Қазақста Республикасының банк жүйесi

КIРIСПЕ 3
I ЭКОНОМИКАДАҒЫ БАНКТЕРДIҢ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ 4
1.1 Банктердiң мәнi және қызметi 4.7
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНКТIК ЖҮЙЕСIН ТАЛДАУ
2.1 Қ.Р.да банктiк жүйенiң қалыптасуы 13.17
2.2 Ұлттық бакнтiң банк жүйесіндегі ролi 18.20
2.3 Банк жүйесінің екінші деңгейіндегі коммерциялық банктердiң 21.23
сипаты мен қызметтерi
III ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАНКТЕРДIҢ 24
ДАМУ БОЛАШАҒЫ
ҚОРЫТЫНДЫ 27
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 28
Әлемдiк тәжiрибе кљрсеткенiндей экономикада нарықтық қатынастар љз-љзiн реттей алмайды. Оған белгiлi бiр деңгейде мемлекет әр түрлi саясаттар жүргiзу арқылы араласып, реттеп отырады. Мұндай экономиканы реттеу саясаттарына ақша-несие және бюджеттi-салық саясаты, валюталық саясаттар жатады. Бұл қаржы нарығының саясаттарын мемлекет тарапынан банк жүйесi атқарып отырады.
Елiмiздiң љз егемендiгiн алғаннан берi нарықтық қатынастар күннен-күнге дамып келедi. Бiрақ экономикада қанша нарықтық қатынастар орнағанымен , оның љзiн-љзi басқаруы мүмкiн емес. Оған белгiлi бiр дәрежеде мемлекет љзiнiң саясаттары арқылы әсер етiп отыруы керек. Мұндай саясаттарға мемлекеттiң ақша - несие саясаты және қаржы (бюджеттiк) саясат жатады.
Экономиканы ақша-неиселi реттеудi қаржы саласының басты секторы банк жүйесi iске асырады.
Банк жүйесi қазiргi заманғы экономикада екi деңгейлi болып келедi, яғни мемлекеттiң эмиссия саясатын iске асырушы Орталық банк (бiздiң елде Ұлттық банк) және екiншi деңгейдегi банктер.
Орталық банк ұлттық валютаны айналымға шығарады, мемлекеттiң алтын резервтерiн сақтайды, коммерциялық бактердiң мiндеттi резервтерi банктер арасындағы шот айыру ретiнде пайдаланылады. Орталық банк ақша-несие саясаты құралдары арқылы ақша-несие саясатының мақсаттарын жүзеге асырады.
Қазiргi таңда нарықтық экономикада банктiк жүйенiң ролi ерекше. Банктiк жүйе - нарықтық экономиканың ең маңызды және бiртұтас құрылымдарының бiрi. Банктер халық шаруашылығы қызметiнiң барлық деңгейiндегi басқарумен тiкелей байланысты болады.
Қазақстан Республикасында екi деңгейлi банктiк жүйе 1990 ж. ҚазКСР-нiң “Қазақ КСР-дағы банктер және банктiк қызметтер туралы” Заңы бойынша қалыптасты. Мемлекеттiк банк ҚР-да Ұлттық банкке айналды. Ал қалған банктер акционерлiк банктерге, Жинақ банкi ҚР-ның халықтық банкi деп аталды. Осылайша банктiк жүйе елiмiзде қалыптасып, экономиканың тиiмдi қызмет етуiне ат салысатын басты секторға айналды. Оның әр түрлi саясаттары арқылы экономиканы љтпелi кезеңнен алып шығып, экономикалық љсуге бет алдық.
Қазiр елiмiзде банк жүйесi егемендiң алғаннан берi жүргiзiлiп келе жатқан нарықтық инфрақұрылым iшiнде ең тиiмдi қалыптасқан жүйе болып отырғаны белгiлi. Ал бiз осымен тоқтатпай банктiк жүйенi одан әрi дамытуымыз керек. Ол үшiн банктiк жүйе қызметтерi туралы мамандық деңгейiмiз жоғары болуы керек.
1. Н.Ә. Назарбаев., “Қазақстан, - 2030” ұзақ мерзiмдi даму стратегиясы. Алматы, Жетi Жарғы, - 1997ж.
2. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым, Алматы: ИздатМаркет, 2004. - 272 б.
3. Баян Кљшенова , Оқу құралы / Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
4. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ғ.С. Сейiтқасымов. - Алматы : Экономика, 2001, - 466 б.
5. “Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;
6. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
7. Банки Казахстана, 2003 г. №12; “Банковскаы система Казахстана - крупнейший институтциональный инвестор национального фондового рынка” // Донцов С.
8. Кил А. Б. Банки Казахстана, 2004 г. №1; “О некоторых аспектах развития филиальных сетей коммерцеских банков” //
9. А. А. Ильясов. Вестник КазНУ, экономическая серия, 2001 г. №4; “Проблемы стабильности банковской системы РК” //
10. Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк жүйесi ТМД кљлемiнде бiрiншi орында: “Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. - 2004.-1 қазан (№39).-13 бет.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
I ЭКОНОМИКАДАҒЫ БАНКТЕРДIҢ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ
1.1 Банктердiң мәнi және қызметi -7
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНКТIК ЖҮЙЕСIН
ТАЛДАУ
2.1 Қ.Р-да банктiк ... ... ... ... ... банк жүйесіндегі ролi -20
2.3 Банк жүйесінің екінші деңгейіндегі коммерциялық банктердiң -23
сипаты мен ...
III ... ... ...
ДАМУ БОЛАШАҒЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КIРIСПЕ
Әлемдiк тәжiрибе кљрсеткенiндей экономикада нарықтық қатынастар љз-љзiн реттей алмайды. Оған белгiлi бiр ... ... әр ... ... жүргiзу арқылы араласып, реттеп отырады. Мұндай экономиканы реттеу саясаттарына ақша-несие және бюджеттi-салық саясаты, валюталық саясаттар ... Бұл ... ... ... ... ... банк жүйесi атқарып отырады.
Елiмiздiң љз егемендiгiн алғаннан берi нарықтық қатынастар күннен-күнге дамып келедi. Бiрақ экономикада қанша ... ... ... , оның ... басқаруы мүмкiн емес. Оған белгiлi бiр дәрежеде ... ... ... ... әсер етiп ... ... ... саясаттарға мемлекеттiң ақша - несие саясаты және қаржы (бюджеттiк) саясат ... ... ... реттеудi қаржы саласының басты секторы банк жүйесi iске асырады.
Банк жүйесi қазiргi заманғы экономикада екi деңгейлi болып келедi, яғни мемлекеттiң ... ... iске ... ... банк (бiздiң елде Ұлттық банк) және екiншi деңгейдегi банктер.
Орталық банк ұлттық валютаны айналымға шығарады, мемлекеттiң алтын ... ... ... бактердiң мiндеттi резервтерi банктер арасындағы шот айыру ретiнде пайдаланылады. Орталық банк ақша-несие саясаты ... ... ... саясатының мақсаттарын жүзеге асырады.
Қазiргi таңда нарықтық экономикада ... ... ролi ... ... жүйе - ... ... ең ... және бiртұтас құрылымдарының бiрi. Банктер халық шаруашылығы қызметiнiң барлық деңгейiндегi басқарумен тiкелей байланысты болады.
Қазақстан Республикасында екi ... ... жүйе 1990 ж. ... ... ... банктер және банктiк қызметтер туралы” Заңы бойынша қалыптасты. Мемлекеттiк банк ҚР-да Ұлттық банкке ... Ал ... ... ... ... Жинақ банкi ҚР-ның халықтық банкi деп аталды. Осылайша банктiк жүйе елiмiзде ... ... ... ... ... ат салысатын басты секторға айналды. Оның әр түрлi саясаттары арқылы экономиканы љтпелi кезеңнен алып шығып, экономикалық љсуге бет ... ... ... банк жүйесi егемендiң алғаннан берi жүргiзiлiп келе жатқан нарықтық инфрақұрылым iшiнде ең тиiмдi қалыптасқан жүйе болып отырғаны белгiлi. Ал бiз ... ... ... жүйенi одан әрi дамытуымыз керек. Ол үшiн банктiк жүйе қызметтерi туралы мамандық деңгейiмiз жоғары болуы керек.
Мiне , сондықтан мен ... ... ... ... ... банк ... деп алдым.
I ЭКНОМИКАДАҒЫ БАНКТЕРДIҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГIЗДЕРI
1.1 Банктердiң мәнi және қызметi
Банктiк жүйе - ... ... ең ... және ... ... ... және тауарлы-ақшалай қарым-қатынастардың дамуы тарихи тұрғыдан қатарлас жүрдi және де олар бiр ... ... ... ... ... халық шаруашылығы қызметiнiң барлық деңгейiндегi басқарумен тiкелей байланысты болады. Олар ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру жүзеге асырылады. Осы кезде банктер қаржылық делдал ретiнде шаруашылық органдардың капиталдарын, халықтық жинақтарын және шаруашылық қызметтiң үрдiсiнде ... ... да бос ақша ... ... ... ... ... уақытша пайдалануына бередi, ақшалай есеп айырысу жүргiзедi және экономика үшiн басқа да кљптеген қызмет кљрсетедi, ... ... ... ... мен ... ... айналысына тiкелей ықпал етедi. (1-сызба)
Қаржылық делдалдар осылай қоғамға ақша капиталын салааралық , ауданаралық үлестiру ... ... ету ... маңызды халық шаруашылығы қызметiн атқарады.
Банктер нарықтық экономикада басты қаржылық делдалдар болып ... Љз ... ... олар ақша ... ... ... , жаңа талаптар мен мiндеттемелердi жасады. Клиенттердiң салымдарын қабылдау арқылы банк депозит деген жаңа ... ... , ал ... беру ... ... ... жаңа талап қояды. Осы жаңа мiндеттемелер мен талаптарды жасау үрдiсi қаржылық делдалдықтың негiзiн ... ... ... ... ... және соған қатысты қаржылық институттар қызметiнiң қозғалысы орын ауыстыруы, қаржылық ресурстардың құйылуы ... ... деп ... ... ... ақша ... ... арқылы банктер жалпы ақша қаражаттарының “тобын” құрайды және оларды жұмыс ... ... ... ... әр түрлi шарттарға несиеге деген талаптарды қанағаттандыра алады. Шаруашылық органдар мен ... ... ... ... ... және ... ... қызмет етуi шаруашылық құрылымдардың дамуында маңызды мәнге ие.
Нарықтық экономикада банктер ... ... және ... ... ... арқылы нақты экономиканы басқарады. Олар тек делдалдық қызметтен шығып , ұдайы љндiрiстiң барлық ... ... ғана ... Банктер шаруашылық љмiрдiң орталығы, барлық экономиканың негiзгi түйiнi болып табылады.
Қаржы институттары:
Банкетер,сақтандыру ком-
паниялары,зейнетақы және
инвистиция қорлары
Депозит түрінде Жеке салымдарға
немесе басқа ... ... ... ... ... ... қаражат де берілген ақша-
лай қаражат
Ақшалай қаражатпен Ақшалай қаражатты
қамтамасыз етушілер пайдаланушылар (фир-
(фирмалар,компания- малар,компаниялар,үкі-
лар,үкімет,жеке тұл- мет,жеке тұлғалар)
лар)
Тікелей инвистиция Акцияны,облигацияны
жолымен,акцияны, және басқа да қаржы ... ... сату ... ... да ... ... алынған ақща-
паптарын сатып алу лай қаражат
арқылы берілетін ақ-
шалай қаражат
Қысқа мерзімді капиталдың
қаржы нарығы (ақша ... ... ... ... ... ... Қаржылық делдал ретінде қаржы-несие институттарының рљлі (А.Н.Б. Сейітқасымов Ғ.С. 2005ж. – 265 ... ... ... мен ... ... ... жалпы басқарудың мақсаттары және мiндеттерiмен бiрдей, әйтсе де банктер басқарудың кiшiгiрiм жүйелерi ретiнде экономиканы басқарудың ... ... ... ... ететiн, љзiне тән жеке мiндеттерiн орындайды. Экономиканы басқару органы ретiндегi негiзiнен басқарудың экономикалық қатынастарын кљрсетедi, ал әр ... ... ... ең ... ... ... ... алады, ал экономикалық мүдде љндiрiстiң мақсаты, яғни оны қозғаушы фактор болып ... ... ... ... ... деп түсiнуден келесi туындайды, яғни оларға қажеттiлiктердi ... ... әсер ... ... ... басқарудың экономикалық әдiстерi мәселен, несиелеу арқылы, экономикалық әр түрлi буындарының қарыз қаражаттарындағы қажеттiлiктерiн әр түрлi несиелер мен немесе ... есеп ... ... ... ... ... қызмет етуiндегi қажеттiлiгiн қанағаттандырады, қоғамдық љнiмнiң тоқтаусыз қозғалысын қамтамасыз етедi. ... есеп ... ... ... ... ... үшiн айыппұл, тљлем тљлеу күнiн созғаны үшiн љсiм, несиенi љз уақытында қайтармағаны үшiн жоғары ... ... ... ... ғана ... ... ... бұл операциялардың басқа да қатысушыларының мүддесiн қорғайды.
Банктер љз қызметтерiн орындау кезiнде функционалдық ... ... ... ... ... және ... ... орган) басқару органдарымен љзара тығыз байланыста жұмыс iстейдi./ (4), 172 б.
Банктерде басқарудың басқа органдарындағы жоқ ... ... ... Ең ... ол ... ... клиенттерiнiң негiзгi қызметi туралы ақпарат болып табылады. Шотта еңбекақы беру, жабдықтаушыларға тљлем жасау, банктiк несиелердi қайтару үшiн қаражаттың ... тек ... ғана ... ... ... осы шарт иесiнiң жұмысының нашар екендiгiнiң күнделiктi оперативтi кљрсеткiшi болып табылады. Банктiң мәлiметтерi бухалтерлiк есептi құруды күтпей-ақ кәсiпорын қызметтерiнiң ... ... ... ... әрi ... нәтижелерiн алдын-ала кљруге мүмкiндiк бередi.
Банктiк жүйеде ... ... ... қорлары шоғырландырылған: мемлекеттiк шаруашылық буындардың қаражаттары, халықтың жинақ ақшалары, т.б. бар. ... осы ... ... қатысады, яғни оларды пайдалану бойынша бақылау жүргiзедi, ақша ... ... және сол ... ... ... ... әсер ... Қазақстанның нарықтық экономикаға кљшуiмен банктердiң алдында жаңа мүмкiндiктер ... ... ... мен ... ... жеке ... , меншiктiң ұжымдық және акционерлiк түрлерi , кооперативтiк қозғалыс кең етек ... ... ... түрi негiзiнде кәсiпорындар құрылуда. Қоғамда белгiлi-бiр класқа ие комерсанттар , кәсiпкерлер пайда болуда. Нарықтық ... ... ... ... , ... ... ролi ... Олардың жұмысында әмiршiл - әкiмшiл әдiстердiң орнын - экономикалық әдiстер алмастырды.
Сљйтiп экономикаға ... ... ... құндық құрылымдарының мағынасы арта түстi.
Бұл жағдайда экономикада инфляцияның ... және ... ... ... ... , ең алдымен меншiктi жекешелендiрудегi ролi айрықша. Мұнда банктiк жүйенiң негiзгi ... - ... ... ... ақша ... ... ... жетiлдiру, есеп айырысуды тездету және тљлем тәртiбiн ... ... ... ... 1993 жыл 15 ... ... бастап љзiмiздiң ұлттық валютамыз - тљл теңгемiздi енгiздi. Бiрақ инфляция тоқтамады. Оның шыңы 1994 жылы ... ... 46% -ке ... ... ... ... монетарлық саясаты қабылдануының нәтижесiнде 1994 жылы тамызда 13,5%-ке , ал бүгiнгi таңда инфлиция ... ... 10%-тi ... / (4), 174 б. ... меншiкке кәсiпорындарды жекешелендiрудi қайта құруға банктiк жүйенiң ролi маңызды. Сондықтан, банктiк реформаның негiзгi мақсаттарының бiрi - ... жеке ... құру және ... ... ... кљрсету болып табылады.
Банктiк жүйенiң реформасы инвестициялық қорлардың ролiн жоғарылату және сауықтыру банктерiн құру жолымен жекешеленген кәсiпорындарды ... ... ... ... ... ... ролi ... бағдарламасының негiзгi мақсаты болып табылатын , тиiсiнше ... және кљп ... ... ... ... ... ... арта түседi.
Банктiк жүйенiң реформасы жеке кәсiпорындардың банктен несие алуын қамтамасыз ... жеке ... ... ... тигiзедi. Осы мерзiмде ол шығынды мемлекеттiк кәсiпорындарды қайта құруды ынталандырады.
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНКТIК ЖҮЙЕСIН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасында банктiк ... ... ... ... дейiн Қазақстан Республикамызда банк жүйесi болған жоқ. Елде КСРО - ның ... ... ... ... мен бљлiмшелерi қызмет кљрсеттi. Сондықтанда Қазақстанда банк жүйесiнiң қалыптасуы мен дамуы қазан тљнкерiсiне дейiнгi патшалық Ресейдiң және КСРО - ның банк ... ... ... ... мен ... ... ... туралы љз егемендiгiн алған 1991 жылдан бастап қалыптасуы мен жүргiзiлiп жатқан реформаларға тоқталғым келдi.
Қазақстан Республикасының экономикасы ... ... кљшу ... ... басқарудың жүйесiн және шаруашылық қызметiне банктiк қызмет кљрсету механизмiн құру, банктер мен кәсiпорындардың қызметiне жетекшiлiк ... ... ... ... банк пен ... ... ... банктiң љз жүйесi шеңберiндегi, оның жекелеген буындарының арасындағы љзара қарым - қатынастар жүйесiн қайта құру, яғни жаңадан пайда болған нарықтық ... мен ... ... ... ... реформалаудың маңызы зор.
Қазақстан Республикасында банктiк жүйенi реформалаудың ... ... ... ... ... ... ... мекемелер категориясының бар болуымен түсiндiрiледi және оларды љз кезегiнде макроэкономикалық реформасын жүргiзуде ... етуi ... деп ... ... категорияға орталықтандырылған экономикадан мұра болып қалған мақсатты несие мен банктiк тәжiрибенi мемлекеттiк ... ... ескi ... ... қаржылық ресурстарды дұрыс орналастырмау мәселесi; екiншi категория мәселерiне ... ... ... мен ... зиянды кәсiпорындарын жатқызады. Бұл мәселелер несие беруге қабiлеттi және жеке кәсiпорындардың ... ... қол ... кедергi болып, банктiк қаржылық ресурстардың љмiршең емес кәсiпорындардың пайдасына кетуiне жол бередi.
Қазақстан Республикасының қазiргi банк жүйесiнiң ... 1990 ... ... ... - нiң ... Кеңесi қабылдаған “Банктер және банк қызметi туралы” Заңынан бастау алады. Заңға сәйкес ... екi ... банк ... ... ... ... ... банк - ҚазКСР-нiң Мемлекеттiк банкi және тљменгi (екiншi) деңгейдегi банк - коммерциялық банктер жүйесi. / 2, 178 бет /.
Қазақ ... ... ... ... ... ... ресурстары осы Заң шыққан күннен бастап Республика меншiгi болып саналды. Мемлекеттiк банк ... ... және оның ... ... ... саналды. Оның айналымға монополиялы құқықпен ақша белгiлерiн эмиссиялауға, ақша-несие қатынастарын реттеуге, мемлекеттiк бюджеттiң кассалық жұмысын жүргiзуде, республика ... ... ... ... ... беретiн құқығы болды.
Кәсiпорындардың, ұйымдардың, кооперативтер мен азаматтардың несие-есеп жұмыстарын жүргiзу үшiн ... ... ... ... мен ... несие мекемелерi ұйымдастырылды. Коммерциялық банктер љз жұмысында осы Заңды және Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... ... банктер мен басқа несие мекемелерi мемлекеттiк, ұжымдық, жеке және аралас (шетел капиталы қосылған) ... ... ... ... ... ... Мемлекеттiк банк деп ( Орталық - Ұлттық банктен басқа) капиталы толығынан үкiмет иелiгiне, немесе акциянерлiк капиталдың басым бљлiгi мемлекеттiк құрылтайшылардың ... ... ... - 1993 ... ... ... күрт ... байланысты инфляция қарқыны љте жоғары болды. Оның тiптi кейбiр кездерде 1000% - ға дейiн ... ... ... ... ... ... құрылымы әлдеқайда нашарлады, мерзiмi љтiп керкен несиелер үлесi ұлғайды. 1992 жылы ... ... ... ... ... ... жағдайына және жалпы экономикаға қатты әсер еттi. Кљптеген кәсiпорындар љнiм ... ... ал ... ... тiптi ... мәжбүр болды.
Осылайша 1993 жылы љзiмiздiң тљл ақшамыз теңгенi енгiзуге тура келдi. Осыдан бастап ұлттық банкке ұлттық ... ... ақша - ... ... ... асыру; бюджетпен, банктермен љзара қарым - қатынаста классикалық қағидаларды ендiру, банктердiң қызметтерiн реттеу жүйесiн нығайтуға қатысты толық жауапкершiлiк жүктелдi. ... ... ... сәтiнен бастап, 1995 жылға дейiн Орталық банктiң қызметiн атқару, жүйе қызметiн реттеп отыратын нормативтiк құжаттарды ... және ... ... ... ... жоқ Ұлттық банк дербес түрде ақшалай-несиелiк саясат жүргiзу тәжiрибесiн қолға алды. Бұл ... , ... ... ... ... ... саясатына орай шарттасылған ақша -несие құралдарының және факторлардың ... ... ... ... бiр ... 1995 жылы 15 ... ... Республикасы Президентiнiң қаулысымен бекiтiлген, 1995 ж. арналған Қазақстандағы банктiк жүйенi реформалаудың ... ... ... ... 1995 ... ... ... сәттi жүзеге асырылған жағдайда келесiлершге қол жеткiзу мүмкiндiгi болжанған:
Ұлттық банктiң негiзiнен классикалық орталық банктерге тән валюталық және ақшалай - ... ... ... ... ... ... аяқтау және оны пайдалану;
Экономикалық ынталандыруды дұрыс қолдану мен нормативтiк реттеудi жетiлдiру және Ұлттық банк тарапынан бақылауды күшейту есебiнен барлық ... ... ... ... ... ... асыру; олардың капиталдандыру деңгейiн жоғарылату және халықаралық стандарттарға жақын банктер ... ... ... және валюталық нарықтарды дамыту және тереңдету жолдарымен оларда қалыптасатын пайыздық мљлшерлемелер мен ... ... ... қол ... ал Ұлттық банк оларға тек љзiнiң тiкелей және ... ... ... ғана ... ... бюджеттiң тапшылығын Ұлттық банктiң тарапынан тiкелей несиелеуден бас тартып, оның iшкi және сыртқы қаржылық нарықтарда инфляциялық емес әдiстер арқылы ... ... ... ... ... тљлемдердiң қауiпсiз, уақтылы және тиiмдi жүзеге асыру мақсатында елiмiздiң тљлем жүйесiнiң сапалы ... ... жаңа ... қол ... және ұзақ мерзiмдi ұлттық тљлем жүйесiн дамыту;
Орта және ұзақ мерзiмдi инвестициялық жобаларды инфляциялық емес несиелеу жүйесiнiң негiзiн ... ... ... ... iстiң ... ... ескере отырып, оны жүзеге асырды. Ең алдымен ақша - несиелiк реттеудiң құралдары мен әдiстерi дами түстi.
Банктердiң қайта қаржыландыру механизмдерiнде ... ... ... 1995 жылы ... ... ... директивтi несиелердi беру тоқтатылды. Орталықтандырылған кљздер есебiнен берiлетiн ... ... және ... ... ... ... ... негiзiнен Ұлттық банктен екiншi деңгейлi банктерге кљштi және олар љз кезегiнде экономиканы ... ... ... ... бос ... ... жинақ ақшаларын тарту және сыртқы қарыздарды љздерi тарту есебiнен қамтамасыз етуге бейiмделедi. Ұлттық банк жалпы Орталық банктерге тән ... ... ден ... ... ... несиелеу, Үкiметтi несиелеу және жалпы ақша - несиелiк және ақша - ... ... ... ... ... банк мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығының дамуын қамтамасыз еттi, ашық нарықтағы операциялар басталды.
Ұлттық банк жүргiзген валюталық бағам саясаты нарықтық жағдайлардың ... ... ... ... ... ... ... қозғалысын реттеуге бағытталған. 1995 жылы қазақстандық банкаралық валюта-қор биржасындағы АҚШ долларын сатып алу түрiндегi Ұлттық банктiң интервенциясы олардың нарықта сату ... ... сай ... ... ... валюталық резервтердi басқару бойынша кљптеген жұмыстар жүзеге асырылды. 1995 жылы сәуiрде Ұлттық ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасын бекiттi. Ұлттық банк алтын валюта резервтерiн кљбейту мақсатында валюта мен қымбат бағалы металдарды депозитке орналастыру, валюта мен қымбат бағалы ... сату және ... алу ... ... ... жылы ел экономикасын сауықтыру мақсатында макроэкономикалық ретеу мен ақшалай-несиелiк және салық бюджеттiк саясатты үйлестiру iсiнде Ұлттық банк пен ... ... ... ... ... ... ... екiншi деңгейдегi банктер жүйесiнде љзгерiстер болды. Банктердi тарату ... ... ... ... Бұған Ұлттық банк тарапынан екiншi деңгейдегi банктердiң љтiмдiлiгi мен олардың капиталдануына қоятын талаптардың күшеюi әсер еттi. ... бiр жыл ... ... саны 191-ден 130-ға қысқарды. Сондай-ақ олардың құрылымы да љзгердi. Мемлекет ... банк ... оның саны ... 6-ға ... шетелдiк және бiрлескен банктердiң саны (6-дан 7-ге дейiн) љстi.
Ұлттық банк пен Үкiмет бiрiге отырып, бұрынғы салалық мамандандырылған банктердi қайта қалыптастыру мен одан әрi ... ... ... ... ... Елде ... арнайы мемлекеттiк банктердiң құрылуы жалғасты. Екiншi деңгейдегi банк - Сауықтыру банкi құрылып , љз ... ... ... ... ... ... және ... жүйенiң қызмет етуi бойынша бағдарламада қарастырылған шаралар iс ... ... ... ... орай ... сәйкес “Қазақстан Республикасы Ұлттық бактi туралы” және “Қазақстан Республикасы банктер және банктiк қызмет туралы” Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар ... ... ... ... ... ... реформалау бағдарлмасын жүзеге асыру орта мерзiмдi бағдарламаны жасауға мүмкiндiк туғызды.
Оның мақсаты мен мiндеттерi тұтастай алғанда, 1995 ... ... ... елiмiздiң орталық банк ретiнде атқарған қызметi кезiнде жинақталған тәжiрибесi оған экономикасы дамыған елдерге тән, нарықтық ... сай ... ақша - ... ... ... пайдалануға кљшу мiндеттерiн жүктедi.
Бағабарламада қарастырылған банк жүйесін жұмыс істету және реформаны құқықтық тұрғыдан қамтамасыз ету бойынша шаралар толық ... десе ... ... Ұлттық банкісі туралы»және «Қазақстан Республикасындағы банктер мен банк қызметі туралы» заңдық күші бар Жарғылық ... ... ... 6 ... ҚР-дың «ҚР Президентінің заңдық күші бар Жарғылығына ... ... ... ... мен банк ... туралы», 1997 жылдың 28 сәуіріндегі «ҚР-да вексельдік айналыс туралы», 1997 жылдың 11 щілдесіндегі «Банк қызметіне қатысты мәселелер бойынша ҚР-дың ... заң ... ... мен толықтырулар енгізіу туралы» заңдары қабыданады.
2 сурет. 1.04.2005 ж. Жағдай бойынша Қазақстан банк ... ... (АНБ ... 2005 ж. ... ... ... ... деңгейлі банктер
35
Оның ішінде,коммерциялық банктер
34
Оладың ішіндегі шетелдік қатысушылар ... ... ... ... ... ... даму ... деңгелі бактердің филиадары
398
Есеп айырысу –кассалық бљлімдері
1148
Аудиторлық ұйымдар
26
Жеке тұлғалардың депозитін кепілдендіретін қор
1
Ипотекалық несиені сақтандыру
1
Несие бюросы
1
2.2 Ұлттық банктің банк ... ... ... ... елдiң несие жүйесiн бақылаушы әрi реттеушi бас органның ролiн атқара отырып, ерекше ... ие және ... ... ... органы болып табылады. Олардың басшылық ролi мемлекет берген үлкен љкiлеттiктермен анықталады.
Әлемдiк тәжiрибе ... ... ... банкке кең љкiлеттiк беруi екiншi деңгейлi банк жүйесiнiң тиiмдi жұмыс iстеуiн қамтамасыз етедi. Орталық банк мемлекет берген ... ... ... ... ... мемлекеттiк тұрақтандыру саясатын, тауар - ақша тепе-теңдiк саясатын жүргiзедi.
“Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... Заңы ... ... Республикасының Ұлттық банкi Қазақстан Республикасының Орталық банкi және республикамыздағы банк жүйесiнiң жоғары деңгейi болып табылады. / 6 ... банк - ақша ... ... да ... ... ... жекеше мүлкi бар заңды тұлға. Мүлiктiң құралу кљздерiне - банк ... ... ... ... қағаздардан түскен табыстар және бюджеттерден түскен дотациялар ... ... ... ... Ұлттық банк жарғылық қорын 10 млрд. теңге кљлемiнде мына қаражаттар есебiнен құрайды: республикалық бюджеттен ... ... ... ... ... ... және Ұлттық банк тапқан пайдадан аударымдар.
Ұлттық ... ... ... - ... ... iшкi және ... ... қамтамасыз ету. Оларға:
Ақша айналымы, несие, банктiк есеп айырысу мен валюталық қатынастарды ұйымдастырады;
Ақша, несие және банк жүйелерiнiң тұрақты қызметiн ... ... ... мен ... , сондай-ақ шетел валютасын сатып алу - сату және айырбастау операцияларын ... ... және ... ... ... қорғау және олардың жұмысын бақылау сияқты мемлекеттiң экономикалық саясатын ... ... ... ... ... мен ... ... банк “Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы” Заңға сәйкес мынадай қызметтер мен операцияларды орындайды:
айналыстағы ақша ... ... ... ... ҚР-да мемлекеттiк ақша-несие саясатын жүргiзiп, ҚР аумағында банкноталар мен монеталарды айналысқа шығарушы жалғыз эмитент болып табылады;
кепiл берушi ... ... ... ... iшкi және ... қарызына қызмет кљрсетуге қатысады;
ҚР-сы аумағында еншiлес банк ашуға рұқсат бередi;
Қазақстан ... ... одан тыс ... банк ... ... ашуға келiсiм және банк операцияларын жүргiзуге лицензия бередi;
Банктердiң бағалы қағаздар эмиссиясы жобасының оның ... ... љзi ... ... мiндеттi сараптауын жүргiзедi;
Ол банктерге несие беруге , банктердiң қарыз ... ... ашық ... ... ... құқылы. Банктерге сонғы сатыдағы несие берушi болып табылады;
Банктердiң жұмысына және шетелдiк валютаны сатып алу, сату және ... ... ... мен ... ... ... ... мљлшерлемелердi љзгерту арқылы банктiк пайыз мљлшерлемелерiнiң деңгейiн реттеудi жүргiзедi;
Қазақстан Республикасында есеп айырысу тәртiбiн , жүйесiн және нысандарын ... ... ... ... есеп ... ... және үздiксiз жүргiзiлуiн қамтамасыз ететiн жүйенiң жұмыс iстеуiн ұйымдастыруы тиiс;
ҚР-да валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асырады және ... ... ... ... ... ... және ... функцияларын қамтамасыз ету үшiн банктерге, шетелдiк валютаны сатып алу , сату, айырбастаумен айналысатын ұйымдарға бухалтерлiк, ... тағы ... есеп ... тiзiмiн, формасын және мезгiлiн бекiтедi;
Қолма-қол банкноталар мен монеталарды есепке алу, сақтандыру, тасу және ... ... ... ... және ... ... ... болжамды есептер щығарады;
ҚР-ғы банктiк жүйеге кадрларды даярлауға қатысады.
Сондай-ақ ҚР-ның заңдарына сәйкес болатын басқа да қызметтердi атқарады.
ҚР-ның Ұлттық банкi “банктердiң ... ... ең ... ... экономиканы тљлем құралдарымен үздiксiз жабдықтауды қамтамасыз ету және елдiң барлық несие жүйесiнiң қызмет етуiне жағдай жасау, есеп ... ... ... ... банк ... ... болып табылады. Ол басқа қаржы - несие құралдарымен бәсекелеспейдi және љз қызметiнде пайданы табу мақсатын кљздемейдi. Оның клиенттерi - ... ... және ... да ... ... ... табылады. Осыдан келiп, Ұлттық банкiнi “банктердiң банкi” деп атайды.
Ұлттық банк “банктердiң банкi” ... ... ... ... ... сақтайды;
коммерциялық банктерге қысқа мерзiмдi қажеттiлiктерiне байланысты қысқа мерзiмдi қарыздар бередi;
жалпы ұлттық ауқымда қолма-қолсыз есеп айырысуларды жүргiзедi;
банктердiң қызметiне бақылау және ... ... банк - ... ... және басқа да қаржылық - несиелiк мекемелердi несиелеу қызметiн атқарады. Шетелде Орталық ... ... ... ... ... деп ...
“Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы” Заңында былай жазылған: ҚР-ның Ұлттық банкi ... бас ... ... кеңесшiсi әрi агентi ретiнде және басқа да мемлекеттiк органдармен љзара мәмiлеге келуi бойынша әрекет ... / 6 ... ... ... ... ... ҚР-ның орталық банкi ретiнде басқа елдердiң орталық банктерiмен және ... ... ... ... ... ... қорғайды. Ұлттық банк - бұл эмиссиялық, резервтiк, кассалық және есеп ... ... ... шығару және бақылау жүргiзу құқығына ие, “банктердiң банкi” ролiн атқарады, сондай-ақ ақша - несие және ... ... ... ... бiр ... Банк ... екінші деңгейіндегі коммерциялық банктердiң сипаты мен қызметтерi
Елiмiздегi банктiк жүйе екi ... ... ... яғни ... екiншi деңгейiндегi коммерциялық банктер халық шаруашылығы мен Ұлттық банк арасындағы негiзгi ... ... ... ... . ... кезде коммерциялық банктер љз клиенттерiне 200-ге жуық әр ... ... мен ... ... ... . ... кең кљлемдi операциялар коммерциялық банктерге љз клиенттерiн сақтай отырып қолайсыз ... ... ... жұмыс жасауға септiгiн тигiзедi.
Депозиттiк - қарыздық операцияларды ... ... ... ... ... қары ... ... орындайды . Банктiң бұл қызметi екi жаққа да ... ... ... үшiн ... ... ... ... қызметi мен љтiмдi активтер ... ... ... кей ... оның үстiне пайыз әкеледi. Қарыз алушылар кейде кљптеген ұсақ ... ... ... ... ... ... ретiнде iскерлiк операциялар жүргiзiп уақытша бос қаражатын тарту мүмкiн емес . ... ... ... ... ... айырмашылығы және ерекше бiр қабiлетi ол ... ... мен ... ... ... ... ақша ... мүмкiндiгi экономика үшiн љте ... Ол ... ... ... iске ... ... , ... љсуiне қажеттi жағдай туғызады. Банк несиелерiнiң жетiспеушiлiгi және љте ... ... ... ... ... кеңейту кеңейту мүмкiн емес.
Коммерциялық ... ... мен ... ... - банк пен ... мүддесi үшiн белгiлi бiр iс әрекеттрдi орындауын ... ... ... кезде негiзгi дәстүрлi қызметтерге бұрынғыша салымдар ... мен ... беру ... Банктер љз пайдаларының кљп бљлiгiнiң осы операциялар ... ... ... ... ... ... желiсi ақша нарығының қалыптасуына ықпал етедi, ал заңды және ... ... ... бос ақша қаражаттарының болуы және ... мен ... ... мерзiмдiк қажеттiлiктерiн қанағаттандыруға пайдалану ақша нарығының ... ... ... ... ... ... љз клиенттерiнiң шаруашылық қызметтерiне қызмет кљрсетумен ... ... есеп ... және қаржылық операциялардың барлық түрiмен айналысады .
“Қазақстан Республиксындағы банктер және банктiк қызмет ... ... ... ... ... ... ... алады: / 7 /.
ақылы негiзде депозиттердi тарату;
клиенттер мен банк корреспонденттердiң шоттарын ... және ... ... ... ... ... және тљлемдiк шарттарымен заңды және жеке тұлғаларға қысқа мерзiмдiк несиелер беру;
инвестицияланатын қаражаттар иелерiнiң немесе иемденушiлердiң тапсырмалары ... ... ... ... ... тәртiппен бағалы қағаздарды шығару;
тљлем құжаттарын сатып алу, сату және сақтандыру, оларме басқа да операцияларды жүргiзу;
банктiк операциялар бойынша брокерлiк ... ... ... ... ... ... ... әрекет ету;
коммерциялық мәмiлелердi қаржыландыру;
клиенттердiң тапсырмалары бойынша сенiмдiк ... ... ... ... және бағалы қағаздарды басқару)
лизингтiк операцияларды жүзеге асыру.
Уақытша бос ақшалай ... ... - ... ... ... ... қызметi. Бұл қаражаттардың негiзгi бљлiгiн депозиттер құрайды. Ал бұл ... ... ... шығарып салымшыға да және халық шаруашылығына да љз пайдасын тигiзедi.
Коммерциялық банктердiң екiншi басты қызметi - экономиканы және халықты ... Бұл ... ... ... ... ... ... және банкiнiң актив операцияларына жатады. Коммерциялық банктiң несиелiк операциялары мерзiмiне байланысты ... ... ... (1 ... ... орта ... (1-5 жылдар аралығында), және ұзақ мерзiмдi (5 жылдан жоғары). Яғни бұл ... ... ... үшiн, оның ... ... ... пайдасы кљп. Олар елдегi жүргiзiлiп отырған реформаларға байланысты басты секторларға несиенi жеңiлдiкпен беру арқылы экономиканы ... ... iске ... ... ... жекешелендiру саясатына байланысты кәсiпкерлерге несие берудiң пайыздық қойылымын азайту арқылы ... ... ... iске асып , ол љз ... ... ... жылдары екiншi деңгейдегi банктердiң несиелеу үлесi артуда, оған әсер етiп отырған негiзгi себеп ол Ұлттық банктiң банктiң проценттiк пайызына ставкасының ... ... ... ... ... инвестиция тарту арқылы ұлттық экономиканы дамыту , оның iшiнде шетел инвестициясын тартудың тиiмдiлiгi туралы iс ... кең ... ...
Жалпы айта келе елiмiздегi екi деңгейлi банктiк жүйенiң құрылымы және оның ... ... ... ТМД ... ... ең кљрнекiсi болып отыр. Осы банктiк жүйенiң дамуы, ... ... ... ... ... ... 1996 ... берi экономикалық љсу кљрсеткiшi кљрiнуде. Яғни банк жүйесi ең ... ... жүйе ... те ... ... едi. / 9, 12 бет ... ... жалпы коммерциялық банктердің банктік жүйедегі даму барысын ... ... кљре ... ... ... ... коммерциялық банктердің үлесі
Несие жүйесінің элементтері
2002
1. Екінші деңгейдегі банктердің барлығының саны:
44
34
Оның ... ... ... Оның ... - 100% / 50%- ден аса: Оның ... ... ... 12
9/6 ... 11
16 10/4 ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАНКТЕРДIҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ
Қазақстан Республикасының Ұлттық банктiң деректерi бойынша 2004 жылдың 1 маусымына ақша ... (М3) 1147,5 ... ... ... iшiнде айналымдағы қолма-қол ақша (М0) - 260,5 млрд. теңге болды. М3 кљрсеткiшiнiң љсiмi љткен жылдың тиiстi кезеңiндегi деректермен салыстырғанда 34,5 %, ... ... 1 ... ... - 5,2%. ... ... ақша ... жалпы кљлемi 360,4 млрд. теңге құрады, бұл кљрсеткiш љткен кездегiмен салыстырғанда 13,9%-ға ұлғайды.
Банк жүйесiндегi депозиттер ... ... ... алмағанда) 2004 жылдың 1 маусымына 887 млрд. теңге құрап, 2003 жылдың тиiстi кезенiнiң деректерiмен салыстырғанда - 30,6%-ға артқан. Депозиттердiң жалпы ... 41,8% ... 370,4 ... ... ... ... құрайды. Сондай-ақ ұлттық валютада салынған салымдар 3,9%-ға љстi, ал шетел валютасындағы ... 0,1 %-ға ... ... ... ... ... ... кредит салымдары 2004 жылдың 1 маусымына 1156,6 млрд. ... ... бұл ... ... валютасындағы кредиттердiң үлесi - 53,3% (6161,1 млрд. теңге). Кредиттер 2003 жылдың тиiстi кезең деректерiмен салыстырғанда 50,2%-ға ... Яғни ... ... ... оның қызмет етуi күннен күнге даму үстiнде деп айта аламыз. Оны экономика саласына ... ... 50%-ға ... ... ... ... банк жүйесiнде халықты несиелеудi екiншi деңгейдегi банктер жүргiзетiндiктен олардың банктiк жүйедегi орны ерекше. ... ... ... ... салымдарының жалпы кљлемiнде ұзақ мерзiмде несие үлесi - 64,8% немесе 749,9 ... ... љсу ... 2003 ... ... ... 65,1% болды.
Банк кредиттерiнiң жалпы кљлемiндегi ең кљп үлесi саудада - 27,5%, љнеркәсiпте - 25,5%. Ауыл шаруашылығына берiлген кредит үлесi ... ... ... 6,8%-ға љстi. 2004 жылдың 1 маусымына банктердiң шағын ... ... ... кредиттерi жалпы кредит салымдарының 21,1% құрайды. Оның кљбiсi Алматы қаласында шоғырланған 59,4%. ... 2003 ... ... ... ... ... ... сектордан шағын бизнеске бљлiнiп отырған ақша қаражаттары жалпы экономикаға бљлiнген несиелердiң 22,7% ғана құрап отыр. Оны тљмендегi 1-шi ... ... ... ... ... ... ... соңғы бес жылда коммерциялық банктерден шағын кәсiпкерлiкке бљлiнген ... 19%-ке ... оның ... ... ... салыстырмалы түрде љте тљмен.
Уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтау - коммерциялық банктердiң алғашқы дәстүрлi-базалы ... Бұл ... ... ... ... ... Ал бұл экономикадағы босақшаларды айналысқа шығарып салымшыға да және халық шаруашылығына да љз пайдасын тигiзедi.
Коммерциялық банктердiң екiншi басты ... - ... және ... ... ... ... ... деңгейдегi банктердiң несиелеу үлесi артуда, оған әсер етiп отырған негiзгi себеп ол Ұлттық банктiң банктiң проценттiк пайызына ставкасының түсуiмен ... ... ... ... саласындағы екiншi деңгейдегi банктердiң кредит салымдары 2004 жылдың 1 ... 1156,6 ... ... ... бұл ... ... ... кредиттердiң үлесi - 53,3% (6161,1 млрд. теңге). Кредиттер 2003 ... ... ... ... салыстырғанда 50,2%-ға артты. Яғни елiмiзде экономикалық даму, оның қызмет етуi күннен күнге даму ... деп айта ... Оны ... ... ... ... 50%-ға ... кљруге болады. Елiмiздiң банк жүйесiнде халықты несиелеудi екiншi деңгейдегi банктер жүргiзетiндiктен ... ... ... орны ... ... ... ... кредит салымдарының жалпы кљлемiнде ұзақ мерзiмде несие үлесi - 64,8% ... 749,9 ... ... љсу ... 2003 ... ... ... 65,1% болды.
Банк кредиттерiнiң жалпы кљлемiндегi ең кљп ... ... - 27,5%, ... - 25,5%. Ауыл ... ... ... ... љткен аймен салыстырғанда 6,8%-ға љстi. 2004 жылдың 1 маусымына банктердiң шағын кәсiпкерлiктiң субъектiлерiне берген кредиттерi жалпы кредит салымдарының 21,1% ... Оның ... ... ... ... 59,4%. ... ... кљріп отырғанымыздай коммерциялық банктердің басты қызметтері болып табылатын депозиттік салымдар мен экономиканы несиелеу үлесінің ара салмағын кљре ... ... ... ... ... љтуіне байланысты салымдық операцияларына қарағанда несиелік операцияларының асып бара жатқандығын, ал бұл љз ... ... ... тапшылығын тудыратындығын білеміз. Талдау бойынша 1999 және 2000 ... ... ... ... кљлемінен айтарлықтай артық болған, ал елімізде осы уақытқа дейін жүргізіліп келген ақша-несие саясатының, ... ... ... банк ... негізгі бағыты экономика мен шаруашылықты несиелендіруді жедел дамыту ... ... ... несиелік қатынастарға қолдау кљрсеткенін ескерсек 2001 жылдан бастап коммерциялық банктердің несиелерінің үлес салмағы асып кетіп отыр.
Сонымен қатар 1997 ... 8 ... №100 ... ... ... ... субъектілерін несиелеудің минималды мљлшері туралы» ҚР Ұлттық банкінің басқармасының Қаулысына сәйкес екінші деңгейлі банктер шағын бизнес ... ... ... ... кем ... 10%-ын ... міндетті. Сондықтан да екінші деңгейлі банктердің жүргізіп жатқан несие саясатының арқасында да ... ... ... және орта ... ... ... ... кљлемінің қарқыны љсіміне қол жетіп отыр. Сондай-ақ Елбасымыздың Жолдауына байланысты ұлттың ... ... ... ... алдағы жылдары 60%-ға дейін жеткізу шараларына қол жеткізудің басты жолдарының бірі шағын және орта бизнесті несиелендіруді одан әрі ... ... ... ... елiмiздiң банктiк жүйесiнiң болашағы оң кљрсеткiштерге жете беремiз деп айтсақ артық болмас, љйткенi елiмiз экономиканы әлi де ... ... ... ... ... экономиканың тұрақсыз љсуiне алып келетiн шикiзаттық бағыттағы экономиканы, 2003-2015 жылдарға арналған Индустриялы-инновация стратегия негiзiнде тұрақты экономикалық љсуге қол жеткiзу және ... ... ... жетiлдiру, сондай-ақ халықаралық стандарттарды қабылдау iсi iске асырылуда.
Бәрiмiзге белгiлi, 2007 ... ... ... ... ... ... ... айналдырмақшы. Әрине бұл елiмiздiң экономика және қаржы саласы үшiн үлкен жетiстiк болмақ, осыған байланысты елiмiздiң екiншi ... ... ... ииновациялау және әлемдiк деңгейдегi қызмет кљрсету үлгiлерiн дамытудың маңыздылығы артып отыр.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, экономиканың ... ... ... секторы болса, ал оның басты құралы банктiк жүйе болып ... ... ... ... ең ... ... ... реформалау қажет. Љйткенi банктiк жүйе жүргiзетiн саясаттар арқылы экономиканы одан әрi реформалап дамытуға болады.
Жалпы жұмыс ... ... ... екi ... ... ... ... кљзiмiз жеттi. Яғни, бiрiншi деңгейдегi Ұлттық банк елдегi ... - бiр ақша ... және ... екiншi деңгейдегi банктердi қадағалап отырады. Ал екiншi деңгейдегi банктер осы ... ... ... ... арасындағы қаржы делдалы қызметiн атқарушы болып табылады. Сондықтан елiмiздегi Ұлттық банк “банктердiң банкi” атағын алып, ал коммерциялық банктер экономикалық салаларды ... ... ... ... ... Олар арқылы экономикада қызмет атқарушы жеке және заңды тұлғаларға несие берiлiп, олар ... алға ... ... ... љсу нәтижелерi оң љзгерiстер берiп,ел экономикасының ... ... ... әл ... љсуi ... жүйеде депозиттер кљлемi мен кәсiпкерлерге несие берудi еселеп ... ... 2003 ж. 11 ... ... ... ... кљлемi 954,4 млрд. теңгенi құраған, немесе љткен жылмен салыстырғанда 56%-ға љсiп ... ... ... ... ... ... ... банктер саны 35 болып отыр. Ал бұл 5-6 жыл ... 4 ... кљп ... Ұлттық банк жүргiзген сапалы даму нәтижесiнде банк саны азайса да , олардың қызметi ... ... ... банк жүйесi нарықтық экономика жүйелерi iшiндегi ең бiр дұрыс қалыптасқан жүйе және ол экономикалық љсудi ... ... ... ... десек артық болмас.
Сонымен қатар, елiмiздiң банктiк жүйесiнiң болашағы оң кљрсеткiштерге жете беремiз деп айтсақ артық болмас, љйткенi елiмiз экономиканы әлi де ... ... ... ... ... ... тұрақсыз љсуiне алып келетiн шикiзаттық бағыттағы экономиканы, 2003-2015 жылдарға арналған Индустриялы-инновация стратегия негiзiнде ... ... ... қол ... және елiмiздiң қаржы-банктiк жүйесiн жетiлдiру, сондай-ақ халықаралық стандарттарды қабылдау iсi iске ... ... ... ... ... қаржы орталығы болуы, банктiк және қаржы саласында қызмет ететiн жоғары дәрежелi мамандарға сұраныс туғызады, ол үшiн ... ... iске ... керек. Яғни, әрбiр Қазақстандық азамат, соның iшiнде экономика және қаржы ... љз ... ... ... банктiк қатынастарды дұрыс құрып, елiмiз халқының әлеуметтiк-экономикалық жағдайын жақсартуға ат салысу керек.
Жалпы ... ... ... банк ... ТМД ... ... бiрiншi орында және тиiмдi құрылған жүйе.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Н.Ә. Назарбаев., ... - 2030” ұзақ ... даму ... ... Жетi ... - ... ... С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым, Алматы: ИздатМаркет, 2004. - 272 б.
3. Баян Кљшенова , Оқу ... / ... ... ... валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
4. Ақша, ... ... ... / Ғ.С. ... - ... : ... 2001, - 466 ... “Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 жылғы 30 наурыздағы, №2155;
6. “Қазақстан ... ... және банк ... ... ... ... Заң күшi бар Жарлығы, 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
7. Банки Казахстана, 2003 г. №12; ... ... ... - ... ... инвестор национального фондового рынка” // Донцов С.
8. Кил А. Б. Банки Казахстана, 2004 г. №1; “О ... ... ... ... сетей коммерцеских банков” //
9. А. А. Ильясов. Вестник КазНУ, экономическая серия, 2001 г. №4; ... ... ... ... РК” //
10. ... Ш. ... банк жүйесi ТМД кљлемiнде бiрiншi орында: “Центркредит” ... ... ... // Дала мен ... - 2004.-1 ... (№39).-13 бет.
28

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің даму кезеңдері32 бет
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуы22 бет
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктердің қызметтері мен операциялары21 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь