Білім деген не?


"Білім" дегеніміз адамзат тіршілігінің барысында жинақталған әлеуметтік тәжірибе: күнделікті тіршілікте, ғылымда, саясатта, ара қатынаста, өндірісте, қоршаған табиғи және қоғамдық қатынаста тануда т.б. Сол адамзат тіршілігін сақтап және оны алға қарай қорғап, дамытып отырудың қажетті заңдылығы - тәжірибенің ұрпақтан ұрпаққа жеткізіліп, беріліп отыратындығы.
Өмірге келген жас бала, одан соң, жасөспірім, жастар тіршілік тәжірибесіннегізінен үш ортадан көріп, біліп, түйісініп, өзі қатынаса жүріп жинайды. Ол- отбасы, қоршапжатқан орта және арнайы білім жүйесі. Өсіпкеле жатқан жас адам осы үшеуінің арасынан бой көтеретін субъект. Үш орта өзара байланвсты болып, балаға жүйелі ықпал етуге мүмкін. Керсінше, әрқайсы өзінше әрекет етіп, тіпті бірінің ықпалы екіншісінікіне қайшы келуге де ықпал. Осы әр қилы ықпалдар мен әсерлерді өз бойына өткізетін оъект біреу. Ол - бала, жасөспірім, жас. Бала алдында ауапты іс тұрады: нені алу, нені алмау керек? Неден үйреніп, неден жирену қажет? Бұған ол қандай жауап табады, бұл баланың өмірге алғашқы қадамдарын басып қандай тәрбие алғанына,неге бағдарлағанына, ойлау қабілетіне байланысты.
Білімдену тек өскелең жас ұрпаққа ғана емес. Ересектер де тіршілік, қызмет барысында үнемі ізденіс жағдайында болады. Әсіресе еңбек технологиясының жетілдірілуі, экономикалық қатынастағы өзгерістер, жұмыссыздық, ересектердің өзінің білімін жетілдіру немесе қайта даярлық процесінен өту әрекеттерін болмай қоймайтын заңды құбылысқа айналдырды. Білім беру немесе білім алу тек арнайы білімс беретін мекемелер шеңберінен шығып кетті. Мүдделер өзалдына білімденуде, өз еркімен ізденісін жалғастырады. Басқаша айтсақ, қазіргі заманда әр адамның тіршілігінің өзекті саласы - білімдену. "Білім беру" және "білімдену". Екеуінене ортақ және айырмашылығы неде? Жас ұрпаққа білім беру, яғни өмірлік тәжірибемен қаруландыру, отбасының, әлеуметтік ортаның және арнайы білім мекемелерінің ісі екенін айттық. Алұрпақ оны қалайша қабылдады: немқұрайды, ұшқары, терең ұғына отырып, өз тәжірибесінеайналдыру арқылы... Неге бір отбасынан әркелкі мінезді және қабілетті бала өседі, неге бір мұғалімнен оқығандардың білімі, көзқарастары мен қабілеті әртүрлі? Осының бәрі мәселенің білімнің берілуінен гөрі, тәрбиеленушінің өзінің білімденуінде екенін көрсетеді. Ата-ана үйретумен шектеліп қалмай, бала үйренді ме жоқ па, басты назар соған аударылмаса күткен нәтиже келе қоймады.

Білім беру - өркениетті саяси әлеуметтенудің қозғаушы күші

Жеке тұлғаның саяси-әлеуметтік мәртебесі, оның материалдық әлаукатының денгейі мен қоршаған ортадағы беделді көбінесе алған білімінің сапасына байланысты болып келеді. Өз кезегінді білім беру...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




"Білім" деген не ?

"Білім" дегеніміз адамзат тіршілігініњ барысында жинаќталѓан єлеуметтік тєжірибе: к‰нделікті тіршілікте, ѓылымда, саясатта, ара ќатынаста, µндірісте, ќоршаѓан табиѓи жєне ќоѓамдыќ ќатынаста тануда т.б. Сол адамзат тіршілігін саќтап жєне оны алѓа ќарай ќорѓап, дамытып отырудыњ ќажетті зањдылыѓы - тєжірибеніњ ±рпаќтан ±рпаќќа жеткізіліп, беріліп отыратындыѓы.
¤мірге келген жас бала, одан соњ, жасµспірім, жастар тіршілік тєжірибесіннегізінен ‰ш ортадан кµріп, біліп, т‰йісініп, µзі ќатынаса ж‰ріп жинайды. Ол- отбасы, ќоршапжатќан орта жєне арнайы білім ж‰йесі. ¤сіпкеле жатќан жас адам осы ‰шеуініњ арасынан бой кµтеретін субъект. ‡ш орта µзара байланвсты болып, балаѓа ж‰йелі ыќпал етуге м‰мкін. Керсінше, єрќайсы µзінше єрекет етіп, тіпті бірініњ ыќпалы екіншісінікіне ќайшы келуге де ыќпал. Осы єр ќилы ыќпалдар мен єсерлерді µз бойына µткізетін оъект біреу. Ол - бала, жасµспірім, жас. Бала алдында ауапты іс т±рады: нені алу, нені алмау керек? Неден ‰йреніп, неден жирену ќажет? Б±ѓан ол ќандай жауап табады, б±л баланыњ µмірге алѓашќы ќадамдарын басып ќандай тєрбие алѓанына,неге баѓдарлаѓанына, ойлау ќабілетіне байланысты.
Білімдену тек µскелењ жас ±рпаќќа ѓана емес. Ересектер де тіршілік, ќызмет барысында ‰немі ізденіс жаѓдайында болады. Єсіресе ењбек технологиясыныњ жетілдірілуі, экономикалыќ ќатынастаѓы µзгерістер, ж±мыссыздыќ, ересектердіњ µзініњ білімін жетілдіру немесе ќайта даярлыќ процесінен µту єрекеттерін болмай ќоймайтын зањды ќ±былысќа айналдырды. Білім беру немесе білім алу тек арнайы білімс беретін мекемелер шењберінен шыѓып кетті. М‰дделер µзалдына білімденуде, µз еркімен ізденісін жалѓастырады. Басќаша айтсаќ, ќазіргі заманда єр адамныњ тіршілігініњ µзекті саласы - білімдену. "Білім беру" жєне "білімдену". Екеуінене ортаќ жєне айырмашылыѓы неде? Жас ±рпаќќа білім беру, яѓни µмірлік тєжірибемен ќаруландыру, отбасыныњ, єлеуметтік ортаныњ жєне арнайы білім мекемелерініњ ісі екенін айттыќ. Ал±рпаќ оны ќалайша ќабылдады: немќ±райды, ±шќары, терењ ±ѓына отырып, µз тєжірибесінеайналдыру арќылы... Неге бір отбасынан єркелкі мінезді жєне ќабілетті бала µседі, неге бір м±ѓалімнен оќыѓандардыњ білімі, кµзќарастары мен ќабілеті єрт‰рлі? Осыныњ бєрі мєселеніњ білімніњ берілуінен гµрі, тєрбиеленушініњ µзініњ білімденуінде екенін кµрсетеді. Ата-ана ‰йретумен шектеліп ќалмай, бала ‰йренді ме жоќ па, басты назар соѓан аударылмаса к‰ткен нєтиже келе ќоймады.

Білім беру - µркениетті саяси єлеуметтенудіњ ќозѓаушы к‰ші

Жеке т±лѓаныњ саяси-єлеуметтік мєртебесі, оныњ материалдыќ єлаукатыныњ денгейі мен ќоршаѓан ортадаѓы беделді кµбінесе алѓан білімініњ сапасына байланысты болып келеді. ¤з кезегінді білім беру ж‰елерініњдєрежесіде µмірдіњ талаптарына сєйкес келуі тиіс. Б‰гінгі тањда ќоѓамµмірініњ барлыќ салаларында т‰бегейлі жањару ж‰ргізіліп жатќаны мєлім. Соѓан байланысты білім беру ж±есінде де реформалар ж‰зеге асырылуда. Б±л жерде аталмыш мєселені ќарастырмастан б±рын КСРО-ныњ ќ±рамында болѓан кездегі Ќазаќстанныњ білім ж‰есініњ жай-жапсарына тоќталѓанымыз жµн болар. КСРО-да, соныњ ішінде Ќазаќстанда да білім берудіњ мектептік ж‰йесі оќытудыњ негізгі т‰рі болды. Одан µзге білім берудіњ институттар ж‰йесін ќалыптастыру туралы мєселе де ќойылмады. Дегенмен, КСРО-ныњ білім беру ж‰йесіндегі біржаќтылыќќа ќарамастан Ќазаќстан халќыныњ сауаттылыѓы, орта жєне кєсіптік білімді мамандардыњ саны тєрєзді кµрсеткіштер бойынша µзге елдер ќатарында лайыќты орында болып келді. Єйткенмен, Ќазаќстан µз тєуелсіздігін жариялап, демократиялыќ, ќ±ќыќтыќ, єлеуметтік, бірт±тас жєне зайырлы мемлекет ќ±ру жолында т‰скен кезењде білім берудіњ ескі ж‰есінде ќала деру тиімсіз болатын еді. Осымен байланысты µркениетті елдердіњ білім беру саласындаѓы баѓыттыры мен технологияларын, тєжірибелерін ескере отыра, Ќазаќстан Республикасыныњ ±лттыќ ерекшелігіне сайкелетін ‰лгіні негіздеу басты мєселе етіп ќойылды. Соѓан орай ќазіргі кезде Ќазаќстанда білім беру саласында ж‰ргізіліп жатќан реформалардыњ негізінде аталмыш салаѓа біршама игілікті µзгерістер енгізілді. Мєселен, б‰гінде еліміздіњ білім беру ж‰йесінде мемлекеттік емес (баламалы, ќщѓамдыќ, жеке) білім беру мекемелері ќатар ж±мыс істеуде. Яѓни, б±л кµрініс жас ±рпаќ µкілдерініњ µздірініњ ќалаѓан баѓдары бойынша тањдау жасауына м‰мкіндік береді. Аталѓан саладаѓы реформалардыњ саяси-єлеуметтік астары оќу-тєрбие процесінде µркениетті саяси баѓыттарды ќалыптастырудыњ шарттарын, білім беру ісініњ єдєстері мен жолдарын, технологияларын жетілдіруді, мемлекеттіњ білім беру саясатындаѓы м±ѓалімніњ, тєрбиешініњ, оќытушыныњ кєсіби біліктілігін ‰немі арттыруда, соныњ негізінде балалар мен студенттердіњ саяси санасы мен мінез-ќ±лќын орныќтырып, саяси єлеуметтену процесініњ наќты институттыќ мєселелерін жолѓа ќоюды кµздейді. М±нымен ќоса, еліміздіњ білім беру ж‰есіндегі реофрмалардыњ нєтижесінде тµмендегідей іс-шаралар кµрініс табуда:
- білім беру саласын демократияландыру;
- білім бреу саласындаѓы жања ќ±ќтыќ нормативтік базаны ќалыптастыру;
- жања мемелекеттік орта жєне жоѓары білім стандарттарыныњ жасалып енгізілуі;
- мемлекетттік бюджет ќаржысынан тыс оќитын студеттер саныныњ кµбеюі;
- ±лттыќ жєне жалпы адамзаттыќ баѓыт-баѓдардыескере отыра, білім берудіњ Ќазаќстандыќ ‰лгісін жасауѓа ±мтылыстаржєне т.б.
"Ќаза±стан-2030" стратегиялыќ даму баѓдарламасыныњ негізгі принциптерініњ бірі болып "кадрларды жалдау, даярлау жєне доѓарлату ж‰йесін жаќсарту" саналады. Осыѓан орай мемлекет аталмыш стратигиялыќжоспардыж‰зеге асыру жолында елдіњ ќоѓамдыќ µмірініњ барлыќ салаларында кєсіби денгейі жоѓары маман кадрларды дайындауды басты маќсат етіп ќоюда. Жања ±рпаќ µкілдерінен Ќазаќстан мен ќазаќстандыќ халќыныњ м‰ддесін µз маќсат-м‰ддесінен жоѓары ќоятын білімді, саналы кєсіпќой мамандарды єзірлеу мемлекеттік мањызды мєселелердіњ бірі. Ал, м±ндай баѓыттаѓы мемлекеттіксаясаттыњ білім беру саласына да тікелей ќатысы барлыѓы сµзсіз. ¤з кезегінде білім беру ж‰йелері де мемлекетте іске асырылып жатќан саяси істерден тыс болуы м‰мкін емес. Осымен байланысты білім беру саласы мен ќоѓамдыќ-саяси ќ±рылым арасында ‰немі байланыс болуы керек. Себебі кµбінесе ќоѓамда ж‰ргізіліп жатќан демократиялыќ µзгерістердіњ стратегиялыќ барысы наќ осы µсіп келе жатќан жастардыњ білімініњ сапасымен, саяси санасы мен мінез-ќ±лќыныњ денгейімен, саяси сауаттылыѓымен жіне жоѓары белсенділігініњ дєрежесімен µлшенетіндігі белгілі.
Жеке т±лѓанањ саяси-єлеуметтік кµзќарасып дамытып, дуниетанымдыќ аясын кењейтетін мањызды факторлардыњ бірі-білім болып табылады.Ќоѓамдыќ-саяси ж‰йедегі азаматтардыњ жоѓары білім денгейініњ болуы, олардыњ саяси іс-шараларѓа саналы т‰рде ат салысуына ќажетті шарт. Ал, сауаты тµмен адамныњ кµбінесе µзгелердіњ жетегімен ж‰ріп, стихиялыќ єрекеттер жасауѓа бейім балатындыѓы белгілі. Яѓни, м±ндай ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Түсінік деген не ?
Экология деген не?
Гиперактивті деген не
“КОМПЬЮТЕРЛІК САУАТТЫЛЫҚ” ДЕГЕН НЕ?
Бағалы қағаз деген не?
Мемлекет деген не?
Шағын - дәріс "Гиперактивті деген не"
CSS тілі. CSS деген не?
Ақпарат деген не? Оның түрлері және талаптары
Сыбайлас-жемқорлық деген не, онымен күрес қағидалары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь