Райымбек ауданының егіншілік саласы

КІРІСПЕ
Негізгі бөлім
1. Райымбек ауданының егіншілік саласы.
2.Егіс көлемі және оның құрыльшын қалыптастыру жөнінде ұсыныстар
3 Тау баурайында топырақты өңдеу
4. Күздік бидайды жалдап өсіру технологиясы
5. Суармалы жерде картоп өсірудің ерекшеліктері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Киелі Райымбек бабамыздың есімімен аталатын аймақ келешегі зор, ауыл шарушылығы саласы бойынша ел экономикасына қосатын үлесі ауқымды аудан. Ол жері шұрайлы, табиғаты аса көрікті Іле Алатауының биік тау қойнауларын алып жатыр. Тау асулары мен жазық кеңістік алмаса отырып, Тянь-Шань шыңдарымен шектелген ерекше бір ландшафты құрайды. Бұл жерде ата кәсіп, мал шарушылығы өркендеп даму үстінде, яғни мал басы жыл сайын қарқынды өсіп келеді. Ал егіншілік саласын алсақ оның дамуы кейінгі кездері баяулап қалды, егіс көлемі қысқарып, техникалар ескіріп, егіншілік саласында көп қиындықтар бой көрсетті.
Осы жағдайда егіншілік саласына инвестиция тарту, ғылыммен байланысты күшейту, алынған өнімді терең өңдеу арқылы оның қосымша құнын ұлғайту тағы басқа шаруаларды аудан әкімшілігі мен ауыл шаруашылығының еңбекерлері өз назарында ұстауда. Егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми - зерттеу орталығының ғалымдарда егіншілік саласында қалыптасып отырған жағдайды ескере отырып, ғылым тәжірибелері мен жетістіктерін, жаңа сорттарды өндіріске еңгізу жұмыстарын жүргізуде. Сонымен қатар, Райымбек ауданының ауа-райы климат ерекшілігін, топырақ жағдайларын талдай келе және агроландшафтық жүйеге негізденген егіншілік саласын дамыту жөнінде осы курстық жұмыста көптеген ұсыныстар беріліп отыр. Бұл ұсыныстардың негізгі мазмұны алда турған мынадай міндеттерді іс жүзіне асыруды көздейді:
- егіншілік саласында күздік бидай, жаздық арпа, эспарцет, картоп егіс көлемдерін ұлғайту, жаздық бидай егісін қысқарту;
- егіншілікті әртараптандыру мақсатында ауданға дәстүрлі емес, бірақ ауа райы климат жағдайына лайықты жана дақылдарды (рапс, қарақұмық, ас бұршақ) өндіріске енгізу, өйткені кәзіргі кезеңде бұларға сұраныс өте жоғары;
- мал шаруашылығының одан әрі дамуын қамтамасыз ету мақсатында жоғарыда айтылғандай арпа мен эспарцеттің егіс көлемін ұлғайту және табиғи шабындықтар мен жайылымдарды жақсарту және тиімді пайдалану жұмыстарын жандандыру;
- ауыл шаруашылығының өнімдерін сақтау және оны өңдеу жұмыстарын ұйымдастыруды әрқашан назарда ұстау, қосымша құн арқылы өнім өңдірудің тиімділігін арттыру. Мысалы, бидайды толықтай ұнға айналдыру, рапстан май сығу, ас бұршақтан және қарақұмықтан жарма алу, арпа дақылының негізінде құрама жем өндіру, картопты өңдеу арқылы әртүрлі тағамдық өнімдер шығару т.б.
Осындай даму жолдарын таңдау ауданның шалғай жерде орналасуы және тасымалдау тарифтерінің жоғары болуына тікелей байланысты. Жоғарыда аталған дақылдардан мол және сапалы өнім алуды қамтамасыз ете алатын технология және сорттар осы ұсыныста егжей - тегжей баяндалып отыр. Егіншілік мәдениетінің өсуі барысында топырақ өңдеудің жаңа тәсілдеріне көшу де (жер өндемей тұқымды тікелей себу немесе қарапайым түрде өңдеу) қарастырылады.
1. Асанов К.А. ҚР, жайлымдылық шарушылықтарындағы шұғыл шаралар туралы// Вестник с/х науки Казахстана. 1991. №4.
2. Абалкин Л. Нарықтық экономиканың құрылуы мен реттеуіндегі мемлекеттің рөлі// Вопросы экономики. 1997.
3. Әубәкіров Я.Ә. 2030 жылға дейінгі стратегияняң экономикалық мәселелері // 1997 жылғы 13-14 қарашада өткен конференция материалдары. Алматы.1997.
4. Статисгикалық пресс-бюллетень. 1999. №1. 125-126-66.
5. Қалиев Ғ. Қазақстандағы аграрлық реформа: тарихы, қазіргі кезеқ болашағы Алматы, 1998. 231-6.
6. Кейнс Дж. М. Жұмыспен қамту, пайыз. және ақша туралы жалпы теория. М., 1993.
7. Бочаров В. Инвестиция нарығының реттеудегі қаржы-несиелік әдістері М, 1993. 7-б.
8. Сатыбалдин А.А. Еліміздің агрокәсіптік кешені: жағдайы, мәселелері және одан әрі даму жолдары// Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясы: мәселелер және оларды іске асыру жолдары. Алматы. 1998.
9. Сүлейменов Ж., Оспанов М. Қазақстан ауыл шаруашылығын реформалауды басқарудың мәселелері//Транзитная экономика. 1998. №3
10. Қалиев Ғ.А., Сатыбалдин А.А. Шаруа қожалықтарының аймақтық үлгілері және оларды дамытуды мемлекеттік қолдау. Алматы.1997.
        
        Жоспар
КІРІСПЕ
Негізгі бөлім
1. Райымбек ауданының егіншілік саласы.
2.Егіс көлемі және оның құрыльшын ... ... ... Тау ... ... өңдеу
4. Күздік бидайды жалдап өсіру технологиясы
5. Суармалы жерде картоп өсірудің ерекшеліктері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
КІРІСПЕ
Киелі Райымбек бабамыздың есімімен ... ... ... зор, ... ... ... ел экономикасына қосатын үлесі ауқымды аудан. Ол
жері шұрайлы, табиғаты аса көрікті Іле Алатауының биік тау ... ... Тау ... мен ... ... ... отырып, Тянь-Шань шыңдарымен
шектелген ерекше бір ландшафты құрайды. Бұл жерде ата ... мал ... даму ... яғни мал басы жыл ... ... өсіп ... Ал
егіншілік саласын алсақ оның дамуы кейінгі кездері ... ... ... қысқарып, техникалар ескіріп, егіншілік саласында көп қиындықтар бой
көрсетті.
Осы жағдайда егіншілік ... ... ... ғылыммен байланысты
күшейту, алынған өнімді терең өңдеу арқылы оның ... ... ... тағы
басқа шаруаларды аудан әкімшілігі мен ауыл шаруашылығының еңбекерлері өз
назарында ұстауда. ... және ... ... ... - ... ғалымдарда егіншілік саласында қалыптасып отырған жағдайды
ескере отырып, ... ... мен ... жаңа ... ... ... жүргізуде. Сонымен қатар, Райымбек ауданының
ауа-райы климат ерекшілігін, топырақ ... ... келе ... жүйеге негізденген егіншілік саласын дамыту жөнінде ... ... ... ... ... отыр. Бұл ұсыныстардың негізгі
мазмұны алда турған мынадай міндеттерді іс жүзіне ... ... ... ... күздік бидай, жаздық арпа, эспарцет, картоп
егіс көлемдерін ұлғайту, жаздық ... ... ... ... ... ... ... дәстүрлі емес, бірақ
ауа райы климат жағдайына лайықты жана дақылдарды (рапс, қарақұмық, ас
бұршақ) өндіріске ... ... ... ... ... ... өте
жоғары;
- мал шаруашылығының одан әрі дамуын қамтамасыз ету мақсатында
жоғарыда айтылғандай арпа мен ... егіс ... ... және ... мен жайылымдарды жақсарту және тиімді пайдалану жұмыстарын
жандандыру;
- ауыл ... ... ... және оны ... ... әрқашан назарда ұстау, қосымша құн арқылы өнім өңдірудің
тиімділігін арттыру. Мысалы, ... ... ұнға ... ... ... ас ... және ... жарма алу, арпа дақылының негізінде
құрама жем өндіру, картопты өңдеу арқылы әртүрлі тағамдық өнімдер ... даму ... ... ... шалғай жерде орналасуы және
тасымалдау тарифтерінің жоғары болуына тікелей байланысты. Жоғарыда ... мол және ... өнім ... қамтамасыз ете алатын ... ... осы ... ... - ... ... ... Егіншілік
мәдениетінің өсуі барысында топырақ өңдеудің жаңа тәсілдеріне көшу де (жер
өндемей тұқымды тікелей себу немесе қарапайым түрде ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдерде егіншілік тәжірибесінің көрсеткеніндей - ... ... ... ... тек бір ... ғана өсіру тиімсіз.
Осыған байланысты алдағы уақытта астық ... қоса ... ... емес бұршақ, май, жарма дақылдарын, өндіру қажеттілігі туындайды.
Райымбек ауданында ауыл шаруашылығы өндірісінде өсірілетін дақылдар
қурамы шектеулі. ... - ... және ... бидай, жаздық арпа және картоп.
Сондықтан егістік алқабы құрылымында дақылдардың ... ... ... ... өзі ... жылдары кейбір дақылдардың түсімі нашар болғанда,
ауа райының ондай жағдайына ... ... ... ... ... толықтырылады.
Жиі қайталанатын экстремальдық жағдай (қуаңшылық, суық т.б.)
агроэкожүйейенің ... ... ... мен ... ... ... ... қалыптасады. Сонымен қоса нарық және шаруашылық
талаптары егістік алқабының құрылымына өзгеріс енгізуге өз ... ... да ... ... ... көктемгі-жазғы қуаңшылыққа төзімді,
күздік дақылдарды дұрыс таңдағанда, жаздың ... ... ... ... ... ерте ... ... дақылдар және жаздың
екінші жартысындағы жауын-шашынды ... ... кеш ... дақылдар
арқылы өнімнің түсімін арттыруға болады.
Осылайша, әрбір табиғи аймақтың биоклиматтық әлуетін ұтымды пайдалану,
өсімдік ... ... ... ... ... ... өнімдерін өндірудің экологиялық және экономикалық
тұрақтылығын қамтамасыз ету - ... шара ... ... әрі ... бағытқа және әлемдегі егіншілікті дамыту үрдісіне сәйкес келеді.
Ауыл шаруашылық дақылдарын өсірудің негізі - топырақты ... ... ... агротехникалық тәсілдердің ішінде топырақты өңдеу,
түсімді арттырудың ... ... ... ... ... ... ... көптеген физикалық, химиялық және биологиялық қасиеттеріне, ең
соңында оның ... ... әсер ... ... ... ... ... дәстүрлі әдісін пайдалану - соқамен
жырту - үлкен энергияны ... ... ... ... ... ... де жоқ емес. Атап айтқанда олар - топырақ ... ... ... ... ... деп ... кедергінің пайда болуы, эрозиялық
процестердің қауіптілігінің артуы. Осының барлығы айналып ... ... және ... да ... тиісінше мәдени
өсімдіктердің тіршілік жағдайының нашарлауына ... ... ... ... ... ... бірі - ... дақылдарын өсіруде ресурс үнемдейтін ... ... орай ... ... әлемнің көптеген елдерінде ауыл шаруашылық
дақылдарын ... жаңа ... - ... ... өңдеу технологиясы
кеңінен қолданылуда. Шектеп өңдеудің ... ... ... ... біріншіден, топырақты өңдеудегі энергетикалық ... ... ... ... ... дақылдырын өсіруге шамамен 40
пайыздай энергетикалық және 25 ... ... ... жұмсалады)
екіншіден, ауыр тракторлар мен топырақ өңдейтін ... ... ... тыс ... өнім ... 15-30 ... ... топырақ шаңдануынан эрозиялық процесс және механикалық
өңдеудің қарқындылығынан ... ... ... ... Осы ретте, өсімдікті қорғайтын химиялық заттарды кеңінен қолдану
- механикалық өңдеуді барынша ... ... ... одан ... бас
тартуға (нөлдік өңдеу немесе тікелей себу) мүмкіндік ... ... ... ... ... ресурс үнемдейтін технологияға
көшу өте қажет. Бұл жағдайда ең басты технология - топырақты ... ... ... ... ... ... ... бір немесе бірнеше ... ... Сол ... ... мен ... сабағы жамылғы (мульча)
реттінде топырақ бетінде қалады. ... ... - ... танапта
сақталған сабақтар мен біркелкі шашылған майда сабандардың ... ... ... Алайда осындай технологияны енгізу кезінде аңыздық
қалдықтармен қоса, органикалык және минералдық ... ... ... ... қоса ... ... (экологиялық зиян келтіретін
аурулар мен арамшөптердің ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарын техникамен жабдықтандыру және ... ... ... ... ... ... ... өңірде ресурс үнемдейтін технологияны енгізу үшін ... ... ... ... ... ал ... ... алатын
техникалары, тұқымы, тыңайтқыштары және өсімдік қорғау заттарының шығындары
мемлекеттік бюджет есебінен, сонымен қоса ... ... ... ... ... атап ... жайт, дәстүрлі агротехникадан
қазіргі агротехнологияның ... ... - ... операцияларды
жүйелі түрде және дәл орындау болып саналады.
Егіншіліктің ... ... бірі - оны ... ... мен ... ... қолданбау деген сөз емес,
керісінше ... ... ... ... ... кезде ауыл шаруашылығын
материалдық-техникалық қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... мен қарқындату
(интенсивтендіру) құралдарын бірге пайдалануға ... Осы ... ... ... ... қоса егіншілікті
биологизациялайтын мал қиы - ... ... ... ... көзі ... саналады. Көптеген минералдық тыңайтқыштардан
органикалық тыңайтқыштардың өзгешелігі, оның ұзақ ... ... ... оны себілетін дақылға байланысты ауыспалы егіске ауық-ауық енгізу
абзал. Тәлімі жерлерде қидың ... сүрі ... ... ... ... көрсеткендей ылғалмен жартылай қамтамасыз етілген тәлімі
жер жағдайында таза ... ... ... бидай түсімі 4,8 ц/га, ал
ылғалы жетіспейтін тәлімі жерде - 5,8 ц.
Осындай ... және ... ... бірі ... масақты
дақылдардың өнімін жинағаннан кейін танапта ұсақталған сабан қалдықтарын -
қалдыру, мұның өзі ... ... ... ... ... әрі тәлімі
жерде дәнді дақылдардың түсімділігін ... ... ала ... ... жабу ... немесе дискілі топырақ қопсытқышпен және
ауыр дискілі тырмамен 6-8 см тереңдікке жүзеге асырылады. ... - ... ... ... ... егісте сабанды ... ...... ауданындағы егістік алқаптың құрылымы
1 суретте келтірілген ... ... ... ... жылы өңделетін жер 1981-1985 жылдардағы (осы жылдары ауданда ауыл
шаруашылыгы саласы неғұрлым қарқынды дамыған) көрсеткіштермен ... мың ... 65,3 мың ... ... яғни екі ... ... ... егістік алқабы 107,8 мың гектардан 52,0 мың гектарға дейін, дәнді
дақылдар егісі төрт еседей, оның ішінде күздік ... 3,6 есе ... ... ... да өте көп кеміді. Егер 1981-1985 жылдары арпа егісі орта
есеппен 49,1 мың гектар ... 2007 жылы бұл ... ... 7,0 мың ... ... ... ... алғы дақылы таза-сүрі жер алқабы ... 1,3 есе ... ... ... ... табысты болуы оны әртүрлі
агроэкологиялық жағдайға байланысты ... ауыл ... ... ... деңгейіне бейімделу қажеттілігіне,
шаруашылық қарым-қатынасқа және де ауыл ... ... ... уақытқа дейін жыртылатын жердің табиғи әлуетін неғұрлым толық
пайдалану аймақтың егіншілік ... ... ... іске ... ... оның маңыздылығы бола тұра, елеулі кемшілігі - жүйе ... ... ... ... ... ... жоқ. Өйткені соңғы
уақытта экологиялық қарама - қайшылықтың шиеленісуіне орай, егіншілікті тек
табиғи жағдайға ғана ... оны жаңа ... ... ... туындайды. Сондықтан егіншілік жүйесін әзірлеу мен жобалау
әдістерінің осы күнге дейінгі қалыптасуы ... ... сай ... ... ... ... қажетті, қазіргі кездегі топырақ-
картографиялық материалдарын, ... ... - ... ... ерекшеліктерін және оның алуан түрлі құрылымын
толық көрсетпейді.
Жерді пайдаланудың әртараптылығымен ... ... ... жаңа ... ... ... ... жаңа ландшафтық
- бейімдеу жүйесін жасау және оны игеру арқылы орындалады, ал ол ... ... ... ... ... ... ... Сол
арқылы қазіргі егіншілікте және өсімдік шаруашылығында бір ... ... жоқ ... мен шаруалардың кейбір дәстүрлі нұсқаларының орнын
басады.
Жоғарыда атап ... ... ... ... ... өнім ... ықпал ететің, ақшыл, күңгірт-қоңыр топырақты,
сондай - ақ қара ... ... ... және ... ... ... бар және негізгі ауыл шаруашылық тауарларын өндірушілер шоғырланған.
Сол себепті онда жыртылатын жерді ... ... үшін жаңа ... ... ... тау ... агроландшафтық негізіне орай егіншілік
жүйесі қажет.
Зерттеулердің көрсеткеніндей, ауданның ... ... ... ... - ... ландшафтылығы және ауыл шаруашылыгын жүргізудің ерекше
жағдайы, әрі жерді пайдалануда бірқатар ерекше тәсілдерді қолдануында.
Шағын алқаптың табиғи - ... ... ... ... ... ... олардың жекелеген учаскелерінің ерекшелігіне
сәйкес шаруашылық түрғыда тиімді пайдалану ... Бұл ... ... және ... ... ең әуелі оның бедеріне
байланысты.
Ауданның тау аймағына түсетін жауын-шашының жылдық мөлшері 450-600 ... жер ... ... судың тоқтамуына, әрі күн сэулесі
көрсеткішінің жогарылығынан оның тез булануына байланысты өсімдіктің ... аса ... ... ... ... жетіспей жатады.
Аудан жағдайында топырақ құнарлылығын қалпына келтіру және ауыл
шаруашылық ... ... ... ... ... біршама қиындық
туғызып отыр. Эрозия салдарынын топырақтың ... ... онда ... ... агрохимиялық көрсеткіштері нашарлап, топырағы тығыздалды.
Антропогендік жүктелім салдарынан топырақтың өздігінен ... ... ... деңгейінен биіктеген сайын ... ... ... соның әсерінен оның минералдық азотпен қамтамасыз етілуі
азайды. ... ... ... ... аудан топырағының көпшілігінде
жылжымалы фосфор мен, үштен ... ... ... ... ... ... ... және
материалдық-техникалық қиыншылықтардың салдарынан ... ... ... ... ... көпшілігі бос қалып арамшөптер басқан, ал мұның
өзі ауыл шаруашылық дақылдарының өсуін шектейді.
Ауданның таулы ... ... ... қысқалығы жердің
арамшөптермен жоғары денгейде ластануы, және де - су ... ... ... ... ... ... ... алуды және
жергілікті агроландшафтық жағдайда өсіруге бейімделген ресурс ... ... ... қоса ... ресурстарды тиімді пайдалануды,
әрі сақтауды қамтамасыз етуді керек қылады. Осы мақсатқа қол ... ... ... ... ... ... ... мұның өзі оны
біркелкі тиімді пайдалануды камтамасыз етеді.
Осы мәселелер бойынша Егіншілік және ... ... ... -
өндірістік орталығының (ЕӨШҒӨО) ғалымдары ауданның таулы ... тән ... ... ... ... ... Онда ... жер
топырағының әртүрлі агроэкологиялық тобтары анықталып, олардың құнарлылығы
мен ... ... ... ... әрі ... деректері бойынша, ылғалы жетіспейтін тәлімі жерде күздік
бидай түсші 2,6 ц/га артады, ал ылғалмен жартылай қамтамасыз етілген ... ... (1,7 ... Атап ... жайт - ... ... шашу,-
топырақты шектеп өңдеудщ әрі оның құнарлылығын сақтаудың бірден - бір ... ... және оның ... қалыптастыру жөнінде ұсыныстар
Ауданның жер ресурстарын және биоклиматтық әлуетін тиімді пайдалану
мақсатында, ... ... ... ... атап ... ... бидайды 20
мың гектарға дейін, арпаны 30 мың гектарға дейін ұлғайту қажет.
Аудан үшін жаңа ауыл ... ... рапс пен ... егістік
алқаптары 1000 гектардан болуы қажет. Екпелі сүрі жерге сұлы мен араластыра
ас бұршақ ... ... оның ... ... - ... 5 мың гектарға дейін
жеткізу қажет, сонда таза сүрі жер ... 15 мың ... ... ... ... жерде күздік бидай толықтай таза және екпелі сүрі жерден
кейін орналасады. Азықтық дақылдар көлемін 30 мың ... ... ... Осы ... ... өңделген жердің көлемін бұрын айналымнан шығып
қалған жерлерді айналымға кайта енгізу арқылы 110 мың ... ... ... ... ... отырып тәлімі жерде ауыспалы егістің
мынадан 4 нұсқасы ұсынылады:
5 танапты ауспалы егістіктер:
1. Таза сүрі жер 1. ... сүрі жер ... ... ... 2. ... ... Арпа 3. ... Арпа 4. ... ... 5. ... шөп (тыс ... ... танапты ауспалы егістіктер:
1.Екпелі сүрі жер 1. ... сүрі жер ... ... Рапс 2. ... ... 3. ... Арпа 4. ... ... ... ... өзікдік ерекшеліктеріне орай күздік
бидайды тамыз айында егу қажет. Дәнді дақылдарды ... ... кеш, ... - ... ... ... аудан жағдайында күздік
бидайды таза қара сүрі жерге орналастырған жөн. ... және ... ... ... әртүрлі тәсілдері қолданылады: таулы жерде -
аудармалы, таулы-аңғарлы жерде - сүдіре ... таза сүрі ... ... ... 25-27 см ... ... қоса таптауышпен нығыздайды немесе тырмалайды. Ерте көктемде ... ... ... ... ... сүрі жерді алғашқы өңдеуді, арамшөп
қаулап өскеннен кейін сыдыра қопсытқышпен - немесе ... ... 10-12 см ... ... Жазда өңдеудің мөлшері танаптың
арамшөптенуіне байланысты жүргізіледі. ... ... ... ... қоса оны ... ... нығыздайды. Сүрі жерді жаздағы
соңғы өңдеу егуге ... 10-15 күн ... 6-8 см ... жүргізіледі.
Тау аңғарындағы таза сүрі жерді өңдеуді сыдыра өңдеу құралымен 25-27
см тереңдікке жүргізу қажет. Көктемде - ылғалды жабу үшін ... ... ... одан кейінгі өңдеу таулы аумақтағы сүрі жерді өңдеуге
үқсас. Жазғы кезеңде сүрі жерді механикалық ... ... ... ... Тағы бір атап кететін жайт, аудан жағдайында қара сүрі
жерге қараганда, ерте сүрі жер едәуір тиімсіз, өйткені сүрі ... ... 3-4 айға ... арамшөппен күресу қиындай түседі.
Танаптар арамшөптерден негурлым тазарған сайын ... ... ... ... сүрі ... ... ... Сүрі жерде өсірілетін дақыл
ретінде асбұршақ - сүлы қоспасын пайдаланған дұрыс. Мұндай ... ... ... көк ... ... дақылды жинағаннан кейін топырақ
бетін дискілі құралмен 6-8 см тереңдікте өңдейді, ... ... 10-15 ... ... ... 20-22 см терендікте жыртады және ... ... ... ... Ал ... жерлерді жыртудың орнына дискілі
құралмен қайталап өңдейді.
Күздік бидайды себудің қолайлы мерзімі Кеген аңғарында 15 ... ... ал ... ... - қыркүйектің 1-15 аралығында.
Биіктігі 1700-2000 м Нарынқол аумағында күздік ... ... ... ... ... 1 ... ал одан ... - 10
қыркүйекке дейін дейін аяқтаған жөн.
Тұқымды себудің ең қолайлы ... - бір ... 5,0-6,0 млн. ... дән ... керек. Топырақтың ылғалы жетіспегенде немесе кеш себілген
кезде себу мөлшері біршама көбейтіледі.
Таза сүрі жерде ... ... ... себу ... 5-6 см, ал ... егіс алқабының беткі қабаты құрғағанда және тұқымды сепкен кезде
тұқымды сіңіру ... ... ... ... еккеннен кейін егісті
шығыршықты таптауышпен нығыздау міндетті тәсіл болып саналады.
Күздік бидай егісіне күтім жүргізудің маңызды тәсілі - ерте ... сол ... ... ... ... ... оның қабыршағы
жойылады және аәрациясы жақсарып, ылғалы сақталады, өсімдіктің солған
бөлігі алынады. Ал ... ... және ... ... ... ... ... таулық қара және күңгірт қоңыр топырақтарында
ылғалмен қамтамасыз етілген тәлімі жер ... ... ... неғұрлым тиімді. Оны сүрі жер танабының ауыспалы егіс айналымына
бір рет ... ... ... 60-90 кг/га э.з. фосфор енгізгенде оның
топырақтағы мөлшері орташа ... 25-30 ц/га ... дән ... ... ... егісіне себіумен бірге фосфор тыңайтқышының 15 кг/га э.з.
мөлшерін енгізу тиімді. Осы орайда тек түйіршікті тыңайтқыштар қолданылады:
қос ... ... ... ... ... ерте ... өсімдікті қоректендіру үшін азот
тыңайтқыштарын енгізу ұсынылады, оны тырмалау арқылы егістің әр ... 30-45 кг э.з. ... ... ... ... қоректендіру үшін азот
тыңайтқышының шашу арқылы енгізетін таңдаулы қатарына аммиак селитрасы және
карбамид сияқты түрлері ... ... Тау ... ... ... ... алғы ... кейін сыдыра өңдеу қуралымен 20-22 см тереңдікке жүргізген жөн.
Көктемде шанышпалы тырмамен ... ... ... ... ... өсірмеу
мақсатында, топырақты 10-12 см тереңдікке сыдыра қопсыту қажет. Содан ... ... ... ... егу ... ... ... арпа егілетін
тереңдігіне дейін құртылады. Жалаңаш ... ... ... ... ... егу алдындағы топырақты ... ... ... Бұлай болатын себебі, көктемнің ерте кезеңінде мұнда жауын - шашын
аз түседі және ауа температурасы тез көтеріледі, сондықтан себу ... арпа ... ... ... ... ... ... жағдайда
арамшөпті құртуды күзде егінді жинағаннан кейін жүргізу ... ... арпа ... топырақты өңдеу үшін оны 20-22 см
тереңдікке жыртып, таптауышпен нығыздайды және ... ... ... екі ... ... ... мұның өзі арамшөптердің тез
қаулап өсуін қамтамасыз етіп, кейін оларды себу ... ... ... жайт, таулы аймақта топырақты өңдеудің әртүрлі тәсілдерінің
тиімділігі көбінесе жылдың ауа райына ... ... - ... мол ... ... ... ... ең қолайлы тәсілі - 20-22 см ... ал ... ... 20-22 см ... ... тиімді. Екі жағдайда да
топырақты ерте көктемде және егу ... ... жөн. ... ... ... ... арпа ... 1,4-1,8 ц/га, ал егуден ... ... ... - 0,6 - 0,7 ц/га. ... ... ... ... топырағын өңдеуді жүргізе алмаса, онда
көктемде жыртудың ... жоқ. ... ... ... ... ... тұқымының өсуін болдырмайтын шараларын, яғни арамшөптердің өсіуне
жағдай жасап барып оларды жою жұмыстарын жүргізу ... Егу ... ... ... ... ... арамшөпті құртуға және ... ... ... береді.
Жоғарыда атап көрсетілгендей, тау алқабы жағдайында көктем көбінесе
үзаққа созылып, суық қайталанады, түнгі уақытта температура күрт ... баяу ... ... ... ерте ... ... өсімдік сирек
өседі, әрі қара сұлы қаулайды, ал неғұрлым кеш ... ... ... ... ... ... жаздық арпаны себудің ең қолайлы мерзімі - 20 сэуір
мен 10 ... ... ... одан кеш ... ... ... 1800 ... астам жерде себу мерзімін ұзартпау қажет. Текес алқабында арпаны
себудің қолайлы мерзімі - 1-7 мамыр, Сарыжаз және Шәлкөде ... - ... - 5 ... ... осы ... ... ауа ... ескеру
қажет. Мәселен, Текес алқабында топырақтың ылғалы төмен және ауаның
температурасы жоғары ... ... ... ... көрсетілген мерзімінен
5-7 күн бұрын, ал Сарыжаз және Шәлкөде алқабында тиісінше - 4-5 күн ... ... ... - ... ... аса қажет етеді. Бұл ретте сүрі жер
танабына немесе алғы ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады. Алайда, арпанщ ауыспалы
егістікте алғышқы немесе сонгы дақыл ретінде ... ... ... ... көбірек қажет ететіндігін ескерген жөн. ... ... ... егу алдында өңдегенде оған 30 кг/га э.з. мөлшерде
енгізу ұсынылады.
Таулы аймақта арпаны себудің мөлшері бір ... - 4,0-5,0 млн. ... дән. Себу ... - 5-7 ... Тау ... ... ... тау баурайы жерін топырақ қорғау және ылғал сақтау жүйесі
бойынша ... ... (3 және 4 ... ... ... топырақтың
эрозиясына қарсы жұмыстарын жүргізу яғни тау баурайының танабын көлденең
бағытта тілу, 15° ... ... ... ... ... ... егістігін енгізу және игеру жатады. Ылдыйлы жер ... ... ... ... қопсыту (егу алдындағысынан басқасы)
және егуді беткейге көлденең бағытта жүргізу ... Осы ... ... ... ... ... өсірілетін дақылдардың әрбір қатары судың
ағуын тежеп, беткей бойынша өңдеумен салыстырғанда су эрозиясын бірнеше есе
кемітеді.
Ауданның тау ... ... ... ... өңдеу - олардың
түріне, еңістігіне және экспозициясына байланысты ... ... және ... ...... ... орналасқан ақшыл-қоңыр
топырақта 28-30 см тереңдікке контурлы ... ... ... мен ... - ... ... контурлы жырту, ал теріскей және ... ... ...... ... - ... 14-16 см
контурлы сыдыра өңдеу, ал күнгей мен батысында - 20-22 см және ... - 35-40 см ... ... ... тілу ... ... - 3-4 м).
Теріскей және шығыс экспозициясында еңістігі 5° дейінгі беткейдегі
күңгірт - қоңыр және қара ... 20-22 см ... ... ... 35-40 ... тереңеп тілу, (тілу аралығын 2,5-3,0 м), ал күнгей
және батыс экспозициясында, сондай-ақ кез келген ... ... ... ... - 20-28 ... немесе 14-16 см-ге, сыдыра өңдеумен қатар 35-
40 см ... ... ... ... ... ... ... 2,5-
3,0 және 1,5-2,0 м) ұсынылады. Жыртудың тереңдігі 28-30 см ... ... 1,3-1,6 есе ... және ... ... түсімі 1,5-
1,8 ц/га артады, ал сыдыра өңдеу аясында ұялап немесе тереңдеп тілген кезде
қосымша 15-35 мм ... ... ... ... ... әрі ... орта ... 2,0-3,5 ц/га арттырады.
Ауданның жер беткейінде сонымен қоса күздік бидай мен көпжылдық шөп
егісіне тілуді кеңінен қолдану ... ... ... жайт - тереңдеп
тілу ең кемі 50-100 см ұсақ топырағы бар тау ... ... ... ... ... ... оны егуден кейін 5-7 күн өткенде
жүргізген жөн. ... ... ... тілуді осы мерзімде немесе топырақ
қыртысы шамалы мұздағанда, яғни күздің соңында жүргізеді.
Топырақты тереңдеп тілу үшін ЩН-2-140; ... РН-80 ... ал олар ... ... ... ... пайдалануға
болады. Пышақтың пішіні орақ тәрізді, ұзындығы 90 см, қалыңдығы 3,0-3,5 ... соқа ... ... ... сыдыра өндегішіне бекітеді.
Төрт танапты ауыспалы егіс
1. ... ... ... ... ... Ас ... ... (әр ... Көкөніс (сэбіз, қырыққабат, қылша) 4. ... ... ... егіс Алты ... ... ... ... + ... 1. ... ... ... Эспарцет ... ... ... Картоп ... ... ... (әр ... Ерте ... ... ... заттарын арттыру үшін дәнді дақылдардың сабанын
танапқа шашып ору әдісін пайдаланған тиімді. Сабаның тез ... үшін ... ... ... 10-20 кг азот тыңайтқышын қосымша енгізу қажет.
Топырақты өңдеу. ... ... өнім ... ... ішіндегі жетекші міндет атқаратыны, ол топырақ
өңдеу мәселесі. Себебі, картоптың тамыр жүйесі топырақтың жоғарғы қабатына
орналаскандықтан, осы ... ... ... және арам шөптерден таза
болуы шарт.
Картоп егетін танаптағы дайындық, алғы дақыл ... ... Егер ... ... танаптағы алғы дақыл дәнді дақылдар болса,
онда жер өңдеуді фрезамен немесе дискілеумен бастайды, ал егер ... ... ... ... болса, онда топырақты аудара жыртады. Жерді дискілі
құралмен өңдегенде, ылғалдың ... әр ... ... ... туады.
Жерді айдаудан бұрын оған органикалық және минералды тыңайтқыштарды
енгізеді. Көктемгі жерді өңдеу ... ... ... екі ... ... Картоп егердің алдында топырақты терең қопсыту үшін
қопсытқыш, фреза ... ... ... ... және ... ... ... жағдайда топырақ ылғалын жоғалтады және
арам шөптер тамырланып кетуі мүмкін.
Органикалық тыңайтқыштарды көктемде енгізген жағдайда, ... ... ... және ... ... ... ¾ А бөлігіндей болуы
шарт сонда арам ... ... ... ... ... ... Суармалы егіншілік
Ауданның су шаруашылығы тараптарының жағдайларының ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ете алмайды.
Осыған байланысты суармалы торапты қайта құру және жаңғырту мақсатында оның
пайдалы әсерінің коэффициентін арттыру және ... ... ... ... ... үшін ... ... жүргізу қажет. Ауданның суармалы
жерлері едәуір ылдилы (0,01-0,04) және жер бедері күрделі ... ... ... көлемі 10-нан 40-50 гектарға дейін, ал кейде одан да аздау.
Осындай жағдайда ауыл шаруашылық дақылдарын ... ... ... ... мен ... ... айрықша маңызы бар.
Суару режимі. Ауыл шаруашылық дақылдарын суарудың қолайлы ... ... ... түрін, су-физикалық қасиеттерін, механикалық
құрамын ... ... ... ... ... ... жағдайын білу қажет.
Ауданның суармалы топырағы негізінен күңгірт қоңыр, орташа саздауыт
топырақ. Аймақтық ерекше ... ... ... ... егістік
дақылдарды суару режиміжелесідей болуы тиіс (5- кесте).
5 кесте - Ауыл шаруашылық дақылдарын суару режимі
|Дақылдар ... ... ... ... ... ... |
| ... ... | ... м3/га |
| | |м3 | | ... ... |1 |600 ... |1300 |
| |2 |700 ... | ... ... |1 |700 ... |1500 |
| |2 |800 ... | ... шөп |1 |800 ... ... ... |
| | | | |1600 |
| |2 |800 ... ... кейін | |
| |1 |400 ... | ... | | | |1600 |
| |2 |600 ... ... ... | |
| |3 |600 ... ... болуы | ... ... ... және ... ... ... ... суландыру
мөлшерін үнемдеу арқылы дақыл түсімін арттыруға болады.
Ең маңыздысы бастапқы суару кезеңінің қолайлы мерзімін өткізіп алмау
қажет. ... ... ... ... ... ... ең
қолайлы мерзімі - мамырдың екінші жартысы - маусымның басы. Осы орайда суды
үнемдеудің негізгі мақсаты - ... ... ... ... ... өсіп - ... ... және үшінші кезеңдерінде
топырак қабатын 0-70 см-де ылғалдандыру, ал екінші кезеңде өсімдік суды көп
қажет ететіндіктен ылгалдандыру ... 100 ... ... ... ... ... мен ... Ауданның суармалы жер бедерінің
күрделілігіне ... ... ... ... ... ... бөлінетіні
-топырақтың ирригациялық эрозиясын болдырмау. Райымбек ауданының ... ... ең ... ... - ... және ... ... бетін суару.
Ауыл шаруашылық дақылдарын суаруды ... ... ... ... және ... ... - суарылатын учаскені ... ... және ... ... тегістеу). Күрделі тегістеу жаңа жерді
игергенде және суармалы ... ... ... ... ... - жыл ... ... жинаганнан және топырақты негізгі өңдеуді
жүргізгеннен кейін жасалады.
Суарылатын танапта үйілген жалды, айырылған қарықты, айналма ... ... ... ... кейін пайда болған ойлы-қырлы жерлерді
тегістеу қажет. Топырақ ... ... ... ... ... ... ... Тегістеуді жүргізген кезде ізді 45-
50° бұрыштықта жыртылу бағытында алдынғы ізді келесі ізбен 20-30 см ... бір ... ... жүру саны ... ойлы - ... ... үш ... аспауы тиіс. Алғашқы екі жүрісті учаске
диагоналы бойынша ... тік ... ... егер ... ... ... еніске ... ... ... ... ... Бүндай суғаруда тар (1,8-5,0 м) және кең (10-30 ... ... Жер ... ... ... ... ... дейін)
топырақтың механикалық құрамы орташа және ауыр болғанда ... ... 30 м-ге ... кең жолақты, негізінен көп жылдық
шөпті суаруға қолдануға болады.
Қарықтап суару. Отамалы дақыл егісін қарықтап суару ... ... ... және басқа да арнайы түптегіш - қарықтауыш
құралдарымен қарықтарды ... Олар ... ... ... ... ... ... 70-90 см - терең (18-25 см); 60-70 см - ... ... см) және 45 см - ... (8-12 см). ... ... ... мен
шөптерді сепкен жылы қарықтап суаруға болады, онда себумен қоса қарықтыда
тіледі.
Суару сапасын жақсарту, суарушылардың еңбек ... ... ... ... үшін қарықа суару техникасының ... ... ... Суару техникасы элементтерінің айқындаушы параметрлері
-жердің еңістігі және топыраққа ... ... ... ... (6 кесте).
6 кесте - Қарықтап суару ... ... ... түрлері |Учаске еңістігі,|Суару ... |
| |0С° ... |
| | ... ... ... |
| | ... м | ... - қоңыр, орташа |0,01 |250 |0,5-0,7 ... ... ... | | | ... ... ... | | | |
| |0,02 |200 |0,3-0,5 |
| |0,03 |150 ... ... |
| |0,04 |100 |0,1-0,2 ... - ... ... |0,005 |300 |0,7-1,0 ... топырақ, судың | | | ... ... ... | | | |
| |0,01 |200 ... ... |
| |0,02 |150 ... дейін |
| ... |100 |0,1-0,3 ... ... ... ... ... ... топыраққа судың
сіңуіне байланысты 100-150 м, ал ... ... ... - 150-200 м ... ... -200-250 м, ... ... жердің еңістігі едәуір және орташа болғандықтан, әрі
жер бедерінің күрделі жағдайында қарықтарға су ... ... ... ... тиіс. Әуелі қарықтарға ағысы күшейтілген су жіберіледі, ал осы
су қарық аяғына жеткеннен кейін, су ... ... үшін оның ... ... есе ... Осындай режимде су шығыны едәуір кемиді. Суарылатын
қарықтығ, ұзындығы ... ... (50-200 м) ... ... ... ... ... азаяды. Сонымен қоса, су ағынының ауыспалы жүмсалуы ылғалды
біркелкі таратуға, яғни ылғалданудың біркелкілік ... 0,8-ге ... ... ... ... болашағы бар багыттың бірі - бір қарықты қалдырып
екіншісімен суару технологиясы, мұның өзі ... ... ара ... ықпал етеді. Бұл технология суды баяу және орташа сіңіретін
топырақтарда қолданылады. Мұндай ... ... саны екі ... ... нәтижесінде топырақтың ылғалдылығы төменгі деңгейде
сақталып, судың тереңге сіңіру мөлшері мен жер ... ... ... ... ... кезде олардың бас жағына полиэтиленді
түтікшені, сифонды, шымды және ... да ... ... ... ... су ... үнемделіп, суару сапасы жақсарады.
Күздік бидайды жалдап өсіру технологиясы
Соңғы жылдары ... және ... ... ... - ... ... ... жалға себу мен қарықтармен суару арқылы өсірудің
жаңа технологиясын ұсынады. Жалға ... ... ... ... әсіресе 10-20 см қабатытындағы нығыздығы шамалы болған жағдайда
жақсы өтеді және қатарлап себумен салыстырғанда ... 3-6 см ... ... ықпал етеді. Жалдап өсіру өсімдіктің қыстап шығуына,
әрі жалдың қолайлы жылу режимі арқылы ... ... ... ... ... ... ... ең қолайлысы - Алматы облысында ... ... ... ... ... ... 350 (7- ... Осы
орайда Алмалы сортын қос қатаршалап тұқымды себу мөлшерін небәрі 60 ... ... ... екі және үш қатаршалап сепкенде (себу мөлшері 100
кг/га) және Әритроспермум 350 ... - үш ... ... (100 ... ... ... көп қалыптасады. Жартылай интенсивті Стекловидная 24
сорты үшін ең ... ... кең ... 5 қатарлап себкенде (тұқымды ... - 180 ... ... Күздік бидайды жалдап өсірген кезде
арамшөппен күресу үшін ең ... ... ... ол ... түптену, масақтану кезінде механикалық өңдеу.
7 кесте - Тұқым себу әдістеріне және мөлшерлеріне байланысты күздік
бидай сорттарының ... ... ... ... ... ... | |
| ... | |
| | ... ... ... ... ... |220 |44,8 |45,1 |48,0 |47,3 ... ... 5|180 |45,2 |53,3 |51,0 |56,2 ... | | | | | ... 2 |60 |51,5 |48,5 |50,0 |58,9 ... | | | | | |
| |100 |50,7 |51,0 |52,7 |57,7 |
| |140 |52,1 |52,4 |51,1 |54,3 |
| |60 |50,1 |45,4 |50,9 |44,7 ... 3 | | | | | ... | | | | | |
| |100 |49,9 |52,8 |53,6 |51,9 |
| |140 |25,9 |51,8 |51,8 |51,8 ... ... ... ... өсіру, өсімдіктің өсіп жетілу
кезеңінде минералдық тыңайтқыштарды түптеп ... ... ... Бұл ретте фосфор тыңайтқышын қарық жалына 20-40 кг/га мөлшерде, ... 60 ... ... ерте ... ... ... ... бойынша күздік бидайды жалдап өсіру мақсатыңда Егіншілік
және өсімдік шаруашылығы ғылыми - ... ... ... ... және ... ... халықаралық орталығымен (СИММИТ) және
Ауыл шаруашылыгын ... ... ... ... жалдап егуге және сонымен қоса бір мезетте қарықты тілуді және
тыңайтқышты ... ... ... ... Бұл ... тобы жасалынып, сынақтан өтіп және сериялық шығарылуы ... ... ... ... ... теріскей және
теріскей - шығысындағы әртүрлі агроэкологиялық аймақтарда жүргізілген
тәжірибелер мен ... ... ... ... ... ... жалдап себу әдісінің келесідей ... ... ... ... 30-40 % ... ... ... қандыра суғару дер кезінде жүргізіледі;
- тұқымды себу мөлшері 2-2,5 есе кемиді;
- ылғал көбірек ... ... ... ... ... ... кезеңде өсімдіктер тез өсіп-жетіледі;
- арамшөппен күресуде механикалық әдістерді пайдалануға ... егу ... ... ... саны ... ... ... қалмауы кемиді;
- кешірек азотпен қоректендіру арқылы дән ... ... ... картоп өсірудің ерекшеліктері
Картоптың алғашқы шыққан жері Оңтүстік Американың ... ... оның ... ... ... теңіз деңгейінен 1500 м
биіктікте қалыптасады. Қазақстанның Оңтүстік-шығыс ... ... ... құрылымы мен ауа-райының жағдайы, картоп өндіруге,
әсіресе оның тұқым шаруашылығымен ... ... ... ... Сондай
өңірлердің қатарына Райымбек ауданы да жатады.
Картоптың ауыспалы егістегі орны. Картопты көптеген ... бойы ... ... ... бір ... пайдалану, өсімдіктің аурулары мен
зиянкесінің көбейуіне, соның ... оның ... ... әкеліп
соғады. Сол себепті ауыспалы егістегі картоптың алатын орны ерекше. Картоп
көптеген ауыл ... ... үшін ... алғы ... болып
есептеледі, себебі картоптан кейін танап қопсытылған және арамшөптерден
таза күйінде қалады. ... ... ... алғы ... ... ... ас ... пен сұлы қоспасы, таза сүрі және ... ... ... ... ... ... ... себілетін суармалы жерге лайықты
мынадай 4 ауыспалы егіс нұсқалары ұсынылады:
3. Бидай өсіп-өнген егісте қарасұлы шаршы метрде 12 ... ... ... - 0,075 л/га + ... 0,3 л/га ... ... 0,060
кг/га + Биопауәрді 0,5 л/га мөлшерде қолданган жөн. Аталған гербицидтермен
өңдеу нәтижесінде ... ... ... ... бірге
қосжарнақты, оның ішінде көпжылдық тамыр өркенді арамшөптер құриды.
4. ... ... ... ... ... 15 ... астам өскенде - ең
тиімдісі Пума суперді 0,6-0,9 л/га ... ... ... ... ... болып табылады.
Қорытынды
Таулы аймақта жүргізілген зерттеулерден алынған ғылыми деректерге
сүйене ... ... осы ... ... ... ... ... Әрине, егіншіліктің даму бағыттарын өндірісте жүзеге асыру озық
технологияны игеру, біржақты ... ... ... ... ... ... ... іс-шараларда топтастыра келе мынадай негізгі
мәселелерге назар аудару қажеттігі ... Егін егу ... ... ... ұсақ және ... жер ... біріктіріп ірі құрылымдарды жасақтау
арқылы ауыспалы егіс жүйесін енгізу және техниканы тиімді пайдалану;
2. Егін егу технологиясын толықтай ... үшін ... ... ... ... ... машина-трактор станцияларын құру;
3. Таяу жылдардын ішінде күздік бидай ... ... 20 ... ... 30 мың ... ... көлемін .....
га, рапсты .... га, асбұршақтың 5 мың га, ... ... 1 ... ... 5 мың га ... ... ... қабылдау;
4. Егіншілік мәдениетін арттыру мақсатында сүрі танаптардың күтімін ... ... яғни оны ... май ... ... ... ... арамшөптерден, оның ішінде жатаған бидайық пен қарасүлыдан арылу
шараларын бұлжытпай орындауды назарда ұстау;
5. Суармалы жерлерді ... ... ... ... іске қосу шараларын ұйымдастыру;
6. Аудан көлеміндегі тәжірибелі мамандарды, агрономдарды егіншілік ... және жас ... ... ... ... Ауылшаруашылық өнімдерін тікелей сату мөлшерін азайтып, олардан жоғары
қосымша құн түзетін өнімдер алуды жүзеге асыру, яғни ... ... - ... ... - май, ас ... - ... тағы сол
сияқты өнімдер алу;
8. Мал басының қарқынды өсуіне байланысты жайылымдарды және ... ... бас ... ... ... ... мәселесі - жоғары өнімді жаңа сорттарды ... ... ... ... ұйымдастыру шараларын назарда
ұстау;
10. Аудан ... ... ... ... ... ... мақсатында маркетинг қызметін жолга қою ... Жер ... ... сәйкес оны дұрыс пайдалану шараларына жеке ... ... ... ... өз ... ... падалану;
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Асанов К.А. ҚР, жайлымдылық шарушылықтарындағы шұғыл шаралар туралы//
Вестник с/х науки Казахстана. 1991. №4.
2. Абалкин Л. ... ... ... мен ... мемлекеттің
рөлі// Вопросы экономики. 1997.
3. Әубәкіров Я.Ә. 2030 жылға дейінгі стратегияняң экономикалық мәселелері
// 1997 жылғы 13-14 ... ... ... материалдары.
Алматы.1997.
4. Статисгикалық пресс-бюллетень. 1999. №1. 125-126-66.
5. ... Ғ. ... ... ... ... ... кезеқ
болашағы Алматы, 1998. 231-6.
6. Кейнс Дж. М. Жұмыспен қамту, пайыз. және ақша туралы жалпы теория. М.,
1993.
7. ... В. ... ... ... қаржы-несиелік әдістері М,
1993. 7-б.
8. Сатыбалдин А.А. Еліміздің агрокәсіптік кешені: ... ... ... әрі даму жолдары// Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясы:
мәселелер және оларды іске асыру жолдары. Алматы. 1998.
9. Сүлейменов Ж., ... М. ... ауыл ... ... ... ... 1998. №3
10. Қалиев Ғ.А., Сатыбалдин А.А. Шаруа қожалықтарының аймақтық үлгілері
және оларды дамытуды ... ... ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
Байқоңыр космодромы және оның Қазақстан биосферасына әсері9 бет
Биологиялық ырғақтар4 бет
Мақтаарал ауданы Арай а/ о ежелгі суармалы құмбалшықты сәл сортаңданған шалғынды сұр топырағының агрохимиялық көрсеткішінің динамикасы54 бет
Микроспоралардың даму сатысы28 бет
ОҚО Төлеби ауданы Зертас ауылы жағдайында сұлы дақылынан жоғары өнім алудың технологиясын жасау39 бет
Райымбек батыр7 бет
Қазақ жылқысының көне замандардағы тарихы. Жылқының арғы тегі5 бет
Үйсін, қаңлы, ғұндар7 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь