Меркантилизмнің экономика ілімінің тарихындағы орны

КІРІСПЕ
Меркандилизмнің теориялық негіздері 2

НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.1. Ақша балансы 4
1.2. Активті сауда балансы 6
1.3. Т.Мән: «Ақша сауданы туғызады, ол сауда ақшаны көбейтеді». 9

ҚОРЫТЫНДЫ
Меркантилизмнің экономика ілімінің тарихындағы орны. 11

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 14
Батыс Еуропаның экономикалық және қоғамдық саяси дамуында ұлы географиялық ашулар аса маңызды роль атқарды. Сөйтіп, феодалдық өнідіріс әдісінің капитализмге көшуінің маңызды факторы болып саналады. Осы кезге дейін естіп білмеген сауда, өнеркәсіптің дамуына үлкен қарқын берді.
Сауда буржуазиясы XVIII ғ. Дейінгі өнеркәсіп буржуазиясымен салыстырғанда артықшылыққа ие болған, жаңа буржуазиялық қатынастың негізін қалап, олардың жаңа идеологиясы деп танылды.
Буржуазияның экономикалық идеологиясы меркантилизм болды. Бұл терминді ғылыми айналымға тұңғыш енгізген А.Смит болатын. Ол латынның етістігі mercari – саудаласу, илальяндық –mercante – саудагер, көпес, ағылшынның – mercantile – сауда сөздерінен шыққан.
Патриархалдық, натуралдық укладтың ыдырауы, сыртқы және ішкі сауданың дамуы буржуазия алдына бірақтар экономикалық шараларды практикаға енгізіп, оған теориялық тұрғыдан негіздеме беруге тура келді.
Тұңғыш рет арнайы экономикалық шығырмалар пайда болып, жаңа ғылым – политэкономияның дамуына негіз қалады. Осыдан да политэкономияны буржуазия ғылымы ретінде дүниеге келді деуі.
Маркс анықтағандай меркантилизм алғашқы буржуазиялық политэкономия мектебі. Меркантилизм капиталдың алғашқы корлану кезеңіндегі сауда буржуазиясының мүддесін тікелей көрсетті.
Меркантилизм буржуазиялық политэкономияның алғашқы мектебі ретінде, экономикалық саясат жүйесін теориялық негіздеуге ұмтылыс жасады. Теория мен практиканың бірлігі ретінде меркантилизм мынадай екі белгімен сипатталады:
Біріншіден байлық ақшамен шатастырылады. Меркантилистер ақшаның тауатмен байланысын жете білмегендіктен байлықты айырбас құнына қарама-қарсы қойды.
Екіншіден, ақшалай байлықтың қорлануы өкімет көмегімен жүзеге асырылады, өйткені уақыт өткен сайын армияны нығайту, сарай маңындағы тәртіпті күшейту үшін ақшаға деген қажеттілікте өсе түсті.
Осылармен байланысты мемлекет тиісінше экономикалық саясатты ұстанады, оны жүзеге асырудың тетіктерін ойластырады.
Меркантилизм орын алған кезең өзгеріссіз қалған емес. Сондықтан меркантилизмді сауда буржуазиясының өзгерісімен байланысты қараған орынды болады. Ол үшін, ең әуелі меркантилизмді экономикалық саясат жүйесі ретінде,одан кейін меркантилитік теорияны көшу керек.
Меикантилизм дамуының алғашқы сатысы ерте меркантилизм деген атқа ие болды. Оның көрнекті өкілдері Стаффорд, Меляйнс /Англия/, Де Сантис /Испания/ т.б. болды.
Ерте меркантилизм ұлы географиялық ашулардан бұрын орын алды және шамамен XУI орта шенінде өшеді.
1. Томас Мэн «Сыртқы саудадағы Англия байлығы».1955,155б.
2. А.Смит «Халықтар байлығы». 1955,47б.
3. Т. Мэн «Англия сыртқы саудада».1955,180б.
4. Шеденов «Экономикалық ілімдер тарихы».
5. Есқалиев «Экономикалық ілімдер тарихы»75-87 беттер.
6. Т.П. Табеев «Экономикалық ілімдер тарихы» 70-81 беттер.
7. А.Смит Халықтар байлығы» 133 бет.
8. I.F.Bell. A.Hiatoru of Economic Thout, p 307.
9. А.Смит «Халықтар байлығы». 50-51 беттер.
10. Я.Әубәкіров «Экономикалық теория негіздері?» 1991 ж.,7-8 беттер
11. С. Әкімбеков «Экономикалық теория»2002 ж. 6-8 беттер.
12. Нурманов «Экономикалық ілімдер тарихы» 55-60 беттер.
13. Дж.С.Милль «Основы политической экономии»
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
Меркандилизмнің ... ... ... Ақша ... ... ... ... Т.Мән: «Ақша сауданы туғызады, ол ... ... ... ... ... тарихындағы ... ... ... ... ... негіздері
Батыс Еуропаның экономикалық және қоғамдық саяси дамуында ұлы
географиялық ашулар аса маңызды роль атқарды. ... ... ... ... көшуінің маңызды факторы болып саналады. Осы ... ... ... ... ... ... ... қарқын берді.
Сауда буржуазиясы XVIII ғ. Дейінгі өнеркәсіп буржуазиясымен
салыстырғанда артықшылыққа ие болған, жаңа буржуазиялық ... ... ... жаңа ... деп танылды.
Буржуазияның экономикалық идеологиясы меркантилизм болды. ... ... ... ... ... ... болатын. Ол латынның
етістігі mercari – ... ... ...... көпес,
ағылшынның – mercantile – сауда сөздерінен шыққан.
Патриархалдық, натуралдық укладтың ыдырауы, сыртқы және ... ... ... ... бірақтар экономикалық шараларды практикаға
енгізіп, оған теориялық тұрғыдан негіздеме беруге тура келді.
Тұңғыш рет арнайы ... ... ... ... ... – политэкономияның дамуына негіз қалады. Осыдан да ... ... ... ... ... ... ... меркантилизм алғашқы буржуазиялық политэкономия мектебі.
Меркантилизм капиталдың алғашқы корлану кезеңіндегі сауда ... ... ... ... ... алғашқы мектебі
ретінде, экономикалық саясат жүйесін теориялық негіздеуге ұмтылыс жасады.
Теория мен практиканың ... ... ... мынадай екі белгімен
сипатталады:
Біріншіден байлық ақшамен шатастырылады. Меркантилистер ақшаның
тауатмен байланысын жете ... ... ... ... қарама-
қарсы қойды.
Екіншіден, ақшалай байлықтың қорлануы өкімет ... ... ... ... ... сайын армияны нығайту, сарай маңындағы
тәртіпті күшейту үшін ақшаға деген қажеттілікте өсе түсті.
Осылармен байланысты мемлекет тиісінше ... ... ... ... ... ... ойластырады.
Меркантилизм орын алған кезең өзгеріссіз қалған ... ... ... ... ... ... қараған орынды
болады. Ол үшін, ең әуелі меркантилизмді экономикалық саясат ... ... ... теорияны көшу керек.
Меикантилизм дамуының алғашқы сатысы ерте ... ... атқа ... Оның ... ... ... ... /Англия/, Де Сантис
/Испания/ т.б. болды.
Ерте меркантилизм ұлы географиялық ашулардан ... орын алды ... XУI орта ... ... ... бұл ... жоғары дәрежеде болмады, өйткені отандык
өндіріс пен аралық сауда аса дами ... ... ... ... ... ... ... фискалды экономикалық ... ... ... ... ... сатады, отандық өнеркәсіпті
тежейтін кеден салығын енгізеді, шетелдік көпестерге, ең бастысы шетелдік
өнеркәсіп өнімдеріне ... ... ... ... ... ... ... буржуазия осы
кезде бұған мүдделі болды, өйткені, көптеген ақша ... ... ... ... ... ... ... ерте меркантилизмнің
көрнекті өкілі Стаффорд былайша сипаттайды: «шетелдіктермен саудаласқанда
бізден сатып алғандардың барлығы бізден ... ... ... үшін ... төлем /, қайта, біз ағылшындықтар, бір ... ... ... ел ішінде қалады».
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Ақша балансы
Ерте меркантилизм шығармаларының орталықты мәселесі «ақша
балансы» жүйесі, ол ... таза ... ... ... байлықты молайтуға
бағытталған саясатты жақтайды.
Мемлекеттің сол кезеңдегі басты шаралары мынадай болды:
Біріншіден, айналыстағы алтын мен ... ... ... ... ... ... ... Валютамен сауда жасау мемлекет монополиясы
деп жарияланды.
Екіншіден, шетелден ашқаны көп түсіру ... ... ... ... ақшалай соманы, жергілікті тауарларды сатып ... ... ... ... жүйе ... атқа ие ... ... сауда мен ақша айналысының тікелей байланысын жете түсінбеді.
ХУІ ғ. екінші жартысында кейінгі меркантилизм пайда ... ... ғ. орта ... өз шынына жетті. Оның көрнекті өкілдері Томас Мэн
(Англия), Антонио Серра (Италия), Монкретьен ... т.б. ... ... ұлы ... ... ... сауда
буржуазиясының экономикалық күш-қуаты өсіп, абсолютті мемлекеттің ... ... ... ... ... дәрежеде буржуазиялық
қатынастардың дамуына мүдделі болды. Осымен байлынысты фиксалды сипаттағы
экономикалық ... ... ... саясатпен алмасты.
Бұрынғыша ақшаның қорлануын елдің ... өсуі деп ... ... саясаттан өзгешілігі, мемлекет протекционизм
көмегімен ұлттық өнеркәсіп пен ұлттық сауданы ... ... ақша ... ... ... ... ... жаулап алу мақсатымен, сыртқы
сауданы реттеуді жүргізді.
Кеш дамыған ... ... ... ... ... ... ... балансы жүйесі» болды.
«Ақша балансы жүйесінен» мұның айырмашылығы ақшалай байлықтың
қорлануын тауарларды ... ... ... ... ... жолы ... Осы айырмашылық көп болған сайын, мемлекет ... ... ... ... ақша ... де өседі деп есептеді.
Осы мемлекеттің ірі өкілдерінің бірі Мэн ... деп ... ... бір ... ... ... ... шетелдіктерге жыл
сайынғы сататынымыз олардан сатып алатынымыздан көп ... ... ... ... ... орай мына ... еске түсірейік, яғни Республика егемендігінің алғашқы жылдарына
(90 ж. басында) алтын-валюта, басқа да ... ... ... ... ... ... келісім шарттарына сәйкес 150 млн. Долларға арақ-
шарап, ... ... мен кір ... ... ... ... Әкелген
тауалар өмірлік маңызы бар қажеттіліктен туындаса, оны ... ... Ал, ... ... ... ... ... қажеттілікке
жатпайды. Олай болса, валюта қоры жаңадан қалыптасу жағдайында импортық
саясатты ... ... ... еді. Міне, валюта қоры елдің төлем
қабілеттігі мен экономикалық қауіпсіздігінің келіпі егендігі еш ... ... ... ... ... ... болып қалуы керек.
Сыртқы экономикалық, мемлекетаралық сауда саясатыңда мұны ... ... Мэн ... қағида сол кезде қандай маңызды болса,
бүгінде осыны ескеру керек 90 ж. басында, тіпті 2000 ж. ... ... ... ... ... ... ... асып түсті. Сөйтіп,
пассивті сауда балансы орны алды. Осы бір ... ... ... ... ... ... сауда саясатын жүргізуге жұмылдырды. Ол өз нәтижесін
беріп, 2003 жылдың қортындысы бойынша экспорт импорттан 1,5 есе ... ... ... ... 21,5 млдр. долл. жетті.
2. Активті сауда балансы.
Активті сауда ... ... ... ... белгілі
болғандай екі әдісі ұсынылды.
Біріншіден, өз елінің өнімдерін сыртқа ... мына ... – Т – А–Т2 ... Т1 >Т2 . ... ... емес, дайын тауарларды
шығару қажет деп табылды, өйткені одан ақша көп түседі. Сонымен ... ... ... ... сән және ... ... әкелуге тыйым салынды.
Екіншіден, А1 – Т-А2 аралық сауда ең бастысы болды, мұнда > А2 >
А1 , яғни бір ... ... ... ... ... бір елге қымбатқа сату
принципін ұстанды. Осы ... сай ... ... ... аз ... ... ... басым бөлігін сыртқа шығару. Мэн жазғандай, басқа бір елге
сыртқа шығару үшін әкелген барлық тауалар ешбір шығынға ... ... үшін ... ... да ... ... ... бірқатар
шаралар жүйесі де қарастырылған.
Ол, біріншіден, баж ... ... ... ... ... байланысты шығындар және реэкспорт, яғни сырттан әкеліп,
қайта шетке шығаруда, оны әкелеу шығындардын қайтару.
Екіншіден, үкімет шет ... ... ... ... аралық сауданы баж салығынсыз жүргізу немесе өз тауарын сатуда басқа
елден әкеліп қайтадан шетке ... ... ... ... ие ... ... рынокта үлкен сұранысқа ие болатын тауарларды
өндіруші кәсіпорындарға ... ... ... ... ... әкелетін тауарларды реттеуді үкімет өте жоғарғы салықты білгілеу
арқылы, немесе қажетсіз деп танылған тауарларды әкелуге заң жолымен ... ... ... 1692 жылы ... тауарлардың
барлығына дерлік оның құнының 25 проценттік мөлшерде салық ... ... ... ... тауарларға оның мөлшері 5 проценттен де аспаған.
Аралық сауданың дамуымен байланысты (онда қор ... ... ... мен ... атқарды) шетке ақша шығаруға тыйым салудың орнына, оны
сыртқа шығару тиімді, ұтымды деп саналды.
Сонымен, ... ... ... ... саясат
ақшалай байлықты тікелей саудамен байланыстырды. Соңғысын дамыту ... ... ... ... қолдау көрсетілді. Міне, осымен
байланысты, Маркс дамыған меркантилизмді коммерциялық немесе мануфактуралық
жүйе деп, ерте ... ... оны ... жүйе ... ... меркантилизм жүйесі ХУІ ғасырдың ... орын ... ... ... ... жүйесінің бекінуін,
Маркс «Теңізде жүзу және отарлау ... ... ... ғ. ... өз ... ... ағылшын буржуазиясы мынадай
ұранды үсынды «free trade», оның мәні ... ... ... ... және ... ... ... хұқын беру алайда елдің
шаруашылық өмірін мемлекеттік реттеуде сақтау. Көрсетілген «free ... ... ... сауда балансы жүйесінің тиімділгіне қол
жеткізеді.
Сонымен, біз меркантилизм – ... ... ... ... Енді оның негізін қалайтын меркантилистік теорияға
көшейік.
Меркантилизм ... ... ... ... ... ... рет ... ерекше ғылым ретінде анықтама
берді. Меркантилистер өз ... ... ... политэкономияны
сауда балансы туралы ғылым депте қарастырады. Сондықтан да, активті сауда
балансына қол ... үшін ... ... ... ... міндеттерін осылайша ... ... ... ... де ерте ... ... Натуралды шаруашылықты жақтаған құлиеленушілік және ортағасыр
ойшылдарынан ... ... ... ... жаршысы болды. Олар,
үлкен пайда әкелетін ірі сауданы дамытуды, қарыздық ... ... ... ... ... ... сүйене отырып,
натуралды шаруашылықтың өгермейтіндігін дәлелдеуге ұмтылды, сол кезеңге тән
адамдардың этикалық тәртібінде жауап ... ... ... ... экономикалық категориялардың ... ... ... қойған емес. Буржуазиялық өндіріс тәсілінің
теориялық негізінде меркантилистік жүйе ... ... ... ... қозғалысын қарастырады, бұл шектеулікті, зерттеу әдісінің
әлі ... ... ... де ... капитализмнің қалыптасу кезеңінде сауда
капиталы жетекші ықпалда болып, феодалды өндірістің ыдырауын тездетеді.
Осымен ... ... ... ... анықтаудың орнына
сипаттаусен шектеледі. Бұл меркантилистер көзқарастында жүйеліктің жоқтығын
көрсетеді. Олардың шығармалары практикалық маңызы бар жекелеген мәселелерді
көтерумен шектеледі. ... да, ... шын ... ... ... бола ... ... өткендей, буржуазиялық политэкономия жеке дара ғылым
ретінде мануфактуралық кезінде дамыды. Оның мәні ... ... ... ... бастапқы пункті ретінде айналыс емес,
өндіріс алынады және объективті ... ... ... Ал, ... ... ... құрал-жабдықтарына капиталистік меншік үстемдік
ететін болғандықтан, мануфактуралық кезеңнен бастап, елдің ... ... ... ... ... ... саясат бірдей болған емес. Сауда ... ол да ... ... ... ... өнеркәсіптің
дамуына ықпал етті.
Бұдан шығар қорытынды кейінгі ... ... мен ... ... ерте меркантилизмнен даму
дәрежесінің ... ... ... ... да ... ... шытыстырды, алайда ерте
кезеңнің меркантилистері байлықты зат ретіне ... мен ... үшін ... ... ... ... ... жоқ.
Ал, кейінгі дамыған меркантилизм ... ... ... ... және ... ... ... Сондықтан, байлықты, олар елдің қажеттілігін өтегеннен артылып
қалған өнімдерді түсінді, соңғысы сыртқы рынокта ақшаға айналады. Мэн ... ... ... ... баю үшін біз ... ... ... табуымыз керек» - деп жазды.
Сонымен, дамыған меркантилистер үшін ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің өкілдері байлық
тауарды өндіру жолымен емес, шекте шығару арқылы алынады деген ... ... ... ... ... қызметіне байланысты
пікірлері де жетілгендігін байқауға болады.
Капитализмнің алғашқы даму ... ... ... ... Осымен байланысты ертедегі меркантилистер ақшаны өндіргіш күштерді
дамытудың құралы деп қарап, оның ... ... ... ... мән ... келіп, олар, шетке ақша шығаруға тыйым салуды талап етті.
3. Т. Мэн: «Ақша сауданы ... ол ... ... ... ... ... ақшаның қорлануы саудадан, ал,
сауда болса өнеркәсіптен тәуелді екендігін мойындады. Мэн бұл ... ... ... ол сауда ақшаны көбейтеді» деп жазды. Өз кезегінде
колөнер дамыған сайын сауда көлемі үлкен және ел бай ... ... ... ... үшін ақша тек ... ... ... ғана емес, айналыс нәтижесі. Осылар ақшаны қазна жинау
және айланыс құралы деп атауға ... ... , ... ... өкілдері экономикалық
құбылыстардың байланыстарын тереңірек түсінді, әрі ... ... ... да талпыныс жасады. Осыдан дамыған
меркантилистер ... ... ... қортындыға келеді: бұрынғы
әріптестеріне қарағанда аралық саданы қуаттады және ашқаны ... ... алып ... ... етті. Ақша айналысының А-Т-А қуаттаушылары
ретінде шын ... ақша ... ... ... ... меркантилистер байлықты ақшамен шатастырып қана қоймай,
тауар проблемасын, оның ... да ... Олар ... құны ... ... алатындығымен түсіндірді. Тауар құнының мөлшері, сол тауарға
беретін ақша санымен анықталады ... ... ... оның құның айналып
өткендіктен ақшаның өз құнында анықтай алмады.
Ертедегі меркантистилер ақшаны жәй зат ... ... ... ... мен күмістің табиғи қасиеті деп түсіндіріп. ... олар ... ... да ... жоқ, яғни ... ... ... тозуы ақшалай байлықты арттырудың әдісі деп те
көрсетеді.
Дамыған ... ... ақша жәй ғана шарт ... ... деп ақшаның мәнін тереңнен ашып көрсете білді. Мэн айтып өткендей,
тауардың ... ... ... ақша ... және ... ... ... Сондықтан, мануфактуралық жүйе өкілдеріне ақша – тауар
дегенді мойындау тән, осымен байлынысты ... ... ... ... қарсы.
Маркске дейінгі ойшылдардың басты кемшілігі тауар-ақша катнасы
емес, тауардың қалайша ақшаға айналуын түсіндіре алмауында. Ол үшін ...... ... айырбас құнына, айырбас құнының ақшаға
айналуын түсіндіру керек болатын.
Осыдын да, меркантилистер жалпы эквивалент ... ... ... ... сыртқа шығаруды қуаттай отырып, кейінгі меркантилизм
өкілдері ақшада барлық тауарлар сияқты тауар деп дәріптеді.
Кейінгі меркантилистер ... ... ... ... қалаушылар.
Сонымен, дамыған меркантилизм өкілдері, ақша-тауар деген қортындыға
келгенмен, осы ... тұра ... Олар ... ... тауарлы формасын,
құнын елемей, ақшаның жалпы эквивалент ретіндегі мәнін де ... құны ... бас ... соңғы меркантилистер, саналы
болмаса да өздерінің басты тезисі «байлық ... ... де ... ... болады.
Меркантилистер вексель курсына да көп көңіл бөлген. өйткені,
вексель курсының ... ... бір ... ... бір елге ... ... белгілі. Меркантилистер бұл құбылысты елеумен шектелмей, мемлекетте
ақшаның құйылуына да үлкен мән берді. Осы мақсатпен олар ... ... ... ... ... дамыған меркантилистер вексель курсы мен сауда балансы ... ... ... ... ... ... проблемасына да
едәуір көңіл бөлінген.
Біз көрсеткендей, меркантилистер құнды ақша ... ... ... олар ... ақша көлемінің ұлғаюы, ал пайданың
көзі ... емес ... деп ... Олай ... үшін ... ел ... ... ғана болғаны, яғни, ішкі
сауда есебінен жекелеген адамдар ғана байыды, алайда ... ... өсуі ... емес деп ... Мэн ... ... «біреу
жоғалтады, екінші біреуі ұтады».
Сондықтан да, меркантилистер өз көзқарастарын дамыта отырып,
онды пайда тек сыртқы ... ең ... ... айырбастан
түсетіндігін дәлелдеп бақты. Байлық көзі сыртқы сауда деп көрсете отырып,
меркантилистер ... ... ... ... ... заңды түрде
төмендеутін талап етті. өйткені, басқа мемлекеттерге (заем) қарыз ... гөрі ... ... ... ... ... ... қарсы болуының бір себебі,
мемлекеттің капиталдың ... ... ... ... білгендігінде
деуге болады. Осыдан да, мемлекеттің қуатты болуын, ... ... ... ... экономика ілімінің тарихындағы орны.
Сонымен, ХУ-ХУІІ ғғ. Экономикалық саясат пен экономика ... ... ... ... ... бұл ... ... былайша
қортындылауға болады: экономикалық саясатта – ел ішінде және мемлекеттік
қазынада бағылы ... ... ... ... – экономикалық
заңдылықтары айналыс саласынан іздестіру(сауда , ақша айналысында). Сауда
капиталының басты принципті – ... сату ... ... алу, айырмасы
бағылы сары семал формасында көрініс алады. Ал, осы айырманың өндірістен,
тек қана еңбектен ... ... ... ... ... ... шеттен сатып алғаннан гөрі, шетке көбірек сатуды уағыздауы.
Кейінірек ХУІІ ғ. аяғы және ... ғ. ... ... әрі конструктивті саясатқа көшті. Ел ... мен ... ең ... ақша табу ... - өндірісті дамыту тауарларды
экспортқа көптен шығару, шетке шығару ... ... ... асып түсуі
керек.
Осы екі сатыға меркантилизм саясатында ... атап ... екі ... ... тән. Ерте ... ... ақша ... мен тұрақтандыруды әкімшілік шараларымен реттейін монетарлық ... ... ... ... ... арттырудың жолын қарапайым
бағалы металдарды қорландырудан ... ... ... дамыту және активті
сауда балансына қол жеткізу (экспорттың импорттан асып ... деп ... ... ... ... араласуды терістеді. ... ... ... ... ... ... ... мақұлдады.
Экономикалық теорияның табиғи хұқықтарымен байланысы кейіннен
меркантилизмнен классикалық политэкономияға ұласты.
Меркантилизм өз ... ... ... ... ... ... және шаруашылықты регламенттеу саясаты ХУ-ХУІІІ
ғғ. Бүкіл Еуропаны қамтыды. Меркантилизм ... ... ... ХУІІ ғ. ... жартысында кеңінен орны алды. Меркантилизм
теориясыын итальяндық экономистерде жемісті дамытты. Егер ... ... ... ... ... итальяндықтар үшін
маңыздысы «ақша», «монета» болды. ... ... ақша ... ұсақ мемлекеттер арасында айырбастау аса маңызға ие болды. Германияда
меркантилизм камералистика деген ... ХІХ ғ. ... ... ... ... ... меркантилизм идеяларын дамытуда ағылшын экономистері
жетекші роль атқарды. Мұны ... ... ... карқындылығымен
ағылшын буржуазиясының жетілгендігімен түсіндіруге болады. К. ... ... ... ... ... ... ағылшын
авторларының еңбектерының басшылыққа алған.
Енді бір мына ... ... ... өндірілетің,
тұтынылатын, жинақталатын материалдық игіліктер байлығы бір ... ... ... ... ... ... Кәсіпорын,
мемлекет дәрежесінде байлықты қарқынды, тиімді дамыту үшін не ... ... ... сұрақ. Оған бірыңғай үзілді-кесілді бір сөзбен жауап қайтару
оңай шаруа емес. ... ... да, ... да, ... мен
басқару әдісінен де іздеу керек. Политэкономия ілімінің осы және ... ... ... беру ... ... Оның ... ретіндегі рөлі мен
маңыздылығын қуаттайды. Меркантилистер ... ... ... ... ... ... экономикасынан іздеді. Айта кету ... ... ... ... ... проблемасын алғашқы көтергендер
де меркантилистер. Көптеген эмпирикалық қортындылары мен ... ... деп ... осы ... ... ... қатар осы мағынада капиталистік экономиканың ішкі мәні
қозғалыс заңдарын тануда алғашқы қадам жасады. Алайда мұндай ... ... әрі ... ... ... экономиканың құпиясын аныктауды
айналыс саласынан іздеді. Санаушылардың кейбіреулерінің ескерткендеріне
қарағанда ... ... ... ... ... капиталистерінің
қолындағы сырттан ақша әкелудің тетігі ретінде ... ... ... қоғамның негізін өндіріс қалайды, ал, айналыс одан тәуелді,
екінші дәрежілі.
Өз кезегінде, меркантилистердің ... ... ... сол ... ... ... жетекші роль атқарғандығымен ... ... ... ... ... дейінгі әдіспен дамыды
да, ал айналыс саласы, әсіресе ... ... ірі ... жаулап алып
үстемдік құрумен түсіндіреді. Кездейсоқ болмаса ... ... да ... Ост-Үнді Африкандық компаниялар ХУІІ және ХУІІІ ғ. ... ... ... ... болғаны. Меркантилистер
экономикалық даму процесінде ақша жүйесінің созылымдылығына баса мән ... ... ... ... ... иек ... ... дей
тұра, шектен тыс әрі ұсақ ... ... ... білдірді. Бұл әсіресе күшті, жеке дара, әрі ... ... ... ... тән ... ... ... бір бағыты ретінде ХУІІІ ғ.
аяғында ғылым сахнасынын ... ... ... мен ... ... ... ... сәйкетілік тапты. Осындай
принциптер толық мағынада алдыңғы ... ... ...... ... ... алды. Экономикалық саясатта оның көріністі ... және ... ... ... ... ... табылады.
Алайда, капиталистік даму жолына кеш енген елдерде ... ... ... орныға амады. Бұл елдердегі буржуазия ... ... ойын ... ... ... Осыдан да, болу керек,
меркантилистердің нақтылы идеялары ешуақыт ... ... ... ...
шаруашылықты мемлекеттік басқару протекционизмі, елде ақша молшалығын жасау
олардың үкіметінен қолдау тапты.
Ілгерідегі ғылыми талдауларға сүйене ... ... ... прогрессивті құбылыс деуге толық негіз бар. Ол, жаңа
туындаған буржуазиялық тауар-ақша қатнасының ... ... ... ... ... ... алғашқы
қорланеына ықпал етті, феодалды өндірістің буржуазиялық өндіріс әдісіне
көшуі кезеңін қысқартты, ... ... одан әрі ... ... ... ... ... Мэн «Сыртқы саудадағы Англия байлығы».1955,155б.
2. А.Смит «Халықтар байлығы». 1955,47б.
3. Т. Мэн «Англия сыртқы саудада».1955,180б.
4. Шеденов «Экономикалық ілімдер тарихы».
5. Есқалиев «Экономикалық ... ... ... Т.П. Табеев «Экономикалық ілімдер тарихы» 70-81 беттер.
7. А.Смит Халықтар байлығы» 133 бет.
8. I.F.Bell. A.Hiatoru of Economic Thout, p ... ... ... ... 50-51 ... ... ... теория негіздері?» 1991 ... ... С. ... ... теория»2002 ж. 6-8 беттер.
12. Нурманов «Экономикалық ілімдер тарихы» 55-60 беттер.
13. Дж.С.Милль ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Классикалық экономикалық теорияның негіздері, қосымша құн және пайда теориясы4 бет
Меркантелизм5 бет
Меркантелизм кезеңдері ерекшеліктері4 бет
Меркантелизм кезеңдерінің ерекшеліктері жайлы ақпарат3 бет
Меркантелизм кезеңдерінің ерекшеліктері туралы мәлімет3 бет
Меркантелизмнің кезеңдерінің ерекшеліктері11 бет
Экономика ілімдерінің тарихы249 бет
Экономика ғылымы туралы жалпы мәлімет4 бет
Экономикалық теория қалыптасу кезендері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь