Банк құқығы

Кіріспе
1. Банкілік құқықтың пәні мен принциптері
2. Банкілік құқықтық нормалар мен құқықтық қатынастардың түсінігі
3. Банкілік құқықта қолданылатын құқықтъқ реттеу әдістері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Құқық теориясында құқықтыңк реттеудің пәні деп атаулы құкық саласымеп реттелетін белгілі бір қоғамдық қатынастар саласын айтады. Адамдардың жеке қылығын құқықтық реттеу пәні деп санауға болмайды. Құқық дегеніміз жеке-дара мінез-құлықда емес қоғамдық қатынастардың белгілі бір түріне арналған жалпы сипаттағы нормалардың жиынтығы. Баныкілік, өндірістік немесе сауда қызметтерін бүтіндей алып құқыкты реттеудің пәні болады деп есептеудің де жөні жоқ. Коғамдық катынастардың адамдардың әртүрлі қызметінің салдарынан туындайтын белгілі бір жақтарына ғана құқықтық ықпал әсер етеді.
Демек, құқықтық реттеудің пәні қоғамдық қатынастар екен. Әр түрлі қоғамдық қатынастар, табиғаты бойынша объективті түрде нормативті-ұйымдастырушылық ықпалға ұшырауы мүмкін және қазіргі әлеуметтік-саяси жағдайда құқықтық реттеудің механизмін құрайтын құқықтың нормалар мен басқа да құқықтық құралдардың көмегімен іске асырылатын әсер етуді қажетсінеді. Банкілік құқықтың реттеу пәні - банктер мен банкілік емес қаржылық мекемелердін, ақша-несие нарығында делдалдық міндетін іске асыру барысында халыктың шаруашылық жүргізуші субъектілердің, мемлекеттің бос ақша каражаттарын айналымға жіберу аясында пайда болатын қоғамдық қатынастар.
Банкілік құқыққпен реттелетін коғамдық қатынастар – пәні ақша болып табылатын мүліктік қатынастар. Объект ретінде ақша көптеген қатынастарда қолданылады. Мысалы: қаржылық, азаматтық (заем шарты), еңбек (енбекақы төлеу), әкімшілік (ақшалай айыппұл өндіріп алу), жанұялық (алимент төлеу). Осы ақша қатынастарының барлығы - бүтіндей алғанда акшалай қатынастар болса, қандай-да бір бөлігі мазмұны, мақсаты және мәні бойынша әр түрлі болады. Олай болмаған жағдайда ақша жөніндегі қатынастар біртекті, тұтас болар еді.
1. Агарков М.М. Основы банкоскокго права. Курс лекции. Издание второе. М., Бек, 1994
2. Аллахвердян Д.А. Финансово-кредитная система СССР. М.1982
3. Алексеев С.С. Пробелмы теории права. Свердловск, 1972.
4. Банковское дело. Под редакцией О.И.Лаврушина. М. 1992, 1994.
5. Банковское дело. Учебное пособие в 2-х частях. Санкт-Петербург. 1992.
6. Банковское дело. Учебник под редакцией В.И.Колесникова, Л.П. Кроливецкой. М.1995
7. Банковское дело. Српвочное пособие под редакцией Ю.А.Бабичевой М.1994.
8. Банки н.а развивающихся рынках. 2 тома М.1994.
9. Банки Казахстана на внутреннем финансовом рынке. А.1996.
10. Безналичные взаимные расчеты в СССР. М.1946.
11. Белоглазова Г.М. коммерческие банки в условия формирования рынка. Автореферат.М,1992.
12. Борисов С.М. Госбанк и банковская система в условиях перехода к рынку. Журнал “Деньги и кредит” 1990. N12.
13. Бричко Л.В. правовые основы деятельности Госбанка СССР как расчетного центра страны. Автореферат. М.1996.
14. Гражданское право. Под редакцией Суханова Е.А. том-2. М. 1993.
15. Долан эдвин Дж., колин Д. Кэмпбелл, Розмарин Дж. Кэпмбелл. Денрги, Банковское дело и денежно-кредитная политика. М-Л, 1991
16. Когоан М.Л. Предприятие клиент банка. Расчетное кредитное обслуживание. Валютные операции. М. 1994.
17. Коган М.Л. Хозяйственная реформа и финансовое право. М. 1968.
18. коган М.Л. Хозяйственная реформа и кредитные правоотношения Госбанка с предприятием. Советское Государство и Прово, 1966 N5.
19. Кузьмин В.Ф. К вопросу о договолрах расчетного счета. М.1971.
20. Малеин Н.С., Кузьмин В.Ф. Правовые проблемы кредитования и расчетов на народном хозястве. М.1970.
21. Олейник О.М. Основы банковскогоапрва. Курс лекции. М.1997.
22. Осипов Е.Б. Гаржданско-правовые договоры с участием банков. А. 1997
23. Полонский Э.Г., Плинер В.А. О правовом регулировании расчетных и кредтных отношении. Советское Государство и Прово, 1962
24. Фурусов Д.А. Банки. Пособие для судей. М.1997.
        
        Банк құқығы
Жоспар
Кіріспе
1. Банкілік құқықтың пәні мен принциптері
2. Банкілік құқықтық нормалар мен құқықтық қатынастардың түсінігі
3. Банкілік құқықта қолданылатын құқықтъқ реттеу әдістері
Қорытынды
Пайдаланған ... ... ... ... пәні деп атаулы құкық саласымеп
реттелетін белгілі бір қоғамдық қатынастар саласын айтады. Адамдардың жеке
қылығын құқықтық реттеу пәні деп ... ... ... ... ... ... емес ... қатынастардың белгілі бір түріне арналған
жалпы сипаттағы ... ... ... ... ... ... ... алып құқыкты реттеудің пәні болады деп есептеудің де
жөні жоқ. ... ... ... ... ... ... белгілі бір жақтарына ғана құқықтық ықпал әсер етеді.
Демек, құқықтық ... пәні ... ... ... Әр ... ... табиғаты бойынша объективті түрде нормативті-
ұйымдастырушылық ықпалға ұшырауы ... және ... ... ... реттеудің механизмін құрайтын құқықтың нормалар мен басқа
да құқықтық құралдардың көмегімен іске асырылатын әсер ... ... ... ... пәні - ... мен банкілік емес қаржылық
мекемелердін, ақша-несие нарығында делдалдық міндетін іске ... ... ... ... ... ... бос ақша
каражаттарын айналымға жіберу аясында пайда болатын қоғамдық қатынастар.
Банкілік құқыққпен реттелетін коғамдық қатынастар – пәні ақша ... ... ... ... ... ақша ... қатынастарда
қолданылады. Мысалы: қаржылық, азаматтық (заем шарты), еңбек ... ... ... ... өндіріп алу), жанұялық (алимент төлеу).
Осы ақша қатынастарының барлығы - бүтіндей алғанда акшалай ... ... бір ... мазмұны, мақсаты және мәні бойынша әр түрлі
болады. Олай болмаған жағдайда ақша ... ... ... ... еді. Ақша қатынастарының мазмұны мен мақсатының айырмашылығын
мемлекет анықтайды. Ол ... ... ... ... ... ... ... ақшаны тиімді пайдаланудың әдіс-
тәсілдерін анықтау жолымен ақша қатынастарын тараптардың ... ... ... ... толықтыра түседі, ал бұл ... әр ... ... ... ... Мысалы: еңбегі үшін төленетін ақы
түрінде, құқықбұзушылық үшін материалдық жауапкершілік ретінде, ... бөлу ... ... ... ... құндық қатынастарды іске
асыру ушін, өндіріске және материалдық құндылыктарға ... ... ... ету ... ... құқықтың пәні мен принциптері.
Мүліктік қатынастардың экономикалық мазмұны әр түрлі. ... ... ... және ... ... ... ... тұрады. Экономикалық әдебиетте коғамдық өнімді ... ... ... барысында ақша товар айналымынан бөлектеніп, салыстырмалы
түрде ерікті ... ... және осы ... ... ... -
ақша айналымын, екіншіден, - шарушылық ... ... ақша ... ... ... деп ... ... қатынастардын, бір бөліп тікелей өндіріс қатынастарының құрамына
кіреді: өндірістің саласы жене түрлері бойынша ... ... мен ... ... ... ... бойынша да, мазмұны бойынша да бөлу
өндіріспен анықталады. Сонымен ... осы ... ... ... ... ... ... негізгі міндеті - салым қабылдау және несие беру,
есептесуді жүзеге асыру екендігін анықтаған болатынбыз. Банк ... ... ... ... ... беру ... кредитор болады десек, банкілік
құқық реттейтін ақша ... ... және ... ... болады.
Банкілік құқықпен реттелетін ақша қатынастарының ерекшелігі -олардың
уақытша бос ... ... ... байланысты пайда болуында. Банк
өзінің қызметін атқару ... өз ... ... ... ... ... Банк салымшылардың қаржыларын орналастыра ... ... ғана ... ... ... кез ... уақытта ерікті күйін
қамтамасыз етуі керек.
Банкілік несие объективті экономикалық ... ... ... ... авторлардың пікірінше, несиелік қатынастар тікелей товар-
ақша қатынастарынан және құн заңының күші мен халық шаруашылығының дамуының
экономикалық ... ... ... ... ... ... және өндірістің шынайы-заттық ... ... мен ... және ... ... ... туындайды. Сондықтан банкілік несиені өндірістік қорлар
мен айналым қорларының қозғалысының қажетті шарты, экономикалық ... жене ... ... ... ... қатынас деп атайды.
Экономикалық тұрғыдан алғанда, құндылық меншікке емес, уақытша
пайдаланға берілгенде ... ... ... болады. Экономист үшін манызы
зор осы белгі құқықтық ... ... беру ушін сол ... ... емес. Құқық тұрғысынан алғанда, заттың меншік иесі кім екендігінің
маңызы зор. Бұл қасиетті несие ... ... ... оны ... ... ... ... міндеттенетін несие алушы иеленеді. Ол дәл сол
ақшаны ... ... ... алынған ақша заңды түрде меншігіне өтті.
Бірақ, несие шартымен ... ... және ... ақшаны қайтаруы
экономикалық тұрғыдан алғанда сақталып ... ... ... ... ... ... ... несиелік қатынас болса, құқықтық мазмұны
бойынша несиелік құқықтық қатынас болады. ... ... ... ... ... мен несиелік құқықтык қатынастардың басқа
экономикалық қатынастармен және ... ... ... араласу
мүмкіндігін болдырмайды.
Несиені кім, қандай мақсатқа ... ... ... ... ... ... табиғаты бір. Несиенің мәні
өзгермейді, тек формасы ғана өзгереді.
Несиенің формасы оны ... ... ... және ... ... ... ... бір мүдделерге ыңғайын білдіреді. Басқаша
айтканда, несиенің ... оның ... ... ... оны ... ... ... банктер, есептесуді іске асыру барысында делдалдық қызмет
атқарады. Қолма-қол ақшасыз есептесу ақшаның міндетін атқаратын товарлық
қатынастармен ... ... ... түрі. Тиісті қатынастың
негізгі экономикалық мазмұнының көмекші міндетін ... ... ... ... ... ... түр деп ... ақшасыз есептесудің экономикалық-қуқықтық мәні оның
мазмұнында, яғни, тараптардың қуқықтары мен ... Осы ... ... ... ақшаның белгілі бір сапасы мен жеке міндеттері
қолданылатын қатынастардың ішкі ... және оны ... ... ... ... және ... қатынастардың
күрделі құрамын білдіретін банкілік несие мен қолма-қол ақшасыз есептесу
әкімшілік, ... ... және ... ... ... ... әр ... салаларыныд нормаларымен реттеледі деген көзқараста кездеседі. Осы
пікірге сәйкес, несиелік және ... ... ... ... ... және азаматтық, қаржылық және азаматтық немесе азаматтық
және колхоздық-құқықтық элементтерді ... ... ... ... ... біртұтас зерттеу құқық жүйесі және оның жеке салаларының
пәндері туралы қалыптасқан көзқарастармен ... ... ... ... несиелік және ... ... және ... ... және ... ... және ... қатынастарының біртұтастығы идеясын
дамыта отырып тоғысатын көрінеді.
Банктің өз ... ... ... ... қатынастарға
түсетіндігіне қарамастан банктің қызметін бөлуге ... ... ... банкілік қатынастарды тіпті теориялық тұрғыдан шектеу
олардың мәнінің тарылуына әкеліп соғады дейді.
Несиелік және ... ... ... ... ... ... органикалық бірлігінің терістелуі арқылы ... ... ... ... ... қатынастардың
ұйымдастырушылық элементтері мүлжтік қатынастар үшін жоқ және ... ... ... ... мүлікіктік негізін жоғалтып қажеті
болмай қалады.
Банкілік құқықтың нормаларын азаматтық және әкімшілік құқықтың ... ... өз ... ... істететін” болсақ бұл нормаларды
жойған болар едік.
Несиелік және есептесу қатынстары өзінің ... ... ... ... ... банкілік болады және банкілік
құқықпен реттеледі. Оларды банкілік ... ... ... ... ... ... және басқа да элементтерге бөліп тастау
мүмкін емес. Бұл ... ... ... ... ... ... белгілері бар. Алайда, құқықтың әр түрлі салаларының
элементтерінің бір ... ... ... ұйымдастырушылық
бірлігін білдірмейді деген келіспеушілік те ... ... ... ... ... ... салаларының, атап айтқанда,
ұйымдастырушылық және ... ... ... бар ... жер ... ... да ... бірліктің жоқтылығын
мойындауға әкеледі.
Банкілік қатынастардың міндетті субъектісі банк немесе ... ... ... ... ... ... ... Республикасы
Президентінің 1995 жылғы 31 тамызда шыққан ... және ... ... ... ... ... категориясына жатқызылған
операцияларды іске асыру банкілік операцияларды ... ... ... ... алған банктер мен банкілік емес қаржылық
мекемелерге ... ... ... реттелетіп қатынастар - банктердің немесе ... ... ... ... нарығындағы өзінің делдалдық
қызметін атқаруы процесінде ... ... ... ... бос ақша ... айналымға жіберу барысында пайда
болатын қоғамдық қатынастар.
Жоғарыда айтқанымыздай, банкілік құқықтың пәні қоғамдық ... ... ... ... іске ... ... пайда болатын
қатынастар объективті болады: олар экономикалық қажеттілікке байланысты
пайда ... ... ... ... ... қатынастардың
нәтижесінде дамиды. Ал өндіріске - шарушылық жүргізі субъектілерінің
күшейе ... ... ... ... ... ... ... тән. Осы
субъектілердің ... ... ... ... ... бір ... тап болуы мүмкін немес керісінше, уақытша бос қалған ақшаны
жәрдемақы түрінде бере ... ... ... ... ... бір жағынан, өз тарапынан несиелік қолдануды ... ... ... ... ... екінші жағынан, сол орталықтың
маңында ... ... ... ... ... ... ... мазмұны - несиенің пәні бола алатын құндылықтарға қатысты
сұраныс пен ұсынысқа ... Дәл осы ... ... банкілік
іс қамтиды.
Әдебиеттерде банкіліқ құқықтың қарайтын ... атап ... банк пен ... ... ... ... ... ұйымдастырудың негізгі принциптері мен несиелік ... ... ... ... жеке саланың пәнін қарау үшін тым
шектеулі және ... ... жоқ ... пікірлер кездеседі. Бұл
көзқараспен келіспеуге болады. Біріншіден, банкілік жүйенің дамуымен қатар
банктер көрсететін қызметтердің де ... өсіп ... осы ... ... саны көбейіп, одан әрі дамудың нәтижесінде
реттелетін қатынастардың ... де ... ... И.И.Кауфман айтқандай
“несиелермен қақтығысатын кез-келген мүдде ... ... ... банкілік
істің шеңбері де сондай кең болады. Ақша айналымы және ақша ... ... ... ... ақша айналымын да, ақша аударуды
да жеңілдетіп, жетілдіре түсетін несиемен соқтығысады”.*
Қорыта айиқанда, ... ... ... ... ... ... бірге банктер мен клиенттердің өзара қатынастарын
реттейтін құқықтық нормалардың мәніде ... ... және ... ... банктердің құқықтық
жағдайымен теңестірілетін басқа да несиелік мекемелердің атқаратын қызметі
ерекше табиғатына байланысты ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру барысында пайда болатын
қатынастар азаматтық құқықпен реттелетін ... ... ... ... өзінің ақшасын емес, қарызға алу негізінде сырттан
тартылған қаражатты пайдаланады.
Клиенттің өзі сеніп тапсырған қаражаты банктің меншігінде ... ... ... ... ... банк ... атқарады. Ие, мүлікті
тапсыру жөніндегі ... ... ... ... ... банкке
тапсырған мүлкі банктің меншігінде болады және сол ... ... ... мүлікті басқа тұлғаларға пайдалануға бере ... әр ... ... ... ... бар. Алайда, әдебиеттерде банктің
ақшаға ... ... ... ... ... ... түрінде ақша салғанда
ғана пайда болады, себебі, меншік құқығы тек ... ... ... ... пікір де кездеседі. Дегенмен банкке ақша тапсырған ... ... ... ... ... меншік иесіндей қарайды және оның өз
ақшасын алу үшін талап ету құқығы ... ... Ақша иесі үшін ... ... онда ақша болмай қалмайтындығына деген ... ... ... ... ... ... баска салаларынан
айырмашылығы - оның белгілі бір мерзім аралығында еркіндік ... ... ... жұмыс істеуінде. Елдегі банктердің қызметінің тұрақтылығы
мен сеінімділігі - бұл ... ... ... ... клиенттері шығынға ... ... ... ... ... ... қызмет етуі керек. Дүние
жүзінің нарықтық экономиканы таңдаған ... ... ... ішшде,
Қазақстан да банкілік заңдарды банкілік салада пайда болатын қатынастардың
өзіндік ... және ... ... реттеудің қажеттігін ескере
отырып, азаматтық және қаржылық заңдар жүйесінен белін қарайды. Мысалы, ГФР-
да ... ... ... ... алу ... банктердің несиелік
операциялары, берілген несие бойынша проценттер алу ... және тағы ... ... 1961 ... ... туралы заңмен реттеледі. Эмиссиялық
банктердің құқықтық жағдайлары да арнайы заңдармен: ... ... - 1993 ... ... ... ... жағдайы – 1946 ... ... ... анықталады. Қазақстанда банкілік заңдарды
азаматтық заңдардан болу Президенттің “Ұлттық банк туралы” және ... ... ... ... заң күші бар ... ғана емес,
Казақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... ... ... ... ... болсақ, банктерді құру, қайта құру, жою,
олардың қызметі және банкроттығымен ... ... ... және есеп ... ... ... жеке түрлерін
лицензиялаумен қатысты пайда болатын қатынастар, егер, банкілік ... ... ... ... ... Жеке ... дуалистж жүйесі
қалынтасқан елдерде көптеген банкілік мәмілелерге ... және ... ... ... қолданылады. Бірақ, бұл қолдану банкілік
құқықтың азаматтық ... ... ... және ... қатынастардың
субъектілерінің тараптарның атауын алумен шектеледі. ... ... ... ... ... ... көп ... ұшыраған. Банкілік
мемлелердің құқықтық табиғаты жөнінде біз кешірек айтатын боламыз. Банкілік
операцияларды жүргізуді азаматтық заңдармен ... ... ... ... ... екендігін мойындаған дұрыс.
Бірақ банкілік операцияларды жүргізудің барлық жағдайы ... ... Заң ... ... ... ұсак-түйегіне дейін
қамтитын банкілік операциялардың екі түрі бар.
Біріншісі - эмиссиялык операция. Басқа банкілік операциялардың ... ... ... ... ... орын ... Ол әдетте бір ғана
орталық эмиссиялық банкке тапсырылады. Операцияны дұрыс жүргізудің ... үшін ... зор, әрі ол ... және мемлекеттік қаржылардың жай-
қүйімен тығыз байланысты болады.
Күшті заңның ... ... ... ... бір сала - валюталық
операциялар. Бұл жерде де алға қойылатын мақсат - ... ... ... оның ... ... ... біз, ... құқықтың пәнін халықтың, шаруашылық
суъектілерінің, ... ... бос ақша ... ... ... банктер мен банкілік емес қаржылық мекемелердің ... ... ... ... барысында пайда болатын қоғамдық
қатынастар құрайтынын ... ... ... құқықтық принципті одан шығатын
қорытынды құқыққа сейкес ... ... ... De lege Ferenda мәселесін
қарағанда ақылға сыйымды болса ғана тұжырымдауға болады. Әдетте, құқыктық
принциптердің ... ... ... ... ... ... да
бір институттың қызмет етететін ... ... ... ... ... ... жеке құқыктық қатынастарды біртұтас ... ... ... болып табылады. Осы мақсатты ... біз ... ... керек болатын проблеманы анықтаймыз. Бірінініі
жағдайда - күші бар ... ... ал, ... жағдайда - ақылға
сыйымдылық тұрғысынан шешім табамыз. Шешімге келгеннен кейін ... ... ... Кез ... ... табиғаты прагматикалық
сипатқа ие. Ол қандай да бір теоретикалық проблеманы шешудің ыңғайлы тәсілі
болып табылады.
Банкілік ... ... ... принциптер үш жағдайға келіп
тіреледі: бірінініден, ... ... мен ... ... ету, ... ақша ... реттеу, үшіншііден, банктерге
материалдық және процессуалдық сипаттағы жеңілдіктер беру. Бұл ... ... ... ... қызметті тек қана банктердің іске асыруы принципі;
3)банктердің тек ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктердің шаруашылық-оперативтік
қызметіне араласпау ... ... ... принципі дегеніміз, біріншіден, банкілік
қызметпен тек лицензиясы болса ғана айналысады; екіншіден, ... ... ... іске ... ... ... яғни,
банкілік операциялардң түрлері көрсетілуі керек; үшіншііден, ... ... ... ... іске ... Ұлттық банк жүргізеді;
төртіншіден, лицензияны қайтарып алу ... ... ... ... ғана ... ... тек банктер іске асыратындығы принципі ... ... 1995 ... ... “Банктер және банкілік
қызмет туралы” заң күші бар ... ... ... Бұл ... ... ... ... және ресми мәртебесі бар мекемелер ғана
банкілік қызметті жүзеге асыра ... тек ... ... ... ... ... ... біріншіден, банктер банкілік операцияларға ... ғана ... ... ... ... және ... қызметінің аясын шектеу.
Казақстан Республикасы Ұлттық банкінің екінші деңгейдегі банктердің
оперативтік-шаруашылық қызметіне араласпау принципі дегенміз - ... ... ... мен ... өздері анықтауы, банктің
іске асыратын бизнес-планыың несиелік саясатын, маркетинг жоспарын өзінің
жасауы. ... банк ... ... ... ... заңмен көзделген жағдайларда ғана араласуға құқығы бар.
2. Банкілік құқықтық нормалар мен құқықтық қатынастардың ... ... даму ... ... ... ... ... ондағы қатынастардың сипатына карай пайда болады, өзгеріске
ұшырайды және жойылады. ... ... мен оның ... ... ету мүмкіндігі құқықтан тыс жатқан ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
құбылыстарға негіз болатын әлеуметтік-экономикалық ... ... ... Республикасында ... ... ... ... ... ... Атап ... үнемді және ыңғайлы болып табылатын, қолма-қол ақшасыз есептесудің
ролі артуда және сонымен қатар, ... жаңа ... ... ақша мен бағалы қағаздар менінік иесінен одан әрі ... ... ... ... мысалы: ұрлап кету тәуекелі инфляциямен ауысады;
• ақша айналым реттейпи институттардың ролі артып, кеңейе тусуде, ақша
айналымын іске ... ... ... ... ... ... ... артуда;
• биліктің үш тармағына құқықтық жағнан заң ... да, ... ... ... де ... ... жаңа ... билік косылуда.
Осы және тағы да баска көптеген факторлардың ықпалымен ... ... ... ... Олар ... ... ... халықаралық құқықтық ортаны да қамтиды:
а)банкілік құқыктың барлық жерлерде дами түсуінің нәтижесінде жаңа
құқықтық механизм пайда болады. ... ... ... ... болмауы Қазақстанның құқықтық дауларда жеіңіліске ұшырауына,
Қазақстан банктерінің дүние жүзілік банкілік-қаржылық ... ... ... ... соғады;
б)қаржылық-ақша айналымының кажеттігі неғұрлым нақты классификациялау
үшін белгілерді ашуды, ұымдарды қайта қарап, ... ... ... ... келтіруді, материалдар жинақтауды талап етеді;
в)бәсекелестікке негізделететін кажеттіліктер туындайды.
Банктер:
• салымдардың хауіпсіздігі мен сенімділігін, клиенттің экономикалық
табыс алуын;
• еліміздің экономикалық дамуын, ... ... ... ... және клиенттің бақылауында болуын
қамтамасыз етуге ұмтылады.
Банктер осы ... ... ала ... ... ... қызмет ету ережелерін шығарады.
Банкілік құқық - қаржылық құралдардың айналымы саласындағы құқықтық
қатынастарды ... ... мен ... ... ... мен ... қазіргі кезде құқықтың әр ... ... әр ... нормативті актілерде бекітілген. Тіпті атаулы
нормалар бір-бірімен келісілмеген, кейде бір-біріне қайшылық тудырады.
Қазақстан Республиқасының Банкілік құқығы қазіргі даму ... ... және ... ... да ... Ол ... ... барысында пайда болатын сондай-ақ, қаржылық ... ... ... ... ... ... жалпы және
жеке мүдделердің келісімі ... ... ... ... ... жүйесі.
Экономиқалық негіздердің сақталып қалуы болашақта банкілік құқықты
жеке құқық саласына айналдырады. Мәні жағынан бұл бірнеше құқық ... мен ... ... ... тәртіптегі құқық саласы
болмақ.
Банкілік құқық ... ... ... ... ... қатынастарға қатысушылардың құзіретін және
банкілік қызметті іске асыру тәртібін анықтайтын құқықтық нормалар;
2) іскерлік банкілік ... ... ... ... ... пен
құқықтық қатынастарды іске асырудың қалыптасқан тәртібі мен ережелері;
3) қарама-қайшылық сипаты бар ... ... ... мен ... сот ... ... банкілік соттық тәжірибе;
5) банкілікк құқықтық ой-сана.
Банкілік құқықтың ерекше құралдарына :
▪ принциптер мен презумпциялардың өңделген жүйесі;
▪ іскерлік ... ... кең ... ... ... дамыту;
▪ банкілік ... ... ... мен ... ... ... сақтандыру нормалары;
▪ тәуекелдердің құқықтық аныңтамалары;
▪ банкілік қызметтінн субъектінерін ... ... ... ... ... процедуралық нормалар;
▪ стандарттар және т. б. ... ... ... кез келген, кешенді түрде өзгеріп отыратын
жаңа құқық салаларының құрылымы секілді дамуды қажет етеді.
Банкілік құқықтың құрылымы:
• банкілік ... ... мен ... ... оның ... ... құрылымын және принциптерін аныңтайтын
нормаларды;
• банктерге атқарушы және сот ... ... ... ... ... ... құзіретін, олардың құрылу тертібі мен
процедурасын бекітетін ... банк ... ... ... алу және ... басқару
органдары туралы нормаларды;
• банктер пайдаланатын мүліктер туралы, өзіндік және ... ... ... ... банктердің мүліктік және заттық
құқықтары туралы нормаларды;
• банкілік операциялар мен мәмілелер туралы нормаларды;
... ... мен ... ... ... ... олардың
құқықтық жағдайы, құқықтары мен заңды мүдделері туралы нормаларды;
• банкілік құқықтық ... ... ... ... ... ... барлық нормаларды ... ... деп ... ... ... банкілік заңдарды
жақсылап талдасақ, аталған нормалардың ... ... ... ... ... ... байқаймыз. Алайда бұл, әлі
қалыптасу сатысында жүрген жана құқық саласына тән құбылыс.
Дегенмен, ... ... ... азаматтық құқыққа ешбір
қатысының жоқтығы қазірдің өзінде-ақ түсінікті.
Жоғарыда аталған құрылымның ... ... ... ... ... ашып көрсеткеніміз жөн. Банкілік құқық ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың ... және тағы да ... ... ... ... Мұндай ықпал
етуді қамтамасыз ету үшін банкілік құқыққа сәйкесінше құралдар мен тәсілдер
қажет.
Әдетте, жалпы құқықтық құралдарға рұқсат ету, ... ... және тағы да ... ... ... ... ... құқықтың
идеалді құрылымында, бәрінен бұрын, құқықтық нормалардың мүмкіндігін
анықтайтын, олардың арасында байланыс орнататын ... ... ... ... берететін жалпы ережелер түріндегі ... ... әрі ... ... ... түрлерін: банктің ұйымдастырушылық-
құқықтық формасы, оның ... ... ... ... ... түрі және тағы басқалар;
• рұқсат етулер мен тыйым салуларды;
• белгілі бір әрекеттерге немесе ... ... ... мен ... ... мен ... ... қолдана беруге болады.
Банкілік құқықтық қатынастар төмендегідей ерекше белгілердің ... ... ... ... ...... ... несиелік ұйымның болуы;
2) арнайы объектінің - қаржылық құралдардың ... ... ... ... ... ... ... іске асырылуы, яғни, тараптардың құқықтық қатынастың ... ... ... ... ... анықтайтындай еркі болмайды, сонымен
қатар, бұл қатынастарға мемлекет тікелей немесе жанама түрде қатысады.
Банкілік құқықтық қатынастар ... - ақша мен ... да ... ... ... құралдары және товар ретіңде қолданатын өзінің
ерекше құқықтық мәртебесін жүзеге асыратын банктер мен басқа да несиелік
ұйымдардың ... ... ... жалпы және жеке құқықтың
нормаларымен реттелететін қоғамдық қатынастар.
Банкілік құқықтық қатынастар субъектілердің құрамына қарай:
• банктер мен ... ... ... ... екі ... ... ... банкілік операциялар
жөніндегі құқықтық қатынастар;
• Ұлттық банк пен ... ... ... ... ... ... ... одақтар, ассоциациялар және тағы да басқа туынды
құрылымдар құру ... - ... ... ... ... банк пен ... ... - өзара өкілдік қатынастары;
• Ұлттық банк пен ... ... ... ... ... және есеп беру ... ... қатынастар деп бөлінеді.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... да классифиқациялануы мүмкін:
• пассивті банкілік операциялар, мұнда ... ... ... - банкілік салым, банкілік шот институты, бағалы қағаздар шығару;
• активті банкілік операциялар, мұнда банк қредитор - ... ... ... ... және ... талапты ұсыну туралы шарттар;
• делдалдық ... ... - ... ... ... ... (көмекші) банкілік операциялар - акпараттық және басқа
қызметтер көрсету жөніндегі құкықтық қатынастар.
Мазмұнына ... ... ... ... ... түрі ... ақша қаржыларымен байланысты ... ... ... ... ... ... ... қандай да бір атауларды
пайдаланумен, банктің іскерлік абыройын қорғаумен байланысты мүліктік емес
құқықтық ... ... және ... ... ... ішкі ... ... байланысты ұйымдастырушылық құқықтық қатынастар.
Банкілік құқықтық қатынастардың пайда болуының негіздерк
1) заң ... ... ... ... ... іске асыру
барысында;
2) әкімшілік акт, мысалы: лицензия беру немесе ... ... шарт ... ... ... зиян келтіру.
Банкілік құқықтық ... ... ... ... ... - ... мен заңды тұлғалар, басқа да ұйымдар;
б)банктер мен ... ... ... ... ... билік органы және банкілік
жүйенің орталығы ретінде - Қазақстан Республикасынын, Ұлттық Банкі;
г)банкілік ... - ... ... ... ... ... қызметті мемлекеттік реттеуді және Банкілік жүйемен
арақатынасты іске асыратын ... ... ... ... ... ... әр түрлі құқықтық
қатынастар немесе құқықтық ... ... ... ... қатынастың негізгі белгісі екендігін естен шығармау керек. Ол -
құқықтық қатынасқа қатысушылардың ... ... ... яғни,
бір-біріне қарағанда белгілі бір құзіреті болатындығын білдіреді.*
Банкілік құқықтық қатынастарға ... ... ... ... ... ... клиенттер арасындағы құқықтық
байланыстарға немесе құқықтық қатынастарға негізделететінш ... ... ... ... болған жағдайда ғана пайда болатын банкілік
құқықтық қатынастардын ... ... ... ... қатынастардың құрылымын талдау кезінде құрылымды
құқықтық қатынастық ... ... деп ... ... ... ... ... жөн. Егер, құқықтық қатынасқа
“материалдық мазмұн мен құқықтық нормалардың ... деп ... ... онда ... ... және ... ... субъективті заңды
құқықтар мен міндеттерді де бөліп көрсетуге болады.
Құқықтық қатынастың құрамындағы субъективтік құқықтарды ... ... ... Бұл ... заңмен рұқсат етілген, ерін, кепілдік берілгенн
мінез-құлықтың мүмкіндігі туралы субъективті ... ... сөз ... ... ... ... ... құқықтар мен міндеттердің
пайда болуының принципиальді ерекшелігі тән, яғни, бір мінез-құлықта пайда
болуы әр түрлі ... мен ... ... ... Осы ... ... бір бөлігі өз еркімен ерік білдіру және ... ... ... ... және ... мазмұны шартпен анықталады. Келесі бір
бөлігі заңмен немесе нормативті-құқықтық актімен бекітіледі және жалпы-
құқықтық сипатқа ие ... ... ... ... ... ақша салу, ақша
аудару туралы нұсқау беру, шоттар мен салымдар бойынша жасалған ... ... алу, ... ... ... ... пайдалану
және тағы да басқалар жатады. Клиентің ... шот ашу ... ... ... ... жүргізу мерзімін сақтауды, барлық операцияларды
банкілік ережелер мен шарттарға сай ... ... ету ... ... ... ... жағдайда ол мемлекеттік мәжбүрлеу органдарына
жүгіну мүмкіндігін беретін құқыққа ие болады.
Клиент, сонымен бірге, банкілік ... мен ... де ... ... ... бекілген формаларын сактауға, қажетті ақпарат
беруге.
Банктің субъективті құқықтары мен міндеттері басқа ... ... ... мен ... болып табылады. Сондықтан да банк
клиенттің ақша ... ... ... операцияларды іске
асырудың неғұрлым ыңғайлы режимін қамтамасыз етуге бағытталған әрекеттерді
атқаруы керек.
Сонымен ... банк ... ... бірлгін, осы банктің
төлемқабілеттігін, ... ... ... ету қажеттігімен
түсіндірілетін жалпы құқықтарды да иеленеді. Мысалы: банк ашық ... ... ... ... ... ... ... клиенттерінің
ақша қаражаттарына тиісп құжаттарға сәйкес, ... ... ... пен ... операцияларды жүзеге асыруға міндеті.
3. Банкілік құқықта қолданылатын құқықтъқ реттеу әдістері .
Құқықтық реттеу проблемасы күрделі және заң ... аз ... ... Заң ... Бұл ... әр түрлі пікірлер
қалыптасқан. Б.В.Шейдлиннің айтуынша, құқықтық реттеу дегеніміз - ... ... ... ... ... мен қызмететіне мемлекеттің құқық
нормаларын шығаруы, оларды қолдануы және нақты ... ... ... ... етуі ... ... ... ету формалары.*
С.Н.Братусь керісшше, құқықтық нормалар адамдардың мінез-құлығының ... ... сол ... ... деп ... ... жағдайда
құқықтық реттеу адамдардың ... ... ... ... ... ... мәні - билік етуші таптың заңмен белгіленген еркше
субъектінің еркін бағындыруда - деп жазады Н.Г.Александров.*
Л.С.Явич ... ... ... пікрлерін жинақтап, құқықтық
реттеуге ... ... ... ... ... деп ... мемлекеттің құқықтық ықпал етуінің барлық формаларын айтамыз.
Ықпал ету құқықтық нормаларды жеке тұлғанық ... ... ... ... ... бағындырумен түсіндіріледі және оның мақсаты адамдардың
мінез-құлығының шеқарасын анықтап, экономиқалық және ... ... ... ... сәйкес қоғамдық қатынастарды тәртіпке келтіру, сол
қатынастарға тұрартылық пен нақты күш ... ... ... ... келесі компоненттерден
қалыптасады:
а)тараптардың құқықтары мен міндеттерін бекіту сипаты ... ... ... актінің күшімен);
б)субъектілердің жасайтын әрекеттерінің сипаты («автономия», ... ... және ... ... сипаты (тараптардың ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз етудің
құралдары(талап қою, әкімшілік).
М.Д.Шаргородский мен О.С.Иософфе: “Құқықтық реттеу дегеніміз ... ... ... ... ... ... ... қажетті мінез-құлығын қамтамасыз ... ... ... Ол ... салу, рұқсат ету, нұсқау түрінде болуы ... ... ... ... әдістеріне тән твмендегідей маңызды
белгілерді атайды.
Біріншіден, құқықтық реттеу ... ... ... тиімді мінез-
құлығын қамтамасыз етететін ерекше тәсіл. Оның ... - ... ... ... әдіс ... ... мен құбылыстардың
барлығына емес, дамуына мемлекет пен ... ... ... ... ... ... ... әдісінің ерекшелігі - оны мемлекет
аппаратына кірететін барлық әлеуметтік басқару жүйелерінін, ... ... ... ... ерекшелігі оның ерекше әлеуметтік
ережелерде - мемлекет белгілейтін немесе санкциялайтын құқықтық ... ... ... аса ... ... В.Д.Сорокин айтқан. Оның көзқарасы
бойынша құқықтық реттеу әдісі негізгі үш бастаушы тәсілдерде - ... ... ... ... ... ... ... салуда
көрініс табады. Құқықтық реттеу әдісі осы үш компоненттердің ... ғана бола ... ... ету, ... және ... салу ... реттеу
әдісінің ішкі құрамдас бөліктері болып табылады.
Рұқсат ету, ... және ... ... арақатынасының ерекшеліктеріне
қарай құқықтық реттеу әдісінің көрнісінің үш варианты, яғни, әлеуметтік-
құқықтық ... ... ... мен ... ... үш типі бар. Демек құқықтық реттеудің әрбір типі бір элементі
реттеуші, ал ... ... ... ... ... ... біртұтас
құқықтық әдістің вариантын білдіреді.
Осылайша, В.Д.Сорокин ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық типтерге бөледі.
Әрбір құқық саласының өзіне тән ерекше құқықтық реттеу әдісі бар деген
көзқараспен В.А.Сорокин келіспейді. ... ... ... ... ие ... ... ... тінсінше типін қалыптастыратын
сәйкес элементтері іс жүзінде құқықтық нормалардың үш ... ... ... ... ... барлық салалары қалыптасады. Рұқсат ету,
нұсқау, тыйым салу тиісті материалдық құқық саласының пәніне кіретін қандай
да бір құбылыстар мен ... ... тең роль ... ... нақ
осы жағдай реттеудің басты типінің материалдық негізі болып табылады»,-
дейді.
В.Д.Сорокиннің ... ... ... ... ... қатынастарды
құқықтық реттеудің ұқсас әдісітермен реттелуін логиқалық тұрғыдан жақсы
түсіндіреді. ... ... ... ... құқықтық реттеу типтерінің өз
ерекшеліктері бар ... ... ... Бұл ... құқық
нормалары мен олар реттеуге бағытталған қатынастарды қарау барысында ашылуы
мүмкін. Құқық нормалары мен қоғамдық қатынастарды біртұтас ... ... ... ... ... ерекшелігін көрсететін төрт
қатегорияны атайды: ... ... ... ... ... ... сыртқы шарттары, қатынастардың мазмұны,
олардың құқықтық қамтамасыз етілуінің формалары.
Қоғамдық ... ... ... оларға нақты құқықтық
қатынастардың көмегімен ықпал етуге келіп тірелмейді, заңды немесе басқа ... ... ... ... ... ... қатынастарды құқықтық реттеудің, әдістері құқық
нормалары мен қатынастар арқылы көрінеді екен. Мемлекет ... ... үшін ... ... белгілі бір тобына құқықық реттеудің
әдісін белгілейді. Бекітілген мақсатына сәйкес, қоғамдық ... ... ... ... ... ... мен ... анықталады. Кез
келген құқық саласы, соның ішінде, банкілік ... та ... ... құралдарды анықтау реттеудің қарапайым үш тәсіліне негізделген:
а)азаматтық-құқықтық - шарт бостандығы және құқықтық нормалардың
диспозитивтігі ... - ... ... - ... салу ... ... ... тәсілдердің алғашқы екеуінің қасиеттері
болады, себебі, бірінші жағдайда мемлекет адамдардың тәртгбін өзі ... ... - ... өз ... ... реттеуі үшін
мүмкіндгік бере отырып, тек ... ... ... ... әдісі
адамдардың санасы мен еркіне әсер ету тәсілі рететінде банкілік құқықтық
қатынастарға қатысушылардың шарт ... және оны ... ... ... оның нәтижесінің объективті болуына, ... ... іске ... ... ... ... ... әдісі өзіне сәйкес қоғамдық қатынастардың түрімен
сипатталады. Қатынастарды қарастыру барысында, біз, олардың көбі ... ... ... ... ... қатынастың бір бөлігі
азаматтық құқық реттейтін құқықтық қатынастармен ұқсас. Қатынастардың бұл
бөлігі субъектілердің ерік білдіру ... ... ... ... ... ... ғана болады.
Банкілік құқықта қолданылатын диспозитивті тәсілдің ерекшелігі
тараптардың теңдігі мен олардың ерік білдіру ... ... ... ... арасындағы қатынастарға үшінші тұлға операцияларды жүргізу
ережесін бекітетін Ұлттық банк қатысады. Мысалы, ... ... бере ... ... ... ... ... Шартта берілететін несиенің мөлшері,
мерзімі, несиені пайдаланғаны үшін төленететін ақы мөлшері, несиені қайтару
шарттары, несиені қамтамасыз ету ... және тағы да ... ... ... банк пен клиент ерікті тараптар рететінде әрекет жасайтын
секілді, алайда, бұл алдамшы ... ... ... осы ... деген
ықпалы өте зор. Орталық банк клиентке де, банкке де орындау міндетті болып
табылатын несиелеудің жалпы ережелерін ... қана ... ... ... ... құны мен ... әсер ... нормативтер мен
лимиттер бекітеді, тіпті, банкілік операциялардың теуекелділігінің дәрежесі
жоғары түрлерін тоқтата тұру немесе шектеу туралы ... ... ... ... ... ... көмегімен Ұлттық банк банк
пен клиенттің қатынастарына ... оған ... ... етеді.
Әдебиеттерде банкілік мәмілелердің құқықтық табиғаты туралы кең
тараған көзқарастардың бірі - оларды ... ... ... болып табылады. Азаматтық-құқықтық мәмілелер қатарына сату-сатып
алу, комиссия, тапсырма, сақтау, кепіл шарты секілді шарттарды ... ... ... ... ... заңдарында көрініс тапқан.
Өзінің қызмететін халықтың, кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша қорларын
билеуге негіздейтін, ірі шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... бағыты мен мақсатын өзгертуге заң
шығарушыны мәжбүр етеді. Бұл жерде банкілік заңдар ... өз ... ... ... ... алады. Қорғаудың осы тәслінің өзі ерекше.
Бірінші жағдайда, тараптардың еркін байланыстыратын императивті
сипаттағы нормаларды ... ... ... ... ... ... болса,
екіншіде - банк яғни борышқор бақылауға алынады. Банкілік ... ... ... ... ... тоқтау салатын бірқатар
ережелер бекітіледі, бақылаудың арнайы органдары ... ... ... ... ... - ... пен ... қатынастар. Алайда бұл бағынушылықты классиқалық әкімшілік
бағыныштылық деп ... ... ... ... ... шаруашылық
қызметке араласпайды. Ұлттық банктің екінші деңгейдегі банктердің қызметін
реттеуі олардың ... ... ... ... ... ... іске қосу ... нормативтер, нормалар, лимиттерді бекіту,
осыларды сақтау банктердің қызмететін белгілі бір шеңберде ұстап ... ... ... ... мүдделерін қорғауды
қамтамасыз етеді, елдегі ақша-несие жүйесінің тұрақтылығын қолдайды. Әдетте
осы нормативтерге Жарғылық ... ... ... өз қаражатының
жеткіліктілігінің коэффиценті, бір борышқорға есептелететін тәуекелдің
мақсимальді мөлшері, жою коэффиценті, ашық ... ... ... ... ... ... ... қолданылатын өктем нұсқаулар әдісі ... ... ... дәл осындай әдістерімен салыстырғанда
бірқатар ерекшеліктермен ажыратылады. Банкілік құқықтың ... ... - ... саладағы өктем биліктердің бір ғана
субъектіден - Ұлттық банктән шығатындығында. ... ... ... және ... ... ... тек қана заңдарға бағына отырып,
өз бететінше іске асырады.
Осылайша, банкілік құқықта қолданылатын ... әдіс ... ... ... ... және ... да ... емес қаржылық
мекемелердің қызметіне бақылау жүргізуі формасында болады.
Банкілік шарт ... ... ... ... Шарт ... ... әдісі
ретінде азаматтық құқықтың құралына жатады. Бірақ әдебиеттерде, шарт
құқықтық реттеудің азаматтық ... ... ғана емес ... ... ... Шартты құқықтық ықпал ету механизмі ... ... ... да ... жол ... Мен осы пікірді колдаймын.
Банкілік шарт азаматтық-құқыңтық шарттан төмендегідей себептерге
байланысты ажыратылатын шарттың ... ... ... ... ... ... - ... тетеңдігі.
Банкілік шарттағы тараптар іс жүзінде тең құқылы емес. Көп мөлшердегі ақша
қоры бар банк экономиқалық тұрғыдан ... ... ... ... ол ... шарттарын коя алады. Сонымен қатар, өзінің ... ала ... ... күші бар ... ... банктер өздерінің
клиенттерінің қызметін тексеріп, бақылау жүргізеді Мұның өзі тараптарды
теңсіздікке ... ... ... ... ... қалаушы екінші принципі - шарт
бостандығы, тараптардың ерік білдіру ... ... ... ... ... элементтері бар. Алайда ол әр ... ... ... ... банк ... ... ішкі
ережелермен және нұсқаулармен, сондай-ақ, Ұлттық банктің қарауындағы ... ... ... ... ... ... формасынан және банкілік операцияларды жүргізу ережесінен
ауытқу екінші денгейдегі банктерге Ұлттық банктің ... ... ... ... ... жеке ... ... лицензиясын
қайтарып алуға дейін түрлі санкциялар қолдануына әкеліп ... ... ... ... ... ... ... ғана тынады.
4. Азаматтық құқықтың институты рететіндегі шарттық құқықтың нормалары
диспозитивті сипатымен ажыратылады. Құқық нормалары тараптар шарттың мен-
жәйін өздері ... ... ... ... құқықта шартқа
отыруды, оны орындаудың жағдайлары мен тәрібін реттейин нормалардың ішшде
диспозитивті ... өте ... ... ... шарт ... - бір жағынан банк ... ... ... ... тұратын тараптардың келісіміне Ұлттық банк экономиқалық
механизмдердің көмегімен, тікелей ... ... ... ... ... шарттарды орындамаған жағдайда міндеттемені бузған тарапқа
азаматтық-құқықтық ... ... ... банк ... ... -
әкімшілік салдар туатын шарт.
Банкілік бақылау құқықтық реттеу әдісі ретінде.
Банкілік бақылау негізгі екі формада іске ... атап ... ... ... органы рететіндегі Ұлттық банктің жүзеге асыратын
бақылауы; екінші деңгейдегі банктердің бақылауы.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 ... ... ... ... ... туралы» заң күші бар Жарлығына
сәйкес, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... және ... алу женіндегі операцияларды іске
асыратын ұйымдардың ... ... және ... ... болып
табылады.
Қазақстанның Ұлттық банкі банк жүйесінің, сондай-ақ, шетел валютасын
сату-сатын алу және ауыстыру жөніндегі ... іске ... ... етуі үшін қажетті жағдай жасауға және адал банкілік
бәсекелестіктің принциптерін енгізуге ықпал етеді.
Оның реттеуші ... ... ... ... ... ... ... қоедиторлардың, салымшылардың
және клиенттердің мүдделерін қорғауға бағытталған.
Ұлттық банктің іске асыратын банінлік бақылау үш ... ... ... ... (текущий), кейінгі (последующий).
Алғашқы бақылау Ұлттық банктің банктер мен ... ... ... және ... ... мекемелер үшін лицензиялық процедуралар
мен нормативтер бекітуімен, сондай-ақ ... ... ... ... жүргізуімен түсіндіріледі.
Банк ашуға рұксат беру барысында Қазақстанның Ұлттық банкі құрылтай
құжаттарының заң ... ... ... ... ... ... ... резиденті емес
құрылтайшылардың Қазақстан Республикасы резидент-банктерінің ... ... ... банк ... сәйкестігін (басқарма
төрағасының, оның орынбасарларының, бас бухгалтердің, бөлімдер ... ... және бас ... ... ... ... қайта құрылып жатқан банктің ... ... мен ... ... мүмкіндігін көрсетететін бизнес-
планының сәйкестігін, банкті ашуға рұксат беру туралы арызға тіркелген ... мен ... ... ... ... банк ... ... рұқсат беру туралы шешім қабылдау үшін
қажетті қосымша құжаттар мен акпаратты сұратып алуға ... ... ... ... және ... қызмет
туралы» Жарлығына сәйкес, Банкілік операциялар қатарына ... ... ... беру ... ... банк ... ... шараларының орындалуын, сонымен бірге, Ұлттық банктің нормативті
талаптарына сай, ... ... мен ... ... ... ... ... жарияланған Жарғылық қордың тәленгендігін
растайтын ... ... ... банкілік бақылауды Ұлттық банк Ұлттық валютаның ... ... ... ... ... ... ... іске
асырады. Банкілік бақылаудың бұл формасы банктердің қаржылық - шаруашылық
қызмететіне талдау жасау және банктердің және ... ... ... ... ... ... сатып алу жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын
мекемелер мен ұйымдардың қызмететін тексеру ... ... ... ... ... ... ... атқаруға қажетті ақпаратты алу арқылы
іске асырылады. Қаржылың-шаруашылық қызметті талдау әдісімен ... ... банк ... мен олардың филиалдарынан белгіленген уақытта
есеп беру ... ... ... ... түрде іске асырып отырады.
Бухгалтерліқ банкілік және ... да есеп беру ... мен ... ... бұзғаны үшін жауапкершілікті Ұлттық банк бекітеді ... ... ... ... ... ... ... соның ішінде,
Қазақстан Республикасынан тыс ... ... ... мен ... несиелердің мөлшеері туралы, орындалған ... ... ... операциялар туралы және ... ... ... басқа да мәліметтерді беруге міндетті. Жүргізілген талдаудың
нетижесінде банктер мен олардың филиалдарының ... ... ... ... қолға алынады.
Ұлттық банк банкілік және қаржылық статистиканы дайындап, ... ... үшін ... мен ... ... Ұлттық банкінің
лицензиясы негізінде банкілік операциялардың жеке ... іске ... емес ... ... ... ... алуға құқылы.
Қазақстан Республикасы Президенинің 1995 жылғы 30-наурыздағы “Банктер
және банкілік қызмет туралы” заң күші бар ... ... ... ... ... барлық банктер мен олардың филиалдарының
қаржылық-шаруашылық қызметін тексеруді іске асыруға құқығы бар ... ... ... ... үшін ... ... ... жерде бақыланады.
Банктердің инспекциясын тікелей Ұлттық банктің қызметкерлері немесе арнайы
шақырылған ... ұйым ... ... ... ... және ... ... орындау үшін аудиторлық ұйымдардан ... ... ... ... алуға және сол ... ... ... ... құқығы бар.
Банкті қайта құруға келісім беру барысында Ұлттық банк банкті ... ... беру үшін ... заңмен көзделген барлық құжаттардың
болуын, ... ... ... ... ... шешімінің
заңдылығын, қайта құру туралы қабылданған шешімнің банк ... ... ... ... және ... басқа да талаптарына
сәйкестігін тексереді.
Пайдаланған әдебиет
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Агарков М.М. Основы банкоскокго права. Курс лекции. ... М., Бек, ... ... Д.А. ... система СССР. М.1982
3. Алексеев С.С. Пробелмы теории права. Свердловск, 1972.
4. Банковское дело. Под ... ... М. 1992, ... ... дело. Учебное пособие в 2-х частях. Санкт-Петербург.
1992.
6. Банковское дело. Учебник под ... ... ... ... ... ... ... пособие под редакцией Ю.А.Бабичевой
М.1994.
8. Банки н.а развивающихся рынках. 2 тома М.1994.
9. Банки Казахстана на ... ... ... ... ... ... расчеты в СССР. М.1946.
11. Белоглазова Г.М. коммерческие ... в ... ... ... Борисов С.М. Госбанк и банковская система в условиях ... ... ... ... и ... 1990. ... Бричко Л.В. правовые основы деятельности Госбанка СССР как
расчетного центра страны. Автореферат. М.1996.
14. Гражданское ... Под ... ... Е.А. ... М. ... ... ... Дж., колин Д. Кэмпбелл, Розмарин Дж. Кэпмбелл.
Денрги, Банковское дело и ... ... М-Л, ... ... М.Л. Предприятие клиент банка. Расчетное кредитное
обслуживание. Валютные операции. М. ... ... М.Л. ... реформа и финансовое право. М. 1968.
18. коган М.Л. Хозяйственная реформа и ... ... с ... Советское Государство и Прово, 1966
N5.
19. Кузьмин В.Ф. К вопросу о ... ... ... ... ... Н.С., ... В.Ф. Правовые проблемы кредитования ... на ... ... ... Олейник О.М. Основы банковскогоапрва. Курс лекции. М.1997.
22. Осипов Е.Б. Гаржданско-правовые договоры с ... ... ... ... Э.Г., ... В.А. О правовом регулировании расчетных и
кредтных отношении. Советское Государство и Прово, 1962
24. Фурусов Д.А. Банки. ... для ... М.1997.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XV-XVІІІ ғасырлардағы әдет-ғұрып құқығы32 бет
«Табиғатты пайдалану құқығы»22 бет
«қазақ әдет-ғұрып құқығы бойынша мүліктік қатынастарды құқықтық реттеудің ерекшеліктері»103 бет
«Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы»18 бет
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет
Іс жүргізу құқығы5 бет
Адам құқығы23 бет
Адам құқығы мәселесінің халықаралық қатынастарға тигізер әсері6 бет
Адам құқығының дамуы жайлы қазақ ойшылдарының идеялары10 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь