Несие жүйесі. Әлемдегі банктік несие жүйесі дамуының қазіргі тенденциялары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І БӨЛІМ. НЕСИЕ ЖҮЙЕСІ
1.1 Несие жүйесінің ұғымы және оның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Несиелеу объектілері мен субъектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

ІІ БӨЛІМ. БАНК ЖӘНЕ БАНКТЕН ТЫС МЕКЕМЕЛЕРДІҢ НЕСИЕЛЕРІ МЕН ЗАЙМДАР ЕСЕБІ
2.1. Банк мекемелері несиелерінің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2.2. Қаржы есептілігін ұсынудың негізгі принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... .15

ІІІ БӨЛІМ. ӘЛЕМДЕГІ БАНКТІК НЕСИЕ ЖҮЙЕСІ ДАМУЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ТЕНДЕНЦИЯЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
3.1. Қазіргі несиелеу жүйесінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Шаруашылық құрылымдардың дамуында кәсіпорындар, ұйымдар мен халықты несиелеуді ұйымдастыруда несие жүйесі маңызды рөл атқарады. Ақша-несие механизімінің үздіксіз және нәтижелі жұмыс істеуінен бірлі шаруашылық ұйымдары ғана емес, түгел елдің экономикалық дамуы да тәуелді. Сонымен қатар, несиелеу жүйесінің эволюциясы мемлекеттегі экономикалық жағдаймен, басқарушы формалары мен механизімімен анықталады. Әрбір халық шаруашылығының тарихи-экономикалық даму сатысына жекелеген экономика салаларының қаржы-несие қызмет көрсету қажеттіліктерін қанағаттандыратын өзінің несиелік ұйымдастыру,несиелеу жүйесінің құрылымы тән. Несиелеу операцияларының құқықтық-ұйымдастыру формаларының жүзеге асырылуынан, несиелеудің формалары мен әдістерінің және несиелеу қатынастарының, ұйымдастыру құрылымының өзгеруінен несиелеу жүйесінің жұмыс істеу механизмі әрқашан өзгеріп отырады.
Несиелік жүйелерді жүзеге асыру 1987 жылдан басталды. Несие жүйесінің құрылымын ұйымдастырғанда банк рөлінің жоғарылауы, олардың халық шаруашылығының дамуына оңтайлы әсері, несиенің әрекет ететін “экономикалық тұтқаға” айналуы алдын ала көзделген еді. Гүлдендірудің басты мақсаты банктерді шаруашылыққа жақындату болды. Қайта ұйымдастыру белгілі дәрежеде банктердің жұмысын жақсартты. Бірақ бұл жағдайды түбірімен өзгерте алмады, себебі ол шын мәнінде экономикалық қатынастардан тыс болды. Түп негізінде несиелік қатынастар өзгерген жоқ: жартылай автоматты түрде несиелеу жалғастырылды, несиелік ресурстарды әкімшілік әдістермен бөлу сақталды, банктік жүйенің монополистік құрылымы жойылған жоқ, тек ведомстволық принципке сәйкес маманданған банктердің әсер етуші салаларының бөлінуі байқалды. Бұл олардың арасындағы бәсекелестіктің болдырмауына жол берді.
Банктік реформаның екінші сатысында тек банк құрылымы қайта ұйымдастырылып қана қоймай, несие қатынастар механизмі мен несиелеу қызметтерінің әдістерінде терең өзгерістер орын алды. Нәтижесінде Қазақстанда заңды түрде екі деңгейлі банк жүйесі қалыптасты:
I-деңгейде – Қазақстанның Ұлттық Банкі;
II-деңгейде – коммерциалық банктер және басқа да жекелеген банк операцияларын жүзеге асыратын несие-қаражат ұымдары.
Курстық жұмыс үш үлкен бөлімнен тұрады. Әр бөлімнің өзінің орны ерекше. Несиенің дәл әрі нақты талданып, несиелеу кезеңдері көрсетілген. Несиелік механизм туралы да аз жазылған жоқ. Банктің несие беру процессі, банктің несиесі және де оның экономикалық мағынасы ауқымды түрде жазылды. Үшінші бөлімде әлемдегі банктің несие жүйесін мысал ретінде жаздым.
1. “Қазақстан Республикасындағы Ұлттық банк туралы” ҚР Президентінің заң күші бар жарлығы (соңғы өзгерістер мен толықтырулары есепке алғандағы). 30.03.95.
2. “Қазақстан Республикаындағы банктер банктік қызмет туралы” ҚР Президентінің заң күші бар жарлығы (соңғы өзгерістер мен толықтырулары есепке алғандағы). 31.08.95.
3. Қазақстан Республикасының экономикасын қысқа мерзімді несиелеу ережесі. 11.02.94. ҚР Ұлттық Банк басқармасы бекіткен (хаттама№4).
4. Программа дальнейшего реформирования банковской системы РК. В 1996-1998 годах.
5. Банова Г.С. Кредитная политика коммерческого банка. В М-97
6. Банковское дело /Под ред. Г.С. Сейткасымова – Алматы: “Қаржы-қаражат”, 1998
7. М.Блауг “Экономическая мысль в ретроспективе” стр.183-184. Валютно-банковская политика. Джон Стюарт Миль 3гла 22и24
8. Информационно – аналитический сборник. Казахстан 91-2001. Султанбеков 408 стр.
9. Ақша. Несие. Банктер: оқулық. Жалпы редакциясын басқарған Ғ.С. Сейтқасымов. Алматы – Экономика, 2001- 466 бет
10. Досқалиев С.Ә. “Қазақстанның халықаралық қатынастар” Алматы, 1997ж
11. Ақше. Несие. Банктер.Валюта қатынастары. Оқу құралы/ Көшенов Б.А. Алматы,- экономика, 2000 – 328бет.
12. Шаров “ Производство потребительских кредитов” //Деньги и кредит, 1990, №10.
13. Мақыш “ Коммерциялық Банктер операцияоары” С.Б. Мақыш – Алматы, Қазақ Университеті. 2007ж – 229б.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе.....................................................................
...............................................3
І Бөлім. Несие жүйесі
1. Несие жүйесінің ұғымы және оның
құрылымы.......................................4
2. Несиелеу объектілері мен
субъектілері....................................................8
ІІ БӨЛІМ. Банк және банктен тыс мекемелердің ... МЕН ... ... Банк ... несиелерінің
есебі........................................................11
2.2. Қаржы есептілігін ... ... ... ... ... ... жүйесі дамуының қазіргі
тенденциялары...............................................................
..............................21
3.1. Қазіргі несиелеу жүйесінің ерекшеліктері
.............................................23
Қорытынды...................................................................
.........................................26
Қолданылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
......28
Кіріспе
Шаруашылық құрылымдардың дамуында кәсіпорындар, ұйымдар мен халықты
несиелеуді ... ... ... маңызды рөл атқарады. Ақша-несие
механизімінің үздіксіз және нәтижелі жұмыс ... ... ... ғана ... түгел елдің экономикалық дамуы да тәуелді. ... ... ... эволюциясы мемлекеттегі экономикалық жағдаймен,
басқарушы формалары мен ... ... ... ... тарихи-экономикалық даму сатысына жекелеген экономика
салаларының ... ... ... ... ... несиелік ұйымдастыру,несиелеу жүйесінің құрылымы тән. ... ... ... ... ... ... мен ... және несиелеу қатынастарының,
ұйымдастыру құрылымының ... ... ... жұмыс істеу механизмі
әрқашан өзгеріп отырады.
Несиелік жүйелерді жүзеге ... 1987 ... ... Несие жүйесінің
құрылымын ұйымдастырғанда банк рөлінің жоғарылауы, ... ... ... ... ... ... әрекет ететін “экономикалық
тұтқаға” айналуы алдын ала ... еді. ... ... ... шаруашылыққа жақындату болды. Қайта ұйымдастыру белгілі дәрежеде
банктердің жұмысын жақсартты. Бірақ бұл жағдайды түбірімен ... ... ол шын ... ... қатынастардан тыс болды. Түп негізінде
несиелік қатынастар өзгерген жоқ: жартылай автоматты ... ... ... ... әкімшілік әдістермен бөлу ... ... ... құрылымы жойылған жоқ, тек ведомстволық
принципке сәйкес ... ... әсер ... ... бөлінуі
байқалды. Бұл олардың арасындағы бәсекелестіктің болдырмауына жол берді.
Банктік реформаның екінші сатысында тек банк ... ... қана ... ... ... ... мен ... әдістерінде терең өзгерістер орын ... ... ... ... екі ... банк ... қалыптасты:
I-деңгейде – Қазақстанның Ұлттық Банкі;
II-деңгейде – коммерциалық ... және ... да ... ... ... ... ... ұымдары.
Курстық жұмыс үш үлкен бөлімнен тұрады. Әр бөлімнің өзінің орны
ерекше. Несиенің дәл әрі ... ... ... ... көрсетілген.
Несиелік механизм туралы да аз жазылған жоқ. Банктің несие беру ... ... және де оның ... ... ауқымды түрде жазылды.
Үшінші бөлімде әлемдегі банктің несие жүйесін мысал ретінде ... ... ... жүйесі
1. Несие жүйесінің ұғымы және құрылымы
Нарықтық экономикада несие – банк жүйесі маңызды рөл ... ... ... ұйымдардың және халықтың ақшалай есеп айырысулар
мен төлемдері жүргізіледі, ол уақытша бос ... ... ... мен ... ... және ... ... жұмыс жасайтын
капиталға айналдырады, сондай-ақ көптеген түрлі несиелік, сақтандыру,
делдалдық, инвестициялық, сенім, ... беру және ... да ... ... ... екінші кезеқте саналатын несие жүйесі оған
тұрақты және елеулі ... ... Ол ... дүркін ақшалай қорлардың
ауқымын кеңейтіп, өндіріс ... ... ... ... ... бір саладан екіншісіне қайта құйылуын қамтамасыз етеді.
Несие жүйесінің рөлі мен маңызы келесідей бірқатар ... ... ... ... көлемі, кәсіпорындар мен
ұйымдардың негізгі және ... ... ... ... ... жалпы төлем айналымы және т.б.
АҚШ несиелік қатынастардың даму ... ... ... және ... емес ... банк ... қамтуы, несиелік
мекемелердің көп түрлілігі мен көп ... ... ... капиталы
талаптарының қуаттылығы бойынша әлемнің басқа да елдерін артқа қалдырады.
Американдық несие жүйесінің ауқымы туралы кейбір ... ... ... ... ... ... арқылы қолма-қолсыз ақша
жолымен жүзеге асырылатын ... ... ... ... ... ... басында 60-65 трлн. доллар соммасында бағаланған.
Американдық шаруашылықта пайдалынатын ... ... орта ... ... ... ... арқылы өтеді. Несиелік мекемелер арқылы жұмылдырылған
ақшалай қаражаттардың орташа жылдық саласы 1989 жылы 700 ... ... ... өз ... ... ... ... қатынастар
туындайды. Уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтап, оны қайтару және ақы
төлеу шартында ... ... ... ... ... әр ... арасындағы экономикалық байланыстар несиелік қатынастардың
мазмұнын анықтайды.
Бірақ, несиелік ... ... тек қана ... ... оны ... және жеке ... ... пайдалануға берумен ғана
тұрмайды. Несиелеу ... ... ... өндірістік айналымы үшін
төлем құралдарының қосымша массасы құралады. Төлм айналымының аса ... ... ... мен ... және соңғылары мен алушылар арасында
экономикалық қатынастарды қалыптастырумен қатар, несиелік ... ... ... ... ... арқылы өтеді.
Несие екі формада болады: тауарлық және ақшалай. ... ... ... ... ... білдіреді. Шаруашылық жүргізуші
субьектілердің бір-біріне ... беру ... ... ... формасында
ақшалай формада қайтарылады. Өйткені, алкшы субьект несие беруші тауар
несиесін алғанын куәландыратын ... ... ... ... ... ... ... құжаттарды береді. Бұл тұста несиелік қатынастар
субьектілеріне- шаруашылық жүргізуші субьектісі және банк жатады. ... ... ... ... ... ... несие
ақшалай формаға қайта ауысады. Сөйтіп, тауар ... ... ... ең ... ... ... ... болып дамиды.
Несиелік қатынастар мен несие фрмаларының және несиелік мекемелердің
жиынтығы кең мағынада несие жүйесі ... ... ... ... тар ... – бұл ... есеп ... ұйымдастырушы, елдегі ақша айналысын реттейтін және бақа ... ... ... ... ... торабы болып табылады.
Басқаша айтқанда, несие жүйесі банктік және ... да ...... ... ... ... және ... құқықтық
формаларын ұйымдастыруы арқылы сипатталады. Несиелік ... ... жәңе ... емес ... шеңберінде екі жүйені
бөліп қарастырады. Соған сәйкес ... ... екі ... ... ... және ... ... мекемелері.
Бірлескен несие жүйесінің күрделі, көп буынды құрылымы болады. Егер де
несиелік мекемелердің өз клиенттеріне көрсететін қызметтерінің жіктелуін
негізге ... ... онда ... ... жүйесінің үш маңызды элементін
бөліп ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер;
• Мамандандырылған несиелік мекемелер: (сақтандыру, жинақтық,
ипотекалық, сенімгерлік (трастовый) және т.б).
Қазақстан республикасындағы екінші ... ... ... ... ... әкономиканы тұрақтандыруда ең маңызды фактор
болып табылады. ... да, ... ... ... ... ... рөлі
арта түседі. Сонымен 1-кестеде ... ... ... ... ... ... экономиканың салалары бойынша соңғы үш жылдағы
берген несиелеріне талдау жасайық.
Экономика ... ... ... ... ... банк ... ... |01.’01 |01.’01 |01.’01 |1998/97 |1999/98 |
| |1997 |1998 |1999 ... ... ... |48040.4 |80478.7 |85709.2 |1.2 |1.4 ... ... |31718.2 |41124.4 |50557.5 |1.3 |-1.2 ... несие | | | | | ... |8841.3 |13735 |11907.1 |1.6 |-1.2 ... ... |1449.7 |11604.8 |35551.2 |8 |-3.3 ... |1299.5 |1789.2 |1558.9 |1.4 |-1.1 ... |615.5 |41.2 |1569.9 |-15 |38.1 ... |38.5 |1058.4 |750.9 |27.5 |1.4 ... |5691.8 |10035.3 |17927 |1.8 |1.8 ... |13781.9 |12861 |13293.2 |-1.1 |1 ... және ұзақ |16331,2 |19354,3 |35151,7 |1,2 |1,8 ... ... | | | | | ... |7974,3 |9591,2 |9840,8 |1,2 |1 ... ... |1272,1 |2187,7 |5491,3 |1,7 |2,5 ... |1117,3 |480 |400,7 |-2,3 |-1,2 ... |392,4 |2231,7 |3119,8 |5,6 |1,4 ... |54,4 |441 |639,1 |8,1 |1,4 ... |2,3 |650,8 |4232 |282,9 |6,5 ... |5518,4 |3771,9 |11428 |-1,5 |3 ... ... ... ... С.Б ... – Алматы, Қазақ
Униерситеті 2002ж-120бет.
*- ҚР Ұлттық банктің статистикалық бюллетен
**- Мерзімі өткен ссудаларды есепке алғанда.
Келтірілген ... ... ... ... ... бойынша берілген несиелердің жалпы ... 1997 ... ... млн ... ... ал 1998 жылдың басына бұл сома 1,2 есе артып,
60478,7 млн теңгеге жетеді. Жыл бойынша банк ... ... 1,4 ... 1999 жылдың қаңтар айына – 85709,2 млн теңгені құрайды.
Берілген несиелердің мерзіміне қарай үлесін анықтасақ, ... ... жылы – ... млн т), ...... т) және ... – 59% (50557,5 млн т) ... Қысқа мерзімді
несиелер көлемі соңғы жылы азайғандығын көреміз.
Сондай-ақ орта және ұзақ мерзімді ... ... ... млн т), ... – 32%(19354,3 млн т) және 01.01.99ж – 41%-
ды(35151,7 млн т) тиеді.Орта және ұзақ ... ... ... ... ... өсіп отырғандығын көрсетеді.
2-кесте
|Н | ... ... ... ... ... | |ия |аты ... | ... | ... | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | |
| ... |I ... ... аппарат |1.ақша айналысын және |
| |жүйесі | ... ... ... |қолма-қол ақшасыз есеп |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... ... |
| | | | | ... қызметін |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... | | | | ... |
| | | | | ... ... |
| | |II ... ... ... ... ... |
| | | | ... |айырысу қызметін |
| | | | ... ... ... ... |
| | | | ... банкі. | |
| | | | ... ... ... |
| | | | | ... жекелеген |
| | | | | ... ғана ... | | ... | |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| ... |III |Маман-да|Орталық ... ... |
| ... | ... ... және ... |
| ... | |ан |Филиалдары. ... ... |
| | | ... |Өкілдік. | |
| | | ... | |
| | | |ржы | | |
| | | ... | |
| | | |ері | | |
| | |IV ... ... |Халыққа несие-есеп |
| | | |нақ |(ААҚ ... ... ... |
| | | ... |көрсету, ұсақ |
| | | |ері | ... ... ... ... ... ... С.Б Мақыш – Алматы, Қазақ
Униерситеті 2002ж-30бет.
Кесте-3
Екінші деңгейлі банктердің несиелері*
жылдың соңында млн т
| |1991** |1992** |1993 |1994 |1995 |1996 ... |57095 |987672 |14564 |44683 |42985 |60953 ... ... |50033 |953422 |13879 |42733 |38819 |41387 ... ... | | | | | |16769 ... ... |7062 |34250 |986 |1950 |4166 |2797 |
*- ... ... ... банкінің көрсеткіштері бойынша
**- млн теңге
| |1997 |1998 |1999 |2000 |2001 ... ... |71702 |93442 |148830 |276218 |489817 |552121 ... ... |51208 |57927 |75426 |143195 |241135 |248438 ... мерзімді |15313 |26978 |37194 |71592 |136112 |159507 ... ... |5180 |8537 |36210 |61430 |112569 |144177 ... ... ... 91-2001. ... 408бет.
1.2 Несиелеу объектілері мен субъектілері
Несие құрылымы несие беруші мен ... ... ... қарыз
капиталынан тұрады. Мұндағы несие беруші мен қарыз алушыда несиелік
мәмілеге ... ... ... ... ... ... субъектілері
деп атауға болады. Несие ... ... ... ... ... , банк типтес мекемелер мен қаржылық ұйымдар, сондай-ақ
халықаралық қаржы ұйымдары да жатады.
Несиелеу ... – бұл ... ... заты, яғни несиенің
іске асырылу аясы деп түсінуге болады.
Несиелеу объектісі материалды құндылықтар, ... және ... ... сол ... егер ... ... жағынан қамтамасыз
етілмеген жағдайда, банк шаруашылық ұйымның ... ... ... ... ... ... ... өндірістік шикізат
қорларын, сатып алады. Жартылай өнімдер, азық – ... және ... ... және ... ұйымдарындағы тауарлардың маусымды қорлары
жатады.
Ұзақ мерзімді несиелеу объектісіне жататындар ... ... ... ... ... өндіріс объектісін қайта құру, техникалық жағынан қайта
қаруландыру, кеңейту;
• техникалар, құрал-жабдықтар және ... ... ... алу;
• жаңа өнімді шығаруды ұйымдастыру.
Несиелеу принциптері негізінен несиелік ... яғни ... ... ... және ... ... асырылады. Несиелеу
принциптеріне байланысты ... ... ... ... ... ... және мерзімі, олардың қаражаттар айналымы шеңберінде
қатынасу нәтижесіндегі және т.б. ... ... ... ұйымдастыру принциптері 2 ...... ... ... ... принциптер:
• несиенің мақсаттылығы;
• несиенің дифференциалдығы.
ІІ – топқа. Несиенің мәнін бейнелейтін принциптер.
• Несиенің мерзімділігі;
• Несиенің қайтарымдылығы;
... ... ... ... ... ... ... келесі бір жолы – несиені сақтандыру.
Несие әдістері – несиенің берілу және ... ... ... ... ... ... ... айналысының
шеңберіне қатынасу тәсілдері.
Реформалауға дейінгі кезеңдегі отандық банктік тәжірибеде ... ... ... қалдық бойынша
2. айналым бойынша
Қалдық бойынша несиелеу барысында несие қозғалысы (яғни, несиені беру
және қайтару) несиелнетін құндылықтар қалдықтарымен тығыз ... ... ... ... әр ... ...... құндылықтар
(шикізат, негізгі және қосымша материалдар, қосалқы бөлшектер, тауарлар
т.б.), аяқталмаған өндіріс, алдағы ... ... ... ... және
жөнелтілген тауарлар жатады. Мұндай несие әдісіне компенсациялық сипатта
болады, өйткені, компенсациялық несие жай несиелік ... ... ... бұл несиенің қайтарылуы есеп айырысу шотынан шегеру ... ... ... ... ... айналымы) әдісінің ерекшелігі ондағы
несие қозғалысы материалдық құндылықтар айналымымен, яғни олардық түсу және
жұмсалуына байланысты анықталады. Мұнда несие төлемдік ... ие ... ... ... ... ... ... және ең бастысы, займдық
қаражаттарға деген қажеттілік туындаған кезде жүзеге асырылады. Айналым
бойынша ... ... ... ... ... ... жүргізіліп,
арнайы несие шарттары бойынша ... ... Бұл ... ... өнімді сатудан түскен ақшалай түсімдер есебінен банктік ... түсу ... ... ... ... ... несиелеу әдісінің үш түрі қарастырылады:
• айналым бойынша несиелеу әдісі;
• қалдық бойынша ... ... ...... бойынша несиелеу барысында несие несиелеу объектісінің
айналысындағы қозғалысын жалғастырып ... ... ... ... оның ... босағанға дейін аванстайды. Несиеге деген
объективті қажеттілікті ... ... ... ... мөлшері өсіп,
бұл қажеттіліктің азаюына байланысты несие қайтарылады.
Қалдық бойынша несиелеу барысында несиенің несиеге деген ... ... және ... ... мен ... ... ... несиелерді несиелеу объектісін кішкене бөлігі қамтылса, ал
айналым бойынша несиелерде несиелеу ... ... ... және ... ... ... іс жүзінде ұштасуының
нәтижесінде айналым-қалдық тық әдісі түзіледі. ... ... ... деген қажеттіліктің туындалуына байланысты несие берілсе, ал ... ... ... ... ... өтеледі. Бірінші кезеңде несие туарлы-
материалды құндылықтарды кепілге ала ... ... ... ... берілсе, ал екінші кезеңде несие клиенттің банкалдындағы ... ... ... Несие берудің мұндай формасын несие желіні
ашу деп атайды.
Несиелік желі – келісілген ... ... ... бір ... ... ... несие беріп отыратындығы заңдастырылған, яғни банктің
алдыңғы міндеттемесі. ... ... желі ... ... көрінісі
жағынан отандық, яғни ірі объектінің айналым ... ... ... ... да болады.
ІІ БӨЛІМ. Банк және банктен тыс ... ... МЕН ... есебі
2.1. Банк мекемелері несиелерінің есебі
Қаржы есеп – қисаптармен және есеп ... ... өте ... ... іс- әрекет етуі ... ... ... арасындағы өзара есеп айырысуға негізделген. Есеп – қисаптар
экономикалық категориялар емес, олар- ... ... іске ... Бұл ... ... айналыс құралы және төлем құралы ретіндегі
функциясы пайдаланылалды. ... ... ... ... ... қалыптасуы, қаржы ресурстарының қажетті бағыттары
бойынша кедергісіз қозғалуы ... ... ... ... болып келеді. Ақшалай есеп-қисаптар коммерциялық
есеп пен өзін-өзі қаржыландыруды жүзеге асырудың ... ... ... ... қалыпты жұмыс істеуі ұдайы өндіріспен құнның экономикалық
категорияларының – бағаның, қаржының, кредиттің, ... ақы ... ... өте ... ... болып табылады. Экономикалық категориялар өзара
іс-қимылы туралы қаралған ... ... ... ... ... практикасында, оны жүзеге асырудың тиімділігін ынталандыруда
пайдалануға келісілген, өзара үйлесілген ... ... ... есепті жүргізетін Navision ... ... ... ... ... ... қаржылық операциялар
құрылады, деректер өңделеді және есептемелер ... ... ... ... үшін ... ... ... кез келген кезең, күн,
апта, ай, тоқсан немесе жылдық әрбір шот ... ... ... ... ... ... пайда мен шығын есептемесін, ақша қаражатының
қозғалысы туралы есептемені қамтитын ішкі және ... ... ... ... және ... да қаржылық есеп беруді құру;
шоғырландырылған балансты және ... ... ... ... шетелдік филиалдардың деректерін шоғырландыруды істей аласыз.
Қандай да болмасын шаруашылық субъектілерін олардың ... ... ... ... алып ... болсақ, олардың барлығының
да міндеттемелері болады. Кез келген өндіріспен айналысатын субъекті ... ... үшін ... ... ... ... алдында міндетті болса, саудамен айналсатын субъектісі
сол сататын тауарларын жеткізіп беруші яғни жабдықтаушы субъектінің алдында
міндетті ... ... ... ... ... ... ... тыс мекемелерден, шетелдерден қарыз, несие алып өздерінің ... ... ... ... ... тыс ... алып, оны
қайтаруға мүмкіншілігі болмай жабылып, аукционға салынып, ... ... ... ... Осы ... туралы толық түсінік беретін
қаржылық есептің ең негізгілерінің бірі болып саналатын тақырыптардың бірі
– міндеттемелер есебі.
Несие- бір ... ... ... бір ... ... ... жеке адамның
заңды тұлғаға әдетте келісілген мөлшерде ... алу үшін ... ... ... ... ... ... қаржы беруге байланысты пайда болатын
экономикалық қарым – қатынас жүйесі болып табылады.
Нарықтық ... ... ... ... және ... болып
екіге бөлінеді.
Коммерциялық несие- бір субъектінің екінші субъектіге сатқан ... ... ... ... қалдырылуына байланысты туындайды.
Банк несиесі – субъектіге ақша қаражаты түрінде өндірісін ұлғайтуға,
ағымдағы ... ... ... төлеу үшін беріледі.
Несие беру және оны қайтару (өтеу) тәртібі тиісті заңдарға ... ... ... ... ... да ... ... жасалған келісім-
шарттары негізінде реттеліп жүргізіледі. Онда несие ... ... беру ... мен тәртібі, оның өтеленетін мерзімі, міндеттемесі, өзара
қамтамасыз ету түрі, проценттік өсім ставкалары мен оның төлем ... ... ... мен ... ... және бір-біріне беретін
құжаттарының тізімі тағы да басқалар көрсетіледі.
Несиенің бұндай түрінің есебі қысқа және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... бекітетін «Қысқа және ұзақ
мерзімді несие беру» ережелеріне сай жүргізіледі. ... ... және ... шарттары бойынша келісіп, ... ... ... алу үшін ... ... банк мекемесі басшысының
атына өтініш береді. Бұл өтінішке ... ... ... ... ... оның жұмсалынатын мақсаты мен ... ... яғни ... ... ... осы несие сомасы арқылы ... ... ... ... жоспар және тағы басқадай құжаттар табыс етуі тиіс.
Банктен бірінші рет ... ... деп ... ... ... мен ... шаруашылық субъектілері жоғарыда аталған ... қоса ... ... ... құжаттарының көшірмесін, тіркелу
куәліктерін және тағы басқа құжаттарды ... етуі ... тыс ... ... есебі
Бухгалтерлік есептің бұрынғы ... ... ... ... ... несие беруіне немесе олардан несие
алуына құқығы болмады. ... ... көшу ... экономикадағы
тәртәптердің көбі өзгереді. Қазіргі кезде кәсіпорындар, ... ... ... ақша ... ... ... ... өз қалауы бойынша несие беру құқығына ие болды. Осыған сәйкес ... ... ... бас шоттар жоспарында пассивті 602-
«банктен тыс мекемелердің несиелері» -деп аталатын шот қарастырылған. ... ... тыс ... алынған несиелері бойынша жүргізілетін
операцияларға жазылатын бухгалтерлік жазулар, банк несиелері ... ... ... ... ... ... ҚОҒАМЫ
2005 жəне 2004 жылдардың
31 желтоқсанында аяқталған жылдардағы
Шоғырландырылған қаржы есептілігі
жəне Тəуелсіз аудиторлар есебі
«Казкоммерцбанк» А. (бұдан әрі – ... ... ... ... ... және 1990 ... ... Қазақстан Республикасында өз
қызметін жүзеге асыруда.Банктің қызметін Қазақстан Республикасының ...... ... ... ... негізгі қызметі коммерциялық
банктік қызмет, бағалы қағаздармен, шетелдік валютамен және ... ... ... ... ... мен ... беру болып
табылады.Банктің Қазақстан Республикасында 22 ... және ... ... ... ... ... (“Топ”) бас компаниясы
болып табылады, оған ... ... ... ... ... ... ... қызмет жүргізілетін ел 2005 2004 қызметтері
«Казкоммерц Секьюритиз» А. Қазақстан Республикасы 100%
Бағалы ... ... ... ... СК ... Республикасы 65% 65%
Сақтандыру «Процессинговая компания» ЖШС
Қазақстан Республикасы 100% 100%
Карточкалардың төлемдік және ... да ... ... ... ... ... ... B.V.»
Нидерланды Корольдігі 100% 100% Банк үшін ... ... ... тарту “Каzkоmmеrts Financt II B.V.»
Нидерланды Корольдігі 100%
Банк үшін ... ақша ... ... ... ... АА. ... ... 93.58%
Коммерциялық банк «ABN AMRO Asset Management» ООИУПА
Қазақстан Республикасы 100%
Зейнетақы активтерін ... ... “ABN AMRO ... А. ... ... ... қоры ... ЖШ. (бұдан әрі “МКБ”), Ресей ... ... ... ... ... ... да
бір үлесінің болмауына қарамастан, МКБ Топтың шоғырландырылған қаржы
есептілігіне ... ... оның ... ... ... ... мүмкіндігі болды және оны жүзеге ... 2003 жылы МКБ ... ... арасында МКБ акционерлік капиталында 60.04%
үлесті сенімгерлік басқару шарттары ... ... ... ... МКБ
акционерлік капиталында 39.96% үлесті иеленген МКБ ... ... ... осы ... Казкоммкерцбанк белгілеген
МКБ қызмет ... ... ... МКБ ... ... ... туралы келісім жасалды. «Казкоммерц Секьюритиз» А.
акционерлік қоғам болып табылады және өз ... ... ... ... 1997 ... бастап жүзеге асырады. Компанияның негізгі
қызметі делдалдық және ... ... қоса ... бағалы
қағаздармен операциялар, инвестициялар бойынша және корпорациялық қаржылар
бойынша кеңестер беру, бағалы қағаздар шығаруды ұйымдастыру, ... ... ... ... ... сатып алу және өткізу болып
табылады. Компанияның Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... 27 ...... ... бар. 2005 жылы компания
30.09.2005ж. №0403200363 инвестициялық қоржынды басқаруға лицензия ... ... ... А. ... қоғам болып
табылады және өз ... ... ... заңнамасына сәйкес 1996
жылдан бастап жүзеге асырады. ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілікті сақтандыру,
басқа да азаматтық жауапкершілікті сақтандыру және қайта ... ... ... ... ... ... Банкі берген 2005
жылғы 1 шілдедегі №13-8/1 ДОС ерікті сақтандыру ... ... ... 2005 ... 1 ... №13-8/1 ОС міндетті сақтандыру бойынша қызмет
көрсетуге лицензиялары ... ... А. ... банк ... табылады және өз
қызметін 1991 жылдан бастап Қырғыз Республикасында жүзеге асырады. Банктің
қызметін Қырғыз Республиасының Ұлттық ... №010 ... ... жүзеге
асыруда. Банктің негізгі қызметі коммерциялық банктік қызмет, ... ... ... ... ... несиелер беру, шетелдік
валютамен операцияларды жүзеге асыру, ... ... ... ... ... асыру, несиелер мен кепілдіктер беру болып
табылады. «Процессинговая ... ЖШС ... ... ... табылады және өз қызметін Қазақстан Республикасының ... 2004 ... 9 ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының әділет министрлігінде №64313- 1910-ТОО ... ... ... ... ... қызметін көрсету болып ... да ... ... ... қоса алғанда, несиелер мен қаржыларды
тартады. Kazkommerts International BV ... ... ... (В.V.) ... табылады және өз қызметін Нидерланды Корольдігінің
1997 жылғы 1 қазандағы заңнамасына сәйкес жүзеге асырады. ... ... ... ... рыноктарында қаржы ресурстарын тарту болып
табылады.
2.2. Қаржы есептілігін ұсынудың негізгі принциптері
Бухгалтерлік есептің негізгі принциптері
Топтың осы ... ... ... ... ... ... сәйкес әзірленді. Аталған шоғырландырылған қаржы
есептілігі, акцияға келетiн пайда көрсеткіштерін қоспағанда, мың Қазақстан
теңгесімен (бұдан ... ... ... Осы ... ... ... мен қаржы құралдарының құнын қайта бағалауды қоспағанда, ... және ... ... принципінің негізінде әзірленген. Казкоммерцбанк
және оның Қазақстан Республикасындағы еншілес ... ... ... сәйкес әзірлейді. Оның шетелдік ... ... ... ... ... ... талаптарына сәйкес әзірлейді.
Осы шоғырландырылған қаржы ... ... пен оның ... ... ... ... бойынша әзірленген және оны
ХҚЕС-мен сәйкестендіру мақсатымен тиісінше түзетілген. ХҚЕС сәйкес қаржы
есептілігін ... Банк ... ... ... ... мен міндеттемелерінің сомасына ықпал ететін бағалар мен ... ... ... ... ... ... бойынша шартты активтер мен
міндеттемелерді ж.не есептілікте келтірілген есепті кезе.дегі ... ... ... ашып ... ... етеді. Нақты нәтижелер бұл бағалардан
өзгеше болуы мүмкін. Алшақтығы нақты нәтижелерден неғұрлым ... ... ... ... ... және ... ... құнын анықтаумен байланысты болмақ.
Шоғырландыру принциптері
Шоғырландырылған қаржы есептілігі Казкоммерцбанктің және Банк бақылау
жасайтын ... 31 ... ... кезең ішінде жыл сайынғы
негізде ұсынылатын есептілігін қамтиды. Егер компанияның қызметінен ... үшін оның ... және ... ... ... Банк ... болса, ол Банк бақылау ... ... ... ... ... ... алған кезде олардың активтері, міндеттемелері мен
шартты міндеттемелері сатып алынған күнгі әділ құн ... ... алу ... сатып алынған сәйкестендірілетін таза активтердің әділ
құнынан асып түсуі есепте іскерлік ... ... ... ... ... ... әділ құнының сатып алу құнынан асып ... ... ... ... сатып алу кезіндегі пайдалар мен залалдар
туралы есепте көрсетіледі. ... ... ... мен ... ... осындай үлеске барабар көрсетіледі. Бұдан әрі азшылық ... ... ... бас ... залалдары ретінде көрсетіледі.
Еншілес компаниялардың жыл ішіндегі сатып алу немесе шығып қалу нәтижелері,
тиісінше сатып алынған күннен ... ... ... ... ... дейін
пайдалар мен залалдар туралы шоғырландырылған есептілікке енгізіледі. Қажет
болған жағдайда ... ... ... ... олар ... саясаты принциптерін Банк пайдаланатын есеп саясаты принциптеріне
сәйкес келтіру ... ... ... Шетелдік еншілес
компанияның қаржы есептілігіндегі деректерді шоғырландырылған ... ... үшін ... ... аударған кезде Банк № ... ... ... ықпалы” Халықаралық бухгалтерлік есеп
стандартына сәйкес аудару саясатын, ... ... ... ... шетелдік компанияның активтері мен міндеттемелері (ақшалай да,
ақшалай емес те) бағам бойынша есепті ... ... ... шетелдік компанияның кірістері мен шығыстарының баптары кезең
ішіндегі орташа бағам бойынша аударылады;
... ... ... барлығы инвестиция шығып қалатын
кезге дейін меншікті капитал ретінде сыныпталады;
• инвестициялар шетелдік компанияларға шығып ... ... ... айырмалар пайдалар мен залалдар туралы есепте көрсетіледі.
Шоғырландырылған қаржы есептілігін әзірлеген кезде Топ ішіндегі есептеулер
мен ... ... ... ... сондай-ақ осы операциялардың
нәтижесінде туындайтын кірістер мен шығыстар алып ... ... ... ... ... өз ... негізгі үш операциялық сараланымда жүзеге асырады:
• Жеке клиенттермен жұмыс – жеке клиенттерге банк ... ... ... ... шоттарын жүргізу, жинақ ... ... ... ... ... өнімдерін беру, жауапты сақтау
қызметін көрсету, кредиттік және дебеттік карталарға ... ... ... және ... ... ... салып несие
беру.
• Корпорациялық клиенттерге қызмет көрсету – есеп ... ... ... ... ... несиелер беру және кредиттеу
жөнінде басқа қызметтер көрсету, ... ... ... және ... ... құралдарымен операциялар.
• Инвестициялық қызмет – қаржы құралдарымен сауда жасау, құрылымдалған
қаржыландыру, ... және ... ... ... ... сараланымдардың арасындағы мәмілелер әдеттегі коммерциялық
талаптар негізінде жүзеге асырылады. Қаржылар сараланымдар ... ... бұл ... ... ... ... ескерілетін қаржыландыру
шығындарын қайта бөлуге әкеп соқтырады. Осы қаржыларға есептелетін ... ... ... құны ... ... ... арасындағы операциялар бойынша басқа елеулі кірістер немесе
шығыстар. Сараланымдардың активтері мен міндеттемелері ... көп ... ... ... мен ... ... ... салық салу және несиелік қаржылар сияқты баптар кірмейді. Әрбір
сараланымның
қызмет нәтижелерінде ішкі ... және ... баға ... ... ... клиенттерден алынған кірістерді ойдағыдай бөлу үшін
сараланымдардың арасында кірістерді бөлу туралы келісімдер пайдаланылады.
ПРУДЕНЦИАЛДЫҚ ТАЛАПТАР
Белгіленген сандық ... ... ... ... ... ету мақсатымен Топ капиталға және тәуекелді ескеріп өлшенген
активтер бойынша бірінші деңгейдегі капитал жөніндегі ең ... ... ... ... ... ... міндетті.
Норматив құнсыздануға резерв шегеріліп, активтер мен ... ... үшін ... ... ... ... отырып, Базель
Келісімінде белгіленген ережелерге сәйкес есептелген:
2005 жылдың 31 ... ... ... ... жеткіліктілігі
мақсаттарына арналған Топ капиталының сомасы 133,719,441 мың ... ... ... ... ... ... 102,457,638 мың теңге болды,
коэффициенттері, тиісінше, 14.38% және 11.02%.
2004 ... 31 ... ... бойынша капиталдың жеткіліктілігі
мақсаттарына арналған Топ капиталының сомасы ... мың ... ... ... капитал сомасы 60,725,677 мың теңге болды,
коэффициенттері, ... 15.00% және ... және 2004 ... 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша капиталдың
жеткіліктілігін есептеген кезде Топ капиталдың есебіне ... ... ... 50% ... мөлшерде алынған реттелген займды қосты.
Банк банкрот болған немесе таратылған жағдайда бұл ... өтеу ... ... барлығының алдындағы
міндеттемелерді орындағаннан кейін жүргізіледі.
ТӘУЕКЕЛДЕРДІ БАСҚАРУ САЯСАТЫ
Тәуекелдерді басқару Топтың банктік қызметінде маңызды рөл атқарады.
Топ қызметіне тән негізгі ... ... ... ... ... ... мен ... бағамдарының өзгеру тәуекелін
қамтиды. Топтың аталған тәуекелдерін басқару саясатының сипаттамасы төменде
келтірілген. Топ басқаруды мынадай тәуекелдермен жүзеге ... ... ... – бұл ... ... нақты мерзімі басталған
кезде, қаржы ... ... ... ... ... өтеуге қаржы алу кезінде қиындықтардың туындау тәуекелі.
Актив-пассив операцияларын басқару жөніндегі комитет ... ... ... ... айқындай отырып, аталған өтеу мерзімі бойынша талдау
жасау арқылы ... осы ... ... жасайды. Ағымдағы
өтелімділікті қазынашылың Департаменті басқарады, ол ... ... және ақша ... ... ... үшін ... рыноктарындағы операцияларды жүзеге асырады. Өтелімділік
тәуекелін басқару ... Топ ... ... және ... пассивтерді басқару процесіне енетін банктік операциялардан және
активтер мен ... ... ... ... ... ... ... түсімдерді күн сайын тексеріп ... ... ... ... ... қайтару үшін қажетті төленуге тиісті ақша
қаражаттарының ең төменгі үйлесімділігіне қатысты және ... ... ... өтеу үшін ... ... ... және ... да
несиелерді беру үшін қаржылардың ең төменгі деңгейіне қатысты лимиттерді
белгілейді.
Ақша тасқындарына қатысты пайыздық ставканың өзгеру ... ... ... ... ставканың өзгеру тәуекелі рыноктың
пайыздық ставкалардың өзгеруіне байланысты ... ... ... ақша ... ... ықтималдығына байланысты
болатынын білдіреді. Актив-пассив операцияларын басқару жөніндегі комитет
пайыздық ставканың өзгеру тәуекелі мен рыноктың ... оң ... ... ете ... ... ... бойынша жайғасымын басқару арқылы ... ... ... Топтың қаржы қызметінің ағымдағы нәтижелерін бақылайды, Топтың
пайыздық ставкалардың өзгеруіне бейімділігін және Топтың ... ... Топ ... ... шарттардың көпшілігінің және солар
бойынша пайыздар есептелетін басқа қаржы ... мен ... ... ставкасы бар не шартты. талаптары кредит ... ... ... ... ... Топ ... ... маржасының мониторингін жүзеге асырады және Топ пайыздық ... ... ... және ақша ... ... ... тәуекелге
бармайды деп есептейді.
Баға тәуекелі
Баға тәуекелі – бұл рыноктың бағалардың өзгеруі ... ... жеке ... ... ... оның ... үшін ... немесе рынокта айналыста жүрген барлық бағалы ... ... ... ... болу-болмауына қарамастан, қаржы құралының
құнындағы өзгерістер тәуекелі. Топ рынокта оның өнімдеріне ... ... ... ... ... байланысты рыноктық тәуекелге тұралайды.
Рыноктық тәуекелді басқару үшін Топ ... ... ... ... ... ... әлеуетті залалдарды дүркіндік ... және жол ... ... ... ... ... пайда нормаларына және кепілдікпен қамтамасыз етуге қатысты
баламалы талаптар ... ... ... бойынша
міндеттемелерге қатысты Топ ... ... ... ... тең
сомада залал шегуі мүмкін. Алайда ... ... ... ... жалпы сомасынан төмен, ... көп ... ... ... ... ... ... белгілі бір
жағдайларға байланысты болады.
Әділ құн пайызы ставкасының тәуекелі
Пайыздық ставкаға қатысты әділ құн ... – бұл ... ... ... ... ... ... құнындағы өзгерістер
тәуекелі. Әділ құн пайызы ставкасының тәуекелін ... үшін Топ ... ... ... ... ... ... әлеуетті
залалдарды дүркіндік бағалауды пайдаланады.
Қаржы бақылау ... ... ... ... ағымдағы
нәтижелерін бақылап отырады, пайыздық ставкалардың өзгеруіне қатысты Топтың
осал жерін және Топтың пайдасына ықпалды бақалайды.
Кредиттік тәуекел
Топ кредиттік тәуекелге, яғни ... ... ... бір ... ... орындамау және, соның салдарынан басқа тарапта қаржы
залалының ... ... ... ... және ... ... ... шеңберде
Кредиттік комитеттер мен Банк Басқармасы жүзеге асырады. ... кез ... ... іс- ... ... ... ... барлық ұсыныстарды тәуекелдерді басқару жөніндегі бөлімшенің
менеджері немесе Менеджмент тәуекелі департамаенті ... және ... ... жөніндегі күнделікті жұмысты Кредиттік департаменттің
басшысы немесе бөлімшелерді. Кредиттік ... ... ... ... ... тәуекелінің деңгейін бір қарызгерге немесе ... ... ... ақ салалық сараланымдарға қатысты тәуекелдің
барынша көп ... ... ... ... ... ... кредиттік тәуекел деңгейіне қатысты лимиттерді ай сайын Басқарма
бекітеді. Банктер мен делдалдарды қоса, ... ... ... ... және ... тыс ... ... және Кредиттік комитет
бекітетін сублимиттермен қосымша шектеледі. Белгіленген ... ... ... ... ... күн ... ... Қажет болған жағдайда, сондай-ақ көпшілік қарыздарға қатысты Топ
ұйымдар мен жеке ... ... ... ... ... кредит
берудің айтарлықтай бөлігі жеке тұлғаларға ... ... ... ... қатысты кепіл немесе кепілдік алу мүмкін болмайды. Ондай
тәуекелдер ұдайы ... ... және ... кем ... бір рет
мерзімділіпен талданып отырады.
Баланстан тыс кредиттік міндеттемелер пайдаланылмаған ... ... және ... білдіреді. Баланстан тыс
шоттарда ескерілетін қаржы құралдары бойынша ... ... ... ... мен мерзімдерін сақтау мүмкін еместігінен шығын шегу
мүмкіндігі ретінде айқындалады. Баланстан тыс қаржы құралдарына байланысты
кредиттік тәуекелге қатысты Топ ... ... ... ... тең сомада әлеуетті залал шегеді. Алайда залалдық ықтимал
сомасы пайдаланылмаған міндеттемелердің жалпы сомасынан төмен, өйткені
қарыз беру ... ... ... ... ... ... сай ... байланысты болады. Топ несие
беруді бекіту, тәуекелді шектейтін ... ... және ... ... ... бухгалтерлік баланста көрсетілген қаржы
құралдарына қатысты шартты міндеттемелерге
қатысты тап сол қаржы саясатын қолданады. Топ қарыздарды өтеу ... ... ұзақ ... ... ... қысқа мерзімді
міндеттемелермен салыстырғанда кредиттік тәуекелі көп болады.
Қаржылық есеп-қисаптың халықаралық стандарттарына есептелген ... ... 1 ... ... ... ... өтті және бір ... 704,056 (5,4 млрд. $) миллиардпен салыстырғанда, 1,195 триллионды
(8,9 ... $) ... Бұл ... 60%-н ... берілетін ссудалар
құрайды.
Қазкоммерцбанк - 8 млрд. доллардан астам активтері бар Қазкоммерцбанк
Қазақстандағы ірі банктердің бірі болып табылады. Ссуда ... ... ... ... деректер бойынша, 2005 жылы 1,5 есе 5,4 млрд. ... ... ... ... бұрынғы кеңес одағы кеңістігі мен Шығыс
Еуропада ДоуДжонс индексіне кірген ... ... ... ... ... несие жүйесі дамуының қазіргі тенденциялары
Бүгінгі таңдағы несие жүйесі соңғы жылдары біршама өзгеріске ұшырады.
Банк ... ... ... ... ... ... құрылымдық
қайта құруда жүріп жатқан өзгерістерге байланысты жаңғыртылуда. ... ... ... ... ... өндірістің шоғырлануы
капиталдың шоғырлануымен орталықтандыруын талап етіп, соған сәйкес банктер
өз ... ... ... ... ... қарай түрлендіре
бастады, яғни қазіргі банк ... ... ... ... бейімделу қатар жүреді; банк ... ... ... көз ... ... бір ... ... қатар, банк
қызметінің шоғырлануы мен әмбебаптануы орын алады, банктік емес несиелік
мекемелердің динамизмі ... ... жеке ... ... мен банктік емес мекемелер арасындағы өзгешеліктердің ... ... ... - ... жылдары несие жүйесінің құрылымдық
қайта құру тенденциясының маңыздысының бірі.
Соңғы жылдары банктер мен ... ... ... ... халықтық және фирмалар мен компаниялардың жинақтары күрес ерекше
шиеленіскен сипатқа ие болады.
Бұрын коммерциялық ... ... ... ... ... ... өсіру сияқты тиімді қаруды еркін қолдана алады.
Оларға ... және ... ... ... ... ... ... етілген
пайыздық мөлшерлемелердің максималдық шегі белгіленген еді, ал басқа арнайы
несиелік мөлшерде мұндай ... ... ... ... ... ... ие болады. Қазір жағдай өзгерді. Банктер пайызды
конюктура жағдайына байланысты белгіленетін ақша ... ... ... қол ... ... ... 1980 жылы АҚШ-та қабылданған
депозиттік мекемелерді бейреттеу мен ақша айналымын ... ... ... ... ... төлеуге қандай да болмасын шектеулердің күшін
жойды.
Ірі банктік ... ... ... ... ... ... қалуымен үйлесім табады. Әмбебаптанудың ... жеке ... ... ... ... ... біркелкі
емес дамуда. Мұнда әмбебап типті мекемелердің мамандануының жойылуы туралы
сөз ... ... ... ... бұл ... ... ... сапасының
артуына ықпал жасап, бірінші кезекте нарықтық амалдардың, яғни әмбебап
немесе ірі ... ... ... қызмет түрін табуға ұмтылатын
шағын және орта ... әсер ... ... ... ... бизнестегі бәсекелестің күшеюі қолдап отыр.
Өзгерген экономика жағдайларына сәйкес банктік қызметтің ... ... ... ... ... жүзеге асқанын айта кету
қажет. Бұған банктік қызметті реттейтін әкімшілікке ережелер ... яғни ... ... ... ... мақсаты – банктерді
бәсекелестік құралдардың кең ауқымын пайдалануға, банктік қызметтер нарығын
белсендірек ... ... ... ... табылады.
Банктік қызметті бейреттеу активтік те пассивтік те операцияларға
ықпалын тигізеді. Коммерциялық ... ... ... ... ұшырады. Бүгінгі таңда олар жанама несиелеуден фирмалар мен
кәсіпорындарды тікелей несиелеуге ... ... ... ... ... ... рәсімделетін несиелік мәмілелер кең тараған, осының
арқасында несиелік ... ... ... мүмкін, ал несиелік
мекемелер тәуекелерді белсендірек бөлшектеу мүмкіндігіне ие ... ... ... өз несиелернің нарықтық бағалы ... ... ... ... ... объектілерін ірілендіру жүзеге асады. Коммерциялық банктер өз
активтерінің сапасына мұқият қарай бастады, ... ... ... ... ... бағалау – банктер сенімділігінің кепілі.
Банктер басшылығы өз активтерінің сапасына, жаңа ... ... ... ... ... ... ету), займ
алушылардың несие шарттарын сақтауына және т.б. ... ... ... ... ... де даму ... ... банктердің
қаражаттарды тарту бойынша пассивтік операциялары да өзгеріске ұшырайды.
Оларды үкімет ... ... Мұны 1993 жылы ... ... ... ... ... пайыз үшін максималды шектерді алып тастау бойынша 80
– жылдары АҚШ-тағы бейреттеу ... ... ... Бұл ... базасының нығайтылуына мүмкіндік береді, себебі олар талап етуге
дейінгі салымдар бойынша да пайыздарды белгілей алатын болды, ал бұл ... ... ... жасады.
Нәтижесінде тартылған қаражаттар құрылымы күрт өзгерді: егер 1950 ... ... ... ... ... құрылымында банктік
шоттардағы қалдықтар 70% -дан артық болып, мерзімді жинақ салымдары тек 24-
26% құраса, 80-жылдары соңғылары ... ... ... ... пассивтік операцияларының инавациясы сонымен бірге қосымша
ақша қаражаттардың тартудың жаңа құрылымдарын жасауда көрініс тапты. Пайызы
бойынша, нарық пайызына ... ... жаңа ... ашылды. Мұндай
шоттарға ақша нарығының депозиттік шарттары жатады. Көптеген ... ақша ... ... ... ... ... (өзінше бір
бағалы қағаз) шығара бастады.
Банктік ... ... ... ... ... ... ... техникалық құрамдары атқарады. Бнкісі бұрын-соңды
болмаған ақпаратты дер кезінде беру, оның тез ... мен ... ... ... ... мен ақша ... даму
перспективаларын дұрыс бағалауға байланысты болып отыр. Қаржылық нарықтық
қатысушылары өз ... ... үшін ... көп ... ... ... банк ... ғылыми-техникалық революцияның соңғы жетістіктерін
енгізусіз, компьютерлік техниканы игерусіз банктік ... ... ... ... ... дамуындағы маңызды құбылыс ретінде несиелік мекемелердің
“көтерме” операциялардан “бөлшек” операцияларға өтуін атап ... бұл ... ... ... ... ... Екінші
дүниежүзілік соғысқа дейін банктер сақтық танытып, тек ... ... ... ғана ... ... ал ... ірі банктер өз
стратегиясын өзгертті. Олар кәсіпкерліктің барлық сферасына белсендік түрде
араласумен қатар, ... ... де ... ... жаппай клиентураға, соның
ішінде тұрғындардың тұрмысы төмен топтарына да бағдарлануда. Бұл ... ... ... оның саясатын өзгертеді.
Сондықтан кейінгі ... ... ... дамыған елдер
экономикасындағы өндірістің ... ... ... ... өз ... ... ... шоғырлануымен орталықтануына , аталған
процестің жаңа формаларының пайда болуына, ел ... және ... ... да ... позицияларға ие – банк – алпауыттар тобының жедел
өсуіне әкеп ... ... банк – ... ең ... ... ... АҚШ пен араб әлемінде ... ... ... олардың
активтері 100 млрд. АҚШ долларынан көп соманы құрайды.
Бұл тек дамыған нарықты экономикалы елдердегі ... ... ... кейбір маңызды жағдайларға тоқталып өттік. Өз ... ... ... құрушы Қазақстан үшін әлемдік банк жүйесі дамуының
мұндай ... ... ... ... ... ... өту өзіндік нарықтық несие жүйесін құруды ... ... үшін ... ... ... ... орынды емес, өйткені
оның экономикасы нарыққа өтудің ең бастуында тұр, ол Батыс ... ... ... ... ... ... өткені кезең жағдайында қолданыс
табуы мүмкін барлық позитивті жайларды қабылдауы қажет.
3.1. Қазіргі несиелеу жүйесінің ерекшеліктері
Несиелеу жүйесі ... ... ... және ... сай оны ... ... элементтер жиынтығы ретінде
түсіндіріледі. Қазіргі несиелеу жүйесінің ... ... ... несиелік қызметті реттеуге бағытталған заңдар мен ... ... ... ... шарттары;
• несиелік механизм;
• несиелеу техникасы.
Қайта құру ... ... ... ... элементтері
бұрынғысынша қалғанымен, шарашылықтың нарықтық жағдайына ... ... ... ... ... түбірімен өзгерді. Сонымен қатар
несиелеу жүйесінде ең басты буын ... ... оның ... өзара байланысы мен біртұтастығын қамтамасыз етіп ... ... де ... өзгерді.
Қазіргі несиелеу жүйесінде шаруашылық ұйымдардың меншікті және
займдық қаражаттар арасындағы шекті қатынасты белгілеуде мемлекет ... да бір әмір ... жоқ. ... ... ... негізі, экономикалық тұрғыда олардың меншікті қаражаттарын
займдық қаражаттар үшін толық материалдық жауапгершілікті болуға жүктейді.
Мұнда ... ... ... тек қана ... несие емес, сол сияқты
ақшалай және тауардай ... ... ... ... ... ... және қанша көлемде займға алу туралы ... ... ... ал ... пайдалану шарты келісім-шартта
айтылады.
Шаруашылық ... ... ... шамасы бүгінгі күні
берілуге жататын несие ... ... ... ... ... ... кластық дәрежесін сипаттайтын көрсеткіштерге әсер
етеді.
Қазіргі ... ... ... ... ... Бүгінгі
жағдайдың бұрынғы әрекет еткен жүйеден айырмашылығы – ол ... ... ... ... ... несиелік ресурстармен ғана жұмыс
жасаған ... ... да ... ... жинақталатын барлық
ресурстар КСРО ... ... ... орталықтандырылған түрде
жинақталып, қайтадан сол орындарға несиелеу лимиті түрінде қайта беріліп
отырған. Сондай несиелеу ... сол ... ... ... ... Банк ... ол ... қаражат жинақтауға деген
ешқандай да ... ... және ... ... ... болған. Қазіргі несиелеу жүйесі басқа негізде ... ... ... ... ... банктердің тартылған қаражаттарына
байланысты. Бұл берілетін несиелердің ... ... ... ... қалыптасқан пайда мөлшерін көрсетеді.
Қазіргі несиелік механизм коммерциялық ... ие. ... ... ... ... ... ерекше маңызды болып келеді. Мұндай
жағдайда несиелеудің тек кәсіпорынның қосымша қаражатқа ... ... ғана ... ... сонымен қатар несиелік мекеменің
рентабельдігін арттыру үшін де ... ... зор. Дәл осы ... ... ... алып, қымбатқа сату” принципі орын алады. Бұл
әрине, клиенттердің несиелері мен депозиттеріне, сол ... ... де ... ... ... ... ... банктердің меншікті және
тартылған ресурстарына ғана байланысты ғана емес, сол ... ... ... ... коммерциялық банктер үшін орталық банк бекітетін
нормаларға және пруденциялық нормативтерге байланысты келеді. ... ... ... орталық резервтерге міндетті төлемдерді аудару нормасын
белгілейді. Сол сияқты басқа да ... оның ... ... ... ең төменгі ақшалай резервтер түрінде, ең ірі ... ... ... банк ... ... ... ... міндеттемелерін өтімді қаражаттар резервімен салыстыра өлшеу
арқылы ... ... ... де ... ... ... ... жүйесінің келесі маңызды
ерекшелігі, бұл ... ... ... несиелеуге өтуі болып
табылады. Тауарлы-материалдық құндылықтар қоры және өндірістік шығындардың
болуы несиені апуға ... ... де, ... ... ... терең
талдау жасалмады, клиент үшін жоспардың орындалуы ссуданың қайтарылуына
автоматты түрде кепіл ... ... ... дәстүрлі және өзіндік ерекше ... оның ... ... және ... ету қағидалары, сол
сияқты несиенің ақылық сипаты да ... ... ... ... ... ... Бұдан бірнеше жылдар бұрын жақсы және жаман
жұмыс ... ... ... өмір ... ... режим қолданылған. Кәсіпорынды бағалау негізіне олардың
жоспарлы көрсеткіштерін орындау дәрежелері жатқызылды. ... ... жүйе ... ... ... тәуекелін төмендетіп,
клиенттің несиелік қабілетін ескереді. Сондай-ақ коммерциялық ... ... ... ... деп ... отырып, оны қайта ұйымдастыру және
тарату туралы сұрақты қоюға құқылы.
Несиенің қамтамасыз етілу принциптеріне де байланысты өзгерістер
болды. Тәжірибе ... ... ... ... ... ... олардың уақытылы қайтарылуына кепіл болмады.
Сондықтан да қамтамасыз етілмеген ... ... ... ... ... банк ... жіберілмеуге тиіс. Қайтару
тұрғысынан алғанда, толық кепілдігі жоқ ссудалар ғана ... ... ... табылады.
Қазіргі несиелеу жүйесінің келесі бір ... ... ... ... кепілдендіру формаларына өту жатады. Несиенің
қайтарылуын қамтамасыз ету тұрғысынан алғанда әлемдік ... ... ... ... құқы ... ... ипотека, заклад, бағалы
қағаздар кепілдігі), кепілдеме және кепіл-хат, жалпы ... ... ... ... формаларды қамтитын несиелік механизм ... ... ... ... қатар несиелік тәуекелді төмендету
мүмкіндігін береді.
Жалпы кәсіпорынды несиелеудің өзгерген ... ... ... ... сай келетін үлгі ретінде оларды бағалауға мүмкіндік
жасайды.
Қорытынды
Көп жағдайда қазіргі ... ... ... ... ... ... бағытталады. Бұл әдіс экономикалық факторларға сүйенді
және, біріншіден, коммерциялық тұрғыдан банктердің, екіншіден, ... ... ... ... ... құралады.
Болашақта банктердің коммерциялық несиелеу ... ... ... ... беру кезінде техникалық емес, экономикалық критерийлерге
бағыттау, ал нәтижесінде – мемлекеттің барлық банктік ... ... ... қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуы қажеттіліктеріне
бағыттау.
Іс-жүзінде бұл кәсіпорынның қоғамның сапасы халықаралық стандарттарға
жауап беретін өнім ... ... ... ... ... ... білдіреді. өнімді өткізу кезіндегі қиыншылықтар тауардың сапасының
төмен ... ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді несиелеу туралы айтатын болсақ, онда ... ... ... ... ... ... және жеке мүшелерінің
қажеттілігін қанағаттандыру ... алып ... ... болашақта өзінің
зор үлесін тигізе алатын инвестициялық әрекеттері несиелеуді алады.
Мұндай әсерлі бағыттың қолданыс ... ... ... ... қанағаттандыру) Жапония мен ФРГ-ның соғыстан кейінгі
тәжірибесі болып табылады. Ол ... ... мен ... ... ... етіп ... сипаттамасын емес, қоғамдық қажеттіліктерді
қояды, бірақта қоғамдық қажеттіліктермен бірге өзінің пайдасын да ... ... ... ... ... ... сұранысы ғана емес,
кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... ... өнімнің
белгілі түріне берілген тапсырыс және заңды тұлғалардың қызмет көрсетуінен,
жасалған шаруашылық келісімдермен анықталады.
Нарық жағдайында сұраныс көлемін өлшеудің бір түрі – баға ... ... ... өсуі – ... өсуін, ал кемуі, керісінше, –
төмендеуін білдіреді. Сондай-ақ қоғам қажеттіліктерінің индикаторы болып
қоғамның ... және ... ... қажеттілігінің өзгеруіне жауап
беретін және белгілі дәрежеде ... ... ... белгілі бір
компанияның акция курсы болып табылады.
Тек қана сұраныс пен соңғы ... ... ... ... ... өндірумен байланысты шаруашылық несиелеуге бағытталған несиелеу
бөлек ... ... ... ... ... ... Сол кезде ғана
шаруашылық пен коммерциялық банктік жұмыс жағдайында өзінше ... ... ... ... банктердің мақсаттары бір-біріне
сәйкес келеді. Бұл несиенің ... ... ... клиенттің болашақ
төлеу қабілетін және банк пайдасының тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
2. Ауданаралық ... мен ... ... ... қаржылық қызмет
көрсету мен тауарлар бүкіл мемлекетте біртипті ... ... ... және ... да ... ... мен ... арасында бәсекелік үлкен
дәрежеде өсті. Бәсекелестіктің күшеюі банктердің ... ... ... Дәстүрлі нарықта орнын бекітіп, жаңа ... ... үшін ... ... ... ... ырықтандырып отыруға мәжбүр
болады, бірақ бұл ... ... ... тәуекелді көбейтеді. Біріккен
несиелік тәуекелдің өсуі банк пайдасына кері әсер ету ... ... жою мен ... ... үшін ... ... орта және ... маркетингті стратегияларды жүзеге асырады, негізгі назарын банктік
шығындар мен қосымша шығындарды қадағалауға, төлем ақының қысқарып, банктік
мәмілелерді автоматизациялау үшін жаңа ... ... ... Елде ... емес ... ... болуынан – пайдық
серіктестік пен акционерлік қоғам ретінде ұйымдастырылған, ... ... ... коммерциялық банктер несиелік іс ұйымдастырудың
басқа моделінің негізі қаланды. Бұл модельдің ерекшелігі – несиелік ... ... ... ... ... ... Соның
негізінде тым көп несиелеу мүмкіндігі шектеулі болып тұр. ... ... ... істі ... ... әдістері мен
критерийлерін және дәстүрлі емес жолдарын іздеуге түрткі болды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. ... ... ... банк ... ҚР ... ... бар ... (соңғы өзгерістер мен толықтырулары есепке алғандағы).
30.03.95.
2. “Қазақстан Республикаындағы банктер банктік ... ... ... заң күші бар ... ... ... мен толықтырулары
есепке алғандағы). 31.08.95.
3. Қазақстан Республикасының экономикасын қысқа ... ... ... ҚР ... Банк ... ... ... Программа дальнейшего реформирования банковской системы РК. В 1996-1998
годах.
5. Банова Г.С. ... ... ... банка. В М-97
6. Банковское дело /Под ред. Г.С. Сейткасымова – Алматы: “Қаржы-қаражат”,
1998
7. М.Блауг “Экономическая ... в ... ... ... ... Джон ... Миль 3гла 22и24
8. Информационно – аналитический сборник. Казахстан 91-2001. Султанбеков
408 стр.
9. Ақша. ... ... ... ... ... ... ... Алматы – Экономика, 2001- 466 бет
10. Досқалиев С.Ә. “Қазақстанның халықаралық қатынастар” Алматы, 1997ж
11. Ақше. ... ... ... Оқу ... ... ... ... 2000 – 328бет.
12. Шаров “ Производство потребительских кредитов” //Деньги и кредит, 1990,
№10.
13. ...... ... ... С.Б. ... – Алматы, Қазақ
Университеті. 2007ж – 229б.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Посткеңестік мемлекеттердің әлемдік шаруашылыққа экономикалық интеграциялануы: ерекшеліктері және қазіргі кездегі тенденциялары34 бет
Әлемдік сауда: жалпы тенденциялар және Қазақстанның қатысуы24 бет
Әлемдік саудадағы тендердің рөлі және оның Қазақстандағы тәжірибесі44 бет
Білім беру модернизациясының әлемдік тәжірибесі және оқытудың интерактивті әдістері57 бет
Бүгінгі Қазақстандағы мемлекеттік басқарудың күйіне кешенді талдау жасап, орталықтандыру мен орталықсыздандыру балансына қол жеткізу қажеттігін елдегі әкімшілік реформасы тұрғысында негіздеу123 бет
Екінші деңгейлі банктердің инвестициялық функциялары14 бет
Несие –ақша қатынастарын қалыптастыру28 бет
Несиенің мәні мен қажеттілігі21 бет
Халықаралық ұғым заңдылықтары. халықаралық сараптаудың теориялық негіздері. халықаралық жүйелер. халықаралық қатынастар12 бет
ХХ ғасырдың 90 жылдарындағы Польша мен Қазақстан қарым-қатынастарының тарихы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь