Мақыш Қалтайұлының шығармашылық өмірбаяны

Кіріспе 3
1. Мақыш Қалтайұлының шығармашылық өмірбаяны
1.1 Мақыштану мәселелері 4
1.2 Өмір белестері 5
2. Мақыш Қалтайұлы шығармашылығы
2.1 Сыншылдық және ағартушылық бағыт 8
3. Мысал өлеңдері 10
Қорытынды 13
Қолданылған әдебиет
Ш.Сәтбаева тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында былай деген еді: «ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің аса ірі тұлғалары, ақын- жазушылардың - Шәкәрім Құдайбердиевтің, Ахмет Байтұрсыновтың, Міржақып Дулатовтың, Сұлтанмахмұт Торайғыровтың, Сәбит Дөнентаевтың,Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің, Спандияр Көбеевтің, Ғұмар Қарашевтің, Нарманбет Орманбетовтің, Шәңгерей Бөкеевтің, Бернияз Күлеевтің, Әріп Тәңірбергеновтің, Нұржан Наушабаевтың, Мақыш Қалтаевтың, Әкірам Ғалымовтың, әнші-композитор, ақындар өмірі мен шығармашылығы байсалды, объективті монографиялық зерттеулер, кандидаттық, докторлық диссертациялар жазылуын күтіп тұр». Осы аталған ақындардың көпшілігінің әдеби мұрасы жаңаша көзқараста зерделеніп әдебиет тарихындағы орындары айқындалды. Біз нысан етіп отырған Мақыш Қалтайұлының да әдеби мұрасы, ақындық болмысы, шығармашылық бағыт-бағдарына қатысты айтылған құнды пікірлер, тұжырымдар аз емес.
Қазақ әдебиеттану ғылымын әр қырынан зерттеген М.Әуезов, С.Мұқанов, Б.Кенжебаев, Ы.Дүйсенбаев, Ә.Дербісалин, Қ.Сыдиықов, У.Қалижан, Д.Қамзабекұлы [2] және басқа да зерттеуші, ғалымдардың еңбектерінде ақын мұрасына тоқталып, азды, көпті өз ойларын білдіреді. Мұны мақыштану саласында жасалған игі қадамдар деп атап өтуіміз керек. Негізінде Мақыш Қалтайұлының артына қалдырған мұрасы өте мол, өзінің көзі тірісінде-ақ Қазан қаласы баспаханаларында «Қалтайұлының қазақ ахуалынан бахыс еткен манзумасы» (1907), «Біраз ғибрат сөз...» (1910), «Қазақтың айнасы» (1910), «Насихат қазақия» (1911), «Бар оқиға» (1912), «Тура жол» (1912) атты төл туындылары топтастырылған кітаптары мен «Сақ уа Сұқ халдері» (1913) және «Айна» (1913) аударма кітаптары жарық көрген болатын. Бұл жинақтарда Мақыштың өлеңдері мен толғаулары, мақалалары, аударма туындылары қамтылған.
1. Сәтбаева Ш.Қ. ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетін зерттеудің кейбір проблемалары // ҚР ҰҒА хабарлары, тіл-әдебиет сериясы, 1994.№4. Б.3-13 2. Қожакеев Т. Сатиралық жанрлар - Алматы: Мектеп, 1983; Қалижанұлы У. Қазақ әдебиетіндегі діни- ағартушылық ағым.-Алматы: Білім,1998; Қамзабекұлы Д. Алаш және әдебиет-Астана: «Фолиант», 2002. 3. Баранов Х.К. Арабско-русский словарь-М:Рус.яз., 1984
4. Кенжебаев Б. Мақыш Қалтаев // Әдебиет және искусство,1950. №12. – Б.72-78.
5. Әдеби мұра және оны зерттеу. Қазақ әдебиетінің кейбір проблемаларына арналған ғылыми-теориялық конференцияның материалдары.-Алматы: Қазақ ССР ҒА баспасы, 1961.-376 б.
6. Дүйсенбаев Ы. Эпос және ақындар мұрасы.-Алматы, 1987-344 б.
7. Нұрқатов А. Абайдың ақындық дәстүрі.-Алматы, 1966.- 348 б.
8. Дербісалин Ә. Қазақтың Октябрь алдындағы демократияшыл әдебиеті. - Алматы: Ғылым, 1966.-312 б.
9. Дербісалин Ә. Дәстүр және жалғастық.-Алматы:Ғылым, 1976.-325 б.
10. Жиреншин Ә.Қазақ кітаптары тарихынан.-Алматы:Жазушы, 1971.-180б.
11. Қожакеев Т. Сатиралық жанрлар.-Алматы:Мектеп,1983.-214 б.
12. Сыдиықов Қ. Мақыш Қалтаев // Кітапта: ХХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ әдебиеті (Қазан төңкерісіне дейінгі дәуір).- Алматы,1994. -310 б.
13. Қалижанұлы У. Қазақ әдебиетіндегі діни-ағартушылық ағым. -Алматы: Білім, 1998.-256 б.
14. Кенжебаев Б. Әдебиет белестері: зерттеулер, мақалалар.-Алматы: Жазушы, 1986.- 400 б.
15. Қамзабекұлы Д. Алаш және әдебиет.-Астана, 2002.- 474 б.
16. Құрышжанов Ә. «Кітаби тіл» материалдарынан // Жинақта: Қазақ тілі тарихы мен диалектологиясының мәселелері. 2-шығуы.-Алматы: Қазақ ССР ҒА баспасы,1960.-175 б.
17. ХХ ғасырдағы қазақ әдеби тілі.-Астана: Елорда, 2000.-344 б.
18. Бес ғасыр жырлайды. 2-кітап.-Алматы: Жазушы, 1989; ҚСЭ 6- кітап.-Алматы: Қазақ Совет Энциклопедиясы Бас редакциясы, 1975; Қазақтың тәлімдік ой-пікірлер антологиясы. Алматы: Рауан, 1994.
19. Жиренчин А.М. Из истории казахской книги.-Алма-Ата: Казахстан, 1987.-144 с.
20. Каримуллин А. Книги и люди. Казань: Татарское книжное издательство, 1985.- 310 с.
21. Субханбердина У., Сейфуллина Д.Қазақ кітаптарының шежіресі. 1807-1917.- Алматы: Рауан, 1996.-287 б.
22. Мәшһүр Қалтаев. Біраз ғибрат сөз һәм Абдолла мүдәрристің тәржіме хәлі уа һәм Нұрмұхаммет Сағынаев тәржіме хәлі уа һәм Ешімов пен Қалтаев сөздері һәм Мәшһүр.-Казань: Типо-литография Императорского Университета, 1910.-22 б.
23. Әл-хадж Мақыш бин Қалтай. Насихат қазақия.-Казань: Элетро- типография «Умидь», 1911.48 б.
24 Кәримуллин Ә. Китап дөньясына сәяхат.-Казань: Татарстан китап нәшрияты, 1979.-316 б.
25. Қалтайұлының қазақ ахуалынан бахыс еткен манзумасы.-Қазан:«Өрнек» мәтбуғасы, 1909.-20 б.
26. Кенжебаев Б. ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиеті.-Алматы: Білім, 1993.-248 б.
27. Кенжебаев Б.Қазақ әдебиеті тарихының мәселелері.-Алматы: Ғылым, 1973.-166 б.
28. Ақмола: Энциклопедия.-Алматы: Атамұра, 1995.-400 с.
29. Бес ғасыр жырлайды. XV-XX ғасырдың бас кезіне дейінгі қазақ ақын- жазушыларының шығармалары. Құрастырған: М.Байділдаев, М.Мағауин. -Алматы:Жазушы, 1989.Т.2.-469 б.
30. Қазақтың тәлімдік ой-пікірлер антологиясы. Құрастырған Қ.Жарықбаев. – Алматы: Рауан, 1994. – 306 б.
31. Қазақ Совет Энциклопедиясы, Т.6.-Алматы: Қазақ Совет Энциклопедиясының Бас редакциясы, 1975.-640 б.
32. Бұлбұл құс.-Казань: Типо-литография Н.М.Чижовой, 1910.-56 б.
33. Бұлбұл құстың екінші пәресі.-Қазан:Үміт баспасы,1911.-51 б.
34. Кәрими З. Қазақша айна.- Қазан: Домбровский мәтбуғасы, 1913. –23 б.
35. Шілдебай С.Қ. Түркішілдік және Қазақстандағы ұлт-азаттық қозғалыс. -Алматы: Ғылым, 2002.-214 б.
36. Боздағым: қазақтың жоқтау жырлары. Құрастырған Т.Арынов. -Алматы: Жазушы, 1990.-304
37. Тоқай Ғ. Таңдамалы шығармалары. Аударған. Ж.Сыздықов.- Алматы: Жазушы, 1975.-336 б.
38. Ысқақов Б. Қазақ татар әдеби байланысы.- Алматы: Ғылым, 1976.-175.
39. Әуезов М. Жиырма томдық таңдамалы шығармалары, 20т. -Алматы: Жазушы, 1985.-420 б.
40. Мұқанов С. Халық мұрасы. – Алматы:Қазақстан, 1974.-236 б.
41. Бердібаев Р. Эпос - ел қазынасы.- Алматы:Рауан, 1995; Касқабасов С. Родники искусства. - Алма-Ата: Өнер, 1986; Кумисбаев У. Проблемы арабо- персидских и казахских литературных связей.-Алматы: Изд. КазГУ, 1996; Азибаева Б. Казахский дастанный эпос.-Алматы: Ғылым, 1998.
42. Мырзахметов М. Әуезов және абайтану проблемалары.-Алматы: Ғылым, 1982.-269 б.
43. Еспенбетов А. Сұлтанмахмұт Торайғыров.-Алматы, 1992.-200 б.
44. История Казахской ССР. Т.1.-Алма-Ата:Издательство АН КазССР, 1957.-608 с.
45. Мырзахметов М. Отаршылдық дәуірдегі әдебиет. // Жұлдыз, 1993. №7.-Б.181-192.
46. Құл-Мұхаммед М. Алаш қайраткерлері саяси-құқықтық көзқарастарының эволюциясы.-Алматы: Атамұра, 1998.-360 б.
47. Мұқанов С. Қазақтың XVIII-XIX ғасырдағы әдебиетінің тарихынан очерктер. 1- бөлім.-Алматы:ҚМББ., 1942.-248 б.
        
        Жоспар:
Кіріспе 3
1. Мақыш Қалтайұлының шығармашылық өмірбаяны
1.1 Мақыштану мәселелері 4
1.2 Өмір белестері 5
2. Мақыш ... ... ... және ... ... ... ... әдебиет
Кіріспе
Ш.Сәтбаева тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында былай деген еді: . Осы аталған ақындардың көпшілігінің әдеби ... ... ... ... әдебиет тарихындағы орындары айқындалды. Біз нысан етіп отырған Мақыш Қалтайұлының да ... ... ... ... ... ... ... айтылған құнды пікірлер, тұжырымдар аз емес.
Қазақ әдебиеттану ғылымын әр қырынан зерттеген М.Әуезов, С.Мұқанов, Б.Кенжебаев, Ы.Дүйсенбаев, Ә.Дербісалин, Қ.Сыдиықов, У.Қалижан, ... [2] және ... да ... ... ... ақын ... ... азды, көпті өз ойларын білдіреді. Мұны мақыштану саласында ... игі ... деп атап ... керек. Негізінде Мақыш Қалтайұлының артына қалдырған мұрасы өте мол, ... көзі ... ... ... ... (1907), (1910), (1910), (1911), (1912), (1912) атты төл ... ... кітаптары мен (1913) және (1913) аударма кітаптары жарық көрген болатын. Бұл жинақтарда Мақыштың ... мен ... ... ... ... қамтылған.
1. Мақыш Қалтайұлының шығармашылық өмірбаяны
1.1 Мақыштану мәселелері
Мақыш Қалтайұлы мұрасы жайында ой-пікір айту өткен ғасырдың елуінші жылдарынан басталады. Ақынның бұл кезеңдегі ... ... - ... ... ... ... ... журналының 1950 жылғы он екінші санында ғалымның атты көлемді мақаласы басылды. ... ... ... ... ... ... табылатын мақалада зерттеуші ақынның Қазан қаласы баспаханаларында басылып шыққан кітаптарын саралай сүзіп, әрқайсына жеке- жеке ... ... ... ... ... ... шолу ... өлеңдерінің тақырыптық-идеялық мәнін, мазмұнын ашып көрсетеді: , деп ақын өлеңдерінің ағартушылық, ... ... ... ... отырып оның шығармашылық бағытын айқындап, саяси-дүниетанымдық көзқарасына әсер еткен саяси-тарихи жағдайларға, заман келбеті, дәуір тынысына тоқталады:

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
Беруші және қабылдаушы оптикалық модульдер10 бет
Жазбаша жұмыс арқылы бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту55 бет
Жүніс Сахиевтің «Жасампаздық қиырында» шығармасы тілінің лексика−фразеологиялық ерекшеліктері62 бет
Молда мұса шығармаларының тілі55 бет
Принтердің түрлері және олардың жұмыс жасау принциптері22 бет
Шешендік өнер және шешен таланты4 бет
Шығармашылық іс-әрекетке оқушылар мотивациясын қалыптастыру70 бет
Этнопедагогика: лекция мәтіндері мен семинар сабақтарының жоспарлары110 бет
Өнімдер өндірісі298 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь