Қасым хан өмірі

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім:
1. Қасым ханның өмірбаяны.
2. Қасым ханның билік басына келуі.
3. Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығы.
4. Қасым ханның жүргізген сыртқы және ішкі саясаты.
5. «Қасым ханның қасқа жолы»
III. Қорытынды
Тарихта ұлы адамдар аса маңызды оқиғалар мен өте күрделі бетбұрыс кезеңдерде айқын көрінетіні белгілі. Өйткені олар белгілі бір тарихи дамулардағы ірі өзгерістерге белсене қатынаса отырьп, оқиғалардың даму барысының жетегінде кетпейді, керісінше өзгерістердің тез немесе баяу болуына, оқиғалардың объективті даму, өрбу бағытына өзіндік жеке рөлін қосады. Олардың қоғам дамуына қосқан үлесі неғұрлым ауқымды, неғұрлым терең болса, соғұрлым олардың есімі халықтың тарихи санасында өшпестей болып сіңіп, уақыт өте ұрпақтар алдында биікке көтеріле береді. Халқының тарихында мұндай ұлы адамдар өте көп, "бірақ та" олардың қатарында, 1511-1521 жылдар ішінде Қазақ хандығын билеген Қасым ханның орны ерекше. Қасым хан туралы сөз қозғасақ, бірден ойымызға ешбір жазба деректерде кездеспейтін, тек қана халық ауыз әдебиеті арқылы күні бүгінге дейін жеткен «Қасым ханның қасқа жолы» деген сөз тіркесі оралады. Бұл сөздің астарында үлкен мән жатыр. Ол — біріншіден, Қасым ханның өмірі, хандық билігі, сол жылдардағы Мауреннахрдағы шайбанилер әулетімен, Моғолстандағы шағатайлар әулетімен жүргізген саясаттың, қарым-қатынастың нәтижесі; екіншіден—Қазақ хандығын күшейтудегі, қазақ мемлекеттілігін нығайтудағы сіңірген енбегіне халықтың берген бағасы; үшіншіден — қазақ халқының этникалық, ұлттық территориясын қалыптастыру жолындағы атқарған жұмыстарының жемісі; төртіншіден — мемлекетті басқару ісіндегі келесі ұрпақтарға қалдырған өнеге жолы.

Қасым ханның жеке өмірбаянына арнайы жазылған ортағасырлық дерек жоқ, тек қана оның сұлтандық және хандық дәуірінен үзік-үзік мәліметтер Қадырғали Жалайыри, Мухаммед Хайдар мырза Дулат, Бабыр, Бинай, Шади, Рузбехан Исфахани, Махмуд ибн Уәли, Хайдар Рази, Гафари, Абдаллах Балхи, Әбілғазы және т. б. авторлардың еңбектерінде кездеседі. Орыс деректерінде де ол туралы - мәліметтер баршылық.
Қасым хан туралы айтпас бұрын, алдымен оның ата-тегіне қысқаша тоқтала кеткен жөн. Қасым хан — Шыңғыс хан ұрпағы. Шыңғыс ханның кім екендігі баршаға мәлім. Қасым хан оның үлкен ұлы — Жошыдан тарайды. Жошының он төрт ұлының бесеуі және олардан тараған ұрпақтар ХШ-ХV ғасырларда Еуразияның шығыс бөлігіндегі саяси тарихта үлкен рөл атқарады. Орда Ежен, Батый, Шайбан (Шибан), Тұқай Темір ұрпақтары Алтын Орда, Ақ Орда, Көк Орда, Қазан, Қырым, Астрахан, Сібір, Хорезм хандықтарының, Мауреннахрдың (XVІ-XVІІІ ғ.ғ.) хандары болған.
1. «Аңыз адам» республикалық журналы, #21, 2014 жыл, қараша айы.
2. «Қазақстан тарихы», Ч. Мусин, Алматы, 2003ж.
3. «Қазақстан тарихы» очерктер, Алматы «Дәуір», 1994ж.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Халықаралық қатынастар факультеті
Халықаралық қатынастар және Әлемдік экономика кафедрасы
РЕФЕРАТ
Тақырып:
Орындаған: ӘЭ 51қ І курс ... ... ... ... ... Б. С.
Алматы, 2015ж.
Жоспары:
* Кіріспе
* Негізгі бөлім:
1. Қасым ханның өмірбаяны.
2. Қасым ханның билік басына келуі.
3. Қасым хан ... ... ... ... ханның жүргізген сыртқы және ішкі саясаты.
5.
* ... ұлы ... аса ... ... мен өте ... ... ... айқын көрінетіні белгілі. Өйткені олар белгілі бір тарихи дамулардағы ірі өзгерістерге белсене қатынаса отырьп, оқиғалардың даму ... ... ... ... өзгерістердің тез немесе баяу болуына, оқиғалардың объективті ... өрбу ... ... жеке ... ... ... ... дамуына қосқан үлесі неғұрлым ауқымды, неғұрлым терең болса, соғұрлым олардың есімі халықтың тарихи санасында өшпестей болып сіңіп, ... өте ... ... ... ... ... Халқының тарихында мұндай ұлы адамдар өте көп, "бірақ та" олардың қатарында, 1511-1521 жылдар ішінде Қазақ ... ... ... ... орны ... ... хан ... сөз қозғасақ, бірден ойымызға ешбір жазба деректерде кездеспейтін, тек қана халық ауыз әдебиеті арқылы күні ... ... ... ... сөз ... ... Бұл сөздің астарында үлкен мән жатыр. Ол -- біріншіден, Қасым ... ... ... билігі, сол жылдардағы Мауреннахрдағы шайбанилер әулетімен, Моғолстандағы шағатайлар әулетімен жүргізген саясаттың, қарым-қатынастың ... ... -- ... хандығын күшейтудегі, қазақ мемлекеттілігін нығайтудағы сіңірген енбегіне халықтың берген бағасы; ... -- ... ... ... ... территориясын қалыптастыру жолындағы атқарған жұмыстарының жемісі; төртіншіден -- мемлекетті басқару ... ... ... ... ... жолы.
Қасым ханның жеке өмірбаянына арнайы жазылған ортағасырлық дерек жоқ, тек қана оның сұлтандық және хандық дәуірінен ... ... ... ... Мухаммед Хайдар мырза Дулат, Бабыр, Бинай, Шади, Рузбехан Исфахани, Махмуд ибн Уәли, Хайдар Рази, Гафари, Абдаллах ... ... және т. б. ... ... кездеседі. Орыс деректерінде де ол туралы - мәліметтер баршылық.
Қасым хан туралы айтпас бұрын, ... оның ... ... ... кеткен жөн. Қасым хан -- Шыңғыс хан ұрпағы. Шыңғыс ханның кім екендігі ... ... ... хан оның ... ұлы -- ... ... Жошының он төрт ұлының бесеуі және олардан тараған ұрпақтар ХШ-ХV ғасырларда Еуразияның шығыс бөлігіндегі саяси тарихта ... рөл ... Орда ... ... ... (Шибан), Тұқай Темір ұрпақтары Алтын Орда, Ақ Орда, Көк Орда, Қазан, Қырым, Астрахан, Сібір, ... ... ... ... ғ.ғ.) ... болған. Ортағасырлық кейбір дерек мәліметтері мен соларға негіздеп жазылған қазіргі ... ... ... ... ... қай ... ... жөнінде екі түрлі көзқарас бар. Бірінші көзқарас бойынша, қазақ хандары Жошының үлкен ұлы Орда Еженнен ... ал ... ... ... хандарын Жошының ең кенже ұлы -- Тұқай Темірден өрбітеді. ... ... ... XVI және XVII ... жазылған мен Әбілғазының мәліметтер. Осы жолдардың авторы бұл жөнінде пікірді сынап, дерек мәліметтеріндегі ... ... ... ... аз дәлелдемелерін айтқан болатын.
пікірді ұстанушылар негізінен XIV және XV ғасырдың ... ... ... Диннің мен атышулы атты деректеріне ... Біз де осы ... ... ... ... ханнын шежіресін былайша өрбітеміз: Шыңғыс хан -- Жошы - Орда Ежен - Сасы Бұқа -- ... -- Орыс хан -- ... -- ... хан . ... хан жай ғана ... ... ... ежелден бері келе жатқан хандық әулеттің тікелей жалғасы, заңды өкілі, Орда Еженнен Орыс ханға дейін Қасым ханның ... ... ... шығыс бөлігінде билік құрған. Алғашында Орда Ежен ұлысы деп аталған бұл бөлік, XIV ... ... ... Ақ Орда деп ... ... ... ... Сыр өңіріне көшіріліп, астана алғашында Сауранда, сосын Сығанақта болады. Дешті Қыпшақтағы ... қожа ... ... ... Ақ Орда ... Алтын Орда ханы Жәнібек ханның арнайы жарлығымен Қасым ханның бесінші ... ... ... және оның ... 17 ... ... Одан кейін хандық билік 4-ші ата Орыс ханға (Мухаммед ханға) көшеді. Ол тіпті 1370-ші жылдар ортасында Алтын Орда ... да ... Орыс хан ... ... ... деректерде мол кездеседі.
Орыс ханның төртінші ұлы және Қасым ханның үшінші атасы Қойыршақ 1395-96 жылдарда Жошы ... ... ... Темірдің Тоқтамыс ханға қарсы күресінде Қойыршақ алғашқысын қолдап, жәрдем береді. Ол туралы Хайдар Рази: , -- деп ... ... де ... ... ... ... Тоқтамыс ханға қарсы жасаған екінші жорығына қатынасқанын, Тоқтамыс хан жеңілгеннен кейін, Ақсақ Темір оған Жошы ұлысының билігін тапсырып, Еділ бойынан ... ... ... Қадырғали Жалайыри болса Койыршақты атағымен қосып жазады.
Ал ... ... ... ... хан Ақ ... ... билеушісі болып, 1425 жылы Алтын Орда тағын тарихта белгілі Ұлық Мухаммед ханнан тартып алған. Және сонда 1428 жылға дейін хандық ... ... ... ... . XVІ ғасырдың екінші он жылдығында Қасым хан ұлан-байтақ қазақ территориясын өз қол астына қаратты. Бұл кезде хандықтың ... ... ... ... ... ... аймағындағы қалаларды басып алды. Шығыс оңтүстікте оған Жетісу жерінің дені (Шу, ... Іле ... ... қарады. Солтүстік және Шығыс солтүстікте Ұлытау өңірі мен ... ... ... Қарқаралы тау тарамдарына дейін жетті, Батыс солтүстікте Жайық өзенінің алабын қамтыды. ... ... ... территориялық иеліктері де ұлға түсті. Ноғай Ордасы бұл ... ауыр ... ... ... ... еді. Ру ... мырзалар, билер билік үшін өзара қарқысумен болды. Әбден қалжыраған Ноғай Ордасы рулары мен тайпаларының бір ... ... ... мен ... билігіне бағынып, елінен қазақ хандағына көшіп кетті. Осы кезде ... ... қол ... ... ... саны 1 ... адамға жеткен.
Қазақ хандығының нығаюы және оның күшеюі мемлекеттің беделін арттырып, сыртқы саясат пен дипломатиялық қарым- ... ... ... ... қол ... Қасым ханның тұсында Орта Азия, Еділ бойы, Сібір хандығымен және орыс ... ... және ... қарым-қатынас орнатты. Қазақ хандары әр дәуірде елдің ішкі-сыртқы жағдайында туылған өзгерістерге үйлесіп, икемді сыртқы ... ... ... ... ... байланыс орнатқан алғашқы мемлекеттердің бірі ұлы Князь III Василий (1505-1533 жж.) ... ... ... ... ... ... Қасым хан тұсында қазақтар өз алдына дербес халық ретінде Европаға мәлім болды.
Қасым ханның ішкі саясаты: ... хан ... ... пен ... ішкі саясатты да дұрыс жолға коя білді. Ол феодал ақсүйектердің қарсылығын әлсіретіп, мемлекеттің саяси, экономикалық, ... ... ... ... хан ... ... құрылымын нығайту жолында біраз шараларды жүзеге асырды. Оның тұсында мемлекеттің ең ... заң ... ... ... мен ру ... ... болды. Маслихат жылына бір рет шақырылып, мемлекеттің ең маңызды - соғыс жариялау, бітім жасау, жайылым ... ... ... жолдарын айқындау сияқты мәселерді қарады. Маслихаттың Шыңғыс хан әулетінен хан сайлау құқысы болды. Маслихат жұмысына тек ерлер ғана ... ... ... ... билік хан қолында болды, сонымен бірге заң қабылдау, жарлық беріп отыруға құқысы ... ... ... неғұрлым беделді билер мен қауым ассоциация өкілдерінен тұратын Кеңесші ұйым- Билер Кеңесі ... ... ... ... ... хатшылары мен кеңсесі болды. Бір ескеретін жәй, мемлекеттің орталық аппаратының тұрақты бір жерде жұмыс істейтін орны болған жоқ, сондықтан ханмен ... ... ... хан ... ... нығаюына және өркендеуіне үлкен еңбек сіңірді. Қазақ хандығының бір ... ... XVI ... ... тұс ... және осы ... ... тығыз байланысты. Қасым хан билік құрған жылдары қазақтардың үш бөлігі де бір мемлекет құрамына бірікті, Қазақ хандығы халқының саны 1 ... ... ... ... деректер. Мемлекеттің жері кеңейді, Қазақ хандығының территориясы Қазақстанның қазіргі территориясына жақындады. Осы кезеңде ... ... ... ... ... Еуропада да белгілі болды, көрші мемлекеттермен алғашқы дипломатиялық қатынастар орнады. Мемлекеттің ішкі тұрақтылығын сақтауға негізделген қазақ халқының заңдар жинағы ... Бұл ... ... ... ... ... ... Бұл заң қазақ арасында бұрыннан қалыптасқан әдеп-ғұрып ... ... ... Бұл заң сол ... ... елдерінде жаппай қолданылып жүрген ислам дінінің (шариғат) заңынан өзгеше, көшпелі қазақ өміріне үйлесімді байырғы заң болды. ... ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақ хандығының құрылуы және нығаюы."14 бет
16-17 ғасырлардағы Қазақ хандығы37 бет
VI – VIII Қазақ Хандығы20 бет
XIX ғ. Қазақстан17 бет
XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басындағы Қазақ хандығының сыртқы саяси қатынастары76 бет
XVI-XVII ғасырлардағы Қазақ хандығы9 бет
XVI-XVII ғасырлардағы қазақ хандығы туралы4 бет
XVI-XVII ғғ Қазақ хандығы6 бет
Xvi-xviіі ғғ. қазақ-орыс елдері арасындағы дәстүрлі елшілік байланыстар тарихы10 бет
«Қазақ хандығын» Керей мен Жәнібік ханның құруы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь