Медицинадағы әлеуметтік жұмыстың теориялық негіздері мен ерекшеліктері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1.МЕДИЦИНАДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Әлеуметтік жұмыстағы медицинаның шығу тарихы мен ғылыми тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Денсаулық сақтаудағы әлеуметтік жұмыстың теориялық негізі ... ... ... ..14
1.3 Шетелдегі медикоәлеуметтік жұмыс тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

2.ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТАҒЫ МЕДИЦИНАНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1 Еліміздің денсаулық сақтау жүйесіндегі халқымыздың қазіргі жағдайы..24
2.2 Қазақстан Республикасындағы денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
2.3 Қарт адамдармен медико.әлеуметтік жұмыс жүргізу технологиялары ... .44

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...58
Қазіргі таңда біздің қоғамымыз мәселені мойындап және сол мәселені шешу шарықтау шегінде. Әрбір адамның денсаулығы оның толыққанды тіршілік етуін ғана емес, сонымен қатар оның мүмкіндіктерінің әлеуетін анықтайтын факторға айналып отыр. Халық денсаулығы жағдайының деңгейі өз кезегінде, елдің әлеуметтік-экономикалық, мәдени және индустриялық даму шамасын айқындайды. Медициналық көмек көрсетудің қолжетімділігін, уақтылылығын, сапасы мен сабақтастығын қамтамасыз етуге қызмет ететін бірыңғай дамыған, әлеуметтік бағдарланған жүйені білдіретін денсаулық сақтау саласы халық әл-ауқатының орнықты және тұрақты өсуі тұрғысынан алғанда республикадағы негізгі басымдықтардың бірі болып табылады.
Өткен соңғы жылдары әлеуметтік экономикада және тағы басқа өзгерістерде медициналық көмекке сұраныс көп болған. Ертеректе дәрігелер ауруды емес ауру адамды емдегендерін жоққа шығармайды, ал қазіргі таңда барлығыда ауру организм ерекшелігімен көрсетілуде. Ауырып жатқан адамға тек дәрігердің ғана емес сонымен қатар оның өмірлік мәселелерін шешетін әлеуметтік қызметкерлер керек екені айқындалып келеді.
Халқымыз «ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деп бекр айтпаған. Денсаулық сақтау әлеуметтік жұмыстың мақсаттары тән және психикалық ауытқушылықтары бар, сонымен қатар әлеуметтік жағдайы нашар тұлғалардың бейімделуі мен іс-әрекет етуін және де қарт, мүгедек адамдардың денсаулығын барынша жоғары деңгейге жеткізу болып табылады. Қиын өмірлік жағдайы мен денсаулық ауытқушылығы бірін-бірі қиындатып тығырыққа тірейді, одан медициналық шаралар көмегімен ғана шығу өте қиын.
Әлеуметтік медициналық көмекті қажет ететін адамдарға ұзақ және қатты ауыратындар, әлеуметтік бейімделмегендер,мүгедектер, жалғыз басты қарттар, жетім балалар, 18 жасқа толмаған жас аналар, көп балалы және әлеуметтік қамсыздандырылмаған отбасылар, табиғи зіл зала құрбандарытағы басқа жатады. Осылардың ішінде қарттармен медико-әлеуметтік жұмыс мәселесін жете қарастырып өтуге болады.
Дегенмен де, саны жағынан бірталай теорияларды ескірген тәсіл арқылы жұмысын жалғастыруда, әлеуметтік мекемелерде және медициналық танымда материялдық жағдайы және кадрлық қамтамасыз етілуі қарастырылмайды .
Нарықтық экономикаға өту барысындағы әлеуметтік саясаттың басымырақ бөлігі әлеуметтік қорғау болып табылады. Ал әлеуметтік қорғаудың ең негізгі бағытының бірі негізінен реабилитация болып табылады. Реабилитация мәселесі Қазақстанда жақсы дами қойған жоқ. Бұл медико-әлеуметтік реабилитация бағытталған жүйемен байланысты және осы ортаға тиісті. Заң шығарушылық жағын ұлғайту және реабилитациядағы емдеуді қайта қалпына келтірудің, сонымен қатар денсаулық сақтау құрылымының шығынын экономикалық қиындықтарды қалыпқа келтіру. Сол себептенде біріңғай жүйедегі реабилитацияны құру қазіргі таңдағы өзекті мәселенің бірі болып табылады және де біріңғайлықты талап ететін, ары қарай ғылыми өңдеу және әлеуметтік жұмысты денсаулық сақтау жүйесіне практика жүзінде енгізу болып отыр.
Кітаптар мен монографиялар:
1. Решетников А.В. Социология медицины: введение в научную дисциплину.М: Медицина,2002.С.6.
2. Решетников А.В. Социология медицины: введение в научную дисциплину‒ М.:Медицина,2002.-С.2.
3. Григорьева С.И. Теория и методология социальной работы. М: 1994. С.35.
4. Социальная работа: теория и практика: Учебное пособие / Отв. ред. д.и.н. ИНФРА – М: 2003г.- 427с.
5. Венедиктов Д.Д. Международные проблемы здравоохранения. – М.:
Медицина, 1977. – С.374.
6. Мартыненко А.В. Медико-социальная работа: теория, технологии,
образование. – М.: Наука, 1999. – С.296.
7. Мачульская Е.Е Право соц. обеспечения: учебное пособие для ВУЗов 2-е
издание перераб. И доп.- М.: Книжный мир, 1999г. С.360.
8. Социальная педагогика: Учеб. пособие для студ. высш. учеб. заведений / под редак. В.А.Никитина. – М.: ВЛАДОС, 2002.- С.272.
9. Ткаченко В.С. Основы социальной медицины. Учебн. Пособие.-М.: ИНФРА-М, 2004. 412с.
10. Решетников А.В. Социология медицины: введение в научную дисциплину‒ М.:Медицина, 2002.-С.8-17.
11. Черносвитов Е.В. Социальная медицина. М.: 2003 Академический проект – С.154.
12. Дыскин А.А., Танюхина Э.И. Социально бытовая и трудовая реабилитация инвалидов и пожилых граждан: Руководство для подготовки социальных работников. – М.: Логос, 1996. С.323-325.
13. Григорьев С.И., Гусляков Л.Г., Ельчанинов В.А. Теория и методология
социальной работы. – М.: 1994. С.128.
14. Социальная работа с пожилыми (ред.-сост. Т.Е.Демидо-ва). М.: ИСР, 1995. С.8-110с.
15. Теория и практика социальной работы: методические материалы (отв. ред. А.М.Панов и Е.И.Холостова). М.: ИСР, 1997. С.105.
16. Технологии социальной работы/Под общ. ред. Е.И. Холостовой. – М.: ИНФРА, 2003.-С.208.
17. Менеджмент социальной работы: Учеб. пособие для студ. Высш. учеб.
заведений / Под ред. Е.И.Комарова и А.И.Войтенко. – М.: Гуманист.изд. центр
ВЛАДОС, 2001. 124с.
18. Фирсов М.В. Социальная работа в России: теория, история, общественная рактика. М.: МГСУ, 1996. 210с.
19. Шокаманов Ю.К. Человеческое развития в Казахстане: методология измерения и анализ. М.: Алматы, 2003- 32б.
20. Агафонов А.Н. Социальная работа введение в специальность. М.: Караганда 2004. 24б.
21. Технология социальный работы: социальная работа с пожилыми людьми. М.:Феникс, 2006- 400с.

Мерзімдік басылымдар:
22. Прохоров Б.Б. Здоровья россиян за 100 лет// Человек.- 2002.№2.- 5с.
23. Лежепекова Л.Н., Бокий И.В., Цыцарев В.С. Опыт групповой психотерапии больных алкоголизмом в условиях наркологического диспансера со стационаром. 1979. – 348с.
24. Қ.Тұрғанбекова, Әлеуметтік ғылымдар құрылымындағы әлеуметтік жұмыс. /Ізденіс, №1, 2002. 98-бет.
25. Б.Аюханаов, «Труд», 2003 жыл, 27 қараша, 3-бет.
26. Қ.Тұрғанбекова., Әлеуметтік ғылымдар құрылымындағы әлеуметтік жұмыс. /Ізденіс, №1, 2002. 189-194бет.
27. «Ер азамат денсаулығы бүгінде алаңдатарлық жағдайда» Жұмагүл Қуанышбекқызы. // Егемен Қазақстан 2007жыл 14 қазан.
28. Денсаулық сақтау Министрі. Анатолий Дерновой. «Ұлт саулығы ұқыпты көзқарасты қалайды». // Егемен Қазақстан. 2007 жыл 16 маусым.
29. Ерік Мусин, Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық қызмет көрсету саласындағы бақылау комитетінің төрағасы. «Денсаулығы жоқ елдің келешегі де көмескі». // Егемен Қазақстан 2007 жыл 9 қазан.
30. Қазақстан Республикасының Президентінің 2006 жылғы 30 наурыздағы № 80 Жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасы». // Егемен Қазақстан -2006. -1 сәуір.
31. “Жаңа әлемдегі Жаңа Қазақстан” Қазақстан Республикасының Президентінің Қазақстан халқына жолдауы 2007 жыл 28 ақпан.
32. Қазақстан Республикасының Президентінің 2004 жылғы 13 қыркүйектегі №1438 жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау ісін реформалау мен дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы». // Егемен Қазақстан. - 2004. -22 қыркүйек.
33. Əлеуметтік мониторинг, 2004. ЮНИСЕФ MONEE жобасы. 2004 адам дамуы туралы есеп.БҰҰДБ. Нью-Йорк, 2004.
34. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасы». // Егемен Қазақстан -2006. -1 сәуір.
35. Государство и малоимущие: на чём останавливается социальная помощь. // Человек и труд, 2002 №1.
36. Қайырбекова С. «Здоровье народа – богатство страны» // Казахстанская правда №109-110. 2011г.31март.
37. «Салауатты Қазақстан 2011-2015 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама». // Егемен Қазақстан

Интернет сілтемелер:
37. ҚР үкіметінің ресми сайты www.e-gov.kz
38. ОҚО әкімдігінің ресми сайты www.uko7kz
39. ОҚО әкімдігінің ресми сайты. www.uko7kz
40. ОҚО әкімдігінің ресми сайты. www.uko7kz
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...........................................3
1.МЕДИЦИНАДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Әлеуметтік ... ... шығу ... мен ... ... ... ... жұмыстың теориялық
негізі..............14
3. ... ... ... ... ... ... ... Еліміздің денсаулық сақтау жүйесіндегі халқымыздың қазіргі жағдайы..24
2.2 Қазақстан Республикасындағы денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік
жұмыс.......................................................................
..............................................35
2.3 Қарт ... ... ... жүргізу технологиялары.....44
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................54
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... мәселені мойындап және сол мәселені шешу
шарықтау шегінде. Әрбір адамның денсаулығы оның толыққанды тіршілік ... ... ... ... оның ... әлеуетін анықтайтын факторға
айналып отыр. Халық денсаулығы жағдайының деңгейі өз ... ... ... және ... даму ... айқындайды.
Медициналық көмек көрсетудің қолжетімділігін, уақтылылығын, ... ... ... ... ... ... ... дамыған, әлеуметтік
бағдарланған жүйені білдіретін денсаулық сақтау саласы халық әл-ауқатының
орнықты және ... өсуі ... ... ... ... бірі болып табылады.
Өткен соңғы жылдары әлеуметтік экономикада және тағы басқа өзгерістерде
медициналық көмекке ... көп ... ... ... ... ... адамды емдегендерін жоққа шығармайды, ал қазіргі таңда барлығыда ... ... ... ... ... адамға тек дәрігердің
ғана емес сонымен қатар оның ... ... ... ... ... ... айқындалып келеді.
Халқымыз «ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деп бекр айтпаған.
Денсаулық сақтау әлеуметтік жұмыстың ... тән және ... бар, ... қатар әлеуметтік жағдайы нашар тұлғалардың
бейімделуі мен іс-әрекет етуін және де қарт, мүгедек ... ... ... деңгейге жеткізу болып табылады. Қиын өмірлік ... ... ... ... қиындатып тығырыққа тірейді, одан
медициналық шаралар көмегімен ғана шығу өте ... ... ... ... ... ... ұзақ және қатты
ауыратындар, әлеуметтік бейімделмегендер,мүгедектер, ... ... ... ... 18 жасқа толмаған жас аналар, көп балалы және әлеуметтік
қамсыздандырылмаған отбасылар, табиғи зіл зала ... ... ... ... ... ... жұмыс мәселесін жете
қарастырып өтуге болады.
Дегенмен де, саны ... ... ... ... ... арқылы
жұмысын жалғастыруда, әлеуметтік мекемелерде және ... ... ... және ... қамтамасыз етілуі қарастырылмайды .
Нарықтық экономикаға өту барысындағы әлеуметтік ... ... ... қорғау болып табылады. Ал әлеуметтік қорғаудың ең негізгі
бағытының бірі негізінен реабилитация болып табылады. Реабилитация мәселесі
Қазақстанда жақсы дами ... жоқ. Бұл ... ... ... ... және осы ... ... Заң шығарушылық
жағын ұлғайту және ... ... ... ... келтірудің,
сонымен қатар денсаулық сақтау құрылымының шығынын ... ... ... Сол ... ... ... құру ... таңдағы өзекті мәселенің бірі болып табылады
және де біріңғайлықты талап ететін, ары ... ... ... және ... ... ... жүйесіне практика жүзінде енгізу болып отыр.
Тақырыптың өзектілігі: Халықтың денсаулығының деңгейіне қарап
еліміздің халқының ... ... баға ... ... бәрімізге
мәлім жағдай. Соңғы жылдары елімізде әлеуметтік жағынан елеулі аурулардың
жоғарғы көрсеткіші ... ... және ... ... қант
диабеті, өңеш өкпе аурулары, жүрек қан тамыры ... ... ... берілетін жұқпалы аурулар, қатерлі ісіктер елеулі проблема
болып табылады. Өкінішке қарай, бүгінгі таңда денсаулық сақтау ... ... емес ... ... шараларға көбірек бағдарланған, ал
халықтың өзі денсаулығын сақтауға жеткілікті дәрежеде бағдарланбаған. Бұл
туралы атап ... ... ... ісік ... ... ... халықтың жүрек қан тамыры ауруларынан қайтыс болуының
жоғары көрсеткіші ... ДДҰ ... ... ... ... елдерінің ішінде жетекші орын алып отыр: 2005 жылы ... ... – 149,0, ал 2008 жылы -165,4. Қан ... ... ... ... ... және олар республикада өлім-жітім себептері арасында
бірінші орын алады. Осы көрсетіштердің санын азайту үшін алдын алу ... ... ... ... ... жетпеуі мүмкін сол себептен
әлеуметтік қызметкерлермен бірлесе жұмыс жасағанда ғана жақсы нәтижеге қол
жетізуге болады.
Бітіру ... ... ... ... ... ... ... байланысты, медициналық соның ішінде әлеуметтік
көмекке мұқтаж адамдар.
Пәні: ... ... ... технологиялары мен
дамуындағы мәселелер.
Жұмыстың мақсаты: халқымыздың денсаулығын арттыру мақсатында әлеуметтік
жұмыс ... ... ... да ... ... ... оның негізгі бағыттарын анықтап, қоғамда қаншалықты жүзеге
асырылып ... және ... үшін ... ашып көрсету
Жұмыстың мақсаты келесідей міндеттерді айқындап шешуді жүктейді:
- әлеуметтік жұмыстағы медицинаның шыу тарихы мен ғылыми ... ... ... ... жұмыстың теориялық негізін ашып
көрсету;
- Шетелдегі медико-әлеуметтік жұмысты теориялық жағынан қарастыру;
- ... ... ... технологиялық ерекшелітері
қарастыру;
- еліміздің денсаулық сақтау жүйесіндегі халқымыздың қазіргі ... ... ... ... ... ... ... қарастыру;
- Қазақстан Республикасындағы денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік
жұмыстың маңыздылығын көрсету;
- қарт адамдармен медико-әлеуметтік жұмыс жүргізудегі технологияларды
көрсету;
Бүкіл әлемдік ... ... ... (БДҰ), денсаулық сақтау ұйымындағы
қажеттіліктерді, денсаулық ... тек ... ... ... ... факторлардың қосындысы деп қарастырмайды.
Сонымен ... ... ... ... әлеуметтік экономикалық
мәселелерді, яғни денсаулыққа қаупі бар өмір сүру салты мен әдет-ғұрыптар;
тез әсерленушілік және соған ... ... ... және репродуктивті
денсаулық; биологиялық пен медициналық мәселелерді қарастырады. Бұл жерде
денсаулық сақтау саласындағы қажеттілік түрі ... ... ... оған қоса оның ... ... ... ... Бүкіл адамзаттың дені сау болуына қол жеткізу ісінде
БДҰ-ның басым бағыты, денсаулықты нығайтуға арналған саясат. Ол ... өмір сүру ... ... және ... нығайтумен сақтап
қалуда нақты тәжірибелік істерді ... ... БДҰ ... ... сақтау қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін медициналық санитарлық
көмек қызметтерінің ... ... ... деп есептейді. Бұл жерде
олардың іс-әрекетін біріктіру, қызмет көрсету сапасымен қажеттілігі қандай
маңызды болса соған ... ... ... қамтамасыз етуде маңызды. Осының
бәрі денсаулық сақтау қызметтерінің құрамын оқыту мен ... ... ... ... ... және тәлім-тәрбие ғылымдардағы
білімдерін ... ... ... ... нақты сұраныстары және
қызығушылығымен кеңірек танысуына жаңаша қарауды ... ... ... ... ... екі ... алты ... және
қорытынды, сонымен қатар пайдаланылған әдебиеттер тізімінен ... ... 60 ... құрайды.
1 МЕДИЦИНАДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
1.1 ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТАҒЫ ... ШЫҒУ ... МЕН ... ... қоғамда адам өмірінде маңызды орынға ие болатын салалардың бірі
болып ... және ... ... ... ... Кей ... осы
сала бізге экономика мен саясаттан көп әсер ... ... ... ... мен ... ... жұқпалы ауруларға шалдығуы қай
қоғамда болса да үрей тудыратын жағдай болған. Бізге ерте заманнан ... ... ... жазылған және отта күйдіру арқылы жазылған
жазбаларда әр түрлі аурулар мен оларды емдеу ... ... сол ... болып қазіргі күнге дейін сақталып отыр [22].
Тарихты қарап отырып он ... және он ... ... ... ... ... ... жұқпалы ауруларға ем ... ... аян. ... ... бас ... ... басты себеп болып жұқпалы аурулар, өкпенің қабынуы, туберкулез
болып, ал осы ... ... ... ... ... ... мен ... да кеселдің түрлері болды. Жиырмасыншы ғасырдың екінші ... адам ... ... ... созылмалы аурулар мен дерттермен
күресу шараларын жүргізумен қолдары босамады.
Осындай ... ... мен ... ... ... жаңа ... медицина деген жаңа түсінік пайда болды. Бұл
жерде ... ... ... ... енді ұсақ ағзалар емес күнделікті
стресс орын алды. ... ... жиі ... ... ... ... деген ұғымдар мен алмастырып жүрді. Сондықтан да
аталған ... ... ... ... ретінде медициналық әлеуметтік
зерттеулер өзектілікке ие бола ... осы ... жаңа ... ... атты ... пәннің пайда болуы
мен қалыптасуы басталады. Ендігі кезекте ... мен ... ... ... мен ... әлеуметтік жүйе ретінде қарастырып
денсаулық сақтаудың экономикалық және саяси мәселелерінде назарларынан тыс
қалдырмады.
Медицина социологиясы ... мен ... ... ... ... кезде ол социологияның бөлімі болатын, уақыт өте келе
ол жеке ... ... пән ... ... та ... А. В. ... ғылыми пәннің қалыптасуына әсер еткен бірнеше факторларды атап
көрсетеді:
... ... ... ... ... ... қоғамдағы
әлеуметтік аномия жағдайы;
• Қоғам өміріндегі денсаулық сақтау жүйесінің әлеуметтік ... мен ... ... ... ... ... мен демографиялық процестердің өзгерулері (табиғи
өсім, халықтың қартаю ... ... ... ... емдеу мен аурулардың түрлерін зерттеуде социологиялық 16
көзқарасты пайдалануға деген қажеттіліктің тууы; [1].
Әлеуметтік медицинаның зерттеу пәні болып адам мен ... ... және ... ... ... ... ... қатар денсаулық
сақтау саласын әлеуметтік институт ретінде басқару мен ұйымдастыру және
оның басқа да қоғамның ... ... мен ... ... ... Бұл ... берген анықтамасы [2].
«Әлеуметтік медицина халық денсаулығын социологиялық тұрғыдан
зерттейді: біріншіден, бүкіл жер шары ... ... ... мен ... ... оның ... ... үшіншіден, әртүрлі кәсіби топтар мен халықтың жас ерекшелік
категориясының өміп сүру үрдістері де ... тыс ... ... ... ... ... ... нұсқалардың
болуы әбден мүмкін жағдай. Осы анықтамалардың негізінде зерттеулердің
негізгі бағыттарын ... ... адам ... ... ... ... жастық еңбек жағдайларына тәуелді, өмір сүру қалпы,
экологиялық фактор, адамдар мен топтардың ... өзін ... ... ... жүйесін, сонымен қатар оның ... ... ... ... ... денсаулығын
зерттеудегі гендерлік аспектілері.
Денсаулық сақтау мен медицинаның, адамдар мен ... ... ... әлеуметтік медицина ғана зерттемейді. Әлеуметтік
медицина басқа да ... ... мен ... байланыста, олар:
экономика, саясаттану, әлеуметтік ... ... ... әлеуметтік гигиена осы байланыс арқылы өздерінің ... ... ... социология, экономика, философия, статистика
және т.б. ғылымдардың ... ... мен ... сүйенеді.
Осылардың баррлығы бізге әлеуметтік ... ... ... құбылыстарды
тереңінен түсінуге көмегін тигізеді.
Әлеуметтік медицина салыстырмалы ... жас ... ... ... ... өзінің қалыптасуында ұзақ және оңай емес жол жүргенін байқауға болады.
Әдебиеттерде оның дамуының бірнеше этаптарын көрсетеді:
• ерте ... ... ... ...... ... құрылу кезеңі (20ғ. бас кезімен Бірінші дүние жүзлік соғысқа
дейін).
• қалыптасу ... (20ғ. 20-40- ... ... және ... жүзлік соғыс жылдары аралығында).
• Тәуелсіз пәнін дамытуы (20ғ. 50-80-жылдары).
• Ғылымның қазіргі ... ... ... ... ... ... медицинаның ... ... ... білім социологиясы, құқық социологиясы, дін
социологиясы т.б. да, ... ... ... Оның қалыптасу
кезеңінде үлкен септігін тигізген шетелдік ... ... мол ... ... ... ... Т.Парсонс, Э.Фрейдсон, П.Мертон,
К.Уинтер және т.б. ... ... ... ... ... ... И. Грашенков, В.М. Жданов, А.М. ... О.В. ... ... Б.Я. ... Т.И. Царегородцев [3].
Қазіргі батыстық социология медицинасы өзіндік ерекшеліктерімен
қиыншылықтары бар. ... ... ... жалпылама сипат беру
немесе жалпы көзқарас деген ұғымдардан алшақ болғанды қалайды. Дұрысын
айтқанда бұл ... ... ... ... де тән ... ... ... болып жатқан әлеуметтік процестерді
тереңірек түсінуге тырыспай жатып, нақты зерттеулердің ... ... ... Олар ... ... ... жеке ... мен қызметтерін, кіші персонал мен пациенттердің өздерін ... ... ... ... ... ... ... қолданбалы аясы болып есептелінеді. Жалпы алғанда теориялық
концепциялар тапшылығы байқалады.
Бүгінгі таңда әлеуметтік жұмыскерлерді ... ... ... орын ... ... жұмыстағы медицина – медициналық білім
құрылымы мен әлеуметтік тәжірибе жүйесінде де ... пән ... ... ... ... білімін медицина және әлеуметтану саласы
құрайды. Әлеуметтік дәрігердің қызметі науқастарды емдеуге негізделмеген.
Сондықтан да олар науқастармен емес ... ... ... Сонымен
қатар, әлеуметтік медицина өзімен бірге адамның танымдық ... ... ... дәрігерлер қоғамдағы саяси, идеологиялық, мәдени, діни,
процестердің қоғамдық денсаулық және қоғамдық денсаулыққа әсерін зерттейді.
әлеуметтік медицинаның пәні – ... ... ... ... ... ... қоғамдық денсаулық болып табылады. Бұл өте
күрделі және ішінара детериминацияланған түсінік. Ол ... ... ... ... ... ... ... оның құрылысы мен мазмұнын
анықтайды.
Әлеуметтік медицина пәніне қоғам ... ... де ... ... және ... ... ұғымдары бір біріне өте ... Егер ... ... ... ... ... құрылымдардың бір
тармағындағы ауытқу процестерін ... ... осы ... дәрігер түсінігімен қарар болсақ қоғамның моральды ... ... ... беру ... табылады. Бірақта, бұл ұғымның
өзі де ішкі детерминацияланған құрылымға ие. Олар қоғам ... ... ... ... ... ... де ... қатар, әлеуметтік медицина пәні қоғамдық құрылымдардың ... ... ... дамуына, мемлекеттің әрдайым алға ұмтылуына
қамқорлық ... ... ... денсаулықтың қазіргі қоғамдағы
дәрежесі мен ... ... үшін ... ... Қоғам денсаулығына саясат, мәдениет, экономиканың, идеологияның,
этникалық дістүрдің, діннің және т.б. ... ... ... ... ... ... ... табиғи географиялық
факторлардыңәсері
3. Жоғарыда аталған факторларға денсаулықтың тәуелділік деңгейі
4. Жоғарыда аталған факторлардан қоғам ... ... ... ... ... әлеуметтік құрылымдардың арасындағы байланыстар және олардың
беріктігі, осы құрылымдардың әлеуметтік денсаулыққа тигізер ... ... пен ... ... ... байланысы.
7. Қоғамдағы дәрігерлердің алатын орны. ... ... ... ... ... және осы ... қамқор болатын қоғамдық
қорлардың даму деңгейі. Денсаулық жорғарғы құндылық екенін ... ... ... ... және ... үшін ... ... орны.
9. Демография және репродуктивтілік көрсеткіштерінің халық ... ... ... ... ... ... шалдыққан адамдар мен халықтығ қартаю
деңгейі.
11. Еңбекке жарамды және экономикалық белсенді топтың қоғамдағы алатын ... ... ... ... ... өзі қол ... қоғамдағы қылмыстың
деңгейі.
13. Қоғамдаңы бала туу деңгейінің жасанды түсік ... мен ... ... ... ... ... ... санына қатынасы.
15. Жүрек қан қан тамыры ауруынан мезгілсіз ... ... ... ... ара ... ... ... кемтар балалардың ара салмағы.
17. Қоғамдағы дала кезген, панасыз қарттардың үлесі.
18. Қылмыстың себептеріне ... және ... ... ... ... ... ... медицина халықты өмір сүрудің жоғарғы деңгейімен қамтамасыз
ететін институттардың бір тармағы ... ... ... ... ... ... ... мен денсаулық сақтау түсінігі
құрамдас бөлік ретінде.
Әлеуметтік дәрігер денсаулығына байланысты көмекке зәру ... ... ... жүргізеді. Әлеуметтік дәрігердің клиенттеріне
науқастықтың немесе бала күнінен мүгедекке шалдыққан адамдар жатады. Бұл
категория екі ... ... ... ... көмегін керек ететін мүгедектер яғни бұл
топқа бір мезгілде дәрігерлердің көмегі мен ... ... ... мүгедектер. Сонымен бірге қарттығынан мүгедекке айналған ... ... ... бұлар клиникалық дәрігердің көмегіне жүгінбей, тек
әлеуметтік ... ... ... Олар ... ... мен ... мінез құлық иесі, қылмыскерлер, нашақорлар,
таксикомандар.
Әлеуметтік медицинаның басты қызығу ... ... ... ... ... ... ... денсаулықты сақтаушы әрі қамқоршы
әлеуметтік құрылым болып табылады. Қазіргі ... ... ... ол сол ... өмір сүру ... көрсеткіші болып табылады.
Әлеуметтік медицина білім аясы ретінде және қолданбалы әдістер жиынтығы
болып алғаш рет Ұлыбританияда 1940 жылы ... ... ... ... ... капиталистік елдерде Екінші Дүние жүзлік
соғыстан кейін бастау алады.
Әлеуметтік медицинаның ... ... ... бұрын тәелсіз сала ретінде
қалыптасуына қарамастан әлі күнге дейін ... мен жаңа ... ... игеру сатысында жүр. Соңғы жеті жылдың ... ... ... тармақтарға бөлінді. Олар бұқаралық медицина, қоғамдық
медицина, социологиялық ... ... ... болып
тармақталған [8].
Әлеуметтік жұмыстағы медицинаның басты міндеттері болып саналатындар:
1. Мемлекеттік және жеке ... ... ... ... Еңбек ұжымдарындағы денсаулыққа әсер ететін себептерді анықтау.
3. ... ... ... ... Қоғамның жоғарғы, орта және төменгі өмір сүру сапасын зерттеу. Сонымен
қатар, жабық мекемелерде бас ... ... ... ... ... ... орталықтарында, әскери орындарда
және теңіз флотындағы да өмір өмір сүру сапасын зерттеу.
5. Қоғамдағы ... ... бар ... ... ... таралу географиясы мен демографиясы.
6. Франкенштейн стигмасының ... ... ... ... ... ... ... бұрын болмаған социопаттық
әрекеттерді сезіну) кәдімгі өмірінің географиясы, демографиясы мен
психопатологиясы.
7. Жасанды ... ... ... мен ... ... ... асырап алудың басты себептерін зерттеу.
8. Жүйке жүйесі ауруларының таралу географиясына талдау жасау.
9. Ашық және жабық ... ... адам ... ... Криминалды топтар мен психикалық эпидемиялардың таралуын зерттеу.
11. Миграциялық процестерге әсер ететін ... ... ... мәліметтерге назар аудару.
12. Қазіргі заманғы ... ... ... және ... ... тудырудың әдістерін зерттеу.
13. Социогендік факторлардың әсерінен адамдардың денсаулығын қорғаудың ... ... ... ... ... ... ... мен өмір сүру сапасын
көтеру мақсатында тиімді әдістерді қолдану.
15. Клиенттерге олардың олардың генетикалық ерекшеліктерін ескере отырып
оларға диагностикалық және ... ... ... ... ... ... ... мен зорлық зомбылықты бастан кешірген клиенттерге
көмек беретін әдістерді дайындау.
17. Психосаматикалық аурулары бар ... ... ... ... көрсету.
18. Кәсіби деформацияның алын алу шараларының әдістерін дайындау.
19. Кәсіби бағдарланудың тиімді әдістерін ... ... ... ... ... бөлісу және оларды
үйрету.
21. Қазіргі таңдағы отбасыларының ажырасуының себептері мен әсер етуші
факторларын анықтау.
22. Әлеуметтік дәрігерлердің ... ... ... мен әдістерін
даярлау.
23. Әлеуметтік медицинаны дамытудың негізгі бағыттары:
Бұқаралық медицина
Бұл бағыт осыдан он жыл ... ... ... ... ... болып
қаланды. Бұқаралық медицинаның басты клиенттері – заңды ... ... ... денсаулық мәселесі мен психосоматикалық өзгерістер мен
болжау және социометриялық зерттеулер ... ... ... ... ... және ... немесе тұрақсыз жағдайларда, жұмыс уақтысы
кезінде қоғамдық денсаулықты сақтау менқорғаудың амалдарын ... ... ... жаңа ... ... ... болуы немесе басшылардың
ауысуы және де қызмет етушілер ... ... ... ... ... ... бұқаралық дәрігердің басты мақсаты осы ұжым мүшелерінің
бөлінген топқа ... ... алу. ... ... ... ... жаңадан келген адамдардың тез бейімделуіне жағдай жасап, ... ... Бұл ашық ... қалай қатысты болса жабық мекемелерге
де солай қатысты болады. Бұл ереже мемлекеттік және жеке ... ... ... ... ... ... халықтың күзетінде тұрып халықты
түрлі ... ... мен ... ... ... әрекеттерден
қорғайды. Бұқаралық медицина қоғамдағы ... ... ... ... қай ... ... да, оларға тоқтау айтуға дайын тұратын
бірден бір сала.
Қоғамдық медицина
Қоғамдық дәрігерлердің клиенттері болып жеке тұлғалар ... ... ... ... көп бөлігі өздерінің бастарынан
өткен жағдайлары мен науқастықтан айыққанда ... жеке ... ... ... екен. Қоғамдық дәрігер жеке тұлғалар мен ... ... ... жай күйі мен ... денсаулықты
жақсарту мен олардың болашақта кездесуі мүмкін жағдайлар ... ... ... алу ... ... Әлеуметтік дәрәгерлер қоғамның әр
мүшесіне өздерін жауапты сезініп, жұмыстарын ұқыпты атқара білсе дені ... ... қол ... ... емес. Клиент қоғамдық дәрігерге келу
арқылы келешектегі өмір сүру сапасы мен деңгейінің жағдайына болжам ала
алады. ... ... ... неке және ... ... ... ... саулығы, отбасының қарт мүшесінің денсаулығы мен жағдайы,
миграция мен ... ... ... осы қоғамдық дәрігердің
міндеттері болып табылады.
Социологиялық медицина
Социологиялық медицина әлеуметтік медицинаның ... ... ... сақтау саласындағы жеткен ғылыми жетістіктеріне ... ... Ол ... ... ... медициналық электрондық
технологиялар саласында өте қарқынды леппен дамып келе жатқан клондау,
мүшелерді ... мен ... ... ... да ... қол ... ... басы көз болып, оған
бақылау жасауды керек ... ... Егер де ... ... ... бар ... әртүрлі ғылым саласындағы жаңалықтардың міндетті түрде
адам игілігі үшін жасалуына ... ... ... мүшелерінің баянды
болашаққа деген сенімдеріне қаяу түспеуіне жағдай жасайды.
Осы және ... да ... ... жіне ... ... ... социологиялық медицина зерттеу мен қатерлі жағдайлардың
алдын алу үшін бекітілген. Өйткені, осы ... ... ... ... оның ... адамның денсаулығына тиеді, ал адам қоғамның мүшесі
яғни, қоғамның денсаулығы тұтастай жарақат алу қатері бар [26].
Социологиялық ... бір ... ... мен биологтардың зерттей
алмайтын құбылыстарын зерттей алады. ... ... жүзі ... ... адам ... күрт өсуі сияқты құбылыстар.
Әлеуметтік медицина үшін обьект болып адам, қоғамдық бірлестіктер, ... ... мен ... және барша халық болса, ал классикалық
медицина өзінің назарын тек қана жеке ... ... да ... мәліметтерді қорытындылай келе, әлеуметтік медицина
ғылым және қоғамдық денсаулықтың және ... ... ... ... мен ... және қауымдастықтың
мүшелерінің денсаулығын жақсы бағытта дамытуына әсер ете алу ... өте ... ... ... байланысты әлеуметтік медицинаның
міндеттері мен атқаратын жұмыстары да күндеп өсу ... ... ... ... ... ... ... статистика деректеріне сүйене отырып әлеуметтік потология
мен ... ... ... ... орны мен ... ... байланысты аурулар мен
әлеуметтік потологиялардың таралуына назар аудару.
• Әлеуметтік аурулар мен ... ... ... Адам ... ... ... ... медициналық жұмыс.
• Әлеуметтік медициналық экология.
• Әлеуметтік гигиена.
• Денсаулық сақтауды ұйымдастыру.
• Валеология.
Әлеуметтік жұмыс пен әлеуметтік медицина екеуінің арасындағы ... ... ... ... ... Бұл үшін әлеуметтік ... ... ауыр ... ... ... өмір сүру ... басты
орын қоғам мүшеелерінің денсаулығын көтеру басты орындарды алатыны мәлім.
Осыған байланысты ... ... ... ... осы екі ... ... ... ортақ жетістіктерге жетуге негізделген болып саналады.
Сонымен ... ... ... мен ... жұмыстың обьектілері
түгелдей дерлік ұқсас бола бермейтінін есте сақтауға тиіспіз. Әлеуметтік
медицина ... ... ... мен аурудың алдын алу мен өмір сүру
ұзақтығын және денсаулықты күшейту туралы ғылым деп қарастырылады. Қоғамдық
денсаулық сақтау саласының ... ... ... ... арқылы жүзеге
асады. Олардың мақсаттары қоғамдық денсаулықты жақсарту барысында қоршаған
ортаның санитарлық жағдайы, жұқпалы аурулардың таралуын қадағалау мен ... ... ... ... үшін ... ... өмір ... қамтамасыз ету болып табылады.
Басқа бағыттардан шет қалмай ... ... ... ... ... шырмауынан өз орнын табуы тиіс.
Әлеуметтік медицинамен айтарлықтай тығыз байланыстағы салалар:
• Классикалық медицина ... ... ... ... ... ... т.с.с ... кейпінде;
• Социология және әлеуметтік статистика;
• Демография;
• Экология және табиғатты пайдалану;
• Ұжымдар және ... пен ... ... ... ... ... және ... қызмет
ретінде мақсаттары мен әдістерін қарастыруға болады.
1.2 ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС ТЕОРИЯСЫНЫҢ НЕГІЗДЕРІ
Соңғы жиырма жылдағы саяси, экономикалық және ... ... ... ... ... ... медико-әлеуметтік
мәселелер шиеленісіп кетті. Осының ... жаңа ... ... ... ... ... медициналық және әлеуметтік
сипаттағы мәселелерді шешуде жаңа тиімді технологияларды дамытуды айқын
талап ... ... ... ... денсаулық сақтау
мекемелеріндегі кәсіби медико-әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... рөл ... ... ... иновацияның негізін
әлеуметтік тәжірибедегі әлеуметтік және ... ... жаңа ... ... ... іске ... ... салдарын жоюға бағытталған.
Денсаулық сақтау мекемелерінде халыққа медико-әлеуметтік көмек
көрсетушіге қатысушы әлеуметтік ... ... ... шындығында медико-
әлеуметтік жұмыс – денсаулықты ... ... ... және ... ... ... ... –құқықтық сипаттағы
кәсіби мультисалалы іс-әрекетті атқарады. Оның денсаулық сақтау саласындағы
кешенді ... ... ауыр ... ... және ... ... мен ... бейімсізделудің ертерек кезеңдерінде жүйелі
медико-әлеуметтік ықпал етуі.
Денсаулық сақтаудағы әлеуметтік жұмыстың, ... ... ... ... тән және психикалық ауытқушылықтары бар, сонымен қатар
әлеуметтік жағдайы ... ... ... мен ... ... ... жоғары деңгейге жеткізу болып табылады.
Қиын өмірлік жағдай мен ... ... ... ... ... одан ... ... көмегімен ғана шығу өте ауыр.
Бір жақты кәсіби шаралар аясында ... ... ... ... ... және ... мәселелері бар түрлі тұлғалар ... ... ... ... ... табылады. Ондай адамдармен
жұмыс істеу медицина қызметкерлері үшін де, әлеуметтік ... ... де қиын әрі ... ... олар ... кәсіби міндеттерінің
аясынан тыс шығатын және таршеңберлі ... ... ... ... жасайтын бірқатар мәселелермен кездесуіне тура келеді.
Мұндай адамдарға ұзақ, жиі және ... ... ... ... жалғыз басты қарттар, жетім балалар, 18
жасқа толмаған жас аналар, көп ... және ... ... табиғи зіл зала құрбандары, АҚЖТҚ-мен ауыратындар және тағы
басқа жатады. Ондайлардың саны соңғы ... ... ... ... ... ... жұмыстың медико-әлеуметтік көмек пен
жалпы ... ... ... ... ... ... көп. Бұл ... емдеу-диагностикалық қызметтер атқаруға ұмтылмайды, тек ... ... ... ... және ... ... қызметкерлері арасындағы міндеттерін айқын бөлуді қарастырады.
Әлеуметтік жұмыс маманының нақты денсаулық сақтау мекемесіндегі міндеттерін
анықтауда және ... ... ... ... ... ... жөн, ... сай медико-әлеуметтік жұмыс аясында орындалатын
міндеттер үш топқа бөлінген: ... ... ... және ... ... ... міндеттер:
- медико- әлеуметтік көмек пен ауруға күтім жасауды ұйымдастыру;
- отбасына медико-әлеуметтік көмек өрсету;
- ... ... ... ... созылмалы ауруы бар сырқаттарға медико-әлеуметтік көмек көрсету;
- паллиативті көмек ұйымдастыру;
- негізгі аурудың ... ... алу, ... алдын-алу;
- сан-гигиеналық біуім беру;
- клиентке оның медико-әлеуметтік көмек алу құқығы мен ... ... ... ... ... тәртібі туралы ақпарат беру
және тағы басқа;
Әлеуметтік бағдарланған міндеттер:
- денсаулық сақтау мен медко-әлеуметтік көмек көрсету сұрақтары ... ... ... ... ... ... медико-әлеуметтік көмекке мұқтаж адамға билік органдарында өкіл болу;
- қоғамдық қауіпті іс-әрекеттерден сақтандыруға ықпал ... ... пен ... ... ... мониторинг өткізуге қатысу;
- әлеуметтік-тұрмыстық қалпына келтіру инфрақұрылымды құруға қатысу;
- денсаулық, қоршаған орта жағдайы, азық-түлік ... ... ... ... ... ... алу;
- клиенттерге жеңілдіктер, жәрдемақы және әлеуметтік қорғаудың басқа
түрлері туралы ақпарат ... ... ... және тұрғын үй мәселесін шешу,
зейнетақы, жәрдемақы басқа да төлемдерді алуға көмектесу;
- отбасылық кеңес беру мен ... ... ... ... психологиялық өзін-өзі тәртіпке салу;
- қарым-қатынас тренингі, әлеуметтік дағды тренингі және тағы ... ... яғни ... ... клиенттің әлеуметтік мәртебесін кешенді бағалау;
- жекеше, топтық және аймақтық деңгейде әлеуметтік ... ... пен ... ... ... алдын-алу шараларын
орындауға ықпал ету;
- клиентті, топты, тұрғындарды салауатты өмір салтын ұстауға шақыру;
- отбасын жоспарлау;
- медико-әлеуметтік сараптама жүргізуге қатысу;
- ... ... ... ... ... іске ... ... психатриада наркология, онкология, гериятрия, хирургия мен клиникалық
медицинаның басқа ... ... ... ... ... ... ... және жұқтырып алғандар мен
олардың отбасы мүшелерін әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ету;
- ... ... ... ... ... психо-педагогикалық, әлеуметтік-құқықтық сипаттағы
өзіне-өзі және ... ... ... ... ұйымдастыру;
- Тұрғындардың мұқтаж топтарына түрлі деңгейдегі медико-әлеуметтік
көмектің кешенді ... ... ... Клиенттердің мәселелерін шешуде бір-бірімен байланысты мамандықтардың
мамандарының өзара іс-әрекетін сабақтастыруды қамтамасыз ету және ... ... ... байланысты мәселелерді біліктілікпен
шешу, әлеуметтік жұмыстың кәсіби ерекшеліктерін және ... ... ... ... ... ... өмірлік жағдайға тап болған және бір-бірімен ...... ... ... заңгержәне тағы басқалардың
араласуын талап ететін, клиенттің барлық мәселелер кешенін шешуге, медико-
әлеуметтік ... ... ... әлеуметтік жұмыс маманының үйлестіруші
рөлін атап өту қажет [21].
Денсаулық сақтаудағы әлуметтік жұмыс технологиясын іске ... ... ... ... ... ... алдын-алу және
патогенетикалық деп бөлуге болады.
Алдын-алу бағытындағы медико-әлеуметтік жұмыс әлеуметтік тәуелді
соматикалық, психологиялық және ... ... ... ... ... ... ... өмір салтын қалыптастыру, денсаулық
мәселесіне қарасты ақпарат ... ... ету, ... ... медико-
әлеуметтік көмектің арнаулы бағдарламаларын жасауға қатысу, әлеуметтік
басқару, ... ... ... ... құқығын әлеуметтік
қорғауды қамтамасыз ету және тағы басқа шараларды орындауды қарастырады.
Патогенетикалық бағыттағы медико-әлеуметтік ... ... пен ... ... ... мүгедектердің
медициналық, әлеуметтік және кәсіби құқығын қалпына ... іске ... ... мен ... жеке салаларында әлеуметтік жұмыс жүргізу,
клиенттің психологиялық мәртебесін түзетуді ... ... ... ... құру, бір-бірімен байланысты мамандық
иелерінің өзара іс-әрекетінің ... ... ету ... ... әлеуметтік жұмыстың ең тиімді технологиясын құру
үшін мамандар медико-әлеуметтік жұмыстың базалық нұсқасын ... ... осы ... ... ... амал ... және ... мен медицинаның қандай да бір нақты саласының ерекшелігін ескеруге
мүмкіндік береді.
Денсаулық сақтау аясында әлеуметтік жұмыстың дамуын қамтамасыз ... ... акт, ... ... ... ... қорғау
туралы заңнама негізі болып табылады. Бұліқұжаттың ... ... ... ... «Медико-әлеуметтік көмекті денсаулық сақтау жүйесінің
мемлекеттік, муниципалды және жекменшік мекемелерін , сонымен қатар халықты
әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... басқа мамандар көрсетеді» [17].
1.3 ШЕТ ЕЛДЕГІ МЕДИКО-ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТӘЖІРИБЕСІ
Еуропаның көптеген елдерінде екінші дүниежүзлік ... ... ... пен әлеуметтік камтамасыз ету бағдарламасын іске асыру,
түрлі әлеуметтік топтарды қолдау үшін ... ... ... ... ... ... психолог медицина қызметкерлерімен бірге маңызды
орынды әлеуметтік қызметкерлер алып отыр.
Алғаш рет батыста әлеуметтік медицина институтының ... ... ... ... ... ... ... капиталистік елдер де
әлеуметтік медицина күшті қарқынмен дами бастады . ... ... ... алдында Ұлыбританияда әлеуметтік медицина пәнінің керектігі туралы
үлкен талқылаулар болған. Осы мезетте Англия ... ... ... ауруға шалдығып, бұл эпидемияның себебіне халықтың кедейлігі,
немесе дұрыс ... ... ... ... ... барысында
бұл пәннің кекректігі туралы ең бірінші іскер адамдар, яғни көптеген науқас
адамдар тобымен жұмыс жасауды ... ... ... болатын.
Ұлыбританияның халқының көп бөлігі күн санап жұқпалы ауруларға ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
қолдарының жетіспеуіне әкеп соқты. Сол уақытта ірі кәсіпорындарын жұмысына
нұқсан келіп, Англиядағы ... ... ... ... ... Дәрігерлер мен эпидемиологтар болса қоғамдағы бұл ... бола ... ... ойынша бұрынғы ауруларға ем беріп, ал ... ... ... ... жойып отырған сияқты. Бірақ, жағдайдың
ушығуы тек денсаулық саласығана емес , демографиялық жағдайға даөз ... ... ... ... саны күрт ... ... өмір сүру
жасының ұзақтығы төмендеп, жастайынан кететін өлім ... саны да ... ... өзі қол салу ... мен ... ... қылмыс өсті.
Осы түсініксіз жағдайларға ... алу ... ... ... сұрағанда әлеуметтік психологтар жауап бере ... ... ... ... айтса керек [4].
Жыл өпей жатып-ақ әлеуметтік медицина институттары басқада қалаларда
пайда бола бастады. Әлеуметтік медицинаға байланысты ... ... ... Ол ... ... ... қатысып, іскер адамдар, әлеуметтік ... ... ... және ... ... болды. Бұлардың
барлығыныңда әлеуметтік медицинаның қоғам және ... ... ... ... ... ... ... туралы көп айтып жүрді, бірақта жаңадан негізі
қаланған институттың алдыңғы жоспарлары мен ... ... де ... ... ... ... ... егде адамдарға медициналық әлеуметтік көмек
көрсететін мекемелерге емханалардан басқа қарттар үйлері, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... үйі, психикасы
бұзылған немесе мүгедектерге ... ... үй ... жатаханалар
жатады. Медициналық әлеуметтік көмек көрсетуде басты ... ... ... ... ... бөлігіде соларға беріледі [23].
Медициналық қана емес, сонымен қатар ұйымдастырушылық , экономикалық,
құқықтық, әлеуметтік және этикалық сипаттағы ... ... ... ... ... ауру ... ... Медициналық қызмет көрсету
бағасының өсуі себебінен, ... ... ... шет ... ... болжамды ауыр сырқаттарға көмек ... ... ... ... ... көп ... бригадалардың үйде медико-әлеуметтік
қызмет көрсету ... ... Өлім ... ... ... түріне арнайы медико-әлеуметтік мекемеге жататын хоспистер жатады.
АҚШ әлеуметтік медицинаның керектігін сезініп осы бағытта өз жолдарын
қалауға тырысып ... Егер ... ... ... ... Үкіметінде
қоғамдық денсаулыққа әлеуметтік тазалықшылар жауапты болса, осы кезеңде АҚШ
осы жұмыстарға әлеуметтік психологтар жауапты болатын ... ... ... өз ... ... бізге
белгілі жағдай. Олар Оксфорд Институнының бар екендігін білетін, бірақ
та, ол институт әлі де ... ... ... ие бола ... жоқ еді. ... ... медицина академиясы алғашқы американдық әлеуметтік медицина
институтының негізі қаланады. Бұл академияны терапев, ... ... ... ... Бұл ... ... Дүние жүзлік денсаулық сақтау
ұйымының ашылуымен тұспа тұс келді. Институт қабырғасында медицина ... ... ... ... ... мен социологиясы,
әлеуметтік криминология, жоспарлау мен ... ... ... ... медицина академиясының әлеуметтік медицина Институты 100
жылдығына ... ... ... ... ... кейін америка
жұртшылығы ұлт денсаулығының сенімді қолда екенін ұғынып, ұйқылары ... ... және ... ... ... ... осы елдерде
және осы елдердің ықпалындағы елдерде де ... ... ... ... юристтер, әрине ... ... ... ... ... ... қорғау ннфраструктурасы жасалына бастды.
Әлеуметтік қызметкерлер АҚШ медициналық ... ... ... ... кеңінен тараған, оған мед-хирургиялық ,
педиатриялық, акушер-гиникологиялық көмек, қарқынды емдеу қызметі, қалпына
келтіру мен ... ... ... Олар өз ... жалпы және арнайы
емханаларда; ... ... ... ... мен ... ... қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді емделу үшін жүйке емдейтін
емханаларда; қалпына ... ... ... мен ұзақ ... ... ... ... емханалар, үлкендерге арналған
стационарлар); алғашқы ... ... ... ... ... ... орталығы, дәрігерлер кабинетінде;
медициналық көмекті үйде көрсету жағдайында жүргізіледі.
Еуропа мен Америкада білікті ... ... ... үйлері бар.
Мейірбикелік күтім үйлері әмбебап қызмет көрсету ... ... ... ... ... және ... қажеттіліктерінен басқа,
айтарлықтай білікті әлеуметтік қызмет көрсетіледі.
Скандинавия елдері медико-әлеуметтік ... ұзақ ... ... қоса ... көмек көрсетудің.жоғарғы деңгейіне қоғамдық
қаржының ... ... отыр ... ... және ... ... көрсету міндеттері
муниципалдық пен облыстық биліктер құзырында. Азаматтарға әлеуметтік қызмет
көрсетудің негізгі міндеті азамат ... ... ... ... ... ауыр ... көмек көрсету қызметтері жақсы
дамыған. Бұл жерде әлеуметтік жұмыс мамандары бірқатар ... ... ... ... ... ... мен ... тәртібіне бейімделуге көмек
көрсетеді; сырқаттарды ортаға ... және одан ... ... балалары немесе жақындары жазылмайтын дертке шалдыққандардың
ата-аналары мен туысқандарына қолдау ... ... ... жағдайы туралы, жақын туыстары жағынан мүмкін ... ... ... етіп ... ... айырылған ата-аналармен,
ауруханада қайтыс болғандардың жақын туыстарымен жұмыс істейді; ... ... ... ... ... істеу бағдарламасын
жасайды.
Германияда әлеметтік шаралар саласында денсаулық қызметі дәстүрлі болып
табылады. Қазіргі кезде мұндай қызметтердің ... ... ... кең ... әлеуметтік көмек жүйесі бар. Германиядағы денсаулық пен
әлеуметтік қызметтер екі түбегейлі бөлінген секторлар болып ... ... ... ... қиылысқанда, әсіресе әлеуметтік медицина саласында,
қажетті бірлік құру үшін ... ... ... ... ... денсаулық қызметтері әлеуметтік қызмет штаты үшін маңызды жұмыс
ортасы ... ... ... ... сала ... ... ... қамсыздандыру мен денсаулық сақтауды басқару және
қаржылау ... ... ... дәрігерлері мен мамандар қызметінің
саласына жататындарынан басқа) жергілікті билік органдары айналысады. Бұл
елде ... ... ... ... ... ... көрсету жүйесі.
Тұрғындарға әлеуметтік және медициналық ... қол ... болу ... ... ... ... арналған денсаулық орындарын құрған.
Әр ықшамауданда бар, ондай орталықтарда ... ... ... ... ... ... ... қарттарды емдеумен күтім
көрсетудің ббарлық қызметтері ұсынылады.
Финляндияда бүкіл тұрғындарға отбасын жоспарлау қызметі қол жетімді.
Оған отбасын ... ... ... түрлі қызметтер: муниципалды,
қоғамдық, жекеменшік , ... ... ... ... ... ... ... пен ақпарат беру кіреді. Финляндияда жыныс жолымен
таратын аурулардың ... ... ... іске ... ... ... жатады, оған осы аурулардан сақтану мәселелері бойынша
халықты кеңінен хабардар етумен қатар, ... ... ... ... ... [15].
Ресей тұрғындарының денсаулығының төмендеуі, медико-әлеуметтік көмек
қызметін қайта ұйымдастыру мәселесін алға қойып отыр. ... ... ... ... ... үрдістер баяғыдан пайда болды,
бірақ соңғы жылдары олар ішкі қайшылықтарға байланысты тіпті ... ... ... ... ... көмектің жекеменшік және
мемлекеттік түрлерінің әдеттегі қарама-қайшылығы ... ... ... бір ... ... ... Тұжырымдағанда бұл
мемлекеттік жүйе мен ... ... бола ... ... ... ... ... ушықтырды. Осыны шешу үшін медико-
әлеуметтік көрсету жүйесін өзгерту керек. Халыққа медико-әлеуметтік ... ... жаңа ... ... ол ... басқару және
медициналық білімді де қамту керек. Мұндай жаңа ... ... ... мен ... сақтаудың құқығын қалпына келтіретін тұжырымдаманы,
ал оны қазіргі ... ... ... көрсету жүйесіне ақырындап
енгізудің алғышарттары ретінде лайықты көз ... бар ... ... ... Халықтың ұдайы өсу үрдісінің қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Федерациясының кей аймақтарындағы экологиялық және санитарлық
қолайсыздық медициналық көмек көрсетудің қол ... ... ... ... анықтап береді. Мұндай жолды қолдай отырып бар
ұйымдастыру құрылымдарына анағұрлым сай ... ... ... ... жаңа ... ... ... қажеттігі туады. Бұл ұсынылған
медико-әлеуметтік технологияларды функционалды нұсқа ретінде ... ... еді және ... істеп жатқан денсаулық, халықты әлеуметтік
қорғау немесе ... ... ... үшін ... ... байланысты
жаңа қызмет орнын ашу қажеттігін ... ... ... ... ... ... ... көмектесу, денсаулықтың
бұзылуын ұзақ мерзімді алдын алу мен ... ... жеке ... ... ... жақсарту мен бақылау. Біздің ойымызша дәл осындай
жол медико-әлеуметтік жұмыстың функционалды нұсқасын ... ... ... [5].
Тұжырымдамада ұсынылған әлеуметтік қолдау мен психолгиялық көмек
функциялары медико-әлеуметтік жұмыстың негізгі нұсқасын ... ... жылы ... ... ... еңбекке жарамсыз азаматтар мен
балалы отбасылар үшін әлеуметтік қорғау тұжырымдамасын жасады. Онда халықты
әлеуметтік қорғау ... ... мен ... ... ... ... ... етілмеген азаматтар мен ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
көмектің түрлері мен нысандары, ... ... ... іске асыру
құрылымды механизмі белгіленген. Мүгедектердің еңбегін ұйымдастыру және
еңбекке қабілеттілігін сараптау ҒЗИ ... ... ... әлеуметтік
қорғауды көп деңгейлі шаралар жүйесі – экономикалық, ұйымдастыру, құқықтық,
медико-әлеуметтік, ... деп ... Оның ... ... ... тең ... қамтамасыз ету және олардың қоғаммен бірге
болуына ықпал ету. Құқықтарын қалпына ... ... ... ... тбу және ... қалпына келтіруді түрлі шаралар жүйесі ... ... ... ... ... ... және
өзін-өзі басқаратын деңгейде біріктіріп шаралар (әлеуметтік, психологиялық,
заңдық, педагогикалық) кешені екені белгілі, бұл ... ... ... оның ... ең әлсіз топтарды нығайтуға арналған.
Бұл ... ... ... түрлері, бағыттары және оның ұйымдастыру
нысандары, халықтың денсаулығын ... ... ... ... ... көмектің негізі болып табылатын заманауи денсаулық
тұжырымдамасы мен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... көмек көрсету мен қолдауды одан
әрі дамытудың маңыздылығы бүкіл халық деңгейінде де, жеке бас ... ... ... ... ... шараларын кеңейту қажеттілігінен
туындаған. Халықтың түрлі топтарының қазіргі сұраныстары, оның ... ... ... ... пайда болғаны да, әлеуметтік
жұмыстың жоғары деңгейі негізінде ғана дәлірек шешімін табады, оған ... ... ... жеке ... ... ... көмек шаралар
кешені кіреді. Бұл соматиканың және ... ... ... ... көрінуінің алдын алуға және құқығын қалпына келтіру
мен бейімделуі жетілдірудің алғы ... ... ... ... ... бойынша әлеуметтік жұмыстан тысқары қалатын дәстүрлі
түрде денсаулық сақтау ... ... егде және қарт ... ... ... ... ... медико-әлеуметтік мәселелер ауыр
созылмалы аурулары бар адамдардың 60% -да болады болады екен. Осының бәрі
барлық ... ... ... ... ... жеке ... ... үшін, медико-әлеуметтік көмек көрсетуге бағытталған, дәл
және ... ... ... ... ... ... [18].
А.В.Мартыненко отандық тарихи тәжірибе сараптамасы мен қазіргі
демографиялық жағдайдың негіздерінде, ... ... өз ... ... ... жұмыстың теориясы мен ... ... ... ... ... ... ... Автор медико-әлеуметтік мақсаттарын, міндеттері ... ... ... ... ... денсаулықты сақтауға,
нығайтуға және қалпына келтіруге ... ... ... және ... сипаттағы мультисалалы кәсіби
қызметтің жаңа түрі. Ол ... ... ... кешенді көмекті
түбегейлі өзгертеді, себебі жүйелі медико-әлеуметтік ықпалды ... ... ... пен ... ... ауру үрдістері мен әлеуметтік
бейімсізденудің дамуындағы ерте кезеңдерінде іске асыруды көздейді. Осылай
медико-әлеуметтік ... ... ... ... ғана ... ... қызмет етеді. Медико-әлеуметтік жұмыстың мақсаты денсаулықтың
мүмкін ... ... ... жету, тән және психопотологиясы
(ауытқушылық) бар, сонымен қатар әлеуметтік нашар тұлғалардың ... ... қол ... ... ... нысандары – біржақты
кәсіби шаралар аясында шешілуі қиын, айқын ... және ... бар ... ... Медико-әлеуметтік жұмыстың ерекшелігі ол
кәсіби іс-әрекет ретінде, ... ... мен ... ... ... ... саланың түйіскен жерінде қалыптасқан. Алғашқы медико-санитарлық
көмекті ұйымдастырудың отандық тәжірибесі мен шет ... ... ... ... бар ... ... көрсетуге тырысқанмен
жүйелі іс-әрекеттердің нақты үйлестірулері әзірге тиімсіз ... ... ... ... ... мамандық өкілдерінің іс-әрекеттерін
біріктіруге мүмкіндік беретін, сәйкес медициналық мамандық алған жаңа маман
иесі әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... ... негізіне сай
дайындықтан өткенде, бір-бірімен байланысты бөлімде бірігіп ұзақ ... ғана ... ... маңызды қағидаларының бірі
медициналық және ... ... ... қызметтерін ара-
жігін айқын белгілеу қажеттілігі болып табылады. Бір-бірімен ... ... ... ... жұмыстың орнын белгілеу үшін,
күрделі ... ... тап ... және ... байланысты мамандық
мамандарының – дәрігерлер, психологтар, педагог, ... ... ... ... ... ... ... араласуын әлеуметтік
қызметкердің үйлестірушілік рөлін атап өту қажет. Медико әлеуметтік
жұмыстың мәні және ... ... ... ... мекемелерінің
қызметін ортақ жерлері көп. Бірақ ол емдеу-диагностикалық ... ... ... ... ... тығыз байланысты және іс-
әрекет саласының айқын ара-жігін қарастырады [6].
Медико-әлеуметтік жұмысты шартты түрде екі ... ... ... ... бағытындағы медико-әлеуметтік жұмыс пен патогенетикалық
бағытындағы ... ... ... әдістемелік ұстанымдарда мұндай
топтастырулар медицинанның түрлі салалары мен ... ... ... медико-әлеуметтік жұмыстың нұсқаларын құруға ... ... ... ... ... ... ... және репродуктивтік денсаулық бұзылуды ... ... ... өмір ... ... ... байланысты
сұрақтарға ақпарат алуды қамтамасыз ету, түрлі деңгейде медико-әлеуметтік
көмектің мақсаты бағдарламаларын әзірлеуге қатысу және тағы ... ... ... медико-әлеуметтік жұмысқа медико-әлеуметтік
көмек ұйымдастыру шаралары, медико-әлеуметтік сараптама ... ... ... және ... ... іске ... мен ... сақтау жеке саларында әлеметтік жұмыс жүргізу
клиенттің ... ... ... жүогізу, ақтау әлеуметтік
тұрмыстық инфра құрылымды құру, бір-бірімен байланысты мамандардың өзара
әрекетіндегі ... ... ету ... ... ... ... одан тыс жерде ұйымдастырылған әлеуметтік қызмет көрсету деп
анықталады. ... және ... ... ... мәселелер аясында
әлеуметтік жұмысты ұйымдастырудың классикалық үштігіне алғашқы, екінші,
үшінші адын-алудың барлық ... ... ... ... ... ауру негізінде жатқан ауытқушылықтарды ескерту, асқынулар мен
аурулардың келеңсіз салдарын алдын-алу,ауруларды қайта ... мен ... ... ... ... ... ... жұмыс.
2 ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТАҒЫ МЕДИЦИНАНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1 ЕЛІМІЗДІҢ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ХАЛҚЫМЫЗДЫҢ ... ... ... – ел ... ... бәсекелесуге
қабілеттілігін анықтайтын адам капиталын нығайтуға тікелей медицинаның
дамуы ... ... ... ... ... ... ... қазіргі
жағдайларында әрбір адамның денсаулығы халық денсаулығының құрамдас бөлігі
ретінде, оның тіршілігінің толыққанды бағасын ғана емес, сонымен ... ... ... ... факторға айналып отыр. Халық
денсаулығы жағдайының деңгейі өз кезегінде, елдің әлеуметтік-экономикалық,
мәдени және ... даму ... ... ... көмек
көрсетудің қолжетімділігін, уақтылығын, сапасы мен сабақтастығын қамтамасыз
етуге жұмылдыратын ... ... ... ... ... ... ... әл-ауқатының бірқалыпты және тұрақты жақсаруы тұрғысынан
алғанда ... ... және ... берілетін саланың бірі болып
табылады ... ... ... Н.Ә. ... ... ... қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-
ауқатын жақсарту» атты Қазақстан халқына Жолдауында ... ... ... ... ... ... жөнінде «Қоғамымызды құруымызға
қарай азаматтарымыздың өз өмірінің аяғына дейін сау ... және ... ... таза ... үшін күш салу ... деп ... ол медициналық
және сол сияқты медициналық емес сипатқа ие құрамнан тұрады.
Соңғы ... ... ... ... ... денсаулық
сақтау саласындағы саясат экономикалық және саяси трансформациялардың
салдары болды, сонымен бірге ... ... ... көзқарас
бірнеше рет түбегейлі өзгерді. Қазіргі таңда Қазақстанның денсаулық сақтау
жүйесі оның құрылымдарын ... ... ... ... ... ... негізделген жаңа стратегияларды енгізе
отырып, ... ... ... ... ғылыми, әлеуметтік және
институционалдық технологияларды қолдану негізінде одан әрі ... ... әрі ... ... сақтау жүйесін елдің көпсалалы
экономикасының жүйелі ... ... ... ... ... ... қағидаттардың бірі болуы ... ... ... ... ... ... ... бір бөлігіне
айналуы тиіс. Дамыған қоғамда денсаулық сақтау ісі және ... ... ... ... ақпараттық технологиялар,
медициналық ... ... ... ... ... ... ... салалар тұрақты экономикалық
дамудың шекті өзара байланысты элементтері болып табылады.
Денсаулық сақтауды тұрақты дамыту бағдарламасын ... іске ... ету үшін ... ... жоспарлау және басқару, тиімді және
дұрыс қаржыландыру, сапалы ... ... ... ... ... және қазіргі заманғы институционалдық даму ... ... ... Қазақстанда экономиканың әлеуметтік секторларын дамыту
шеңберіндегі денсаулық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесін тұрақты
дамытуды ғылыми, ұйымдастырушылық-әдістемелік, білім беру және ... ету ... ... өмір сүру ... мен ... ... анықтайды. Денсаулық мәселелерін шешу, елдегі демографиялық
жағдайға тікелей ықпал етеді және адам ... ... үшін ... ... ... ... Елбасының Қазаұстан халқына “Бірге жарқын
болашаққа” Жолдауын еліміздің ... ... ... ... бағытталған әлеметтік жаңғырту кепілдігі деп қабылданды.
Соңғы 20 жылда денсаулық сақтау ... ... ... ... келе ... ... ол оны он есе ... байланысты. 500-ге жуық жаңа
нысаналар іске қосылды, соңғы бес ... ... ... ... ... жөндеуден өткізілді, 75млрд. теңгеге медициналық құрал-
жабдықтар алынды. Материялдық базаның жақсаруы медициналық қызмет ... ... ... ... ... ... бері ауру ... енді ғана дәрі-дәрмекті тегін ала
бастады. Одан басқа кей ауру ... ... ... ... ... жеңілдікпен алуға мүмкіндік пайда болды. Мемлекет ... ... ... қамтамасыз ететін елдер бірден-бір
екенін атап өту қажет.
Қазақстанда ... ... ... ... ... ана мен бала
денсаулығын қорғау болып табылады. ... ... ... ... ... балаларды қарау, оларды ... ... ... ... ... техникалар дамып жатыр. Кепілденген
медициналық көмекке экстракорпоральды ұрықтандыру да кіреді.
Медициналық кластер негізінде салмағы өте аз, шала ... ... ... ... ... ... ... тәсілдер енгізілуде.
Нәтижесінде республикада аналар ... ... ... ... 15%-ға
төмендеді. Былтырғы жылдың өзінде ғана 2000-ға жуық ійелдердің босанғаннан
кейінгі халі ауыр ... ... ... ... адам ... ... да
көп болар еді.
Мемлекет аурулардың жалпы құрылымының басым бөлігін және адам өлімінің
негізгі себептері ішінен бірінші орынды алатын, қанайналу ... ... ... ... ... ... ... аясында бүгінде әр облыс
орталығында арнайы бөлімшелер бар, мұнда заманауи ... ... ... өткен мамандар жұмыс істейді. 2010жылдың өзінде 10
мыңға жуық кардиохирургиялық операциялар жасалды, оның ... ... ашық ... ... ... бес ... қанайналым жүйесі ауруларынан
болатын өлім ширек санға төмендеді. Жақынарада Астанада ... ... жаңа ... ... алты ... ... ... өлім 18%, жарақаттардан 26%
-ға төмендеді. 40 туберкулезге қарсы мекемелер іске ... 2004 ... ... өлім саны екі ... ... ... сақтауды қаржыландырудың жаңа нұсқасы қолданылып, ол
бүгін нәтижелерін бере бастады. Бұл ең ... ... ... ... Егер ... сырқаттар көрші облыс немесе астанадағы
ауруханаларға баруға мүмкіндіктері болмаса, енді былтырдың өзінде ... адам ... ... ... ... пайдаланған, оның ішінде 38%
ауыл тұрғындары. Бүгін “ақша ... ... ... ... қағида жұмыс
істейді.
Біз соңғы нәтижеге ерекше көңіл бөлеміз. Ол тұрғындардың денсаулық
көрсеткішін ... ... ... медициналық қызметкерлерді
мотивациялау.
Жолдауға сай 2013жылы ... ... ... ... ... ... БҰДЖ ... технологияларды аймақтарда да қолдануға жағдайлар
жасады. Елімізге ... 43 жаңа ... 37-сі ... үшін ... Республикасының халық денсаулығының жай-күйі, санитарлық-
эпидемиялогиялық ахуал және денсаулық сақтау жүйесінің дамуы ... ... оң ... мен де, сол ... ... ... де сипатталады.
Соңғы жылдарды негізгі медициналық көрсеткіштерді – тууды, өлім-
жітімді, өмір ... ... ... ... қол жеткізілді.
Жұқпалы аурулармен ауру төмендеді. Денсаулық ... ... ... ... ... бір бөлігі табаысты жүзеге асырылды,
басқалары өзінің ... ... ... ... ... ... ... құруды, отбасылық медицина моделіне көшуге
әрекеттенуді жатқызуға болады. Солардың арасынан саланың ... ... ... ... ... ... ... ұлғаюын
оң өзгерістер ретінде атап өткен жөн, бұл ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарға күрделі
жөндеулер жүргізуге және оларддың материялдықтехникалық жарақтандырылуын
жақсартуға, емдеу диагностикалық ... ... ... ... көмек көрсетудің сапасын жақсарту және оның қол жетімділігін
арттыру ... ... ... және ... да ауруларға қатысты халық
денсаулығының жай-күйінде оң үрдістерге қол ... ... ... ... ... ... ... бөлігін қанағаттанғысыз болып
отыр.
Халық денсаулығының ... ... ... ... өз азаматтарының алдындағы жауапкершілігін дәрежесін
сипаттайтын ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстан мемлекеттік қалыптасу кезеңінде елеулі ... ... ... салада, соның ішінде кеңес уақытында құрылған
және негізінен жұмыстың ... ... ... ... ... ... тұратын денсаулық сақтау жүйесінде елеулі
оңтайландыру жүргізілді.
Соңғы жылдары Қазақстан едәуір ... ... қол ... ... ... ... ... қаржыландыру елеулі өсті (соңғы үш
жылда екі рет), ... ... одан әрі ... ... ... ... отырып мемлекет бұдан әрі де саланың
дамуына елеулі түрде көңіл бөлуге ... ... ... ... ... ... ... азамат денсаулығының тек 8% және 10%-ғана денсаулық
сақтау жүйесінің ... ... ... қарамастан, мемлекеттің
қоғамдық денсаулық сақтау жөніндегі күш жігері экономикалық және әлеуметтік
прогреске қарай өсе түсуге тиіс.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... және ... сақтау саласында іс шаралар ... ... ... ... ... ... ... отырған негізгі бағдарламалық құжаттар
оларды әзірлеу сәтіндегі талаптарына бара бар ... ... ... олар ... сол ... ... да секторлардағы өзгерістер
қарқынынан кейін қалып отыр. Осы құжаттарда белгіленген ... ... ... ... ... ал құрылымдық қайта
құрулар, соның ішінде қаржыландыру жүйесін өзгерту үнемі дәйекті сипатқа ие
бола ... ... күні ... ... ... жай-күйі қоғамды,
мемлекетті және саланың өзін толық ... деп ... ... басшысы 2007 жылғы Қазақстан халқына арналған “Жаңа әлемдегі
жаңа Қазақстан” атты ... ... ... сапасын жақсарту және
денсаулық сақтаудың ... ... ... ... ішкі
саясатымыздың аса маңызды бағыттарының бірі ... ... ... жүйесінің қарқынды және сәтті дамуы – мемлекетіміздегі
әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... тікелей
байланысты. Мемлекет үшін халықтың денсаулығын ... және оған ... ... ең ... ... ... табылады.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Республикасының дәрігерлер мен
провизорларының II сьезінде 2010 ... ... 4 ... бағытты
айқындап айтып берген болатын. Атап айтсақ, жасөспірімдерінің денсаулығын
нығайту, халықты сапалы және қол ... ... ... өамтамасыз
ету, медициналық ғылымды дамыту, ауылдың денсаулық сақтау жүйесін жақсарту.
Бұл бағыттар 2005-2010 жылдарға арналған денсаулық ... ... ... ... ... қарастырылған.
Еліміз үшін 2002-2007 жылдар экономиканың өрлеу кезеңі болды. Өткен
ғасырдың 90-жылдары денсаулық сақтау жүйесі ... ... ... ... ғимараттар мен селолық ауруханалар жабылды. Білікті
дәрігерлер басқа салаға ауысты. ... ... сын ... душар болды. Бірақ, қиыншылық қамтып еліміздің еңсесін түсірген
жоқ. Қайта тіктеді. ... ... ... ... ... ... өркениетті елдің өркенді жолына қадам басты. Дамудың ... ... Жыл ... денсаулық саласына бөлінетін қаржы да молайып
келеді. Соның ... ... мен ... ... кең ... құрылыстар
жүргізілуде. Медициналық мекемелер жаңа ... ... ... Республикасының 2005-2010 жылдарға арналған денсаулық
сақтауды ... мен ... ... ... ... ісін ... ... моделі жасалды. Соның нәтижесінде
мемлекеттің ... ... ... ... көмектің кепілді көлемі
бекітілді. Жергілікті басқару ... ... сай ... ... ... бағдарламалары қабылданды. Дәрі-дәрмекпен
қамтамсыз етудің сапасын халықаралық стандарттарға ... ... ... ... ... ... ... денсаулығына оң
әсерін тигізді деуге болады. Соңғы бес жылда дүниеге келген нәрестелер саны
көбейіп келеді. Бұл табиғи ... ... ... ... Елімізде
адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы 70 ... ... ... ... сәбилердің шетінеуі 20 пайызға азайды. Соңғы он жылда тұрғындардың
жалпы ауруының көрсеткіші 30 пайызға көтерілсе, ... бес ... ... тұрақтанады.
Дегенмен, еліміз бойынша қан айналамы аурулар жүйесі ... ... ... ... өмірін қысқартатын факторлар
арасында бұл ... үлес ... ... ... ... Республикамызда
кардиологиялық және кардиологиялық-хирургиялық көмекті дамыту бағдарламасы
қабылданып, 2006 ... ... күре ... ... ... қан жетіспеуі,
өкпенің қабынуына шалдыққан диспансерлік ... ... ... жеңілдетілген жағдайда (50%) ... ... ... ... ... ... ... шоғырланған эпидемиялықкезеңінде тұр.
Қазақстан Республикасының 2006-2010 жылдарға арналған СПИД індетіне қарсыіс-
қимылдар жөніндегібағдарлама шаралары іске ... ... ... ... ... ... ... алынуда.
Көптеген уақыт бойы денсаулық сақтау саласы қалдық қағидасы бойынша
қаржыланып келгені баршамызға мәлім. Ал ... жылы ... ... ... ... көлемі 2,4 пайызға артты. Соңғы үш ... ол екі ... ... 2010 жылы бұл ... 4 ... ... деңгейіндегі қаржы консалидациясы нәтижесінде 2 жыл ішінде
халықтың жан басына шаққанда ... ... ... ... ... ... ... бойынша 1 адамға жұмсалынатын шығын әртүрлі. Кейде
2 есеге ... ... бар. Бұл ... ... ... ... жүргізіледі. Көп жылдар бойы медицина қызметкерлерінің ... ... ең ... ... ... ... олардың еңбегінің
сапасына байланысты ақы төлеу жөнінде шаралар қолданылуда. Биылғы жылдан
бастап медициналық қызметкерлердің біліктілік ... ... ... жұмыс жүктемесіне қарай ... жүйе ... Бұл ... ... жоғарғы санаттарына сай жалақыны орташа ... ... ... мүмкіндік берді. Денсаулық сақтауды реформалау мен
дамытудың мемлекеттік бағдарламасы ауқымында министрлік еңбекақы ... одан әрі ... ... жылдарда медициналық білім мен ғылым айтарлықтай табыстарға
жетіп, 2006 ... ... ... жіне ... ... ... ... Сөйтіп, медициналық мамандарды дайындау қағидасы
түбегейлі өзгеріп отыр. Сонымен ... жаңа ... сай ... ... ... шет ... білім алу тәжірибесі
жалғасуда. Мемлекеттік бағдарлама ауқымында 400-ге тарта жас ... ... ... ... ... және ... ... жіберілді.
Бүгінгі таңда еліміздің медициналық ғылымын дамыту мақсатында оны
ақпараттық және қаржылай ресурстар мен ... ету үшін ... ... ұзақ ... ... ... ... сапалы қызмет көрсету, озық жаңа технологиялармен жабдықтау
бұл саланың ... ... ... ... ... ... саласын
басқару мен қаржыландыру механизмін ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетудің бәсекелестік нарығын
ұйымдастыру, медицина мамандарын ... ... сай ... ... ... технологиясын өркендету де маңызды
болып ... ... ... ... ... ... үшін Денсаулық сақтау
министрлігі төрт бағытта анықталады. Олар – денсаулық ... ... жаңа ... ... ... ... ... әрі қол жетерлік
деңгейде болуын қамтамасыз ету; әлеуметтік әсері бар аурулардың ... ... және ... бәләм мен ғылымның сапасын көтеру.
Өркениетті елдердің озық тәжірибесін игеру үшін ... ... ... үлкен міндеттер тұр. Аталмыш міндеттерді шешу мақсатында
халықаралық Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуді жүзеге асырамыз деп жоспарланып
отыр.
2007 жылдан бастап, әлемдік ... және ... ... ... мақсатында ДДҰ ұсынған тірі туудың жаңа өлшемдеріне
көшу басталуда. ... ... ... елеулі ауруларға аударылуда.
Жаһандық қор мен Денсаулық сақтау ... ... ... ... көмек көрсету жөніндегі келісімді іске асыру бойынша
шаралар жүргізілуде, бұл мақсаттарға 9,8 млн. АҚШ доллары бөлінді.
Денсаулық ... ... ... жаңа қағидаларын енгізу мақсатында
– денсаулық сақтау саласының менеджерлерін ... ... Бұл ... бойынша Қазақстанда қат мамандық деп ... Сол ... ... ... ... ... бағдарлама дайындау жүйесі
және шет елде мамандарды ... ... ... 2007 жылдың наурыз
айынан бастап, облстық денсаулық сақтау департаменті ... ... ... ... ... ... ғасыр технологиялық прогрестің дамыған кезеңі. Өркениетті елдердің
озық технологиясы елімізге дендеп енеді. Осы озық үлгі ... ... ... тапты. Денсаулық сақтау министрлігі ... ... ... ... ... ақпараттық жүйесін құрудың”
инвестициялық жобасын жүзеге асыруда. Емделушілердің ... ... ... ... ... Сондай-ақ, ұлттық денсаулық
сақтау ақпарат орталығы құрылды. Осындай медициналық ақпарат орталықтары
көптеген елдерде жұмыс істейді. ... ... ... технологиялар
белсенді түрде пайдаланылатын болды. “Телемедицина мен мобильдік медицинаны
дамыту” жобасы енгізілуде. 2005 жылдан бастап республиканың 5 ... ... ... технологиялармен қамтылды. Бұл жоба еліміздің барлық
аудандарында іске ... кадр ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Мемлекет басшысы өзінің Жолдауында дәрігерлер мен медицина
қызметкерлерін ... ... мен ... ... ... ... ... біліктілік сыныптарының
деңгейіне, мамандықтары мен жұмыс жүктемесінің түріне қарай оларға еңбекақы
төлеудің ынталандыру жүйесін енгізуге ... ... 2007 ... 1
қаңтарына шекті республиканың денсаулық сақтау ... ... ... ... 122746 орта ... қызметкерлер құрамы жұмыс істейді.
Олардың ішінде 2135 адамның ғылыми дәрежесі бар, ... ... ... ... — 502, ... ... кандидаттары 1633 адам
болып отыр.
Кадр ресурстарының денсаулық ... ... ... осы ... ... ... нығайтуда шешуші рөл атқаратыны белгілі. ... ... үшін ... ... ... өкінішке қарай теңсіздік
сипат алып келеді. Айталық, Алматы мен Астана қалаларында дәрігерлермен
қамтамасыз ету ... 10 мың ... ... аса жоғары және
тиісінше 72,2 және 59,3 ... ... Оның ... ... ... ауылдық жерлерде сақталып келеді. Жалпы, дәрігерлерге деген
қажеттілік 4 мыңға жуық ... ... 2 ... ал, орта ... ... қажеттілік 3,5 мың болса, олардың 2 мыңы ауыл үшін
қажет. Медицина кластерін құру ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға беру жоспарланған, олар да білікті
кадрларға мұқтаж. Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... отырғанын да ескерген жөн.
Денсаулық сақтау саласының кадр ресурстарын дамытуды кешенді шешу
мақсатында ... ... ... ... ... ... ... сақтау департаменттерінің басшылары мен ... үшін ... ... ... ... ... ... көкейтесті мәселелері бойынша арнайы курстар жүргізу
заманауи талаптарды ескере отырып, ... ... ... медицина қызметкерлерінің лауазымдарына ... ... ... қарау, жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін үш жыл ... ... ... ... үшін медициналық жоо бітірушілерді орнықтыру
мәселелері қарастырылуда.
2005 жылдан бастап медициналық ЖОО-ға талапкерлерді қабылдау ... ... ... ол 4000 адам ... яғни 2005 жылмен салыстырғанда
екі есе дерлік көбейді. Бюджеттік бағдарлама ... ... ... орталықтарында акушерлік және гинекология, педиатрия және
неонатология, ... ... ... ... реабилитология және басқа да бағыттар бойынша даярлау жүзеге
асырылуда.
2007 жылы 25,3 млрд. теңге ... ... ... ... ... 51 нысанын, соның ішінде 41 жергілікті
нысандарды және республикалық мәні бар медициналық ... ... ... салу мен ... құру ... 2007 жылы 4 ... — Жедел жәрдем
ҒЗИ, Республикалық балаларды оңалту орталығының, Нейрохирургия ҒО, Астана
қаласындағы Республикалық диагностикалық ... ... ... ... ... балалар ұйықтайтын корпусының құрылыстары
аяқталады. Алматы қаласындағы Педиатрия және ... ... ... 150 ... ... ... құрылысы одан әрі жүргізіледі.
Сондай-ақ 5 нысанның ... ... ... ... 2007 ... 26 ... өкімімен бекітілген 2007-
2010 жылдарға арналған “Мемлекет жеке меншік ... ... ... пен 100 ... ... жобасын іске асыру жөніндегі ... ... ... ... ... мен ... ... атқарушы органдарымен келісім бойынша ... ... ... ... ... тізбесін қалыптастырды. Олардың
қатарында облыстық көпбейінді ... ... ... ... ... және ... емханалар, облыстық қан құю орталықтары
бар [32].
Қан айналу жүйесі аурулары айрықша алаңдаушылық туғызуда және ... ... ... ... бірінші орын алады. Қазақстан
халқы өмірінің ұзақтығын қысқартатын факторлар ... бұл ... ... аса көп ... отыр. Республикада кардиологиялық және кардиологиялық-
хирургиялық көмекті дамыту бағдарламасы қабылданды. Оны ... ... және ... ... 25 млрд. теңге бөлінеді. 2006
жылдан бастап күре тамыр қысымы, жүректе қан ... ... ... жара ... өкпе ... ... диспансерлік есепте тұратын
амбулаториялық науқастарды жеңілдікті жағдайда (50%) дәрі-дәрмектермен
қамтамасыз ету ... ... Осы ... ... ... 1,85
млрд. теңге бөлінді.
Бағдарламаны іске асыру ауқымында, 2007 жылы ... ... ... Оңтүстік Қазақстан, Қарағанды және Ақмола облыстарының
кардиологиялық-хирургиялық бөлімдерін жарақтандыру үшін ... ... алу ... ... ... (100 ... орындық), Астана (180 төсек
орындық), Павлодар (50 төсек орындық) ... ... ... ... ... ... құжаттар әзірлеуге
тендерлер қорытындылары шығарылды. 2007 жылдың ... ... ... ... ... ... “Медтроник” компаниясының
қолдауымен және Қарағандының кардиолог-хирургтерінің қатысуымен жүректің
қан тамырларын қалпына келтіру жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан медициналық академиясы базасында
күре тамырларды қалпына келтіру және қолқа-тамыр ... ... ... ... ... ... Бағдарлама ауқымында сондай-ақ
кардиологиялық және кардиологиялық-хирургиялық қызметтер үшін мамандар
әзірленіп, 26 ... ... мен ... ... ... ... басқа 2007
жылы қазіргі кардиологиялық-хирургиялық ... ... ... мен қайта даярлау үшін ... ... ... ... ... 80 млн. теңге бөлу жоспарланып отыр.
Туберкулез ауруы мен одан өлім-жітімге ... ... ... ... ... ... ... бойы жоғары деңгейде қалып отыр.
Туберкулез — бұл Қазақстанның шетін дерті және оған қарсы күрес ... ... ... ... ... мен оның ... органдарының жұмысындағы басты бағыттардың бірі болып табылады.
2004-2006 жылдарға арналған туберкулезге ... ... ... ... іске ... республикада туберкулез жағдайын тұрақтандыруға
және негізгі эпидемиологиялық ... ... ... ... онымен ауыру 2003 жылы 100 мың халыққа есептегенде 160,4-тен 2006
жылы 132,1-ге дейін, өлім-жітімге ұшырау ... ... ... ... ... реформалау мен дамытудың мемлекеттік бағдарламасы
ауқымында ана мен бала ... ... ... басым міндеті ретінде
анықталған. Бұл ... біз тек таза ... ... ғана емес,
сонымен бірге елді дамытудың жалпыұлттық стратегиясы аясында қарастырамыз,
өйткені таяу ... ... ... ... ... ... ғылыми және мәдени әлеуетін бүгінгі балалар мен жасөспірімдер
анықтайтын болады. Бүгінде республикада 4,6 млн. бала бар. Бұл ... ... 30,6% -ы ... ... Егер бұл ... бала ... қабілетті
жастағы 4,3 млн. әйелдерді қосатын болсақ, онда ана мен бала денсаулығын
сақтау ... ... мен ... ... ... ... ... түсінікті жәйт.
Әйелдер мен балаларға медициналық көмек ... ... ... 2005 ... ... ... мен ... көмек көрсету жөніндегі
емдеу профилактикалық ұйымдарды осы заманғы медициналық ... ... ... жүзеге асырылуда. Астана қаласында медициналық
ұйымдардың инновациялық кластері құрамында ... жылы Ана мен бала ... ... ... ... тегін медициналық көмектің кепілді көлемі ауқымында 15 жастан
49 жасқа дейінгі бала тууға ... ... ... ала ... ... әйелдер бойындағы темір тапшылығы – қан аздығының және йод тапшылығы
жай-күйлерінің ... алу мен ... ... үшін ... ... ету ... ... жыл өткен сайын жас балалардың өлім-
жітімге ұшырауының көрсеткіштері ... келе ... атап ... Ол 2005 жылғы 15,15-ке қарағанда 2006 жылы 13,91 болды. Денсаулық
сақтау министрінің бұйрығымен бекітілген аурулар мен ... ... ... бес ... ... ... және ... есепте
тұратын балаларды дәрімен тегін қамтамасыз ету ... ... одан ... ... ... ... бойынша амбулаториялық және тұрақты
деңгейдегі тегін медициналық көмектің кепілдік көлемі ... ... ... ... ... ... ... көрсетілді. Дәрі-дәрмек көмегіне
бөлінген барлық қаражаттың 75 %-дан астамы ... ... ... ... ... ... тиеді. Дәрі-дәрмектермен
қамтамасыз етуге берілетін мемлекеттік субсидиялар жыл сайын көбейе ... ... олар әлі де ... ... барлық қажеттіліктерді қамти
алмай келеді.
Бағасы мен сапасы жағынан қолжетімді дәрулік ... ... ... ... индустрия болып табылады. 2002 жылмен
салыстырғанда елімізде медициналық дәрі-дәрмектер ... ... ... екі есе ... ... ... өндірістің үлесі дәрулік заттардың
жалпы рыногының небары 11 %-ын құрайды. Отандық өндіріс көлемдерінің одан
әрі ... ... ... ... жаңа ... құру ... ... жаңғырту болуы мүмкін. Сауда-экономикалық даму
жөніндегі ... ... ... ... түсіп жатқан
ұсыныстар, сондай-ақ ұлттық шекарадан тысқары жетекші корпорациялардың
өтініштері осының дәлелі бола алады.
Қазіргі ... ... кез ... ... ... ... технологияларды қолданбайынша денсаулық сақтау ... ... ... ... ... Денсаулық сақтау министрлігі
“Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау ісінің бірыңғай ақпараттық жүйесін
құрудың” инвестициялық жобасын жүзеге асыруда. Емделушілердің ... ... ... ... жұмыс басталды, осы орайда
денсаулық ... ... ... орталығын құру жоспарда тұр.
Сонымен бірге телемедициналық технологиялар белсенді түрде пайдаланылатын
болады. ... ... ... саласында “Телемедицина мен мобилдік
медицинаны дамыту” жобасы ... ... 2005 ... ... 5 ... (Алматы, Атырау, Қарағанды, ... ... 34 ... ... технологиялармен қамтылды.
Көп жылдар бойы медицина қызметкерлерінің еңбекақысы ... ең ... ... ... ... ... ... нәижесі мен сапасына байланысты ... ... ... ақы ... ... шаралар қолданылуда. Үстіміздегі
жылдан бастап бюджет саласы қызметкерлерінің еңбекақылары 30%-ға ... ... ... орташа жалақысы дәрігерлерде 35640 теңге,
орта медициналық қызметкерлер құрамына 25315 ... ... ... бірге
2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап ... ... ... ... ... және жұмыс жүктемесіне қарай сараланған жүйе
енгізілді. Табиғи және ... ... ... ... ... ... ... мамандар, акушер-
гинекологтар, медициналық жедел ... ... ... ... сот-медициналық сараптама орталықтары, сондай-ақ
алғашқы медициналық-санитарлық көмек ұйымдарының медициналық ... ... ақы ... Бұл шаралар медицина қызметкерлерінің
жоғарыда аталған санаттарына жалақыны ... ... ... ... ... ... орташа айлық жалақы 2007 жылы дәрігерлерде 43 ... орта ... ... ... 31 570 ... ... Денсаулық
сақтауды реформалау мен дамытудың мемлекеттік бағдарламасы ... ... ... ... ... ... жөніндегі жұмысты
одан әрі жетілдіре бермек.
Туберкулез ауруы мен одан өлім-жітімге ... ... ... ... ... ... ... Туберкулез – бұл Қазақстанның шетін дерті және
оған қарсы күрес Үкіметтің, ... ... ... сақтау
министрлігі мен оның жергілікті органдарының жұмысындағы басты бағыттарының
бірі болып табылады. 2004-2006 ... ... ... қарсы күресті
күшейту жөніндегі бағдарламаны іске асыру республикада туберкулез жағдайын
тұрақтандыруға және ... ... ... ... ... ... үш ... туберкулез ауруының көрсеткіші 10,3 пайызға
төмендеді. Мысалы, осы ... ... 100 мың ... ... ... 2006 жылы 132,1-ге дейін, өлім-жітімге ұшырау 22,4-тен ... ... ... ... ... ... ... оған қарсы емдеу шараларының сапасын қадағалау, дәрі-дәрмектерді
сатып алу жұмыстары ... ... ... 2008 жылы Дүниежүзілік
Денсаулық сақтау ұйымының тапсырмасы ... ана мен бала ... ... жүзеге асуда.
2005-2010 жылдарға арналған денсаулық сақтауды реформалау мен дамытудың
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... реформасын жүзеге асыру және саланың дамуын
қаржыландыру арқылы көптеген ... іске ... 2010 ... ... ... денсаулық сақтау саласының бастапқы бағыттарын, ауруханаларды
медицина мамандарымен қамтамасыз етіп, фармацевтикалық ... ... сай ... ... ... сапасын көтеріп, саланың
нормативтік-құқықтық базасын дамытуға арналады [34].
Қазақстан дәрігерлері мен ... ІІІ ... ...... ... саласын реформалау мен дамытудың 2005-2010
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының бірінші кезеңінде ... ... ... ... ... ... арналған
тапсырмаларды тыңғылықты жүзеге асыру үшін іс-шаралар қабылданады. Осы
аталған ... ... ... ... ... ... ... үшін бәсекелестікке қабілетті елу елдің ... ену ... ... түзу ... ... биік, келешегі көркем. Денсаулық сақтау
саласында нардың жүгін көтерер ауқымды жұмыстар жетерлік. ... ... ... ... ... ... біткен күш жүйелі түрде жұмыс істесе, өз жемісін
берері хақ.
2.2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ САЛАСЫНДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК
ЖҰМЫС
Қазақстан ... ... ... ... айту ... ... медицина
бізде мүлдем дамымаған. Бірақта біздің ойымызша оның дамуы мен қалыптасуына
негіздердің барлығы байқалады. Президент Н.Ә. ... ... ... жаңа
Қазақстан» атты Қазақстан халқына Жолдауында ... ... ... ... ... бір бағыты медициналық қызмет көрсету
сапасын жақсарту және ... ... ... ... ... болуы керек деп атап көрсетті. Медициналық қызметтердің сапасы
кешенді ұғым болып ... және ол ... ... ... олардың ішінде медициналық ұйымдардың материалдық-техникалық
жарақталуын, клиникалық мамандардың кәсіби деңгейін және оны ... ... ... медициналық көмекті ұйымдастыру мен көрсету
үдерістерін басқарудың қазіргі заманғы ... ... ... ақы ... ... ... ... бөлек атап өткен
жөн. Медициналық ... ... ... ... ... ... саласын 2020 жылға дейін стратегиялық дамыту ... орын ... ... ... жағдай қоғамдық денсаулық қорғау
мәселелері ... ... және ... өзара іс-қимылдың
бірыңғай ұлттық саясатын әзірлеу және барлық қоғам деңгейінде денсаулық
проблемаларына ... ... ... ... ... қорғау
мәселелері денсаулық сақтаудың тек мемлекеттік жүйесі құзырын маңызды
арттырғандықтан бұл ... ... ... ... ... ... ... осы мәселелерді шешуге ... ... ... ... ... байланысты денсаулық қорғау саласында стратегияны әзірлеуде
қоғамның барлық секторларын, барлық деңгейдегі мемлекеттік ведомстволар,
бизнес-құрылымдар және ... ... қоса ... және ... қоғамның денсаулық жағдайына маңызды әсер ете алатын құрылымдарының
күштерімен келісу қажет. Бұл жағдайда, ... деп ... ... ... ... қол ... бағытталған
тәртіпке келтірілген және келісілген қимылдар түсіндіріледі.
Бұл үдерісте жетекші рөл денсаулыққа жауапты мемлекеттік орган, атап
айтқанда Қазақстан Республикасының ... ... ... жатады,
ол Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмасы бойынша денсаулық
өлшемдерін ... ... ... рөлді жүзеге асыру және денсаулық
қорғау саласында стратегияны іске асыру үшін басқа мемлекеттік ... ... ... ... ... керек.
2010 жылғы Жолдауда Президент таяу онжылдыққа нақты міндеттер ... ... ... Әбішұлы «Салауатты өмір салты мен адамның өз
денсаулығы үшін ынтымақты жауапкершілігі қағидаты – ... ... ... ... және ... ... тұрмысындағы мемлекеттік
саясаттың ең басты мәселесі болуы тиіс» екендігін атап көрсетті.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... және ... Республикасының денсаулық сақтау жүйесіне
жүргізілген талдау негізінде Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау
саласын дамытудың 2011 – 2015 ... ... ... Қазақстан»
мемлекеттік бағдарламасының стратегиялық басым бағыттары және іске ... ... ... және ... ... іс-қимылды ескере
отырып, жоспарланған іс-шараларды орындауды заңнамалық, инвестициялық,
құрылымдық, экономикалық және кадрлық ... ету ... ... ... ... және медициналық ұйымдардың арасындағы
бәсекелестік қатынастардың нарығын құру көзделіп отыр.
Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... аз
нысандарына өту үшін жағдай жасау, саланың профилактикалық бағыттылығын
қамтамасыз ету, медициналық көмектің қолжетімділігі мен ... ... ... ... сақтау жүйесін қарқынды дамытуға, ... ... ... ... халықтың өзін-өзі сақтау мінез-
құлқының дәйектемесі, медицина персоналының ... және жеке ... ... ... ... ... талаптарына және нарықтық
жағдайларына бейімдеу үшін жағдай жасауға ықпал ететін болады [37].
Қазіргі уақытта ... өз ... ... денсаулық
сақтаудың мүмкіндіктері мен әлеуметтік иниституттарымен тығыз байланысты,
әлеуметтік жұмыс пен медико-әлеуметтік көмек ... ... ... ... ... медико-әлеуметтік жұмыстың қалыптасу кезеңінде оның
ғылыми-әдістемелік қамтамасыз етілуінің зор ... бар. ... ... іске асыру, оның негізгі қағидаларын түбегейлі
қажеттігін анықтап отыр. Сала ... ... ... ауыспалы
кезеңдегі қоғамның әлеуметтік-экономикалық ерекшеліктерін есепке алатын,
медико-әлеуметтік ... жаңа ... ... ... жұмыстар жатуы керек.
Қазіргі кезде Қазақстандағы медико-әлеуметтік жұмыс даму сатысында және
де осы мәселеге ... ... жол әлі ... ... ... ... анықтауға түрлі жолдарды ұсынады,
шетелдік тұжырымдамаларды біздің жағдайларға бейімдейді.
Біздің халықтың өте қатерлі ... ... ... ... ... ... сезімі ұялайды. Мысалы, үшін тек 2002 ... ... ісік ... ... адамдар саны 108929 адамды құраған,
бронхиалды астма аурулары (10000 адамның) әрбр 40,1, халықтың ас ... ... саны (10000 ... 3979,3, ... ... саны (10000 ... 165,1 [19].
Бірақта бұл көрсеткіштердің барлығы жұмыс барысындағы материялдар болып
табылады, «ауру», «науқастық», ... ... тек қана ... ... ретінде қолданылады. Біздің елімізде медициналық
демографиялық зерттеулер жүргізіліп, олардың нәтижелеріне қарай мақалалар
мен жинақтар басылып ... ... ... қолжетімділік пен медициналық қызметтер
сапасының нашарлығы сақталуда. Осылайша, Қазақстан халқының 40%-дан астамын
ауыл адамдарының құрайтындығына қарамастан қазіргі ... ... ... ... ... атап ... Алматы және Астана
қалаларына шоғырланған.Және бұл әртүрлі өңірлердегі пациенттердің сапалы
және ... ... ... ... қолжетімділігін
қиындатады. Сондай-ақ, өңірлер бойынша ресурстарды әркелкі бөлу әлі ... ... 2009 жылы ... ... ... ... ... арналған шығыстарды жұмсау бір тұрғынға шаққанда 12 964 теңгеден
21 289 теңгеге дейін ... ... ... ... теориясы мен практикасы да жоқ жерден
пайда болмағанының айғағы болып тарих парақтары сыр шертеді. ... келе ерте ... бері әлі ... дейін қазақ даласында әлеуметтік
қорғау институттары жұмыс жасап, кедей отбасылары мен ... ... ... ... ... ... мен ... өз қамқорлықтарын көрсеткен және
көрсетуде. Мысалы, біздің ертеден келе жатқан дәстүріміз садақа ... ... ... ... ... бөлігін кембағалы адамдарға үлестіріп отыруы ол
қоғамдағы қайырымдылық әрекеттерді қоғам мүшелерінің өздері жүзеге асыруда
әлеуметтік институттардың функциясын ... ... ... ... ... ... ретінде қалыптасуы туралы айтып
отырып оның қалыптасуына біздің еліміздегі ... ... ... ... ... ... жұмыстың қалыптасуының белгілі сатысына діни
құндылықтардың әсері туралы көптеген дерек көздері бар. ... ... ... қол ұшын беру барлық діндерде қайырымды іс болып саналады,
мемлекет тарапынан ... ... емес ... ісі ... Діни ... ... мен панасыз қарттарға, мүгедектер мен
кемтар адамдарға қамқорлық көрсетіп әрқашан да ... ... ... ... ... күнге дейін діни мекемелер өздерінің
әлеуметтік жұмысқа деген әсерлерін жоғалтпай, қайта жанданып күшею ... ... ... мұсылмандар діни бірлестігінің ислам
қағидаттарына сәйкес жүзеге асырылады. Діни ... ... мал ... ... ... ... беріледі. Қазіргі
таңда мұсылмандар діни бірлестіктерінің мақсаты біршама ... ... ие ... ... жұмыстың қалыптасуының тарихи айғақтарына куә
болғаннан кейін, енді оның оқу пәні ... ... ... ... ... ... ... оқу пәні болып 1992 жылдан
бастап енгізілді. Әлеуметтік жұмыс туралы ... ... ... ... Қарағанды педегогикалық институтының ағартушылары еңбек ... 1996 жылы Е.А. ... ... ... мемілекеттік
университеті болып атын өзгерткен университеттің құрамына енді және Шығыс
гуманитарлық университеті де ... ... ... білім
ордасына айналды. 2001 жылы еліміздің бас білім ордасы Әл ... ... ... Университетінде де әлеуметтік жұмыскерлерді даярлау жұмысы да
бастау ... ... ... әлеуметтік жұмыскерлерді даярлауда мемлекеттік
емес білім ордалары да атсалысуда [20].
Соңғы он жыл ішінде Қазақстан ЖОО мен он ... ... ... дайындап берді.
Әлемдік тәжірибеде денсаулық сақтау саласын ұйымдастыру негізгі үш
тәсілден тұрады,айта кететін ... осы ... де ... ұлттық жүйенің
әртүрлі деңгейі болады екен.
Мемлекеттік жүйеде денсаулық сақтаудың екі деңгейі бар, біреуі қазіргі
терминология бойынша ... ал ... ... ... ... ... сақтаудың жалпыұлттық жүйесі басты
медициналық және санитарлық ... ... мен ... ... ... ... шекарада санитарлық талаптарды тексеру ... топ ... ... ... ... шұғылданып,
дәрігерлердің құқықтары мен міндеттерін орындауды ... ... ... беру мен дәрі дәрмектердің шығару мен шұғылданады [10].
Мемлекеттік денсаулық сақтаудың муниципалды ... ... мен ... ... ауруларды, ана мен
балаға медициналық көмек көрсету мен өз ... ... ... ... алу мен егу жұмыстарын жүргізумен айналысады. Әртүрлі
жалпыұлттық жүйелерде бұл ... өсуі ... Осы ... аталаған
міндеттердің барлығы осы саланың мызғымас міндеттері, бұл жауапкершіліктен
бас тартып ... жеке ... ... берілсе бұл денсаулық
саласынның жұмысының ақсауына алып ... ... ... да өз ... ... медицина, науқастың өз қаржысын ... ... ... түрі. Қазіргі күні бұл қызмет түрі мемлекетімізде
кометология, курортология, психоневрология, ... ... ... да бой ... келе жатыр. Бірақта, бір айта кететін
жағдай бұл қызмет түріне қалталы ғана азаматтардың қол ... ... ... ... мүмкіндіктерінің болмауы, адамның денсаулығын
қорғау құқығының оның қалтасының қалыңдығымен өлшенуі, ... ... ... ... да жекеменшік медицина біздің денсаулық сақтау
саласын өркендетуге апарар жол еместігін көрсетеді.
Әрине бұрыннан ... ... ... сақтау саласын өзгеріссіз
сақтап отыру да мүмкін ... ... ... жүйе ... ... ... ... артуы мүмкін. Екіншіден, өз жұмысына деген ... ... ... көрсетуде салғырттыққа алып келеді, ал бұл
өз кезегінде халықтың дәрігер жұмысына ... ... анық ... ... мемлекеттік медицинаның бұқара халықтың қол жетімділігене ... ол ... ... ... ... болып табылады.
Батыс Европада кең етек алған медициналық сақтандыру қорлары ... мен ... ... да бар. Бұл ... ... барлық тұрғындарын немесе жартысынан көп бөлігін ... ... ... ... ... ... ... жарнасы негізінде
құрылады. Сонымен қатар өз еркімен сақтану шаралары да ... ... ... немесе қорлары әдеттегідей өздерінің ... ... олар ... ... емделуіне ауруханалар және
амбулаториялық орталықтарға қаржысын төлеп беріп, ем алуына жағдай жасайды.
Осылай жоғары маманданған кызметкерлердің жұмысына ынта ... ... ... қарамастан азаматтарға тиісті медициналық қызмет
көрсетіледі.
Қазақстан, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... соның ішінде кеңес уақытында құрылған
және негізінен жұмыстың сандық ... ... ... ... ... тұратын денсаулық сақтау жүйесінде ... ... ... ... ... жетістіктерге қол жеткізді, осының
нәтижесінде денсаулық сақтау саласын қаржыландыру айтарлықтай өсті, сондай-
ақ олардың одан әрі ... ... ... ... ... ... ... әрі де саланың дамуына елеулі түрде көңіл
бөлуге ниеттенеді.
Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымының (бұдан әрі ДДҰ) ... ... ... тек 8-10 % - ғана ... ... жүйесінің
жұмысына байланысты екеніне қарамастан, мемлекеттің қоғамдық ... ... күш ... ... және ... ... ... түсуге тиіс.
Осыған байланысты денсаулық сақтау азаматтардың ... ... ... және ... ... ... іс ... жүргізу
сектораралық үйлестіруді күшейту маңызды.
Бүгінгі таңда саланы дамытып отырған негізгі бағдарламалық
құжаттар ... ... ... ... ... ... алайда
қазіргі уақытта олар ... сол ... ... да ... ... кейін қалып отыр.
Жинақталған проблемалар денсаулық сақтау саласын басқару
қағидаттарын ... ... ... ... етеді.
Бірінші кезектегі міндеттер ретінде мыналар белгіленген: негізгі
екпінді БМСК ге, стационарда ... ... ... ... стандарттарға, емдеу мен медициналық қызмет
көрсетулердің жаңа технологиялары мен ... ... ... жүйелі
түрде көшу;
Ана мен бала денсаулығын нығайту;
• Тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып, тәуелсіз сараптау жүйесін құру;
• Денсаулық ... ... ... ... мен ... ... ... Әлеуметтік жағынан елеулі аурулардың алдын алуларды ... ... ... ... ұйымдарының материалдық техникалық базасын нығайту.
Денсаулық сақтауды реформалау мен дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған осы ... ... ... 2030 жығы ... Даму ... ... ... қабілеттті Қазақстан үшін,
бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық ... атты ... 19 ... ... ... жолдауын жүзеге асыру мақсатында
әзірленген.
Бағдарлама Қазақстан Республикасында қолжетімді, сапалы,әлеуметтік
бағдар ұстанған және экономикалық тиімді денсаулық ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік, ұйымдастырушылық және басқа
да шаралардың жиынтығы белгіленген. Халықтың ... ... үшін ... ... ... ... сақтау секторында нəтижелерге жету бұл салаға Үкіметтің
араласуының əрекеттілігіне байланысты, ал оған ... ... ... ... ... жəне ... ... қызметтерін үйлестіруді жақсарту арқылы қол жеткізуге болады.
Денсаулық сақтауды кез келген реформалау іске ... тек ... ... ғана ... ... ... бірнеше министрліктер мен
департаменттер тартылатын кіріккен бағдарлама ретінде қарастырылуы тиіс.
Қазақстан ... ... ... ... ... жəне ... ... бағдарламасына сай барлық облыстарда
маслихаттар бекіткен аймақтық ... ... ... ... Бұл ... ... саласы үшін осы маңызды
бағдарламалық ... ... ... ... ... жəне ... ... алғышарттары болып табылады.
Бағдарламаның ... ... ... ... ... көрсетуі жəне
халықаралық ұйымдардың техникалық көмегі жағдайында денсаулық ... ... ... күш ... жəне ... ... ... етеді.
Халықтың денсаулығын қорғау саласындағы ұлттық саясатты іске
асыруда ... ... ... ... ... қажет, қажетті біраз
заң күшіндегі, оның ішінде елдің тірі туу мен ... ... БДҰ ... ... көшу ... да ... қаулылар қабылдау
керек. Мұндай есептің жоқтығы денсаулық сақтау қызметтерінің сəбилер мен
балалар өліміне байланысты ... ... жəне ... ... ... жағдаятты тиімді басқару мен тиісті араласу шараларын ... ... ... ... ... қаржыландырудың тұрақты құрылымын жасау керек.
Қазақстанның экономикалық өсуі əлеуметтік ... ... ... ... ... ... сақтау жүйесін қаржыландыру
соңғы үш жылда екі есе ... ... ... тұрақты дамуын қамтамасыз
ету үшін денсаулық сақтауда мемлекеттік шығындарды одан əрі қарай ... ... ІЖӨ 4%-ға ... ... ... отыр. ІЖӨ өсуін есептегенде
салаға жұмсалынатын ... ... ... ... 2010 ... ... көп артуы тиіс (446,2 млрд теңге) [27].
Бүгінгі күні біздің денсаулық сақтау жүйеміз осы заманғы ... ... ... сай ... Бұл — ... ... басты мәселесі. Қазіргі кезде қолымыздағы инфрақұрылым да,
медициналық қызметтің сапасы да әрі ... ... ... ... көңілден шықпайды.
Бірінші. Үкімет денсаулық сақтау нысандарын қалпына келтіру мен дамыту
жөніндегі жұмысты жандандыруы қажет.
Биылғы жылдың өзінде республикалық ... бар 9 ... ... ... ... бар 112 нысанның құрылысын қолға алынды.
Екінші. Ауруды емдеуден гөрі оның алдын алудың арзанға түсетінін есепке
ала ... ... ... алдын алуға, яғни ең озық әдістерді ... ... ала ... ... ауруды анықтау мен емдеу сияқты
қолданыстағы бағдарламаларды қайта саралауға бағыттаған жөн.
Денсаулық сақтау саласындағы қаржы ресурстарын ... ... ... ... ... медициналық қызметтің нақты құнын бағалау керек.
Үшінші. Денсаулық сақтау, Білім және ғылым ... ... ... ... қызметкерлерінің, соның ішінде медицина
қызметкерлерін қосымша даярлау мен ... ... ... ... ... ... біліктілігін арттыру бағдарламасын ... ... ... ... оқу ... ... мен ... бойынша медициналық мамандықтарға квота санын көбейту қажет.
Төртінші. Ерекше ... ... ... ... ... ... Елге ... медициналық препараттардың сапасына қатаң
бақылау орнатып, ... ... ... ... ... ... ... тарту қажет.
Бесінші. “Дені сау ұлт” үшін инфрақұрылымын ... ... ... шақтан бастап дене шынықтыру мен спорттық даярлыққа және оған ... ... ... ... ден ... керек.
Әкімдер жаңа стадиондар мен спорт кешендерін, балаларға арналған және
басқа спорт алаңдарын салу мен ескілерін ... ... ... ... ... шұғылдануына, өздерінің бойларын сергек ұстауына,
сөйтіп, өмір жастарын ұзартуына жағдай жасауы қажет.
Министрліктер мен әкімдіктер ... өмір ... ... ... ... ... Бұл мемлекеттік маңызды мәселе, сондықтан Үкімет
оған барынша ауқымды дәрежеде көңіл бөлуге тиіс.
Демографиялық ахуалды түбегейлі жақсарту ... ... ... ... ... корпорациясы, Еуразиялық өнеркәсіптік
ассоциациясы, Қазмырыш, ... ... ... ... темір жолы” ұлттық компаниялары сияқты
құрылымдар тек ... жылы ғана ... ... ... ... ... және мектеп жасына дейінгі ... ... ... ... ... ... ... және спорт
мекемелерін дамытуға 30 млрд. теңгеден астам қаржы бағыттады.Бұл ... ... ... ... ... ... тәжірибе
барынша кең таратылуға тиіс. Ал бұқаралық ... ... оған ... ... керек [28].
Еліміздің тұрмысы жақсарып, әл ауқатымыз артқаны мен, халқымыздың
денсаулығы, өмір сүру жасының ұзақтығы дамыған елдермен ... ... ... ... ... отыр. Бұл арада бір ғана мысал келтіре кетсек,
біздің еліміздегі адамдардан Жапония халқының өмір жасының ... 14 ... ... Ал ... ... ... ... қалай десек, бүгінде ер-
азаматтардың жасының ұзақтығы орта ... ... 60,6 ... ... 72 жас болып отыр. Яғни, ... мен ... ... ... ... бар. ... ... әйелдер еркектерге қарағанда 11,4
жыл артық өмір сүреді ... ... ... ... қауымының
денсаулығы сын көтермейтін дәрежеге жеткен. Тағы да мысалға жүгінсек, бүкіл
әлемдегі сияқты Қазақстанда да соңғы жылдары қан ... ... ... бірі ... ... ... 10 ... ішінде бұл дертпен
ауратындардың қатары 1,7 есе өскен болса, оның көшілігі тағы да ... ... ... ... бұл дертке душар болған еркектер әйелдерге
қарағанда 26 ... көп ... ... ... қиып ... ... ... да ауру
сырқаулар бар екенін ескерсек ... ... үшін ... маңызды мәселе
екенін байқау қиын емес. Олай ... ... ... ... ... ... саны да Орта Азия ... қарағанда бізде жоғары болса,
Еуропалық одақ елдерімен салыстырғанды 3 есе көп ... 2006 жылы ... ісік ... ... ... Орталық Азия аймағына қарағанда 1,5- 2,5 есе жоғары болып ... ... Ең ... осы ... ... ... ... дерті
әбден асқынып кеткенде ғана дәрігерлердің алдына келеді ... ... ... бөлігі еркектер көрінеді. Қант диабетіне, туберкулез дертіне
шалдығатындар арасында ер-азаматтар үлес ... ... ... ... ... ... еркектердің, әсіресе, 15-24 жас аралығындағылардың
денсаулығына ... ... ... ... ... ... да жасырын
емес. Бұған қоса жол апатының, ... ... ... ... салдарынан
мезгілсіз көз жұмып жатқан ер азаматтар да қатары да айтарлықтай. Біз ... бір ғана ... ... ... өрт ... жыл сайын 600- ден
астам адам көз ... 1 ... жуық адам әр ... ... ... ... үнемі қауіп- қатердің ортасында жүретіні байқалады.
Әрине, қоғамның ең басты байлығы адамғой, сондықтан да бұл ... ... оңды ... аз емес ... ... кардиологтардың
тәжірибесі негізінде қан айналымы жүйесіне дер кезінде хирургиялық ... ... ... ... ... ... ... Денсаулық сақтау
министрлігі 2007-2009 жылдарға ... ... ... ... дамыту бағдарламасын жасап, ол Үкімет қаулысымен
жыл басында бекітілді.
Қатерлі ісік ауруларының алдын алу ... да ... ... ... ... ... ... қатерлі ісік ауруларын
емдеу жобасын қаржыландыру жыл ... өсіп келе ... ... ... жәйт, 2002 жылы бұл мақсатқа 1,2 милиард ... ... 2008 ... ... көлемі 4,0 милиард теңгеге дейін өсті.
ВИЧ/СПИД дертін, туберкулез және тағы ... ... ... ... ... ... министрлігі тарапынан жасалынып жатқан ... ... ... бәрі ... ... ... сақтау, өміріңді
ұзарту ең алдымен әр ... ... ... ... біз ... Адам ... ... нәтижелі болуына медицинаның үлесі 8
пайыз ғана, ал қалғаны адамның салауатты өмір сүру ... ... ... ... ... сіңіруіміз қажет. Сондықтан да бұқаралық ... ... өз ... ... ... ... ... жұртшылықты
ұдайы хабардар етіп отырудың маңызы зор. ... ... ... ... ... өз денсаулығына ұқыпты қарауды үйретсек, ең
жемісті жол осы ... анық [ ... ҚАРТ ... ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС ЖҮРГІЗУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ
Бүгінгі таңда қоғамда әртүрлі әлеуметтік мәселелер аз емес. ... ... ... Қарттар дегеніміз жасының келуіне байланысты еңбекке
қабілетсіз адамдар. Қарттардың көптеген спецификалық ... бар, ... ... қараусыз қалу, зейнетақының аз болуы, ... өз ... ... ... және тағы ... Әсіресе, қазіргі
қоғамда қараусыз қалған қарттардың саны күрт өсуі. Бұл ... ... 20 ... ... кең ... ... ... елімізде қарттар
үйлерінің саны ... ... ... Бұл ... қамқорлықты
мемелекеттік ұйымдар көрсетеді. Осындай жерлерде ... ... ... ... ... ... ... мәселесі өткір күн тәртібіне
қойылуда. Шетелдік ғалымдар қарттармен әлеуметтік ... ... ... ... Бұл ... ... кезде өзінің нәтижелерін беруде.
Соған мысал ретінде практикада қолданылып жатқан көптеген әдістерді айтсақ
болады. ... ... ... ... ... ... ... кең ауқымда қолданылады.
Қарттардың жалпы халық арасында үлес ... ... ... бойынша жыл
санап артуда. Мысалы ... ... ... 15%-ы ... ... саны ... Сондықтан болашақта қарттарды әлеуметтік
қорғау мемлекеттің ең маңызды ... ... ... сөзсіз. Осы себепті
де қазірден бастап қарттарға көмек көрсетудің механизімдерін ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс қызметтің жан-жақты түрі болып саналады. Ол
маманнан әр сала бойынша білімді болып және оның ... ... ... ... Біліктілік анықтамалығы әлеуметтік қызметкердің әр ... ... ұзын ... ... ... ... Әлеуметтік
қызметкердің функциясына тоқталар болсақ,
1.Әлеуметтік педагогиканың ғылыми-әдіснамалық, әдістемелік тұрғыдан
қамтамасыз ету, білім берудің тиімділігі мен ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеудің нақты қоғамдық тұжырымдамалар мен
технологияларды айқындау;
3.Білім берудің әлеуметтік бағыттарына болжам жасау, іс-әрекетке ғылыми
тұрғыдан болжам жасау;
4. Жеке ... ... ... ... ... ... берудің тиімді жақтарын қарастыру,
қоғамның ықпалына сәйкес азамат қалыптастыру;
6.Білім беруді ақпараттандыру жұмыстарына әлеуметтік ықпалын ... ... ... ... ... ... ... әмбебаптық және бағалау, болжам
жасау;
Әлеуметтік қызметкердің жұмысы:
- Әлеуметтік-медициналық, ... ... ... және ... көмекті, адамгершіліктік, күш пен психикалық
денсаулықты қорғауды қажет ететін отбасылар мен жеке ... ... ... ... жағдайларын тудыратын себептерді
- белгілеуге (отбасында, жұмыс және оқу орындарында,т.б.), осындай
қиындықтар мен жанжалдарды шешуде ықпал ... және ... ... ... ететін халық тобына қажетті әлеуметтік-экономикалық
көмек көрсетуде әр түрлі қоғамдық және мемлекеттік ұйымдар мен мекемелерге
ықпал етуге;
- Кәмілетке ... ... бар ... ... ... үйдегі жұмысы туралы еңбек келісім-шартын жасау және
отбасы тәрбиесіне ... ... ... ... ... ... ... отбасы және
неке құру мәселелері бойынша психологиялық-педагогикалық заң кеңесін
және ... ... ... ... пен ... көрсетуді, емдейтін және оқытып-тәрбиелейтін
мекемелерге орналастыруды, материалдық, әлеуметтік-тұрмыстық және
басқа көмекті қажет ететін қарттарға көмек ... ... ... ... табылатын келесі бөлігінің
мазмұны бұл ... ... ... Оның ... ... ... ... практикалық
көмек көрсету, басқару [13].
Кез-келген қызметкер өз жұмысын қызметтің қандай да бір саласында
объект туралы ... ... ... Бала ... ана, көп балалы
отбасының патронажы, көрші маңай, экономикалық,әлеуметтік жағдай, балаларды
әлеуметтендіру жағдайы, өскелең ұрпақ пен ... ... да ... мен амандығы, отбасының қазіргі күйі және т.б.
Қызметкер отбасы жайында жиналған мәліметтер негізінде «диагноз»
қояды: жұмыс көлемін, ... ... өз ... ... ... әдістерін бағалап, жұмыс күніне, шығындар және басқаларға
яңғайлы ... ... ... ... ... маман «диагнозбен» бірге,
өзінің жұмысына диагноз қояды: қиыншылықтармен кездескен қызметкер оларды
жеңе ала ма, ... мен ... ... ... көмек көрсете ала ма,оған
қандай ресми және бейресмиұйымдармен байланыс жасауға тура ... ... ... жұмыс жүргізіп, көмек көрсетеді (әр отбасымен бірге нақты
жазып алады).
Жұмыстың сипатына қарай (жас балалары бар отбасыларына көмек көрсету
немесе ... ... жою) ... ... ... Зат, ... әрекет
ету көмегімен (әлеуметтік қызметкердің өзі игерген сүйкімділік, сөз, қалам,
қызметкерлер, ... ... ... ... ... құрал арсеналы) жұмыстың мақсатына жететін, ... ... алу ... ... не? ... – бұл ... заттың адам
көңілінен шығуы.
Қарттармен әлеуметтік жұмыс жүргізетін қызметкердің жалпы мақсаты
осыдан шығады, ол өз клиенттерінің мұқтаждығын ... Осы ... ... ... ... ... ... бағынады,
қарттармен әлеуметтік жұмыс жүргізетін әлеуметтік қызметкердің баламалы
құралдары, нысандары мен әдістері іріктелініп ... ... ... ... ... ... компоненттерін біртұтас етіп
байланыстырады.
Қаттардың әлеуметтік әлеуметтік ... ... ... ... әлеуметтік жұмыстардың жаңа жүйесі ... ... ... ... мен ... отбасылары сияқты
адамдар категориясы ескерілмейді. Отбасының осындай категорияларында тиімді
әрі тез ... ... не ... не ... ... жоқ.
Әлеуметтік жұмыстардың ұйымдары мен мекеме жүйелері маңызды аспект
болып табылады. Оған Еңңбек және әлеуметтік ... ... мен ... ... ... ... басқарма мен бөлімдер басшылық жасайды. Онда
әлеуметтік қамсыздандыру, сақтандыру қызметтері, ... ... ... ... ... және т.б. ... ... көмек және қорғау
комиссиялары жұмыс істейді. ... ... ... бірі байланысты,
өзара іс-қимыл жасап, көмектесетін (мемлекеттік және ... ... ... мен мекемелер қызмет істейді. Қарттармен әлеуметтік жұмыс
жүргізетін қызметкер өзінің жұмысын осындай ... және ... ... ... бірге жасайды [14].
Әлеуметтік жұмыстар қиын жағдайда қалған адамдарға қолдау ... ... ... іс-әрекет түрі ретінде адамдық қоғам пайда
болып, дамыған сәтінен бастап пайда болды. Әр кезеңде оның ... әр ... әр ... ... ... халықтың барлық тобына
жүргізіледі, қоғам мен әр түрлі әлеуметтік институттар оған түрліше ... ... ... ... әлеуметтік жұмыстар ХІХ ғасырдың аяғы ХХ ... ... қана ... ... түрі ... ... ... – кәсіп, маман ретінде ресми танып, отбасымен ... ... ... ... ... ... ... енгізу дүние
жүзінің әр түрлі елінде әр уақытта іске асырылады [23].
Шет елдің және ... ... ... ... ... түсіндіру кезінде АҚШ-та 1979 жылы ... ... ... ... ... ... кодексін” басшылыққа алады. Оның
негізгі алты бөлімін әлеуметтік қызметкердің мінез-құлқы және оның ... ... ... ... клиенті, қызметтестер
тұлғалар мен ұйымдар, жұмыс ... ... ... моральдық
міндеттерін анықтайтын этикалық прициптері баяндалған.
“Әлеуметтік қызметкердің мінез-құлқы мен тұлғасы” деп аталған бірінші
бөлім бес принциптен тұрады. ... ... ... қызметкер өз мінез-
құлқының жоғары стандарты қолдауға, өкілетті болуға және ... ... ... ... ... өзінің тікелей міндеті ретінде
қарауға, шыншыл және алаламауға, ғылыми зерттеулер халықаралық келісімін
сақтауға ... ... өз ... ... ... ... ... екінші бөлімінде клиенттер мүддесінің, бірінші дәрежелігі,
одан ең жоғарғы дербестік үйрену ... ... ... пен
клиенттермен жұмыс жүргізуде құпияны сақтау, қаламақы беріп, ... ... ... ... ... белгілеу қажеттігі айтылған.
Әлеуметтік қызметкердің өз клиентіне қатысты этикалық міндеттері деп
аталатын үшінші ... екі ... ... Оның ... сәйкес,
әлеуметтік қызметкердің өзінің қызметтестерін сыйлауға, ... ... ... ... және ... түрде қарым-қатынаста болуға тиіс. Екінші
қағидаға ... ... ... ... ... ... ... клиенттермен, қызметтестерімен жұмыс жүргізуге міндетті.
“Әлеуметтік қызметкерді жалдаған жұмыс беруші мен ... ... ... деп ... ... ... ... өз мойнына алған міндеттерді қатал ... ... ... өз мамандығына қатысты этикалық мінтеттері”
деп аталатын бесінші бөлім төмендегідей қағидадан тұрады, ... ... ... мамандығының маңыздылығын, этикасын, білімі мен
миссиясын ... ... ... жалпы қауымына әлеуметтік қызметке
қолы жететіндей етіп, оның дамуына ықпал етуге ... ... ... ... ... ... атқаруға тиіс.
“Әлеуметтік қызметкердің қоғамға қатысты ... ... ... ... бөліміне сәйкес, әлеуметтік қызметкер қауымның жалпы
ауқаттылығына себепші ... ... Бұл ... ... ... ... мәселелер енгізілгекн , олар тежеудің ... ... оны жою, ... ... ... ... ... ететіндер) таңдау
бостандығына ие болу және қажетті ... мен ... ... ... ... ... ұмтылуы. Әлеуметтік қызметкер адамдардың
өмірін жақсартуға бағытталған саяси және заң ... ... ... ... ... принциптері әлеуметтік қызметкердің қызметіне қатысты
негізгі талаптарды ғана анықтайтыны анық. Олар одан да басқа қоғамның әдет-
ғұрпын, сондай-ақ ... ... ... қызметкердің жинақталған
теориялық және практикалық тәжірибесін ескеруге тиіс.
«Қартаю» туралы ғылым «геронтология» деп аталады. Ал «герантрия» ... ... ... мен ... ... бөлім. Жасы келген адам
деген түсінік ... ... ... ... Жасы ... ... қарт ... болып есептелінеді. Әлеуметтік демографиялық ұйым жасы
келген адамдарды үш топқа бөледі:
- ... жасы ... ... ... (60 тан 74 ... ... қартайған кезі (75-89 жас аралығы);
- ұзақ өмір сүрушілер (90 нан асқандар) [24].
Қартайған адамдардың ішінде еркек адамдарға қарағанда әйел ... ... ... ... ... мен бірінші кезекте өзін-өзі
бағалап өмірдегі белсенділігі мен ерекшеленеді. Қарт адамдар өмір ... ... ... және үй ... ... ... ... бар. Соңғы ... ... ... психикалық
ауытқушылықтар орын алуда.
Қарт адамдармен жұмыс істеу үшін бұрынғы және қазіргі әлеуметтік
жағдайын психикалық ... ... және ... ... ... социологиялық ғылыми зерттеулерге сүйенген жөн.
Қарт адамдардың ббәріне бірдей қарауға болмайды. Жасы келген кейбір
адамдар зейнеткер атанып қартая бастайды. Ал ... ... ... ... ... ... дейін жұмыс істеп өтеді. Ой еңбегімен
айналысқандар, мұғалім болып істегендер өздерінің ... ... ... ой жарқындығын көпке сақтайды. Мәселен, 2000 жылы Ресей
академигі Жоресс Иванович Алферов ... ... ... ие ... ғылыми зерттеулерін арі қарай жалғастыруда. Ал2003 жылы ... ... ... 85 ... Нобель сыйлығын алып ары қарай ... ... ... ... ... облысы халық денсаулығы болып
табылады. Әлеуметтік медицина қоғамдық денсаулықты ... әрі ... ... ... ... ... ... мемлекет халқының
денсаулығы ол сол елдегі өмір сүру сапасының көрсеткіші болып табылады.
Әлеуметтік медицина білім аясы ... және ... ... ... ... рет Ұлыбританияда 1940 жылы негізі қаланған. ... ... ... ... елдерде Екінші Дүние жүзлік
соғыстан кейін бастау алады.
Қарт адамдардың ... ... өмір ... қоғамдық жұмыстармен
айналысуына өздерінің шамасы жеткенше еңбек ... ... ... беру ... Ал ... ... ... жөнелтеміз) қарттар да
(о дүниеге аттандырамыз) артық. Болат Аюхановтың айтуына қарағанда: ... ... ... адам ол үш жерден акдемик болса да мемлекетке керегі
болмайды және оған тек ... қана ... ... қалады» [25].
Қазақстанда ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің
мәліметі бойынша 1,6 млн ... 58 ... ... ... мен ... ... ... интернат үйінде 16 мың адам тұұрады. Қарттар
мен мүгедектерге әлеуметтік қызмет көрсететін 326 ... 32 мың ... ... 6 аймақтық орталығы бар [37].
Зейнеткерлердің үйіне әлеуметтік қызмет көрсетуге мыналар жатады:
• азық-түлікпен қамтамасыз ету және үйіне жеткізіп салу мекемелері;
• ең ... ... ... қол ... ... ... көмек көрсету және ауруханаларға жеткізу;
• гигиеналық нормалар мен жатты түрде өмір ... ... ... ... ... мекемелер (тұрғын үйді жөндеу,отынмен
қамтамассыз ету, аулаларды өңдеу, су жеткізу, коммуналды қызметтерді
төлеу және т.б.) ... ... ... оның ... асырап алу және бағу тұрғын үйді
айырбастау, халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... жалғыз басты қайтыс болғандарды көмуге және ритуалды көмек көрсететін
бөлімдер.
Халықты ... ... ... қағидасы атаулы болуына
байланысты аса әлсіз санаттағы ... ... ... беру ... Аса ... ... азаматтарға қаттар жатады. Мемлекет тарапынан
аса әлсіз санаттағы азаматтарға әлеуметтік көмек беру ... ... ... ... ... жасай отырып 2000 жылы халықты
әлеуметтік қорғаудың кешенді бағдарламасы жасалып, қабылданды.
Бұл құжат жекеленген ... ... ... шешуде
жүйелілікті қамтамасыз етті.
Осы екі бағдарламаны біз бір-бірінен бөлмеймі, себебі мүгедектердің
ішінде көптеген қарттарымыз бар.
Негізгі ... ... ... ... ... ... , ... ардагерлер мен мүгедектердің ... ... ... ... болу ... ... шешуде:
- соғыс ардагерлерін сауықтыру. Жыл сайын Ардагерлер үйі мен
- Сарыағаш шипажайында 3 мыңнан астам адам ем қабылдайды. Бұл республика
бойынша ең ... ... және ол ... ... ... 50%-ын құрайды. ... ... ... ... ... ... және ... «Жеке батыр»
шипажайларында емделуге мүмкіндік жасалған;
- жағызлікті қарт азаматтарға 27 үйде ... ... ... көмек көрсетуде;
- департаменттің 7 интернат үйінде медициналық және әлеуметтік тұрмыстық
көмекке мұқтаж 1600 қарттар өмір ... ... ... мен мүгедектерге арналған интернат үйі мен Көксәйектегі
психикалық жүйке аурулары ... үйін ... ... ... ... ... орындалды;
- оларда 2003 жылы тиісінше қосымша 52 және 60 орындық жатын ... ... ... мен мүгедектердің пайдаланылған коммуналдық қызметтеріне ақы
төлеу түріндегі ... ... ... ... ... ... қорғауға мынадай қағидалар кіреді:
1. қарт кісілерге көмек;
2. зейнетақымен қамтамасыз ету;
3. қарттарға қызмет көрсету;
4. қарттадың денсаулығын қадағалап тұру;
5. жалғызлікті, қараушысы жоқ ... ... беру “ ... ... ... ... ... қоларба, протез, және басқа
ортопедиялық, тифлоқұралдармен қамтамасыз ету.
7. Қарттар үйінде мекендейтін қарттарды бірнеше себептер осы ... ... ... ... зерттеу арқылы анықтаған. Олар:
9. жалғызліктік – 48,8 пайыз;
10. денсаулығының нашарлығы – 30 пайыз;
11. ... ... – 19 ... ... ... ... ... – Ресейдегі – ... ... ... танысайық.
Ресейде 90 жылдар соңында 1000 астам қарттар мен мүгедектер ... 700 ... ... ... ... ... үйде
әлеуметтік көмек көмек көрсететін 900 бөлімшелер ашылған.
Біздің Оңтүстік Қазақстан облысымызда 16061 мың соғыс ардагерлері, 666
мың жасы 80-ге ... және одан ... ... ... Шымкент
қаласында 270 адамға шақталған бір қарттар үйі жұмыс істейді және бірнеше
әлеуметтік көмек көрсететін ... ... ... ... ... ... бірнеше бөлімдерден тұрады:
1. Әлеуметтік көмек көрсететін күндізгі ... 30-50 ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді, медициналық және
мәдени қызмет көрсетеді. Шамасына қарай ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беріледі.
2. Әлеуметтік көмек көрсететін уақытша мекендеу бөлімінде бір жолда 15 ... бола ... ... ... денсаулықты жақсартатын, қайта оңалтатын
іс-әрекеттер жасайды, тәулік бойы тамақпен қамтамасыз етеді.
3. Әлеуметтік көмекті үйде ... ... ... 120 ... ... 60 адамды қамтиды. Бұл бөлімнің қызметкерлері ... ... ... ... ... көрсетеді.
4. Жедел әлеуметтік көмек көрсететін бөлімі жұмыс істейді. Бұл бөлімнің
міндеті – жағдайы қиын қарттарға:
• Ыстық ... ... ... бір ... ... ... Бір жолдық ақшалай көмек көрсету;
• Уақытша пәтер алуға көмек көрсету;
• Жедел ... ... ... ... арқылы көмек көрсету;
• құқықтық көмек көрсету және де көмектің қажеттілігіне қарай көмектің
басқа түрлерін қамту.
Әлеуметтік көмектің бір түрі – ... ... ... көрсету
болып саналады. Көмектің бұл түрі бірінші кезеңде 80 асқан қарттарға
көрсетіледі.
Қазақстанда әлеуметтік зерттеулердің нәтижесі қарттарды әлеуметтік
қорғау үшін ... ... ... ... ... барлық қарттарды қамтамасыз ету;
3)қарттарға үйде көмек көрсету ... ... ... ... ... санын көбейту.
5)зерттеулердің нәтижесінен шыққан қарттарды әлеуметтік қорғау
6)мәселелерін шешу мақсатпен, оларды зейнетақымен ғана ... етіп ... ... жолдық сан түрлі көмек көрсетеді;
8)әр түрлі жеңілдіктер ұсынады:
а) үй-жай тұрмыс шараларын ... ... ... ... ... ... жазылуды қамтамасыз етеді.
Қарттарға арнайы интернат, “қарттар үйінде”, өздерінің жекеменшік
үйлерінде тұрмасын, оларға арнайы, ыңғайлы аяқ ... ... ... ... етілуіне көп мән берілуі тиіс; қарттарға үй ... ... ... әр ... ... жағдай жасау (жуындыру,
шомылдыру, киім-кешегін жуу) керек.
Осы мәселелерді шешу үшін сәлет өнер ... ... ... ... жұмыс жасайтын қызметкерер)
қарттарға арнап жасалған түрлі техниканы қарастыруда. Олар төменлегілер:
• автоматталған кешенді асханалар ... Бұл ... ... ... ... ... ... беру қажет;
• тұра алмайтын қарттар үшін арнаулы кереуеттер жасау;
... ... ... ... ... ... пәтерді
тазалауға арналған әр түрлі механизімдерді жасау;
• қарттар ванна қабылдағанда өздері түсіп-шығатын арнайы тұтқалар жасау;
• аяқ киімді киюді ... үшін ... ... ... ... ... жасау;
• сыртқа шығып кіру үшін пандустар жасау [9].
Ниеттер, ойлар жақсы, бірақ оларды жүзеге асыру оңайға ... ... ... елімізде бұндай жұмыс өте баяу жасалады.
Қарттарға әлеуметтік көрсету – ... ... ... ... ... ... қарттардың өмірін
жаөмірін жақсартуда көп көмегін ... ... ... ... жұмысты Жоғары оқу орындарында оқытқанда
болашақ әлеуметтік жұмыскерлер мен педагогтарды ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік қызметкерлер теориялық білімді де,
адамгершілік ... де ... ... ... іске ... үшін қарттармен әлеуметтік жұмысты тек
практикалық ... ... ... ... да ... ... , әлеуметтік жұмысты оқыту кезінде ... ... ... ... қағидаларын болашақ әлеуметтік жұмыскердің бойына
сіңіре білген ... ... ... қоғамдық- экономикалық өміріне нарықтық
нарықтық қатынастардың екеуіне байланысты ... ... ... ... ... жағдайлар қарттардың проблемаларын
жаңаша ойластыруды талап етуде. Демек, ... ... ... ... ... ету үшін әлеуметтік қорғауға ерекше мән
берілуде.
Қазіргі кездегі саяси және экономикалық жағдайдың ... ... ... ... адамгершілік құндылықтардың кемуі, еңбек
етуге мүмкіншіліктің ... , жеке ... ... ... және ... өзін шектеу қарттарға теріс ықпалын тигізуде.
Осындай кезеңде ... ... ... ... ... зор ... тұр.
Әлеуметтік тәрбие беруде мүгедектер мен қарттар туралы ... ... мен ... ... отырған көмегі қандай болып жатқанын,
қандай мекеме ... ... ... білу ... ... қорғаудың негізгі қағидасы атаулы ... аса ... ... ... ... көмек беру болып
табылады. Аса әлсіз санаттағы азаматтарға қарттар жатады.
Мемлекет тарапынан аса ... ... ... ... ... ... сәйкес олардың әлеуметтік жағдайына талдама жасай отырып
2000 жылы ... ... ... ... ... және
мүгедектерді оңалту бағдарламасы жасалып, қабылданып.
Жеңілдікпен кепілдіктер жағынан Ұлы Отан ... ... ... 5,7 ... есептік кәрсеткіші немесе 4691,1 теңге
мөлшерінде ... ... ... ... Ұлы Отан ... мүгедектеріне көрсетілетін қамқорлық кең көлемде болып отыр.
Жеңіс мерекесі құрметіне соғыс ардагерлері үшін республикалық ... ... ... бір ... әлеуметтік көмек беру көзделуде.
Жалғызілікті қарттар үйіне келіп ... ... 27 ... ... ... істеп, 2,3 мың адамға қызмет көрсетуде. 143 мүгедек
қоларбамен қамтамасыз етілді [40].
Қазіргі таңда ... егде ... ... ... ... санының
7,7 %-дан астамын құрайды. Біріккен Ұлттар Ұйымы сарапшыларының болжамдары
бойынша жақын жылдары Қазақстанда егде ... ... саны ... ... Егде ... ... медициналық көмекті жақсарту
үшін республикада геронтологиялық көмек жүйесін құру ... ... ... болып табылады келесі бөлігінің
мазмұны бұл ... ... ... Оның қызметі: болжамалық,
ұйымдастырушылық, психологиялық-педегогикалық, диагностикалық, практикалық
көмек көрсету, басқару.
Әлеуметтік жұмыстардың ұйымдары мен ... ... ... ... табылады. Оған Еңбек және әлеуметтік қорғау минитрлігі мен ... ... ... тиісті басқарма мен бөлімдер басшылық жасайды. Онда
әлеуметтік қамсыздандыру, сақтандыру қызметтері, ... ... ... ... ... және т.б. оргардағы әлеуметтік ... және ... ... ... ... ... ... бірі байланысты, өзара
іс-қимыл жасап, көмектесетін (мемлекттік және қоғамдық) көптеген қоғамдық
ұйымдар мен ... ... ... ... салт-дәстүрі, рулық қауым, туысқандығы кем бағал,
кедей жандардың басқалардан қайыр, көмек сұрауына жол бермеді.
Қарттарға ... ... ...... қызметкердің міндеті.
Әлеуметтік қызметкер білімді, тәжірибелі, қайырмды болса, қарттардың өмірін
жақсартуда көп көмегін тигізе алады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Денсаулық ... үшін ... бар ... ... жатыр. Әрине
шешілмеген мәселелерде бар, кадр жетіспеушілігі, саланың ... және тағы ... ... ... әл ... ... мен, ... өмір сүру жасының ұзақтығы дамыған елдермен салыстарғанда, ... ... ... қалып отыр. Дүние жүзіндегі ... ... діні мен ... ұлты мен ... ... ... адамзат қауыма ортақ бір ғана асыл құндылық – ол адам ... ... ең ... және ... ... ... басқа ешбір нәрсемен
ығыстыруға келмейтін ең қажетті құндылық екені баршамызға ... ... адам ... үшін өте ... әрі қатысты ұғым.
Кейде дәрігерлерден науқастың жалпы жағдайы жақсы деген ... көп ... ... ... күйі жақсы болуы бізге оның ... ... ... ... Дені сау адам өзін 80 ... жақсы
сезінуі, оның 18 жастағы жағдайымен салыстыруға келмейді. Адам денсаулығы
тек қана ... және ... ... ғана негізделмеген, әлеуметтік
жұмыстың басты қызметі адамның өз денсаулығын қорғауға және күтім жасау
мүмкіндігіне ие болу мен осы ... ... ... ... ... шет мемлекеттерде жеткілікті деңгейде
дамыған. Бізде сол елдерден үлгі ... көп ... ... ... медицина
саласымен және сонымен қоса басқа салалармен әлеуметтік жұмыс бірігіп жұмыс
жасайтын болса жақсы нәтижелерге қол ... ... үшін осы ... жазу ... ... ... ... бар болғаны қатты қуантып, бір ... ... ... ... Осы ... жаза ... ... қызметкерлері мен қатар әлеуметтік дәрігерлердің де иық тіресе
қоғам мүшелерінің игілігі жолында ... ... ... ... ... және ... ... адамдарының да мазалайтын мәселелері
азаяр еді деген сенім туатыны хақ.
1.Әлеуметтік дәрігердің қызметі ... ... ... да олар ... емес ... жұмыс жасайды. Сонымен
қатар, әлеуметтік жұмыстағы медицина өзімен бірге адамның танымдық дүниесін
кеңейтуге себін тигізетін мамандық.
2.Әлеуметтік ... ... ... пәні ... адам мен әлеуметтік
топтардың денсаулық және түрлі ауруларға деген көзқарасы.
3.Денсаулық сақтау саласын әлеуметтік институт ретінде ... ... және оның ... да қоғамның құрылымдық элементтері мен үнемі
байланыста болуын қадағалау.
4.Әлеуметтік жұмыстағы медицина халықты өмір сүрудің ... ... ... институттардың бір тармағы болып табылады. Әлеуметтік
жұмыстағы медицина ұғымына халықты әлеуметтік ... мен ... ... ... ... ... енеді.
Әлеуметтік дәрігерлер қоғамдағы саяси, идеологиялық, мәдени, діни,
процестердің ... ... және ... ... әсерін зерттейді.
Әлеуметтік медицинаның пәні – қоғам денсаулығы болып табылады.
Ал ... ... ... ... ... ... бір ... болмауы алаңдатарлық жағдай. Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... дамуына, мемлекеттің
әрдайым алға ұмтылуына қамқорлық жасайды. ... ... ... ... ... мен ... ... үшін маңыздылығын зерттейді.
Болашақ әлеуметтік жұмыскер ретінде және өз елін шексіз сүйетін
патриот ретінде біздің ... ... ... ... ... ... дәрігерлердің көмегінің зор болатынына сене ... ... ... кешіктірмей біздің білім беру саласына енгізуді
ұсынамын. Менің ұсынысым бойынша әлеуметтік ... ... ... ... мен ... ... халыққа қандай сипатта әсер
ететінін алдын ала зерттеулер жүргізіп, қазіргі ... жиі ... ... ... бірден бір амалы деп түсінемін. Сонымен қатар
денсаулық сақтау саласының да болашақта қандай реформалар жасау ... ... мен ... ... ... осы ... ... басымдықтарын үнемі назарда ұстай отырып, әрдайым анализ және
мониторинг жүргізіп ... ... ... сала жұмысының тиімділігінің
артатынына толық сенімім бар.
Бүгінгі күні біздің денсаулық сақтау жүйеміз осы ... ... ... қазірше сай емес. Бұл – денсаулық сақтау
саласының басты ... ... ... ... ... да,
медициналық қызметтің сапасыда әрі қызмет көрсетуді ұйымдастыру деңгейі де
көңілден шықпайды.
Бірінші. Әлеуметтік ... ... ... басымдықты дамыта отырып, Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесін
одан әрі дамыту және ... ... ... көмектің қолжетімділігін
және сапасын, азаматтардың ынтымақтастық жауапкершілігін арттыру ... ... ... гөрі оның ... алудың арзанға түсетінін
есепке ала отырып, басымдықты аурудың алдын алуға, яғни ең озық ... ... ... ала ... жүргізу, ауруды анықтау мен емдеу
сияқты қолданыстағы бағдарламаларды қайта саралауға ... ... ... ... қаржы ресурстарын тиімді пайдалану үшін тиісті
талдау жүргізіп, медициналық ... ... ... бағалау керек.
Үшінші. Денсаулық сақтау, Білім және ғылым министрліктерімен білесе
отырып ауруханалардың медициналық қызметкерлерінің, соның ... ... ... даярлау мен қайта даярлау, оларды сертификаттау мен
лицензиялау жолымен ... ... ... ... ... ... медициналық жоғары оқу орындарында гранттар мен “Болашақ”
бағдарламасы бойынша медициналық ... ... ... көбейту қажет.
Төртінші. Ерекше назар халықты дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге
аударылуы тиіс. Елге ... ... ... ... ... ... ... түрде отандық фармацевтикалық фабрикаларды құруға
қажетті инвестиция тарту қажет.
Бесінші. “Дені сау ұлт” үшін ... ... ... ... шақтан бастап дене шынықтыру мен спорттық даярлыққа және оған ең
қолайлы мүмкіндіктер туғызуға ерекше ден қойылуы керек.
Алтыншы. ... ... ... егде ... адамдар барлық халықтың
санының 7,7 %-дан астамын құрайды. Біріккен Ұлттар ... ... ... ... жылдары Қазақстанда егде жастағы адамдардың саны
11%-ға артатындығы күтілуде. Егде жастағы адамдарға медициналық ... үшін ... ... ... ... құру қажет.
Жетінші. Қазақстан азаматтарының денсаулығын нығайту және елдің
әлеуметтік-демографиялық дамуын ... ету үшін ... ... ... ... ... қажет.
Барлығын айтып келгенде қаржы мәселесіне келіп тіреледі, мемлекет
тарапынан қаржы бөлінген ... ... ... нақты өз орындарын таппауында.
Сонымен қатар, денсаулық сақтаудың бірінші буынында жалпы ... және ... ... ... ... ... ... дамиды.
Одан басқа, нормативтік талаптар қаржылық қамтамасыз етумен сәйкес
келмейтіні байқалады. Бюджеттің ... ... ... ... әлеуметтік қызметтер енгізілмеген.
Медицина қызметкерлеріне еңбекақы төлеу деңгейі төмен күйінде қалып
отыр, сондай-ақ олардың жұмысының ... ... ... еңбек
ақы төлеуге сараланған тәсіл жоқ. Одан басқа, жер жерлерде, әсіресе
ауылдық ... ... ... ... ... бұл
республиканың ауыл халқын медицина қызметтерімен ... ... жас ... көп ... ... ... «қартаю»
үрдісі байқалады, олардың үлесі жеткіліксіз және дәрігер ... ... 4 %-ын ... ... ... деген қызығушылықтың төмендігі
және уәждемелік тетіктердің болмауы салдарынан ЖОО-ны ... ... ... ... 87 %-дан ... ... қарамастан, Қазақстанның денсаулық сақтау
жүйесінің білім беру, ғылым және ... ... ... ... мәселелері мыналар: кадрларды даярлау сапасы, жұмыс істеп ... ... МСАК ... қызметкерлердің тапшылығы, ірі
қалалардағы медицина қызметкерлерін көп шоғырлануы, дәрігерлердің және ... ... ... ... ... ... ... және денсаулық сақтау қызметкерлерін әлеуметтік қорғалудың
жеткіліксіздігі, ... ... ... қабілеттілігінің төмендігі,
инновациялық нәтижелердің жоқтығы.
Қоғамның ең басты байлығы адамғой, сондықтан да бұл ... ... оңды ... аз емес ... ... ... тәжірибесі
негізінде қан айналымы жүйесіне дер кезінде хирургиялық жәрдем беру жүйесі
қолға алынған болса, осыған байланысты Денсаулық сақтау ... ... ... арналған кардиологиялық және кардиохирургиялық көмекті дамыту
бағдарламасын жасап, ол Үкімет қаулысымен жыл ... ... ... ... сақтау, өміріңді ұзарту ең алдымен әр адамның
өзіне байланысты екенін біз мойындауға тиіспіз. Адам ... ... ... ... үлесі 8 пайыз ғана, ал ... ... өмір сүру ... ... ... жас ... санасына
сіңіруіміз қажет. Сондықтан да бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... ... халықты құлақтандыру керек.
Қорыта келе қоғамдағы денсаулығы төмен ... ... ... ... ... ... Мемлекеттің денсаулық сақтау
саласын ... ... ... біз ... жетістіктер
болатынына сенім білдіріп, отандық денсаулық сақтаудың өз ... ... ... қол жеткізетінімізге сенім білдіремін. Өкінішке орай
бүгінгі таңда ... өз ... көп ... ... Осының
нәтижесінде асқынған кезде аңғарады. Бүгінгі ... ... ... ең ... ... ... ... Оған біз денсаулығы
мықты және күшті ұлт ретінде кіруіміз ... ол үшін ... ... ... ... ... ... әр азаматы ат салысуға
міндетті.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
Кітаптар мен монографиялар:
1. Решетников А.В. ... ... ... в ... Медицина,2002.С.6.
2. Решетников А.В. Социология медицины: введение в научную дисциплину‒
М.:Медицина,2002.-С.2.
3. Григорьева С.И. ... и ... ... ... М: ... ... работа: теория и практика: Учебное пособие / Отв. ред.
д.и.н. ИНФРА – М: 2003г.- ... ... Д.Д. ... ... ...... 1977. – С.374.
6. Мартыненко А.В. Медико-социальная работа: теория, технологии,
образование. – М.: Наука, 1999. – С.296.
7. Мачульская Е.Е ... соц. ... ... ... для ВУЗов 2-е
издание перераб. И доп.- М.: Книжный мир, 1999г. ... ... ... Учеб. пособие для студ. высш. учеб. заведений
/ под редак. В.А.Никитина. – М.: ВЛАДОС, 2002.- С.272.
9. Ткаченко В.С. ... ... ... ... ... ... 2004. 412с.
10. Решетников А.В. Социология медицины: введение в научную дисциплину‒
М.:Медицина, 2002.-С.8-17.
11. Черносвитов Е.В. Социальная медицина. М.: 2003 ... ... ... ... А.А., ... Э.И. Социально бытовая и ... ... и ... ... ... для подготовки
социальных работников. – М.: Логос, 1996. С.323-325.
13. Григорьев С.И., Гусляков Л.Г., Ельчанинов В.А. Теория и ... ... – М.: 1994. ... ... работа с пожилыми (ред.-сост. Т.Е.Демидо-ва). М.: ИСР,
1995. С.8-110с.
15. Теория и практика социальной работы: методические материалы ... ... и ... М.: ИСР, 1997. ... ... социальной работы/Под общ. ред. Е.И. Холостовой. – ... ... ... ... ... ... пособие для студ. Высш. учеб.
заведений / Под ред. Е.И.Комарова и А.И.Войтенко. – М.: ... ... 2001. ... Фирсов М.В. Социальная работа в России: теория, история,
общественная рактика. М.: ... 1996. ... ... Ю.К. Человеческое развития в Казахстане: методология
измерения и анализ. М.: ... 2003- ... ... А.Н. Социальная работа введение в ... ... 2004. ... ... ... работы: социальная работа с пожилыми людьми.
М.:Феникс, 2006- 400с.
Мерзімдік басылымдар:
22. Прохоров Б.Б. Здоровья россиян за 100 лет// ... ... ... Л.Н., ... И.В., ... В.С. Опыт ... больных алкоголизмом в условиях наркологического диспансера со
стационаром. 1979. – 348с.
24. Қ.Тұрғанбекова, ... ... ... әлеуметтік жұмыс.
/Ізденіс, №1, 2002. 98-бет.
25. Б.Аюханаов, «Труд», 2003 жыл, 27 қараша, 3-бет.
26. Қ.Тұрғанбекова., ... ... ... ... ... №1, 2002. ... «Ер ... денсаулығы бүгінде алаңдатарлық жағдайда» Жұмагүл
Қуанышбекқызы. // Егемен Қазақстан 2007жыл 14 қазан.
28. Денсаулық сақтау Министрі. ... ... «Ұлт ... ... қалайды». // Егемен Қазақстан. 2007 жыл 16 маусым.
29. Ерік ... ... ... ... ... қызмет
көрсету саласындағы бақылау комитетінің төрағасы. «Денсаулығы жоқ ... де ... // ... Қазақстан 2007 жыл 9 қазан.
30. Қазақстан Республикасының ... 2006 ... 30 ... 80 ... ... ... Республикасы Үкіметінің 2006-2008
жылдарға арналған бағдарламасы». // Егемен ... -2006. -1 ... ... ... Жаңа ... Қазақстан Республикасының
Президентінің Қазақстан халқына ... 2007 жыл 28 ... ... ... Президентінің 2004 жылғы ... №1438 ... ... ... ... ... ісін реформалау мен дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған
Мемлекеттік бағдарламасы». // Егемен ... - 2004. -22 ... ... ... 2004. ... MONEE ... 2004 адам дамуы
туралы есеп.БҰҰДБ. Нью-Йорк, 2004.
34. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006-2008 жылдарға ... // ... ... -2006. -1 ... ... и ... на чём ... социальная помощь.
// Человек и труд, 2002 №1.
36. Қайырбекова С. ... ...... страны» //
Казахстанская правда №109-110. 2011г.31март.
37. «Салауатты Қазақстан 2011-2015 ... ... ... // ... ... ... ҚР ... ресми сайты www.e-gov.kz
38. ОҚО әкімдігінің ресми сайты www.uko7kz
39. ОҚО әкімдігінің ресми сайты. www.uko7kz
40. ОҚО әкімдігінің ресми ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Медицинадағы электро термометрлер жұмыстың физикалық негіздері7 бет
N (Азоттың) және P(Фосфордың) биологиялық ролі, медицинада қолданылатын қосылыстар4 бет
«Гидродинамикалық соққы толқыны пайда болған кезде алғашқы медициналық көмекті ұйымдастыру»10 бет
«Саңырауқұлақтардың халық, медицина, өндіріс орндарындағы рөлі»29 бет
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық – гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу12 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигеналық және жыныстық тәрбиелеу7 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбиелеу8 бет
Авариялық және тосын жағдай кезіндегі алғашқы медициналық көмек6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь