Cанақ жуйелері

Кіріспе
Cанақ жуйелері.
Негізгі бөлім:
1.Сегіздік және екілік жуйелердің арасындағы байланыс.
2.Екілік жуйедегі арифметикалық операциялар.
3.Әр түрлі жүйеде берілген сандарға арифметикалық амалдар қолдану
4.Практикалың жұмыстар. Жаттығулар
5.Дұрыс бөлшектерді бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне көшіру.
Берілген санды көрсету үшін қолданылатын белгілер және ережелер жиыны санақ жуйесі деп аталады.
Санақ жүйелері тұрған орнына байланысты мағынасын өзгертетіндер (позициялықтар) және өзгертпейтіндер (позициялық еместер) болып екіге бөлінеді.
Өзгеретін санау жүйесінде цифрдың мағынасы оның орналасқан позициясына байланысты өзгереді. Мысалы, 555.5 қай позицияда тұруына байланысты 5 цифрдың мағынасы өзгеруде.
Өзгермейтін сандар жүйесінде цифрдың тұрған орны оның мағынасын өзгертпейді. Мысалы, римдік сандық жүйелер. XXX санында X -ондық санның белгісі және оның мағынасы тұрған орнына байланысты өзгермейді.
Компьютерлерде санды жазу басқа жүйелерге; арағанда жинақы және есептеуге ыңғайлы позициялық сандық жүйе қолданылады.
Тарихи деректер бойынша ондық санау жүйесі ең көп тараған жүйе болса да, онымен қатар көптеген сандық жүйелер осы күнге дейін адам өмірінде қолданылып келеді. Мысалға, индейцтер - бестік- ондық , Европада - он екілік (дюжина), ал Қытайда - бестік жүйелерді қолданады. Негізінде кез келген сандық жүйе құруға болады. Сандык жүйенің негізі ретінде кез келген бүтін санды, мысалы, 2, 3, S және т.б. қабылдап, соларға сәйкес екілік, үштік, сегіздік және басқа да сандық жүйе-лер құруға болады.
Өзгеретін сандық жүйеде кез келген негізге мынадай қағида дұрыс келеді қарастырылып отырған разрядтағы бірлікте о алдыңғы разрядтың бірліктерінен қанша есе көп екенін көрсететін сан, сол сандық жүйенің негізі болып есептеледі.
        
        Жоспар
Кіріспе
Cанақ жуйелері.
Негізгі бөлім:
1.Сегіздік және екілік жуйелердің арасындағы байланыс.
2.Екілік жуйедегі арифметикалық ... ... ... берілген сандарға арифметикалық амалдар қолдану
4.Практикалың жұмыстар. Жаттығулар
5.Дұрыс ... бір ... ... ... ... ... көшіру.
Кіріспе
Cанақ жуйелері.
Берілген санды көрсету үшін қолданылатын белгілер және ережелер жиыны
санақ жуйесі деп аталады.
Санақ жүйелері тұрған орнына ... ... ... және өзгертпейтіндер (позициялық еместер) болып екіге
бөлінеді.
Өзгеретін санау ... ... ... оның ... ... ... Мысалы, 555.5 қай позицияда тұруына
байланысты 5 цифрдың мағынасы өзгеруде.
Өзгермейтін сандар жүйесінде ... ... орны оның ... ... ... ... ... XXX санында X -ондық санның
белгісі және оның ... ... ... ... ... ... жазу басқа жүйелерге; арағанда жинақы және
есептеуге ыңғайлы позициялық сандық жүйе қолданылады.
Тарихи ... ... ... ... ... ең көп ... жүйе ... онымен қатар көптеген сандық жүйелер осы күнге дейін адам өмірінде
қолданылып келеді. ... ... - ... ... , ... - ... ... ал Қытайда - бестік жүйелерді қолданады.
Негізгі бөлім
Негізінде кез келген сандық жүйе құруға болады. Сандык жүйенің негізі
ретінде кез келген бүтін ... ... 2, 3, S және т.б. ... ... екілік, үштік, сегіздік және басқа да сандық ... ... ... ... ... кез ... ... мынадай қағида дұрыс
келеді қарастырылып отырған разрядтағы бірлікте о алдыңғы ... ... есе көп ... ... сан, сол ... ... болып есептеледі. Сондықган кез келген позициялық ... ... ... ... ... ... болады:
Мұндағы N - q - ... ... ... ... - ... ... - ... немері;
кп - қарастырылып отырған разрядты ң бірлік ... - ... ... ... ... ын ... 0, 1,2,
3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, яғни кез ... ... ... 0, 1 ... q-1.
Мысалы, 35.72 - саны ... Бұл ... осы ... ... ... ... яғни 3, 5, 7, ... санақ жүйесінде компьютерде иыформацияны өндеу ыңғайсыз, себебі
есептеу машиналардың негізгі жұмысшы элементтері екі позицияда ғана болады:
"Қосылған", "Айырылған" және ... ... ... жұйеде өңдеу өте ыңғайлы. Екілік
жүйеде санның кез ... ... тек 0 және 1 ... ... ал мұндай цифрлардың физикалық моделін құру ... ... өте ... ... ... ... екі ... болуы мүмкін. Мысалға, реле: контактылар қосылған - ... - ... - ... - ... санақ жұйесінің негізін 1850 ж. ағылшын ғалымы, математик Дж.
Буль ... ... Бұл жүйе екі ... 0 және 1 ... Бұл ... - 2.
100100 екілік санын мынадай түрде жазуға болады:
1001002 = 1 -25+024+023+1 22+02 :+0-2°.
Екінші буынға жататын компьютерлерде ... ... жүйе ... Бұл ... ... ... ... есепті бағдарламалауға
дайындағанда, команданы жазу, машинаға енгізу үшін қолданылады.
Сегіздік ... ... тек 0-ден 7 ... ... ... ... ... әртүрлі санақ жүйелерінде өрнектеу.
а) Бутін санды көшіру ережесі. Ондық санды басқа санақ ... ... оны жаңа ... түбіріне рет-ретімен бөліп, қалған қал-дықтарды
ақырғысымен қоса, алынған ... ... жазу ... 25 ... ... жүйеге көшір
б) Бөлшек санды баска жүйеге көшіру ... ... ... жаңа
жүйенің түбіріне көбейтіледі. Көіліру процесі үтірден кейін Kan-
ma разрядқа дейін жүргізілу керек болса, ... ... ... жүргізіледі.
Мысалы, 0.3125(10)Х Х(2)Х0.0101(2)
в) Аралас бөлшек санды басқа жүйеге көшіру. Аралас ... ... ... ... үшін ... ... сан, ... кейін бөлшек сан,
жоғарыдағы көрсетілген ереже ... жаңа ... ... ... жазылады.
Мысалы, 25.5(10)Х Х(2)Х11001.1(2)
Кесте 1
Әр түрлі өзгеретін сандықжуйеде сандарды жазу
|16-лық ... ... ... |
|q =16 |q =10 |q =8 |q =2 |
|0 |0 |0 |0 |
|1 |1 |1 |1 |
|2 |2 |2 |10 |
|3 |3 |3 |11 |
|4 |4 |4 |100 |
|5 |5 |5 |101 |
|6 |6 |6 |110 |
|7 |7 |7 |111 |
|8 |8 |10 |1000 |
|9 |9 |11 |1001 ... |10 |12 |1010 ... |11 |13 |1011 ... |12 |14 |1100 |
|D |13 |15 |1101 |
|E |14 |16 |1110 |
|F |15 |17 |1111 ... |16 |20 |10000 ... |17 |21 |10001 ... |18 |22 |10010 ... |19 |23 |10011 ... |20 |24 |10100 ... және ... ... ... ... Прак-тикада,
бағдарлама кұрғанда (үшінші буынды машиналарға ... ... ... ... ... кодын, алғашқы мәліметтерді және т.б. сегіздік
жүйеде өрнектеледі. Бірақ, компьютерлердегі барлық ақпарат тек ... ғана ... ... ... ... ... ... "триад"
таблицасының көмегімен информацияны ... ... ... жуйеге
ауыстырады. Үлкен сандарды екілік жүйеге ауыстыру өте үлкен ... ... ... ... ... ... содан кейін ... ... ... жүйеге ауыстырған жөн.
Кез келген сегіздік жүйеде өрнектелген санды "триад" таблицасын
қодданып оңай екілік ... ... ... ... "триад"
Санды екілік жүйеден сегіздік жүйеге көшіру үшін, оны үш-үш цифрдан
топ-топқа бөледі, әр ... ... ... бөлу ... солға қарай
басталады да, ал бөлшек жағы үтірден оңға қарай жүреді.
Бірінші және ең ақырғы санды, үш цифрға толғаиша нольмен тол- ... әр үш ... ... сегіздік жұйенің цифрларына ауыс-тырады, Мысалы,
11011101.1011 (2)-»Х(8)
Осындай бірінен-біріне механикалык көшіру ретімен, клавиш ... ... ... ... жүйеде жазылған бағдарламаны екілік
жүйеге ауыстырып компьютерге ... ... ... ... ... ... жүйе болып
есептелінеді. "Тетрада" таблицасынық көмегімен, арнайы құрылыстар, ондык
сандарды клавиатурамен ... ... ... ... ... ... машинаыың өзі бұл кодттарды екілік жүйедегі сандарға көшіреді.
Машина есептік қорытындысын екілік жүйеде а лады да, оны екілік- ондык
кодтарға көшіреді. Бұдан ... ... ... ... ... ... жүйеге көшіреді. Мысальі, мына санды:
2795(21) —>Х(2-10) , екілік ондық кодта жазайык.
Кесте 3
Екілік тетряд
Екілік-ондық кодтағы орнек ... ... ... ... емес. Санды
екілік-ондық кодтан ондық жүйеге көшіру жоғарыдағы тәртіпке сәйкес.
Мысалы,
Екілік ... ... ... ... ... ... жүргізіледі? Бұл сұраққа жауапқа беру үшін, екілік жүйеде
арифметикалық операциялар қалай ... ... ... ... ... ер ... ... жүйеде жүреді.
ЭСЕМ жасалмай тұрып, 1850 ж. ... ... ... ... ... ... ... кезде бұл алгебраны, математикалық
логика деп атайды).
Кесте 4
Екілік сандардың арифметикасы
|Қосу ережесі |Алу ... ... ... ... |0-0=0 |0х0=0 ... |1-0=1 |0х1=0 ... |1-1=0 |1х0=0 ... |10-1=1 |1х1=1 ... ... ... Қосу ... ... ... әр тұрлі арифметикалық операцияларды орындау үшін мына
ережелерді білу керек.
Ескерту: бірнеше қатар сандарды косу ... ... ... орындау үшін
қажет.
Азайту амалын орындағанда, көрші разрядтан қарызға алынған бір ... екі бір ... ... ... еске алу ... көрші разрядттарда нөлдер болса, онда, көптеген. жоғарғы нөлдік
разрядттан кейін, ... ... ... ... ... уақытта барлык
жоғарғы нөль разрядтарда бір-бірден бір болады да, ал көрші ең ... екі бір ... ... ... ... көбейткенде әрқашанда нөль береді де,
ал ... ... сан ... ... да, көп ... санды екілік
жуйесінде көбейту тек сан қатарын оңға немесе солға жылжытып, бір қатарға
сатылай жазып, қосу ... ... ... 10қ13=130.
Бөлу амалын орындауда көбейту және алу ережесі ... ... ... ... ... кезде барлық халық шаруашылығы салаларында дербес компыотерді
кең қолдануға байланысты компьютерлерде есеп ... ... ... ... ... Бұрынғы буындағы ком-пьютерлерге кажетті кейбір
дайындық жұмыстары, атап ... ... ... дайындау, оларды
тасығыштарға (перфокартарларда, перфоленталарда, оперативтік ... ... ... ... ... машинаның информацияны калай
ұғатын, информацияны кодтау; ... ... және ... ... машинада кодтармен арифметикалық амалдарды орындау тәсілдері,
компьютердің физикалык жұмыс істеу принциптері т.б.с.с. тақырыптар ... ... ... ... ... ... оның
ішінде ауыл шаруашылығы мамандарына, бұл тақырыптарды ... ... ... шамалы.
Кесте 5
2 санының дәрежелері
Кесте 6
2 санының дәрежелері
Кесте 7
8 санының дәрежелері
Кесте 8
8 ... ... 9
16 ... ... ... ... ... 11
Қосу кестесі
Кесте 12
Көбейту кестесі
2.9. Әр түрлі жүйеде берілген сандарға арифметикалық
амалдар қолдану
Әр түрлі жүйелердегі сандарға арифметикалық амалдар қолдану ... ... ... ... ... ... 1011,1 + 101,01 ... орындаңдар.
Шешуі.
Барлық амалдарды ондық жүйеде орындауға қалыптасып қалғандықтан,
сегіздік жүйедегі сандарға арифметикалық амалдар қоддану қиынға түседі.
Мұнда ... ... ... ... ... ... сегіздік жүйеде
кестені пайдалану ыңғайлы.
25. Бөлшександарды бір негізден ... ... ... ... ... 0,7528 ... ... негізде өрнектеңдер.
Шешуі. Арифметикалық амалдарды тек бір ... ... ... ... яғни 1010= ... ... негіздегі сандарға косу және азайту амалдарын колданыңдар:
27. ... ... ... ... және бөлу амалдарын колданыңдар:
Шешуі.
Практикалың жұмыстар
Жаттығулар
1. Екілік негізде берілген:
сандарын 16-лық және 8-дік жуйелерде калай жазады?
Шешуі. а) екілік ... ... ... ... ... үшін ... ... әрбір төрт разрядка сәйкес 16-лық ... ... ... Төрт ... ... жағдайда бөлшектің соңында және бүтін
бөліктің алдында нөлдер бар деп есептелінеді
б) осы санды 8-дік жүйеге ... жазу үшін де ... ... ... онда ... ... бөлінеді:
2. 16-лық негіздегі 6А7,8 және 765,45 сандарын ... ... ... басынан бастап әрбір цифрын екілік жүйеде жазып шығамыз,
жоғарыда айтылған ережеге сүйенсек, санның алдындағы, соңындағы нөлдерді
жазбауға ... ... ... санау жүйесінде (р = 10) берілгенN10 = 557 санды. сегіздік
(q = 8) жүйеде жазыңдар (р > q).
Ереже бойынша бөлу ... ... N8. = 12218. ... ... ... ... жүйесінде берілген N8 = 17268 санды ондық санау жүйесіне
көшіріңдер. Мұнда р = 8, q = 10, яғни р < q. Бұл ... ... үшін ... ... ... пайдалану керек:
1) Жоғарыдағы (1) формула бойынша есептеу:
Яғни: 17268 = 98210.
2) Бүтін сандарды бір негізден екінші негізге көшіру. Бұл ... р

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Cана3 бет
Ислам дінінің қоғамдағы орны мен ролі64 бет
Компьютердің арифметикалық және логикалық негіздерін оқыту ерекшеліктері54 бет
Күн элементтері үшін шалаөткізгіштік тумблердің негізгі сипаттамаларын талдау37 бет
Көру жолдары3 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь