Ғарышты игеру. Байқоңыр

1. Байқоңырдың . қазақ даласындағы ғарыш айлағы.
2. Ғарышты игеруде . қазақтың ғарыш қаһармандары
3. Қорытынды
а) Байқоңырдың бүгінгі қасіреті
Ғарышты игеруде еліміздің ғарыш айлағы Байқоңырдың рөлі үлкен. Байқоңыр құрылысы 1955 жылы басталған ғарыш айлағы 1957 жылы мамырда пайдалануға берілді.
Аты айтып тұрғандай, айлақтың «айналасы қара қоңыр топырақты, шөбі де алтын түстес қоңыр. Ғарыштық старт алаңына орын таңдауда көптеген жағдайлар ескерілді. Біріншіден, ол халық тығыз орналасқан аймақтар мен өндіріс орталықтарынан алыс, екіншіден, Алматы — Москва теміржолының Қызылқұмнан өтетін тура осы маңына таяу. Бұрынғы КСРО-ның, қазіргі Қазақстанның оңтүстігі салыстырмалы түрде экваторға тым қашық емес. Бұндай жағдай ғарыш кемелерін ұшыру барысында жердің айналу жылдамдығын пайдалануға мүмкіндік береді. Ғарыш зымырандары ұшырудың шығыс бағытында экватор жазықтығына 48-ден 81 градусқа дейін еңкейте ұшырылып, орбитаға шығарылады. Бұл жағдайда ұшырылған дене секуінде 316 метр болатын қосымша 4 пайыз орбита жылдамдығына ие бола алады.
КСРО заманында ғарыш кемелерін ұшырудан басқа Байқоңыр стратегаялық мақсаттағы ракета әскерлерінің объектісі ретінде пайдаланылды. 1957 жылдың тамызында айлақтан құрылықаралық баллистикалық зымыран ұшырылды. Бұл әскери істегі нағыз революция еді. Өйткені зымырандар ядролық қаруды жер шарының кез-келген нүктесіне жеткізе алатын. Қазір басқа кезең туды. Қазақстан Республикасы Ресей және АҚШ арасындағы келісім-шарттарға сәйкес әскери ракеталар бөлшектеліп, ядролық қастұмсықтар Ресейге жіберілді. Өйткені еліміз өз аумағындағы ядролық қарудан біржола бас тартып отыр. Жер маңайындағы ғарыш кеңістігін игеруде Байқоңыр Кеңес ғылымын бірінші орынға шығарып отырды. Сол кезден бері әртүрлі елдердің 150-ден астам ғарышкерлері ғарышта болып қайтты. Байқоңырдан «Восток», «Восход», «Союз», «Прогресс» сипатындағы барлық ғарыш кемелері, «Салют» және «Мир» орбиталық станциялары ұшырылды. Қазақстан жерінен аспанға «Космос», «Протон», «Зонт», «Прогноз» серияларындағы жердің ондаған жасанды серіктері шығарылған болатын. Бұлар халық шаруашылығының ғарыштағы бағларламаларын жүзеге асыру мақсатында орындалды. Олардың байланыс құралдарын, метеорологаяны, биологаяны, қорғанысты, экономиканы дамытудағы маңызы зор болғандығын атап өту қажет.
1. Заң газеті (1998 жылғы басылым).
2. Менің елім атты кітап (Ғарышты игеру тақырыбы).
3. «Егемен Қазақстан» газеті (2001 жылғы басылым).
        
        Ы. Алтынсарин атындағы
№159 жан-жақты профильді гимназия
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Ғарышты игеру
Орындаған: ... ... ... ... 2006 ... ...... даласындағы ғарыш айлағы.
2. Ғарышты игеруде – қазақтың ғарыш қаһармандары
3. ... ... ... қасіреті
Ғарышты игеруде еліміздің ғарыш айлағы Байқоңырдың рөлі ... ... 1955 жылы ... ... ... 1957 жылы ... ... айтып тұрғандай, айлақтың «айналасы қара қоңыр топырақты, шөбі ... ... ... ... ... алаңына орын таңдауда көптеген жағдайлар
ескерілді. Біріншіден, ол халық тығыз ... ... мен ... ... екіншіден, Алматы — Москва теміржолының Қызылқұмнан
өтетін тура осы ... ... ... ... ... ... салыстырмалы түрде экваторға тым қашық емес. Бұндай жағдай ғарыш
кемелерін ұшыру барысында жердің айналу ... ... ... ... ... ұшырудың шығыс бағытында экватор жазықтығына 48-
ден 81 градусқа дейін еңкейте ұшырылып, орбитаға ... Бұл ... дене ... 316 метр ... ... 4 ... ... ие бола алады.
КСРО заманында ғарыш кемелерін ұшырудан басқа Байқоңыр стратегаялық
мақсаттағы ракета әскерлерінің объектісі ретінде пайдаланылды. 1957 ... ... ... ... ... ... Бұл әскери
істегі нағыз революция еді. Өйткені зымырандар ядролық қаруды жер шарының
кез-келген нүктесіне ... ... ... ... ... ... ... Ресей және АҚШ арасындағы келісім-шарттарға сәйкес әскери
ракеталар ... ... ... ... жіберілді. Өйткені
еліміз өз аумағындағы ядролық қарудан ... бас ... ... ... ... ... игеруде Байқоңыр Кеңес ғылымын бірінші орынға
шығарып отырды. Сол кезден бері әртүрлі елдердің 150-ден ... ... ... ... ... ... «Восход», «Союз», «Прогресс»
сипатындағы барлық ғарыш кемелері, «Салют» және «Мир» орбиталық ... ... ... ... ... ... ... «Прогноз»
серияларындағы жердің ондаған жасанды серіктері шығарылған болатын. ... ... ... ... ... ... мақсатында
орындалды. Олардың байланыс құралдарын, ... ... ... ... ... зор болғандығын атап өту қажет.
Ғарыш айлағынан зымрандар ғарыш кеңістігіне қарай ... ... ... ... Бірі – ... ... ... ғарыш
кемелері. Негізінен алғанда онда зерттеушілер жұмыс істейді. Екіншісі –
тасымал кемелері. ... ... ... ... ... ... мен аппаратуралар, адамдардың өмір сүруіне қажетті азық-түлік,
су, киім-кешек, ең аржағы оттегіге ... осы ... ... - ... ... зымырандар.
Төртінші – байланыс-жер серіктері. Біздің түрлі-түрлі құрылықтармен
телефон теледидар араларына дейін осы жер ... ... ... ...... ... ... Республикасының ғарышты игеруге қатысуы біздің ғылымымыздың
салмақты ... ең ... ... ... ... да шеше ... ... Біз әлемдік деңгейдегі ең
күрделі технологияларды ... ... ... ортасынан бастап
«Протон» зымырантасығышының базасында ғарыш ... жаңа ... ... ... ... Енді орбитаға 20 тоннаға дейінгі
дайдалы ... ... ... 1982 ... 31 наурызында Жер маңындағы
орбитаға әлемдегі бірінші «Квант» астрофизикалық модулі шығарылды. Ол «Мир»
орбиталық станциясымен ... 1982 ... 15 ... ... ... мың ... ... жаңа әмбебап «Энергия» зымырантасығышы ұшырылды. ... ... 100 ... ... пайдалы жүк алып шыға алады.
Шынтуайтында, бұл ғарышты ... жаңа ... басы еді. ... ... Қызыл жұлдызды, Шолпанды, Галлей кометасы сияқты кометаларды,
шағын планеталарды, астероидтарды зерттейтін ... ... ... ... Бұл ... алыс ... шоқжұлдыздар мен
галактикаларды зерттейді.
Байқоңыр - бүгінгі таңда халықаралық ... ... Одан ... ... және ... ... бағдарламалары бойынша Жердің
жасанды серіктері, ... АҚШ, ... ... ... ... ... мен ... кемелері ұшырылды.
Алғашқы ғарыштық туристер де көк ... ... ... ... ӘУБӘКІРОВ
Егеменді де тәуелсіз Қазақстанның ғарыш беттін алғаш рет тұғыш қазақ
ғарышкері, Кеңестер Одағының батыры Т.Әубәкіров 1991 ... 2 ... ... осы ұшуы ... ... ... пен бостандыққа қол
жеткізгенін жалпақ ғаламға паш етті.
Тоқтар Оңғарбайұлы ... 1946 ... 27 ... ... Қарқаралы ауданының 1-Май ... ... ... ... ұлы, ... ұшқыш болуды армандаған Тоқтар еңбек жолын
Теміртау құю механика заводында ... ... ... ... әуе
қорғанысы» ұшқыштарының жоғары әскери авиациялық училищесін 1969 ... ... КСРО Әуе ... ... ... ... КСРО ... министрлігінің сынақшы үшқыштар мектебін 1976 ... ... ... 1979 жылы ... ... инженер-гидромеханик
мамандығын алады. «Авиатасығыш кемелердегі қондырғының жарық техникалық
жүйесі. Ұшу ... ... ... ... ... ... қорғаған. 1976 жылдан 1992 жылдың ақпанына дейін Т.Әубәкіров
М.Громов атындағы ғылыми-зерттеу институтының ... ... ... ... ... ... ұшқышы болды. Ұшақтардың 50-дей
түрін меңгерген. 1988 жылы «МИГ-31-мен» ( ... ... ... ... рет ... ұшып ... 1989 жылы ... «МИГ-29»-ды ұшырып, қондырған. «МИГ-29» және «СУ-27»
ұшақтарымен өте күрделі де қиын ... ... үшін ... ... ... Батыры атағы берілді. 1991 жылы ол ғарышкерлер ... ... ... ... дайындау орталығында қызмет
істеді. 1991 жылдың 2-10 қазанында «Союз ТМ-13» кемесінде Кеңес-Австрия
экипажының сынақшы ... ... ... ... Ғарышқа қаһармандықпен
көтеріліп қайтқан Тоқтар Әубәкіров, өкінішке орай, екінші мәрте ... ... ... алып ... ... Өйткені бұл оқиға алып державаның
тарқаған кезіне тұспа-тұс келген ... ... ... ұлы ... енді өз ... тәуелсіз Қазақстанда
қызмет етуде. ... ... ... ... ... ... (1994 жылдың қазанынан) Тоқтар
Әубәкіров Қазақстан Республикасы қорғаныс министрінің бірінші орынбасары,
қорғаныс ... ... ... ... ... орынбасары,
ғылым және жаңа технологиялар министрінің орынбасары, Ғарыштық зерттеулер
агенттігінің бас директоры болды.
Тоқтар ... ... ... ... ... ... жұлдызымен, Ленин, Октябрь ... ... ... марапатталған. Ол өзінің Қазақстаны туралы «Мен өз халқымның
бақытты болғанын көргім келеді. Көп ... ... ... ... ... бар ... ... көргім келеді», - дейді.
Қазақтың екінші ғарашкері Талғат Мұсабаев бортинженер ретінде «Союз ТМ-19»
ғарыш кемесімен көк аспанның тұңғиығына ... рет ... ... ... 1996 жылдың 29 қаңтарында екінші рет ғарышқа аттанды. Бұл жолы
ол «Союз ТМ-27» деп аталатын ғарыш кемесін өзі басқарады. ... ... ... ... ... ... Екі рет кемеден тыс, ғарыш кеңестігіне
шығуға тура келеді. Тығырыққа ... ... да аз ... ... жол таба ... ... ... 207 тәулік бойы ғарыш
кеңістігінде ... ... ... ... ... ... толық
орындады. Бүгінгі оның кеудесінде «Ресей Федерациясының Батыры», «Халық
қаһарманы» алтын жұлдыздарымен қоса бірнеше орден, ... ... ... 7 қаңтарында Алматы облысы Жамбыл ауданы Қарғалы селосында
дүниеге келген Талғат 1968 жылы ... №58 ... ... кейін
Ритадағы Азаматтық авиация инженерлері институтына оқуға түседі. 1974 жылы
оны тәмәмдаған соң Боралдайдағы азаматтық авиация жасағы бірлестігіне ... ... ... ... ... 1975 жылы осы ... комитетінің хатшысы болып сайланады. Бір жалдан кейін қазақстанның
азаматтық авиация ... ... ... ... ... ... ол Аламатыдағы ДОСААФ мекемесіне келіп ұшақ спротымен
айналысатын. Сөйтіп жүріп ол ... хат ... өзін ... ... ... ... қабылдауын өтінеді. Ондағылар мұны әскери
ұшқыш емессің деп бетін қайтарып тастайтайды. Соған ... ол ... ... ... спорт шебері» атағын алады. ... КСРО ... ... ... ... мұндай спортшы шықпаған.
1986 жылы Талғаттың денсаулығын арнайы ... үшін ... ... Бұл ... ол ... ... Азаматтық авиацияның оқу-
жаттығу жасағында оқып, азаматтық ... ... ... ... алып
үлгереді. Сөйтіп, «АН-2», «ТУ-134» ұшақтарымен ұшып, оларды басқарып
тәжірибе жинақтай ... ... 11 ... Талғатты Бас медициналық комиссия тағы
тексеруден өткізеді. Бұдан кейін ... ... ... оны
Ғарышкерлер дайындайтын орталыққа ұсынады. Сол жылдың қазан айынада
армандаған оқуына ... ... жылы ... деген құжатқа
ие болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
«Байқоңырдан» 1200-дей ... ... мен 1186 ... зымыранды ғарыш көгіне самғатыпты. Бұл зымыран тасымалдаушы
«Протон» ... ... ... ... , ... ... ... ауа
райын болжау, экологиялық зерттеу, дақылдар шыдамдылығын ... ... ... ... ... ... байланысына қызмет
ететін көрінеді. Ресей үшін оның ең маңыздысы әскери міндеттерді шешуге
қытыстылығы болар. ... ... ... ... ... анықтайды.
Әлемдегі 30 ғарыш айлағының төртеуі Ресей меншігіде. Олар – Пласецк,
«Свободный», ... Яр және ... ... ... Яр Қазақстанмен
шекаралық аймақта жатас, Байқоңыр отымыздың ортасында. ... ... ... ... ... Сенімсіз қауіпті әуе кемелерін
алдымен Қазақстаннан ұшыруды жоспарлайтын сияқты. 1964 жылдың 23 қазанынан
бастап 1999 жылдың 27 қазанына дейін ... ... ... ... «тас төбесінен» құлаған екен. Әуе кемесі өз басымен ... келе ... құс ... ... арасынан жарып түскен метеорит емес,
ол қазақ даласына қасірет арқалап келе ... ... өзі еді. ... көз ... ... келсе мынаған қараңыз. Мысалы «Протон»
әуе кемесін қара темірінен санағанда салмаығ 50 тонна. Ол ... ... ... ... 662 тонна. Барлығы 712 тонна.Осыны ... ... ... қалмайды. Ол осы салмағымен тұрмай жоғары және
төменгі орбитаға 25 тонна жүк алып ұшады ғой. ... ... ... ... үшін жер ... ... қуатының дария, жер асты ... ... ... ... отының зияндылығын былай қойғанда 750
тоннадай ... жер ... ... ... даласына кереғар әсер болмай
қаламасы белгілі. Міне, «Протон» секілді ... ... 4 ... ... «Байқоңыр» айлағында бар. Біз «ғарыш кемесіне бастау болған қазақ жері
«құтты қоныс» деп әлем ... ... ... Ал, ... ... 280-і ұшырылғанын білсек, 280 есе «бақыттымыз» деп айта алар ма
едік. Ресейдің өз ... 3 ... ... ... үшін бір ... ... күші, не ақысы жетпей отырған жоқ. Ақиқатты сол, олар ... ... ... ... түкпір-түкпірінде белсенді пайдаланылатын 15 ... бар. ... ... – 3, ... – 2, Индияда – 2, Қытайда – 2,
Израиль, ... ... ... Әлемдік тәжірибен бойынша осылардың
дерлігі ... ... ... елді мекеннен алыс жағалауға
жайғасқан. Ал, бізде қазақ ... ... ... ... ... ... ... ғарыштық жолдардың өзі елді ... ... ... ... ... кемесі кеңістікке шыққанша бірнеше
орбиталық белестен өтеді. Бірінші белеске шыққан кезеңде кемеден тұтастай
бөлініп ... ... май ... ... түрде 1,5 тоннадай
кепілді қалдық қалады.
Ол қалдықтың Қазақстан жеріне келіп ...... ... ... ... гептил майы жерге сіңеді, өсімдік өзегіне енеді,
малдың қан ... ... ... ... ... ауаға тарайды. Ал,
гептилдің зәру тамақ, немесе хош иісті ауа емес екені мәлім болып ... ... адам ... ... ... ... ... ғарыш маманы С.Кричевский:
– Қазір барлық әлемдік ғарыш кемесінің қуатты отыны – гептил. Келешек
одан да басқа жанар май шығар, оның ... ... ... есе ... ... ... ... халқының тағдырына көз жұмып қараса, Қазақстан
Ресейдің қалта қамын ... ... бас ... ... ... ... ... біздің ұлттық қасіретімізге айналмаса екен.
Қолданылған әдебиет:
1. Заң ... (1998 ... ... ... елім атты ... ... игеру тақырыбы).
3. «Егемен Қазақстан» газеті (2001 жылғы басылым).

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Байқоңыр және ғарыштық ұшырылымдарының экологиялық зардаптары17 бет
Байқоңыр ғарыш айлағы құрылғалы 49 жыл болды10 бет
Қазақтың тұңғыш жер серігі Kazsat пен Байқоңыр болашағы12 бет
Әлемдік ғарыш туризмінің жағдайы60 бет
“Байқоңыр өңіріндегі космодром маңайындағы радиациялық заттардың бөлінуі”9 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
Академик Ө. А. Байқоңыровтың өмір жолы14 бет
Академик Ө.А.Байқоңыров14 бет
Актас мұнай кен орнын игерудің оптималды жобалық шешімін анықтау67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь