да ақпарат алу үшін ... ... Бас ... және шет ... ... ҰОБ-нан түскен осы тектес
сұраулар мен хабарламаларды талдап, орындауға қабылдайды, аударады және
ұлттық ... ... ... ... адамдарды, заттар мен құжаттарды
іздестіру ... ... ... ... мен ... мерзімінде орындалуына бақылау жүргізеді.
- қажет болған жағдайда Интерпол мен қатысы бар ... ... ... ... ... және ҚР-да қылмыс жасауда күдікті деп
танылғандар мен қылмыстық ... ... мен ... ... туралы мәліметті жолдайды;
- құқық органдырының халықаралық әріпстестігі негізінде алынған адамдар,
факттар, заттар және ... ... ... ... ... жедел-анықтамалық тіркеу жүргізу мен қолдану
тәртібі Бас Хатшылық ұсыныстарын ескере отырып, анықталады;
Халықаралық іздестіру туралы ... ... ... ... ... іс-әрекеттерді орындау қажет:
- Іздеудегі адам туралы және ... ... ... іздестіру
шараларын өткізу кезінде пайдалы болатын ақпарат болуы ықтимал ұлттық жедел-
анықтамалық, көші-қон, іздестіру және басқа да тіркеулермен салыстыру.
- ... ... ... құзырлы органдарға халықаралық іздестіру
хабарламаларының көшірмесін жолдау;
- ... ... ... ... ... ... аймақтық және
жергілікті тіркеуге енгізу;
- іздеудегілердің дактокартасын сәйкес орталық ұлттық тіркеуге енгізу;
- іздестіру хабарламаларының көшірмесін ... ... ... ... ... ... ... асуға бақылау
жүргізуге қатысы барларға (шекаралық, көші-қондық, кедендік және басқа да
қызметтер) жолдау;
- ... ... ... ... ... ... мүмкін болған жағдайда сәйкес құзырлы органдарға ... ... ... сұрау салу;
- ҚР-дағы Интерпол ҰОБ-ның әріптестік субъектілері ... ... ... ... мүше ... ҰОБ, ҚР ІІМ ... ... сонымен қатар, жалпы қылмыспен күресу жұмыстарымен айналысатын
республиканың басқа да мекемелері. Сондай-ақ, сұраулармен Интерпол ҰОБ-на
жүгіне ... ... мен ... ... ... ... ... шығатын ғалымдар мен практиктермен келіспеуге болмайды.
Жедел-іздестіру түріндегі сұраулар мен хабарламалар (Интерпол ҰОБ
жұмысының ерекшелігі ... ... ... ... жедел өкілетті
қызметкерлерімен, тергеушілер мен құқық қорғау ... ... ... қол ... ... қатар, ҚР құқық қорғау
органдарының ... ... ... ішкі ... ... ... ... ведомстволар, мекемелер мен ұйымдардан, жеке тұлғалардан түскен
сұраулар Интерпол ҰОБ тарапынан қаралмайды, тек мәселені шешу үшін ... ... ... ... Олар қажет болған жағдайда Интерпол
ҰОБ-на заңмен ... ... ... ... ҰОБ жолданатын үндеу мәселе бойынша неғұрлым толық және ... ... ... ... ... елді мекендерінің, мекен-
жайларының, аттар мен тектердің, кәсіпорын мен мекеме атаулары сұрау салу
тілінде ... ... ... ... ... мен ... басқа құжаттар терілуі тиіс.
Қылмыстық істер мен экстрадиция бойынша сұраулар тек Бас Прокуратура
не ҚР Әділет Министрлігі ... ... ... ... ... 2002 ... 20 қарашасындағы «Халықаралық іздестіру
хабарламасын санкциялау ... ... ... ... ... Бас Прокуроры «Қазақстан Республикасы аумағында қылмыс жасаған
және тергеу мен соттан ... ... ... ... ... ... іздестіру жариялау тек прокурор санкциясымен іске ... Осы ... ... ... ... ... Іздеудегі адам табылған жағдайда оны экстрадициялау белгіленген
тәртіп бойынша, яғни ҚР Бас ... ... іске ... ... ... рұқсатты алу үшін іс материалдары қылмыскердің ... ... ... ... ... оны ... ... мақсатында
тергеуші прокурор арқылы Бас Прокуратураның ... ... Мұны ... ... ... ... ... жасау керек.
Қазақстан интерполының ҰОБ-на жіберілген үндеуде ... ҚР ... ... ... ... ... Мұндай дәлелдеу Бас
Прокуратурадан Интерпол ҰОБ-на тікелей жіберілуі мүмкін. Іздестіру жариялау
мәселесін ... ... ... ... ... ... ... арттырады (RED NOTICE). Сонымен қатар,
қылмыскер табылғаннан кейін оны ... ... шешу ... және ... алды ... алу ... босатудың алдын алуға
септігін тигізеді [20, 66б.].
А.Б. Айтуарова Қазақстан ... Бас ... ... ... барлық құқық қорғау органдарынан ... ... ... ... ... алу, экстрадициялау үшін
халықаралық іздеу туралы түскен өтініштерді ... ... ... ... ҚІЖК-нің 523 бабы құқықтық көмек көрсету мәселелерінің тәртібін
бекітеді. «Сот, прокурор, ... ... іс ... ... мемлекет
аумағында жүргізілетін процессуалды және басқа да іс-әрекеттерді жүзеге
асыруға арналған құқықтық көмек көрсету ... ... ... ... ... толтырып, қол қойып қылмыстық процесс жүргізетін органның елтаңбалық
мөрімен бекітеді. Құқықтық көмек ... ... ... ... не
соттың арызы, сәйкесінше, Бас прокурор, ҚР ... ... ... ... жолданады. ҚР Бас прокуроры әділет министрі басқа
мемлекеттің құзырлы мекемесіне арызды бағыттау ... ... ... ... ҰОБ ресми сұрануды ХҚПҰ -тың байланыс арналары арқылы ... ... ... ... ... мен ... өңдеудің қатаң белгіленген тәртібі
бар. Барлық арыздар мен хабарламалар ... ... ... ... енгізіледі.
Арыздар Интерполға мүше-елдерден түскен жағдайда ҰОБ ... ... ... ... құжаттарды, әдетте, қарап, тексеру үшін сәйкес
ІІД-не жолдайды. Аса ауыр қылмыстарға қатысты сұраулардың көшірмесі ҚР ІІД
орталық ... ... ... ... ... ... ... ҰОБ-да тергеудің материалдары жинақталған іс қозғалады. Әр ... код ... ... ... Бұл код сұрау бойынша хат алмасуда өткенші
роль атқарады. Құжаттың ... ... мен оның жеке ... ... жасау
міндетті.
Интерполдың ҰОБ-на түсетін және шығатын арыздар мерзіміне қарай 3
санатқа ... ... ... ... (10 ... ... емес (30 ... орындалмаған тапсырма үшін жаупкершілікті ол тапсырылған
қызметкерлер ... ... ... қорының жинақталуының көздері:
- ХҚПҰ -тың Бас хатшылығынан түскен мәліметтер;
- Интерполға мүше ... ... ... ... арыздар мен хабарламалар;
- Қазақстанның құқық қорғау органдарынан түсетін арыздар мен хабарламалар;
Интерполдың ҰОБ-на түсетін барлық ақпарат ... ... ... ... ... кіріс және шығыс құжаттар бойынша;
- қылмыс фактілері бойынша;
- арыздар мен ... ... ... ... (тармақшаларға
бөлінеді: іздестірулер, күдіктілер, сотталғандар), із-түссіз жоғалғандар,
жәбірленушілер мен куәлар);
-ұрланған өнер туындылары мен жәдігерлер бойынша;
-ұрланған және табылған ... ... мен ... ... ... ... мен мекемелер
бойынша.
ҚР-ның құқық қорғау органдарының шетел мемлекеттерінің ... ... ... ... ҚР ішкі ... органдарының
аймақтық бөлімшелерінде ... ... ... офицерлер
ұйымдастырушылық тұрғыда енгізіледі.
ҚР ІІД-де Интерполдың ҰОБ-мен ... ... ... ... ... Оған Бас ... ... пен сыбайлас жемқорлықпен күрес Агенттігі, Ұлттық ... мен ... ... ... және ... ... ... қатысты.
2005 жылдың қаңтарында Алматы қаласында БҰҰ-ң ... ... ... ... 4-ші ... ... өтті. Бұл жиында ҚР ІІД
өкілдері Интерполдың Бас ... ... ... ... ... ... онда Интерполдың Бас Хатшылығы аясында Орталық Азияда
лаңкестікке қарсы ... ... ... ... ... ол ... 20-21 ... болды. Аталған кездесу Интерполдың Бас ... ҚР ... ... ... ... 13 ... делегаттардың
қатысуы жоспарланды, алайда әлем қоғамдастығының біздің аймағымызға
қызығушылығы мен ... ... ... ... 21 ... 40-
тан астам делегат пен БҰҰ мен ШСҰ-нан бақылаушыларының қатысқанын атап
өткен жөн.
Интерпол Ұлттық ... ... ... ... жеңілдету үшін
жаңа технологияларды қолданады. Бұған дәлел «I-24/7» деп аталатын айрықша
жүйе. Ол ... ... ... ... үшін ... ... және ... жүйе. Интерполға тәркіленген есірткі, түрлі
ұрланған автокөлік, жалған туристік паспорттар туралы полициялық ақпаратқа
қол ... ... ... ... қатар, ондай мәліметтер қатарына
күдікті ... қару және ... ... саусақ іздері де ... ... ... Қазақстан құқық қорғау органдары мен Интерпол ҰОБ-ның
арасындағы әріптестіктің жаңа ... ... ... және ... ... мүмкіндік туғызады.
Интерпол арналары арқылы орнатылған әріптестік арқасында ҚР ... ... ... ... ... ... Жамбыл облысында Германияның орталық қылмыстық полициясының Федеративті
ведомствосының ... кісі ... ... И. ... ... 2005
жылы 6 мамыр күні Гельхорн И. қылмыстық жауапкершілікке ... ... ... ... 1955 жылы ... ... құқық қорғау органдарының
бастамасымен АР ҚК 4 ... 90 ... ... іздеуге тартылған
Карапегян Геворг Липарнович ұсталды.
Келесі тармақшада Қазақстан Республикасында адамдардың іздеуі мен қамауға
алыну мәселелері қалай ... ... ... ... ... қылмыстық іздеу саласында
Интерполдың Ұлттық Орталық Бюросы қызметінің құқықтық негіздерін жетілдіру
ҚР ҚІЖК-нің 55 тарауы құқықтық көмек ... ... ... ... ... бірқатар баптарда Интерпол ҰОБ-ң жұмысын іске асыру
барысында кейбір қиындық туғызатын кемшіліктер кездеседі.
Мұны біз дәл осы ... ... жөн ... Себебі ол біздің ішкі
заңнамамызбен ... ... ... ... де ... ... ҰОБ-
на қатысты. Бізге қажетті баптарды қарастырайық.
ҚР ҚІЖК-де Экстрадициялық қамауға алу туралы 534 бабы бар ... ... ... алу). Ол ... ... тапсыру
үшін шетелдің құзырлы органдарымен әрекеттесу ... ... ... ... ... ... «тапсыру» түсінігі қолданылатыны
қызығушылық туғызады. Бірқатар ... ... ... ... ... жөн. ... ол құқықтық институттың
негізін толық және дәл көрсетеді. Қазақстан «экстрадициялық қамауға алу»
түсінігін өзінің ... ... ... ... ҚІЖК-нің 534-бабына сәйкес, шет мемлекет құзырлы органының тиісті
түрде жасалған талаптары мен адам ... ... ... болған жағдайда, ол
ұсталып, «экстрадициялық қамауға алу» ... жаза түрі ... ... ... тапсыру туралы талапқа ... ... ... ... алу туралы қаулыға немесе заңды күшіне енген үкімге сілтеме
жасалып, тапсыру қосымша талап етілетіні көрсетілуі тиіс. Арыз ... ... ... ... жолдануы мүмкін. Мәліметтер ... ... ... ... ... ... негіз болып, ҚР ҚІЖК-нің
532-бабында («тапсыруға қарсылық») ... ... ... ... экстрадициялық тұтқындау туралы қаулы ... ... ... ... жедел түрде ҚР Бас прокурорын, немесе өкілетті
прокурорды тұтқындалушы қай елдің азаматы ... ... және ... ... мәлім етеді. Сондай-ақ, «баптың бірінші бөлімінде
көрсетілгендей, ... үш ... ... ... ... Егер оның ... ... анықталған жағдайда» [15, 209б.].
Халықаралық іздеу жарияланған адамдарды ҚР-да іздестіру мен ұстауда
Интерпол ҰОБ ... ... ... болып табылатын осы бапқа талдау жасап
көрейік. Бұл баптың ҚР ҚІЖК-на кіруінің өзі ... ... ... ең ... ... ... жасауға дайын
екендігін көрсетеді. ТМД елдерінің көбісі (Армения, Беларусия, Қырғызстан)
Интерполдың, «қызыл циркулярының» күшін тек ... ... ... ... ... ... ғана мойындайды. Қазақстан Интерполдың
іздестіру туралы арызы («қызыл циркуляр») арқылы сәйкес, ... ... да, ... ... ... асырады. Бұл Қазақстан
Республикасында Интерпол ҰОБ мен жоғарыда аталған ... ... ... ... 521 бабы қылмыстық іс бойынша құқықтық көмек ... ... ... ... ... Дәл осы Қазақстанның сәйкес
халықаралық келісімі жоқ елдердің сұрауы бойынша ... алу ... ... ... ... 1999 ... 24 қыркүйегінде Италия Интерполының ... ... ... ... ... осы ... азаматы П.
Джованни ұсталып, еліне қайтарылды. Ал 2002 ... 9 ... ... ... В.Л. ... ... Араб Әмірлігінен жеткізілді),
осы жылдың 13 тамызында халықаралық ... ... ... азаматы С.М. Мұқашев (Чехия Республикасынан ... ... 22 ... Қазақстан Республикасының азаматы А.И.Файзиев
(Чехия Республикасынан жеткізілді) Қазақстанға ... ... ... ... ... тартылды. Осы экстрадициялар өзара
келісімі жағдайында жүргізілді. Себебі Италиямен де, ... ... де, ... ... ... ... ... келісім шарт
бекітпеген [22, 58б.].
Халықаралық құқық шартындағы әріптестік ... ... ... ... да бір іс-әрекеттерді жүзеге асыруды көздейді. Бұл дос
елдер арасындағы оң пиғыл танытумен тең. Егер алдындағы ... ... ... ... ... ... бар ... көрсетеді.
Қазақстандық белгілі ... М.А. ... атап ... ... ... құқықтары мен бостандықтарының қорғалуы
Қазақстан азаматтарының сол елдерде сондай дәрежеде қорғалуына ... ... Бұл ... ... тек ... ... құқықтық
көмек көрсету саласында ғана емес, мемлекетаралық құқықтық қатынастың басқа
да салаларында өзара әріптестікті ... ... ... ... ... тарапынан бұл қағида ... ... ... ... ... қатынастар заң нормаларында белгіленген
міндеттер бұзылған жағдайда жойылып, мұның артынан құқықтық жауапкершілікке
тартылмайды. Сондықтан көптеген ... ... ... сәйкес
халықаралық келісімдерге қол қоюға тырысады.
Екіжақты және көпжақты ... бола ... ... ... ... кездеседі. Мәселен, Ресей Федерациясында
экстрадициядағы қиыншылық бұл сұрақты Ресей Федерациясының Бас ... ... ... ... ... ... 10
күнде шешілсе, Ресей Федерациясында 1,5 айда шешіледі.
ҚР ҚІЖК-нің 534-бабы Бас ... пен ... ... ... ... арыздары бойынша қылмыскерлерді анықтап, тұтқындау бойынша іздестіру
шараларын ұйымдастырудың заңды негізін ... ... ... ... ... және жедел іздеу шаралары жүргізіледі. Алайда, ... ... ... ... тұтқындау туралы арыз ретінде оның
ержелері ҚР ҚІЖК-нің 534-бабы тек кең ... ... ... Бұл ... ... толық анықталмаған, сондықтан толықтыруды
талап етеді.
Бұл мәселені ... ... ... ... Жедел
іздестіру жүргізу кезінде арыз Бас Хатшылық құрылымдарынан өтіп, тікелей
бастамашы-елдің Интерпол ҰОБ-нан түседі. Бұл ҚР ҚІЖК ... ... Онда ... ... ... органынан түскен арызы туралы
айтылады. Әдеттегі іздестіру кезінде бастамашы елден сұрау келмейді, ... ... ... ... арыз ... ретінде шығатын Бас
Хатшылықтан жолданады. ҚР ҚІЖК ... ... ... ... ... ... іздестіру арызы туралы ештеңе айтылмайды.
Бұл нұсқа еш реттелмеген. ... ... ҚР ... осы ... үшін ... ... енгізу қажет. Бұл төмендегі негізде
жасалады: «Шетел ... ... ... ... ... ... Интерпол Бас хатшылығынан іздестіру туралы арызының түскен жағдайда адам
тапсыру туралы өтініш болмаса да, ұсталуы ... ... ... деген
сөз арыздың ХҚПҰ ұйымының мақсатына байланысты Ұйым Жарғысының 3 ... ... ... соның ішінде кейінірек айтылатын ҚР ҚІЖК 532-
бабына сәйкес жүргізіледі. ... ... ... ... ... бойынша қалыптасқан тәжірибесін қамауға алу ... ... ... ... ... Оны көп жағдайда «қамауға алу
туралы халықаралық ордері» деп те атайды.
Сондай-ақ, ҚР ... ... ... мен ... алды ... мен «экстрадициялық қамауға алу»
түсініктерін енгізу қажет деп есептейміз. Бұл ... ... Егер ... тапсыру талап етілсе, онда іздеудегі адамға
қатысты экстрадициялық қамауға алу жүргізіледі. Егер ... ... ... ... алайда шетел мемлекеті құзырлы органынан қамауға ... арыз ... ... алды ... орын алады. Егер
біріншісі де, екіншісі де болмағанына ... (ҚР ҚІЖК ... ... ... ... болған жағдайда экстрадициялық қамауға алу
жүргізіледі. Барлық ... ... ... ... ... не
қауіпсіздігіне нұқсан келтіретін әрекет жасаған елге ... ... бұл ... іс-әрекеттерді орындауға негіз болатын заңды
негіз түрлі болады. Яғни, жоғарыда аталған Интерпол Бас ... ... ... ҚР ҚІЖК ... ... қамауға алу туралы арызға
теңеліп, экстрадиция алды тұтқындауға негіз деп саналады. Ал экстрадициялық
тұтқындау тек адам ... ... ... оның ... жері ... ... лайықты түрде әзірленген тапсыру туралы талап жолданған
кезде және барлық қажетті ... ... ... болғанда
жүргізіледі. Сонымен қатар, ҚР ҚІЖК 534-бабын толық зерттей ... ... алды және ... ... алу мерзімі жағынан
өзгешеленеді деген тоқтамға келдік. Аталған баптың 6 ... ... ... ... ... ... ... арыз осы мерзімде (бір
ай) түспесе, алайда қамауға алу туралы ... ... ... ... ... ... ... экстрадициялық қамауға алу
мерзімі ұзартылуы мүмкін...». ... ... бұл ... ... ... ... алды ... алу туралы айтылады деуге толық
негіз бар (қамауға алу туралы арыз бар, ал ... ... ... ... ... ... ... алды тұтқындау екі айға дейін
созылуы мүмкін (6 тармақ), ал ... ... 3 айға ... (аталған
баптың 7 тармағы). Экстрадициялық тұтқындау туралы арыз ... ... ... ... тапсыру туралы арызы болғанда мерзім ұзартылмайды. 4
тармақта: отыз тәулік ішінде ... ... ... ... елге ... ... ... босатылады» делінген. Мұнда
экстрадициялық қамауға алу туралы айтылғаны ... ... ... ... бар ... ... Басқаша айтқанда, тапсыру туралы арыз түссе,
ол отыз тәулік ішінде сұрау ... ... ... ... ... Экстрадициялық қамауға алу мен экстрадиция алды қамауға алудың тағы
бір ... ... ... 5 тармақта: «ҚР КІЖК-нің 531-бабына
сәйкес, экстрадициялық қамауға алу прокурор тарапынан бір ай ... деп ... ҚР ... ... да ... азаматын
тапсыру туралы талабын орындау) тапсыру туралы арыздың бар екені айтылады.
Алайда, ҚР КІЖК 534-баптың келесі тармағында ... ... ... өзінде бұл мерзім ұзартылуы мүмкін екені туралы ... ... ... 6-на ... ... Себебі алғашқысында тапсыру туралы талап туралы
айтылса, екіншісінде ол көрсетілмегенімен, екі жағдайда да «экстрадициялық
қамауға алу» ... ... ... 534 бапқа «экстрадиция алды
қамауға алу» түсінігі (аталған ... 6-7 ... оның ... ... ... ... негізді етеді деген шешімге келдік. Экстрадициялық
қамаға алу ... 534 ... 2 және 3 ... ... ... 16 ... 12 тармағына сәйкес, мұндай қамауға алудың ең
ұзақ мерзімі – 72 сағаттан аспауы керек.
Қылмысқа қарсы күрес ... ... ... ... ... ҚР ... «Қылмыстық істер бойынша қылмыстық процесс жүргізетін
органдардың шетел мемлекеттерінің құзырлы мекемелері мен ... ... ... ... ережелері» атты 55 тарауында көрсетілген. ... ... ... іс ... ... ... халықаралық
әріпстестігінің ережелер нормаларының жоқтығы болып табылады. 55 ... ... ... 537 ... ... ұсынамыз: «Құқықтық көмек
көрсету кезінде Интерпол арналары мен құралдары арқылы мәліметтер жолдау».
ХҚПҰ аясында өзара әрекеттесу ... ... ... ... ... біріне айналғандықтан, ол лайықты заңнамалық негізді талап
етеді.
Қарастырылған баптан бөлек, 55 тарауда ... ... бар ... ... ... ететін ережелер кездеседі. Соларға тоқталсақ.
ҚР КІЖК-нің 521-бабы «Құқытық көмек ... ... ... және ... да ... ... бөлек, жедел-
іздестіру іс-шаралары деп танылатын «басқа іс-әрекеттерді» (Интерпол ... ... ... ... жатқызу қажет деп есептейміз.
«Қылмыстық істер жөніндегі ... ... ... келісім-шарттар мен
өзара әріптестік негізінде шетел тергеу және сот ... ... ... «халықаралық келісім-шарт» түсінігіне қалыптасқан тәжірибе ... ... ҚР ... үкіметаралық келісім-шарттардан басқа
да, ... ... ТМД ... құқық қорғау құрылымдарының түрлі
ведомствоаралық келісімдерін де жатқызуға болады.
Ары қарай, бапта ... ... ... ... көрсету
негізінде «жүргізілуі мүмкін» делінген. Мұнда «мүмкін» емес, «міндетті»
деген сөзді қолдану ... ... ... аталған әрекеттер, әсіресе
халықаралық келісім шартта көрсетілген болса, жүзеге асырылуға міндетті.
ҚР КІЖК-нің 529-бабы «Қылмыстық ... ... ... ... ... ... адамды тапсыру туралы талапты ... ... ... туралы талап, ал басқа азаматтарға (шетел азаматтары
мен апатридтер) ҚР Бас Прокуроры арқылы тапсыру ... арыз ... ... ... ... қашқан адамдарға қатысты айтылады. Бапқа ҚР
шекарасынан тыс жерде, алайда оған қарсы ... ... ... деп
есептейміз. 529 бапқа сәйкес, қылмыстіқ іс жүргізетін орган адамды ... ... ҚР Бас ... не ... ... ... жолдайды.
Олар өз кезегінде, барлық құжаттарды (олардың тізімі бапта көрсетілген)
зерттей келе, ... ... ... ... адамды тапсыру туралы
талапты жолдайды. Бұл қылмыскер қай елде орналасқаны ... ... ... 529 ... құқық қорғау органдарына қылмыскердің
жасырынған елі белгісіз болған ... ... ... ... ... ... Бас ... халықаралық іздестіру жұмыстарын бастау
туралы арызбен жүгінеді. Ол өз кезегінде ... ... ... келе,
шешім шығарып, Интерполдың ҰОБ-на сәйкес тапсырма ... Олар ... ... ... ... ... үшін сұрау салады.
Неліктен іс жүргізген орган халықаралық іздестіру жұмыстарын бастау
туралы өтінішпен Бас ... ... ... ... ... ... ... сұрақ туады. Тапсыру туралы мәселені тек Бас ... ... ... ... Сонымен қатар, қылмыскер ХҚПҰ -қа ... да бір ... ... ... ... ол ... ... талапты
сол арада жіберетініне кепілдік береді. Тек осыдан кейін ғана Бас Хатшылық
көптеген елдермен адамды ұстау мен тапсыруға негіз ... ... ... ... ... алу туралы халықаралық ордер» шығарылады.
Мәселен, 531 бапта (Шет мемлекет ... ... ... ... ... салған мемлекетке ұсталған қылмыскерді тапсыруға негіз
ретінде ... Бас ... ... алу ... ... ... ... Сонымен қатар, екі жақты сәйкес, келісім шарттың болуына
қарамастан. Бұл тәжірибе ... ... бері ... ... заңнамалық
түрде бекітілмеген.
ҚР КІЖК-нің 532-бабында (тапсыру туралы өтінімді орындамау) маңызды
ережелер көрсетілген. ... ... 4 ... ... ... ... адамға саяси пана берілсе;
- тапсыру туралы талап Қазақстан Республикасында қылмыс деп танылмаса;
- адамға сол ... үшін ... ... ... үкім ... және іс бойынша
зерттеу тоқтатылғанда;
- Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, мерзімі ... ... не ... да ... ... қылмыстық іс қозғалуы, немесе үкім
орындала алмайды .
1 тармақшада адамға ... пана ... ... ... делінген.
«Көші-қон туралы» 1997 жылдың 13 желтоқсанындағы ҚР ... 25 ... ... және ... ... ... пана беру ... мәселені
Қазақстан Республикасының Президенті шешеді». «Шетел азаматтары ... жоқ ... ... пана беру тәртібінің ... ... 1996 ... 15 ... №3057 ... ... Осы
Ереженің 1 тарауының 2 тармағына сәйкес, Қазақстан ... ... ... ... елден қоғамдық-саяси қызметі, нәсілдік және ... мен діни ... үшін ... ... ... ... ... адам құқықтары бұзылған жағдайда саяси пана беріледі»
делінген [39]. Алайда, адам ҚР заңнамасында қылмыс деп ... ... ... мен қағидаларына қашы келетін әрекеттері үшін қудаланған ... ... ... ... ... тізімге заң шығарушылар назарынан
тыс қалған тағы бір ... қосу ... деп ... 1990 жылы БҰҰ
тарапынан әзірленген құқықтық көмек көрсету туралы Типтік келісімшартты
негізге ала ... 532 ... тек ... заң ... қылмыс деп танылатын
әрекеттер жасаған адамдарды ... ... ... ... ... Ол жөнінде біз зерттеуіміздің бірінші тарауында айтқан болатынбыз.
Олардың қатарына, «әскери ... іске ... ... ... не ... ... не оқу жиындарындағы әскери
міндеттілердің жасаған қылмысы» жататынын еске салайық. Бұл ... ... ... ... тек ... ... ... Бұл толықтыруды
енгізген жағдайда 532 бап халоықаралық-құқықтық стандарттарға сай келеді.
Қылмыскерлерді тапсыруға арналған арнайы заң ... ... ... де ... ... ... Заң). Біз мұны ҚР ... 1 бабына
қайша келеді деп есептейміз. Себебі онда «қылмыстық сот ... ... ... ... ... Кодекске енгізу қажет» делінген.
Сонымен қатар, заңнамалық істің басымдығы неғұрлым көп заң шығаруды
көздемейді, ал ... ... ... қадағалайды. Экстрадиция
туралы жеке заң ... ... ... ... ... ретінде бізде
бүгінде қылмыскерлерді тапсыру туралы бірыңғай үлгінің жоқтығын атайды. ... әр екі ... ... шарт ... ... ... еді, бұл өз
кезегінде мәтінді бекіту туралы ұзынсонар келісім сөздердің ... ... ... ... көп ... ... ... экстрадиция туралы
арнайы заң осы үлгі ретінде қолданылатын болады. Алайда, ҚР тапсыру туралы
келісім шартты тек түрлі ... ... бар ... ... ... Сондықтан, Сауд Арабиясымен жасалған екі жақты келісімшарт дәл осындай
АҚШ-пен жасалған келісімшарттан өзгешеленетіні ... ... ... ел біздің ішкі заңымызды келісім шарт ... ... ... ... жоқ. ... ... бері ... жүзі елдерін тапсырудың бірыңғай
конвенциясн қабылдауға шақырады, алайда ол осы себептен ... ... ... ... ұзақ ... ... ... Біз жаңа акт жасау
қажет деп есептейміз, керісінше, ескісіне толықтырулар мен толықтырулар
енгізу орынды. Оны ... ... ... ... біз оның ... оның ... ... сай келуіне қол жеткіземіз.
ҚР ҚІЖК Қазақстанның барлық ... ... ... ... ... ҰОБ үшін маңызды заң болып табылады. Сондықтан, оның кейбір
баптарындағы, ... ... ... ... ... ... кете ... Бұрын да айтылғандай, ... ... ... ... ... ... бірақ оған тікелей
әсер етеді. Сондықтан да, ... ҚР ... ... ... ... жете қарауды шештік. Себебі, осы шарттарға байланысты
Интерпол ҰОБ-ның қылмыскерлерді іздестіру жөніндегі ... ... ... ... ... кодексін әзірлеп,
қабылдаудағы кейбір ресей заңгерлерінің пікірлері қызығушылық туғызады. Бұл
кодекстің теориялық үлгісінің құрылымы «Жедел-іздестіру ... ... ... мен ... ... көрсетілді. Бұл үлгіде жедел-
іздестіру қызметін атқаратын құқық қорғау органдарының шет ... ... ... мен халықаралық құқық қорғау ұйымдарымен байланысы,
сонымен қатар, Ресей аумағында шетел ... ... ... ... ... ... Кодекстің Қазақстанда және басқа да елде әзірленуі барысында
бірқатар қиындықтар тууы ... деп ... ... қорғау органдарының
жедел-іздестіру қызметінің өзіндік ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... әдіс-тәсілдер қолданылады. Сондай-
ақ, жедел әрекет бөлімдері өз қызметінде жалпыға қол жетімді ... ... ... тек ... ... пайдалану үшін арналған
ерекше нұсқаулықтарға сүйенеді. Бұл құжаттардың ережелері Қылмыстық-
іздестіру ... ... ... бұл заң ... қол жетімді болады.
Мұндай ерекшеліктердің барлығын ескеру ... ... ... ... ... ... халықаралық ұйымы»
атты кітабында азаматтар Интерпол ҰОБ-на өзі ... бар ... ... ... ... ету ... деген пікір айтады. Мұндай жағдайда бюро
осындай сұрауларға жауап беріп, азамат бұл ақпаратты ... ... ... ... ... өзгертіп не жоюға міндетті болады. Сонымен қатар,
автор ҰОБ-ға жеке ... ... ... ... ақпаратын
таратқаны үшін төлем жинау өкілетін беру ... деп ... Бұл ... қаржыны табу көзіне айналар еді [16,110б.].
Біз бұл ... іске ... ... деп есептемейміз. Біздің
пікірімізше, Интепрол мен ҰОБ ... ... ... ... демократияландыру, жарғылық қызметтердің атқарылу сапасын төмендетеді.
Сонымен қатар, ХҚПҰ ... ... ... ... ... ... ... емес, қылмыстық өмірге қатысы бар не ... да ... үшін ... ... Мұны да ... тыс ... Полицияның құрылымды бөлімшесін ... ... ... ... атау ... ... ... айналдыратын
болсақ, қылмыспен күрес мәселесіне алшақ қосымша жұмыс тауып береміз. Ұйым
қызметінің ерекшелігіне байланысты, Интерпол мәліметтер ... ... аян ... ... Ал ... құқықтары мен бостандықтарын ХҚПҰ
жүйесінде қорғауға онсыз да біз жоғарыда атап өткен органдар ... ... ... ... ... дүние жүзілік жүйесіне бұл еш
пайда әкелмейтіні белгілі.
Мәлімет таратқаны үшін жеке ... ... ... ... ... үшін алымдар алу мәселесі де күмән ... Жеке ... ... талап етуі мүмкін, және ол не себепті қажет болады? ... ... беру ... бе? Не бұл ... бір ... ... ... бойынша берілетін ақпарат па? Мұндай жағдайларда бұл қызметтер
күмән туғызары ... Ал, ... ... ... ... жағынан
қамтамасыз ету сәйкес, мемлекетке жүктеледі, себебеі ол ... ... ... сол ... полиция қызметінің құрамына кіреді.
Тармақшаны қорыта келе, оның негізгі тұстарына тоқтала кетейік.
Қазақстан Республикасында Ұлттық орталық бюроның қызметі ішкі ... ... ... ... Оны Интерпол Бас
Хатшылығының филиалы деп қарастыруға болмайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... әдеттегі
бөлім.
Қазақстан Республикасында Интерпол Ұлттық орталық бюросының қызметі
ұлттық заңды негізі ... ... ... етеді. Ұлттық орталық
бюроның халықаралық-құқықтық тұрғысында қылмыстық іс бойынша құқықтық көмек
көрсететін ҚР ... 55 ... ... ... ... ... ҚР ҚІЖК-не «экстрадициялық қамауға алу» түсініктерін
енгізу керек деген тоқтамға келдік.
Сонымен қатар, ҚР ... ... ... талапты, шет мемлекеттерден
аталған талаптың орындалу мен экстрадицияға тартылмайтын адамдар тізімін
жолдау тәртібі ... ... ... ... ... ... Бұл
Интерпол ҰОБ қызметінің ҚР ҚІЖК-де көрсетілмеген бірқатар тұстарын заңды
түрде бекіту үшін ... ... ... ... мен халқының тыныштығы үшін ел
қауіпсіздігі маңызды рөл ... ... мен ... сақталып
тұрған жерде мемлекет экономиканың берік іргетасын қалай отырып, ... ... ... ... ... ... Біз үшін ... даму жолы
қазақстанды жеделдете жан-жақты жаңғырта жаңарту жолы болып ... Ал ... жау ... ... іріткі салынбауын, арасында от, бір сөзбен
айтқанда жалпы ұлттық қауіпсіздікті ... ету бұл ... ... борышымыз.
Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев халыққа арнаған Жолдауында: «Саяси
өзгерістердің біз үшін басты мақсаты – биліктің бір мезгілде елде ... ... ... азаматтарымыздың барлық Конституциялық
құқықтары мен еркіндіктерін қамтамасыз ете отырып, ... мен ... ... тиімді жүйесін қамтамасыз ете алатын осы ... ... ... ... ... ... мемлекеттік билік пен
демократия – бір-біріне кереғар емес. Демократия тек ... ... ... ғана дамиды. Қазақстанның жаңа халықаралық жауапкершілігі,
көп бағыттағы ... ... ... және ... қатерлерге қарсы күреске
қатысу дей келе еліміз халықаралық лаңкестікке, діни экстремизмге, ... мен ... да ... осы ... ... қарсы күреске жұмылған
халықаралық ауқымды ынтымақтастықтың белсенді мүшесі болып келді және болып
қала береді» – деп атап ... ... ... ... жаңа ... ... дамуы
үшін оның қауіпсіздігі қашанда бірінші орынға шығады.
Ұсынылып отырған дипломдық жұмысымның мақсаты ... ... ... ... ... және мемлекеттердің құқық қорғау
органдарының қылмыстардың алдын-алу, қылмыскерлерді ... ... ... қарастыру болды.
Тақырыпты ашу барысында ХҚПҰ-ның шеңберіндегі халықаралық іздестірудің
төрт бағыты қарастырылды: беру мақсатпен тұлғаларды iздестiру; тұлғаларды
бақылау үшін немесе ... ... ... ... жүргізу үшін
іздестіру; хабар ошарсыз жоғалғандарды іздестіру және арнайы іздестіру
(ұрланған ... ... ... ... ... ... ... тұтқындау немесе ұстап беру мақсатымен тұлғаларды
іздестіруге бөлінді. ... осы ... ... ҰОБ-ның және Бас
Хатшылықтың ең қиын жұмысының бөлігін алады.
Халықаралық құқықта халықаралық тұтқындауға ордер деп аталатын ... ... ... ... ... ... ... мүше-
мемлекеттерге тұлғаларды тұтқындауда негіз ретінде «қызыл циркулярды»
тануды ұсынуы тиіс. Бұл ... беру ... ... ... ... ... ... қылмыскерлерге полицияның көруінен қашып кетуге мүмкіндік
бермейді.
Сондай-ақ Интерпол мынадай мiндеттердiң атқарылуын қамтамасыз ... ... ... ... 2) ... iстер, жедел
материалдар бойынша сұрау салуларды өңдеу және жiберу, бастамашылық ... ... 3) ... ... немесе жасалған қылмыстар және
оларға қатысы бар адамдар туралы жедел-iздестiру, жедел-анықтамалық және
криминалистикалық ... ... ... ... ... жедел-iздестiру iс-шараларын және iс жүргiзу әрекеттерiн жүргiзуде, оның
iшiнде қылмыскерлердi беруде, экстрадициялауда ... 5) ... ... ... жұмыс тәжiрибесiмен, заңнамалық және өзге де
нормативтiк құқықтық ... ... ... ... ... ... ... күрес мәселелерi бойынша ғылыми-техникалық
ақпараттармен алмасу.
Дипломдық жұмысты жазу ... ... ... ХҚПҰ ғана ... ... ... іздестірумен айналысады.
Өйткені жергілікті денгейде қылмыстық іздестіру тетіктері мемлекетаралық
өзара әсерлесуді білдіреді. Бұл ... түрі ... ... болып табылады. Себебі, олар тиісті жергілікті ұйымдар
мүшелері ... ... ғана ... ... ... рөлі, сондай-ақ тек жалпықылмыстық қылмысты
тергеуде Жарғыда 3 баптың ... ... діни және ... ... ... ... ... салынатындығы» талаптарына сәйкес
халықаралық іздеу қызметі Интерполдың ... ... ... ... қызметінің барлық төрт бағыттары белгіленген.
Оның ішінде, экстрадициялау мақсатында қылмыскерлерді іздестіруден басқа,
хабарсыз жоғалған адамдарды ... мен ... ... ... ... ... ... бар.
Сонымен қорыта келе айтарым Интерпол – халықаралық дәрежеде қылмыспен
күрес ... ... ұйым ... табылады. Интерполдың басты мақсаты,
полиция органдарының іс-әрекеттерін, қылмыстық ... ... ... ... әлемдік көлемде ... ... ... табылады. ХҚПҰ-тың арқасында түрлі мемлекеттердің полиция
органдары тек дипломатиялық ... ... ғана ... ... ... мүмкіндік алуда.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1.Нормативтік-құқықтық актілер:
1. Қазақстан Республикасының ... 1995 жыл 30 ... ... ... Организации Уголовной Полиции от 13 июня ... ҚР ... іс ... ... (1997ж. 13 ... ... ... Постановление Кабинета Министров Республики Казахстан от 20 июля 1993
г. № 629 «О мероприятиях в связи с ... ... ... ... ... ... ... (Интерпол)».
5. « О государственном контроле о ... ... ... оружия» Закон
Республики Казахстан № 339-1 от 30 декабря 1998 года //Казахстанская
правда. – 1999. – 8 ... «О ... ... ... Казахстан». //Казахстанская
правда. –1998. –30 июня.
7. Инструкция «О порядке исполнения и направления ... ... ... запросов и поручений по линии Интерпола»
утвержденный приказом МВД Республики Казахстан № 132 от ... ... ... ... Б.С. ... акты ... - Алматы, 1998г.
2. Смирнов Г.Г. Организованная преступность и меры по ее ... ... ... ... Т.К. ... публичное право» Учебник.- Алматы,2006г.
4. Сарсембаев М.А.«Международное право». Алматы: Жеті Жарғы,1996ж
5. Кудайбергенов М.Б., ... Н.М. ... ... Интерпола: Учебник.
– Алматы: Данекер, 2001.
6. М.Б. Кудайбергенов. Международное уголовное право. Алматы, 1999г.
7. ... В.С. ... в ... и ... - М., ... ... А.А. К ... об определении международно-правого статуса
Интерпола. Материалы Алматинской межвузовской научной ... ... ... ... ... Алматы. 16
мая 2006 г.
9. Родионов К.С. ... ... ... ... - М., ... 1990 ... Родионов К.С. Правовая природа и статус Интерпола. - М., 1991г.
11. ... - ... ... ... полиции» В.И.
Самарин. Питер. Санкт-Петербург, 2004 г.
12. Ж.Құлжабаева «Халықаралық ... ... ... 2003ж.
13. Галенская Л.Н. «Правовые проблемы ... ... ... с ... М., ... ... А.Г. Международное сотрудничество государств по борьбе с
преступностью. М., 1989 г.
15. Панов В.П. ... ... в ... с ... ... – М., ... Самарин В.И. Интерпол. Международная организация уголовной
полиции. – СПб.: Питер, 2004.
17. Антропов А.Г. ... и роль НЦБ ... в ... ... ... ... ... Дис. …
канд. юрид. наук. – М., 1996.
18. ... К.С. ... ... ... и ... – М.: Международные
отношения, 1990.
19. Корниенко Н.А. Российкие и международные криминалистические учеты. ... ... ... ... ... и ... к ... отношениям
//Государство и право. – 1992. – № 2.
21. Шторбек Ю. ... ... ... международной
организованной преступности и ее прогнозирование в ... ... НЦБ ... в РФ. – 1996. - № ... Токсанбаев А.Б. Интерпол и международный терроризм: проблемы,
тенденции развития и ...... ... «Интерлигал» в
Казахстане, 2004.
23. Учебник под. ред. ... ... ... ... Лит. ... И.И. Лукащук «Международное право» Москва. Изд. Бек, 2000 жыл.
25. Бахрейн И.В. ... ... ... в ... ... Киев 97.
26. Мусабекова И.Т. Конституционная имплементация международно-правовых
норм ... ... ... в ... с преступностью
//Вестник КазНУ. Серия международные отношения и международное право.
– 2002. - № 2.
27. Токаев К.К. ... ... ...... ... ... Б. ... без границ . Заң және заман. – 1998. - №
5.
29. Аушарип Г. Правовые проблемы ... ... в ... по ... с ... ... ... … канд.
юрид. наук. – Алматы, 2006.
30. ... В.А. ... с ... ...... важности //Проблемы борьбы с организованной
преступностью. – ... ... ... А.Б. ... возможностей Национального
Центрального Бюро Интерпола в расследовании и раскрытии международных
уголовных ... и ... ... ... ... ... ... ... юрид. наук. – Караганда, 2001.
32. Токсанбаев А.Б. ... ... Бюро (НЦБ) ... ... правоохранительных органов РК: организационно-правовые
аспекты: Дисс. ... юрид. наук. – Алматы: Университет им. Д.А. Кунаева,
2004г.
33. ... о ... ... и ... ... ... ... запросов и поручений по линии Интерпола:
нормативные акты. – Алматы, 1998.
34. ... М.А. ... ... право. – Алматы: ИМПМБ
«Данекер», 1998. –
35. Н.А.Назарбаев Послание Президента ... ... ... ... ... ... в ... 50-ти наиболее
конкурентоспособных стран мира. Казахстан на пороге ... ... в ... ... от 1 марта 2006 года //Казахстанская правда.
– 2006. – 2 ... ... ... в ... ... Интервью с Начальником НЦБ Интерпола
в Республике Казахстан Б.С. Карикболовым. ... ... № 12, ... ... Т.М. О ... основах деятельности Национального
центрального бюро Интерпола в Республике Казахстан. // Фемида.2001,№
10.
38. ... Б.С. ... в ... // ... и ... Кудайбергенов М.Б. « Разыскивается Интерполом», //Фемида, 1998г. ... ... ... ... ... ... ... беті www.interpol.int
2. Электроная энциклопедия. Интерпол http://www.wikipedia.com
3. ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі замандағы халықаралық қатынастардағы интерполдың рөлі75 бет
Халықаралық қылмыстық полиция ұйымы туралы36 бет
Халықаралық қылмыстық полиция ұйымының құқықтық мәртебесі82 бет
Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы және Аймақтық қауіпсіздік мәселелері20 бет
Қазақстан Республикасы мен Бельгия Королдігі арасындағы қатынастар4 бет
Қоғамдық тәртіпті қорғауды ұйымдастыру10 бет
XX ғасырдың 60 - 80 жылдардағы халықаралық қатынас. Біріккен ұлттар ұйымының рөлі17 бет
«Қазпочта» АҚ құрылымдылық ұйымы30 бет
Аймақтық интеграция шеңберіндегі Араб Мағриб бірлестігі70 бет
Африка Бірлігі Ұйымы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь