Жамбыл облысының қонақ үй шаруашылығының қазіргі жағдайы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 ҚОНАҚ ҮЙ БИЗНЕСІНІҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТУРИЗМГЕ ӘСЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.1 Қазақстандағы туризм және қонақ үй бизнесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Қонақ үй шаруашылығы, қызмет көрсету сферасының секторы ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.3 Қонақ үй бизнесі дамуының халықаралық тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2 ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫНДАҒЫ ҚОНАҚ ҮЙ ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ЖАЙ.КҮЙІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.1 Ежелгі қонақ үйлер жайлы деректер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.2 Облыстың қонақ үй шаруашылығына жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ...25
2.3 Облыстағы туристік нарықтың қонақ үй шаруашылығының дамуына әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
3 ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫНДА ТУРИСТІК КЛАСТЕРДІҢ ҚАЛЫПТАСУ МЕХАНИЗМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41

3.1 Туристік кластердің қалыптасуы және дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41
3.2 Облыстағы туризм кластерін дамытумен қатар іске асатын инвестициялық жобалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46
3.3 «Батыс Европа.Батыс Қытай» инвестициялық жобаның облыс қонақ үй шаруашылығына қосар үлесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
Туризм көптеген елдердің экономикасына әсер ететін маңызды әлуметтік және экономикалық құбылыс болып табылады. Бұл сала мұнай-газ, тамақ, көлік өнеркәсібі салаларына салынатын инвестициялық салымдардың тиімділігімен салыстырғанда жоғары табысты сала болып табылады. Дамыған елдердің экономикалық саяси және әлуметтік тұрақтылығын қолдаудың әлемдік тәжіриебиесі мен практикасы, елдердің географиялық жағдайы, олардың табиғи-климаттық ресурстары және көрікті жерлері болып табылады.
Ұлттық экономиканы реформалау басқарудың механизмдері мен инструменттерін қайта бағыштау туристік ұйымдардың қызметі жүйесіне едәуір өзгерістер енгізді және бірқатар маңызды мәселелерді қалыптастырды. Бұған қоса олар дұрыс демалуды қамтамасыз етуде және Қазақстан халқының денсаулығын нығайту тәрізді маңызды әлеуметтік міндеттерді шешуде үлкен роль атқарды. Осыған байланысты ел президентінің Қазақстан халқына 2005 жылдың 18 ақпанында жолдаған жолдауында еліміздің экономикасының шикізатты емес саласында ұзақ мерзімді мамандануын анықтайтын болашағы зор кластерлердің бірі туризм болып анықталды, ол республикамыздың қазіргі инфрақұрлымының қалыптасуына және республика аймақтарының дамуына ықпал етеді. Дүние жүзілік туристік ұйым болжауымен, туризімнің дамуы жаңа аймақтардың пайда болуы есебінен жүзеге асуы тиіс, өйткені әлемдік туристік рыноктың дәстүрлі аудандары іс жүзінде рекреацялық сыйымдылық шегіне жетті. Осыған байланысты Қазақстанда туристік қызметтің әлемдік рыногінде өз орнын алуына бірегей мүмкіншілік туды. Соңғы он жылдықта Қазақстан туристік нарыққа белсенді түрде кіреді. Дегенмен туризмнің индустриясын басқару мәселелері аз зерттелген болып табылады. Бұған қоса нарықтық қатынасқа өту жаңа ұйымдастыру формаларын және басқару қатынастарын пайдалану есебінен туристік мекемелерде бәсекелес артықшылықтардың пайда болуына байланысты жаңа проблемаларды шешуді талап етті. Бұл өз кезегінде олардың потенциялын зерттеуді және даму болашағын анықтауды талап етті. Сонымен туристік қызмет нарығын басқару проблемасы Қазақстанда ерекше өзектілікке ие болады және терең теориялық зерттеуді кешенді талдауды, сондай – ақ осы бағытта негізделген ұсынымдарды дайындауды қажет етеді.
Қазақстанда қонақ үй секторы ұзақ уақыт бойы коммерциялық жылжымайтын мүліктің офистік және сауда секторларының неғұрлым талап етілетін көлеңкесінде қалып отырды.
Республикада қонақжайлылық индустрия кәсіпорындарының дамуында негізгі тенденцияларға (беталыс) тек қана соңғы 10 жылдағы анық белгіленген тендецияларды (беталыс) жатқызуға болады:
- қонақ үй және мейрамхана ұсынысының мамандандырылуын тереңдету
- халықаралық қонақ үй және мейрамхана жолдарын құру
- кішігірім кәсіпорындар жүйелерін дамыту, қонақжайлылық индустриясына жаңа компьютерлік технологияларды енгізу.
1 Назарбаев Н.А. Казахстан на пути ускоренной экономической, социальной и политической модернизации. Послание Президента РК народу Казахстана от 18 февраля 2005 г. Промышленность Казахстана – 2005 г №1 (28) 4-11 с.
2 Пузакова Е.П, Честникова М.Ш Международный туристический бизнес М,: Экспертное бюро. 1997. - 176 с.
3 Ефремова М.В. Основы технологии туристского бизнеса: учебное пособие, М,: Ось -89, 2001. - 192 с.
4 Здоров А.Б. Экономика туризма. Учебник . М,: Финансы и статистика, 2004. - 267 с.
5 Портер М. Конкуренция, СПб,: Вильямс, 2001. -175 с.
6 О туризме в Республике Казахстан в 2000 году.Агентство Республики Казахстан по статистике. Алматы, 2001. - 92 с.
7 Богоболов В.С., Орловская В.П. Экономика туризма. Учебное пособие для студентов высших учебных заведений. М,: Академия, 2005.- 192 с.
8 Кулибаев А. Туризм на Шелковом пути как фактор устойчивого развития (на примере Алматинской области). Транзитная экономика, Алматы,2000. 49-53 с.
9 Мыңжанова Г.Т. Халықаралық туризмнің Қазақстан экономиксының дамуына әсері //материалы международной научно- практической конференции// Центральная Азия и Казахстан в фокусе современных международных отношений.11-12 апреля 2001 года.-Алматы, 2002.- Б 238-246.
10 Уайсова А. Проблемы развития туризма в Казхстане //материалы международной научно- практической конференции (29-30 апреля 1999 года).-Алматы, 2000.- С 311-314.
11 Тынчева З.В. Особенности организации международных транспортных путешествий //материалы международной научно- практической конференции (29- 30 апреля 1999 года)// Международные отношения: теория- практика- поиск//, -С 315-318.
12 Зорин И.В., Каверина Т.П., Квартальнов В.А. Туризм как вид деятельности Учебник. М,: Финансы и статистика, 2001.- 288 с.
13 Кельбуганова Л. Казахстанский туристский продукт в кластерной политике: Экономика и статистика,- Алматы, 2005.- С 126-129.
14 Жамбыл облысы энциклопедиясы, Алматы, Атамұра, 2006. -Б 11-45.
15 Қазақ ССР тарихы, Т-2, Алматы, 1979.-Б 18- 20.
16 Әбілдаұлы Б. Талас-Тараз, Алматы, Санат, 1998.-Б 200-203.
17 Агеева Е.А . Отчет о раскопках на городище Тараз в 1961г, Алматы, 2001.-Б 38-45.
18 Байпаков К. Древние города Казахстана, Алматы,1998. - Б 35-42.
19 Байпақов К. Ұлы жібек жолы және ортағасырлық Қазақстан.
Алматы, 1992. 34- б.
20 Марғұлан Ә. Таңбалы жас жазу,Алматы, Жалын, 1997. 209-б.
21 Бернштам А.Н Памятники старины Таласской долины, Алматы.
1941.12- б.
22 Бернштам А.Н Жетісу археологиялық экспедициясының еңбектері
(1936-1938 жж.), Алматы, 1949. –Б 190-192.
23 Бартольд В.В. Очерк истории Семиречья. Т-2.,1963. с-39.
24 Бернштам А.Н Археологические работы в Казахстане и Киргизии в
1938-1939 гг.,Алматы, 1984. 58-с.
25 Досымбаева А. Меркі-Жетісу түркілерінің киелі түрі, Тараз, Сенім, 2002.10- б
26 Көне Тараз.//материал жинақтары//, Алматы, 2001.131- б.
27 Қала мен дала, № 371- 18.Егемен Қазақстан, 15 мамыр,2005. 8- б.
28 Қазақ Ұлттық энциклопедиясы.Т-9. -Б 31-37.
29 Қазақстан тарихы 4 томдық.Т-2. Алматы, 1998.-Б 38-41.
30 Чудновский А.Д. Гостиничный и туристический бизнес. М,: ЭКМОС, 1998.
- 352 с.
31 Қазақстан туризмі 2003 жылы. Статистикалық жинақ Алматы, 2004. -Б 128-129.
32 Қазақстан туризмі 2004 жылы. Статистикалық жинақ Алматы, 2005. - 136 б.
33 Қазақстан туризмі 2006 жылы.Статистикалық жинақ Астана, 2007. - 132 б.
34 Қазақстан туризмі 2007 жылы. Статистикалық жинақ Астана, 2008 - 128 б.
35 Қазақстан туризмі 2008 жылы. Статистикалық жинақ Астана, 2009 - 132 б.
36 Қазақстан туризмі 2009 жылы. Статистикалық жинақ Астана, 2010 – 132 б.
37 Қазақстан туризмі 2010 жылы. Қысқаша статистикалық жинақ Астана, 2011 - 128 б.
38 Закон РК «О туристической деятельности в Республике Казахстан от 13 июня 2001 г. №211-11.Казахстанская правда, 27 июня, 2001-2 с.
39 Даутбаев М.А, Мусреталиева Ж.Б. Мавзолей Карахана и Айша -биби,- Тараз, 2007.- 56 с.
40 Смыкова М.Р. Туризм: экономика, менеджмент и маркетинг. Учебник, Алматы, Нур-пресс, 2007. - 220 с.
41 Қазақстан қорықтары, Алматы, Ғалым, 2002. - Б 13-19.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................3
1 қонақ үй ... ... және оның ... ... ... және ... үй
бизнесі.................................................5
1.2 Қонақ үй шаруашылығы, ... ... ... ... ... үй бизнесі ... ... ... ... ... үй ... ЖАЙ-
КҮЙІ........................................................................
...................................................19
2.1 ... ... ... ... ... қонақ үй ... ... ... ... ... ... үй ... дамуына
әсері.......................................................................
......................................................33
3 ... ... ... ... ҚАЛЫПТАСУ
МЕХАНИЗМІ...................................................................
.........................................41
3.1 ... ... ... және
дамуы...............................................41
3.2 ... ... ... ... ... іске ... ... «Батыс Европа-Батыс Қытай» инвестициялық жобаның облыс қонақ ... ... ... ... ... ... ... экономикасына әсер ететін маңызды әлуметтік
және экономикалық құбылыс болып табылады. Бұл сала мұнай-газ, тамақ, көлік
өнеркәсібі ... ... ... ... ... жоғары табысты сала болып табылады. Дамыған ... ... және ... ... қолдаудың әлемдік
тәжіриебиесі мен практикасы, елдердің географиялық жағдайы, олардың табиғи-
климаттық ресурстары және көрікті ... ... ... ... ... басқарудың механизмдері ... ... ... ... ... қызметі жүйесіне едәуір
өзгерістер енгізді және бірқатар маңызды мәселелерді қалыптастырды. Бұған
қоса олар ... ... ... ... және ... халқының
денсаулығын нығайту тәрізді маңызды ... ... ... ... ... ... ... ел президентінің Қазақстан халқына 2005
жылдың 18 ақпанында ... ... ... ... шикізатты
емес саласында ұзақ мерзімді мамандануын анықтайтын ... ... бірі ... ... ... ол республикамыздың қазіргі
инфрақұрлымының қалыптасуына және республика аймақтарының дамуына ... ... ... туристік ұйым болжауымен, туризімнің дамуы жаңа
аймақтардың пайда болуы есебінен жүзеге асуы тиіс, өйткені әлемдік ... ... ... іс ... ... сыйымдылық шегіне жетті.
Осыған байланысты Қазақстанда туристік қызметтің әлемдік рыногінде өз орнын
алуына бірегей ... ... ... он ... ... туристік
нарыққа белсенді түрде кіреді. Дегенмен туризмнің индустриясын ... аз ... ... ... ... қоса ... ... өту
жаңа ұйымдастыру формаларын және басқару қатынастарын пайдалану ... ... ... ... ... ... ... проблемаларды шешуді талап етті. Бұл өз кезегінде олардың потенциялын
зерттеуді және даму болашағын анықтауды талап ... ... ... ... ... проблемасы Қазақстанда ерекше өзектілікке ие болады және
терең теориялық зерттеуді кешенді талдауды, ... – ақ осы ... ... ... ... ... қонақ үй секторы ұзақ уақыт бойы коммерциялық ... ... және ... ... неғұрлым талап етілетін
көлеңкесінде ... ... ... ... ... ... негізгі
тенденцияларға (беталыс) тек қана соңғы 10 ... анық ... ... ... ... ... үй және мейрамхана ұсынысының мамандандырылуын тереңдету
- халықаралық қонақ үй және мейрамхана жолдарын құру
- кішігірім кәсіпорындар жүйелерін ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың мамандандырылуын тереңдету халықаралық
тізбектің құруы ... ... ... ... оның өзі ... жоғары стандарттарымен алға басуында және дайындалуында үлкен
рольді атқарады.
Мақсаты: ... ... ... үй ... ... ... баға беру.
Міндеттері:
1.Қонақ үй бизнесінің туризмге әсерін қарастыру, оған ... ... ... ... үй ... жай ... көрсету.
3.Жамбыл облысы туризм кластерінің қонақ үй ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру шарттары
келтірілген: түсінігі, элементтері, олардың арасындағы өзара байланыс.
Жұмыстың екінші тарауында Жамбыл облысы туристік рыногінің, қонақ үй
шаруашылығының ... ... және ... баға ... Орындалған
талдаудың негізінде туризмнің облыс экономикасының саласы ретінде өте нашар
дамығандығы анықталды.
Жұмыстың үшінші тарауында облыстағы ... ... ... моделі келтірілген, осы саланың маңызды ... ... ... үй ... дамуы және оның туризмге әсер
1.1 Қазақстандағы туризм және қонақ үй ... - ... ... іскерлік және өзге мақсаттарда қатарынан
бір жылдан аспайтын кезең ішінде саяхаттайтын және ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын адамдар қызметі.
Туристік бизнес - ... ... ... тез дамитын
салаларының бірі. Халықаралық туризм үш ірі ... ... ... және ... ... ... кейін кіреді. Басқа ақпараттар
бойынша туризм әлемдік шаруашылықтың ең тиімді ... ... ... ... жер ... барлық жұмыс күшінің 60 пайызы жұмыспен
қамтылған.
Әлемдік табыс туризмнен 1998 жылы әуе ... ... ... ... 44467 ... $ ... жылы ол 372 ... $,
1950 жылы 261 млрд $ құрады.
Болжамға сәйкес 2000 жылы туризмнен алынған табыс әлемде 621 млрд ... 2020 жылы ол ... ... ... ... ДЖС ... ... 2010 жылы туристердің саны 1018 млн адамға дейін ұлғаяды [2].
Туризмнің әлемдегі маңызы әрқашан өсіп ... бұл ... ... туризмнің әсерінің өсуімен байланысты. ЕҚ елдерінің
және басқада өнеркәсіптік дамыған елдерде туризмнен алынатын ... ... ... 5,5 ... ... бизнес кәсіпкерлер үшін әртүрлі себептермен тартымды:
- алғашқы инвестиция көлемінің ... ... ... ... ... ... ... жоғарлығы;
- шығынның өтелу уақытының төмендігі;
Туризмнің тиімділігі келесі функциялардың жиынтығынан тұрады:
1.Туризм валюталық түсімнің көзі және ел ішіндегі халықты жұмыспен ... ... ... ... ... ... осы салаға қызмет көрсететін салаларды дамыта отырып экономиканың
диверсификациялануына ықпал етеді; құрылыс, сауда, ауыл ... ... ... ... ... ... қарамастан батыс елдерінің престижін нығайтатын,
оның маңызының әлемдік қоғамдастық және қатардағы азаматтар алдында өсуінің
мықты факторларының бірі болып ... ... ... ... дамуы
бірқалыпты болмайды: ең жоғары өсу қарқыны Азия және Тынық Мұхит елдерінде
күтіледі, ... және ... ... ол ... ... ... болады.
Кесте 1
2020 жылға туристтерді қабылдау бойынша алғы шептегі елдер [2]
|Ел ... ... ... ... – ғы |
| ... млн адам. |үлесі ,% |жылдық орташа |
| | | ... өсу ... ... |137,1 |8,6 |8,0 ... |102,4 |6,4 |3,5 ... |93,3 |5,8 |1,8 ... |71,0 |4,4 |2.4 ... |59,3 |3,7 |7,3 ... |52,9 |3,3 |2,2 ... |52,8 |3,3 |3,0 ... |48,9 |3,1 |3,6 ... |47,1 |2,9 |6,7 ... |44,1 |2,7 |4,0 ... ... ... отырғанымыздай 2020 жылы Қытай адамдар
көп келетін туристік орта болуы тиіс. ... ... өсу ... ... ... ... де күтілуде. Қытай мен Гонконг үлесі туристердің жалпы
әлемдік ағымынан 12,3 ... ... ... ... өзгеріс Ресейде
болжамдалуда: 2020 жылы елден шығатын туристердің саны 1,5 ... ... ... ішінде Чехия үлкен жетістікке қол жеткізеді. ... ... ... ... жеке ... ... ... арасында әлеуметтік байланыстарды өзара байыту үшін
туризмнің маңызын және рөлін асыра бағалау мүмкін ... ... ... ... ... маңызды орынға ие. Оның дамуы жұмысшы
орындарының кеңейтілген нарығын көрсетеді [4].
Халықтың едәуір туристік ... ... ... ... және ... елдерінде күтілуде, мұнда осы елдердің бір ... ... шет елге шығу ... ... ... ... ... басқа
көптеген елдерде туристік қозғалымдар айтарлықтай төмен.
Кес ХХ ғасырдың соңында ХХІ ғасырдың басында туризм толық халықаралық
және интернационалдық болды, мұның ... екі ... ... ... ... бір жағынан туристік кәсіпорындардың табысын көбейту, үлкен
пайда алу үшін ... ... жүзі ... ... ... кеңейтеді,
екінші жағынан тиімді болу үшін туристік бизнес ... ... ... [5].
Кесте 2
2020 жылға туристтердің шығуы бойынша алғы шептегі елдер [2]
|Ел ... ... ... ... |
| |млн адам ... ,% ... |163,5 |10,2 ... |141,5 |8,8 ... |123,3 |7,7 ... |100,0 |6,2 ... |96,1 |6,0 ... |37,6 |2,3 ... |35,4 |2,2 ... |31,3 |2,0 ... |30,5 |1,9 ... |29,7 |1,9 ... |788,9 |49,2 ... ... ... үй ... ... да, және «Холидей
Инн», «Нур-туристик» және т.б агенттік – ... ... ... ... ... ... емес дамиды, және де көп жағдайда жиірек
келесі туристік ... ... ... Еуропа, Америка, Шығыс Азия мен
Тынық мұхит ... ... ... ... ... ... Азия. Дүние
жүзінің аймақтарға пропорционалды емес ... ... ... ... ... ... берілген аудандардың бірдей емес территориялары салыстырмалы
сипаттама жүргізуге мүмкіндік ... ... ... ... ... әр түрлі бөліктерінің дамуын салыстыру мүмкін емес ... тек ... ғана ... ... соңғы он жылда туризмнің артуы және туристік пайданың өсімі
өзгеріссіз және ол ... ... ... ... және Оңтүстік Азия
аймақтарында байқалады. Өздерінің ... ... ... ... ... ... көрсетудің әжептеуір маңызды ... ... өзі ... ... ... ... маркетолог және
кәсіпкерлердің едәуір қызығушылығын тудырады.
ХХ ғасырдың соңында және ХХІ ғасырдың басына дүние жүзінде туризмнің
өсуі және ... ... ... ... деп ... ... ... аймақтарында болып жатқан ... ... ... 1997 -1998 жылдары туристік бизнесте қандайда бір құлдырау
байқалса да туристтер саны орташа есеппен ... 4% - ... ... ... ... ... ... елдері, Шығыс Азия және Тынық
мұхиты аймақтарында туризмнің ... ... ... ... ... ... төмендеуіне қарамастан, ол келушілер саны бойынша
(385,9 млн. адам 2003 жыл) ... ... ... шығу және ішкі ... сферасында қонақ үй бизнесі туристер
үшін қызмет көрсетудің бүтін ... ... және ... ... ... ... қабілетті Қазақстанда туризм дамуының
болашағын анықтаушы негізгі факторы болып табылады.
Туристік ... ... ... ... үй ... ... ... көрсетулерге жатқызылады. Олар қазіргі ... ... ... өзі отандық туризм дамуында олардың ролін
арттырады, сондай – ақ ... ... үй ... үшін ... дайындау
жүйесінде белгілі есептерді қояды.
Қонақжайлылық индустриясы ұжымдық және дербес орналастырудың әр түрлі
құралдарын құрайды: отельдер, қонақүйлер, мотельдер, ... ... ... ... туристік баспаналар, сондай – ақ ... ... жеке ... ... ... ... бір түрі ... қонақүй индустриясы қонақ
үйлерде, мотельдерде, кемпингтерде және орналастырудың ... ... ... ... ... ... тұруды ұйымдастыруды және қызмет
көрсетуді ұсынады.
Көрсетілімнің ең ... және ... ... республиканың
оңтүстігінде орналасқан Қазақстанның ең бірінші жаңа қоныстанушылар ретінде
белгілі қоныстану пунктері, ... ... ... Баба – ата, ... ... Мерке, Талхиз (Талғар), Қойлық (Талдықорған) [13].
Сол кезде ... ... ... өз ... ... ... басталып біздің эрамызға дейінгі республикамыздың бай
тарихы, сирек материалдық тарихи ескерткіштер, өз тұрмысымыздың ... ... ... ... және оның ынтымақтастығына
дайындығы – мұның барлығы туристік индустрияның қарқынды дамуына ... ... ... ... емес уақыттарды басынан өткізуде.
Қазақстанға шетел қонақтарының келуі мен ... шыңы 1994 ... бұл ... ... ... жеке және ... мақсатымен
демалысқа 450 мың туристер келді.
Бірақ, 1996 жылы олардың саны 141,1 мың адамға дейін төмендеді. Шетел
туристерінің келу мерзімі де ... ... ... үшін республикамызға
да қызығушылық төмендеді, мұның өзі ... ... және ... ...... базасының
әлсіздігімен түсінідіріледі. Қолымыздағы бар ... ... және ... ... өте ... ... бұл отандық туристік қызмет көрсетудің бәсекеге қабілетсіз
екендігін ... ... ... ... ... ... жеке жоғары классты отельдер көрсете алады: « Хайят-Ридженси » және ... 5 ... ... Достық « Интер Отель», 3 жұлдызды
«Астана», «Премьер ... ... ... Арасан» тамаша шатқалында
орналасқан «Кумбель» VIP-Отель, сондай-ақ ... ... ... бес ... ... ... ... қызмет көрсетілуі өте
қымбат және шетел азаматтарының шамалы ғана бөлігі пайдаланады ... ... ... ... ... ... ... тигізді.
Көшпелі туризм дамуын тоқтатушы факторларына сүйене туристік сапарлар
құрылымын жақсартуға және ... ... әсер ... ... ... әсерін мойындау керек, яғни шетел валюталарын жоғары сатып алу
қабілеттілігі; шетел компания капиталдарының ... кең ... ... ... нарығының бар болуы; Қазақстан және ТМД-ның үлкен бөлігі
бойынша еркін ауысуы, сондай-ақ шетел қонақтарын қабылдауға ... ... ... ... жылдың І жарты жылдығына сәйкес олар 1197,4 ... ... ... ... қызмет көрсетілді, қызметтің негізгі ... 1055,4 млн. ... ... ... Соның ішінде мемлекеттік
меншік формасындағы туристік кәсіпорындар 15,4 млн.тг. (қызмет көрсетілді –
14,1 млн.тг.), жеке ... – 1174,9 ... ... ... ... ... – 7 млн.тг. (қызмет көрсету – 6,9 млн.тг).
Ағымдағы жылдың І ... ... ... кәсіпорындардың
шаруашылық қызметтің нәтижесі олардың өзін-өзі ақтамаушылығын көрсетті және
ол 25,9 млн. теңге ... ... ... ... кәсіпорындардан
қорларға түскен аударымдар мен бюджетке түскен ... 36,4 ... ... ... ... үй шаруашылығының жұмыс
қарқындылығы өседі: бір адамға шаққанда тәулігіне бір нөмер үшін 773 ... ... ... 7213 ... ... желтоқсан айы, едәуір табыста
өседі.
Туризмді дамыту үшін туризім сипатамасын өзгерту ... ... ие. ... ... ... топтық туризмді ... сол ... ... ... ... ... ... бөлігі жеке саяхаттануды құмартады. Туризм индустриясының алдында
көтерілген мәселелерді шешу үшін ... ... ... әр-
түрлі формаларын пайдалану қажет: шетел инвесторларымен бірігіп фирмаларды
құру, жаңа туристік объектілерді салу, жеке бастамаға (инициатива) ... ... үй ... ... ... ... ... қажет, онда атап өткен сфералардың жұмыс істеуі және дамуының
барлық қызықтыратын жақтарын (мемлекттік ... ... ... статистиканы және т.б.) толық көлемде бейнелеуге ... және ... ҚР ... ... ... кедендік қызметпен іскерлік байланысты тәртіпке келтіру.
Саланың көріну келешектері үміттендіреді. Мамандар дүние жүзілік туристік
нарықта ҚР- ның мәні әрі ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылуын армандай отырып, негізгі және шұғыл міндет-
саланың қазіргі инфрақұрылымын, және ең алдымен, халықаралық стандартқа
жауап ... ... ... құру ... ... есте ... ... үй шаруашылығы, қызмет көрсету сферасының секторы
ретінде
Алғашқы қонақ үйлердің пайда болу уақытын тура айту мүмкін емес. ... ... ... дәуірлерде тамыр жайған. Адам баласы саяхаттап
бастағаннан бері,уақытша тұратын жерлерде керек болды. Ежелгі ... ... ... – ақ ... ... ... ... қолданылатын болған.
Алайда ең алғашқы қонақ үйлер Римда пайда ... еді. Дәл осы ... ...... ... әлем ... ... міндетті
болды. Осындай жүйенің дамуының нәтижесінде саяхатшыларға ыңғайлы қонақ
үйлер мен ... ... ... ... ... ... отыр. Римдегі
театрларда өткізілетін көріністер көрермендері тұрақты жерді керек етті.
Кейде жаңбыр жауғанда ... ... үшін ... ... жерлерде
соқпаған. Осындай жағдайларда жоғарғы үстемтап ... үшін ... ... ... ол ... мен ... ... өз жағдайын
өзі жасаған. Үй жайлар үшін бағалар тұрақты ... ... баға ... ... ... болған. Қонақ үйлерде барлық
жағдайлар жасалмаған болса да, бірақ олар демалу үшін ... ... ... ... ... Орта ... Европада қонақ үйлер жеке
меншік болды, соған орай саяхатшылар әр үйге қонақтайтын болған. ... ... ... ... ... да ... – бірте дамыды [4].
Алғашқы отельдер Францияда ... ... Олар ... ең ... ... қорғандар болды. Дәл осы жерде сыйлы ... ... 1829 жылы ... ...... ... Бұл ең ... люкстық жасалған отельдер болды, яғни әр номердің өзінің кілті және
ыңғайлы ... ... ... Бұл ... ұзақ ... стандартты отельдері болды.
Орта ғасырларда Қазақстанда сауда – саттық орталықтарының жандарынан
қонақ үйлер ашылды. Ол кездегі қонақ үй «керуен ... деп ... ... ... ... ... ... – сарайында ас дайындайтын
бөлмелер, жолаушылар қонатын ... ... ... бөлмелері болды.
Керуен– сарайының бастығы жолаушылардан белгілі бір мөлшерде төлем ... ... үй ... өсуі ... ... кейін
білінді. Бұл қонақ үйлердің барлығы ресейлік үлгіде ... ... ... ... дәрежесі төмен болды. 1829 жылы Бостонда дүние
жүзіндегі алғашқы отельдер жұмыс ... ... , ... ... ... оның ... мен ... артта қалып қойған
еді. ... ... ... ... және ... емес салалардың
дамуы қонақ үй шаруашылығының жаңа ... ... ... ... ... жылы ... «Чайка» қонақ үйі салынды. 1937 жылы Алматы
қаласында «Иссак» қонақ үйі ... 50 ... аяғы мен 60 ... ... үй ... салу ... 70 – 80 ... эксплуатацаяға
жаңашаланған, жоғары классты, ыңғайлы « Алма – Ата», «Қазақстан», «Отырар»,
«Достық» тағы басқа қонақ үйлер берілді. Алайда олардың ... ... ... ... істеді..
Нәтижесінде олардың арасында бәсекелестік болған жоқ. Біреулерінде
қаржы өте көп ... ал ... ... ... мүлдем болмады. Ұсыныс
пен сұраныс мүлдем зерттелмеді. Қонақ үй шаруашылығы халықаралық ... ... яғни ... жүзілік аренаға шықпады. Және оның жұмыс ... ... ... ... дейін және қазір де дамудың қамтамасыз
етілуі жоқ.
Мамандардың дайындығы, зерттеулердің ... ... ... ... көрсетудің төменділігі.Соның салдарынан қазірде қонақ
үй шаруашылығы дүниежүзілік алдынғы қатардағы қонақ үйлермен ... ... ... үй ... ... ... бар. Қонақ үй шаруашалығы
көптеген өзгерістер мен жаңашаланудың ... ... ... ... ... Бүгінгі таңда қонақ үй кәсіпкерлігі қызмет көрсету саласындағы
ең ... ... ... сала болып отыр.
XIX ғасыр аяғындағы алдыңғы қатарлы дамыған мемлекеттердегі қонақ үй
шаруашылығынынң дамып, ... ... ... жүзінің экономикасына әсер
етті.Маркетингтің дамуы жаңа нарықтық философияны ашылуына алып ... ... табу ... ... ... ... ... Осы қонақ
үй шаруашылығы басқа қызмет көрсету саласы сияқты жүктеу және ... ... ... ... ... басқалардағыдай қонақ үй
кәсібінде де түрлі баға өзгерістері, түрлі жеңілдіктер болды. ... ... ... ... ... одан бетер арттыра түсті.
Сондықтан енді барлық көңіл жарнамаға бөлінді. Яғни, қонақ ... ... мен ... ... көрсетілді. Бүгінде қонақ үй
туралы барлық мәліметтерді дүние жүзінің кез – ... ... ... ... Оны ... желісі, жүйелік каталогтардан табуға болады. Ғылыми
технологиялық прогресс ... ... ... ... ... үлес қосуда [4].
Мысалға айтатын болсақ, көлік жүйесінің дамуы әлемнің әр түкпірінде
қонақ үйлердің ашылуына түрткі ... ... ... ... үй ... орналастыруда бас факторы болудан қалды.
Қызмет көрсету деңгейін, олай болса табыс деңгейін көтеруге шақыратын
орналастыру құралдарын техникалық және технологиялық ... ... ... ... ... техникада білгір саяхатшыға «жолдағы офисті» ұсыну;
қонақ үй шаруашылығында ... және ... ... ... ... ... ... жетістіктер қатарына броньдалған компьютерлік
бағдарламалар, әрбір жеке нөмірлердің шоттарын және түгел барлық ... ... ... ... ... ... ақпаратты сақтау.
Тұрудың қауіпсіздігін көтеру мақсатында көптеген қонақ ... ... ... ... ... үшін ... пластикалық карточкалар негізінде
электромагнитті ... ... ... Компьютерлік будильниктер,
электронды дауыс хабарлары, электронды сигналды беру ... ... ... ... әдеттегідей болды.
Ғылыми техникалық прогресс басқару ғылымына да ... ... ... өндірістік психологиялық факторының үлкен есебінде және «кері
байланыс жүйесінің дамуында бейнеленеді» [7].
Қонақ үй шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... Табиғи баланстың сақталуы, ... ... мен ... ... ... ... пайдалы өнімге
айналғанда тұйық циклды өндіріс технологиясының ... ... ... ... ... ең ... оны тұтынушы қалайды.
Қазіргі дүниеде қонақ үй шаруашылығының тағы бір ерекшілігі осы
секторды ... ол ... үй ... ... ... ... қарастырылады, онда тәуелсіз қонақ үйлер санының көп болуы
[3].
Монополия, ірі қонақ үй ... ... ... ... , ... «Риджент Интернешинл Хаутелз», «Маритин» және т.б. қонақ үйлері
ең танымал.
«Тәуелсіз кәсіпорын» түсінігі мәні ... ... ... ... осы ... ... ... бойынша (тәуелсіз қонақ үйлер,
басқарудағы қонақ ... ... үй ... мен франчайзинг) басқарудың
түрлі әдістері деп түсіндіріледі.
Ірі қонақ үй корпарациялары ... ... ... ... ... және орталықтандырылған жеткізу есебінен осы ... ... ... ... ... үшін ... жеке қызмет
көрсету үлкен дәрежеде сипатты. ... ... ... көп ... ... ... мен формаларының палитрасын кеңейтеді және
клиенттер үшін таңдаудың неғұрлым кең ... ... ... ... үй ... маңызды ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі
елдерде орналасқан қонақ үйлер үшін бірыңғай стандарттарды енгізу, біліммен
алмасу, жұмысшы күшінің миграциясы, броньдаудың ... ... ... кері ... тәуелсіздікке ұмтылу (мысалы, тәуелсіз қонақ үйлер).
Кез келген экономикалық құбылыс саяси, экономикалық және әлеуметтік
процесстері жиынтықтарының өзара ... ... ... ... ... ел үшін оның ... кез келген этапында бұл бірлік нақты
өзара келісілген сипатқа ие. Одан мынаны ... ... ... өтудің
теориялық және практикалық мәселелері өндірістік ... ... ... ... ... ... да бір экономикалық құбылысты зерттеуде дұрыс дайындалған ... ... ... жаңа ... алу үшін ... ... ... жетілдіруде әрекеттенуші себеп – салдар ретінде роль атқарады.
Сондықтан да ... күні ... ... ... және негіздеуді
қажет ететін мәселелер жиынтығында қызмет көрсету мәселесі, оның ... үй ... ... ... ... ие ... үй ... – туристік - ... ... ... ... ... бірі ... ... Саяхаттану уақытында
туристке ұсынылатын қызмет көрсету комплекстерінің ішінде қонақ үй ... ... ... ие. Басқа қызмет көрсетудің белгілі жиынтығымен
уақытша тұратын үйді ұсынатын орналастыру кез-келген туристік бағдарламаға,
әрбір турға негізгі бөлігі ... ... үй ... немесе қонақ үй индустриясы қонақжайлылық
саласының маңызды құрама бөлігі ... ... Ол ... кафе,
көлік және экскурсияларды органикалық және табиғи ... ... ... тізбегімен байланысады.
Қызмет көрсету сферасының секторы ретінде қонақ үй шаруашылығына
барлық сипаттамалар тән. Қызмет ... ... ... ... ... емес ... өзара әсер ету процесінде құрылады және зат
ретінде емес, қызмет ретінде тұтынылатын ... ... ... құны ... ... ... сферада қызмет көрсету өндірісі көлікте
және байланыста, саудада және қоғамдық ... ауыл ... ... және материалдық- техникалық қамтамасыздандыруда
жүзеге асады. Материалдық емес өндіріс сферасында барлық бөлімшелер ... ... ... ... үй ... қоса ... қызмет көрсету
сферасының барлық салаларына келесі ... ... ... ... оның ... ... ... болмашы тауарлар қандай да бір кәсіпорында құрылады, ... ... ... онда олар ... сатылады, келесі кезекте
тұтынушылар оларды пайдаланады. Қызмет көрсету сферасында тұтынушы «қызмет
көрсету фабрикасына» келеді және ... ... ... ... ... ... ... тұтыну процесі уақыт бойынша сәйкес келеді.
Қонақ үй бизнесі – осының керемет мысалы. Өндіріс ... үй ... ... ... және ... бір - бірінен бөлінбейді
және бір уақытта жүреді. Қызмет ... ... ... ... оның
бір қиындықтарының бірі, өйткені қызмет көрсету көзінің оның обьектісінен
бөлінбеуі қосымша күшті қажет етеді.
Бұл ерекшеліктің ... жағы – ... ... тұтынушысын өндірістік
процесстің бөлігіне айналдыру. Сіз сатып алатын
компьютерді жасауда ... Сіз ... ... ал ... ... үйде
оның қызметкерлері сізге қонақжайлылықтың барлық ережесі ... ... ... көрсету көзінің оның объектісінен бөлінбеуінің тағы бір
салдары- қызмет көрсету саласына ... ... ... ... ... ... ... дейін бақылау мүмкін емес.
Бұл жағдайда жұмыс орнында ... ... ... ... қызмет
көрсету сферасында басқарудың барлық деңгейіндегі қызметкерлердің кәсіби
білімі мен біліктілігі, ... ... ... ... ... ... және ... еңбегін ұйымдастыру деңгейі ... ... ... үй ... ... ... тәжірибесі
Люкс классты отелі, сондай-ақ орта классты қонақ үйі бар барлық
компаниялар тәжірибе ... ... ... ... басқаруға
келісім жасайды. «Бэст Вестерн» және «Френдиш Иннз» клуб ... ... Олар ... жарнасын төлейді және белгілі стандарттарға сәйкес
болу керек. Сол үшін ... ... ... үшін ... және ... және ... клиенттердің мойындағанын біледі.
Қонақ үй тізбектері келесі ерекшеліктермен сипатталады:
- ... ... ... ... ... ... байланысты тұтынушылардың кең көлеміне үндеу жасау қажеттілігі
туады. Өнім орташа ... ие ... ... оның өзі ... ... қызығушылығына сәйкес болуы мүмкін. Клиенттер талғамдарының
әр түрлілігіне байланысты бірегей сипаттамалардың кең ... ... жоқ ... ... ... ... ... өйткені олар үлкен
нарықтың сегментінің қызығушылықтарымен сәйкес келмеуі мүмкін
- көп ... ... бола ... ... ... ... негізінде қосылған барлық қонақ үйлермен біркелкі болуына ... бірі ... ... ... ... орналасу орнына
байланысты емес тізбек ішінде қайталану мүмкін екенін клиенттер білу керек.
- өнімдерді, сервис пен басқару саясатын ... ... ... басқару айтарлықтай жеңілдетіледі [4].
Қазақстанда қонақ үй бизнесін ұйымдастырудың ... ... ... Өткен жылдардың ақпараттық вакумымен қосыла бұл бронюрланудың
бірыңғай ... ... ... ... ... үй индустриясының
жетістігі жөнінде, білімнің аздығы және дүние жүзілік стандарттардан ... ... ... ... жылдамдықтың жоқтығына әкеледі. Көптеген
шетелдік туристерге ... ... үй ... жүзілік деңгейге сәйкес
екендігін білу маңызды. Осыдан Қазақстанда ... ... неге ... ... ... болады. «Холидей Иннз», «Рэдиссон Хоутеиз» және
«Риджент Хоутеиз» қонақ үйлері франчайзингтік ... ... ... Қонақ үй шаруашылығы өзін ... ... ... тұрғыдан бейнелейді және тәжірибе жүзінде бұл істе құлдыраудың
байқалмайтыны дәлелденеді. Демографиялық ... ... ... концепциясы мен жаңа нарықтардың құрастырылуы жүруде.
Бүгінде ... ... ... үй ... кез – ... ... ... астанасында дүние жүзінде ең үлкен қалқымалы отель бар. Бұл
бес қабатты жабдықталған «кеме». Амстердам айлақтары арасында ... ... ... ... ... ... мемлекетінде Парсы шығанағының түбінде орналасқан су астындағы
қонақ үй бар. Ол өзіндік өткелдермен өзара байланысқан 6 корпустан ... ішкі ... тек ... ... лифтпен түсуге болады, оны экзотиканың
әуесқойшыларын теңіз иіріміне түсіреді.
Ұқсас ... үй ... да бар, ... ол 6 ... ғана ... және
сол себепті дүние жүзінде кішігірім болып саналады. Оның жалпы ауданы 135
кв.м. Келушілердің ... ... 1980 ... ... ... Москвада
салынған «Измайлово» қонақ үйі комплексінде орналастыруға болады. Ол ... 9500 ... ... ... ... ... ... жүзінің ең жоғарғы отелі бар – 73 ... және ... Порт – оф – ... ... астанасында
өткір сезімнің әуесқойшылары үшін шағын отель орналасқан. Ол құлама ... ... ... тұр және оған тек ... ... ... ... бар токио қонақ үйлерінің бірі дүние жүзінде ең ... ... ... ... ... төлеу, кілтті алуы және
басқаларына жұмсайтын максималды уақыты 45 секунд. Барлығы арнайы ... ... ... ... ... ... – Францискода «Фэрмонт» отелінің бас ғимаратында орналасқан нөмір
«люкс», дүние ... ең ... ... ... ... ... 1927жылы
салынған және салықты есепке алмағанда «люкстің» құны ... 6мың ... ... бойы ... бөлме, сарай қызметшілерінің және ... ... ... ... де саяхатшы экономикалық классты қонақ үй мен сән – ... ... ... дейін қонақ үй орналастыру орындарының көп
көлемде әр түрлі формалары және ... ... Бұл ... ... бойынша және ақшасына байланысты ұнататынынды қалайды.
Қонақ үйлерді топқа жіктеу жүйесінің басқа түрлері бар. Қонақ ... ... ... ... ... ... ... туристік
қызметті жүзеге асырушы, мемлекеттің мәдени – тарихи дамуымен, олардың
ұлттық ерекшеліктерімен, ... ... ... ... мен ... бір ... факторлар кедергі жасайды.
Ең таралған сыныптамаға (классификация) жатады: Францияда, АҚШ-та,
Австрияда, ... ... ... Россияда, Қазақстанда және
халықаралық туристік алмасуда қатысушы басқа елдер қатарында ... ... ... пайдаланылатын әріптер жүйесі; Ұлыбритания үшін
сипатты «тәж» жүйесі; сондай-ақ разрядтар ... үй ... ... ең жиі ... түрі ... сыныптамасы, осыған сәйкес барлық қонақ үйлер жабдықталғандығына
байланысты шартты жұлдыздар мен белгіленген категорияларға бөлінеді.
Австрия – ... ... ... ... ... жүзі ... ... сондықтанда тек елдің таулы бөлігінде ғана мыңнан астам
отельдер бар.
Орналастыру құралдарының ең арзаны «Юс Хоутеиз», ... оның ... аз емес ... үшін ... ... аз). Қалаушылар осы қымбат
емес жастар жатақханасында түнейтін орын сатып алады, бірақ әрине бұл ... да бір ... ... ... ... ... ... 5-жұлдызды жүйе бойынша бағаланады, бірақ ауылдық
жерлерде ... тыс ... ... деп ... фермерлік жанұялармен
қызмет көрсетілетін кішігірім бір, екі және үш ... ... ... ... ... ... Австрия отельдері бір көзге қарағанда бір –
бірінен аз өзгешелігі бар. Бұл класстың көптеген қонақ ... ... ... ... ... ... ... таралған «романтикалық стиль» ұқсастықты тереңдетеді, онда көптеген
қонақ үйлердің интерьерлері сақталған. Ол қазіргі техникалық ... ... көне ... бар болуымен түсіндіріледі.
Кейде 3-жұлдызды қонақ үйдің жабдығы ... ... бар ... ... ... ... ... мүмкін. Жалпы, екі ... ... ... кең ... және ... ... ... үлкен
жиынтығына байланысты өзінің жұлдыздығын ақтайды.
5-жұлдызды қонақ үйлер 4-жұлдызды ... ... ... ... ... және ... ... неғұрлым жоғары деңгейімен ерекшеленеді.
Мысырда қонақ үйлерді топқа жіктеуде жұлдыздар қолданылады, ... ... ... олар ... ... ... артық екенін
ескеру керек.
1996 жылдың басында Қытайда орналастыру құралдарының ... ... ... ... үшін ... таралған 5-жұлдызды ... ... ... ... елде ... ... ... бар, оған
сәйкес келушілерді қабылдау базасының ең қарапайым түріне ... ... ... ... мен ... ... жатақханалармен
салыстыруға болады.
«Қонақтар үшін үй» неғұрлым ... ... ... ... ол 2-3 ... ... қонақ үйлер 3-4 жұлдызды категориялы
отельдердің талаптарына жауап беретін ... ... ... туристік қонақ үйлерді, ал 4-5 жұлдызды категориялы отельдерге
«шарапты үйлер» жатқызуға болады. Осы ... ... ... европалық
стандарттардан қалмайды.
Грекияда сыныптамалық (классификация) «әріптік» жүйесі танымал, ... ... ... үйреншікті жұлдыздарды көруге болады.
Барлық грециялық қонақ үйлерді 4 категорияға ... ... ... ... ... ... «В» - 3-жұлдызды
деңгейге, «С» - 2-жұлдызды деңгейге сәйкес. Жоғары ... ... ... ... ... ... Бірақ , көрсетілген сыныптамаға
қарамастан Грекияда бірдей категорияға ие ... ... ... ... ... ... қонақ үйде қызмет көрсетудің ең аз жиынтығы ұсынылады.
«В» категориялы ... егер олар ... ... ... онда олар
көп жағдайда жағалауда орналасады.
«А» категориялы отельдер қызмет көрсетудің неғұрлым ... ... ... ... ... ... үйлер көп жағдайда халықаралық
талаптарға жауап береді [7].
Ағылшын ... ... ... ... ... жұлдызды категориялы қонақ үйлерді ұсынады, ... ... ... фасадтарында (қасбет) жұлдыздар емес, «тәж» бейнеленген. Қонақ
категориясын «Тәж ... ... ... ... тәждің барлық санынан
бірді алу қажет. Олай болса, лондондық «Роял Норфольк Хоутел» ... ... ... саналады.
Бірақ, «Бритин Трэвел Асорити» (БТА) британдық турагенттіктер
ассоциациясының ұсынылған сыныптамасы неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... қонақ үйлер (*) аз
қолайлыққа ... ... ... ... ... (**)
Отелдер мейрамхана мен барларға ие.
- орта классты қонақ үйлер (***)
Қызмет көрсету деңгейі жеткілікті жоғары.
- бірінші класстық қонақ үйлер (****)
Тұрудың өте ... ... және ... ... өте ... деңгейі.
- жоғары категориялы қонақ үйлер (*****)
Экстракласс тұру және қызмет көрсету деңгейі.
Басқа елдермен салыстырғанда ағылшын ... ... бір ... ие. ... ... қонақ үйлері толығымен жеке ... ... ... ... ... ... керек, басқа теңдей жағдайда иесі бір адамның қолындағы отельдерге
артықшылық беріледі.
Ағылшын қонақ үйлерінің ... ... ... менеджерлермен
басқарылатынына қарамастан, олардың көбісі ірі халықаралық тізбекке кіреді.
«Риджент Алматы» және «Хаят Ридженси» 5-жұлдызды ... ... ... ... ... ... үй тізбегінің филиалдары болып табылады. Олар
бронюрланудың дүние жүзілік жүйесіне кіреді, мұның өзі ... ... ... ... халықаралық нарығына шығуын дәлелдейді. Осы қонақ
үйлердің құрылысымен қонақ үйлер сыныптамасының ... ... ... енгізілді, ал мұның өзі дүние жүзілік стандартқа
ауысуды көрсетеді.
Олай болса, әрбір ел үшін ... ... өз ... тән, және ... ... ... әр ... мемлекеттерде орналасқан қонақ үйлер
елеулі айырмашылыққа ие.
Туризм дамуының осындай бет ... ...... ... ... үшін ... ... жасайды, яғни қызмет
көрсетудің жоғары стандарттары бар жаңа ... ... ... ... ... туристік аймақтардың қызмет көрсету сапасын жетілдіруін, сондай – ақ
бәсекелестік күрестің жаңа сапалы жолдарын іздеуді қажет етеді.
Олай болса, жаңа ... ... ... ... ... ... артады.
Қосымша туристік ағындарды тарту мақсатында әрбір туристік аймақ
туристер үшін саяхат және ... ... яғни ... ... өз ... ең жақсы жағдайлар жасау керек. Бұл жерде бұқара – медиа түрлі
құралдарында, сондай – ақ тікелей ... және ... ... ... ... ақпараттың ашықтығы маңызды роль атқарады. ХХ ғасырда
туризм ең маңызды әлеуметтік ... ... ... ... ... ... бірақ алда көптеген мәселелерді
шешу керек. Бүгінде мынаны ... ... ... барлық қажетті
атрибуттарымен – жарнамалау, сауда қызметтері, көлік, ... ... ... ... ету және т.б. - ... ... жоқ.
Негізгі себептер – республиканың экономикалық және ... ... ... оны ... ...... ... болады, өз адамдарымызды шетелге жібергеннен гөрі, ... ... ... .
2 ... ... ... ҮЙ ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ЖАЙ- КҮЙІ
2.1 Ежелгі қонақ үйлер жайлы деректер
Жамбыл облысы аймағы ... ең көне ... ... толы бай өлке ... ... табиғатымен қатар көптеген көз
тартар жерлерімен танымал. Облыс орталығы ... ең ... қоса ... ... ерте ... ... орталығы болғаны
бәрімізге мәлім.Көптеген тарихи зерттеулер мен деректерге сүйенсек, Жамбыл
облысының территориясы ... ... мен ... ... бай ... ... қатар облыс негізінен ежелгі Ұлы Жібек жолы бойында
орналасқан. Осының дәйегіне сүйене ... біз ... ... ... ... ... ... алдымен облыс орталығы Тараз қаласының
тарихына тоқтала кетсек [17].
Тараз қазіргі жыл санауымыздан бұрынғы 42-41 жылдары Талас ... ... ... ... ... ... Бұл туралы Қытай
тарихшысы Бан-Чу жазған ежелгі қытай жылнамасы ... ... ... ... ... 1 кітабында атап көрсетілген. Талас өзені жағасында
ғұндар ... 2046 жыл ... ... ... 2040 жыл бұрын өртеп, күлін
көкке ұшырған қаланың дәл қазіргі Тараз, екендігіне ... ... ... ... ... ... ... «1981 жылы «Білім және ... 12-ші ... ... ... мәселелер әлі аз емес» деген
мақаласында ... ... деп ... ... [27]. Қазақ ғалымы
С.Отыншиев та сол жылы сол ... 6 – ... ... ... ... ... әлі күнге дейін сақталған жібек картада Талас қаласының
орны көрсетілгенін жазған еді. А.Н.Бернштам, Т.Н.Сенигова, ... ... ... ... 1938 - 1969 ... аралығында
жүргізген қазба жұмыстары кезінде табылған деректер негізінде Тараз
қаласының қазіргі жыл ... ... ... ... ... ... ... туралы барлығы дерлік, ортағасырлық географтар,
тарихшылар, ... ... және бұл ... емес еді, ... ... ... ... орталық жағдайлардың біріне ие болды. Сондықтан ... ... ... ең ... оның ... ... атап
көрсетуі тегін емес. Мысалы, қытай саяхатшысы Сюань-Цзянь былай деп ... ... 8-ден 9-ға ... ли ... Мұнда көптеген елдерден
келген саудагерлер тоқтайды және сан алуан тауарлармен сауда жасайды".
Ол кезде Тараз үлкен ... ... ... ... ... басқа
мұнда ондаған ірі-ұсақты қалалар, селендер, жеке мекендер және бекіністер
енді. Қазіргі кезде олардың тек жайылып кеткен ... - ... ... және ... ... аумақта барлығы 36 қала жұрты табылып,
олардағы 7-9 ғасырлардың мәдени қабаттары анықталды. Қалалар кейiнгi ... өмiр ... ... ... ... ерекшелiк кездеседi.
Қала жұрттарында қамал мен шахристаннан ... ... ... ерекше
көрiнедi. Орталықтағы құлаған үйiндiлерге ұз. 3 км-ден ондаған ... ... ... ... ... ... ... “Ұзын дуалды”
қалалардың орналасуында қатаң заңдылық бар: ... ... олар ... 15 — 20 км ... аңғарлардың ең қолайлы жерлерiнде, Таласқа
ұсақ тау өзендерiнiң құятын сағаларында орналасқан. Шу аңғарында ... ... одан да ... — он үш қала тау ... ... ... ағып ... жерлерде бiр-бiрiнен 15 - 35 км ... ... ... ... ... ... Шуға ... жерлерiнде солтүстік жақтағы iшкi ... ... ... ... ... қала ... ... мен топографиясы және
жазбаша деректердiң мәлiметтерi ... ... ... үш топқа
бөлiнедi [18].
Бұлар: астаналық және iрi қалалар — Тараз, Суяб, Невакет және Нұзкет,
олар Жетiсудың оңтүстік батысындағы ... ... ... және ... iрi қала ... ... ... Орташа топқа Таластағы Ақтөбе қ-
ның жұрты деп саналатын Текабкет және тиiсiнше: Сус — ... ... Жол — ... ...... бекiнiсi, Жақ — Сарығыз —
Грозненское жатқызылды. Шағын қалаларға жататындар: Құлан — Луговое, ... ...... ... — Покровское. Iрi қалалардың төңiрегiнде
орналасқан ондаған ескерткiштердi қоныстарға жатқызуға болады. Шу-Талас
өңiрлерiнде орналасқан 403 ... ... мен ... 240-ның
тарихи-топографиялық құрылымдары зерттелген. Мұндағы негiзгi қалалар:
Жiкiл, Балу, Шелже, Такабкет, Көл, Кендек, ... ... Сус, т.б. ... ... ... жетекшi орынға шығып, астана рөлiн атқарған. Ол
10-11 ғасырларда хан ордасы ретiнде қалыптасқан. Оның орнында неғұрлым ... қала ... бар. Бұл ... ... көп жаңа ... ... ... отырықшылық пен қала өмiрiнiң дамығанын көрсетедi. Солтүстік шығыс
Жетiсуда 9-13 ғасырлардың басында қалалар саны ... Егер 9 ... ... 10 ғана қала ... 11-13 ... басында олардың саны
70-ке дейiн көбейген [22].
Міне Тараз қаласының тарихы осындай.Бірақ нағыз қаланың көне ... ... айта ... ... ... ... сауда орталы болғаны
жайлы көптеген ғалымдар айтып өткен.Қытай мен Парсы шығанағы ... ... ... ... Үндістанмен сауда қарым- қатынас жасаған
ежелгі қала тарихында көптеген ... ... мен ... ... ... ... ... еңбектерінде келесідей жолдар
кездеседі: «Қаланың шахристан бөлігінде тұрғын ... ... 14 ... орны ... ... бір ... ... 14 бөлменің 8
бөлмесі көлемі жағынан ... ... 7 ... ... екі, үш есе ... ... ... көптеген ыдыс аяқтардың қалдықтары табылған.Ыдыс-
аяқтар күнделікті ыдыстардан ерекше.Қола мен қыштан жасалған ыдыстарға әр
түрлі ... ... ... ... ... мен қатар түйе
жануарының суреті бейнеленген.Ал кейбір ыдыстар тіпті күмістен жасалған.Осы
деректерге сүйене ... ... ... ... ... адамдар тұрақтанатын
жерлер болуы мүмкін деген».Осы деректер нәтижесінде қала ертеректе қонақтар
қабылдауы мүмкін.Осындай тұрақтар тек ... ... ... ғана ... ... ... қатар мұндай деректер Тараз қаласынан
бөлек облыстағы ... ... ... мен ... де табылған.Қала
маңынан тарихи зерттеулер бойынша 36 мекен табылған.ал көптеген ғалымдарды
жорамалдауы бойынша облыс жерінде ертеректе 50 ... ... орны ... [21].
Солтүстікте Таразға бәрінен жақын Дох-Нуджикес қаласы орналасты. Ол
туралы 20- ғасырда тарихшы-археолог Макдиси: "Дох ... ... ... ... үш ай ... істейтін базар бар, сүйексіз ет дирхеміне төрт манадан
(сатылады). Онда құрылыстар көп, ол нығайтылған және цитаделі бар", - ... осы ... ... Ұлы ... жолы ... ... ... керуендері
тоқталып өткен себеі бұл қала өзінің қолайлы табиғаты мен қоса жолаушылар
мен олардың керуендері тоқталатын орындары бар ... ірі ... ... ... Тараз қаласының тарихын зерттеген
еңбектерінің бірінде ... ... өз ... «Бұл қала ... ... әр бөлмесінде екі жатын орындары орналасқан, қосымша жуынатын
бөлмелер мен ... ... ... бөлмелерді тапқан.Бұл бөлмелердің
бәрі бір ғимарат ішінде орналасқан.Ал осы ... ... 20 метр ... ... демалу үшін жабдықталған орындар бар».Міне ... ... ... осы ... ... ... үйлер болғанын растайды
[24].
Қазақтың ғалымы С. Утениязов Қытайдың бір мұражайында осы күнге
дейін ... сол ... ... ... Жібек картасы барын айтады.
Таластың кейінгі ... оның ... ... ... ... ... ... қазбалардан табылған римнің, (кушанның)
тиындары Таластың сол кезде-ақ Орта Азиямен, ... ... ... болғанын дәлелдейді. 6-8 ғасырларғы жазбаларда Талас ... ... деп ... ... ... ... ірі қалалардың ішінде Атлах, ... ... ... [26].
Атлах қаласы- Тараз қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай Ұлы Жібек жолы
бойында орналасқан кіші қала болды.Нақты қала орны ... ... ... ... 751 жылы ... ... маңында құрамында қара
түркештері бар қытайлар арабтармен соғысты. Бұл ... ... ... ... қалды. Қала тау бөктерінде орналасқан, табиғаты үйлескен
шағын халық қоныстанған мекен.Тараз қаласының ... ... ... қала ... ... ... да қалалардың болғанын зерттей ... ... ... өз ... ... алады.Атлах қаласы ғалым
Ә.Марғұлан еңбектері бойынша Араб елдерімен Қытайдың саудагерлерінің
тұрақтайтын ... бірі ... ... ... таулы беткейде
орналасқандықтан онда ... ... ... ... үшін 1-2 күн, кейде
апталап жататын кездері болған деп жормалдайды.Көп бөлмелі сарайлар ... ... ... ... ... жабдықталған,кең, 2-3 адамға
арналған.Бұл деректерді қортындылай келе бұл ... ... ... ... керуендерге арналған деп қортындылауға болады [21].
Таластың кейінгі тағдыры оның Жібек ... ... ... ... ... ... табылған римнің, (кушанның)
тиындары Таластың сол ... Орта ... ... ... елдерімен
байланыста болғанын дәлелдейді. 6-8 ғ-ғы жазбаларда Талас қаласын «Көпестер
қаласы» деп атағандығын айтады [23].
Тараздың аты тек қана ... ... ... ... де шыға ... Бұл кезде Тараздың айналысында Жықыл,
Төменгі Барысхан, Құлан, Меркі, т.б бірнеше ... мен ... ... осы ... ... ... ... маңайында орналасқан.Бұл
мекендер де сауда қалалары болған деп жорамалдануда.Осы қалаларды ... ... ... ... ... өткендей әр түрлі қонақ ... ... ... ... ... ... ... Құлан,
Қордай жерлерінен де шықан [25].
Меркі - тарихы терең, табиғаты таңғажайып өлке. Оңтүстігінде асқақтап
Алатау тұрса, одан бастау алатын мың - мың ... тау ... ... ... ... ағады. Мың тарамданған кішігірім өзендер Меркінің
солтүстігінде жатқан құмға барып сіңеді, құрдымға кетеді. ... ... ... ... бұл ... ... заманнан-ақ елдің құтты
жеріне айналған. Егіншілік пен мал шаруашылығын, сауда мен кәсіпкерлікті
қатар ... ... өзі ... ... ... ... ... да, өнер де, ғылым да дамыған. Сондықтан да бұл өңірге ерте заманнан-
ақ көп ... туын ... ... Осы ... ... ... ... орта
ғасырдың інжу-маржанына айналған. Баласағұн мен Таразға шабуыл жасаудың
тиімді сәттерін ... де ... ... Ұлы ... ... негізгі
қақпаларының біріне айналуының басты себептерінің бірі осы болса керек.
Меркі ауданының орталығында биік ... орны ... ... ... ... оның ... ... бермес өзеннің болғанын аңғару
қиын емес. Ғалымдардың топшылауынша Меркі қорғанының негізі тас дәуірінде
қаланған деген ... бар. Бұл ... ... ... ... ... ... қазба жұмыстары бұл қамал ірі елді
мекеннің орталығы болғанын ... Су ағар ... мен ... ... ... ... ... табылған. Бұл
Қазақстан аумағында кездесетін ортағасырлық қалалардың бәрінен табылатын
жәдігерлер.Енді осы қорғандар ... ... айта ... Осы ... да ... ... үйлер мен қоныстар тапқан.Бұл жерлерде де ерекше
қоныстар орны табылған.Қоныстар үлкен ... ... ... іші ... ... айтады [31].Яғни осыдан-ақ Меркінің
қайта даму ... ... сол ... ... ... ... рөл
атқарғанын аңғаруға болады. Ұлы Жібек жолымен жүрген керуен де, саяхатшы ... ... ... аңғарасыз.
Ал Меркі жеріндегі Аспара туралы ерекше айтқан жөн. Осы мақсатта
Меркіден 15-20 ... ... ... ... ... ... ... қаласы Қазақстан мен Қырғызстанның шекарасы түйіскен жердегі Андас
батыр ауылында орын ... ... ... ... ... өзен қаланы
сыртқы жаудан қорғауға қызмет істегені де анық. Аты Тараз, Меркі, ... ... ... орта ... ... ... аталатын
Аспара туралы аңыз да, жыр да көп. Солардың бірі қазіргі күні ... ... хан ... арғы тегі осы ... ... ... сөз ... өзенінің жағасында орналасқан ортағасырлық қаланың алып жатқан
аумағы өзімен қатарластардың ... ... ... ... қаланың орнында
қалған топырақ үйінділерінің ауқымдығы кімді болса да ... ... ... ... 20 метрге дейін жетеді. ... ... ... ... ... ... материалдар
тапқан. Қала туралы мәліметтер ... ... мен ... ... ... жиі кездеседі. Мәселен, тоғызыншы ғасырда
арабтар Жібек жолының ... елді ... мен жер, су ... ... ... осы ... Аспараның аты аталып тұрған жері,
оның Тараздан, Баласағұннан қанша ... ... ... айтылған,
жазылған.Аспара қаласы Ә.Марғұлан Тараз тарихын зерттеген кезде бұл қаланың
да біраз қазбаларына тәтті ... тек ... ... ... ... ... мен тұрақтарды тапқан.Жол бойына жақын жерде орналасқан үйлер
көп бөлмелі болып ... ... де осы ... ... анық ... ... үй кешендерінің түбкі мекені ретінде көптеген ғалымдар
Ақыртас қалашығын атап ... жылы ... ... ... ... университетінің профессоры
Амрст Нортхедж мырза мен оның екі жас әріптесі жетілдірілген лазерлік
қондырғылардың кемегімен Ақыртас қалашығында ... ... ... ... бұрын беймәлім болып келген көптеген археологиялық мәні бар
құндылықтар табылды. Бұл ... ... ... ретінде қабырғалардың
бұрыштарында деңгелек мұнаралардың болғандығы анықталғандығын және
негізінде тас тіректері ... ... бар ... ... ... жоспарының жасалынғандығын айтуға болады.Бұл ғалымдар қалашықты
зерттей келе мұнда тек тұрғын үйлерден бөлек, адамдар жиналатын орындар мен
көбшілікке арналған кешендер орнын ... ... ... ескі төсек
орын қалдықтары, ыдыс аяқтар, жуын бөлмелер, демалыс бөлмелері орынының
анықталуы осы жерлердегі ежелгі қонақ қабылдайтын орындардың болғанын
көрсетіп отыр. Амрст Нортхедж ... ... ... көне ... ... Ақыртас қаласы туралы жазған.Ол өз сөзінде: «Ақыртас қаласы басқа
қалалардан ерекше.Оның ашылмаған көптеген ... ... ... бай ... де, ... ... ... жайындағы ғылыми болжамдардың соңғы
нүктесін қойып, оның ғибадатхана, алып сауда орталығы, керуен сарай,
бекініс, қамал-сарай, билеуші резиденциясы, ... ... ... ... ... ... мұра» бағдарламасы аясында жүргізіліп
жатқан ғылыми-зерттеу жұмыстарының еншісінде [29].
Қазіргі кезде Қазақстан ... ... ... ... ... және ... институтының басқаруымен кешен
аумағында қазба жұмыстары жүргізіліп жатыр. Алдағы ... ... ... бағдарламасы аясында мұражай кешенін құру ... ... ... ... ... ... ... Жібек жолындағы орта ғасырлық қала Кафибаспен байланыстыруға болады.
Көптеген ғалымдардың пайымдаулары бойынша Ақыртас араб қолбасшысы ... ... ... ... ... ... алыптығы,
кеңдігі, құрылысқа тастарды пайдалану шеберлігі таң қалдырады [11].
Жамбыл ауданы Ақбұлым ауылының ... ... жеті ... мен ... Таразға қатысты орын әрі сақтар қоныс жайы болғанын жоққа шығармаса
керек. Ежелгі көшпенділердің тарихынан тағы да бір ... ... ... - ... ... ... ... шығыс жағындағы Қарасай шатқалындағы
жарғабақ тастардағы таңбалар. Олардың ... ... ... ... ... ... ... тұрмыс тіршілігін бейнелейтін көптеген
төрт түлі малдың суреттері бейнеленген. Оның ішінде қос ... ... ... ... ... бар. Бір ... ... таста үйірлері үшін
шабысып-шайнасып жатқан сәйгүлік ... ... ... де болса
жайбарақат қалдырмайды. ... ... ... өте ... ... ... үйреткенін айғақтайтын көгеннің суретінің салынуы да
құнды мәлімет. Көне заманнан бізге жеткен ... ... ... билеп жүрген адамдардың суреттерін де кездестірдік. Тас ... өнер ... қола ... жататынын ескерсек, бұларды Тараз
өңірінде ол қала болғанға ... ... ... ... ... көшпенді
аңшылардың қалдырған мұралары демекпіз [28].
Міне, облыс жерлерінен көптеген тарихи жәдігерлерді табумен қатар
мұндағы ежелгі мәдениетті де ... ... ... Ұлы ... ... орналасқандықтан мұнда көптеген сауда жолдары болғаны мәлім.Ерте
орта ғасырлардағы ... ол ... ... сапар шегуіне
байланысты.Яғни, облыс жерінде туризмнің осы түрі болған деп жорамалдауға
болады.Ал саудагерлер ... ... ... ... ... ... ... демалытын жерлерінің болуы мүмкін.Қонақ үй типтес
мекендер,яғни орындар ... ... ... ... 4 ... табылған.
Археологиялық қазба жұмыстарын жүргізуде табылған құндылықтарды зерттеуде
қолданылатын қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... стилін және басқа ... ... ... туғызады, Олай болса, облыстың ертедегі
тылсым жұмбағының түйінін тарқатар күн де жақын.
2.2 Облыстың қонақ үй ... ... ... ... ... ... бөліктерінің бірі-бұл
қонақ үй.
Қонақ үй –бұл ішіне мүлік қойылған, қонақтарды қабылдауға және оларды
түнетуге арналған үй, оған ... ... ... ... ... ... демалу, көңіл көтеру, оқу, сауда миссиясы, этникалық,
религиялық, денсаулық және ... ... ... ... ... ... болуы және жалғаспалы
қызметтерді қосымша көрсету.
Қонақ үйдің негізгі функциялары:
1. Қонақтарды түнету;
2. Қонақтарға тамақтандыру;
3. Дұрыс демалуға жағдай ... ... ... байланысты қосымша қызметтерді көрсету.
Қонақ үйдегі қосымша қызметке спорт залдары, қондырғылар, ... ... ... химиялық тазалау қызметі, тұрмыстық, ойын,
көңіл ... ... ... үй ... принциптерге сәйкес келуі тиіс:
-эргономикалық, яғни ыңғайлылығы, жайлылығы, ... ... ... адам талаптарына сәйкестігі;
-эстетикалық, яғни қонақ үй қазіргі сәнге және тұтынушылардың талабына
сәйкес әдемі ... ... ... үй ... ортаға үйлесімді болуы қажет;
-фасадтарды безендіру арқылы ... ... ... көрсететін
жарнамаларды дайындау, қонақ үй сауда орталықтарының суреттерін салу,
жарықтандыру т.б.
-қонақ үйдің ішкі ... ... ... мен ... ... ... ... қамтамасыз етуі және де ... ... ... ... тиіс.
-қонақ үй техникалық санитарлы –гигиеналық, экологиялық нормативтер
мен ұсынымдарға сәйкес болуы тиіс.
Қонақ үйдің жұмыскерлері жайдарлы ... ... ... тиіс:
Қонақ үйдің ғимаратын әртүрлі белгісіне байланысты ... ... ... ... ... ... ... және режимі т.б.
Қонақ үйдің маңызды қызметіне түнеу, тұру, және тамақтану ... ... ... ... бойынша екінші және ... ... ... ... ... ... ... қонақ үйлер жайларымен жалғаса
орналасқан территориялар жатады. Ол қонақ үй клиенттері мен ... ... ... ... етеді. Қонақ үйдің жанында
қонақтың ... ... ... ... парковкасы мен тұрағы
қарастырылады.
Қонақ үйлердің қызмет көрсету сапасы, негізгі ... ... ... пен ... ... көрсету барынша модеризацияланған,
сапалы, әлемдік стандарттарға сай болуы ... ... ... ... ... үй ... ... қазіргі әлемде қабылданған
сапа стандарттарына сай болуы ... ... ... ... үй ... ... деңгейде.Алматы мен Астана қалаларынан бөлек республиканың басқа
облыстарында ... ... ... көрсететін қонақ үйлер жоқтың
шамасы.Барлық қонақ үйлер төменгі ... ... ... ... 63 % қонақ үй стандарттарына сәйкес келмейді [32].Ал туризмді
дамытудың ең ... ... бірі осы ... ... жақсы қызметке
қойылуы болып табылады.
Жамбыл облысы ... ... ... облыстардың бірі.Тарихы
бай ерекше жеріміз Ұлы Жібек жолы бойында орналасқан. Мұнда болашаққа деген
ұмтылыс ... ... ... ... ... мен қазіргі заманның
арасындағы көпір десек қателеспейміз.Себебі, ... ... ... ... өз ... ... мың ... тарихы бар
облыс орталығы мен онымен тете өскен қалалар мен ежелгі тұрақтар туризм
саласын ... ... жол. ... ... ... бар ... жерлерін
зерттеумен қатар мұнда ... үшін мол ... ... тарихи
құндылықтарымен ерекшеленеді.Көптеген мавзолейлері мен кесенелері ... ... ... ... ... үшін табылмас қазына.
Тәуелсіздігіміздің шамалы уақыт ішінде ... даму ... ... ... шет мемлекеттердің қызығушылығы ... ... ... ... отырып, туристерді өзіне ерекше тартатын
мекендер мен қалаларды көркейту қолға алынып ... ... ... ... ... бағдарламалар қабылдануда.Оның себебі
туризм әлемдегі алдыңғы қатарлы кіріс саласына айналып отыр.
Туризм инфрақұрылымында орналасу ... орны ... ... ... салаларын дамытуға ерекше көңіл бөліп отыр.Осыған
орай облыс көлеміндегі қонақ үйлерді ерекше талқылауды қажет еттік.
Облыстық статистика ... ... ... ... ... ... үй тіркелген.Ол қонақ үйлердің басым көп бөлігі облыс
орталығында.Ал шеткі ... ... ... жол ... ... туристік
базаларда,аудан орталықтарында орналасқан. Облыс көлемінде әр ... ... ... ... ... ... қонақтарға бар жағдайлар
жасалған, қонақ үй стандарттарына сәйкес.Бұл ... ... ... ... ... Олар ... үшін ... барлық түрлерін ұсына
алады.Аудан көлемінде ондай қонақ үйлер тапшы болып келеді.Тіпті жоқтың
шамасы [33]. Енді ... ... ... қонақ үйлерді кесте бойынша
қарастырамыз.
Кесте 3
Облыс көлемінде тіркелеген қонақ үйлер [37]
|№ |Қала, аудандар ... ... ... | ... ... ... ... |Ark MS |4 |
| | | Орда |4 |
| | | ... |3 |
| | | ... |3 |
| | ... |3 |
| | ... |2 |
| | | ... |2 |
| | | ... |2 |
| | | ... |2 |
| | | ... ... |
| | ... |- |
| | | ... |- ... ... ... |Караван-сарай |- |
| | ... | ... ... ауданы |Азия |- ... ... ... ... ... |3 ... |Қордай ауданы | ... ... |
| | | ... |- |
| | | ... |- |
| | | ... |- |
| | | ... |- |
| | | ... |- ... ... ... | ... |- |
| | | ... |- ... |Мойынқұм ауданы | ... |- ... |Т. ... ... | ... |- ... |Талас ауданы | ... |- ... ... | ... и К |- |
| | ... |- |
| | ... |- |
| | ... |- |
| | |и К | ... ... ... ... көлемінде қонақ үйлер саны ... ... ... ... өзінде 12 қонақ үй тіркелеген.Қонақ
үйлердің ... ... өте ... деңгейде.Бұл қонақ
үйлердің 70 % арнайы ... үй үшін ... ... үйлердің бірінші қабаты мен басқа нысан үшін салынған
ғимараттарды қолданып отырған қонақ үйлер өте көп.
Тараз ... ... ... ... 5 ... үй бар. ... MS», «Орда», «Жамбыл», «Газовик», «Нұрсая» қонақ үйлері. Бұлардың
ішінде "Жамбыл" ... үйі ғана «ИСО 9000» ... ... ... үйге ... ... ... жүргізген.Бұл
қонақ үйлерде толық қанды қызмет көрсетеді.Күніне бөлмелерді ... ... ... ... ... авто тұрақтар,
мейрамхана, хауыздар, сауна ... ... ... де ... ... аудан көлемінде бұл қонақ үйлер саны 18 ғана. ... ... ... ... ... кездестіру мүмкін емес.Бұл қонақ ... ... ... ... ... көбі жол ... салынған қонақ үйлер [37].
Облыс қонақ үйлерінің қызметтері өте төмегі деңгейде олар тек ... үшін ... ... ... ... ... ... үлкен
жол торабының бойында орналасқандықтан мұндағы қонақ үйлер тек жолаушылар
мен ... ... ... ... ... ал облыс қонақ
үйлерінің 60 % осы жағдайда [38].Тау етегінде орналасқан, туристік ... ... ... қызметі жоғары.Бұл қонақ үйлерге тоқтала кетсек,
арнайы жабдықталған, туристер үшін барлық қызметтер қарастырылған.Қалыпты
демалыс өткізу үщін өте ... ... ... ... ... тек ... ауданында кездеседі. «Бәйтерек» қонақ үйі Жуалы ауданының
тау бөктерінде орналасқан қонақ үй. 10 киіз үй ... бұл ... ... ... одан да көп ... ... ... Орындар бар.Мұнда түнеу
орындарынан бөлек авто тұрақ, мейрамхана, бассейн,сауна, ... ... ... кір жуу орны мен ... ... ... ... екі түрі бар олар: жаяу және салт атты.Тауға келіп дем
аламын деген ... үшін бұл жер ... ... ... ... ... ... бойынша жіктейміз.Облыста санаты бойынша жоғарығы қонақ
үйлер өте аз.Ең жоғарғысы 4* қонақ үйлер, бұл ... ... тек ... меншігінде.Олардың саны не бәрі 2-еу ғана.Олар «Ark MS», «Орда»
қонақ үйлері. 3* ... ... ... ... ... ... ... қатар бірнеше қонақ үйлер 2* санатқа ие ол
қонақ үйлердің де басым бөлігі ... ... ... ... «Сұлтан», «Керемет», «Ұлытау», «Жерұйық».Басқа қонақ үйлердің
санаты жоқ.
Келесі кестеде орналастыру ... ... ... 4
Орналастыру объектілерін санаттары бойынша бөлу [34]
|Көрсеткіштер аталуы ... ... |
| | ... % |
| |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 | ... ... |17 |19 |25 |27 |30 | ... | | | | | | ... (5 ... |- |- |- |- |- |- ... (4 ... |- |- |- |1 |2 | 5,3 ... (3 жұлдызды) |2 |2 |2 |2 |3 | 7,6 ... (2 ... |- |1 |3 |3 |4 | 8,1 ... (1 жұлдызды) |- |- |- |- |- |- ... ... жоқ |15 |16 |20 |21 |21 | 78,0 ... кестеден көріп тұрғандай Жамбыл ... ... ... санында үлкен үлес салмағын санаты жоқ объектілері
алады. Атап айтқанда олар 78,0 % құрайды.Себебі ... ... ... ... ... мен ... болмауы мен шетел туристерін тарту
мүмкіншілігінің ... ... ... ... облысында қонақ үйлердің санаты ... өте ... ... ... ... ... 5* ... үйлерден бөлек,себебі
бұл санаттағы қонақ үй облыс көлемінде жоқ.Жалпы республика бойынша 4*
қонақ үйлер ... – 9 % алып ... ... бұл ... 0,04 % ... ... 3* қонақ үйлер- 20 % алып жатса, облыста- 0,09 %.2* ... 22%, ... 0,1 % алып ... ... 1* және ... ... үйлер өте көп, бұл жалпы көрсеткіштің 44 % ие ... ... де 37 % алып ... ... ... мәліметтерге
жүгінсек облыс қонақ үй шаруашылығының өте артта қалғанын байқап ... бұл ... ... үшін өте ... көрсеткіш.Оның себебі де облыстағы
туристік нысандардың толық жүйге ... ... ... ... қызметтің төмен сапасы.
Көптеген мәселелер шешілу стадиясында, бірақ алда көптеген мәселелерді
шешу керек. ... ... ... болады: Қазақстанда барлық ...... ... ... ... ... тамақтандыру, байланыспен қамтамасыз ету және т.б. - туризмнің
бүтіндей ... ... ...... ... және ... ... деңгейі, оны туризмнің мемлекет – экспортерлер разрядына
жатқызуға болады, өз ... ... ... ... ... ... тиімді .Сонда ғана облыс қонақ үйлері ... ... ... ... ... ... ... үй шаруашылығының техника- экономикалық
көрсеткіштерін қарастырамыз.
Кесте 5
Орналастыру объектілері ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... |
| | |% |
| |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 | ... ... |17 |19 |25 |27 |30 |13,1 ... | | | | | | ... ... ... |130 |250 |310 |470 |28,4 ... ... |19,7 |20,3 |26,1 |37,7 |45,4 |23,5 ... ... мың | | | | | | ... | | | | | | ... ... |57109 |57004 |61723 |70010 |15,9 ... | | | | | | ... ... ... |575 |530 |468 |551 |60,7 ... - орын | | | | | | |
|6 ... % |18,6 |27,2 |29,5 |36,1 |34,8 |18,4 ... кестеден біз қарастырылған ... ... ... саны 13 ... ... 31,4 ... ... бұған сәйкес
қонақ үйіндегі номерлер саны 98 бірліктен 470 бірлікке дейін немесе ... ... ... ... келушілер саны 19,7 мың адамнан 45,4
мың адамға дейін немесе 25,7 мың теңгеге өскен. Оларға 70010 ... ... ... Дегенмен бір мезгілдік койка-орын сыйымдылығы 683 бірліктен
551 бірлікке ... ... ... ... ... төсек орынның
толтырымдылығы 34,8 пайызға тең.Ол бұрынғы жылдар мен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... облысқа деген
туристер санының қызығуы арта түскенін көрсетіп ... ... ... ... ... ... жалпы көрсеткіштерімен салыстырмалы түрде қарастырамыз.
Кесте 6
2010 жылы облыс бойынша ... ... ... ... |Бір ... ... ... |нөмір-лер|сыйымдылығ|төсек- |, % ... ... |
| ... |ы төсек |тәулік | ... |
| ... ... | | ... метр ... ... |19552 |43801 |4386086 |28,7 |1388653 ... | | | | ... |294 |551 |70010 |34,8 |16310 ... | | | | | ... ҚР ... |1,5 |1,3 |1,6 |- |1,2 ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | |
|% | | | | | ... кестеден біз туристерді орналастыру бойынша қонақ үйі жұмысының
өте мәз еместігін көреміз. Олардың республикадағы жалпы санның 1,5 ... ... ... – 1,3 ... ... ал ... толтырымдылығы
34,8 пайыз [34].
Кесте 7
2010 жылғы орналастыру объектілерін меншік нысандары ... ... ... ... |Жеке меншік |Басқа ... ... ... |мемлекеттер-дің |
| |ер ... ... | ... ... |
| ... | | ... мен |
| | | | ... |
| | | | ... |
|1.Казақстан |879 |27 |820 |32 ... | | | | ... ... |30 |- |30 |- ... ... ... ... ... облысында мемлекеттік меншік
нысанындағы және басқа мемлекеттердің олардың ... ... ... ... ... орналастыру объектілері мүлдем жоқ, барлық
объектілер жеке ... ... ҚР ... ... осы ... ... 5,2 % құрайды.
Облыста орташа деңгейдегі қонақ үйлер екі ... ... құны ... ... 120 доллар аралығында тұрады, спутниктік теледидар,
телефон, мұздатқыш, және ... ... ... ... ... ... ... қонақ үйді ... ... ... ... ... едәуір кең тарағаны
бесжұлдызды француздық ... ... ... үй ... бірі, сервис деңгейі бойынша қонақ үйдің ... ... Ең ... бұл Қазақстандағы қонақ үйін
стандарттау мен сертифкаттаудың жоқтығы [35].
Келесі кестеде орналастыру объектілерін санаттары және ... ... саны ... топтастырамыз.
Кесте 8
2010 жылғы орналастыру объектілеріндегі қызмет көрсетілген
келушілер саны [35]
|Көрсеткіштер ... ... (4 |3* (3 ... жоқ |
| |р ... ... ... | |
| ... | | | ... резидент емес |30 |3 |15 |10 ... | | | | ... ... |30 |56 |121 |3227 ... | | | | ... ... ... ... ... 2010 жылы резидент емес
келушілердің санынан 3 адам 4* (4 ... ... ... 15 адам - ... ... қонақ үйлерінде, 10 адам- санаты жоқ ... ... 2010 жылы ... ... ... 56 ... (4 жұлдызды) қонақ үйлерінде, 121 адамға - 3* (3 ... ... 3227 ... ... жоқ орналастыру объектілерінде қызмет
көрсетілді. ... ... бар ... ... ... ... ... туралы айтады[35].
Сонымен туристік индустрияның инфрақұрылымы ... ... ... ... ... етеді. Еліміздің үкіметі және жергілікті орындаушы
органдар оның дамуына қосымша қаржы салуы қажет.
2.3 Облыстағы туристік нарықтың қонақ үй ... ... ... ... ... ... үлкен көңіл бөлінеді.
Облыста туризмнің барлық түрлері бар: облыстан шығу, облысқа келу және ішкі
туризм .Осы туризм ... ... ... ... туристер санының
келуі жылдан- жылға арту ... ... ... ... ... ... технологиялармен қамтылған қонақ үйлер, әрбір турист үшін
қызметін аянбайтыны анық.Туристер үшін қызмет көрсететін ... ... ... шет мемлекеттерге шығуымен қатар,оларды күтіп алу үшін
өз қызметтерін жалғастыруда.
Кесте 9
Туризмнің түрлері бойынша қызмет көрсетілген туристер [33]
|Жылдар ... адам ... ... |
| | ... туризмі |шығу туризмі |ішкі туризм |
| 2005 | 4780 | 25 |1898 |1326 ... |5630 | 87 |3536 |2007 ... |6127 |242 |4038 |1847 ... |6797 | 15 |4416 |2366 ... |7578 |- |4652 |2926 ... | 12237 |217 |8833 |3187 ... ... ... ... ... саны 2,2 ... ... Негізінен облыста шығу туризмі жақсы дамыған. Сыртқа
шығатын туристердің үлесіне туристердің жылдық санының ... ... ... туристер негізінен Қытай, Турция, Бірлескен Араб-Әмірлігіне шоп-
турларыға барады. Жамбыл облысындағы туристердің азғантай бөлігі ... елге ... ... ішінде Турцияда демалады. Сонымен 2010 жылы ... ... 1,8 ... шығу ... ... 72,2 ... ал ішкі
туризмнің үлесіне 26 ... ... ... ... ... тек ... ... басым бөлігі ... ... ... тек аз ғана пайызды алады.Олардың басым
бөлігі арнайы ... ... ... ... ... ... туристік фирмаларының республика бойынша көлемін анықтаймыз.
Кесте 10
Туристік фирмалардың жалпы саны [33]
|Жылдар |ҚР ... ... ... Жамбыл|ҚР жалпы санындағы |
| |фирмалардың жалпы ... ... ... |
| ... бірлік | ... үлес |
| | | ... % ... |612 |5 |0,8 ... |713 |13 |1,8 ... |751 |10 |1,3 ... |846 |11 |1,3 ... |921 |13 |1,4 ... | 1007 |19 |1,9 |
10 ... ... ... ... жалпы фирмалардың саны 690
бірліктен 1007 бірлікке дейін немесе 317 ... ... ... ... ... ... ... саны 22 бірліктен 19 бірлікке
дейін немесе 13,6 ... ... ... ... ... бойынша жалпы сандағы үлес салмағы айтарлықтай төмен, яғни ... ... ... ... ... мақсаты алдын ала дайындалған тур, туристік
маршрут бойынша келушілерге қызмет ... ... ... Егер ... келушілер санын жалпы Қазақстан және ... ... ... ... ... ... 11
Қызмет көрсетілген келушілер саны [33]
|Жылдар |Қазақстан |Оның ішінде Жамбыл|ҚР келушілердің ... |
| ... ... адам ... ... ... |
| |келушілерге | ... үлес ... |
| ... көрсету, | |% |
| ... | | ... |146915 |2002 |1,4 ... |154502 |2610 |1,7 ... |171427 |2790 |1,7 ... |229014 |5630 |2,5 ... |292738 |6127 |2,1 ... |434943 |6797 |1,6 ... |520972 |7578 |1,5 ... |541930 |12237 |2,3 ... қарастырылған уақыт ішінде Қазақстандағы қызмет көрсетілетін
туристердің саны 395015 ... ... 3,7 ... ... ... облысында 2005
жылы 12237 адамға дейін немесе 6,1 ... ... ... ... осылайша өскендігіне қарамастан қызмет көрсетілетін келушілер саны
жалпы ... үлес ... 1,4-2,5 ... ... ... ... келген туристер мұндағы әр түрлі деңгейдегі ... ... ... есебі бойынша олардың тоқталу,яғни орналасу
орнындарының 80% ... ... ... ... ... жоғарғы
санаттағы қонақ үйлерде тоқталуды жөн көреді.
Облыс ... ... ... сонымен қатар шет мемлекеттерге
шығуды жөн көреді.Алдынғы көрсеткіштер бойынша облыс ... ... Азия ... ... ... ... ... жылдары туристер арасында
Европа мен Америка елдеріне деген сұраныс артуда.Шет мемлекеттерге ... ... ... жылға өсу үстінде.Сонымен қатар ішкі туризм үшін де
туристер сұранысы көп.Олардың басым бөлігі ... ... ... ... ... ... қызметтің тиімділігі жөнінде облыс халқына өткізілген жолдама
санына қарап ... ... ... жолдама саны [33]
|Жылдар |ҚР өткізілген |Оның ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... облыста өткізілген |
| |бірлік | ... ... үлес ... | | |% ... |143548 |3210 |2,2 ... |143546 |4539 |3,2 ... |125533 |4167 |3,3 ... |134694 |4231 |3,1 ... |229251 |8076 |3,5 ... жылы ... ... бойынша 229251 жолдама өткізілді, бұл 2005
жылмен салыстырғанда 2,7 есе ... ... ... ... ... саны 2482 ... 8076 данаға дейін немесе 3,3 есеге жоғарлады.2,2
пайыздан 3,5 пайыз арлығында құбылып тұрады.
Әріқарай бізбен ... ... оның ... ... ... ... құндары талданды.
Кесте 13
Өткізілген жолдама құндары [33]
|Жылдар |ҚР бойынша ... ... ... ... |
| ... ... мың тг ... ҚР |
| ... | ... ... ... |
| |құндары, мың тг| ... ... % ... ... |124529 |5,1 ... |3472507 |154142 |4,4 ... |4596021 |163367 |3,6 ... |7466656 |335940 |4,5 ... ... |408480 |2,9 ... ... біз Қазақстан бойынша өткізілген жолдама құны
1462190 мың теңгеден 13890746 мың теңгеге ұлғайандығын байқаймыз, яғни ... 9,5 ... ... Ал ... ... өткізілген жолдаманың
құны 9,2 есеге артты. Жамбыл облысындағы өткізілген жолдама құнының үлес
салмағы қаралған уақыт аралығында 2,9 ... 5,1 ... ... ... ... ... ... тиімділігін біздің елімізге келудің
адам-күн көрсеткіші де сипаттайды. Берілген көрсеткіш өсу тенденциясына ие.
Кесте 14
Аймаққа келудің адам -күн саны ... |ҚР ... ... ... ... келудің жалпы ад-күніндегі|
| |келудің ад-күн |облысындағы ... келу ... үлес |
| ... | ... % ... |542544 |9215 |1,7 ... |429501 |10206 |2,4 ... |629213 |17136 |2,7 ... |629212 |18098 |2,9 ... |690688 |16191 |2,3 ... |970959 |18343 |1,9 ... |1484651 |39690 |2,7 ... ... бойынша ол қарастырылған уақыт аралғында 429374
күннен 1484651 күн ... ... яғни 3,5 ... ... Ал Жамбыл
облысында 9934 күннен 39690 күнге немесе 4,0 есеге жоғарылады. Облысқа
келудегі ... үлес ... ... ... ... ... санындағы үлесі айтарлықтай төмен. Ол 1,7-ден 2,7 % ... ... ... ... мен агенттіктердің қызметінен алынатын ҚР табысы [33]
|Жылдар ... ... мен ... ... өткен |
| ... ... ... % |
| ... ... ... | |
| |мың тг | ... | 18874 |110,4 ... | 7891,8 | 41,8 ... | 1528,7 | 19,4 ... | 154581 |101,1 ... |162903 |105,4 ... |201112 |123,5 ... | 289184,4 |143,8 ... ... ... қызметтен алынатын табыстың қаралған уақыт
ішінде өсу тенденциясына ие болғандығын атап өту қажет. Егер 2003 жылы ... мың ... тең ... 2010 жылы ол 289184,4 мың ... немесе
16,9 есеге ұлғайды. Егер осы санды басқа облыстардың ... онда ол өте ... ... саналады.
Әдетте, туризмнен экономиканың кез-келген секторынан ... ... ... Облыстың туристік саласында жұмыспен қамтылған
жұмыскерлер саны бар ... 68 ... Ал ... ... ... мен ... қызметінен алынатын табыс 172456 мың теңгеге
тең. Осындай көрсеткіштердің төмендегі бірінші ... ... орын ... ... ... жарнамалануымен, келген туристерге төмен сапалы
қызмет көрсетілумен, ... ... пен ... ... болмауымен,
қонақ үйлердегі төменгі қызметтер мен туристік жерлердің жөнделмеуі мен
олардың туристерді ... ... ... мен ... туризм бойынша
білікті мамандардың жоқтығымен, туризм заңдарының ... ... ... ... ... қолданылады. Әуе транспорты, темір жол
транспорты, қала аралық автобустар және басқа ... жол ... ... ... келушілердің қозғалу көлігі [34]
|Көрсеткіш |Қызмет ... ... ... |көрсетіле| |
| |тін | |
| ... |
| |р саны | |
| | |Әуе ... ... ... |Су ... |
| | ... |құрғақ жол| |
| | |р- ... ... ... | |
| | ... | |пен | | ... |8833 |7518 |- |1315 |- |- ... | | | | | | ... |217 |67 |- |20 |130 |- ... | | | | | | ... |3187 |993 |141 |2053 |- |- ... | | | | | | ... ... біз ... ... шығу туризмінде 85,1% әуе көлігіне
келеді, келу туризмінде әдетте құрғақ жол құралдары (такси, автомашиналар)
60% дейін ... ал ішкі ... 64,4% ... қала ... ... ... әуе көлігіне тоқталып өтер болсақ, соңғы жылдары Тараз
әуежайы өзінің жоспарына бірнеше қосалқы маршруттар ... ... ... тек ... ... ғана ... болса 2009 жылдан бастап
Астана қаласына арнайы маршрут жолы құрылды.
Әуежай ауданы шағын ғана болғандықтан оған ... ... ... жер ... ... ... салыну жоспарлануда.
Еліміздің соңғы жылдарда экономикасының қарқынды дамуы ... ... ... ... ... қатынастар,сауда- саттық
көрсеткіштері еліміздің алға жылжуының дәлелі.Міне, ... ... ... ... облысымызға да тигізіп жатқан үлесі үлкен.
Оның дәлелі ретінде 2010 жылы әуежай өзінің ... тағы ... ... ол ... ... ... ... бір рет
қатынайды.Москва қаласымен облыс экономикасына үлкен үлесін тигізер шикізат
өнімдерінің ... мен ... ... ... ... ... жандануы халықтың тұрмыс тіршілігінің көтерілуіне өз
үлесін қосуда.Соның арқасында әуежай ... ... ... ... ... ... ... маршруты.Бұл маршрут соңғы жылдары туризмнің
қарқынды дамып келе жатқаны бәрімізге мәлім.Ал ... ... ... шептегі демалыс аймағы ол Түркия мемлекеті болып тұр.Сол елге сапар
шегуге сүранысы көп тұрғындар шебі ... ... ... ... ... облыс халқына тынбай еңбек етуде.
Туристердің қоғамдық тамақтануын біздің ... ... ... және асханалар айналысады.
Кесте 17
2010 жылғы қоғамдық тамақтану кәсіпорындары [37]
|Көрсеткіш |Мейрамханалар ... ... ... ... | | | |
| ... ... саны ... |Орын саны |бірлік |Орын |
| | | | | | ... ... ... |954 |103475 |10621 |359494 |9198 |377295 ... | | | | | | ... |18 |2219 |172 |5602 |374 |10892 ... | | | | | | ... ҚР жалпы |1,9 |2,1 |1,6 |1,6 |1,1 |2,9 ... | | | | | | ... ... | | | | | ... % | | | | | | ... ... кәсіпорындарының ішінде едәуір үлес салмақты асхана
алады- 66,3%. Бұл ... ... ... ... ... ... ... дәлелдейді. 2010 жылы қоғамдық тамақтану ... ... ... 1763,1 мың т ... ... ... ... туризм басқа облыстармен салыстырғанда өте
нашар дамыған. Негізіне религиялық турлар (қасиетті жерлерге) және ... ... ... және ... Араб ... ... ... ішінде туристік фирмалардың саны 3 данаға немесе 13,6%
төмендеді және 2010 жылы ... ... саны ... ... ... ... 1,9% тең ... Бұған қоса облыстағы туристердің саны
6,1 есеге жоғарлады, бірақ 2010 жылы Жамбыл облысындағы қызмет көрсетілетін
келушілердің үлес салмағы ... ... ... адамдар санының 2,3%
тең болады. ... ... ... ... ... ... жолдамалардың саны 4,1 есеге ұлғайса, ал ... ... тең. ... ... құны 9,2 есеге жоғарлайды, бірақ Қазақстан
деңгейінде оның үлесі 2,4% тең. Туристердің ... адам күн ... ... ... ал бұл көрсеткіштің Қазақстан бойынша ... бар ... ... ... бар өлке ... ежелгі қонақ үй типтес тұрақтарымен
де әрбір келген туристерді қызықтыратыны анық.Бірақ осы тұрақтардың ашақ
аспан асты мұржайға айналдырса бұл ... ... ... саны одан екі ... ... анық.Ал жалпы қонақ үйлерге келер болсақ олардың жағдайы өте
төмен ал туризмді дамыту үшін бұл шаруашылықты дамыту басты мақсат.
Жұмыстың бұл ... ... ... сипаттайтын көрсеткіштер
анықталды. Оған туристік ... ... ... туристік сала
жұмыскерлерінің жалпы саны, келушілерге қызмет көрсету, өткізілген жолдама
саны, өткізілген жолдама ... елге ... ... ... фирмалар
мен агенттіктердің қызметінен алынатын табыс пен шығын жатады.
3 ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫНДА ТУРИСТІК КЛАСТЕРДІҢ ҚАЛЫПТАСУ
МЕХАНИЗМІ
3.1 Туристік кластердің ... және ... ... ... айында Астана қаласында өткен «Қазақстанның
бәсекеге ... және ... ... атты ... ... ... ... қорытындыланды. Экономиканың 150
секторынан экономиканың ең дайын және тез өзін өтей алатын 7 ... ... ... ... ... ... мұнай газ
машина құрылысы, тасымалдау логистикалық қызметтер, тоқыма және тамақ
өнеркәсібі. Олардың негізінде ... 5-7 жыл ... ... нәтижелер бере
алатын, алғашқы кластерлер құрылған және құрылу жалғасуда [1].
Туристік сала ... ... 2005ж. 17 ...... ... ... ... басым түрлері тізіміне
енгізілген, бұл ... ... ... ... ... ... инвесторларға пайдалануға мүмкіндік
береді. Туристік кластерді құру маңыздылығын ескере отырып, Қазақстан
Республикасы Өкіметі ... ... ... ... ... туристік потенциалын маркетингтік зерттеуді жүргізу үшін 65
млн.тг. бөлді [41].
Республикада кластерлік туризмді ... ... ... ... ... маңызды міндеттерді шешуге ықпалы тиеді:
- туризм индустриясын дамытуға шетелдік және ішкі инвестицияларды тарту;
- үкіметтің орталық және аймақтық ... ... ... ... ету үшін мемлекеттік және жеке менеджменттің жоғары деңгейін
қалыптастыру;
- жеке ынтаны дамытуға көмектесу;
- саланың ақпараттық ... ... ... және ішкі ... ... ... ... тиімді
жүйесін жасау;
- инвестициялау және салық салу сұрақтары бойынша қажетті нормативті және
құқықтық актілерді қабылдау ... ... ... ... құру және ... ... ... қабілеттілігін көтеруге ықпал етеді.
Жамбыл облысында туристік кластерді құру және ... ... ... ... ... әкімшілік тосқауылдардың әсерін төмендету;
- туризм аймағында жұмыс істеу үшін білікті мамандарды дайындау;
- маркетингтік зерттеулерді жүргізу;
- туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- ... ... ... ... ... артышылықтары бар, олар:
- өте сирек тарихи-архитектуралық ескерткіштері, соның ішінде ... ... ... үшін Ұлы ... ... орналасқан;
- экологиялық туризмді дамыту үшін бай табиғи ресурстар;
- облыстың іскерлік белсенділігі, ол іскерлік туризмді дамыту үшін маңызды.
Қазіргі уақытта ... ... ... құру мен ... ... ... және ішкі ... туризм нарығының секторларына бағытталуы
қажет, өйткені олар, шығу туризміне ... ... ... табыстың
үлкен бөлігін құрайды.
Кластерді ұйымдастыру үшін туризмнің ... ... кіру және ... пайдалану ұсынылады. Біз кестеде әртүрлі турлардың жіктемесін
ұсындық.
Кесте 18
Облыста ... ... ... ... түрі |Турлар аталуы ... ... ... ... Араб Әмірлігіне және т.б. шоп|
| ... |
| |2. Діни ... ... ... ... –Яссауи |
| ... |
| ... ... ... ... ... |1. Діни ... Тектұрмас-Қарахан-Айша-бибі |
| |2. Діни ... ... ... ... ... |
| ... облысы бойынша Ұлы Жібек жолы ... Ішкі ... |1. Діни ... ... |
| |2. Діни ... ... ... ... ... |
| |3. ... ... бойынша Ұлы Жібек жолы |
| ... ... ... ... ... Меркі |
| ... өлке тану ... ... қаласының мұражайы|
| |– ... ... ... |
| |5. ... ... мұражайлары ... ... ... ... ... жеке ... ... мазмұнын қарастырамыз.
Діни тур: «Тектұрмас архитектуралық кешен –Қарахан мазары - ... ... ... ... ... 10-14 ... даталанған.
Ол Талас өзенінің оң жағасында, қаланың оңтүстік-шығыс жағының ... ... ... ... ... орын») орналасқан. Бұл көне
мәдени жерлердің бірі. ... ... ... құрылыстары сақталмады.
1935 жылы олар толығымен реттелді, ал кешірек ... ... ... ... ... ғғ ... ежелгі зороастриялық мола жерінде, Тектұрмас
кешенінің орналасуы оның қалыптасуы осы жақа ... ... ... ... ... ... яғни 11 ғасырға дейін. Ал
Тектұрмас мазарының құрылысы ислам ... ... ... ... зерттеушілерге оны 14 ғасырда салынған деп айтуға
мүмкіндік береді.
Көне ... ... ... туралы сияқты ол туралы көптеген
аныздар бар. Бірақ қазірге дейін ол ... кім ... ... ... ... ... ... бір өкілі
жерленген деп ойлайды. Тақтан бас тартып, ол өзін ... ... ... мемлекеттік дін болып жарияланған, түрік тілдес халықтар арасында
жаңа дінді – исламды таратумен айналысты. Және ... оған ... ... Х111 ғасырда зиратының үстінде мазар орнатылды. ... ... ... орны ... ... жер, бұл ... ешқашан
адамдар жоқ болған емес. ... ... оны ... деп ... ... адамның есімі болып табылмайды.
1864 жылдың көктемінде полковник Черняевтің орыс полкімен «Әулие-ата»
қоқанд бекінісін қоршаған кезде, ... ... ... ... 20
жылдардың соңында толық қираған болатын. ... ... ... ... ... ... қордың қаражаттарына 2002 жылы
сол орыныда жаңа мазар тұрғызылды [31].
Қарахан мазары қаланың орталығында орналасқан және ... ... ... ... мәдени-мемориалды кешенге кіреді.
Зират бұрынғы әскери бекіністің батысында, Түйте каналының сол ... ... ... ... ... ... ... тарихи-
мәдени қорықтың зонасына кіреді. Мазар аңыз ... ... ... ... тұрғызылған. 1905-1906 жж 12 ғасырда Ташкент ишаны Саид
Бекханов тұрғызған мазар қайтадан ... Ол ... ... ... – кеш ортағасырдың орта азиялық мәдени архитектурасының
үлгісі. Портал ... кіру ... ... ... катуш
орнатылған, онда құрылыс датасы және тапсырыс берушінің аты-жөні жазылған.
Зал ортасында ... ... ... бар. Осы ... 13 ғ. Шамансур
(давудбек) мазары бар, ол сол ... ірі ... ... ... ... ... ... орналысқан. Айша бибі
мазары және жанында тұрған ... ... ... ... ... кіреді. Кешен участкесі барлық жақтан ашық, құрылыстардан бос және
төңірегінде ағаш талдар отырғызылған. Айша-бибі мазары және тұлғасы туралы
жазылған ... ... ... жоқ, ... бұл ... көптеген
аңыздар бар.
Анық бойынша Айша-бибі – жас қыз – ару, 11-12 ғғ өмір ... ... ... ... оны ... ... қалған. Бірақ, Қарахан жаудың
шабуылы туралы хабар алып ... ... ... ... ... ... одан хабар алмаған Айша-бибі өз әкесінен ... ... ... ... Егер ол тірі болса онымен бірге қайтамын деп әкесінің
батасын алады. Бірақ ... ... қыз үш рет ... өтседе рұқсат
бермейді. Сонда Айша 40 қызбен Қараханға аттанады. Жолда қыздар су жағасына
демалуға тоқтайды. Осы кезде ... ... ... жылан қызды
шағып алады. Қыздардан болан оқиғаны естіген Қарахан оған ... ... ... Айша оның қолында өлім ... ... ... ... оның ... үстіне мазар тұрғызады. Халық айшаны
әулиелер қатарына қосады және оған ... ... тур: ... ... мазары кешені»
Ақыртас кешені Тараз қаласы шығысында 40 км ... ... 6 км, ... ... ... ... ... құрамына
өзеннің кеуіп кеткен өзегін екі жағындағы орналасқан, сарай ғимараттарымен
объектілері. Бұл қала сыртындағы ... ... ... тас ... ... ... ... (су қоймасы). Ақыртас тарихын зерттеу
130 жылға созылған. ... ... бұл ... басшының жазғы
резиденциясы деп санаса, екіншілері караван-сарай, яғни ... ... ... ... не ... ... өзінің ауқымдылығымен және
ұлылығымен, су құбырларының, парк-бақшаларының болуымен ... ... ... 19 ғ аяғы 20 ғ ... шығ. жақ ... байланыс даңғылығының, қазіргі Алматы-Тараз-Бишкек автомагистралінің
жағасында. Ескерткіш 1991 ж. ... ... ... 210 ... кұрметіне орнатылды. Сыпатай батыр қазақ және қырғыз халықтарының
арасына кенінен тараған, халықтың 1840-60 жылдардағы саяси ... ... ... адам. Бұрыннан тұрған мазардың үстіне орнатылған.
Сыпатай Әлібекұлы қазіргі Мерке ауданда туылған. Жас ... ... ... ... атанған. 1845 ж Кенесары көтерілісіне
қатысады. 1847 Кенесары көтерілісне қырғыздармен айқаспауға көндіре алмаған
соң, ... ... ... ... 1847 ж ... азаматтығын қабылдады,
сөйтіп Ресейдің шекара үкіметіне қоқанд пен күресінде бірнеше рет көмек
көрсетті. 1850 ... ... қол ... ... ... қоқандтың
Қүдиярхан бастаған отыз мыңдық әскеріне қосылып Ұзынағаш ... ... ... ... ... ... ... отрядымен
шайқасты. Қоқандықтар жеңіліп қалған соң, олармен белсенді күреске шықты.
1864 ж орыс ... ... ... ... ... ... тереңдей енуіне көмектесті. Сыпатай батырдың Өңтүстік Қазақстанда
Қоқан хандығының ... ... ... қазақ фольклорында кеңінен
жырланды. Кейіннен ақын ... ... ... ... ... ескерткіштердің саны көп: Байдібек би, Жамбыл
Жабаев, ... ... ... ... ... және басқалардың
ескерткіштері. Байдібек би ескерткіші Тараз қаласының орталық аланында
орнатылған. Бәйдібек би ... ... ... және ... ... ... ... Асан Қайғының, ақын-ертегіші Асан Сабітұлының ... ... ... би ... ... ең бай адамдарының бірі
болды. Би болған кезінде ... би ... ... ... ... өткірлігімен, адамгершілігімен, ақылдылығымен әйгілі ... ... ... ... қала ... ... ... Тараз
мемлекеттік университеті ғимаратының алдында ... ... ... 1998 жылы ... 500 ... орнатылған
болатын. М.Х. Дулати – әйгілі дипломат, тарихшы, ... Ол ... орта Азия ... ... ... ... ... –Дулати Моғолыстан
бойынша тарихи анықтамаға енген, «Джаханнама» дастанының және Орталық азия
және Қазақстанның орта ... ... ... ... түпдеректің бірі
болып табылатын «Тарихи - Рашиди» дастанының авторы.
Жамбыл Жабаевқа ескерткіш 1961 жылы ақынның туғанына 115 жыл ... ... ... ... Қазақ халқының ақыны, Жамбыл облысының
туып-өскені, ауыз халық творчествасының ірі ... ... ... дейін ол әшкерелеуші өлендер айтты: сүйікті шығарма түрі -
айтыс. Халықтың ойларын және арманын білдіретін, ... ... ... ... ... ... Жамбылдың Ленинграттың қоршаудағы
ерлік қаһармандарына ... ... ... ... - соғыс
жылдарындағы көп ұлттық кеңес әдебиетінің ең ... ... ... ... ... бір ... қызмет өтумен өтті - өз халқының мүддесіне
қызмет ету, ол халықтың есінде ұлы ақын болып қалады.
Бауыржан Момышұлы ... ... ... ... ... ... ... – қазақ жазушысы, Ұлы отан соғысына қатысушы,
өлгеннен кейін Кеңес одағы батыры атағы берілді. Соғыс ... ол ... ... ... ... өмірбаянында Мәскеу түбіндегі ... орын ... Тек 19 ... ... ... ... ... ол 1941 жылы 27 сәтті ұрыс ... ... ... ... ... ... ... талқандаудың шабуыл операцияларына
белсенді қатысты. Соғыс аяқталғаннан ... 1956 ... ... әскери-ұстаздық
қызметпен айналысты. Демалысқа шығумен ол жазушы қызметпен айналысты. Оның
шығармаларының ... ... ... ... ... ... ... қорғауда халық ерлігін көрсету болды. Бұл әйгілі
шығармалар «За нами Москва», «Наша семья», ... ... және ... ... ... есте сақтауда. Оның атымен мектептер, көшелер ... өмір ... үйде ... ... ілінген.
Танылатын тур: Ұлы Жібек жолы. Ұлы ... жолы – бұл ... ... ... ескерткіші, Батыс пен Шығысты ... ... ... ... Ол ... дәуірге дейінгі 11 ғасырдан бастап
қызмет ... Бұл жол ... ... ... ... жібек жолы Жуалы ауданы
территориясын бастап, қазіргі Ташкент-Алматы автотрассасы бойымен өтті. Ол
Бурно-Октябрьск, Бурный, Тараз қаласы, ... ... ... ... ... ... орындары арқылы өтті.
Жібек жолымен жібек, бағалы тастарды, ... ... ... және т.б. ... Ол діни ... және ... әртүрлі
діндердің таратушысы болып табылды. ... ... ... ... ... ... ескерткіштері бар. Тек маман-ғалымдармен және
жергілікті өлке зерттеушілерімен ғана көне тас ... ... ... ежелгі қоныстардың, түрк тас мүсіндерінің,
ортағасыр қалаларының, архитектуралық ескерткіш-мазарлардың және ... ... екі ... ... ... ... ... алынды [13].
Облыста туристік кластерді сәтті дамыту үшін бірінші кезекте өкімет
тарапынан мемлекеттік қолдау қажет. Сөйтіп, қойылған мақсаттарды іске ... ... ... шешу ... туризм аймағында мемлекеттік саясатты белсендету;
- туристік қызметті реттеу жүйесін жетілдіру;
- туризм ... ... ... және ... ... ... ... жеңілдіктер, мемлекеттік кепілдіктер және ... ... ... ... ұсыну арқылы туристік нарықты қорғау;
- туристер қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
-тартымды туристік нарық ретінде Қазақстан имиджин қалыптастыру;
- ақпараттық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... зерттеулерді тереңдету;
- туризм сферасы қызметтерін статистикалық есепке алу ... ... ... ... ... құру және тұрғызу үшін отандық және шетелдік
инвестицияларды тарту арқылы туризм инфрақұрылымын дамытуды ... ... ... ... сертификациялау және лицензиялау негізінде
туристерге қызмет көрсету сапасын жақсарту;
- туризм аймағында мамандарды дайындау және ... ... ... ... халықаралық қарым-қатынастың дамуы;
-қоршаған ортаны қорғау және мәдени мұраны ... ... ... ... Облыстағы туризм кластерін дамытумен қатар іске
асатын инвестициялық жобалар
Соңғы он жылда туризм дербес ... ... ... ... ... туризм әлемінің өндірістік – ... 10 % ... ... ... ... ... өнімнің
6 %, дүниежүзілік инвестициялардың 7 %, әрбір 16 % ... ... ... шығындарының 11 % және барлық ... ... 5 % ... ... ... ... ... жұмысының тура
экономикалық әсерінін сипаттайды ... ... ... мемлекетімізге бір шетел туристін
келтіретін эквивалеттік тақырыптардың орташа табыстарын алу үшін ... 9 ... жуық тас ... ... 15 ... ... немесе 2 тонна
жоғары сапалы ... ... ... бірге шикізатты сату еліміздің
жаңартылайтын қорларын әлсіретеді, ал туристік өнеркәсіп жаңаратын қорларда
жұмыс жасайды.Туризмнің бұл шегі оның ... ... бола ... ... облыс туризм саласын келер болсақ, жалпы республикалық
көрсеткіш ... ... ... ... 16 аймақтан небәрі 11 орынды
тәмәмданғаны белгілі.Ерте ғасырлық ... бар өлке үшін бұл ... ... ... Жамбыл облысында 2014 жылға дейін туризмді дамыту бойынша
шебер-жоспардың ... ... ... Бұл құжаттар облыс әкімі ... ... ... Бұл ... ... ... ... «Казақстан туристік ассоциациясы».
Шебер жоспар шет елдік және қазақстандық туристер үшін ... және ... құру ... ... ... ... Жамбыл облысының туристік
индустриясын дамыту Концепциясы болып табылады.
Басты мақсат: шебер жоспарды өңдеу және оны іске ... ... ... және шет ел ... ... толығымен
қанағаттандыру үшін кең мүмкіндікпен қамтамасыз ететін, ... ... сай ... ... және нарыққа төтеп бере алатын туристік ... ... ... ... ... және ... механизмін
өңдеу, шет ел туристерінің өңірге келуін және шет ел ... ... ... ... ... ... жоспарды өңдеу барысында келесі жұмыстар іске асырылды.
Жамбыл облысының туризм нарығына шолу, туризм инфрақұрылымына
маркетингтік-сараптамалық ... ... ... шығыс және ішкі
туризмдер бойынша туристер легіне болжам, ... ... пен ... ... ... ... ... нарығын әлем елдері арасындағы
туристік кластерлермен салыстыра отырып сараптама өткізу;
Туризм инфрақұрылымы ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу;
Аумақтық туристік кластерін жарнама-ақпараттық, ғылыми-
әдістемелік ... және ... ... ету мәселесі бойынша іс-
шаралар қабылдау;
2014 жылға дейінгі Жамбыл ... ... ... құру ... ... Шебер-жаспарын іске асыру төмендегі жайлардың ... ... ... облысы бойынша табиғи, тарихи-мәдени жерлер бойынша турлардың ... ... ... ... орнитологиялық,
ботаникалық, Ұлы Жібек жолы бойынша, джип-сафари, экстремалды...); қыстық,
спорттық, экстремалды туризмдер ... ... ... ... ... ... мен ... демалысын ұйымдастыру деңгейлерінің
көтерілуі (Қызғалдақ фестивалі, Балбала фестивалі, Ат ойындары, ... 4 ... ... ... келе ... ... ... анықтау, тәңірге сенушілік, флора және фауна, қазақ тілі, салт-
дәстүр мен ... ... ... ... қол ... көшпенділер
ойындары;
3.«Батыс Еуропа – Батыс Қытай» ... ... ... салу ... ... даму ... ... дамыту мақсатында қорғауды немесе қалпына келтіруді қажет ... ... ... ... ... географиалық зоналарды
анықтау [32].
Облыста 28 туристік фирма, 27 қонақ үйі, 5 санаторий, 7 ... 9 ... ... ... ... 2 экологиялық клуб және
туризммен айналысатын 3 ... ... ... ... Бұл бас ... ... болашақта туризм мәселелерін шешетін көптеген жоспарлар
қарастырылды.Бұл жоспарлар аясында облыс көлемінде көптеген болашақ жобалар
қарастырылды. «Батыс ... ... » жол ... ... ... ... ... орындары.Олар: Қордай, Шу (Тасөткел), Меркі,
Құлан, Ақыртас, Тараз, Айша ... ... ... ... ... ... мен «Тау ... ... ... екі ... ... Қазақстанның Артегіне айналмақ.Жаз
айларында балаларға арналған демалыс лагерлері болса, басқа мезгілдерде
туристерді ... ... ... ... ... ... да осы бағдарламада айтылып өтті.Ал Тараз ... 4* ... ... ... отыр.Оның салынуына қала аймағынан жер тілімі бөлініп
құрылыс басталуы жақындап қалды.Ең ... ... бірі 21 киіз ... ... ... ... жоба ... тұрақты айтып кетсек.
Киіз үй отель инвестициялық жобасы
Жуалы ... «Тау ... ... ... кұрылысын жүргізуді
жоспарлап отыр. Бизнес-жобасының жалпы ... 250 ... ... ... асырылу мерзімі 2009-2011 жылдар.
Жоба мақсаты- Жамбыл облысына арналға қызмет көрсету сервисінің жаңа
сапалы инфрақұрылымға ие киіз үй ... үй ... жету үщін ... ... ... ... етегінде
демалыс орталығын құру жоспарланады.Орталық келесі обьектілерден құралаты:
1) Туристерге өмір сүруге арналған киіз үйлер (14 ... Киіз үй ... (2 ... ... (8 ... ... және душтық кабиналар (8 бір.)
5) Асхана
6) Тұрмыстық бөлме
7) Қойма
8) Тазалағыш жабдықтар
Бұл жобаны жүзеге асыру Жамбыл облысындағы ... ... ... ... ... туристтік қызметтердің нарығында өз орнын табуға
көмектеседі.Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... болуына Қазақстандағы басқа тристік орталықтардың өзінің
қазіргі жағдайын бағалауға сигнал болады.
Қонақ үйдің болжамалы орналасу орны- ... ... ... жердің табиғи- үзілістік жағдайлары осы жерде туристтік
орталықты орналастыруға қолайлы.
Халықаралық А- 2 ... ... ... ... ... орналастыру орнын
таңдаған кезде маңызды фактор болып ... және ... ... бірдей қашықтықта орналасуы бұл жердің тағы бір артықшылығы
болып табылады.Шымкентте сәйкес келетін ... ... ... ... жүзеге асыру Жамбыл және Оңтүстік Қазақстан облыстарындағы
спорттық ... ... ... ... киіз ... ... үй ... облысының Талас Алатау таулы
жотасының етегінде орналастырылады және Тараз қаласының тұрғындары ... да ... ... ... ... ... қала ... аймақ ретінде сипатталады.Сонымен бірге жеткілікті сатып алушылық
қаблетке ие туристтер үін ойын сауық және сервистік ... ... ... бір ... ... ... күндегі туризм, жылдық
демалыс кездеріндегі туризмді ұйымдастыруға болады.
Бұл жоба киіз үйлік ... ... ... ... ... олар елтану мен табиғаттың экологиялық әсерленуі мен
сафари элементтеріне, түйелер мен ... салт ... ... ұлттық стильмен жабдықталған.Мұнда грильге арналған бірнеше арнайы
орындар салынып, ... киіз үй ... ... ... ... тұрғындарының ішінен потенциялды демалушылардың санын
болжау үшін халықтың табысының таралымын ... ... ... ... өзінің бос уақытын өткізу үшін жеткілікті
отбасылардың үш сегменті ... ... ... ... ... анықтау [35]
|% көрсеткіш |Сегмент ... ... ... саны |
| | ... (мың. тг) | ... % |А |30.8 ... |31.521 ... % |В | 50 ... |23.770 ... % |С | 71.8 ... |19.322 |
| 2 % |D | 133.3 ... | 1.60 ... В және С ... (27 % ... бұл ... ... үшін басты
топ болып табылады.Бірақ А сегментін жоюға болмайды, себебі ол ... ... ... демалыс жасай алады.
Жамбыл облысының тауларында бір күндік демалудың төлемінің өлшемі
көрсетілген қызметтің түрлеріне, сервистің ... және де ... ... ... турисмтер киіз үйлік қонақ үйде
демалудың бір күніне келесі сомманы төлеуге дайын.
Кейбір потенциялды туристер бұл ... ... ... ... ... ... ... бағалай алмайды,бірақ жақсы ұйымдастырылған
демалысқа көбірек төлеуге дайын.
Өңделген стратегия мен ... ... ... ... ... сатылымның көлемін анықтауға болады.Егер шамамен әрбір
турист потенциялды ... ... ... киіз ... қонақ үйде
жылына бір рет орташа есеппен 2 күн демалса, онда жалпы көлем жылына ... ... ... ... 28 % ... ... 296.000
жуық адам-күн құрайды.
Жобаның бірінші жылы нарықтың ұсынылатын үлесінің 25% дейін, екінші
жылы 50 %, ал ... және ... ... ... жоспарланған
көлемінен 75 % қызмет көрсету жоспарланады.
Кесте 20
Киіз үйлерден түсетін табыстың көлемі мен ... ... ... ... |2011-2012 ... ... ... |1.540 |1.890 ... ... | 50 | 75 | 100 ... көптігі,| | | |
|% | | | ... |6.090 |7.700 |9.450 ... мың. тг | | | ... ... түсетіе табыс көлемі шамамен өлшеніп отыр.Жобаның ... асар ... ол аса ... ... ... ... 1-2 жыл ... тек
15 % көтерілуі мүмкін.Ал одан кейінгі жылдары оған деген шетел ... арта ... ... ... шамасы 25-30 % көтерілуі мүмкін.
Кесте 21
Ойын сауық қызметінен түсетін пайда, жылдармен [35]
|Жобаның жылдары ... ... ... |
|Сатылымның | 909 |1.600 |2.600 ... | | | ... |181.7 | 320 | 420 ... | | | ... | | | ... ... ерекшелігін ескеріп төлем қатысушы туристердің
барлығына есептелген, бірақ келісім бойынша ұйымдастырылған ... ... ... ... ... жүру негізгі сұраныстың бірі болып
табылады,аттың сандары мен олардың бір күнде қызмет көрсете алатын уақытын
есептеу керек.
Бүкіл әлемде ... ... ... ... ... ... қызметкерлер құрамына өте үлкен талаптар қойылады.Бұл жоба да
мәз ... ... ... ... ... ... жақсы әсерлер береді.
Қызметкерлер құрамына қойылатын талаптар мен қызметкерлер ... ... ... ... ... ретте орындалады.
Кесте 22
Қызметкерлер құрамы мен олардың еңбек ақысының шығындары [36]
Аталуы |Саны |05 |06 |07 |08 |09 ... адам ... ... тг ... тг | ... |1 |1 |1 |1 |1 |1 |5 |70.000 |350.000 ... |1 |1 |1 |1 |1 |1 |5 |50.000 |250.000 | |Аспазшы ... |2 ... |1 |1 |1 |5 |30.000 |300.000 | ... |6 |0.5 |1 |1 |1 |0.5 |4 ... | ... ... ... |4 |0.5 |1 |1 |1 |0.5 |4 |25.000 |400.000 ... |2 |1 |1 |1 |1 |1 |5 |25.000 |250.000 | ... |1 |1 |1 |1 |1 ... |35.000 |175.000 | |Барлығы | | | | | | | | | | ... ... ... ... бір шет ... ... керек,ағылшын
тілі болғаны дұрыс.Сонымен бірге менеджер келесі қасиеттерге ие болуы тиіс:
сыпайылық, адамдармен жұмыс істей білу, ... тау- ... ... ... ... ... ... туристік базасының құрылысы.
Жобаның жалпы соммасы 510 миллион теңгені құрайды, іске асырылу ... ... ...... ... ... қызмет көрсету сервисінің
жаңа сапалы инфрақұрылымға ие тау шаңғы демалыс орнын жасау.
Мақсатымызға жету үщін ... ... ... ... етегінде
демалыс орталығын құру жоспарланады.Орталық келесі обьектілерден құралаты:
1) 50 екі орындық қонақ үйлік кешен
2) Сүйреткіш ... бар ... ... ... ... алу ... ... станция (шаңғы, сноубордтар,
снегоходтар, мотовездеходтар, таулы велосипедтер және т.б)
4) Автотұрақ
5) Ой және мүшелтой секілді үлкен мерекелерді өткізуге арналған 300 ... ... ... ... орналасу орны- Талас Алатауы тауларының баурайлары.
Осы жердің табиғи- ... ... осы ... ... ... ... бөктерінде жаздың майса жерлері көздің жауын алады.Батысы
мен шығысы,солтүстігі мен оңтүстігі тоғыса беттескен жерлері жұмақтың ... ... ... ... демалу орталықтарының болмауына байланысты
қызметтің кең спектрін ұсынаитын шаралар ... ... ... ... ... ... ... шаңғымен сырғанау секілді ойын- сауық
түрлері ұсынылады.Ұқсас қыстық спорт түрінің ... ... ... ... жөн ... ... белсенді демалысты жақсы көретіндерге әртүрлі ұсыныстар
ұсынумен ерекшеленеді, қызық болуы бойынша, күнделілігі ... ... ... ерекшеленетін тауарларда серуендеу ұйымдастырылады.Таулы
велосипедтерді, мотовездеходтарды және т.б ... алу ... ... қатар тау туризмін қалайтын туристер үшін бұл жоба табылмас
демалыс болмақ.
3.3. «Батыс Европа-Батыс Қытай» инвестициялық жобаның
облыс ... ... ... Европа-Батыс Қытай» транзит дәлізін салу идеясын Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... Көп уақыт өтпей-
ақ Елбасы 2008 жылғы 6 ақпандағы Қазақстан халқына Жолдауында осы ... ... ... міндеттеді. 2008 ... 22 ... ... 2009 ... 16 сәуірде Пекинде Қытай Халық ... ... ... «Батыс Европа-Батыс Қытай» автокөлік
дәлізін құру жайында меморандумға қол ... ... бұл ... ... басталып, Ұлы Жібек жолының бойында жатқан Қазақ даласын
көктей өтіп, Қорғас ... ... ... ... ... Қытай» транзиттік жолының жалпы ұзындығы 8445
шақырымды құрайды. Оның 2233 шақырымы-Ресей Федерациясының ... ... ... ... ... ... ҚХР-ға 3425 шақырым
тиесілі. «Батыс Европа-Батыс Қытай» транзиттік жолы Қазақстан бойынша ... ... ... Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл және Алматы
облыстары). Бұл аймақтарда 5 ... ... ... тұратынын ескерсек,
қаншама адам жұмысқа тартылатынын көз алдына елестетуге болады. Қаржы
дағдарысы ... ... ... ... ... алу- ... бір ... қамту деген сөз. Ұлы Жібек жолының бойында құм ... ... ... ... ... Сайран, Сауран, Тараз, Алтын төбе ... Өз ... ... шыңы ... бұл қалаларды біреу білсе,
біреу білмес. «Батыс ... ... жолы ... болса «өлген қалалар»
тіріліп, туристердің «көз құртына» айналарына сенім мол. Одан бюджеттің
қалтасына түсер ... да ... ... ... ... ... 3 ... есептелген. Жұмыстың бәрі 2012 жылдың
аяғында бітеді дер жоспарланып отыр. Халықаралық жол белгіленген ... ... ... бұл ... ... ... салынып
бітуіне әлемнің кептеген елдері ынталы болып отыр. Экономикасы жылдан-жылға
дамып, бүкіл дүние жүзін ез ... ... ... ... Қытай мемлекетінен
жүк тасымалдаудың неғұрлым тиімді жолы бұрыннан қарастырылып келеді.
Мұхиттың арғы жағындағы ... өзі ... ... алып ... ... ... отыр. Ал, Батыс Еуропа сауда нарығын да ез
өнімдерімен жаулап үлгерген Қытай қашанда тауар ... ... ... ... ... ... ... Қытай экономикасы
қарқынмен дамып келе жатқаны белгілі. Нақты кезеңде Қытай тауарлары бүкіл
Еуропаға тек ... ... ... жатыр. Бұл Қытайдың Ляньюнган ... ... ... Ресейге, одан Батыс Еуропаға шығатын дәліз
болады. ... жол ... ... ... ... Қытайдан Батыс
Еуропаға теңіз арқылы жүк жеткізуге 40 күн ... Ал ... ... ... ... ... ... Ресей арқылы автокөлікпен жүк
жеткізуге 10-12 ... ... да бұл ете ... жоба ... отыр.Сонымен
жоба жүзеге асқан кезде тек Батыс Еуропа емес, Орталық ... ... жүк ... ... ... ... Қырғызстан,
Тәжікстан, тағы басқа да мемлекеттердің осы дәлізге шыға ... ... ... ... осы ... ... ... көлемі 900 мың тоннадан 3,5 млн. тоннаға артады екен. Ал ... ... ол 2,5 ... ... 13 млн. ... ... артатын көрінеді.
Демек, ел бюджетінен бөлінген қаржы кеп уақыт етпей - ақ өз қайтарымын бере
бастайды деген ... ... ... ... ... жүк ... ... 40
тәуліктен астам уақытты алады. Ал “Батыс Еуропа-Батыс Қытай” жобасы жүзеге
асса автокөлік жолымен 8,5 мың км. ... 10 ... ... ... ... ... ... осыған есептелген, деді Көлік
және коммуникация министрі Ә. Құсайынов дөңгелек үстел барысында. Тасылатын
жүктен түсер пайдадан ... жоба ... ... ... ... ... облыстары бойынша жолдарды салумен қатар, республикалық маңыздағы
желілер қоса жаңғыртылады. Бұл ... ... ... 90 ... ... Қытай” жобасы есебінен жөнделеді деген сөз. ... ... ... ... ... 11 ... жұмылды­рылуда. Оның
5-і шетелдік компания болса, 6-уы қазақстандық. Атқарылатын жұмыстың 69
пайызы қазақстандық ... ... ... ... ... ... компанияларының ортақ іске қосылуға ынта білдіргені бізге
де ... ... олар ... ... ... мен ... ... үйреніп, индустрияландыру бағдарламасына қолдануға жеңіл болмақ[35].
Теңдесі жоқ ірі жобаға қаржы құюшылар да осал ... ... ... ... ... және Еуропалық банктер ірі көлемде, атап айтсақ, 422
млрд. теңге қаржы салып отырғандығы автожолдың болашағы ... ... ... ... Сондай-ақ құрылысқа қажетті материалдардың 86
пайызы елімізден шығарылып, ... ... арта ... ... ... ... ... ашылған битум зауыты ... ... ... тағы 6 ... арттырмақ [37].
Бүгінгі күні жол салыну барысында көптеген жұмыс ... ... оған ... ... Жоба жүзеге асып жатқан еліміздің үш облысында ... адам ... ... ... Біз биыл ... ... тарту жұмыстарын аяқтаймыз. Ал ... ... ... ... ... 50 ... тарта адам тартылады. Жалпы, жол салу барлық
жағынан пайда әкеледі
Қазақстан аумағынан өтетін жобаның құны – 825,1 ... ... ... әлемге даңқы жайылған банктер қол ұшын созып жатқанын айта кетуіміз
керек. «Еуропалық қайта құру және даму ... 2125 млн. ... ... даму
банкі» 340,0 млн. доллар, «Ислам даму банкі» 170 млн. доллар несие ... ... ... ... 20 ... ең ... пайызбен берілгендігі.
Мердігер ұйымдар құрылыс жұмыстарын бастап ... ... ... жол ... 50 ... жуық адам ... ... Қытай» дәлізі бойында туризм ... ... ... 2500 ... құрайтын дәліз Қазақстанның 5 облысын
басып өтеді. Бұл облыстардың өзіндік тарихы, ... ... ... осы ... ... ... ... дамытуды ҚР Үкіметі
көздейді. Атап айтқанда, ... ... ... дәлізі бойында жол бойы
индустриясы дамытылып, шағын отельдер, жанармай құю бекеттері, көлік жөндеу
орындары ашылады. Бұл ... ... ... ... ... жоба ... ... жерінен 480 км жол өтеді.Бұл жобаның ... бірі ... ... ... ... ... қатар туризм саласын
дамыту. Кең даланың шетел туристеріне ұсынатын мол қоры бар ... ... ... ... ... бұл дәліз болашақта туризмнің шарықтауына
үлкен үлесін қосатыны анық.
Қазақстан ... ... және ... ... ... ... бұнымен қатар, Қазақстан алдағы жылда тау шаңғысы
мен экологиялық туризмді дамытуға үлкен мән ... ... ... ... әлем ... ... ... тудыруда. Бұнымен қатар
Қазақстанның әр аумағында Шымбұлақ сынды тау ... ... ... бар. ... «Батыс Европа-Батыс Қытай» дәлізі бойында Оңтүстік
Қазақстан аумағында Қасқасу, Жамбыл облысында Көксай өңірі тау ... ... Бұл екі ... ... ... ... ... негіздеме
жасалуда. Биылғы жылы ол толық анықталады. Бұнымен қатар алдағы ... ... ... ... ... ... Бұл ... 10 ұлттық парк аумағында бастауды көздеп ... ... ... ... ... ... мен ... комплекстер мен орталықтар
салыну жоспарланып отыр[34].
Бұл жоба құрылысы 2012 жылы аяқталу жоспарланып отыр.Жалпы жол ... жол ... ... ... ... ... салыну
көзделуде.Жол торабы сонау Батыс Европа мен Таяу Шығыс, Араб елдерін Батыс
Қытайға дейін жеткізу жолы.Болашақтың ... ... жол ... ... ... Ұлы ... жолы бойында жатқаны мәлім.Қытай ... ... ... ... ... бұл ... ... елдер күштерін ... ... ... ең үлкен
жоба,сондықтан Республика бұл жобаға өзінің көп ... ... ... бірі тек ... мен Азия ... ... жолын
ғана салып қоймай, елдер арасындағы туризмді дамыту.Жамбыл облысы бойынша
жол тораптарының бойына 8 ... ... 4 ірі ... үйлер, демалыс
аймақтарын салу көзделуде.Бұл жобалар салыну аймақтары жол ... ... ... ... ... ... ... мамандар дайындау мәселесі бойынша Европалық білім қорымен
бірлесіп 4 жылдық бағдарлама жасалған. Бұл бойынша орта ... ... ... беріледі. Шетелдік туристерді тарту үшін виза ... да ... ... Бұл ... ... ... ... саласын дамытуға жаңа серпіліс алып келеді. ... тау ... ... ... Түркістан», «Ежелгі Отырар», «Қасқасу»
таулы шаңғы курорты, «Байқоңыр», ... ... ... ... үйлі ... ... және «Ырғыз сарайының керуені» туристік
аймақтары арқылы өтеді. Осы ... ... ... ... ... ... етілетін болады.
Әрине, туристік қызмет, экономика саласы ... ... ... ... ... ... кіру туризмнің үлес салмағы төмен, өйткені
туризм инфрақұрылымы жеткілікті дамымаған, ұсынылатын қызметтер ... ... өз ... тарихын білетін мамандар саны аз. Қазіргі
ауқытта облыстың туристік қызметі негізінен шоп-турлармен және ... ... діни ... ... ... тұрмысын насихаттайтын
турлар мүлдем жоқ.
Туризмді дамытудың тиімді міндеттерін шешу ішкі ... ... ... облысымызға шетел туристерінің келуіне және облысымыздың
экономикасына түсетін валюталық түсімдердің және әр ... ... ... салық төлемдерінің ұлғаюына, сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... ... және халықтың жұмыспен қамтылуына мүмкіндік беретіні сөзсіз.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жамбыл облысында туристік ... ... ... мен ... ... қорытындылар мен ұсыныстар жасауға мүмкіндік берді:
Туризм экономиканың маңызды факторларының бірі ... ... оны ... ... ... байланысты емес және тұрақты немесе
ұзақ мерзімді тұру ... ... ... ... болуымен,
сапарларымен байланысты, құбылыстар және байланыстардың бірыңғайлығы және
қатынастары жиынтығы ретінде қарастыру ... ... ... ... ... жағдайларға байланысты. Бірінші-ден, туризм
ұлттық ... ... және ... ... ... ... факторы
болып табылады; екінші-ден, жұмыс күшін ұсынудың және ... ... ету ... ... ... ... ... сауда, ауыл
шаруашылығ, халық тұтынатын тауар өндірісі ... ... ... ... ... ... табылады. Туризм бұл әлеуметтік-тұрмыстық
инфрақұрылымның диверсификациялық, салааралық кешені, ол жаңаматериалдық
құндылықтарды құрайды және оны ... ... ... ... және де
туристерге қызмет көрсету бойынша материалдық емес қызметтерді орындайды
және іске асырады.
Туризм ... ... ... ... роль ... ... ... атрибуттары бар туризмнің біртұтас жүйесі жоқ – ... ... ... ... ... байланыспен қамтамасыз
ету және т.б.
Облыста туризмнің тиімді дамуы үшін оны ... ... ... ... даму ... ... ... көтеру
стратегиясының негізгі бөлігі болып табылады. Кластерлік даму мәселесі
облыстың ... ... ... ... ... ... талап етеді. Кластерге қатысу кластер ішінде ... ... ... ... ... арқасында щығындарды
төмендетуге және ақпарат шығынын азайтуға мүмкіндік береді. Кластерлерді
құру ... қол ... ... ... ... ... климатын және инвестициялық тартымдылығын
жақсартады;
- кәсіпкерлік құрылымдардың іскерлік белсенділігін өсіреді;
- өкімет ... ... ... және нарықтық инфрақұрылыммен ақпаратпен алмасу және
ынтымақтастық артықшылықтары, аймақ ресурстарын тиімді пайдалану
арқылы ұлттық және ... ... ... ... құру және ... дамуы үшін келесі шараларды іске ... ... ... ... және қызмет ету процестерін реттейтін,
нормативті құқықтық базасын дайындау;
- ... және ... ... ... елдің бәсекеге
қабілеттілігін көтеру стратегиясын дайындау;
- кластерлік ... құру ... ... емес және ... ... үшін қолайлы жағдайлар жасау,
- кластерлік құрылымдарда жұмыс істеу үшін мамандарды дайындауды қамтамасыз
ету.
Кластерлер өзінің ... ... ... мемлекеттік
қолдауды талап етеді. Мемлекет кластер үшін ең тиімді салаларды анықтап
қоймай, сонымен ... ... ... ... ... ... қажет. Қаржы
дәне басқада ресурстарды бөлу ашық болу керек. Бұл кезде мемлекет кластерге
кіретін кәсіпорындар ... ... ... және ... ... ... қажет.
Диплом жұмысында біз облыстың туризм инфрақұрылымынң тиімділігін
сипаттайтын, ... және ... ... ... ... анықталды. Берілген көрсеткіштерді қолдана отырып, біз
облыстың туристік индустриясын ... ... ... ... туризм дамуы қанағатсыз деуге болады.
Туристік индустрия ... ... үшін біз ... ... ... оның құрамына Жамбыл облысының 19 фирмалары мен
агенттіктері кіретін болады. ... ... ... жалғаспалы
инфрақұрылым кәсіпорындары мен кәсіпорындары ... Біз ... ... ... ... ... ... сипаттайтын,
көрсеткіштерді есептедік.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Назарбаев Н.А. Казахстан на пути ускоренной экономической, ... ... ... ... ... РК ... Казахстана от 18
февраля 2005 г. Промышленность Казахстана – 2005 г №1 (28) 4-11 ... ... Е.П, ... М.Ш ... туристический бизнес М,:
Экспертное бюро. 1997. - 176 с.
3 Ефремова М.В. Основы технологии ... ... ... пособие, М,:
Ось -89, 2001. - 192 с.
4 Здоров А.Б. Экономика туризма. Учебник . М,: Финансы и ... ... 267 ... ... М. ... СПб,: ... 2001. -175 ... О туризме в Республике Казахстан в 2000 году.Агентство Республики
Казахстан по ... ... 2001. - 92 ... ... В.С., Орловская В.П. Экономика туризма. Учебное пособие для
студентов высших учебных заведений. М,: ... 2005.- 192 ... ... А. ... на Шелковом пути как фактор устойчивого развития (на
примере Алматинской области). Транзитная экономика, Алматы,2000. 49-53 с.
9 Мыңжанова Г.Т. ... ... ... ... ... //материалы международной научно- практической ... Азия и ... в ... ... международных
отношений.11-12 апреля 2001 года.-Алматы, 2002.- Б 238-246.
10 Уайсова А. Проблемы ... ... в ... ... ... практической конференции (29-30 апреля 1999 года).-
Алматы, 2000.- С 311-314.
11 Тынчева З.В. ... ... ... ... ... международной научно- практической конференции (29-
30 апреля 1999 года)// Международные отношения: теория- практика- поиск//,
-С 315-318.
12 Зорин И.В., Каверина Т.П., ... В.А. ... как вид ... М,: ... и ... 2001.- 288 ... ... Л. Казахстанский туристский продукт в кластерной политике:
Экономика и статистика,- Алматы, 2005.- С ... ... ... ... ... ... 2006. -Б 11-45.
15 Қазақ ССР тарихы, Т-2, Алматы, 1979.-Б 18- ... ... Б. ... ... ... 1998.-Б ... Агеева Е.А . Отчет о раскопках на городище Тараз в 1961г, Алматы, 2001.-
Б 38-45.
18 Байпаков К. ... ... ... ... - Б 35-42.
19 Байпақов К. Ұлы жібек жолы және ... ... 1992. 34- ... Марғұлан Ә. Таңбалы жас жазу,Алматы, Жалын, 1997. 209-б.
21 ... А.Н ... ... ... ... Алматы.
1941.12- б.
22 Бернштам А.Н Жетісу археологиялық экспедициясының ... жж.), ... 1949. –Б ... Бартольд В.В. Очерк истории Семиречья. Т-2.,1963. с-39.
24 Бернштам А.Н Археологические работы в Казахстане и ... ... ... 1984. ... ... А. ... түркілерінің киелі түрі, Тараз, Сенім,
2002.10- б
26 Көне Тараз.//материал жинақтары//, Алматы, 2001.131- ... Қала мен ... № 371- ... ... 15 мамыр,2005. 8- б.
28 Қазақ Ұлттық энциклопедиясы.Т-9. -Б 31-37.
29 Қазақстан тарихы 4 ... ... 1998.-Б ... ... А.Д. ... и туристический бизнес. М,: ЭКМОС, 1998.
- 352 с.
31 Қазақстан туризмі 2003 жылы. Статистикалық жинақ Алматы, 2004. -Б ... ... ... 2004 жылы. Статистикалық жинақ Алматы, 2005. - 136 б.
33 Қазақстан туризмі 2006 жылы.Статистикалық жинақ Астана, 2007. - 132 ... ... ... 2007 ... Статистикалық жинақ Астана, 2008 - 128 б.
35 Қазақстан туризмі 2008 жылы. ... ... ... 2009 - 132 ... ... ... 2009 жылы. Статистикалық жинақ Астана, 2010 – 132 ... ... ... 2010 жылы. Қысқаша статистикалық жинақ Астана, 2011 -
128 б.
38 Закон РК «О туристической ... в ... ... от 13 ... г. №211-11.Казахстанская правда, 27 июня, 2001-2 с.
39 Даутбаев М.А, Мусреталиева Ж.Б. Мавзолей Карахана и Айша ... ... 56 ... Смыкова М.Р. Туризм: экономика, менеджмент и маркетинг. ... ... 2007. - 220 ... ... ... Алматы, Ғалым, 2002. - Б 13-19.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Шенгел и К» ЖШС63 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Инвестициялар, олардың түрлері, қызметі және жүйесі14 бет
Кәсіпкерлік құқықтың пайда болу тарихы5 бет
Сарыағаш ауданы бойынша шаруашылық жүргізуші субьектілердің қаржы қорларын талдау23 бет
Тауарлы материалдық қорлар24 бет
Шаруа (фермер) қожалығының құрылу тәртібі және ерекшеліктері64 бет
Шаруашылық iс-әрекеттерiн реттеудегi салық жеңiлдiктерi30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь