Абай Құнанбаевтың дүниетанымындағы адам мәселесі


Жоспар

Кіріспе

I.тарау
1. Абай адамның қалыптасу ерекшеліктері

II . тарау
2. Абай адамның қалыптасуындағы этиканың алатын орны

III . тарау
2. Абайдың адам туралы прблемасының тарихи маңызы.

Қорытынды

Әдебиеттер тізімі.
Кіріспе
Абай дүниетанымындағы ең өзекті мәселе адам проблемасы және адамның толық адам ретінде қалыптасуы.
Абай көтерген бұл мәселелер адам өмірінде әлі де болса да өз орнын алып келе жатыр. Бірнеше жылдар өтсе де бұл мәселенің маңыздылығы жойылған жоқ. Өмір өзерсе де, заман өтсе де адамның табиғаты, адам өзгерген жоқ.
Сол баяғы Абай дүниетанымында көтерілген адам бойындағы жаман және жақсы қасиеттер әлі де болса да адам бойында өз өрнегін табады. Сондықтан да Абай дүниетанымындағы адам мәселесінің адам өмірінде әлі де болса да өз маңызын жойған жоқ, әлі де маңызды. Абайдың кең арнаулы ақындығы мен кемеңгер ойшылдығы оның шығармаларында, дүниетанымында ерекше орын алады. Абай қазақ халқының –ұлы кемеңгер, дана ойшыл екені-ақиқат. Оның ұлылығы қазақ дүниетанымын дүниежүзілік көркемдік ойдың деңгейіне көтере білуінде.
Абадйың ағартушы болып қалыптасуына Батыс Еуропа елдерінің мәдениетінің игі әсері мол болса, ал гуманист ойшыл болуына Шығыс және төл халықтың мәдениетінің орны да ерекше болған.
Физули, Шәмси, Сейхали, Сағди, Фирдауси, Хожа Хафиз сияқты гуманситердің көптеген шығармалары қазақ даласында ортағасырларда мәлім болған Абай оларды бала жасынан жаттап өседі.
Ең алғаш Абай шығармаларын халқының санасына тезірек жеткізуге белсене ат салысқан “Қазақ” газетінің төңірегіне топтасқан қоғам қайраткерлері болды.
Ахмет Байтұрсынов 1914 жылы “Қазақтың бас ақыны” деген тақырыппен газеттің үш санында көлемді мақал жариялап көптеген байсалды пікірлер білдіреді.Дүниеде өткенше он жыл өткеннен кейінде Міржақып Дулатов жазады “Қазақ халқының атасы тарихта аты алтынмен жазылар Абай” [4] – деп қарастырады.
Ғасырдың басында аса көрнекті ақындары Мағжан Жұмабаев пен Сұлтанмахмұт Торайғыров та Абай атын ұран етіп, оның баға жетпес мұраларына бас иеді. Мағжанның 1912 жылы жазылған “Алтын хаким Абайға” атты өлеңі ең алғашқы көркем шығармалардың бірі еді. Сонымен қоса Абайдың шыққан тегі, тәрбиеленген ортасы, алған білім, азаматтық қызметі, шығармашылық жолы туралы идеялар қазақтың кемеңгер ұлы жазушысы Мұхтар Әуезовтың “Абай жолы” атты поэмасында толық баяндалады. Абайдың шығармаларына Абай дүниетанымына әлі де болса да зерттеулер өте көп.
Абайтануға елімізде мол жұмыстар жүргізіліп жатыр. Бұл жұмыстың басты мақсаты Хаким Абай мұрасындағы адам туралы идеяларына талдау жасау, оның қазіргі қоғамның адамдардың дамуы үшін қосатын үлесін анықтау. Зерттеу көздері: Ұлы ақын-пәлсапашының қазақ жастарын тәрбиелеу дамыту және оқыту жөніндегі ғылыми әдеби мұрасы абайтанушы ғылымдардың монографиялық еңбектері мен дүнияуи әдебиеттерін қолданады.
Зерттеудің негізгі кезеңдері:
І кезеңде. Абай адамның қалыптасу ерекшеліктері туралы материалдар жинастырылады.
ІІ кезеңде Абай адамның қалыптасуындағы этиканың алатын орны тұжырымдалады.
ІІІ кезеңде Абайдың адам туралы проблемасының тарихи маңыздылығын қарастырамын.
Ұлы ақынның мұрасы туған халқы үшін сан рет басылып шықса да сарқылмайды. Абай мұрасы ұрпақтан-ұрпаққа ғасырдан-ғасырға өтпек ол зертелген сайын жаңа қырларымен алмаздай нұрланып, жарқырап, жасарып нұр төге бермек.
Табиғаттың көркемдендіретін орман, көктем сайын жасарып, шешек атып әлемге шырай беріп тұрмай ма. Сусыз жерге, ауасыз жерге орман өсеме, олар жоқ жерде орман да жоқ, гүл де жоқ, кеуіп құрғап қалмақ. Сол сияқты Абай поэзиясына суарып жасартып тұратын ауа мен нәрлі бұлақ туған халқы, көп тілді –ем, өлеңдері басылып зерттеулер жүргізілген сайын Абайда көктемгі ормандай жасара бермек.
Абайдың өзі көзден таса болса да, сөзі көңілге ыстық көрінеді. Ұлы атамыздың бізге берген еншісі қалдырған аманаты осы асыл сөздерді, өлмес шығармашылығы, рухани мұрасы мәңгі өлмес құндылықтар.
Біз оны ардақтаймыз, мәпелейміз. Аз өмір сүріп, азапта өткен Абай бүгін бізбен бірге мың жасасып отыр. Абай дүниетанымы шығармалары өз айтқандай кең байтақ өмір базары. Әркімнің өз іздеген нәрсесі бар, саналап ақшасына соны алар дегендей іздеген адамдар өз мұқтажын осы қазынадан таба бермек
Қолданылған әдебиеттер
1. ''Қалың елім қазағым''. А. 1995 ж. Б (21-177)
2. А.Құнабаев ''Шығармалар жинағы'' А.1991ж. Б (444-462-453)
3. Ж.Ысмағұлов ''Абайдың ақындық тағылымы'' А.1994.
Б (254-257-252)
4. М.Әуезов, А.Құнанбаев ''Мақалалар мен зерттеулер'' (169 бет).
5. Абай энциклопедиясы. А 1996 ж. Б (79-93-195 )
6. Абай дүниетанымымен философиясы. А. 1996 ж
7. Есімов Ғ. ''Хакім абай. Алматы'' 1996 ж, Б (129-159-160)
8. Абай және қазіргі заман А. 1994 ж, Б (258-272-273 )
9. А.13 ''Шығармалар жинағы'' А.2002Б (45-60)
10. А.13. ''Өлеңдерімен аудармалар'' 1995. Б /5-56/
11. Абай және рухани - имандылық тәрбие- Алматы: Білім 2000.
Б (6-43 )
12.Абай надандық туралы //Социально-гуманитарные дисциплины: состояние проблема, перспективы. \Сборник научных трудов. –Алматы: Эверо, 1998.-Б (43-45)
13. Абай тағылымы Алматы: Эверо, 1997 Б (43-45)
14. Студенттердің ақыл-ойын қалыптастырудағыАбай тағылымы мәні. Алматы: Эверо, 1997 Б (17-18)
15. Абай имандылық тәрбиесі туралы. Алматы: Дарын, 1998 Б (28)

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Білімдендіру философиясы дүниетанымның жаңа моделі90 бет
Философия тарихындағы адам мәселесі23 бет
Абай Құнанбайұлының дүниетанымы64 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру туралы51 бет
Абай дүниетанымындағы ислами құндылықтар41 бет
Абай дүниетанымындағы негізгі мәселелер20 бет
Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы (1845-1904)6 бет
Абай Құнанбаевтың діни-ағартушылық бағыттағы туындылары74 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь