Исламдағы жастардың кейбір мәселелері

1. Бірінші бөлім
2. Уақыт және өмір
3. Қандай сағат болмасын өзгеруге тәуелді
4. Әрбір қозғалыс жүйесінің бір.біріне қайшы өлшемділігі
5. Бірінші тарау
6. Уақыттың құндылығы
7. Екінші тарау
8. Аллаһ көп нәрсеге кешірім етеді
9. Үшінші тарау
10. Жауапкершіліктен жалтару үшін тағдырды сылтаурату
11. Төртінші тарау
12. Жақсылыққа ұмтылсаң қол жеткізерсің
13. Бесінші тарау
14. Мүмкін емес нәрсені бағындыру үшін жасырын күшті шығару жөніндегі сабақ
15. Қиындықпен бірге қуану
16. Қарсы келушілер мен күнәһәрлар үшін қуанышты хабары
17. Алтыншы тарау
18. Әрбір нәрсеге сақтықпен қарау
19. Жетінші тарау
20. Исламнан бұрынғы көктен түскен шариғаттардағы уақыттың құндылығы
21. Ислам шариғатындағы уақыттың құндылығы.
22. Намаз уақыты
23. Пітір садақасын атқару уақыты
24. Аллаһ елшісінің (с.а.у) жұбайларына бару уақыты
25. Ажал және уақыт
26. Ібліс және уақыт
27. Қиямет күнінің де белгіленген уақыты бар
Адам баласы ерте заманнан бері өткізген өмірі мен өміріндегі қилы-қилы қызықты нәрселері және тарихы т.с.с заттармен байланыстыра отырып әртүрлі уақыт өлшеуіштер мен өлшеуіш құралдарын ойлап тапты. Оның ішінде күн қай мезгілде қозғалып, көлеңкесі ауысу арқылы орны өзгерсе күннің көлеңке орнының өзгеруі арқылы күннің қозғалуына тәуелді уақыт мөлшерін білдіретін күн сағатын, сонымен қатар құмға, суға тәуелді құм сағаты мен су сағатын және атмосферадағы көмір қышқыл газының пайда болуына ықпал ететін атомдық сағаттарын да ойлап тапты. Ал атмосферадағы косметикалық сәулелердің пайда болуының нәтижесі көмір қышқыл газының атомдары он төртінші көмір тегіне айналады. Сонымен қатар әрбір тірі денелер жыл сайын осы сәуле таратушы carbon 14 қажетті элементін алып отырады. Егер сол денелер өз тіршілігін тоқтатса онда көміртектер де өлі болғандықтан қажетті элементін ала алмай тірі кезіндегі алған затын бойында сақтап сонымен шектеледі, кейін сол өлген денедегі сақталған зат 5000 жылдан кейін жартысы немесе түгелімен жойылады. Кейін тағы 5000 жылдан соң дененің төрттен бір бөлігі жойылады. Яғни сәуле таратушы carbon 14 дененің тіршілік еткен уақытын есепке алып отыратын сағат секілді, тіптен көзге көрінбейтін өте ұсақ, майда сүйектің бөлігі болса да carbon 14 денеде сақталуы жолымен зерттеуге мүмкіндік туады. Сондықтан да болмыстың ғұмырын 500000 жыл өтсе де есепке алуға болады. Кейбір жаратылыстарды төрт миллиярд жыл өтсе де ғұмыры есептеледі. Ал адамда уақыттарды, ғасырларды өлшейтін көптеген сағат түрлері болғандықтан әр-түрлі тау-тастардың айырмашылығын анықтай алады.
        
        Исламдағы жастардың кейбір мәселелері
Құрастырған
Нұр-Мүбәрәк Мысыр Ислам мәдениеті университетінің оқу бөлімінің меңгерушісі
Доктор Ато ... ... ... және өмір
Кіріспе: Адам баласы ерте заманнан бері өткізген ... мен ... ... ... және тарихы т.с.с заттармен байланыстыра отырып
әртүрлі уақыт өлшеуіштер мен өлшеуіш құралдарын ойлап тапты. Оның ... қай ... ... ... ... арқылы орны өзгерсе күннің
көлеңке орнының өзгеруі арқылы ... ... ... ... мөлшерін
білдіретін күн сағатын, сонымен қатар құмға, суға тәуелді құм ... мен ... және ... көмір қышқыл газының пайда болуына ықпал ететін
атомдық сағаттарын да ойлап ... Ал ... ... ... ... нәтижесі көмір қышқыл газының атомдары он
төртінші көмір тегіне айналады. Сонымен қатар әрбір тірі ... жыл ... ... ... carbon 14 қажетті элементін алып отырады. Егер сол
денелер өз тіршілігін тоқтатса онда ... де өлі ... ... ала ... тірі ... ... затын бойында сақтап сонымен
шектеледі, кейін сол өлген ... ... зат 5000 ... ... ... ... ... Кейін тағы 5000 жылдан соң дененің төрттен бір
бөлігі жойылады. Яғни сәуле таратушы carbon 14 ... ... ... ... алып отыратын сағат секілді, тіптен көзге ... ... ... ... ... болса да carbon 14 ... ... ... ... ... Сондықтан да болмыстың ғұмырын 500000 жыл ... ... ... болады. Кейбір жаратылыстарды төрт миллиярд жыл өтсе ... ... Ал ... ... ... өлшейтін көптеген сағат
түрлері болғандықтан әр-түрлі тау-тастардың айырмашылығын анықтай алады.
Қандай сағат болмасын өзгеруге тәуелді
Аллаһ Тағаладан ... бір ... ... ... ... еш нәрсе
жоқ.. Заман мен мекен екеуі де ... ... ... ... өтіп кете ... Сол үшін де ... Тағаланың өткен шағы, қазіргі
шағы және болашағы бар деп ... ... ... ... Аллаһ барлық нәрседен
пәк әрі ешқандай нәрсеге ... ... ... ... ... нәтижесі Аллаһқа тән және Аллаһқа ... ... еш ... әрі болашақтағы болуы керек нәрсе болған кезде де ол ... ... ... ... ... ... бүлінетін әлем. Ал Аллаһ барлық
нәрседен кіршіксіз пәк әрі Ол ... ... ... ... ... және ... Оған қарсы қас-қағым сәтте өтіп кете алмайды. Сол үшін ... ... ... ... ... ... Ал ... әлеміміз заманға тәуелді,
сондықтан Аллаһ еш нәрсеге тәуелді емес қайта барлық нәрсе Аллаһқа ... ... ... пәк. Аллаһ Құранда қиямет жайында ... шақ ... ... былай дейді:
1- «Сүр үріліп, оларды тұтас жинаймыз »(Кәһф 99)
2- «Сүр үрілсе, сонда олар қабірлерінен Раббыларына жүгіреді» ... «Сүр ... осы ... күн» ... «Сол күні көк ... ... (Хаққа-16)
5- «Раббың елестеп періштелер сап-сап болған кезде» (Фәжір-22)
6- «Азғындарға тозақ көрсетіледі» (Шура-91)
7- «Тозақ көретіндерге көрсетіледі» (Нәзиғат-36)
8- ... Егер біз ... ... ақылға салған болсақ еді, бұл
жалындаған тозақтықтардың ішінде болмас едік»- дейді» (Мүлк-10)
Байқағанымыздай Аллаһ Тағала Құранда ... күні ... ... ... жер мен көк жарылады, адамдар Раббыға келеді, тозақ көрсетіледі
және кәпірлер айтады деп ... ... ... емес ... шақпен
айтылған, алайда ол келер шақпен айтылады. Өйткені Аллаһ өзіне ... ... ал ... ... ... ... нәрсені біледі,
сондықтан болашақ та Аллаһтың өзіне тән ... ... Ал енді ... ... білу ... ... әлі ... дейін үрленбеген, көкпен
жер екіге қарс айырылмаған, ешкім де әлі Раббыға ... ... оты ... көрсетілмген, ешкім де әлі өкініш сөзін айтпаған. Себебі біздің
айтатын болашақтағы сөзіміз ... тән ... ... Ал енді ... пәк ... құзырында ол болып қойған жайт, сондықтан ... ... шақ ... ... ... ... санамағанда бүкіл
нәрсе Аллаһтың білімі бойынша болып қойған, ал ... ... ... ... ... мен ... тәуелді және сол заман бойынша
өмір сүреді. Негізінде уақыт өлшемдер ... ... ... емес әр ... Мәселен, біз Құранда періштелердің ... ... ... ... ... 50000 жылдық мөлшерде көтерілетін мекенге бір күнде
көтерілетінін оқимыз, ол жөнінде Аллаһ Тағала ... ... «Ол ... ... ... және ... (а.с) ... елу мың
жылдыққа бір күнде шығады» (Мағариж-4).
Бұл аят біздің санағымыздағы уақытқа періштелер санағындағы уақыттың ... ... ... Сонымен қатар біздің уақыт санағымыз бойынша
мөлшері 1000 жылдық жолға бір күнде көтерілу ... ... ... де ... Тағала былай деді:
2- «Ол көктен жерге дейін істі игереді. Сосын сендердің ... мың ... ... бір ... ... (Сәжде-5)
3- «Негізінде Аллаһтың қасындағы бір күн сендер санайтын мың жылмен
тең» (Хаж-47)
Расында да адам баласы өлгеннен кейін бір ... ... ... ... өтіп қайта тіріледі, сөйтіп қайта тірілгеннен кейін қабірдегі
өткізетін мыңдаған жылдарын осы ... бір ... ... ... кешке
дейін не болмаса таңға дейін ғана уақыт өткіздім деп ойлайды. Ал ... ... ... ... ... «Олар өздеріне уәде етілгенді көрген күні, дүниеде күндізден бір
дем ғана тұрғандай ... ... ... жинайтын күні (дүниеде) күдіз бір-ақ сағат тұрғандай болып,
олар бір-бірін таниды» (Юнус-45)
3- «Олар қияметті көрген күні ... бір кеш ... бір ... ойлайды» (Нәзиғат-46)
4- «Қиямет-қайым болатын күні күнәһәрлар (өлгеннен қияметке дейін) бір
сағаттан артық тұрмадық деп ант ... ... ... ... де
алданып) адасқан еді. Расында Аллаһтың жазуындағы тірілетін күнге
дейін тұрыңдар. Тірілетін күн осы. Бірақ ... ... ... олар бір-біріне толықтай қарама-қайшы келетін бір уақыт өлшемінен
екінші уақыт өлшеміне ... ... ... ... ... ... ... атақты Энштейн де жеңілдетітіп ... ... ... ... ... ... өлшемділігі бар деп
дәлелдеген. Мәселен бұл жер бетінде, біз күн жүйесі ... ... біз жер ... өмір сүріп жатқандықтан өзімізге тән уақыт ... мен ... ... ... өмір ... Жер ... өңірлерде мүлдем басқа уақыт өлшемділігі орын алған және ол жердегі
бір күн ... ... екі ... одан да көп күндермен тең. Ал, бұл не
үшін періштелердің бір күні біздің мың ... одан да көп ... ... ... септігін тигізбек? Себебі бұл жаратылыс ... тыс ... түрі ... екі жаратылыс бір-біріне
мүлдем қарама-қайшы ... ... ... ... Егер біз ... жүздеген
жақырым жүріп өтсек, жолдың қиындығына шаршап-шалдығуды сезіндік дейміз,
ал, бұл жаратылыстар жүздеген шақырым ғана емес ... алып ... сол үшін де ... түрде өзіне тән жылдамдығы мен қозғалысы,
өзіне тән қозғалыс жүйесі және осы дүниедегі ... ... ... сай ... уақыт өлшемділігі болуы тиіс.
Біз тіршілік етіп жатқан, тап қазіргі кезде адамдардың өздері қозғалыс
жүйесі және ... ету ... ... ... өлшемінде өз-өздерін
ажырататын кезеңде тіршілік ітудеміз. Біреу, өз ... ... ... ... ... ... бір ... бір сағаттық немесе қиялданып
өткізуде, ал, осы секілділер уақыттың сезінбей ... ... ... ойынша уақыт- қолда ұстап тұра алмайтын қашқын секілді, өмірлерінің
соңы жоқ және теңіздегі пайдасыз өнім секілді деп ... ... ... бірі есін ... ... ... бұрынғы сезіне алмаған уақытты
жоғалтқандығы үшін көп ... ... ... есеппен өткізеді. Егер
адамдардың бірі уақытының құндылығын осылайша түсініп өмір ... оны ... ... еді. ... ... кісі ... бір ... екінші сәтке,
бір сағаттан екінші сағатқа ғана ... ... ... жануарлар секілді.
Тағы бір кісі өмірін саналы түрде қолға ... ... ... ... ... ... ... мен өмірін саналы түрде пайдаланса, онда осы
секілді адамдар бейбіттілік пен ... ... ... ... алуы және ... ... ... бағалай біледі. Ал бұл уақытты
пайдаланудың ... түрі және бұл, ... ... адам ... ... Тағы да бір кісі өмірін құлшылықта, ізгіліктк,
қорқынышта, басқалардан оқшауланып ... ... ол ... ... да
күйбең тіршіліктен аулақ, бүгіні мен ертеңіне, болашағына уайыммен қарап,
өткен өміріне өкініптіршілік етеді. Осы секілділер бір ... ... ... тең деп ... ... бұл періштелердің ғана өмірі болғандықтан
уақыт пен өмірдің үшінші түрі болып табылады. Осы үш түрлі үлгі жер бетінде
тоқтаусыз ... ... мен ... ... қандай мәселе жөнінде
түсіндіргеніне қарамастан әрбір үлгі, ... ... ... ... және оның ... ... көптеген пәлсәпәшылар екі түрлі
уақыт ... бар ... ... Ол екеуінің бірі уақыттан тыс әрі біз
барлығымыз өмір ... ... ... және оған ... ... барлық іс қимылдар, жұлдыздар планеталардан ... Ал ... ... шынайы және психикалық уақыт. Пәлсәпәшылар осы жөнінде
адамның ұйықтап жатқандағы түс көруі ... ... ... заман өлшеміне
енеді әрі ол түс көріп жатқанда өзіне ұнамды құда ... ... ... т.с.с ... ... ... өлшемімізден тыс уақытта көптеген
жылдардың оқиғаларының тұңғиығына ... ... ол ... ... ... ... өлшеміміз бойынша санаулы секундтарда ғана
болмақ. Сондықтан уақыт пәлсәпәда да дінде де ... ... жоқ, ... Ал осы ... ... ізденіс пен ойлану және жан-жақты бақылау
үшін білдірілген белгі. Сондай-ақ бұл, егер біз бір ... ... ... жүйесіне өтсек онда біз өзімізден тыс басқа уақыт өлшеміне
ауысатынымызды білдіреді. Әрбір құбылыс, ... ... ... ... ... осы ... ... бар етіп жаратқан уақытынан ... ... ... ... ... ... ... өте зор.
Уақыттың құндылығы бір адамнан екінші адамның, ... ... ... ... ... ... пен басқа саланың арасында уақыттың құндылығы
тіршілік көзі болғандықтан ешқандай ... жоқ. Егер кім ... онда ол ... ... ал егер кім уақытын дұрыс пайдаланса онда
ол өмірін де дұрыс пайдаланғаны. Сол ... мен осы ... ... ... ... ... ... тарау
Уақыттың құндылығы
Исламдағы уақыттың өте зор. Өйткені уақытты Аллаһ Тағала адам өмірінің
тіршілігіне берген сыйы. Егер адам уақытының бір ... ... онда ... бір бөлігі кеткені. Кім уақытын бос ойынмен ... ... де ... сол үшін де ... ... ... ... мұсылман жастар
уақытынан пайда алып, жемісін көруі тиіс. Осы маңыздылық мұсылман кісінің
уақытын жүйеге келтіруіне ... ... Егер бір кісі ... ... әдістемесін оқып үйренсе мұсылман кісінің 24 сағат бойына уақытын
жүйелеп, ... ... ... кісінің әрбір сәтінің өзі ... ... ... ... ... жату ... және ол кезде
не айтатындығын, түн ортасында ұйқысыздықтан оянғанда, ... ... ... және ... киім ... үйінен шыққанда және көлікке
отырғанда т.с.с жағдайларда не айту ... және не ... ... ... көз жеткізеді. Исламдағы уақыт құндылығының көрінісі
қиямет күні адамның ең бірінші сұралатын сұраұтарының бірі ... ... ... ... не ... жөніндегі сұрағы болмақ. Ал осыған
дәлел:
-Әбу Бәрзә әл-Әсләми Аллаһ елшісінен (с.а.у) жеткізген ... ... ... күні ... ... не істегені? Алған білімін қалай ... ... ... ... ... ... Дене ... не
істегені? Жөнінде сұралмайынша екі аяғы қозғалмайды»
-Осы хадис басқа бір риуаятта Ибн ... ... оған разы ... ... ... былай деді: «Қиямет күні Адам ... ... бес ... ... ... екі аяғы ... ... өткізгені? Жастық шағында не нәрсемен ... ... ... кәсіптеніп, қайда жұмсағаны? Алған білімімен қандай амал
жасағаны?»
-Муаз ибн Жәбәл (Аллаһ оған разы болсын) Пайғамбардан ... ... ... ... күні құл төрт нәрсе жөнінде ... екі ... ... ... ... ... ... не нәрсемен
шұғылданғаны? Мал-дүниесін қайдан кәсіптеніп, қайда жұмсағаны? ... ... амал ... баласы үшін ең абзал уақыттардың бірі өмірінің соңғы кезеңі, егер
ол жақсы іс ... ізгі ... ... ... ... ... қабыл
етіледі. Ал ең абзал амал соңғы амалдар делінген секілді ... ... ... ... ... байланысты» деген.
-Абдуллаһ ибн Масғуд (Аллаһ оған разы ... ... ... ... шыншыл Аллаһ елшісінен (с.а.у) жеткізіп былай деді: «Расында
сендердің әрбіреулеріңнің жаратылысын анасының ... ... ... ... ол сондай уақыт (мөлшерінде) ұйыған қанға айналады, кейін ... ... ... бір түйір етке айналады, кейін Аллаһ оған бір
періште жіберіп (періште) оған рух үрлейді және төрт ... ... ... ажалын, амалын, бақытты немесе ... ... ... Сондай
өзінен басқа тәңір жоқ Затпен ант етемін шын мәнінде сендердің біреулерің
(өмір бойы) ... ... ... жасайды, тіптен онымен жәннәттің
арасы бір шынтақ (жарты метр өлшеміндей) қалғанда (өмірінің ... ... ... ... ... жасағаны жазылып, тозаққа кіргізіледі
және сол сияқты тағы да ... ... оның ... бір ... ... ... қалғанда оның кітабына жәннәт тұрғындарының амалын
жасағаны жазылады, ... ол ... ... ... хадис адамның өмір бойы жәннәтқа кіргізетін
ізгі амал жасап, өлімінің алдында ... ... ... ... ... ... ... ол кісі ізгі амалдарын тастап Аллаһ Тағаланы
ашуландыратын жаман амалдар жасағанын өзі де сезінбестен ... ... ... ... тозаққа кіргізіледі. Сол үшін де Ибраһим әт-
Тәймийя былай деген: «Айтқан сөзімнің ... ... сай ... ... ... ... сөз ... Сол сияқты Ибн Әбу Мәликә да: «Мен
Пайғамбардың (с.а.у) отыз сахабасын өз көзіммен көрдім, олардың барлығы ... екі ... болу ... ... бірі де: «Расында
Пайғамбардың иманы ... ... ... да ... Сондай-ақ Хасан былай дейді: «Мүмин (иман етуші, исламды
қабылдаушы) адамнан басқа ешкім де Аллаһтан ... және екі ... ... де иман ... ... екі ... ... қарсы шығып,
оны орындамауға жігерлілік танытудан сақтанбайды». Осыған байланысты Аллаһ
Тағала былай деді:
«Күнәләрды Аллаһтан басқа кім ... ... ... істеріне
біле тұра қасарыспайды».(Әли-Ғимран-135).
Ал осыған қарама-қайшы келетіні - адам өмір ... ... ... ... ... ... ... істер жасап, тек өлімінің
алдында ғана Аллаһтың мейірімімен өмірін жақсылықпен аяқтайды. ... ... ... ... ... Тағаланы қуандыратын ізгі істер жасап ... оның ... соңы ... ... үшін жәннәтқа
кіргізіледі.
Екінші тарау
Аллаһ көп нәрсеге кешірім етеді
Осы нәрсені пайдаланып қарсы келуші мен күнәһар адам ... ... ... үзбейді. Негізінде тәубе есігі кісінің тек ... ... ... батыстан шығуымен не болмаса (Аллаһ өзі сақтасын)
барлық нәрседен үмітін үзген кісіден басқа ... ... ... ... ашық және ... ... өте кең әрі ... Шын мәнісінде
тәубе есігі ұрлық, зина, кісі өлтіру т.б ауыр ... бірі ... ... да ... да кең әрі ауқымды. Тәубе есігінің ... ... әрі ... ... ... ... ... айғақ болмақ. Таң қаларлығы Аллаһ Тағала тәубе есігін жақсы көретін
құлдарының ... ... ... ... ... адамға кешірімділікпен қарау, намазды қорқынышпен ... ... ада, ... тыныштығымен оқуды, сондай-ақ Аллаһтан
қорқуларын, (Аллаһ өзі сақтасын) Аллаһтан ... ... ... ... дұға ... ... ... ысраптық, Аллаһқа серік қосу, зина
жасау, зорлық-зомбылықпен Аллаһтың харам еткен кісі ... төгу ... ... ... айтқан. Сонан соң Аллаһ Тағала күнә істердің
көп болса да Аллаһтың ... одан да ... ... айтқан.
Негізінде Аллаһ Тағалаға егер құл Өзіне шынайы түрде қайта оралып тәубе
етсе Ол көп ... ... ал, құл егер ... ... ... ақиқат
жолымен немесе зинақорды жазалап қанын төгуден ... ... кісі ... ... өзі ... ... тозаққа итермелейтін ауыр күнәләрдің
бірін жасап, кейін ол шынайы түрде тәубеге келсе онда осы ... ... ұлы ... кешірімімен түкке тұрмастай болып жойылады. Себебі
үлкен ауыр күнәні ұлы Раббыдан басқа ешкім де ... ... ... одан да ... ... ... Ал Аллаһ өте жомарт Ие, құлының ... ... ... ... көп ... да егер құл шынайы түрде кешірім тілеп,
күнәләрының жойылуын тоқтатпаса, тіптен, ... ... ... ... да ... ... бәрін жояды да сол ... ... ... ... ал жақсылығын он есе не одан
да көп етіп үстемелейді. Егер ... ... ... ... етсе оны ... ... салмайды. Өйткені көптеген адамдар егер бір нәрсеге уәде берсе,
оны орындап сөзінде ... Ал, ... ... ... ... әрі ұлы
Аллаһ оны қалайша орындай алмайды, әл бетте ол барлық нәрсеге құдіретті.
Негізінде кейбіреулер;егер Аллаһ ... ... ... қабыл етіп оның
барлық күнәләрын кешірсе, алайда құл ... ... күә, ... ... ... сол күйінде дүниеден өтсе оның үкімі қандай?,- деп сұрап
жатады. Ал бұл жерде мен: Егер ... ... ... ... ... ... түрде кешірсе онда оны күнәлі әрекетке қайта оралудан сақтап, оны
тура жолына ... әрі ... ... ... және тек ... ғана
бойсұнуды жұрегіне ұялатып, қарсы келу мен пасықтықты, күнәһәрлықты жек
көрсетеді әрі ... ... ... азғыруынан, дүние құмарлығынан,
нәпсі қалауынан сақтап, құлды – «Аллаһ бұырған ... ... ... ... ... дәрежесіне жеткенге дейін сақтай. Сол себепті Аллаһ
Тағала Құран ... ... ... ... (күпірлік), серік қосуда,
күнәһарлық кезеңде болған Аллаһ елшісінің ... ... ... етіп, оларды кешіріп, нығметіне бөлегендігін айтып былай деді:
«Бірақ Аллаһ ... ... ... ... оны ... ... ... қарсылықты, бұзақылықты және бас тартуды жек
көрсетті. Міне солар тура жолдағылар».(Хұжырат-7).
Сонымен қатар бізге ... ... ... ... ... ... шынайы тәубеге келген кісіге Аллаһ оның күнәләрін кешіп, ... ... ... ... құлдың өзін және оны ізгі ... ... ... осыдан кейін қателік пен күнәлә
әрекеттерден сақтауын, екінші рет сол ... ... ... Ал ... ... ... онда ол рахымшылыққа лайықты болғаны және
осы қорғаныш оның шынайы тәубесінің ... ... ... ... ... болатын Құран Кәрімде Аллаһ тағала былай деді:
«Сондай арышты көтерген және маңындағы періштелер, Раббын мақтаумен
дәріптейді, Оған ... ... иман ... үшін: «Раббымыз!
Мархаметің, білімің әр нәрсені ... ... ... ... ... етіп,
жолвңа түскендерді жарылқа! Әрі оларды тозақтан сақтай ... ... ... ... ... ... ... сап-сап болып, Аллаһтың бірлігін, ұлықтығын баян етіп,
дәріптей құлшылық қыла ... ... үшін де ... дұға ... ... әрә аталарынан, жұбайларынан ұрпақтарынан кім түзу болса,
оларды өзің уәде ... ... ... кіргізе гөр. Күдіксіз сен өзің
тым үстем аса данасың...». «Оларды жамандықтардан қорға. Ол күні ... ... сөз жоқ, оны ... бөлеген боласың. Міне сол
зор қолы жеткендік».(Ғафыр-7,9).
Тәубенің қабыл болуының белгісі; адам өз ... ... ... жақсылық артынан жақсылық жасауы керек. Мәселен арқ ішіп
жүріп, оны жек көріп ішпейтін кісіге айналуы, зина ... ... зина ... ... ... үзген болса онда оны қайта жалғауы, намаз
оразаны орындамаған болса, ол ... ... ... ... және ... мен жақсы көретін кісілерді жас ... ... ... ... дүниеден өткені және олардың қалай жан ... ... ... ... ... зина ... ... көшеде, лифттерде жан
тапсырулары (Аллаһ өзі ... ... ... ... ... ... қазір кім қалды? Сондай-ақ олардың тағдыры не болуда? Ол да (Аллаһ
сақтасын) солар секілді болады ма әлде басқаша ... ма? Егер ол ... ... ... ... ... өкінішпен жылап, Аллаһтың азабынан
қорықсын. Осы жөніндегі көптеген келтірілген дәлелдерді ... ... ... ... ол ... ... етілетін шынайы міндетіңіз:
1– «Ал олар қашан арсыздық ... не ... ... қылса,
Аллаһты есіне алып, күнәләрының ... ... ... Аллаһтан
басқа кім жарылқайды. ... олар ... ... біле ... Міне ... ... Раббылары тарапынан және астарынан
өзендер ... ... Олар онда ... қалады. Амал істеушілердің
сыйлықтары нендей айбат»(Әли-Ғимран-135,136)
2– «Рахманның құлдары жерде сыпай жүріп, оларға білместер тілтигізсе
де: «Сәлеметшілік» деп ... ... ... Олар түнді, Раббыларын сәжде
қылу, тіке тұрумен өткізеді. ... ... ... ... аулақ қыл! Рас
оның азабы тұрақты» дейді. Шынында ол; орынның да меккеннің де ең жаманы.
Олар мал ... ... ... та ... ... та ... осы орталықта
тұрады. Олар Аллаһпен бірге ... ... ... Аллаһ өлтіруін
харам еткен кісіні орынсыз өлтірмейді де зина қылмайды. Кімде-кім оларды
істесе, ... ... ... күні еселеніп азап болады. Олар онда ... ... ... ... ... ... қылса, сондай-ақ кім иман келтіп,
ізгі іс істесе, міне Аллаһ олардың жамандықтарын жақсылықтарға ... өте ... өте ... ... тәубе қылыпң түзу іс істесе
рас ол, Аллаһқа ... ... ... ... « ... ... «Әй ... зиян қылған құлдарым!Алланың
рахметінен күдер үзбеңдер. ... бір ... ... ... ... ... ... өте мейрімді»-де»(Зүмәр-53).
4-«Және Аллаға қауіп әрі үмәітпен жалбарыныңдар. Расында Аллаһтың
рахметі жақын»(Ағраф-56).
5-«Аллаһ көп ... ... ... ... Алладан қорқыңдар және шыншылдармен бірге
болыңдар»(Тәубе-119).
7-«Ол, құлдарының тәубесін қабыл етеді де ... ... Әрі ... біледі»(Шура-25).
8- Ибн Омар (Аллаһ оған разы болсын) Пайғамбардан (с.а.у) жеткізіп
былай деді: «Шын мәнінде Аллаһ Тәубені өлім ... ... ... дейін қабыл етеді».
9-Әбу Һурайра (Аллаһ оған разы болсын) Аллаһ елшісінен ... ... ... ... ... ... ... сендер бір-бірлеріңді
жоғалтып қайта тапқандағы қуанғандарыңнан да артық қуанады».
10-Әбу Әюуб өлім ... ... ... ... ... мен Аллаһ
елшісінің(с.а.у) былай дегенін естіп, оны осы уақытқа ... ... ... ... ... күнә ... болсаңдар Онда Аллаһ күнә ... ... ... да олардың күнәләрын кешіреді»-деді.
11-Әнәс ибн Мәлик (Аллаһ оған разы болсын) Аллаһ елшісінен (с.а.у)
жеткізіп былай ... ... ... ... «Әй Адам ... Менен сұрап,
кешірім тілесең сендегі ... ... ... ал ол ... ... Тағы да: «Әй Адам ... Егер сенің күнәләрың аспандағы бұлтқа
дейін жетіп, кейін менен кешірім сұрасаң мен сені ... ал ол ... ... Кейін тағы да: «Әй Адам баласы! Егер сен маған жер
көлеміндей ... ... ... ... еш ... ... қоспай оралсаң мен
саған жер көлеміндей кешіріммен келемін»-дейді.
12-Әбу Һурайра (Аллаһ оған разы ... ... ... ... ... ... ... мүмин Аллаһтың құзырындағыны білетін болса онда
ешкім де жәннәтқа құмарлықпен ұмтылмас еді. Ал егер ... ... ... ... ... ... болса онда кәпірлерден ешкім де
жәннәттан үмітін үзбес еді» .
13-Әбу Һурайра ... оған разы ... ... ... ... ... ... «Аллаһ жүз рахымшылық жаратып, оның бір рахымшылығын
ғана ... ... ... ... ... қойған, ал Аллаһтың
құзырында тоқсан тоғыз рахымшылығы ... ... ... оған разы ... Аллаһ елшісінен (с.а.у)
жеткізіп былай деді: «Аллаһ жаратылысты жаратқанда, Өзіне: Күдіксіз менің
азабымнан рахымшылығым үстем деп ... тән ... ... ибн ... ... ... Жәһинә тайпасынан бір әйел
Пайғамбарға (с.а.у) ... ... зина ... ... «Расында
менің зинадан аяғым ауыр»-деді, сонда Пайғамбар (с.а.у) оның уәлиін (әкесі
не ағасы не жауапкер кісі) ... ... ... ... ... қашан ол
баласын босанғанда маған хабарын ... ... ол ... ... айтқанын орындағаннан кейін қайта келгенде әйелге дұрыс киінуін
бұйырады, кейін оған тас ... ... ... кейін оған жаназа
намазын оқығанда Омар ибн Хаттаб (Аллаһ оған разы ... Уа ... оған өзің тас ... жаназа намазын да оқисың ба? Деді. Сонда ол:
Шын мәнінде ол шынайы тәубе ... егер ... ... ... ... кісіге бөліп бермең де оларға жетер еді және сен ... ... ... ... артық нәрсені көрдің бе?-деді».
16-Әлқама ибн Уайл Сәннән әкесінен жеткізіп былай ... ... ... ... бір әйел ... ... ... оған бір кісі
зорлап зина жасау үшін ... ... ол ... ... ... ... ... айқайлады, ал әлгі кісі жөніне кетті, кейін оның ... ... өтіп бара ... ... ... (сипаттап) осындай бір кісі осылай
жасады дегенде ол кісіде көмек ... ... әйел ... қырықтан
астам бір топ кісінің жанынан өтіп бара жатқанда: маған (сипаттап) осындай
кісі осылай, осылай жасады ... олар ол ... ... әйелге ұмтылған
кісі деп күдіктеніп, бір кісіні ұстап әкелгенде әйел: тап осы кісі ... олар сол ... ... ... (с.а.у) әкелгенде, оған тас ... ... ... ... зина ... ... өзі ... «Уа
Аллаһтың елшісі мен ол істі істегенімді мойындаймын»- ... ... ... ... ... ... кешірсін»-деп жөніңе бара бер деді де зина
жасады деп ... ... ... әрі кешірім сөзін айтып, ал әйелге
зина жасағанын мойындаған кісіге тас ... ... ... ... ол ... ... ... егер ол Медине тұрғындары үшін де ... ... ... ... ... Омар ... ол екеуіне разы болсын) айтты: Пайғамбарға
(с.а.у) бір кісі ... «Уа ... ... расында мен көп күнә жасадым,
егер мен тәубе етсем менің ... ... ... ... ... ол: ... бар ... Ол: «Ия бар»-деді. Сонда Аллаһ елшісі (с.а.у): «Онда
сол кісілерге жақсылық жаса»-деді.
18-Абду ... ибн ... ... Мен әкем ... Абдуллаһ ибн
Масғудқа (Аллаһ оған разы болсын) барып: Пайғамбардың (с.а.у) тәубеге
өкініп келі ... ... ... бе?-дедім. Ол: «Пайғамбардың (с.а.у)
тәубеге өкініп келу керектігін ... ... ... ... ... ... ... (Аллаһ оған разы
болсын): «Егер сен ... ... онда ... сені ... алады, ал егер бір
күнә істеп қойсаң онда Аллаһтан кешірім сұрап ... кел. ... ... ... шынайы мойындап, шынайы тәубе етсе Аллаһ оның тәубесін
қабыл етеді»-деді.
20-Әбу Һурайра (Аллаһ оған разы ... ... ... ... ... ... «Кімде кім күн батыстан шықпас бұрын тәубе етсе Аллаһ
оның тәубесін ... ... ... (Аллаһ оған разы болсын) Аллаһ елшісінен (с.а.у)
жеткізіп былай деді: «Бір кісі күнә жасап: «Я, ... мен бір күнә ... ... ... оған ... ... ... құлым күнә жасап, сол
күнәсін кешіретін Раббысы бар екендігін білді деп, құлымды кешірдім»-дейді.
Кейін құл тағы да күнә ... «Я, ... мен бір күнә ... ... ... ... ... Тағала: «Менің құлым күнәсін кешіретін
Раббысы бар екендігін білді деп, ... ... ... тағы да ... ... «Я, ... мен бір күнә жасадым, маған кешірім ет»-дейді. Сонда
тағы да аллаһ Тағала: «Құлым істеген ... ... ... ... ... ... қалаған нәрсесін істесе де оны ... ... ибн ... ... оған разы болсын) Аллаһ елшісінен (с.а.у)
жеткізіп былай деді: «Екі кісі ... ... ... ... кейін ол екеуі де тозаққа қайта кіргізілуіне бұйырылады. Сонда
ол ... бірі кері ... «Я, ... ... ... бар ... Оған:
«Қандай үмітің бар»-деді. Ол: «Үмітім; мені тозақтан шығарғанда оған қайта
оралтпауыңды үміттенгенмін»-деді. Сөйтіп Аллаһ оны рахымына ... ... ... ... оған разы болсын) Пайғамбардан (с.а.у) жеткізіп
былай деді: «Исраиыл (Яһуди мен ... ... бір кісі ... ... ... бір ... ... келіп: «Менің тәубем қабыл етіледі
ме?»-деп сұрайды. Ол: ... ... ... етілмейді»-дегенде оны да
өлтіреді. Сөйтіп ол тағы бір кісден сұрағанда, ол: «Пәленше ... ... ... сонда ол ізгілер тұратын елді мекен мен жамандық пен
күәһәрлар тұратын ауыдың ... жан ... Сол ... ол ... ... мен ... періштесі келіп дауласа кетеді, ... оның ... ... ... үшін ізгілер тұратын елді мекенге
жақында деп және тозақтық ... үшін ... ... ... ... деп ... Сөйтіп Ол: «Осы екі жердің арасын өлшеңдер»-
дейді. Сонда олар кісінің ізгілер тұратын елді ... бір ... ... жетіп, Аллаһ оған кешірім етеді».
24-Әбу Сәғид Худри ( Аллаһ оған разы болсын) ... ... ... ... ... ... ... бір кісі тоқсан тоғыз
кісіні ... ... ең ... кісі жөнінде сұрастырады, сөйтіп
адамдар оны бір діндәр кісіге жіберген соң сол кісі ... ... ... кісі ... және сол үшін ... етсе ... ... ма?-деп
сұрайды. Ол: Қабыл болмайды деп жауап бергенде оны да ... ... ... ... ол тағы да ең ... кісі ... сұрастырады. Сөйтіп
адамдар оны бір ғалым кісіге жібергенде оған: Өзінің жүз кісі ... және оның ... ... ... ма?-деп сұрағанда ол: «Әрине қабыл
болады, құл мен ... ... кім ... бола ... ... ... ... дген жерге бар, ол жерде Аллаһқа құлшылық ететін адамдарға ... ... ... ... жаса және өз ... ... жер ... оралма»-дейді. Сөйтіп ол айтылған ауылға бара ... жол ... ... қош айтысады. Сонда оған рахымшылық періштесі мен азаптау
періштесі келіп, екеуі таласқа түскенде рахымшылық періштесі: ... ... ... ... ... етілетін тәубемен оралды»-дейді. Ал азаптау
періштесі: «Негізінде еш қандай да ... амал ... ... ... ... ... ... олар оны өз араларына қазы етіп
сайлайды. ... ол: «Екі ... ... ... ... ол ... жақын болса онда ол сол жерге тәуелді»-дейді. Періштелер ... оның ... ... ... ... көз жеткізіп, оны рахымшылық
періштесі өзіне алады». Осы жөнінде Қатада былай деді: ... ... ... ... ... ... ... үшін ортасынан алыстатқан»-деген.
25-Сүлеймен ибн Бәридә әкесінен жеткізіп былай ... ... ... ... ... оған разы ... ... (с.а.у) келіп: «Уа Аллаһтың
елшісі мені тазарт»- деді, сонда ол: «Қандай бақытсыздық, қайта орал ... ... ... ... ет»- ... Ол тағы да көп ұзамай қайта келді
де: «Уа Аллаһтың елшісі мені тазарт»-деді. Ол: ... ... ... да ... кешірім сұрап, тәубе ет»-деді. Ол тағы да көп ұзамай қайта
келді де: «Уа ... ... мені ... Сонда Пайғамбар (с.а.у)
тағы да солай қайталады, кейін төртінші рет келгенде Аллаһ елшісі (с.а.у):
Сен ... ... Ол: ... тазарт»-деді. Сонда Аллаһ елшісі
(с.а.у): «Мына кісі есінен адасқан ба?»-деді. Сонда оған оның есі ... ... Ол: ... ішкен ба?»-дегенде бір кісі тұрып, ... ... ... иісі ... ... ... Аллаһ елшісі (с.а.у): «Сен
зина жасадың ба?»-деді. Ол: «Ия зина ... ... ... оған тас атқылап жазалауын бұйырды, сол кезде адамдар екі ... бірі ... ... ... кетіп, оны өз қателіктері қаулап
алды» деді, ал екіншісі: «Мағиздің тәубесінен артық тәубе жоқ, себебі, ... ... ... ... оның ... ... да: Мені тас ... деп дауласты. Осы жағдайдан кейін екі немесе үш күн ... ... ... ... (с.а.у) бірге отырғанда Ол: «Мағиз ... ... ... деді, сонда олар: «Мағиз ибн ... ... ... ... ... (с.а.у): «Расында ол шынайы тәубе етті,
егер оның тәубесі ... бір ... ... ... ... ... ... Кейін Пайғамбарға Әзәт жерінің Ғамид тайпасынан бір әйел келіп: ... ... мені ... Ол: ... ... кері орал да
Аллаһтан кешірім сұрап, тәубе ет»-деді. Әйел: «Сіз мені де ... ... ... мені де ... келеді»-деді. Ол: «Саған ... ... ... ... ... ... ... (таңданып): «Сен бе?!»-деді. Ол: «Ия мен»-деді. Пайғамбар (с.а.у):
«Ішіңдегі ... ... ... ... ... оны ... бір кісі
босанғанға дейін ... ... ... ... ... Кейін
Пайғамбар (с.а.у) келіп: «Ғамид тайпасының әйелі баласын босанды, егер ... ... ... құндақтаулы күйінде қалдырсақ, онда оны емізетін ешкім
болмайды»-деді.Сонда әлгі Ансарлық кісі ... «Уа ... ... ... ... ... ... әйелді таспен атқылап жазалады». Басқа
бір риуаятта : «Әйел Пайғамбарға ... ... ... оны ... де: «Міне баламды босандым»-деді. Ол: «Барып, оны емшектен шыққанға
дейін еміз»-деді. Сөйтіп әйел ... ... ... ... ... бір ... ... ұстатып әкеліп: «Уа Аллаһтың Пайғамбары ... ... енді ол өз ... ... ... Кейін баланы
мұсылмандардан бір кісіге беріп, әйелді көкірегіне дейін арнайы қазылған
жерге көкірегіне дейін көміп, ... оған тас ... ... ... ... ибн ... ... тас алып оның басына лақтырғанда Халидтің
бетіне оның қаны ... ... ол ... ... сөз ... ... елшісі (с.а.у): «Тоқтат ей Халид, сондай жаным оның қолында болған
Затпен ... ... ант ... ... ол ... ... тәубеге келді,
егер ол жалған салық жинаушы үшін де (өтірікші) тәубе етсе еді оның ... ... ... ... әйелді (ордан шығарып алуға) ... ... ... ... да ... ... ... (Аллаһ оған разы болсын) Аллаһ елшісінен ... ... ... ... құл ... ... ... бір түйір дақ пайда
болады, егер ол шын көңілімен кешірім ... ... етсе ... қалпына
келеді. Егер ол (күнә әрекетке) қайта оралса үстемеленеді, егер ол тағы да
жүрегі ... ... (өте ... ... да ... Ал ... ... қара тат». Аллаһ Тағала Құран Кәрімде былай деді:
«Жоқ, бәлкім олардың жүректерін ... ... таты ... ибн ... ... оған разы болсын) былай ... « ... ... кісі ... тани ... тарау
Жауапкершіліктен жалтару үшін тағдырды сылтаурату
Кейбіреулер: Егер Аллаһ Тағала ... ... не ... тұрғанын
білетін болса онда не үшін бізді болған іс жөнінде есепке алады?-деседі.
Ал, оған былайша ... ... ... Аллаһ Тағала бізді есепке
алуда қарама-қайшы келмеуіміз үшін еріктілік пен басқа нәрсеге тәуелсіз
болғандықтан есепке алады. Ал ... біз: ... біз ... ... деп ... мүмкін. Сол сияқты өз оқушыларының білім
деңгейін өте жақсы білетін, алайда ол оқушыларының ... ... ... ... ... бағасын қоя да алмайды. Егер олай жасаса онда оған
сынақтан өтпеген оқушысы келіп: Мен бұл ... ... ... мен ... дайындалғанмын, егер емтихан әділ болған мен дұрыс жауап
беріп, ең жоғары дәрежеге жетер едім деп ... Адам да тап ... ... осы дүниеде өзіне мүмкіндік беруді қалап тұрады. Сөйтіп
ол қарама-қайшы келіп дауласады. Осы ... Әнәс ибн ... ... ... ... ... ... біз Аллаһ елшісімен (с.а.у) бірге отырғанда ол
азу тістері көрінетіндей күліп: ... не ... ... ... ме?-
деді. Біз: «Аллаһ пен оның елшісі жақсы біледі»-дедік. Ол: ... ... ... ... сонда құл:Я, Раббым сен ... ... ... емес ... ... ... ... Құл: Онда өз денемнен бір куәгер шықпайынша басқа куәгерді
қабыл етпеймін»-дейді. Раббы: ... ... ... өз ... мен ... ... екі ... Кирамән, Кәтибин екі періште) куәлік
етуінің өзі ... деп, оның ... ... ... ... ... оның ... ісі жөнінде тіл қата бастайды, кейін оны өз ... ... ол: ... ... кет! Мен ... кезімде) сендердіің
қамдарыңды ойлап, күрескен едім»-дейді. Аллаһ Тағала сол үшін де ... ... ... ... қол-аяқтары не істегендеріне айғақ
болады» (Нұр-24).
«(Олар қылмыстарынан жалтарғандықтан) Ол күні ... ... ... ... ... ... не істегендеріне аяқтары айғақ
болады»(Ясин-65).
Әбу Сағид (Аллаһ оған разы болсын) Аллаһ елшісінен (с.а.у) жеткізіп
былай деді: ... күні ... ... ... ... ... ... сонда ол сенімсіздік білдіріп дауласады, ... ... ... ... ... ... ... Ол: «Олар жалған айтады»-дейді.
Сонда оған: «Өз ... мен ... ... ... Ол: ... айтады»-дейді. Сонда оларға: «Серт беріңдер!»-делінгенде олар ... ... ... олардың ауыздарын бекіткенде оларға ... ... ... ... ... адам ... ... мен жамандығының жауапкершілігінен
жалтару үшін тағдырды сылтау етуіне болмайды. Өйткені, ол еріктілігінің
әрекеті ... ... ... ... Ал ол Аллаһтың тағдырына
не жазып, не бұйырғанын білмей істеген ... ... ... ... ... жауапкер болмақ. Сол үшін де ағылшындық бір шыншыл кісі
өмірді қысқаша ... Өмір ... деп дөп ... айтқан. Сондықтан
да еркіндігі жоқ, есі дұрыс емес, жас нәресте, ұйқыда, ұмытушыдан сұрақ
сұралмайды. ... ... өз ... ... ... ... ... пікірлері болашағына әсер етіп, басшылықты қолға алып
басшылық етеді. Ал ... ... ... басқару шайтанның негізгі мақсаты
болғандықтан рухты жайына қалдырмайды. ... адам ... өзі ... ... ... мен ... ... болашағын
бекітіп, ойланған ісінде талқылау жасауы тиіс. Егер ол ... ... ... жөнінде қиындықтарды сезінсе онда міндетті ... ... кері әсер ... ... ... ... ... Ал ол
пікірді өзгертіп, оған қамқорлық ететін жалғыз ғана жол ол-жауапкершілік.
Себебі, адамның ... ... одан ... ... ... Ал ... емес, қатігездік жолымен тамақтануы және адам жаттығусыз дене бітімі
әсем, шыныққандыққа үміттенуі де қисынсыз. Ал енді ... ... ... ол істеген ісінен осы дүниеде де ақыретте де осы дүниеде ... одан ... және оған ... ... ... жалтаруына болмайды. Сол үшін де шейх Мұхаммед әл-Ғазали (Аллаһ оған
рахым етсін) айтты: «Кім жауапкершіліктенжалтарып, ... ... оны ... ... ... ... Бұл ... маңдайыңа жазылған
тағдырың деңдер. Сондай-ақ Омар ибн Хаттабқа (Аллаһ оған разы болсын) арақ
ішкен маскісіні әкелгенде оған ... ... ... ол : ... ... Сен мені жазалай алмайсың»-деді. Омар: «Не үшін
жазалай ... ... Ол: ... ... бұны ... ... ... Сонда Омар оның сөзіне ашуланып оны екі есе ... ... ... ... еріктілігі үшін, екіншісі өтірік айтып, Аллаһқа жала жапқандығы
үшін деп, оған: «Расында Аллаһ саған арақ ішуді ... ... ... ... иман ... осы дүниеде де
ақыретте де пайдалары өте көп. Ал, оның ең ... екі ... бар. ... ... мен тәкәппарлануды жояды. Егер тағдырға иман келтірген бір
кісі жетістікке жетіп, жоғары ... ... онда ол ... ... ... ол: Бұл ... маған берген сыйы, құдіреті
мен жақсылығы дейді. Екінші: Барлық нәрседен үмітін үзіп, баз кешуден
жояды. Егер тағдырға иман ... кісі ... ... ... тап болса жақсылықтан үмітін үзіп, дінсіз адам мен тағдырға
сенбейтіндердің істейтіні секілді өзіне -өзі қол ... ... ... ... ... ... ... ұмтылсаң қол жеткізерсің
Аллаһ Тағаладан ... ... ... жүрген ауадан,
тамырларымызда айналып жүрген ... да ... ... ... ... жаратты да бізден алыстап, бізді бақылап, басшылық ету үшін
періштелерге қалдырған. Ал ... ... алыс ... ... Сол үшін де Аллаһ Тағала айтады:
«(Мұхаммед (с.а.у) егер құлдарым, Мен туралы сенен ... ... «Өте ... ... ... тілесе, тілеушінің тілегін қабыл етемін.
Ендеше олар да әмірімді қабыл етсін. Және ... ... ... тура ... ... еді».(Бақара-186).
«Расында адамзатты жараттық. Оған, нәпсісінің не ... ... Біз, оған күре ... да жақынбыз» (Қаф-16).
Негізінде Аллаһ Тағала адам бойына көптеген ... ... ... ... ... ... ... Үшінші: Ақылдың
қуаттылығы. Төртінші: Рухтың қуаттылығы. Ал адам ... ... бір ... ... ғана ... ал ... тоқсан
тоғыз пайызға жуығы пайдаланылмайтын жасырын күш және ол сол бір пайыз
діттеген мақсат ... ... Егер сол ... екі ... одан ... ... пайдаланылса, онда ол кісінің жағдайы қандай ... ... ... ғана оның ... біле ... Егер ... ... 2-3 жасар бала көліктер жүретін көшеге шықса және оны ... ... ... не ... тік ... тұра ... отырып қалған
кәрі ауру әжесі күтпеген жерден көрсе, ал бала оқиғаға қарсы ұмтылуда, осы
уақытта әжесінің ... ... ... шығып, баланы құтқаруға жылдвм
жүріп ұмтылғанын көреміз. Сол ... егер бір кісі ... ... ... ... ... бара ... ал ол, жақсы жүзе де алмайды. Осы
уақытта оның алға ұмтылып, күш жұмсап, ... не ... ... де ... жүзуге тырысады әрі ол осы қиындықтан құтылып шығуы үшін ... бір ... ... одан да көп ... ... да ... ... жетеді. Ал ол теңізден шыққаннан кейін оған екінші рет
тап осылай жүзуді өтінсең, оның: жүзе ... ... ... байқаймыз. Егер
ол жүзе алмайтын болса алдыңғы жасырын күші қайда кетті!!!
Сондықтан да жастар ... ... ... ... бір ... ... сенімді түрде тұжырымдаулары, мүмкін
емес нәрсеге де жақсылықпен ұмтылулары және ... ... ... ... деп ... міндетті. Ал, ол қандай жағдайда болмасын, қандай жерде
болмасын бір қарағанда өзіне тән қиындығы ... Ал, оны іс ... ... ғана ... мен ұмтылыстары арқылы алдыңғы
қарама-қайшы пікірі оң түсініктемелеріне ауысады. Қазіргі ... ... бір ... ... және дәрігерлердің сол ауруды ... ... ... ... да емін алып құландай тазарып ... Кім ... ... ... оған қол ... кім ізгі ... ... Аллаһ
оған ізгі әйелмен ризықтандырады, ал кім ізгі ерді қаласа Аллаһ оған ізгі
ермен ризықтандырады, кім көлік, үй, ... ... тіл ... ... ... ... ... болса да ғылым үйренуді қалайды, ал біреулер
тек жәннәтті ғана қалайды, осы айтқанның ... да ... ... баланған, әрі оңды болса қол жеткізеді. Сол үшін де ... ... ... ... ... құлын тозаққа кіргізуіне бұйрық
бергенде, құл тозақтың шетінде тұрып, кері ... ... ... ... сен ... ойым ... ... емес пе?!»-деді. Сонда Аллаһ: «Оны
кері қайтарыңдар, ... мен ... мен ... ... ... Осыған мәселеге сәйкес келетін ... (а.с) ... ... ... ... ... мен түс көру арқылы басталған
сынақтардан құтылуы жөнінде үміті үзіліп, кейін тағы да түс ... ... ... кенелуі, түс жоруы, өзіне бауырларының істеген қастандығы,
Мысыр уәзірінің сатып алуы, ... ... ... зина ... ... бір
уақытта зорлық көрсете отырып, еліктірулері бола тұра зинадан алыстап оған
қарсы тұруы, уәзір әйелінің арын төкті деп кінәләнуынан ... ... ... ... алға ... Бұл ... жастарының көшелердегі, әр
түрлі ақпарат құралдарындағы, ғалам тор ... әр ... ... ... ... мен сынақтарды сылтау етпеулеріне сабақ. Осындай арсыз
қылмысты тіптен, ... не ... ... да зина ... ... ... айғақтау үшін Юсуфтың (а.с) кейбір қол жеткізген
олжаларын айтып өтпекпіз:
-Уәһб айтты: Юсуф есекке отырғызылып түрмеге қамауға ... ... ... Бұл жаза ханымға қарсы келген кісі үшін лайықты жаза ... ... Бұл жаза ... кесілген киімдерден, бұрқыраған жалындардан,
қайнаған су ішіп, зәққум ағашын жегенге қарағанда жеңілірек ... ... ... ... ... ... артқан адамдарды кездестіргенде
оларға: Сабыр етіп көңілдірек болыңдар дегенде олар: Уа жас өспірім! Сөзің
қандай жағымды, расында да ... ... ... ... біз үшін ... ... кім? ... Ол: Аллаһтың досы болған Ибраһимнің ұлы
құрбандыққа шалынған Исхақтың ұлы Аллаһтың таңдаулысы ... ... ... ... Ибн ... ... оған разы ... айтты: Уәзірдің әйелі
күйеуіне; мына кішкентай құл бала менің арымды төкті, оны түрмеге ... ... ... оны ... ... қайғыдан құтылуына үмітін
үзбей, түрмеге дертті болып келді. Кейі жарақатынан айықты, әр бір түнде
түрме ... ... мен ... ... ... жылады, онымен бірге
түрме де ластықтан тазарды, түрмедегілермен достаса кетті, егер бір ... ... ... шығарылса түрмеге қайта оралу үшін қылмыс істейтін,
түрмеге жауапкер басшысының өзі оны жақсы ... ... Ей Юсуф ... ... ... ешкімді жақсы көрген емеспін дегенде ол:Аллаһ мені
сенің жақсы ... ... ... Ол: не ... ... Әкем мені
басқа ұдарынан жақсы көретін еді бауырларым ... ... ... ... (Оны ... әкесінен қызғанып, шөл даладығы құдыққа тастайды,
кейін оны керуен тауып алып Мысыр уәзіріне сатады.) Кейін мені өз ... ... еді мына ... ... түрмеге түсірді деді. ... ... ... ... ... екі ... ... ол екеуінің бірі патшаға
сусын дайындаушы, екіншісі тағам дайындаушы екі қызметшісі болған. Кейін ол
екеуі тағам мен сусынға у салып ... ... ... ... ... уды салады, алайда суын дайындаушы уды салмады. ... ... ... ... ... ... алдын сусын дайындаушының жүрегі
дүрсілдеп, патшаға барады да тағамға у ... және одан ... ... ал ... ... ... у қосылғандығын және одан
керектігін ... ... ... ол ... ... ... де өз
істегендерін ішіп-жеулерін бұйырады. Сөйтіп ... ... өз ... ал тағам дайындаушы өз тағамын жемейді, сөйтіп патша оны ... ... оны ... ... ... ... Кейін патша ол екеуін
түрмеге қамауына бұйрық береді. Ал ол екеуінің ... ... ... да ауыр ... ... ... құтқару үшін таза, жалғыз
құдайлық сенімге шақырған Юсуфпен (а.с) бірге қамалғандығы ... ... ... ... ... алекіншісінің есімі Мужләж болатын.
Сәғләбидің Кәғбтан жеткізген ... ... ... Ол ... бірінің
есімі Шурһәм, ал екіншісінің есімі Сурһәм деген. Кейін ол екеуі де түсінде
түс көріп, екеуі де ... ... ... ... көргенін айтып, тағам дайындаушы: Мен үш тандыр нан пісіріп, ол
үшеуін үш қолдорбасына салып басыма ... ... оны ... жеді ... Мен ... үш шоқ ақ ... ... үш ыдысқа сығындысын құйдым,
кейін бұрынғы ... ... ... ... ... ... Юсуф ... түстегі қоректенділетін келмей-ақ оянғанғандағы түсте ... ... ... ... Ол ... Бұны ... мен балгерлер
ғана істейді деді. Юсуф (а.с): Мен ... да ... ... ... ... түс ... ... Негізінде мен сендерге бақсылықпен, жұлдыз
жорамалы бойынша емес Аллаһ Тағаладан келген уахи бойынша ... деп ... ... ... Әй екі ... әр ... көп құдай қайырлы ма әлде
барлық нәрсеге шамасы жетуші Аллаһ па?-деп су дайындаушыға: Сен үш ... ... ... ... дайындайтын жұмысыңа қайтарыласың ... Ал енді сен үш ... ... ... ... ... торғай
шұқиды деді. Сонда ол: Уаллаһи мен түсімде еш ... ... ... ... бе әлде шешімін сұраған нәрседегі істің болуын қаламадың ба?-деді.
Көптеген ғалымдар түс жору жөнінде былай ... Кім ... ... айтса
онда түс жорушы басқа пайғамбарлармен бірге Юсуфтың оқиғасындағы секілді
негізгі үкімді ұстанып жориды, себебі ол ... ал ... ... айтуы ол-үкімге жатады.
Қатада айтты: Бірде Омар ибн Хаттабқа (Аллаһ оған разы ... ... ... Мен ... ... өніп ... кейін сарғайып қурадым, кейін
тағы да көгеріп өніп шығып қайтадан сарғайып қурағанымды көрдім ... ... Сен ... иман ... ... ... етесің, кейін тағы да иман
етесің сосын қайтадан күпірлік жасап ... ... ... ... ... ... Мен түсімде ешнәрсе көрмедім деді. Омар оған: Юсуфтың
жолдасының тағдырына жазғаны ... да ... ... ... былай деді:
Омардан кейін ешкім де түс жорып айта лмайды. ... Омар ... ... Егер ол бір ... ... ойы ... егер ол жөнінде айтса іс
жүзінде ... ... ... бір кісі келгенде оған Омар: сені бақсысың ... ... ... ол ... да ... ... ... ол бір кісіден
есімін сұрағанда ол: ... ... от, ... есімі жәһәннәм, өзінің
есімі жалын екендігін айтқанда оған: ... ... отқа ... ... ... ол іс ... де ... Юсуф сусын дайындаушыға: Мырзаңның алдында тұрған мен жөнінде
айт, яғни, оған не көргеніңді, патшаның түсін жоритынымды және мен ... ... де ... қамалған жәбірленуші екенімді де жеткіз деді.
Кейін оны ... ... ... ... Юсуф (а.с) ... ... жуырда босанып патшамен бірге ... ... ... Юсуф (а.с) ... ... ... алдында мені де айт деген
уақытта ол Аллаһқа жалбарынуды ұмытып Аллаһтың ... ... ... ... сұрағанда, ол түрмеде тоғыз жыл бойына қалдырылып, азапқа
салынды. Сол себепті де оған ... (а.с) ... ... ... ... тағы да ұзақ ... ... жеткізіп: Әй Юсуф сені
бауырларыңның қолынан өлуде құтқарған кім?-деді. Ол: Сені ... ... ... Ол: ... ... ... Ол: Сені ... сақтаған кім?-
деді. Ол: Аллаһ Тағала деді Ол: Сенен әйелдердің қулығын алыстатқан кім?-
деді. Ол: Аллаһ Тағала деді. Ол: Онда сен ... ... ... ... ұмыттың, неге сен одан сұрамайсың?-деді. Ол: Я, ... бір ... сөз ... Я, ... ... қарт ... (а.с)
тәңірі маған рахым етуіңді сұраймын деді. ... ... ... ... жыл бойына қалуың деді. Осы жөнінде Әбу Һурайра (Аллаһ оған ... ... ... (с.а.у) жеткізіп былай деді: «Юсуф егер оған: Мені
мырзаңның алдында оған ... ... ... ... оны ... ... ... етер еді». Ибн Аббас айтты: Юсуф түрмеден
босатылғандардың біріне: Мені ... ... ... да оған айт ... ... ... жыл ... ұзартылумен азапталды. Егер Юсуф
Раббысына жалбарынғанда құтылар еді. Мәлик ибн Динар ... Юсуф ... Мені ... ... ... оған айт дегенде оған: Әй Юсуф
менен басқаны пана етіп ... ба?, онда ... ... ... ... ... делінген. Сонда Юсуф жылап: Я, Раббым жүрегімдегі ұялаған
көптеген бақытсыздықтан ұмыттым деді. ... ... ең ... ... дайындаушы Юсуфты мырзасының ... ... ... ... ... ... ... емес. Ол жөнінде Аллаһ Тағала нығайтып
былай ... ... ... ... түрмеден шыққаны) бір талай
уақыттан соң есіне алды»-деген сөзі Юсуфты емес ... ... ... ... Тағала: «Саған (Шайтан) өз құлдарыма басшылық ету
билігі ... Онда ... ... ... деу ... дұрыс болмақ,
Шайтан пайғамбарларға басшылық ете алмайды.
* Ең маңыздысы Юсуф Құран Кәрімде айтылған хабар бойынша бидғ, яғни
үш пен ... жыл ... ... ... ... бидғ (3-9) ... әр ... пікір айтқан. Әл-Һәруи айтты: Ол үш пен тоғыз ... ... ... ... Әбу ... ... ... оған разы
болсын): Бидғ қанша жыл санағын білдіреді?-деді. Ол: Үш пен ... жыл ... Ол: Өз ... оған тағы да қос деді.
Юсуфтың түрмеде отырғаны жөніндегі ұзақтығында үш түр сөз ... Уәһб ... Әйюб ... жеті жыл ... ... Юсуф ... жеті жыл ... Екінші: Ибн Аббас Юсуфтың түрмеде он екі ... ... ... ... ... он төрт жыл ... ... Ибн Аббастан жеткізіп былай деді: Юсуф түрмеде бес ... ... жыл ... ... Аллаһ оны бес жылдан кейін тағыда тоғыз жыл
отырғызып жазалады, ал тоғыз жыл түрме ... емес ... ... ... Юсуф үш пен тоғыз жыл арасында отырды. Юсуф ... ... ... түс ... ... Жебрейіл түсіп: Аллаһ сен түрмеден жер
бетіне шығарғанда патша бас иіп, бойсұнады, сенің сөзің бауырларыңа ... ... ал ол ... ... ... түс ... ... жүзеге
асады, оның мағынасы былай, былай болады деп уахи етті. Кейін патша түс
көргеннен кейін оны ... көп ... ... ... Сөйтіп Аллаһ
Юсуфтың алғашқы түсін өзіне сынақ пен қиындыққа толы етіп бердіде екінші
түсті ... мен ... етіп ... Сондай-ақ сусын дайындаушы
патшаның алдында Юсуфқа көмек беру мақсатымен патшаға айтуын ... ... мен ... ... көбею үшін, түмеде тоғыз жыл бойы қалуы
үшін нәтижесін берді. Алаәйда егер біз сол ... ... ... ... ... басшылығы бойынша Юсуфқа түрмеде отыруы өзінің басшылығы
мен жоспарына қарағанда қайырлы болды. Себебі, егер сусын ... ... ... ... ... болып патшаға айтқанда онда осы жол бойынша да
түрмеден шығар еді, алайда ол жол ... ... ауыр жол ... ... ... кейін не істейді? Қайда барады? ... ... ... ... ... болғандықтан оны
жұмысқа кім қабылдап алады? Ал ол құбылыс ... ... ... ... және ... ол ... дәрежесінен арыла алмайды. Тіптен, ол жұмыс
тапса да бұрынғыдай ешқашан сыйлы болмай ... ең ... ... ... киім ... ыдыс жуу немесе үй тазалау секілді ең төменгі жұмыстарға
қабылданып, әр дайым денесі мен жаны ... ... еді. ... ... ұмытуы, түрмеден шығарын кешіктірілуі, тіптен, Юсуфқа
сол кезде қиын ауыр ... да ... ... сыйлы-құрметтілердің
кіретін есігінен кіруі үшін Аллаһ ... ... ... ... ... қол ... ресми түрде ақталуымен көзге көрінді.
- Бір риуаятта келтірілген хабарда бір мүмин уәзір ... ... ... келсе де: Мүмкін бұл да қайырлы шығар дейді екен. Бір
күні патша аң ... ... күні ... ... аң ... бір ... ... Сонда патша қатты қайғырады, оған қоса халқы да қатты қайғырады,
оған жан-жантан ... ... ... ... ... айтып жылап
жатады, тек сол кезде оның бір уәзірі ғана бәз-юаяғы қалпында патшаға баяғы
белгілі сөзін айтып: Уа ... ... бұл да ... бір ... ... Осы ... ... уәзірінің сөзін; өзінің басына түскен бақытсыздығына
қуанып тұр деп ойлайды да оған ... ... оны ... айырып,
түрмеге қамауға бұйрық береді. Алайда бұл жаза да ... ... ... әсерін тигізбегендіктен түрмеге бара жатып: Мүмкін бұл да ... ... ... ... одан ... ... бұл мені кекетіп мазақ етті!! ... ... ... ... кейін патша тағы да аң аулауға ... ... ... ... ... бар ... ... алып,
өздерін құл етуге тұтқынға алып, құл базарға ... ... ... ... ... ... таңдап алып, патшаға келгенде оның қолы ... ... ... Себебі шолақ адам сатуға ... ... ... ... ... ... Кейін патша сапар дан аман-
есен оралған соң болған іс ... ... ... ... ... ... бұл да ... шығар деген даналы сөзі ... ... ... ... ... ... ұрыларға тұтқындықта құл базарында
сатылып, құл болып кетужен сақтағанын, өзінің ойлағанындай ... ... ... ... және егер оның қолы сау болғанда құл ... ... ... ойланады. Сөйтіп түрмеде жатқан уәзірінің
ақиқат ... ... ... ... ... ... терең
ойына, тағдырға сенгеніне, патшаның ... ... ... ... ... кетіп бара жатып: Мүмкін бұл да қайырлы шығар деген
сөзі сол кездегі ... ойы ... ... ... ету емес керісінше
Аллаһтың жазған ... ... ... ... ал ... ... болуы
қайырлы екендігін алыстан ойлағандығына көзі жетті. Себебі уәзір ... онда ол да ... ... ілесіп, тұтқындармен бірге құл
базарында сатылар еді. Алайда ол ... ... ... болмай түрмеде
қамалуы шынанда да қайырлы болды. ... ... ... түмеден қайта
шығарып алып оның ... ... оның әр ... ... ... рет ... ... сабақ алып кешірім сұрайды.
Бесінші тарау
Мүмкін емес нәрсені бағындыру үшін жасырын ... ... ... ... дасырын күш пен оның құпиясын дәлелдеу үшін Аллаһ
елшісі (с.а.у) мен сахабаларының төртінші не ... (осы ... әр ... ... бар) жылында болған Ахзаб шайқасы немесе
Хандәк шайқасы деп те ... ... орын ... ... ... ... жеткілікті.
Соғыстардың қай-қайсысында да болмасын ең қиын әрі ауыр ... ... ... екі ... ... ажырата отырып
мүміндердің ауыр сынаққа сынаққа ... мен ... ... ... қауіп-
қатерге бас тігуін, тіптен, Аллаһ Тағала мұсылмандардың жүректерінің
соғысын, күшті ... ... ... ... ... ... қорқып тұрған кісіше шарқұрып әбігерленуін, қатты қорқыныштан
қазіргі кездегідей жедел ... ... ... ... ... ... ... олардың жүректері тамақтарына тіреліп, үрей мен
қауіптен, салқындық пен ... ... ... Аллаһ
елшісі (с.а.у) мен оның жанындағы сахабалары қандай уақытта не ... ... ... ... Аллаһ елшісі (с.а.у) мен оның ... ... ... үшін ... ... қаза етіп ... ... Егер екінті намазын қаза етіп алғандай болса онда оны ақшам ... ... ... оқыған. Осы жөнінде келтірілген бір риуаятта
Аллаһ елшісі (с.а.у) мен жанындағы сахабалары бесін, ... ... ... қаза етіп ... ... олар осы ... қауіптеніп оқудың
дұрыс болмайтындығынан қауіптеніп, намаздарды уақытында оқымай ... ... ... ... ... түрде оқыды, өйткені ол кезде
қауіп-қатерде намаз оқуға рұқсат болмағандықтан ... ... ... ... ... Ал ... елшісі (с.а.у) мен сахабаларының екінті немесе
песін, екінті, ақшам, құптан намаздарын қаза ... өзі сол ... мен ... ... ... ... ибн Әбу ... (Аллаһ оған разы болсын) Аллаһ елшісінен (с.а.у)
жеткізіп былай деді: «Кәпірлер бізге ортаңғы ... ... ... намазын
қаза еткізді. Аллаһ олардың үйлері мен қабірлерін отқа толтырсын деп ақшам
мен ... ... ... екінті намазының қазасын өтеді».
-Әбу Сағид Худри әкесінің былай дегенін жеткізді: «Хандәк шайқасы
күнінде кәпілер бізге песін, екінті, ақшам, ... ... ... сол ... ... ... ... кейін оқып тыныс алып
отырғанда Аллаһ Тағала:
«Аллаһ соғыста мүміндерге (көмек беруге) жетіп асады ... ... ... ... ... ... үстем етті). Аллаһ аса
күшті тым үстем» (Ахзаб-25) (Бұрынғы келісімді ... осы ... ... ... ... ... ... қоршалып, кейбірі өлтіріліп,
кейбірі тұтқынға алынды, сол кезде осы аят ... ... ... (с.а.у) Біләл Хәбәшиға (Аллаһ оған разы болсын)
адамдарды намазға шақыруына бұйырды, сөйтіп ... ... ... құптан
намаздарының әрбіріне бір-бірлеп иқамат айтылып, өз ... ... ... оқыдық»-деді. Ал бұл жағдай қауіп-қатер жағдайындағы
намаз оқу ... ... ... ... орын алған болатын. Кейі Аллаһ
Тағала мына ... ... ... ... ... ... қауіптенсеңдер, жаяу немесе
көлікте тұрған қалыптарыңда (бет ... ... ... ете беріңдер)»
(Бақара-239).
Сондықтан да қауіп катердегі намаз шариғат бойынша қандай жағдайда
болмасын кешіктірілмейді және ... ... ... ... ... саналы мұсылманның мойнында қалады.
Осы шайқаста мұсылмандар әскер санының аздығына қарамастан шайқаста
жеңіс табуын әлемдегі қандай да бір әскери ... ... да ... ... мен ... жауынгер сахабалар табы тап осындай жағдайда
міндетті түрде жеңіліп, күйреуге ұшырауы және олардың ... ... да ... жоқ деп баға ... ... ... Осындай қиын жағдайға
қарамастан Аллаһ елшісі (с.а.у) қиын әрі ... ... ... емес
жағдай болса да оң жетістікке жету жөнінде әрбір нәрсені жақсылыққа балау
жөнінде ... ... Сол ... ... ... тек жеңіспен
ғана емес ұзақ уақыттан кейін, өте алыс елді ... сол ... ... ең
алып, қуаттылығымен аты шыққан Парсы, Рим, Эфиопия секілді үлкен елдерді
жаулап алатындығымен сүйіншіледі. Осы сәтте мұсылманда р екі ... ... Рух пен жан ... ... ... ... үзген ауру секілді әлсіздіктері артқан екі жүзділердің жан дертінің
үстіне дерт ... оның емін ... ... ... ... үшін өліп ... дайын тұратын. Тіптен, жан мен рух қуаттылығы жоқ,
әлсіз екі жүзділер даңданысып: Мұхаммед бізге ... Рим ... ... алатындығы жөнінде уәде береді де ал қазіріргі күнде
біздің ... сол ... бара ... ба екен деп ... ... ... қашудың себептерін іздей бастайтындығын Құран Кәрімдегі Ахзаб
сүресінде анық ... ... ... ... ... жаумен бетпе-бет
кездескенде тұр қашатындығын, кейін оларды сараңдықпен де ... олар ... ... ... және қолбасшыларынан
жауларымен шайқасының нәтижесін құлшына сұрастыратындығын, мұсылмандардың
жиһадқа ... ... ... ... ... жасайтындығын,
мұсылмандарға жағымсыз сөз айтатындығын, егер жау қашып мұсылмандар жеңіске
жетсе, олжаларына ортақтасатындығын және олар ... ... ... бір
мүшесі екендіктерін, олармен бірге шайқасқа барғандықтарын алға ... ... ... ... ... ... ... Тағала олардың Аллаһқа ... ... ... оларды
шынайы түрде иман етпегендіктерін және Аллаһ Тағала олардың істеген ізгі
амалдырын жарамсыз ететіндігін, сонымен қатар олардың ... мен ... бар ... ... ... ашық айтқан.
Екіншісі: Аллаһ Тағала бұл топтағыларды нағыз ержүрек, Аллаһ Тағала
және оның ... ... ... ... ... ... жерде, қандай уақытта болмасын олар әскери
шығындары бола тұра мүмкін емес ... ... ... үстем бола
алатындықтарын, қанда жеңіске болса да жете алатындықтарымен сипатталған
мүмин топтар. Олардың ... ... ... ... ... ... жасырын күштері шығып, діттеген мақсаттарына ... ... ... жеткен және Аллаһ Тағала олардың иманының ... ... ... ... Аллаһқа шынайы берілгендіктен зор
мақтауға лайықты еткен. Өйткені олар сенімдерінен ... ... ... ... ... Аллаһ оларды көркем марапатпен
мадақтаған.
Шайқастың ауырлығы жөнінде Әбу Сағид былай деді: Хандәк күні біз: ... ... ... ... ... ... бір нәрсе айтасыз ба?-
дедік. Ол: Әрине айтамын, сендер: «Аллаһым ұятты ... ... ... деп ... ... Сол ... ... беттерін қатты дауылмен соғып, Аллаһ оларды қатты дауылмен
күйретті. Осы шайқас жөнінде сан ... ... мен ... ... толы ... мағлұматтарды айта кетер болсам; әуелі шайқастың
себебінен бастамақпын: Әһудилердің «Бәни Құрайза» атты тайпасы ... ... ... ... ... олар ... Надыр, Нәждия, Құрайш,
Ғатафан, Бәни Мәррә, Бәни Фәззәра, Бәни Әшжәғ» атты тайпаларымен біріге ... ... ... он ... ... ... елшісі (с.а.у) мен жауынгер
схабаларын жер бетінен түп ... жою ... ... ... ... ... саны бас-аяғы үш мыңға ғана жетті. Осы сәтте ... ... ... ... ... (ор қазу) жөнінде ой салып: Уа Аллаһтың
елшісі негізінде бізде Парсы елінде соғыс ... ... ... ... ... ... Аллаһ елшісі (с.а.у) оның пікіріне қуана келсе
кетті, сөйтіп ... қала ... ... ор ... жұмыла кірісе
бастады. Аллаһ елшісі (с.а.у) сахабаларының әр қайсысының өз ... ... он ... ... ... ... ор қазу ... Аллаһ елшісінің (с.а.у) өзі де олармен жұмыс ... ... ... шаң ... ... ... ... көтере отырып
мұсылмандарды ... ... ... ... ... ... оры ... мен мүшриктердің арасын айтарлықтай
бөліп тұратындықтан екі ... ... ... бас ... ... білдіртпестен өздеріне пана іздей бастады. Сол сәттен бастап
екі жүзділер жөнінде аяттар түсе бастады. Ал Муһажирлер мен ... ... ... ... ... ... ... елшісі (с.а.у): Сәлмән
бізден, пайғамбар отбасынан деді.
Хәндәк орын қазып жатқанда Сәлмән мен оның жанындағы серіктестерінің
еншісіндегі ... ... тас ... оны ... ... ... ұрғыласа да олардың орды әрі қарай ... ... ... олар осы жөнінде Аллаһ елшісінен (с.а.у) көмек сұрап барғанда Аллаһ
елшісі (с.а.у) өзі келіп, қолына ... ... алды да ... бір ... шешіп қойды да: Раббыңның сөзі шындық әрі ... ... деуі мұң екен ... үштен бір бөлігі бөлінді, сонда Аллаһ елшісінің
(с.а.у) жүзі ... ... ... ... рет ... ... сөзі шындық
әрі туралықпен кемеліне жеткен дегенде тастың екінші бір ... ... ... ... Сәлмән да байқады. Кейін ... рет ... сөзі ... әрі ... ... ... ... тастың қалған
бөлігі бөлінді. Сөйтіп Аллаһ елшісі (с.а.у) көйлегін қолына алып отырғанда
оған Сәлмән келіп: Уа, Аллаһтың елшісі ... әр ... ... ... ... деді. Сонда Аллаһ елшісі (с.а.у) оған: Әй, Сәлмән сен
оны өз көзіңмен ... бе? ... Ол: ... Я, Аллаһтың елшісі! Сені
шындықпен жіберген зат куә деді. Ол: Мен бірінші соққыны ұрғанымда мен ... ... мен оның ... елді ... және ... ... өз ... көргенімше жоғары көтерілді деді. Оған; дінге ... мен ... Уа, ... елшісі! Олардың елдері біздің
қолымызбен еңсесі түсіп, бүкіл ... ... ... ... айқара ашылуын Аллаһтан сұрап, дұға ет деді. Аллаһ елшісі (с.а.у)
Аллаһтан ... дұға ... ... рет ... мен үшін Рим ... мен ... елді мекендер менің өз көзіммен ... ... ... ... Уа Аллаһтың Аллаһтың елшісі олардың да елдерін ... ... ... ... ... олжалануын және бізге
оның есіктері айқара ашылуын Аллаһтан сұрап, дұға ет. Сонда Аллаһ ... оны да ... ... дұға ... Ол ... жалғастырып: Кейін
тасты үшінші рет ұрғанымда Эфиопия қалалары мен оның төңірегіндегі ауыл-
аймақтары өз көзіммен ... ... ... деді де ... елшісі (с.а.у)
сол кезде: Эфиопияны сендерді бейбіт келісімге шақырғаны секілді сендер ... ... ... ... және түрік тілдестерді де сендерге зиян
келтірмегені секілді оларды да ... ... ... ... ... басқа бір риуаятта: Аллаһ елшісі (с.а.у) бізге ор
қазуды бұйырғанда біздің аймақтан күтпеген ... ... ... ... ... үлкен тас шықты, сөйтіп біз Аллаһ елшісінен (с.а.у) көмек
сұрадық, Сонда Аллаһ елшісі (с.а.у) ... ... ... алды ... атымен деп ұрғанда тастың үштен бірі сынды, кейін ол : ... ... ... Шам ... ... ... етілді, Уаллаһи мен тап осы орнымнан
қызыл түсті сарайларға қарап тұрмын деді. Кейін екінші ... ... деп ... тастың екінші бөлігі сынды, сонда ол: Аллаһ өте ұлы,
маған Парсы елінің ... ... ... ... мен ақ ... қала
сарайларын көріп тұрмын деді, кейін үшінші ретте де: Аллаһтың атымен деп
ұрып еді тас ... ... ... ол: ... өте ұлы, ... ... елінің
кілттері табыс етілді, Уаллаһи мен Сана қаласының есігін көріп тұрмын деді.
Қиындықпен бірге ... ... ... ... жақтан шабуылдап төніп келді.
Яғни, шығыс жақтағы алқаптан және Аллаһты ... ... үшін ... ... ішінен төніп келгенде екі жүзділер қулықтарын асырып жасырын,
тығылып жүргендерінен де көбейіп, сол ... ... ... артып, үлкен сынаққа түсіп кейбір екі жүзділер: Біздің отбасымыз
қала сыртында қалды, ал ол ... тек ... ... мен жас ... ... ... жауларымыз шабуылдағанда олардың бірі де жауға қарсыласа
алмайтындықтан олар осы оңтайлы ... ... ... ... ал біз өз ... үшін ... ... кері қайтамыз деп
сылтауратады. Шындығында олар Құран Кәрімде келтірілгендей екі жүзділер
соғыстан қашып, ... ... және сол ... Әус ибн Құрайза да
айтты. Тағы да олардың бірі: Мұхаммед бізге Парсы мен ... ... ... уәде ... ал ... ... де сол ... өзіне-өзі анық сенбеуде деседі. Осы сзге Мутғаб ибн ... Амру ибн Ауф та ... ... ... Аллаһ елшісі (с.а.у) мен мүшріктер
бір айға жуық жиырма тоғыз түндей тұрып кейін кейбір ... ... ... сарбаздарынан Амру ибн Луи ұрпағынан Амру ибн Абдуд Амири, Акрама
ибн Әбу Жәһил, Һубайра ибн Әбу ... ... ибн ... ... ... ... тұрып, оның үлкендігіне көздері жетіп: Негізінде бұл қулықты араптар
бұрын соңды істеп ... емес деп ... ... ... қан
төгіс болмай анда-санда бір-бірлеріне садақпен оқ атысумен ғана шектелді.
Кейін олар мұсылмандарға мекеніне ... үшін ... өте ... тар ... оны ... соң салт аттылар ордан ... ... ... ... мен ... арасында тұрғанда мұсылмандардың тарапынан
ержүректілікпен ордан өткен сарбаздарға қарсы Әли ибн Әбу Тәлиб ... оны атты ... ... ... аты шыққан азулы
батыр Амру ибн Абду Удд ... ... ... ол ... шайқасында алған
жарақатының ауырлылығынан Ухуд шайқасына қатыса ... ... ... ... ... аса ... ... өзіні ерлігін көргісі келген
болатын. Сонымен Амру атында тұрып: ... ... ... ... ... ... деп айқайлап шақырғанда оған қарсы Әли ибн Әбу Тәлиб қарғып тұрып: Ей
Амру деп: ... ... ... ... егер сен екі ... шақырылсаң тек
біреуін ғана таңдауыңа Аллаһқа уәде ... ... Ол: Ия уәде ... Әли: Онда мен сені ... ... әрі ... шақырамын деді. Ол: Ол
діннің маған қажеттілігі бола қоймас деді. Әли: Олай болса мен сені ... ... ... ... Әй, ... ұлы (ол ... әкесі Әбу
Тәлиппен тірі күнінде ажырамас жолдас болған), ... әкең мен ... ... ... ... сені ... ... деді.
Сонда Әли оған: Уаллаһи мен сенің шыбын жаныңды қиюды қалаймын деді. Сонда
бұрын соңды ондай сөзді естіп көрмеген ... ... ... атынан қарғып
түсті де ашумен атының тірсегін шауып, екеуі шайқаса ... ... ... ... ... шаңы көтеріліп, екеуін көру мүмкін болмады.
Кейін шаң басылған соң Әли алып Амрудың басын ... ... ... ... ... ... ... серіктестері оның өлгенін көріп
шошынған олар келген жерлеріне қайта қайтып тесіктен ырғып өтіп тұра ... ... ... мен ... оқиғалар орын алды. Ал ол
оқиғаларды Аллаһтың пайғамбары (с.а.у) мен бірге жүрген ... ... ... ... ... бас ... ... үлкен дауыл жіберіп, ұзақ
түндер бойы қатты суықта жел ағылтып шегіне жеткізді. Ал ол жел ... ... ... жіберілген секілді қазан-табақтарын төңкеріп,
ұшырып жатты. Осылайша Аллаһ мұсылмандардың жұректеріндегі қорқыныштарын
арылтып, ... ... ... ... ... ... ... қатып, Аллаһ мүминдердің қаны төгілуін тоқтатты. Тіптен, Әбу Суфиян
сол кездегі мүшриктердің қолбасшысы бола ... Уа ... ... ... қайғы төнді. Уаллаһи, бұл жер сендерге жайлы орын болмайтыны
анық. Түп-тамырымен құрдымға кеткір Бәну ... ... бұл ... ... ... да біздің басымызды ешқандай да қамалға алынбайтын ... пен от та ... ... ... тұра ... ... ... дауылға
әкеп түсірді. Енді кері қайтыңдар, мен де қайттым деп ... ... ... шешпестен үстіне отырып тұра қашты. Ал әрбір тайпаның
қолбасшылары өз тайпасын атап шақырып: Уа ... ... ... ... деп, ... ... ... Жеңіс, жеңіс деп Аллаһ ... ... ... деп ... Осы ... Аллаһ Тағала мына аяттарды өз
елшісіне уахи етіп түсірді:
«Әй мүміндер! Алланың сендерге болған нығметін сендерге ... ... ... ... ... кезінде, Біз олардың үстіне самал жел және
сендер көрмеген әскерлерді ... ... ... ... ... ... амалдарыңды Көріп тұрушы.9. Сол кезде, олар
сендердің жоғары жақтарыңнан да, сендерден төменірек жақтардан да ... еді. Сол ... ... қарауытып, жүректер алқымға тығылып қалған
және ... ... ... (әртүрлі) күмәндар жасай бастаған едіңдер.10.
Міне, сол жерде мүміндер (тағы бір рет) сыналды және (бұл ... ... ... Сол кеде екі жүзділер және жүректерінде дерт
болғандар (яғни, сенімдері әлсіз ... ... және Оның ... тек жалған уәде берген екен»-дей бастады.12. Сол кезде олардан бір
топ ... «Әй, ... ... Медине) халқы, сендер үшін (бұл дәрежеде ... ... ... тұру ... жоқ, ... (өз ... ... Ол екі жүзділерден бір тобы болса ... ... деп) ... ... еді. ... ... ашық-шашық емес еді.
Олар тек қана (соғыс ... ... ғана ... ... ... ... жүзділердің) үстіне (Мединенің жан) жағынан (бастырып) кірілсе ... ... ... (яғни, мұсылмандаға қарсы алдау, ... ... ... ... олар көп (ойланып) тұрмастан (қиянат-
опасыздық жасап, мүміндерді ... ... ... ... ... арасында өздері Аллаһқа берген (Оның жолында соғысып, шейіт
болу туралы) уәде серттеріне берік болғандар бар, ... ... ... ... ... ... өз уәде-серттеріне опа қылды (яғни,
шейіт, шаһид ... ... ... ... ... (шейіт болуды күтуде).
Олар (екі жүзділер секілді Аллаһқа берген уәде-серттерін) өзгерпейді.23.
Аллаһ (өз уәде-сеттеріне) шыншыл ... ... ... ... (шейіт шәрбетін ішкізді), ал екі жүзділерді болса, егер, Өзі ... жүз ... ... ... душар етіп немесе тәубелерін қабыл етіп
күнәларын жарылқау) үшін ... ... ... ... ... және мейірімді.24. Аллаһ кәпірлерді (яғни, жау топтарды) қапа
болып, долданған күйлерінде кері қайтарды. Олар бір ... ... ... ... ... ... беруге) жетіп асады (яғни, көктен
желменперіштелерді жіберіп, мүміндерге соғыссыз үстем ... ... ... Ол ... жәрдем берген, кітап иелерінен болған
кісілерді (Аллаһ) Өз ... ... және ... ... ... ... (олардан) бір тобын өлтірсеңдер, бір тобын тұтқынға
аласыңдар.26. Сендерді олардың жерлеріне, ... ... (әлі) ... ... жетпеген жерлерге мұрагер қылды. Аллаһ ... ... ... ... ... мен ... үшін қуанышты хабары
Осы жағдайлардың барлығын айтып өткен соң Мына ... ... ... ... ... отырмын. Расында Аллаһ Тағала жоғарыдағы
айтылған күнәләрды істеген ... ... ... жолына түсіре
отырып ол үшін тәубе есігін әрдайым ... ашық ... ... кім ... ... саналатын күнәларды істеп, ол үшін шынайы түрде ... ... ... ... ол ... күнә істемеген кісіше күнәларын
кешіруіне уәде берген. Сондай-ақ Аллаһ одан да көп күнәні ... ... ... ... ... көлемде жақсылықтарға ауыстырып беретіндігіне
уәде берген. Ал Аллаһ уәдесінен ... өте ... әрі ... ... біз оған ... ... Сонымен қатар келтірілген мысалдар
тәубеге келу үшін көптеген жолдарды нұсқайды. Ал, Оның әрбір нұсқаған жолы
тәубенің қабыл болып, ... ... ... ... келу ... ... болсақ, оның бірі; әке-шешеге жақсылық
жасау, ... ... ... ... ғалымдармен,
тақуалармен бірге отырып араласу болып табылады. Егер адам күнә ... әр ... ... ... ... жасап отырса, тіптен, оны жиі ... ... ... ... ... ... Негізінен бүткіл
күнәлардан кейін тәубеге келіп Аллаһтан кешірім сұрау ... ... ... жойып, тазартатын антивирус секілді тәубе де қандай күнәні
болмасын жояды және компютер көптеп ... ... ... ... ... алмағандықтан оған әрдайым мұқтаж болғаны сияқты ... де ... ... ... үшін ... ... ... тәубе етуге
мұқтаж. Ал ол, күнәларының жойылып, Аллаһтың өзіне деген ... ... ... ... ... мен ... ... ауқымдырақ
әрі өте жақын. Сол үшін де Аллаһ өзін тек тәубені қабыл етуші ғана емес,
тәубені ... ... ... ... және жай ... ғана ... әрдайым
кешіруші (Ғаффар) деп атаған. Себебі тәубені қабыл етуші тәубені бір ғана
рет қабыл етуді ... Ал ... ... ... сөз ... ... қабыл етіп, әрдайым кешіруді білдіреді. Сөйтіп Аллаһ құлына ... ... ... ал егер біз сол ... ... ... жасасақ Аллаһ
тәубені қабыл етері шындық. ... ... үш ... өту ... ... ... пәк Аллаһтың бізге деген рахымшылығы арқылы қабыл болуымен
межесіне жетеді. Сондай-ақ Аллаһ Тағала жөнінде көркем ... да ... ... ... жақсылықты қаласа көркем ой да пайдасын береді. Аллаһ
Тағала құлының тәубесіне егер адам ... ... ... ... ... оны
іздеп қатты қалағаннан кейін тауып, қуанғаны сияқты Аллаһ та қуанады. Аллаһ
құлын жазалау үшін қателік істеуін ... ... оған ... ойлауын
қаламайды. Керісінше, ол құлын кешіріп, оған жақындап мейірімділік жасайды.
Егер адам Оған қарай бет алса, ол да сол ... ... тән ... ... ... оған бір ... ... қозғалып, оған көмек
беріп, мол ... ... ... егер ... бір ... тұрып қалса
немесе ұзақ ... ... ... ... оны ... ... да оңайлықпен қозғалмайтыны сияқты тәубені де басқарып, әрекет
етіп, жемісін көру үшін әрекет ... ... ... ... ... та ... ... әрекет жасауыңызға ықпал етеді.
Алтыншы тарау
Әрбір нәрсеге сақтықпен қарау
Мұсылман кісі жоғарыда келтірілген дәлелдерден пайда ала ... ... ... кісі ... ... алданыш пен менмендікке бой
алдырмас үшін әр дайым ... ... ... ... ол ... нық
басқаннан кейін ғана жүріп-тұрып, бойсұнған ... жан ... ... ... Егер ... ... кісі сол тәубе халінде жан ... ол кісі ... іс ... ... жан ... бойсұнушыдан жағдайы
едәуір артықболмақ. (Аллаһ ондай істенөзі сақтасын). Сол себепті да Аллаһ
Тағала Омардың (Аллаһ оған разы ... ... ... кезінде
пұттарға құлшылық еткеніне қарамастан соңғы ізгі ... ... ... Ал ... ... оған ... болсын) өткен өмірі Аллаһ
Тағалаға деген мол құлшылықпен өткеніне қарамастан соңғы амалымен ... ... ... ... ... ... көбісі де Аллаһ
қалағандай бір Аллаһқа бойсұну тіршілігінде емес қайта оған қарсы ... ... өтіп ... ... ... өзін разы ететіндей ізгі
амалдарды және өміріміздің ізгі амалмен аяқталуын сұраймыз. Егер бір ... ... қате ... жасағанын көрсе оның сыртынан: Осы кісі секілді
болмағаныма Аллаһқа ... деп ... ... ... ... оны
кінәләп, масқараламай керісінше ол кісі үшін Аллаһқа дұға ... ... тура дол ... ... ... сол ... әрекеттен арылуын, оған
мейірімділік етіп кешіруін сұрауы керек. ... ол өзі де ... ... кебінін кимеуіне кім кепіл бола алмақ?! Сонымен қатар сол ... қате істі ... ... де ... Сол үшін де біз
әрқайсысымыз ... есеп ... ... ... ... ... Осы ... Әнәс ибн Мәлик (Аллаһ оған разы болсын) Аллаһ елшісінен
(с.а.у) жеткізіп былай деді: «Барлық адам ... ... ал ең ... ... келгендер».
Сондай-ақ бойсұну, құлшылықпен қатар кішіпейілділік, Аллаһ алдында
сыпайылық таныту, бойсұну үшін Аллаһтың жақсылығын және ... кіру ... ... ғана емес ... Оның ... мен ... ... кіретіндігін білуі керек. Ал жәннәтқа кіру үшін тек ... ... ... ... Аллаһтың құлына берген жақсылығы, ал ... ... ... ... ... ... те ... бойсұнуды қажет
етеді! Сондықтан ... ... өз ... ... ... ... танытпай Аллаһқа әдептілікпен, кішіпейілділікпен ... Осы ... ... ибн ... ... оған разы ... айтты:
Бірде, бізге Пайғамбар (с.а.у) келіп: «Тап қазір менің ... ... ... ... ол ... «Әй, ... Сені шындықпен жіберген
Аллаһ құлдарынан бір құлды теңіз ортасындағы тау басында құлшылық ... ... ... ені мен ... отыз ... ... және ... теңіз бүткіл тарапынан айналдыра төртмың метр ... ... ... оған ... ... (шүмек секілді) етіп, (тесіктен) тәтті
сулы бұлақтан таудың төменгі жағында тұрып қалмай ақырындап ағып ... ... ашты және анар ... ... күніне бір анар беріп
азықтандыратын анар ағашын өсірді. ... бір ... ол ... ... ... дәретін алды да күндегі әрекетінше бір анарды үзіп
алып, азық ... ... ... ... ... Тағаладан ажал сәтінде ... ... ... ғана ... және ... ... күніне дейін жер
бетіне түсіріп, өзінің денесін шірітетін ... жем ... жол ... сәждеде жатып сұрады. Сөйтіп оның дұғасы қабыл етіліп,
біз төмен түсіп, (періштелер) жоғары көтеріліп өткенде ол қиямет күні ... ... ... ... ... оған Раббы: Құлымды жәннәтқа өз
рахымшылығыммен кіргізіңдер дейді, сонда ол: ... мен ... ... ... ... ... ... жәннәтқа өз рахымшылығыммен
кіргізіңдер дейді. Ол: Раббым, мен жәннәтқа өз ... ... ... Құлымды жәннәтқа өз рахымшылығыммен кіргізіңдер дейді. Ол: Раббым,
мен жәннәтқа өз амалыммен кіремін ... ... ... Тағала періштелеріне:
Менің құлыма берілген нығметім мен оның өз амалын ... ... оған ... бүткіл дененің нығметі бөлек қалдырылып, оның көру
нығметін ғана ... ... ... бес жүз жыл жасаған құлшылығынан да
басым түсіп, оған: Құлымды тозаққа кіргізіңдер деп ... ... ... Әй, құлым! Сені жоқтан бар етіп жаратқан кім? дейді. Ол: Әрине сенсің
Раббым дейді. Аллаһ: Жәннәтқа өз амалыңмен бе әлде ... ... бе? ... Ол: ... ... ғана дейді. Аллаһ: Сені бес
жүз жыл бойына құлшылыққа қуаттандырған кім? дейді. Ол: Әрине ... ... ... ... ... тау ... тұзды судан тәтті суды шығарған,
бір жылда бір рет шығатын жемісті, саған ... ... бір анар ... сені ... ... қалпыңда ғана жаныңды алуды сұрағаныңда оны
орындаған кім? ... Ол: ... ... Раббым дейді. Сонда Аллаһ Тағала:
Осының барлығы да менің рахымшылығыммен, ал енді өз ... ... ... ... ... деп, құлға: Әй, құлым! Сен
менің нығметіме бөленген құлымсың деп оны ... ... ... деп ... ... Жебрейіл (а.с) былай деді: Әй, Мұхаммед!
Шынмәнісінде әрбір нәрсе Аллаһ Тағаланың рахымшылығымен ғана іске ... Шейх ... да ... оған рахым етсін) осы хадистегі оқиғаға
орай даналы сөзімен нығайтып ... ... ... істі ... ... ... ... санап, нәпсісін сындыруы бойсұа жүріп өзін-өзі басқалардан артық
санайтын менмендіктен әлдеқайда жақсы».
Жетінші ... ... ... ... шариғаттардағы уақыттың құндылығы
Уақыттың маңыздылығы Исламнан бұрынғы құлшылықтардың да ... ... да ... Ал, ол ... ... ... ... қадірін білуге баулу үшін ... тек ... ғана емес ... ... ... ... да орын ... үшін де Исламнан бұрынғы шариғаттарда да намаз оқу, ораза ұстау және
т.с.с ... ... аса ... ... ... уақыттармен белгіленген
құлшылықтар да болған. Мәселен ... ... ... ... ... (а.с) ... Тағаланың белгілеген орнына, әрі ерте де емес
кешіктіріліп те емес ... ... ... ... арасында ешқандай
пердесіз сөзін естірту үшін белгіленген уақытында келгені жөнінде Аллаһ
Тағала былай деді:
Ал қашан, ... ... ... (Тұр ... ... Раббысы
оған (ортаға ешкімді салмай, тіке) сөйлегенде....» (Ағраф-143).
Ислам ... ... ... ... ... да ... ... мұсылман кісі үшін
өмірінде, құлшылықтарында, қарым-қатынастарда болсын ... өте ... ... ... ... ... тағайындалғаны айқын
болғандықтан әрбір құлшылықты уақытынан ерте не ... ... Сол үшін де мен осы ... алысқа созбақтамай әрбір мұсылман кісі
өз уақытының құндылығы мен маңыздылығын және оның ... осы ... ... ... білуі үшін әрбір құлшылықтардағы ... ... айта ... ... уақыты
Жебрейіл (а.с) пайғамбарымыз Мұхаммедке (с.а.у) келіп намаздардың
алғашқы кіру уақыты мен соңғы шығу уақыттарын ... үшін екі ... ... ... ... ... Осы жөнінде Аллаһ елшісінен
(с.а.у) Әбу Бәкір ибн Әбу Муса ... ... ... ... «Жебрейіл
(а.с) Пайғамбарға (с.а.у) келіп намаздың уақыттарын сұрағанда оған ешқандай
жауап бере алмады. Кейін ол таң ... таң ... енді ғана ... бірін-бірі анық көріп тани ... ... ... ... Кейін, күн ауған кезде келіп бесін намазына тұрғызды. Ал ол
күннің ... ... кезі әрі ... да ... анық ... ... ол пайғамбарға (с.а.у) екінті ... күн ... ... ... ... ... намазына күн ұясына батқан сәтте орындауды, ал,
құптан намазына шапақ тараған кезде ... ... ... ... күні ... таң ... ... бірін-бірі танып білген кезде келіп таң намазына
тұрғызды. Бесін намазына алғашқы күнгі екінті ... ... ... ... ... ... ... намазына күн қызарып, күн ... ... ... ... ... ... ... кетуге аз қалғанда оқытты. Ал
құптан намазына ... ... бір ... ... ... ... Кейін
ертесі күні таң атқан кезде Жебрейіл (а.с) ... ... ... ... осы екі екі ... ... орындалады деді.
Осы намаз уақыттарын ерте не кешіктіріп те ... ... ... ең жақсысы намаз уақытының алғашқы кезіндегі уақыт. Осы жөнінде Уқба
ибн Амир ... ... ... ... ... ... ... кім имам болып намазды уақтысында орындаса, онда оның сауабы
өзіне (имамға) ұюшыларға да ... Ал кім осы ... ... онда оның ... ... емес тек имам ғана ... ... былай деді: Бірде Пайғамбарға (с.а.у) бір кісі келіп, қандай амалдар
абзал амалдар?- деп сұрағанда оған: «Намазды ... ... ... ... ... ... ... (с.а.у) Әли ибн Әбу Тәлибке
(аллаһ оған разы болсын): «Әй, Әли! Үш ... ... ... Намаз
уақтысы кіргенде, мәйіт жаназа намазы оқылуға әкелінгенде, күң ... ... ... ... ... садақасын атқару уақыты
Пітір садақа құлшылығы да Аллаһ Тағала пайғамбарының тілінде пітір
садақасының кешіктірілуіне болмайтынын және белгленген уақытын ... ... ... Осы ... ... ... ... айт күнінің таңы атқанға дейін пітір садақасын беру тиіс. Ал
шафиғиларда болса рамазанның соңғы күні күн ... ... ... Егер ... ... айт ... таңы ... бұрын айт түнінде ... онда ол ... ... ... ... ... ... ашқан
баланың да пітірін беруі міндет. Өйткені ол ... беру ... ... алдын дүниеге келді. Ал Шәфиғи мәзһәбі бойынша ол балаға
пітір төленбейді. Өйткені ол ... ... ... кейін ғана
дүниеге келді. Пітір садақасы ... Ибн Омар ... ол ... разы
болсын) Аллаһ елшісінен (с.а.у) жеткізіп былай деді: «Пітір садақасын айт
намазына шығардан ... ... ... (с.а.у) жұбайларына бару уақыты
Аллаһ елшісі (с.а.у) сапардан оралғанда жұбайларының үйіне кіру ... ... ... ... ... ... әйел ... өзін қолайсыз
жағдайда көруін қаламағандықтан күйеуі үшін күйеуінің келгенін білген сәтте
әдеміленіп сәнденеді. Пайғамбар (с.а.у) ... ... ... ... бөле отырып оларға тек күндізгі уақытта ғана кірген,
әсіресе ол уақытта қазіргі кездегіей отбасымен ... ... бола ... ... ... күйеуін қарсы алу үшін алдын ала дайындалуына
мүмкіндік туғызатын байланыс құралдары ... ... ... себепті де
Пайғамбар (с.а.у) сапардан оралғанда жұбайларына күндізгі уақытта ... ... ... Кағб ибн ... ... елшісінің (с.а.у)
сапардан тек түстен кейін ғана орлатындығын айтқан. Кағб ибн ... ... бір ... ... деді: Бірде мен Пайғамбардың (с.а.у)
жұбайлары мен сахабаларынан Аллаһ ... ... түс ... ... ... ... ба еді? деп сұрадым. Сонда олар ... сол ... ... ... ... олар Пайғамбардың (с.а.у) егерн сапардан ерте
оралса күн ауғанға дейін өзінің орнында отырғанын, ... ... ... ... намаз оқитындығын, кейін оған ... ... ... ... ... ... жұбайларына баратындығын
естеріне алып тұрған-тын. Әнәс ибн Мәлик ... оған разы ... ... ... ... ... ... үйінің есігін түн ортасында
қақпай, таң ... ... кеш ... ... және уақыт
Адам өмірінің ұзарып әрі қысқармайтын, белгіленген уақыты бар. Сол
үшін де Аллаһ ... ... ... ... егер Аллаһ қалама, (өзгелер былай
тұрсын) ... де зиян ... ... ... ... ... ... ғайып ілімінен хабардар емеспін, бірақ) әрбір ұрпақ пен үммет ... ажал ... бар, ... ... ... жетсе, оны бір сағат
кешіктіре алмайды, ілгері де жылжыта алмайды»-деп айт». (Юнус-49).
Ажал-тіршілік әрекетінің ... ... бір ... ... қарызды белгіленген уақытында өтеуді түсіндіру секілді уақыттың ... ... Ал ... адам мен өз ... ... мәйіттің
рухтары мен жандарының шығуы арқылы белгіленген уақыты межесіне жетеді.
Ібліс және уақыт
Ібліс (Аллаһтың оған лағнеті болсын) те ... ... ... ... мен ... Адамға (а.с) сәжде етуіне бұйырғанда
періштелердің барлығы бұйрыққа бойсұнып, тек Ібліс қана ... ... ... ... Алл Тағаланың рахымшылығынан қуылып, малғұн
болғандығын білгеннен кейін ғана түсінді. Осы сәттен ... ол, ... ... мен ... ... ... кері ... және өзін жоғары санағандығы үшін азап пен лағнетке лайықты болды
(Аллаһ өзі ... Бұл ... ... ... ... ... ... дертіне өте ұқсас. Өйткені ол, бәрінен де өте ... ... ... мұз ... ... оған ... алып кеменің суға
батып, қирайтындығы жөніндегі капитанның ескертулеріне ... ... ... ... қатты ұқсас. Сөйтіп олар сол ескертулерге қарсы
тұрып, тәкәппарланып, менмендігіне алданып, бұйрыққа бойсұнбаған кеме суға
кеткенде 15000 ден ... адам ... ... суға кетті. Сол сияқты от
жаққан ... ... ... адам ... кімде кім Іблістің кемесіне мінсе
Аллаһ сақтасын суға ... ... суға ... де ... тап ... Ібліс Аллаһ Тағаладан азабының кешіктірілуін және қиямет күніне
дейін ... ұзақ ... өмір ... ... ... ... тағала
былай деді:
«(Ібліс) жалбарынып айтты: «Раббым, онда, маған олар қайта тірілетін
күнге ... ... ... тұру ... уақыт бер». (Хижыр-36).
Іблістің бұл талабы Аллаһ ... ... ... ... және ... ... ... болмағандығы белгілі.
Алайда ол бейбітшіліктен үмітін үзгеннің әрекеті тәріздес азабының ... ... ... ... ... және ол өліп ... күніне дейін ажалының кешіктірілуін қалады. ... ... ... және одан ... де ... өлім ... ... ол сондай ұзақ!
Осы жөнінде Аллаһ Тағала ... ... ... ... сен ... ... ... келетін) күнге
дейін, (Ақыретке дейін) уақыт, мерзім берілгендерденсің». (Хижыр-37,38).
Яғни, ... ... ... уақытқа дейін ғана кешіктірілгендерден
екендігі анық. Ибн Аббас (Аллаһ оған разы ... ... Осы сөзі ... ... сүр ... ... ... кешіктірілуін қалаған, яғни,
барлық жаратылыс атаулының өліміне дейін және оны Аллаһ өз ... ... ... ... ... ғана ... ... да Іблісті білімсіз еткеннен
кейін Ібліс өліп қайта тіріледі) екі сөзі бар: ... ... оны ... ... азаптайды. Екінші: жүзіне құрметтілік пен Өзіне жақын
тұтудан мақрұм етіп, ... ... ... ... ... де ... уақыты бар
Қиямет күні жаман мен жақсыны ажырату күні деп те аталады. Өйткені
Аллаһ Тағала ол күні ... ... ... ... ... былай
дейді:
«(Қиямет күнінде) сендерге туған-туыстарың да, бала-шағаларың да
ешқандай пайда бермейді! Қиямет күнінде (Аллаһ) араларыңды ... ... не үшін сол ... ... үшін ... ... ... істеген амалдарыңды көріп тұрушы. (Мүмтәхинә-3).
«(Қиямт) сағаты болатын күнде-әне, сол күні (мүміндер мен кәпірлер)
бір-бірінен ажырайды» (Рум-14).
«Әлбетте, ... пен ... ... мен ... ... ... ... белгіленген уақыт болды» (Нәбә-17).
Яғни ол уақыт жақсы мен жаманды айыру үшін, ал, ол екеуінің арасын
айыру, адамдардың бір ... ... ... бір ... ... тозақ
отына түсетіндігінбілдіреді. Ал, бұл жоғарыда келтірілген ... ... ... ... ... ... оның бос ойын,
пайдасыз ермек немесе ізденіспен уақытты өлтіру үшін ... ... ... секілді емес, қайта бұндағы мақсат, қауіп-қатерді ескерту. Негізінде
уақытты жүйелеп, оны ... ... әрі ... ... ... нәрсемен
пайдалану керек. Себебі уақыт ол- өмір, кім уақытын ... онда ... ... Егер ... уақыттарыңыздың кейбір бөлігі өтсе, онда
сіздің өміріңіздің де кейбір бөлігі өткені деп біліңіз. ... ... ... нәрсені қаламай, қайта өзіңізге бұйырған нәрсеге әрдайым күш салуды
қалаңыз!!!

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұма намазы және хұтпа11 бет
Ислам діні Қазақстанда8 бет
Ислам жайлы36 бет
Ислам әлемінің мәдениеті2 бет
Исламдағы адам өмірі44 бет
Исламдағы бала тәрбиесінің маңыздылығы52 бет
Исламдағы мазһабтар4 бет
Исламдағы қиямет – қайым159 бет
Исламдағы құқықтық мектептердің қалыптасуы62 бет
Исламдағы әдеп82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь