Қылмыс және қылмыстық құқық

Қысқартулар мен белгілеулер 3
Кіріспе 4
1. Қылмыстық құқықтың пәні, ұғымы, міндеттері мен принциптері 6
1.1 Қылмыстық құқықтың пәні және ұғымы 6
1.2 Қылмыстық құқықтың міндеттері 16
1.3 Қылмыстық құқық ғылымы 22
1.4 Қылмыстық құқықтың принциптері 36
2. Қылмыстың ұғымы 39
2.1 Қылмыстың ұғымы және белгілері 39
2.2 Қылмыс және қылмыс құрамы 43
2.3 Қылмыс құрамының түрлері 50
Қорытынды 65
Пайдаланған әдебиеттер 68
Тақырыптың өзектілігі: Қылмыстық құқық жеке құқық саласы ретінде адамды, оның құқықтары мен бостандықтарын, қоғамды және мемлекетті қылмыстық қолсұғушылықтан қорғауға бағытталған қоғамдық қатынастарды реттейді. Мұндай реттеу үш түрлі жолмен жүзеге асырылады. Оның біріншісі, қылмыстық құқық нормасы арқылы қоғамдық қатынастарды реттеу функциясы болып табылады. Ол қылмыс істеуге байланысты қылмыс жасаған адам мен (субъекті мен) мемлекет арасында пайда болады. Мұндай құқықтық қатынасқа қатысушылардың әрқайсысының өзіне тән құқықтары, міндеттері пайда болады. Субъект қылмыс істеуге байланысты қылмыстық жауапқа және жазаға тартылуға міндетті болса, екінші субъект әділ сот органдары (сот, тергеу, прокуратура) қылмыс істеген адамды сол міндетті орындауға күшпен міндеттейді. Сонымен, қылмыстық құқықтық қатынастарды реттейтін бұл функция орын алған қылмыс оқиғасына байланысты қылмыстық жауаптылықты және жазаны қолдану немесе қылмыстық жауаптылықтан және жазадан босату сияқты мәселелерді жүзеге асырады.
Екіншіден, қылмыстық құқық нормасы арқылы жазамен қорқытып, тыйым салынған іс-әрекеттерді істеуге байланысты қоғам¬дық қатынастар реттеледі.
Яғни, қылмыстық заңның болуы және оны бұзған адамдарға қолданылатын жазаның қылмыстық құқықтық нормаларда көрініс алуы осы көрсетілген құқықтық функцияның толық жүзе¬ге асырылуына мүмкіндік туғызады. Үшіншіден, қылмыстық құқық қылмыстық құқықтың нормасы арқылы азаматтарға қылмыстық жолмен қиянат келтірілгенде олардың одан қорғануға байланысты қатынастарын ретке келтіреді. Мысалы, қажетті қорғану, мәжбүрлі қажеттілік немесе қылмыскерді ұстауда әрбір азамат заңда белгіленген тәртіппен қорғануға құқылы. Бұл мәселе тек қылмыстық құқықтық норма арқылы реттеледі.
Қылмыстық құқық туралы сөз болғанда оның үш түрлі мағынасын ескеруіміз қажет. Қылмыстық құқық — бұл жалпы құқық жүйесінің негізгі бір саласы және пән болып табылады. Осы ұғымдардыңбәрінің жиынтығы қосылып қылмыстық құқық курсы деген түсінікті білдіреді.
Дипломдық жұмыстың мақсаты: қылмыстық құқық ұғымы мен міндеттерін анықтау.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Қылмыстық құқық институтына байланысты белгілі бір тәжірибе мен ғылыми білім жинақталған.
Дипломдық зерттеудің әртүрлі аспектілері жанама түрде келесі отандық авторлардың: А.Н. Ағыбаевтың, Е.О. Алаухановтың, Ғ.И. Баймурзиннің, Н.А. Бекбергеновтың, Е.А. Ештаевтың, Е.И. Қаиыржановтың, Д.С. Чукмаитовтың еңбектерінде көрініс тапқан. Сонымен қатар, ресейлік ғалымдардың зерттеулерінде, атап айтсақ Н.Б. Алиев, И.Б. Агаев, О.И. Бажанов, Е.А. Борисенко, Б.В. Волженкин, Р.Р. Галиакбаров, А.С. Горелик, П.Ф. Гришанин, П.С. Дагель, А.Ф. Зелинский, В.А. Иванов, Н.А. Стручков және т. б. бейнеленген.
І. Нормативтік – құқықтық актілер:
1. Қазақстан Респуликасының Конституциясы;
2. 2007 жылы 21 мамырда қабылданған №254-ІІІ «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
3. 1997 жылғы 13 желтоқсанда қабылданған Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексі;
4. 1994 жылы 15 қыркүйекте қабылданған №154-ХІІІ «Жедел іздестіру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
5. Закон РК “О порядке и условиях содержанин под стражей
подозреваемых и обвиняемых в совершении преступлении,
утвержденных Указом Президиума Верховного Совета ССР от 30 марта 1999 года;
6. Приказ Генерального прокурора РК от 12 марта 2001 года “Об организации прокурорского надзора предварительного следствия и дознания” А: 2001 г.;
7. “О порядке применения п. 4 ст. 109 УПК РК Указание
Генерального Прокурора, Министра внутренних дел Председателя КНБ РК от 17.04.1995 г.;

Арнайы әдебиеттер:
1. Номоконов В.А. Преступное поведение. Детерминизм и ответственность. Владивосток,-1989г - С.178.
2. Лесниевски-Костарева Т.А. Дифференциация уголовной ответственности. М., 2000. С. 37., Мельникова Ю.Б. Дифференциация ответственности и индивидуализация наказания. Красноярск., 1989. - С.234.
3. Чучаев А.П. в книге Козаченко И.Я. Уголовная ответственность: мера и форма выражения. Свердловск, 1987г., - С.168.
4. Самощенко И.С., Фарукшин М.X. в книге Прохорова В.С. Преступление и ответственность. Л: 1984г., - С.267.
5. Астемиров З.А. Уголовная ответственность и наказание несовершеннолетних.-М., 1970. - С.189.
6. Наумов А.В. Ресей қылмыстық құқығы. Жалпы бөлім: Лекциялар курсы. - М., БЕК баспасы, 1999. – 590 б.
7. Құлжақаева Р.Б. Қылмыстың құрамы: Оқу құралы. - Қарағанды: Болашақ-Баспа, 2000. - 84 б.
8. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық-Алматы,1999. - 120.б.
9. Кузнецова Н.Ф. Понятие уголовной ответственности. М., 1999.г., - С.56
10. Өзбекұлы С. Көшпелі қазақ өркениетіндегі құқық- Алматы- 2002ж. 224 б.
11. Қайыржанов Е.І. Жастарға құқықтық тәрбие беру мәселелері. Алматы, - 98 б.
12. Ағыбаев А.Н. Қазақстан Республикасы Қылмыстық Кодексіне түсінік. 2004 ж.- 45 б.
13. Симиненко А.Н. О необходимости совершенствования института деятельного раскаяния./ Проб лесы применения современного уголовного законодательства Омск. 1994г.,- С.123.
14. Ахпанов А.Н. Джандарбеков И.А. Деятельное раскание как обстоятельство, исключающее произвольство по уголовному делу./ Проблемы обеспечения законности в деятельности органов внутренних дел. Р.К.- Караганда, 1997г., - С.98.
15. Ағыбаев А.Н. Қазақстан Республикасының Қылмыстық құқығы. Жалпы бөлім: Оқулық. - Алматы: Жеті жарғы, 2001ж. – 28 б.
16. «Қазақстан Республикасының кейбір заң актілеріне қылмысқа қарсы күрес мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» // Қазақстан Республикасының Парламент Жаршысы. № 6(2319). 2000ж.
17. №045305030072 санды қылмыстық іс Ақмола облысы прокуратурасының мұрағаты.
18. Кадников Н.Г. Квалификация преступлений и вопросы судебного толкования: теория и практика: Учебное пособие. - М.: Издательство НОРМА, 2003г. - С.211.
19. Канафин Д.К. Гарантии прав личности в уголовном судопроизводстве: Монография. - Алматы, 2005. С. 168
20. Тергеу және анықтау заңдылыгын прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру туралы Қазақстан Республикасы Бас Прокуратурасының ресми нұсқаулығы 19.05.2004 ж. № 28 бұйрығымен бекітілген Нұсқаулық.
21. Қылмыстық қудалау органдарының іс жүргізу барысында қабылдаған шешімдеріне прокурордың келісім беру тәртібі туралы Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының орынбасары А. Жукеновтың 03.06.2005 ж. № 15-1-2-518-05 Нұсқауы.
22. Закон Республики Казахстан от 21 декабря 1995 г. №2709 «О прокуратуре» // Правоохранительные органы: Сборник законодательных актов. - Алматы: ЮРИСТ, 2005ж. - С. 42.
23. Гальперин И.М. Наказания социальные функции и практика применения.-Москва., 1983 г. - С 178.
24. Кузницова Н.Ф. Классификация преступлений и ее значения для деятельности ОВД. М, 1983 г., - С.79
25. Агыбаев А.Н. Қылмыстық құқык Жалпы бөлім. Алматы " Жеті жарғы" 1999 ж. - 242 б.
26. Ткачевский Ю.М. Давность в советском уголовном праве/ Проблемы совершенствования уголовного закона. – Москва, 1996 г. - С 295
27. Қазақстан Республикасыныц Қылмыстық кодексіне түсінік.- Алматы 2004 жыл 130-б
28. А. В. Наумов Уголовное право. Общая часть. Астана"Фолиант" 2001 год. С. 570.
        
        Мазмұны
Қысқартулар мен белгілеулер ... 4
1. ... ... ... ... міндеттері мен принциптері ... ... ... пәні және ... ... ... ... ... ... ... ғылымы
22
1.4 Қылмыстық құқықтың принциптері
36
2. Қылмыстың ұғымы ... ... ... және белгілері
39
2.2 Қылмыс және қылмыс құрамы
43
2.3 Қылмыс құрамының түрлері
50
Қорытынды ... ... мен ...... ...... ... – Қылмыстық істер жүргізу кодексі
РФ – Ресей Федерациясы
БОАК ...... ... атқару комитеті (Всероссийский
центральный исполнительный комитет)
ХКК (СНК) – ... ... ... ... ... комиссаров)
КСРО – Кеңестік социалистік республикалар одағы
РСФСР –
УКСР – Украин кеңестік социалистік республикасы
ҚазКСР – Қазақ кеңестік социалистік республикасы
ІІМ – Ішкі ... ...... – тағы ... ... Қылмыстық құқық жеке құқық саласы ретінде
адамды, оның құқықтары мен бостандықтарын, ... және ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды
реттейді. Мұндай реттеу үш түрлі жолмен жүзеге асырылады. Оның ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды реттеу функциясы болып
табылады. Ол қылмыс істеуге байланысты қылмыс жасаған адам мен ... ... ... ... ... ... құқықтық қатынасқа
қатысушылардың әрқайсысының өзіне тән ... ... ... ... ... ... байланысты қылмыстық жауапқа және жазаға тартылуға
міндетті болса, екінші субъект әділ сот ... (сот, ... ... ... ... сол ... орындауға күшпен
міндеттейді. Сонымен, қылмыстық құқықтық қатынастарды реттейтін бұл функция
орын алған қылмыс оқиғасына байланысты қылмыстық ... және ... ... ... ... және ... ... сияқты
мәселелерді жүзеге асырады.
Екіншіден, қылмыстық құқық нормасы арқылы жазамен қорқытып, ... ... ... ... қоғамдық қатынастар реттеледі.
Яғни, қылмыстық заңның болуы және оны бұзған адамдарға қолданылатын
жазаның қылмыстық құқықтық ... ... алуы осы ... ... ... жүзеге асырылуына мүмкіндік туғызады. Үшіншіден, қылмыстық
құқық қылмыстық құқықтың ... ... ... ... ... қиянат
келтірілгенде олардың одан қорғануға байланысты ... ... ... ... ... ... қажеттілік немесе
қылмыскерді ұстауда әрбір азамат заңда белгіленген тәртіппен қорғануға
құқылы. Бұл ... тек ... ... ... арқылы реттеледі.
Қылмыстық құқық туралы сөз болғанда оның үш түрлі мағынасын ескеруіміз
қажет. Қылмыстық құқық — бұл жалпы ... ... ... бір ... және
пән болып табылады. Осы ұғымдардыңбәрінің жиынтығы қосылып қылмыстық құқық
курсы деген түсінікті білдіреді.
Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... мен ... зерттелу деңгейі. Қылмыстық құқық институтына байланысты
белгілі бір ... мен ... ... ... зерттеудің әртүрлі аспектілері жанама түрде келесі отандық
авторлардың: А.Н. Ағыбаевтың, Е.О. Алаухановтың, Ғ.И. Баймурзиннің, ... Е.А. ... Е.И. ... ... ... ... тапқан. Сонымен қатар,
ресейлік ғалымдардың зерттеулерінде, атап айтсақ Н.Б. ... И.Б. ... ... Е.А. ... Б.В. ... ... А.С. ... П.Ф. ... ... А.Ф. ... В.А. ... Н.А. ... және т. б.
бейнеленген.
Зерттеу пәнін – ұлттық және шет мемлекеттердің қылмыстық заңнамаларының
нормалары, қылмыстық құқық туралы әртүрлі теориялық ... және ... ... ... ... ... ... зерттеудің әдістемелік негізін әлеуметтік және құқықтық
құбылыстарды ғылыми танудың диалектикалық әдісі және одан туындайтын ... және ... ... ... Дипломдық зерттеу барысында
тарихи, салыстырмалы-құқықтық, формалды-қисындық, жүйелік, нақты-әлеуметтік
әдістер ... ... ... ... ... Республикасының қылмыстық
заңнамасындағы өзгерістерді ескере отырып, алғаш рет кешенді түрде ғылыми-
құқықтық зерттеудің объектісі ретінде қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... қарастырғанда жалпы құқық
теориясына тән белгілердің, негізіг принциптердің осы құқық саласына да тән
екендігін ... ... ... бірге қылмыстық құқық өзінің ерекшеліктерін
белгілейтін және өзін жеке ... ... ... ... ... өзіндік
мазмұн, өзгешелік белгілері мен принциптері бар ... ... ... құрылымы және көлемі зерттеудің мақсаты мен міндеттеріне ... ... ... екі ... ... мен пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. Қылмыстық ... ... ... ... мен принциптері
1.1 Қылмыстық құқықтың пәні және ұғымы
Құқық саласы ретінде қылмыстық құқық заң шығарушы ... ... пен ... ... ... негізі, жаза жүйелерін, жазаны
тағайындаудың тәртібі мен шарттарын, сондай – ақ ... ... ... ... ... заңдық нормаларының жиынтығы болып
табылады.
Басқа құқық салалары сияқты ... ... да ... заңдылық
базасы – Қазақстан Республикасының Конституциясы болып табылады. Қылмыстық
құқықтың ережелері мен институттарының ... ... ... ... ... анық ... ... құқық нормалары мазмұнына
қарай екі түрлі қызметті жүзеге асырады. Оның біріншісі қылмыстық құқықтың
жалпы ережелерін, принциптері мен институттарын ... ... ... ...... пен жазаны анықтайды.
Бұл нормалар қылмыстық құқықтың Жалпы бөлімінің мазмұнын ... бір ... ... ... әрекеттің немесе әрекетсіздіктің
қылмыс қатарына жататын белгілерін, шеңберін және оны ... ... ... ... мен ... ... Мұндай нормалар
қылмыстық құқықтың Ерекше бөлімінің мазмұнын құрайды.
Қылмыстық құқық жеке құқық саласы ... ... ... ... ... ... ... пәні қылмыс істеуге байланысты пайда болатын қоғамдық
қатынастарды ретке келтіреді. Ал мұндай ... ... ... ... ... бір ... ... істеген адам және
қылмысы үшін соларға мемлекет атынан шара ... ... ... және ... ... органдары болады.
Белгілі бір әрекеті немесе әрекетсіздікті қылмыс қатарына жатқызып,
оған жаза тағайындау, қоғамға, жеке ... және ... ... ... - ... ... ... оны бұзғаны үшін қылмыстық жауапқа және жазаға
тартатын нормаларды белгілеу - мемлекеттің ... Осы ... ... ... ... қылмыстық құқыққа ғана тән әдіс болып
табылады.
Қылмыстық құқық Жалпы және Ерекше бөлімнен тұрады.
Қылмыс пен жаза ... ... ... заңның ұғымы, міндеттері,
қылмыстық жауаптылықтың негізі және одан ... ... ... ... заңның кеңістіктегі және мезгілдегі күші, іс - әрекеттің қоғамға
қауіптілігін жоятын мән – жайлар туралы түсініктер, ... – ақ ... ... ... ... ... ... қатысу, жазаның мақсаты және
жүйелері, жаза тағайындаудың немесе қылмыстық жауаптылықтан және ... ... осы ... ... ... бөлімде жалпы қылмыс құрамдары және оларды істегені үшін
белгіленген жаза түрлері ... ... және ... ... өзара тығыз
байланысты, осы екі бөлімнің жиынтығы қылмыстық құқықты ... ... ... ... ... олардың алға қойған мақсаты мемлекетті, қоғамды,
азаматтарды және құқық тәртібін қылмысты қол ... ... ... ... Қылмыстық құқықтың Жалпы бөлімінің нормаларын ... ... ... нормалары жүзеге асырылады. Жалпы бөлімнің ережелері
мен ... ... ... ... нормаларды қолданғанда негізгі
басшылыққа алынады. Сол себепті осы екі бөлім нормалары бір – біріне сәйкес
болуы қажет. Мысалы, ... ... ... ... не ... білу қажет болды
делік. Бұл үшін Қылмыстық кодекстің 178 – ... ... Бұл ... ... ... ... берілген. Бірақ та осы бап бойынша
қылмыстық жауаптылыққа тарту мәселесін шешу үшін ... ... ... жас мөлшері, кінәнің нысандары мен түрлері, қылмыс істеу сатыларын,
қылмысты бірлесіп істеу мәселелерін анықтау қажет. Ол үшін міндетті ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген заңдылық ұғымдарды басшылыққа алу керек. Егер
тонау туралы осы қылмыстық іс ... ... ... онда сот ... ... ... босату), жазаның түрі мен мөлшерін белгілеу үшін
де Қылмыстық кодекстің Жалпы бөлімінің осы мәселелерге арналған III, ... ... ... сөз жоқ ... ... құқық саласының жеке саласы болуымен бірге ол басқа
құқық салаларымен де тығыз байланысты. Сонымен бірге қылмыстық ... ... ... ... мәні мен ... реттеу әдісінің ерекшелігіне
байланысты басқа құқық салаларынан оқшауланып, ажыратылады.
Қылмыстық ... ... ... ... ... ... тығыз
байланыста болады. Қылмыстық құқық қандай іс-әрекеттердің ... ... оған ... жаза ... белгілесе, қылмыстық істер ... ... ... ... ... ... ... істі тергеудін
және сотта қараудың тәртібін белгілейді, яғни бұл ... ... ... ... істер жүргізу құқығы өзара ... ... ... ... ... ... құқық қылмыстық атқару құқығымен де тығыз байланыста.
Қылмыстық атқару құқығының пәні ... сот ... ... ... ... ... орындау, сотталғандарға түзеу ықпалын жүзеге асыруға,
оларды қылмыс істеуден ... ... ... қатынастарды ретке
келтіру болып табылады және олар айыптау үкімінін ... ... ... ... пайда болады. Яғни, ... ... ... ... ... ... болса, ал қылмыстық атқару
құқығы қатынасының пайда болуының негізі заңды ... ... ... үкімі
болып табылады.
Бұл қатынастардың субъектілерінде де айырмашылықтар бар. Қылмыстық
құқықтық қатынастар ... ... ... ... есі ... ... ... бір жасқа толған адам болса, сот үкімі бойынша
сотталғандар қылмыстық орындау құқығының ... ... ... құқық әкімшілік құқықпен де етене байланысты. Бұл екі құқық
саласы ортақ міндет — қоғамға қауіпті іс-әрекет — ... ... ... ... Қылмысқа қарағанда әкімшілік құқық бұзушылықта іс-
әрекеттің ... ... ... ... ... ... ... қылық
істеген адамға арнаулы әкімшілік органдар қылмыстық жаза ... ... ... ... шара ... атақ болып табылмайды, ал
қылмыстық жазаны қолдану «сотталғандық» атаққа ... Оның ... бар. ... ... ... субъектісі болып азаматтардан
басқа заңды ... ... да ... Ал қылмыстың субъектісі болып тек
қана заңда белгіленген жасқа толған, қылмысты іс-әрекет істеген, есі ... адам ғана ... ... ... ... де ... ... Бірақ бұл
екеуінің бір-бірінен елеулі айырмашылықтары бар.
Егер қылмыстық құқық қылмыс пен жазаны белгілейтін ... ... ... ... қылмыстылық, оны туғызатын себептер мен ... ... ... ... шараларын белгілейтін ғылым
саласы болып табылады. Криминологиялық деректер қылмыстылықпен күресуден
қылмыстық ... ... оны ... ... ... ... бағыттарын жасауға мүмкіндік береді.
Қылмыстық құқық жеке құқық саласы ... ... оның ... ... ... және ... қылмастық қол сұғушылықтан қорғауға
бағытталған қоғамдық қатынастарды реттейді. Мұндай реттеу үш ... ... ... ... ... нрмасы арқылы қоғамдық қатынастарды реттеу
функциясы болып ... Бұл ... ... ... ... қылмыс
жасаған адам мен мемлекет арасында пайда болады.
Екіншіден, қылмыстық құқық нормасы ... ... ... ... ... істеуге байлнысты қоғамдық қатынастар реттеледі.
Үшіншіден, қылмыстық құқық ... ... ... арқылы
азаматтарға қылмыстық жолмен қиянат келтіргенде, олардың одан қорғануына
байланысты ... ... ... Мысалы: Қажетті қорғану, мәжбүрлі
қажеттілік немесе қылмыскерді ұстауда әрбір азамат ... ... ... құқылы. Бұл мәселе тек қылмыстық құқықтық ... ... ... заң ... ... ... ... пен жаза,
қылмыстық жауаптылық негізі, жаза жүйелерін, жазаны тағайындау-
дың тәртібі мен шарттарын, сондай-ақ қылмыстық жауаптылықтан және ... ... ... ... ... ... табылады.
Қылмыстық құқық жалпы және ерекше бөлімнен тұрады.
Қылмыс пен жаза туралы ... ... ... ... ... ... ... және одан босату, қылмыс құрамының ұғымы,
қылмыстық заңның кеңістіктегі және ... ... ... ... мән-жайлар туралы түсініктер, сондай-ақ қылмыс ... ... ... қылмысқа бірге қатысу, жазаның мақсаты және
жүйелері, жаза тағайындаудың немесе қылмыстық ... және ... ... осы ... бөлімде зерттеледі.
Ерекше бөлімде нақты қылмыс құрамдары және оларды істегені ... жаза ... ... ... салалары сияқты қылмыстық құқықтың да негізгі заңдылық
базасы-Қазақстан Республикасының Конституциясы болып табылады. Қылмыстық
құқықтың ... мен ... ... ... ... ... нормаларында, атап айтқанда Жоғарғы Сотттың ... 1997 ... 16 ... ... Қылмыстық кодексте және т.б
нормативтік кесімдерде анық көрсетілген.
Қылмыстық кодекстің ... ... ... ... ... болып:
1. Адам мен азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін,
қоғамдық тәртіп пен ... ... ... Қазақстан
Республикасының конституциялық құрылысы мен мемлекеттің заңмен
қорғалатын ... ... қол ... қорғау, сондай-ақ
қылмыстардың алдын алу болып табылады .
2. Бұл міндеттерді жүзеге асыру үшін осы ... ... ... ... жеке адам, қоғам немесе мемлекет үшін қауіпті
қандай әрекеттер қылмыс болып табылатыны айқындалады, оларды ... ... мен өзге де ... ... ету шаралары белгіленеді.
Қылмыстық құқық өзінің алға ... ... ... ... ... тек қана ... бір қылмыстық-құқықтық принциптерін
сақтау арқылы жүзеге ... ... ... ... азаматтардың заң алдында теңдігі,
жауаптылықтан құтылмайтындық принципі, жеке ... ... ... ... ... ... т.б жатады.
Қылмыстық заң- Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес
Республика Парламенті ... ... ... ... табылады. Жеке адам
мен қоғам арасындағы қақтығыстардың ... ... ... ... ... ... және оған осы қатынастарды реттеу-
қылмыстық заңның негізгі міндеттерінің бірі болып табылады.
Қылмыс әр уақытта да ... бір ... ( ... ... ... болып табылады. Әрекет дегеніміз- адамның қылмыстық заң
тыйым салған нәрселерді істеуі, ал әрекетсіздік дегеніміз-адамның ... ... ... ... ... ... ... қылмысқа қайшы немесе оған қайшы емес мінез-құлқы оның ... ... ... соң белгілі бір іс-әрекеттер ... ... ... ... ... ... соншалықты қатерлі болғанына
қарамастан, қылмыс деп есептелмейді.
Сонымен, қылмыстық заңдармен жазалау қатерімен тыйым ... ... ... ... ( іс-әрекет немесе әрекетсіздік) қылмыс деп
аталады.
Осы анықтамадан қылмыстық құқыққа қайшылық, қоғамға ... ... ... ... ... ... тұр.
Қылмыстық санаттары
Қылмыс санаттары деп- оларды нақты белгілері ... ... ... ... және ... ... дәрежесіне және кінәнің
түріне байланысты онша ауыр емес, ауырлығы орташа, ауыр және аса ... ... ... ... ... жасалғаны үшін осы кодексте
көзделген ең ауыр жаза ( бас бостандығынан айырудан):
- қасақана жасалған ... екі, ... ... ... бес ... ... онша ауыр емес деп саналады;
- қасақана жасалған әрекет- бес, ... ... ... те бес ... ... ... ауыр;
- қасақана жасалған әрекет он екі жылдан аспайтын болса-ауыр;
- қасақана жасалған әрекет он екі ... ... ... ... ... ... аса ауыр қылмыс деп танылады.
-
Мемлекет өз азаматтарынан Конституциядя көрсетілген белгілі ... ... ... орындауды талап етеді, оны орындамаған ретте
азаматтарға заңда ... ... ... немесе құқықтық
жауапкершілік жүктеледі. Құқықтық жауапкершіліктің ішінде ең ... ... ... ... ... да, ал оған ... түрдегі негіздер
болуы керек.
Қылмыстық жауаптылықтың негізін дұрыс анықтау құқық қолдану органдары
қызыметінің заңдылықты қатаң сақтауына ... бере ... ... ... үшін ... ... ... белгілері болуын талап етеді.
Қылмыстың құрамдары – бұл қылмыстың объективтік және ... ... ... ... ... ... төрт ... Қылмыстық объектісі;
2. қылмыстың объективтік жағы;
3. қылмыстың субъектісі;
4. қылмыстың субъективтік жағы;
1. Қылмыстың объектісі – қылмыскердің ... ... және ... ... қорғалатын қоғамдық қатынастар. Олар мыналар
болыуы мүмкін: саяси және экономикалық құрылымдар, ... ... оның ... мен ... ... ... ... әскери қызмет.
2. Қылмыстың объективтік жағы – ол қылмыстың сыртқы көрінісіне
жататын белгісі:
- қылмыскердің қоғамға ... ... ... ... ... пен әрекетсіздік арқылы туындаған қоғамға қауіпті нәтиже;
- әрекат пен әрекетсіздік және қоғамға ... ... ... ... Қылмыстың субъектісі – ол қылмыс жасаған уақытта есі дұрыс және 16
жасқа толған адам. Кейбір ауыр қылмыстар үшін ... ... ... кісі ... ... ... алу ... жауаптылыққа адам 14 жастан тартылада.
Қылмыстық жауапкершілікке тарту көзделген қауіпті
әрекет жасаған кезде есі дұрыс емес ... ... яғни ... ... ... ... ... кемақылдылығы салдарынан өзінің іс-
әрекетінің іс жүзіндегі сипаты мен қоғамдық қауіптілігін ... ... оған ие бола ... адам ... жауапқа тартылмайды. Бұларға
медициналық сипаттағы мәжбүрлеу ... ... ... ... есірткі заттарды немесе басқа да ... ... ... мас ... жасалған қылмыс үшін адам қылмыстық
жауаптылықтан босатылмайды.
5. Қылмыстың ... ... бұл ... ... істеген қауіпті іс-
әрекет немесе әрекетсіздігіне және солардан туатын қауіпті ... ... ... ... ... ... объективтік
жаққа қарағанда субъективтік жақ қылмыстың ішкі ... ... ... ... ... ... белгілері:
Кінә, қылмыстықниет,мақсат құрайды. Осы белгілердің жиынтығы қылмыс
істеген , яғни қоғамға қауіпті ... ... ... ... алған ішкі өзгерістерді , оның санасы мен еркінің өзара ... ... - бұл ... ... ... немесе абайсызда істейтін
қоғамға қауіпті ... және оның ... ... ... ... ... ... әрбір қылмыс үшін кінәнің болуыөобъективті ақиқат.
Қылмыс ... ... ... ... сот іс бойынша
жинақтаған ... ... ... Кінә екі түрлі болады:
қасақаналық және абайсыздық. Тікелей немесе жанама ... ... ... ... немесе немқұрайлықпен жасалған әрекет
абайсызда жасалған қылмыс деп ... ... жеке ... ... ... ... ... мен бостандықтарын, қоғамды және ... ... ... қорғауға бағытталған қоғамдық ... ... ... үш түрлі жолмен ... ... ... құқық нормасы арқылы ... ... ... болып табылады. Бұл қатынас ... ... ... ... адам мен мемлекет арасында
пайда ... ... ... ... ... жазамен қортып ,
тыйым салынған іс - ... ... ... ... реттеледі.
Үшіншіден, қылмыстық құқық қылмыстық құқықтың нормасы арқылы
азаматтарға ... ... ... ... ... одан
қорғануына байланысты қатынастарын ретке ... ... заң ... ...... қоршаған ортаға,
қоғамға, белгілі бір мөлшерде қауіп әкеледі. Ал, ... ... ... үшін ... ... құбылыс.Жасалған қылмыс үшін ең ... ... ... ... ... ... кез ... топтың адамдарынан: қарттар мен жастар, ер мен әйел, сау ... ... мен бай, ... ... тағы ... ... ... – қоғам үшін қауіпті заң бұзушылықтың өрескел көрінісі,
ол заң тыйым ... ... ... әрекетті немесе әрекетсіз
өрескел қылықтар. Қылмыс алуан түрлі болып ... ... ... ... жағдайына қарай онша
ауыр емес қылмыс, орташа ... ауыр және ... ауыр ... ... бөлінеді. Онша ауыр емес қылмыс үшін жаза - 5жыл және ... ... ... Ауыр қылмыстың жазасы- 12жылға дейін мерзім. Ал
ерекше ауыр ... ...... ... ... ... өлім
жазасы. Қылмыс адамның ... ... ар- ... мен ... ... ... ... зиян келтіреді. Қылмыс мемлекетке ... ... ...... ... ... ... да қылмыс
жасауы мүмкін. Кейбір адамдар қылмыс жасаумен маман ... ... ... ... ... ... ... Мұндай
қылмыстарды істейтін қылмыскерді біздің ... ... ... ... ... (жырынды, баукеспе) дейді.
Қылмыстық әрекеттердің себептері жөнінде ... ... ... ... ... ... Марксистер мұндай
қылмыстың тегін қанаушы қоғамнан ... оны жеке ... ... ... қанаушы тапты жойғанан кейін
байлардың ... ... да ... ... ... ... біткеннің бәрі дерлік қоғамнан түбірімен жойылады ... ... ... ... социалистікқоғам құрылды, бірақ
қылмыс азаймады. Керісінше, кісі ... ... ... ... ... алуан түрлері молайып, жеке ... ... ... қол ... қауіпті қылмыстар кең етек ... ... ... жеке ... қанаушылықпен
байланыстыру дұрыс болмайды.
Қазірдің өзінде ... ... ... ... ... ... ... мемлекет деп ... ... орай ... ... отыр, тіпті көбейіп кету ... ... ... заң тым ... деп ... ... басынан не кешпеді, жеңіл жазалау да, ... ... ... жағып жіберу де- бәрі де олды. Бұлардың барлығы да қылмыс ... ... ... әлде қылмыс дегеніміз мүлдем жойылмайтын,
адамзат қоғамы өмір ... ... бола ... ... па? ... мұндай ғылыми теория да жоқ емес.
Қылмыс өзінің ... ... ... яғни ... ... ғана тән белгілері бар. Қылмыс – заң жүзінде танылған, ... іс - ... ... ... адам ... денсаулығы мен
қадір – қасиетінің өзгеше қымбаттығынан, мемлекет ... ... ... ... ... ... ... дәрежеде жеке бір
адамға қарсы жасалады. ... өзі жеке ... ... бір ... ... жасалған қылмыс қоғамға да қарсы жасалған
қастандық қылмыс ... ... ... жеке бір ... ... отырып, қылмыскер сонымен бірге қоғамға, мемлекетке,
оның құққтық негіздеріне де өзінің ... ... ... ... құрамдары – бұл қылмыстың обьективтік жақтарынан құралатын
белгілерінің ... ... ... төрт ... ... : ... обьектісі; 2) қылмыстың обьективтік жағы; 3) ... ; 4) ... ... ... ... ... - қылмыскердің қиянат жасайтын және ... ... Олар ... болуы мүмкін : ... ... ... ... адам және оның ... ... ... тәртіп, сот төрелігі, әскери ... ... ... жағы – ол ... ... ... ... қылмыскердің қоғамға қауіпті әрекеті немесе әрекетсіздігі;
- әрекет пен ... ... ... ... ... ... пен әректсіздік және қоғамға ... ... ... байланыс.
3. Қылмыстың субьектісі – ол ... ... ... есі
дұрыс және 16 жасқа толған адам. ... ауыр ... үшін ... зорлау, адам ұрлау , кісі ... ... ... алу , ... ... ... адам 14 ... тартылады.
4. Қылмыстың субьективтік жағы – бұл адмның қоғамға істеген
қауіпті іс - ... ... ... және ... ... ... ... қатынасы. Қылмыстың ... ... ... ... ... субьективтік жақ қылмыстың
ішкі мәнін, мазмұнын білдіреді.Қылмыстың субьективтік жағының ... ... ... кінә, қылмыстық ниет, мақсат құрайды.
Осы ... ... ... ... яғни ... қауіпті іс
-әрекет жасаған адамның жан – ... орын ... ... оның санасы мен еркінің ... ... ... - бұл адамның өзінің қасақаналықпен ... ... ... ... іс - ... және оның ... зиянды
зардабына деген көзқарастарының жиынтығының көрсеткіші.
Істеген ... ... үшін ... ... - ... ... ... кінәлілігі туралы тұжырымды сот іс
бойынша ... ... ... анықтайды. Кінә екі түрлі
болады : қасақаналық және ... ... ... ... жасалған әрекет – қасақана, менмендікпен немесе немқұрайлықпен
жасалған әрекет ... ... ... деп ... ниет деп ... бір ... мен
мүдделердің іштей түрткі болуына ... ... ... ала ... ... ... қылмыс істеуге бел бууына , ... ... деп ... ... ... ... болашақта белгілі
бір нәтижеге жетуін айтамыз.
Әрбір азаматтың конституциялық ...... ... ... келтірілген зиянан қорғау. Осы міндетті жүзеге асыруда
жеке адамға, қоғамға , мемлекетке ... ... іс - ... кезінде тиюдың , тойтарудың маңызы ерекше. Қоғамға ... іс ... ... , оның ... ... сол қауіпті
төндірген адамға материялдық , ... және ... да ... ... . ... әректтер формальдық ... ... ... жатуы мүмкін.
Қылмыс әдейі, қасақана, немесе байқаусызда ... ... ... ... ... не ... түрде болады. Адам өз
әрекетінің немесе әрекетсіздігінің қоғамға қауіпті ... біле ... ... ... ... бұл ... ... түрде, әдейі жасалған
қылмыс болып саналады. ... Б ішіп ... ... өзен жағасында
демалып жатқандарға тиіседі, бұзқылық ... В. –ны ... ... ал В. суда ... ... суға кетеді деп ... ... ... ... қылмыстар әдейі, қасақана жасалады. Мысалы, мұндай
қылмысқа ұрлық жжасау, бұзақылық тағы ... ... ... ақ ... ... оқыстан да жасалады. Артындағы зардабын біле тұрып,
жасалатын қылмыстар да ... ... ... ... ... ...... ойламағандықтан да туындайды. Оның үстіне жайбарақаттық,
селқостық , өз тағдырына да, ... ... да ... ... ... демалып, сапар шегіп жүрген ... ... ... өзі жаққан отты сөндірмей кете ... ... ... ... сөндіреді деп есептейді. Артынан іле –
шала аса ... өрт бұрқ ете ... ... ... ... ... ортаға қалай
болса солай, мән бермей қараушылықтан да ... ... ... ... ... да ... мүмкін. Қалай десек те өз ісінің басқаға
зардабын тигізбеуді ойлау әркімнің ... ... ... ... ... ... ... жасайтын адам психикалық
жағынан сау ... Өз ... өзі есеп бере ... ... ... - ... ... зардабын ойлай алмайтын адам қылмыскер ... ... ... Егер адам ... жасау кезінде оның ... ... өзін - өзі ... тұра алмаса, ... ... ... ... болса, немесе жалпы кем ... ... адам ... ... ... ... Сот ... де мәжбүр ете ... Егер адам мас ... ... онда ол ... босатылмайды. Мас болу дегеніміздің
өзі - арақ, есірткі және де ... ... ... ... тағы бір түрі – заң ... деп танитын
әрекеттілік немесе әрекетсіздік. Әрекет ...... ... ... ... ашық ... қарсы шабуыл жасау, белсенді
жағымсыз мінез – ... Егер адам мұны өз ... ... ол ... табылады. Қылмыстың көпшілігі белсенді әрекеттен ... ... ... міне, осы жолмен жасалады. ... ... ... көре ... оны ... үшін шара қолданбайды.
Дәрігер ешбір ... ... ауыр ... қарап, оған дер
кезінде ... ... бас ... Автомобиль жүргізуші жәбір
көріп, не зардап ... ... ... ... ... ... көмек
жасамаса, бұл да қылмыс болып есептеледі.
Қылмыстық құқық заң шығарушы ... ... ... ... ... жауаптылық негізі, жаза ... ... ... мен ... ... ақ ... және ... босатуды белгілейтін заңдылық нормалардың
жиынтығы болып табылады.
Қылмыс пен жаза ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықтың негізгі және одан босату, қылмыс
құрамының ... ... ... ... және ... іс - әрекеттің қоғамға ... ... мән – ... түсініктер, сондай – ақ қылмыс істеу ... ... ... ... ... ... ... және жүйелері, жаза
тағайындаудың немесе қылмыстық ... және ... ... осы ... ... ... бөлімде нақты қылмыс ... және ... ... ... жаза ... ... ... салалары сияты қылмыстық құқықтың да негізгі
заңдылық базасы - ... ... ... болып
табылады. Қылмыстық құқықтың ережелері мен ... ... ... ... ... ... атап ... Соттың нормативті қаулыларында, айтқанда Жоғары ... ... 1997 ... 16 ... ... ... және тағы басқа нормативтік кесімдерде ... жаза ... ... ... бірі ... және ол ... ... қарсы күрес ... бірі ... ... - ... ... бойынша тағайындалатын мемлекеттік
мәжбүрлеу шарасы. Жаза ... ... ... деп ... ... және ... ... мен бостандықтарынан айыр немесе
оларды шектеу болып табылады.
Қылмыстық заңның ... ... ... үшін ... болып
табылатын жекелеген жазалардықолданудың шарты, шегі және ... . ... өзі ... ... ... қарсы күрес
саласында біркелкі жазалау қызметін ... ... ... ... түрлері :
1) Айыппұл салу
2) Құқықтан айыру
3) ... ... ... ... түзету жұмысы
5) Бас бостандығынан шектеу
6) Тұтқындау
7) Әскери тәртіп бөлімінде ұстау
8) Бас ... ... Өлім ... ... ... ... ... құқықтың міндеттері
Қылмыстық кодекстің 2-бабына сәйкес қылмыстық зандардың міндеттері
болып:
1. Адам мен ... ... ... мен ... ... ... құқықтары мен занды мүдделерін, қоғамдық тәртіппен
қауіпсіздікті, қоршаған ортаны, Қазақстан ... ... мен ... ... ... мен ... ... қорғалатын
мүдделерін қылмыстық ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қылмыстардың алдын алу болып
табылады.
2. Бұл міндеттерді жүзеге асыру үшін осы ... ... ... ... жеке адам, қоғам немесе мемлекет үшін қауіпті қандай
әрекеттер қылмыс ... ... ... ... ... үшін ... өзге де ... құқықтық ықпал ету шаралары белгіленеді делінген.
Жаңа Қылмыстық кодексте қоғамның саяси, экономикалық және ... орын ... ... өзгерістер еске алынған. Яғни, азаматтардың
жеке басы, олардың құқықтары мен ... ... ... ... ... ... Қылмыстық-құқылық қорғау объектісінің қатарына
қоғамдық тәртіп пен ... ... ... ... ... ... мен ... тұтастығын, қоғам мен мемлекеттің
заңмен қорғалатын мүдделерін қылмыстық қол сұғушылықтан қорғау, бейбітшілік
пен ... ... ... ... ету ... ... қылмыстық құқықтың негізгі міндеті қылмыстық құқықтық ... ... ... осы ... ... ... ... пәрменді күрес жүргізу болып табылады. Қылмыстық ... ... ... ... үшін Қылмыстық кодекс қылмыстық
жауаптылықтың негізін белгілейді. ... ... ... ... ... істеген адам осы заңда белгіленген ... ғана ... Ол үшін ... заң жеке ... ... ... мемлекет үшін
қандай қауіпті іс-әрекеттер қылмыс ... ... ... және ... түрде істегендерге жазалар мен өзгеде қылмыстық-құқылық ықпал ету
шараларын белгілейді. Жаңа ... ... ... ... ... ... ... алына отырып, қоғамға онша қауіпті емес ... ... ... ... оқшауламайтын жаза түрлерін (түзеу
жұмысы, шартты жаза, ... ... шын ... өкінуіне немесе
тараптардың келісімге келуіне байланысты қылмыстық ... ... кең жол ... ... ізгілік қағидалар қылмыспен күресуге
пәрменді әрі тиімді жағдай туғызады.
Қылмыстық кұқықтың міндеттері қылмыстылықтың жағдайы мен ... ... ... Ұзақ жылдар бойы орын алған әміршілдік-әкімшілік,
тоталитарлық жүйе, жеке адамға табыну, тоқырау және ... құру ... өрши ... ... экономикаға көшудің қиын процестері,
экономикалық ... ... ... ... ... өмір сүру
деңгейінің қиындауы, өтпелі кезеңге байланысты қоғамдағы орын алып отырған
жұмыссыздық, жоқшылық, құқық қорғау, құқық қолдану ... да ... ... ... ... және ... ... өсу қарқыны
үдеді. Бұрын жұртқа беймәлім ұйымдасқан, кәсіптік, банк ... кең ... ... ... қылмыстылық құрылымында тұрақты ұйымдасқан
қылмысты құрылымдар жетекші роль ... ... топ пен ... істеген ауыр қылмыстарының саны өсе түсуде. Кісіні қасақана
өлтіру, денеге ауыр жарақат түсіру, ... ... ... ... ... ... ... талан-таражға салу, бандитизм, контрабанда
сияқты қылмыстардың саны арта ... ... ... мемлекет тарапынан жүзеге асырылып жатқан
кең көлемдегі саяси, экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға кең жол ашылу,
өндірістің құлдырауын тоқтатып, еңбекті дұрыс ұйымдастыру, оның ... ... жою, ... мүшелерінің өмір сүру қажеттілігін тиісті
деңгейге ... ... ... ... ... сай іске ... алға ... осы саладағы міндеттерін жүзеге асыруына кепілдік
берді.
Қылмыстық заңның басты міндеттерінің бірі — қылмыстан сақтандыру болып
табылады. ... ... ... және ... сақтандыру функцияларын жүзеге
асырады. Жалпы сақтандыру қылмыстық заң арқылы кез келген қылмысты істеуге
тыиым салу, ... ... ... ... әділ жаза ... ... ... асырылады. Арнаулы сақтандыру қылмыстық заң тыйым
салған әрекет ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық
нормалар арқылы белгіленген тиісті ықпал ету шараларын қолдану ретімен ... ... ... ... ... да тән. Қажетті
қылмыстық заңдардың болуы, оның іс жүзінде әділ қолданылуы, ... ... мен ... қорғалуы, қылмыс істеген ... ... ... ... ... заңды құрметтеуге
тәрбиелейді және олардың ... ... ... ... ... тән тағы бір ... бар. Ол – көтермелеу функциясы.
Мұндай функция азаматтардың қылмысқа қарсы күрес ... ... ... ... ... ... мүддесін, өзінің немесе
басқаның мүддесін қорғауға, мысалы, қажетті қорғану, мәжбүрлі ... пара ... ... осы жайында шын жүректен ерікті түрде
мәлімдемесі болса, олар қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... функциясының нақты қолданылатындығын көрсетеді.
Қылмыстық заң, ... ... ... жүзеге асырудың да құралы
болып табылады. Қылмыстық саясат әлеуметтік ... бір ... ... ...... заңдарды қолданудың міндеттерін, қылмыстан
сақтандырудың тиімді жолдарын табу, қылмыспен күресуде заңдылық ... ... Ауыр ... ... қолданылуға жататын қылмыстық
құқыктық шараларды жетілдіру, ал керісінше ... онша ... ... ... ... ... ... жататын шараларды
белгілеу болып табылады.
Қылмыстың тез және толық көлемде ашылуы және қылмыстылардың қылмыстық
жауапкершілікке тартылуы — бүл әділ сот ... мен ... ізге ... және ... ... ... нәтижесі. Және бұл нәтиже қылмыстық
іс жүргізу және қылмыстық зандардың толығымен және ... ... ... даусыз. Процессуалдық нормалар дәләлдемелерді ... ... ... ... қана ... оны ... істі ... негізін шешеді. Қылмыстық іс жүргізу зандарды жүзеге
асыру кезіндегі талаптарға ... ... ... істі ... шешу үшін ... мәні бойынша қарайтын бірінші инстанция ... ... ... ... зор. ... ... Конституциясына сәйкес,
ондағы 75-баптың көрсетуі ... - сот ... тек ... ... Ешкімді де ешқандай жағдайда сот үкімі шыққанға шейін айыпты деп
тануға болмайды. Бүл қылмыстық процестегі кінәсіздік ... ... ... табылады. Зандарға сәйкес, қылмыстыларды жазаға тартып,
оларды айыпты деп ... ... ... ... ... деп ... онда сот
бүл көрсетілген әрекеттерді жүзеге асыру үшін зандардың ... ... сот ... ... ... осы басты сот талқылауы ... ... ... ... сот ... - бүл екі ... мәселені
шешеді. Біріншісі - қылмысты жасаған адамның ... ал ... ... деп ... ... ... жауапкершілікке тарту немесе тартпау
мәселелері.
Басты сот талқылауы мен қылмыстық процестіңкелесі кезендері қылмыстық
іс ... зор ... ие. ... ... сот талқылауында шешілуге тиісті
жоғарыда аталган екі мәселені қалган қылмыстық процестің ... ... Сол ... ... сот талқылауы - қылмыстық процестің маңызды
стадиясы болыып ... Бұл ... сот ... істі ... отырып және
сотта қылмыстық іс жүргізудің талаптарын орындай отырып, әрбір жасаған
қыылмыстың қоғамга ... ... орай оған әділ жаза ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі міндетті.
Сонымен бірге сотқа азаматтардың қүқықтары мен бостандықгарының заңсыз
шектелуінен және азаматтың негізсіз айыпталуы немесе ... ... қоса ... ... ... сот ... ... дұрыс
жиналуы, жиналған дәлелдемелерді жан-жакты, толық, объективті зерттеуі
үшін, сонымен қатар ... ... әділ үкім ... үшін ... ... пәні ... ... да объективті шындыкты анықгау тұрады.
Объективті ... ... бұл ... ... деп ... ... ... қатысы барлығын немесе ... ... ... емес екендігін
анықгаудан түрады. Объективті шындықты дұрыс анықтамау — бұл сот қателігі
болып ... Және бұл ... ... ... ... аңгару
қиын емес. Алдын-ала ... ... ... үшін ... ... деген сенімді қалыптастырады. Немесе бұл ыктималдық деп ... Бұл — ... ... А.Л. ... пікірі. Ол осы
ыктималдық істі сотта мәні бойынша қарауға негіз болады немесемүмкіндік
береді деп ... Ал сот ... ... ... ... нақты айыбының бар екенін немесе жоқ екенін анықтайды.
Ал МА.Чельцов-Бабутов былай деп ... ... ... ... ... ... Ол тек жиналған айыптаулардың
сотқа баруға жеткілікті ... ... ғана ... Бұл ... пікір білдіргендер де бар. Мысалы, И.Д.Перлов: "Бұл көрсетімдердің
теориялық және практикалық тұрғыдан ... ... және ... ... ... бір ... атап көрсетті." Бұл мақсат -
қылмысты ашу және қылмыскерді дәл ... ол ... ... ... істі ... байланысты болды. Бұл жерде сөз алдын-ала
терғеу және прокуротура орғандары туралы ... ... ... және ... ... ... ... шешім қабылдай
алмайтындығын айтып, олар алдын-ала ... ... айта ... ... ... ... түпкі мазмүнда ерекше нық сенім жатуы тиіс ... ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге шындық
(яғни ізделіп отырған) судья, ... ... ... ... ... және бір-ақ шындық өмір сүру керек деп көрсетті. Алдын-ала
тергеу органдарының және судьяның қорытындыларының арасындағы ... ... ... ... ... ... ... қайта процестің
әрбір стадиясындагы анықгалған шындықтан ... ... ... ... ... - бұл тергеуші мен соттың қылмыстың болған
жағдайларына байланысты жасалған ... ... ... ... ... объективті шындық толығымен
немесе белгілі бір бөлігі — бұл қылмыстық процестіқ ... ... ... ... ... дүрыс танудың нәтижесі. Шындықты
анықтау әрбір қылмыстық іс бойынша теқ ... қана ... ... ... ... ... ... қылмыс ізге түсу органдары мен
соттың орындауы міндетті жағдай болып есептеледі.
Осыған байланысты қылмыстық процестің ... ... ... ... ... ... үйлесімді қарым-қатынас көрініс табады. ... сот ... ... ... ... ... ... неге қол жеткізілді және сотқа дейінгі іс жүргізу
және бірінші инстанция сотында ... ... ... ... дүрыстыгы болып табылады. Қылмыстық істің қозғалуы бүл
қылмыстық процестің ... ... ... және ... осы ... сәйкес келуімен тығыз байланысты.
Қылмыстық процестің стадиялары болып: а) ... істі ... ... ... в) басты сот талқылауын ... г) ... ... д) аппеляциялық және кассациялық тәртіпте занды күшіне енбеген
сот шешімдері мен үкімдерін қарау және сот ... ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізу зандары тағы екі стадияны қөрсетеді.
Біріншісі — ... ... ...... ... мән-жайлар бойынша
іс қарау. Сот тергеуі — басты сот талқылауының орталық және ... ... ... және қылмыстық процестің басқа стадияларымен белгілі бір
байланыста болады.
К.Бегалиевтің ... ... ... яғни, алдын-ала тергеу деп
айтылуына байланысты, бүл тергеудің қорытындылары түпқілікті сипатқа ... ... ... жасаған адамды қылмыскер деп шыққан сот үкімі арқылы
гана тани аламыз." ... ... сот ... мен ... ... мыынадан көрінеді: шындық анықталса, алдын-ала тергеуде онда сөз
жоқ сот тергеуінде бүл ... өз ... ... ... ... ... ... қараудың қорытындылары — бүл ... ... ... өлшем болатын фактор деп көрсеткен жөн.
Алдын-ала тергеу — бүл сот ... ... ... ... процессуалдық түрде бекітуге бағытталган. Ал ... ... ... ... кезінде жиналган материалдар
зерттеліп, ... ... ... ... ... ... үкім ... мүмківдігін алдын-ала тергеу кезінде ... ... ... ... етеді. Бұл жерде тікелейлік ... ... ... Бұл ...... дәлелдеменің сот үкімінің негізіне
салынбайтыңдығы деген ... ... сот ... ... мен ... ... жеткіліктілік, шындыққа сай келмеушілік көзқарастары
түрғысынан бағаланады. Сот тергеуіндегі дәледдемелерді зерттеу — бүл ... ... ... ... бүл ... ... тергеу. Бұл сот тергеуі басынан
аяғына дейін мүлде жаңа ... ... ... ... мен сот тергеуінің ара-қатынасының ерекшелігн
байқататын мынау: Сот тергеуі тек ... ... ... ... Сот тергеуінің шегі неғүрлым үлкен. Яғни, сот мүлде алдын-ала
тергеудің пәні ... ... ... ... оны іске ... Және сол ... сот тергеуі алдын-ала тергеудің кемшілігін
толтырады. Және ... етіп ... жаңа ҚІЖК ... тергеудің кемшілігін
сот тергеуі арқылы жоюға қүқық пен мүмкіндік береді. Осыган байланысты заң
шығарушы сот ... ... ... және ... сот әрекеттерін
жүргізуге мүмкіндік берді (танытуға корсету, куәландыру, эксперимент
жүргізу, ... ... ... алу, ... ... кезіндегі кемшіліктерді жоюға бағытталган шара
ретінде ҚР ҚІЖК-нің 343-бабының 4-бөлігіндегі ережені ... ... ... ... "Сот тараптардың бастамасымен шақырылган куәні, маманды,
егер осы тарап осыылардан ... ... ... онда бүл ... қүқылы емес".
Бір жағынан Караганда, алдын-ала тергеудегі істелінген жүмысты, оның
маңызын сот тергеуінде багалау мүмкін емес.
И.Д.Перлов: "қылмыстық істі ... ... ...... ... сот ... сапасын аныктайды. Сот тергеуіндегі
дәлелдемелерді толық, жан-жақгы аныктауды қамтамасыз ету, егер ... мен ... ... ... жинау мен багалау, бекіту
жүмыстары заң тарапынан сәйкес болмаса қиын,-" ... Және ... ... ... сот ... ... ... деп көрсетті. Және
басты сот ... ... ... өте ... сот ... ... Бүл стадияда басты сот талқылауының шегі ... ... ... айып ... ғана, сот зерттеу жүргізуге кұқылы. Енді
басты сот талқылауын тағайындау стадиясы бақылаушы ... ие ... ... ... ... сот талқылауын тағайындауға немесе өткізуге
мүмкіндік беретін жағдайлар анықгалады.
Бір ... ... сот ... ... ... өзгертуге егер ... ... ... және ... қорламаса ғана жол
беріледі. Ал бұл айыптауды өзғертуге прокурор ғана құқылы. Процестің бұл
стадиясында сот герғеуі үшін ... ... мен ... ... ... заңсыз алынған дәлелдеменің күшін жою сиякты алдын-ала
терғеу кезіндеғі кемшіліктерді ... ... ... ... ... ... ету және ... қуәлерді шақыыру мәселелері егер бұлар
іс үшін маңызды болса, қанағаттандыруға жатады. Барлық қөрсетілген өтініш
пен ... ... сот ... пәні болуы мүмқін. Бір жағынан алдын-ала
тындауға мүмкіндік беру біріншіден, басты сот талқылауының өтуі кезінде
уақыт ... ... ... өтініштер мен арыздар сот терғеуінде
қалай зерттелетіні белғіленеді және ... ... ... бұл өз ... іс ... шындықты анықтауды қамтамасыз етеді.
Осы сипатына байланысты басты сот талқылауын тағайындау сатысы — бұл ... ... ... ... болып табылады және сот тергеуінде іс
бойынша жағдайды толық, жан-жақты, ... ... үшін ... ... Сот ... ... процестің сатыларымен ғана емес,
басты сот талқылауы және басты сот талқылауын тағайындау сатыларымен ... ... ... құқық ғылымы
Қазақстан Республикасының қылмыстық ғылымы да ... ... ... ... ... зор, ... ... атқарады. Қылмыстық
ғылымның негізгі зерттеу объектісі қылмыстық заң және оның құқық қолдану
органдары тәжірибесінде ... ... жаза ... ... ... ғылыми негіздерін белгілеп беру болып табылады.
Осы күрделі мәселелерді зерттеуде қылмыстық құқық ғылымы қылмыстылықпен
қүрес ... ... ... ... ... ... сот ... сот психиатриясы және ... ... ... ... ... Осы ... ... ортақ міндеті
қылмыстылықпен күрес ... ... оны ... одан
сақтандырудьщ жолдарын, әдістерін және тәсілдерін зерттеу болып табылады.
Аталған ғылым салалары осы міндеттерді жүзеге ... ... ... ... ... Қылмыстық құқық ғылымы қылмыстық заңдарды, ... мен ... ... қылмыс құрамдарын, яғни қылмыстық-
құқықтық нормаларын зерттейді.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... ғылымының тарихын, даму кезеңдерін, шет ... ... ... ... терең талдайды. Дамыған, өркениетті елдердің
қылмыстық заңдарының ғылыми жетістіктерінің ... ... ... ... ... да қылмыстық құқық ғылымы болып табылады.
Қылмыстық құқық ... ... ... шарты — оның құқық ... ... ... ... ... ... ... тергеу, прокуратура, сот органдарының қылмыстық-құқықтық
нормаларды ... ... ... ... сондай
қорытындыларды іріктеуге ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Осы салада еңбек ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстар енгізу, Республика Жоғарғы ... ... және ... ... ... қатысу арқылы
да құқық қолдану органдарыжұмысымен тікелей байланысты болады. ... ... ... ... ... ... ... қолданылып
жүрген заңдарға жүйелі талдау жасап, оның пәрменділігін. ... ... ... оның ... жекелеген қылмыстық
құқықтық нормаларын жетілдіруге бағытталған ұсыныстарды жасау, ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
құбылыстарды дер кезінде анықтап отыру; ... ... ... ... ... кеңінен араласып, олардың заңды қолдану,
қылмысты ... ... ... ... ... белсенді қатысу;
шет мемлекеттердің қылмыстық заңдарының және олардың іс жүзінде қолданылу
әдістерін, ... жеке ... ... экономиканы, тұтынушыларды
қылмыстық құқықтық қол сұғушылықтан қорғау саласындағы үздік ... ... оның ... ... Қазақстан мемлекетінің қылмыстық
заңдарын дайындағанда еске алу, ... ... ... мақсатына сәйкес
келетін тиісті қылмыстық заңдарды әзірлеудің, қылмыстық құқықты дамытудың
жолдарын айқындайтын ғылыми болжамдар жасау ... ... ... жағы қоғамға қауіпті қол сұғушылықтың сыртқы
көрінісі болып танылады. Қылмыстың ... жағы ... ... бұл ... ... ... ... немесе әрекетсіздік),
қоғамға қауіпті зардап ... ... ... ... ... ... ... арасындағы себепті байланыс, орны, уақыты,
тәсілі, ... және ... ... ... ... ... ... істеп тұрған қылмыстық заңы қылмыс деп
қылмыстық-құқықтық нормаларды бұзатын қоғамға қауіпті іс-әрекетті ... 3,9 ... ... жағы ... ... ... байланысты. Тек
қана обьективтік жақты анықтау негізінде ғана қылмыстық ... ... ... ... ... ... және ... жайында
айтуымызға болады.Сол немесе басқа да құрамдағы обьективтік жақтың ... ... ... ... ... ... Ерекше бөлімі баптарындағы диспозицияларда заңшығарушы міндетті
түрде ... ... ... ... ... ... ҚК-тің 96-
бабы адам өлтіруді құқыққа қайшы қасақана кісі өлтіру ... ... ... мынадай қорытынды жасауға болады, қоғамға қауіпті ... ... ... ... ) ... ... ... қылмыс
құрамдары үшін міндетті белгі болып танылады. Сонымен ... ... ... ... ... да ... көрсетіледі. Бұл белгілер
сондықтан да әр қылмыс құрамы үшін ... ... олар ... немесе
факультативті деп аталады. Мысалы, зорлау қылмыс құрамы ретінде (ҚК-тің ... ... ... орны ... және бұл қылмыс қай жерде
жасалғандығына қарамастан қылмыстьық жауаптылық туындайды.
Кейде ... ... ... анықтау үшін заңшығарушы нақты
қылмыс жасаудың тәсіліне жүгінеді.Нақтыраұқ айтқанда, 6 ... ... ... ... нысанын анықтау барысында мүлік алынатын тәсілін
көрсетеді. Мысалы, ұрлық жасырын жасалады тонау - ашық, ...... ... ... ... ... жағдайлардыа жекелеген құрамдарда заңшығарушы қылмыс жасаудың
құралын және қаруын көрсетеді. Мысалы, ҚК-тің ... «су ... ... ... ... ... қауіпті деп танылады, егер ол қылмыстық ... ... ... ... зиян ... қаупін туындатса.Қоғамға
қауіпті іс-әрекетпен келтірілген ... ... ... ... ... ... зардап » деген ұғымды ... ... ... ... ... ... ... байланысты анықтау үшін
қылмыстық құқық себепті байланыс ұғымын кеңінен қолданады.
Осы екі ... де ... ... ... қылмыстың обьективтік жағы заңда көзделінген қоғамға қауіпті
іс-әрекеттердің ішкі нысанын сипаттайды және қылмыстық-құқықтық ... қол ... ... ... ... ... ... кезімізде ҚК-тің 3-
бабына қайрылуымыз қажет, онда қылмыстық жауаптылық негіздері жайлы
айтылады.
Қылмыстық жауаптылықтың бірден бір негізі ... ... ... ... бар ... ... ... Тиісінше обьективтік жағының
құрамының элементтерінің болуы қылмыстық жауаптылықты жоққа шығарады.
Қылмыстың обьективтік жағы қылмыстарды дұрыс саралау үшін ... ... ... , ... ... тұрған Қазақстан Республикасының қылмыстық
заңнамасы бөтен мүлікті ұрлауды талан-таражға салу ... ... ... ... ... 175-179 ... ... осы
қылмыстар (ұрлық, тонау, қарақшылық, алаяқтық, иеленіп алу, ысырап ... бір ... қол ... ... әр ... ... ... обьективтік жақты дұрыс анықтай отырып саалауға
да болады- мүлікті алу тәсіліне байланысты (ұрлық- ... алу, ... ... ... да салдарлардың туындауына байланысты обьективті жақ
шеңберінде ... зиян ... ... ... ... ... ... тиісті.(ҚК-тің 103, 104, 105-баптары).
Қоғамға қауіпті жасалынған іс-әрекеттің істелу тәсілін біле отыра қол
сұғушылықтың мүмкіндікті ... және кінә ... ... ... бөтен мүлікті ұрлау мақсатымен шабуыл жасау (ҚК-тің 179 бабы ... Осы ... ... ... отыра мынадай қорытынды
жасауға болады, тұлғағ қол сұғушылық орын алды ма т.б
Обьективтік жақтың белгілерінің көмегімен тек қана бір ... ... ғана ... ... ... іс-әрекетті әкімшілік
құқықбұзушылықтан да ажырата кетеміз.ҚК-тің ... ... ... және ... ... ... үшін ... көздейді.
Қылмыстың аалған құрамы осыған ұқсас әкімшілік құқықбұзушылықтан мынадай
белгісі бойынша ажыратылады: келтірілгн зиянның ... ... ... Немесе лауазымды өкілеттіктерін теріс ... ... ... бірінші бөлігі) тәртіптік теріс қылықтан мынадай белгісі бойынша
ажыратылады қоғамға қауіпті зардап ... ... ... Егер ... теріс пайдалану барысында заңмен қорғалған азаматтардың,
ұйымдардың, қоғамның немесе мемлекеттің мүддесіне елеулі зиян ... ... ... ... ... ... Егер аз ... келтірілсе
онда тәртіптік жауаптылық туындайды. Е
Әрекет-бұл белсенді ... ... ... қылмыстардың
көпшілігі тек қана әрекет жолымен жүзеге асырылады.Қылмыстық мінез-құлықтың
нақты ... әр ... ... нысандарының ерекшеліктері
көптеген жағдайларда тиісті қылмыс құрамының обьективтік жағының қажетті
шарты болып танылады.ҚК-те көзделген ... ... ... ең ... ... мінез-құлық дәрежесіне байланысты ерекшеленеді.
Мәселен, заң бөтен мүлікті ұрлаудың жасау тәсіліне байланысты ... ... ... ... мүлікті жасырын ұрлау, тонау бөтен
мүлікті ашық ұрлау- , ... ... ... ... ... және
денсаулыққа қауіпті зорлықпен ұштасқан шабуыл жасау, ... – за ... ... ... жасау жолымен бөтен мүлікті иелену немесе қиянат
жасау.
Адамның іс-әрекеті оның еркініңкөрінісі ... ... ... ... бір ... жетуге саналы түрде бағытталуы қажет.Іс-әрекетті
еріктілік мінез-құлқы ретінде сипаттау тұлғаның кінәсінің ... ... ... Кінә ... ... оның ... ... зардаптарын көре білуі арқылы белгілі бір жасалынған іс-
әрекеттерді білдіреді және олар сол ... ... да ... ... құрайды.
Осыған байланысты адамның іс-әрекетіне оның ... ... ... заң ... құрамын тікелей жасалынған әрекет ... ... бір ... ... туындауына байланысты осылардың
арасындағы ... ... ... ... деп ... обьективтік белгілеріне жататын әрекет
(әрекетсіздікпен) байланысты ... ... ... түсінеміз.
Әр қылмыстық әрекет (әрекетсіздік) қылмыстық заңмен қорғалған ... және ... ... қол ... ... та ... ... мемлекеттік мүдделерге келтірілген зардап материалды емес, өйткені
олар заттар әлеміне емес, адамдар арасындағы қатынасқа жатады. Сондықтан да
қылмыс ... ... ... ... ... зиян ... ... келтірілген зиянды нәтижеден ажырата білуіміз қажет.Егер мүдделерге
келтірілген зиян ... ... ... ... жатқызылса
қылмыс құрамының обьективтік жағының қасиетін көрсетеді.
Материалды деп аталатын қылмыстарды жасау барысында әрекет (әрекетсіздік)
пен туындаған зиянды ... ... ... ... ... ... ... мәселе туындайды. Себепті байланыс туралы мәсле
қылмыстық құқықтағы күрделі және ... ... ... ... ... ... ... мәселелерін шешу
философиялық обьективті ... ... де, ... және ... ... ... де шешіліп кетеді.
Субьектінің әрекет (әректсіздік) және келтірілген ... ... ... ... күмән туындайды.
Бірақ такөптеген күмәндер субьектімен келтірілген зардапиың арасындағы
мінез құлыққа тікелей әсер ... әр ... ... ... келеген қылмыс белгілі бір уақытта, белгілі бір жағдайда және ... ... ... ... ... ... ... уақыты,
орны, жағдайы және тәсілі сол немесе басқа да жасалынған іс--әрекеттің
дәрежесіне елеулі ... етуі ... ... ... ... зияндылығы дәрежесіне қауіп
келтіретін мән-жайлар ретінде соғыс уақыты жатқызылады.(ҚК-тің баптары).
Бірқатар жағдайларда қылмыс құрамының ... ... ... ... ... Мәселен, 385-бапта соғыс алаңында өлгендердің ... ... ... үшін ... қылмыстық жауаптылық
көзделінген.
Қылмыстың субьективтік жағы – бұл істелінген ... ... ... дегген психикалық қатынас. ҚР ... ... ... ... ... ... реттейтін ( 5 бап 19-
23-баптар) берілген.
Қылмыстың сыртқы жағын білдіретін ... ... ... жақ қылмыстың ішкі мәнін білдіреді.Сонымен ... ... және ... ... ... ... ... бір
өзара бірлікте. Сондықтан да субьективтік жақты зерттеу қылмыстың тиісті
құрамының обьективтік жағын талдау ... ... ... жүзеге асырылуы
қажет.
Субьективтік жаққа: кінә, ниет және мақсат жатқызылады. Қылмыстың
субьективтік ... ... ... ... ... қауіпті іс-әрекетке
қатысты психикалық қатынас танылады. Кінә кез келген қылмыстың міндетті
белгісі, бірақ та кінә ... ... кінә не ... ... ... ... ... бере алмауда. Аталаған мәселені анықтау барысында ниет және
мақсатты анықтау қажет, олар көп жағдайларда кінәден ажыратылады.
Барлық осы белгілер ... ішкі ... ... олар ... ... психикасында жүреді және істелінген іс-әрекетке ... ... және ... білдіреді.
Осы белгілердің әрқайсысының маңызы әртүрлі. Кінә- кез келген қылмыс
құрамының субьективтік жағының міндетті белгісі.Кінәсіз қылмыс ... ... ... ... ... та ... пен мақсат кінәге қарағанда бір құрамдар үшін міндетті, басқалары
үшін факультативті белгі ... ... ... ... ... ... қылмыстың субьективтік жағының белгісі бойынша қылмыстық іс-
әрекет қылмыстық емес іс-әрекеттен ажыратылады.
Мысалы, кінәсіз қоғамға ... ... ... ... ... танылмайды.
Оның іс-әрекетінде кінәнің болмауына байланысты тұлғаны ... ... ... ... ... және ... «объективті ендіру»,
деп аталады, қылмыстық ... ... ... бұзу ... танылады.
Екіншіден, субьективтік жақтың белгілері бойынша қылмыстардың ... ... ... ... жүргізіледі. Мысалы, адам өлтіру (ҚК-
тің 96-бабы) абайсызда адам өлтіру (ҚК-тің ... тек қана кінә ... ... кінә ... , ... ... ... анықтау
қылмыстың қоғамға қауіптілік дәрежесіне елеулі ықпал етеді, бұл ... ... ... және жаза мөлшеріне де әсер етеді.
Кінә нысанын анықтау , қасақаналықтың мазмұнын және ... білу ... ... ... елеулі маңызға ие.Аталған мән-жайға ҚР Жоғарғы
Соты нормативті қаулыларында бірнеше рет назар аударылды.
Кінә жасалынған ... ... ... нысандағы қасақаналық және
абайсыздықпен жасалынады.
Кінәнің міндетті алғышарты ретінде есі-дұрыстық танылады, яғни өзінің ... ... ... және ... жасай алмайтын адамды қылмыстық
жауаптылыққа тарутға болмайды.
Қылмыстың субьективтік жағын, кінә нысанын, қылмыс жасаудың ... ... ... қылмысты қылмыс еместен айыруға, ... ... ... жағы бойынша құрамдарды ажыратуға
мүмкіндік ... ... ... белгілері қылмыстық заңда әр түрлі
ашылады.
Бұл белгілер кейбір жағдайларда заңның мәтінінде тікелей көрсетіледі.
Мәселен, ... ... ... ауыр зиян ... ... ... көзделінген.ҚК-тің 314-бабында қызметтік ... ... ... ... ... және жеке мүдделілік
танылады.
Бірақ та қылмыстыңсубьективтік жағын сипаттайтын ... ... ... ... ... ... белгілер іс-әректтің обьективтік
белгілерінің көмегімен әртүрлі талқылау ... ... ... ... ... ... барысында заң бөтен мүлікті ... ... ... ... ... іс-әрекет тек қана қасақанылықпен
жасалынады.
Қылмыстың субьективтік ... ... ... ҚР ... Соты
Пленумының «Жазаны тағайындау барысында соттардың заңдылықты ... ... ... Онда ... қылмыстарды барлық мән-
жайлардың жиынтығын ескере отыра нақты ... ... ... ... және ... ... ... туындағын ауыр зардап,
қылмысқа қатысудағы әр ... ... және ... және ... ... ... кінә нысаны қылмыстық заңдарда кінәнің екі негізгі нысаны
қасақаналық және абайсыздық көзделінген.Сондай-ақ ол кінәнің екі нысанында
да көрініс ... ... ... деп ... ... абайсызда әрекет жасаған адам
танылады. Кінәнің әр нысаны түрлерге бөлінеді. Қасақалық ... ... де ... ... ... және ... көрініс табады. Кінә нысаны қылмыстық-құқықтық нормалардың
диспозициясында көрініс тапқан.
Кінәнің ... ... ... ... іс-әрекеттерді сипаттайды.
Мысалы: ұрлық, тонау, әйел зорлау және т.б заңда ... ... ... ... құрамына іс-әрекеттің арнайы ниеті ретінде енгізілген.
Кінә нысандары келесідей маңызға ... кінә ... ... ... қылмыстық емес іс-әрекеттен ажыратылады.
Екіншіден кінә нысандары жекелеген жағдайларда қылмыстық жауаптылықты
заңдылық даралау болып танылады. Денсаулыққа қасақана ауыр ... ... зиян ... ... ... ... қарағанда қатаң
жазаланады.
Үшіншіден, қасақаналық немесе абайсыздық түрі ... ... ... ... ... ол ... қатар жаза үшін қылмыстық
жауаптылықты даралауда маңызды критерий болып ... ... ... ауыр ... ... отыра жанам емес тікелей қасақаналықпен
жасалынды, ал қылмыстық менмендік, ... ... ... ... қауіпті.
Төртіншіден, кінә нысаны қоғамға қауіптіліктің сипаты және дәрежесі
қылмыстардың санаттарының негізінде анықталады. Ауыр немсе ауыр ... тек қана ... ... ... танылады.
Бесіншіден кінә нысаныны анықтау бас бостандығынан ... ... ... ықпал етеді.
Алтыншыдан кінәнің қасақаналық нысаны бірқатар мән-жайларға ... ... ... ... ... ... нысанымен жаслынған жағдайда,
қылмыстың ниеттері және мақсаттары міндетті түрде зерттелінуі қажет. Егер
қылмыс абайсызда жасалынса ... ... ... ... құқықтағы маңызды кінә ретінде кінәлілігінің болуы барысында
ғана жауаптылыққа тартылуы танылады.
Кінә - бұл жасалынған қоғамға ... ... және ... ... ... ... немесе абайсыздық нысанында көрініс тапқан
психикалық қатынас.Кінә әрқашанда қасақаналық немесе абайсыздық нысанында
көрініс табады.
Қылмыс ... кінә бұл ... ... ... ... тұжырымды іс бойынша жиналған ... ... сот ... ... біз тек қана ... ... көзделінген тұлғаға, қоғамға
немесе мемлекетке зиян келтірген немсе қауіп туғызған іс-әрекетті айтамыз.
Қылмыс ... ... ... ұғымдағы кінә де болмайды.
Кінә - бұл психологиялық ұғым ғана емес, әлеуметтік-құқықтық та ... ... ... ... көрінеді, тұлға өзінің іс-
әрекеттерінің ... ... ... және оны ... ... ... әлеуметтік-саяси мәні болса, осы іс-әрекеттердің әлеуметтік
маңыздылығын сезіне біледі.
Қылмыс ... ... ... ... психикалық қатынасы,
қылмыстық заңмен көзделінген іс-әрекеттің жасалынуына байланысты қылмысты
айтамыз. Сана (еріктілік сәт) және ерік ... сәт) ... ... нысанын құрайды. образуют содержание вины. Сонымен кінә екі ... ... және ... Инттелекуалды және еріктілік
сәттерінің өзара ... ... ... ... ... заңдарда кінәнің екі негізгі нысаны көзделінген - қасақаналық
және абайсыздық (ҚК-тің 20, ... Өз ... ... ... деп ... ... 22-бабы).
Қасақаналық және оның түрлері. Қасақаналық ... ... ... ... ... деп тікелей және жанама ниетпен жасалынған іс-
әрекетті танимыз» (ҚК-тің20 ... ... ... ... ... ... деп өзінің іс-әрекетінің қоғамға
қауіптілігін сезінген және көре білген, ... ... ... ... ... ... қасақаналықпен жасалынған қылмыс деп тұлғаның өзінің қоғамға
қауіптілігін сезіне білуі және ... ... ... уындауын
тілеуін айтамыз.
Өзінің іс-әрекетінің немесе әректсіздігінің қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... қасақаналықтың инттелектуалдық сәтін
құрайды.
Өзінің әрекетінің немесе әрекетсіздігінің қоғамға қауіптілігін көре
білуі қасақаналықтың қажетті элементін құрайды, оның ... ... жоққ ... ... ... ... ... қауіптілігін көре
білуі кінәлі оның фактілі жағын сезінеді, яғни қылмыстық заңмен ... ... зиян ... және зиян ... мүмкін.
Істелінген іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігін саналы түрде сезіне білу,
өмірлік тәжірибеге сәйкес шешіледі.
Жасалынған ... ... ... ... оның ... ... қажет.
Қасақаналық кінәні істелінген іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігін сезіну
үшін қажет, ол үшін ... ... ... қайшылығын сезіне білуі тиісті.
Өзінің іс-әрекетінің қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... ... қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық
қатынастарға қол сұғады.
Қоғамға қауіпті ... ... көре ... ... фактілі белгілерін,сондай-ақ оның мемлекетке, қоғамға ... ... ... ... ... ... зардаптарды көре білу тек қана көре білуден ғана емес,
осындай зардаптардыф көре ... де ... ... адамның өмірлік
маңызды органдарына оқ ау арқылы жауаптылықты туындатады.
Жасалынған ... ... жағы ... ... ... жағдайларда қылмыстың субьектісінің ерешке белгілері осы мән-
жайлармен қамтылуы табылады.
Материалды қылмыс ... ... ... ... әрекет
немесе әрекетсіздікке қауіпті әсер етеді, сондай-ақ жасалынған ... ... ... байланыстан құрылады.
Қасақаналыққа сол қоғмаға қауіпті зардаптарды көре білуі және аталған
қылмыс ... ... ... ... ... ... болуы
үшін кінәлі істелінген іс-әрекетпен келтірілген зардаптың ... ... ... ... Не требуется, чтобы виновный в ... ... ... ... ... ... ... құрамдарына тән.
Формалды құрамдарда қасақаналық нысаны жасалынған ... ... ... ... ... ... ... обьективтік
жағына сипаттама береді.
Инттелектуалдық және еріктілік жағын бөлу қасақаналық тікелей және
жанама деп бөлінеді.
Тікелей қасақаналық ... ... ... ... ... ... арқылы қоғамға қауіпті зардаптардың туындайтындығын көре біледі және
оны іштей
Тікелей қасақаналықтың инттелектуалды сәті ... ... ... ... ... ... ... біледі.
Еріктілі сәтінде болса керісінше ... ... ... көре ... ... ... қауіпті зардапты көре білудің сипаты
екіжақты болады.Кінәлі тиісті қоғамға қауіпті зардаптардың ... ... ... ... көре білу деп бұл ... ... ... да мүмкін, алайда ондай мән-жайлар ескерле бермейді.
Қоғамға қауіпті зардаптардың туындайтындығынан қашып құтылмайтындық
деп, кінәлі зардаптың туындауын ... деп ... оны ... ... қоғамға қауіпті зардаптың туындауын көре білу әр
түрлі нысандарда ... ... а) ... ... зардап кінәлі
әрекетінің соңғы ... ... ... ... б) ... ... зардап
кінәлі үшін аралық мақсат ретінде, соңғы мақсатақа ... ... ... в) ... ... кінәлі үшін соңғы мақсатақ жетудегі белгілі бір кезең
болуы мүмкін[3].
Қылмыстардың материалды құрамдарында тікелей қасақаналық мазмұны тек
қана сол ... ... ... нгізіле отырып қарастырылады.
Формалды құрамдарда зардап құрамның міндетті белгісі ретінде құрамның
міндетті белгісі болып танылмайды. ... ... ... ... білу орын алмайды.
Қоғамға қауіпті әрекетті немесе әрекетсіздікті жасау және ... ... ... ... ... әр түрлі ниеттермен
жүзеге асырылады және ... бір ... ... ... және ... ... ... қараңыз).
Жанама қасақаналықпен жасалынған қылмыс деп, егер ... ... ... қоғамағ қауіпті зардаптарын көре білсе, бірақ
оны тілемей , саналы түрде осы саладарлардың туындауын тілеп жүзеге асырса.
Өзінің әрекетінің немесе ... ... ... ... мұны ... сәт ... ... және жанама қасақаналықта
сәйкес келеді.
Жанама қасақаналықта қоғамға қауіпті зардапты көре білу ... көре ... ... ... ... ... ... зардаптардың туындау
мүмкіндігін көре біледі және қашып құтыла алмайды.
Тұлға жанама қасақаналықта тек қана ... ... ... ... нақты көреді.
Сонымен жанама қасақаналықтың инттелектуалдық сәтіне өзінің ... ... ... сезінеді және қоғмаға қауіпті
зардаптардың туындауын көре біледі.
Жанама қасақаналық тікелей қасақаналықтан ... ... ... ... ғана ... ең алдымен еріктілік сәтімен де ажыратылады.
Тұлға ... ... ... ... ... қауіпті
зардаптардың туындау мүмкіндігін көре біледі.Тікелей қасақаналықта жанама
қасақаналыққа қарағанда, кінәлі осы ... ... ... ... ... ол оған ... ... жол береді немесе оған бей-жай қарайды.
Зиянды ... ... ... ... жол беру дегеніміз, кінәлі
зиянды зардаптардың туындау мүмкінідігін көре біледі және оны ... ... ... ... туындауына бей-жай қарау келтірілген
зардапқа қалай болса ... ... ... А. Мас ... теміржолда Р-ны кездестііп, оны тоқтату
ниетімен бұзақылық ниетпен автоматтан бірнеше оқ ... Р. ... ... ... Сот Р ... оқты ата ... А оны өлтіргісі ... ... ... ... ... ... ... қасақаналық жасау барысында қылмыс құрамына енетін қоғамағ
қауіпті зардап соңғы емес, ... ... ... ... болып
танылмайды, сондай-ақ белгілі бір мақсаттарға жету ... ... ... ... іс-әрекетінің кінәлінің белгілі бір қылмыстық
немесе қылмыстық емес мақсаттарын жүзеге асыруға бағытталған нәтижесі болып
танылады.
Жанама ... ... ... қауіпті зардапта кінәлінің
ниетінен туындамайды.Қойылған нақты мақсаттарға жету үшін осы ... ... көре білу ... ... ... ... ... тікелей қасақаналықпен жасалынған қылмыспен ұштасуы мүмкін.
Формалды қылмыстарда обьективті жақ заңның диспозициясында көзделінген
қоғамға қауіпті әрекет немесе әрекетсіздіктен тұрады және ... ... бір ... қауіпті зардаптардың туындауы жатқызылмайды. Формалды
қылмыстардағы тұлғаның еркі ... ... ... және тек қана
тікелей қасақаналық нысанында жүзеге асырылуы мүмкін.
Арнаулы мақсатты құрамы бар қылмысқа ... және ... ... болуы мүмкін емес.Жанама қасақаналық бірқатар қылмыстарға
қатысу арқылы жасалған ... ... ... және ... қасақаналықты нақты ажырату қылмыстарды дұрыс
саралау үшін ... ... ... ... ... ... ... асырылады. Мысалы, ұрлық, тонау, қарақшылық және т.б.
Жанама қасақаналықты дұрыс ... ... ... ... қылмыстық менмендіктен ажыратуда да ерекше маңызға ие.
Қасақаналықты тікелей және жанама деп бөлу қылмыстық құқықтың ... үшін ... ... ... ... тек қана екі түріне ғана-тікелей және
жанама ... ... ... ... теориясы және сот тәжірибесі
қасақаналықтың басқа да ... ... ... ... ... алдын ала ойластырылған және
кенеттен пайда болған деп бөлінеді.
Алдын ала ойластырылған қасақаналық қылмыстық ойдың ... ... ... ... ... ... ... алшақтық бар.Осы уақыт ішінде кінәлі
қылмыс жасаудың жоспарын ... қол ... ... ... ... ... және ... таңдайды. Алдын ала ойластырылған
қасақаналықпен қылмыс жасаған тұлға ... ... ... ... ... ... ... пайда болған қасақаналықтың туындауы барысында қылмыс кенеттен
пайда болады және бірден атқарылады.
Кенеттен пайда болған ... бір түрі ... ... ... ... ҚК-тің 98-бабы кенеттен пада болған жан
күйзелісі кезінде жасалатын қылмыстың ... ... ... ... қауіпті зардаптарын нақты көре білуіне ... ... ... ... көруге байланысты қасақаналық
белгілі (нақтыланған) және анықталмаған (нақтыланбаған) деп бөлінеді.
Анықталған ... ... ... ... қоғамға қауіпті
зардаптарды көре біледі.
Анықталған қасақаналық жай және баламалы болуы мүмкін. Жай ... ... ... ... көре ... ... ... анықталған қасақаналықта кінәлі екі немесе одан да көп нақты
қоғамға қауіпті зардаптардың туындау ... көре ... ... ... немесе ауыр дене жарақатын келтіру ), кінәліге мұндай жағдайда
фактілі туындаған нәтиже ... ... ... ... ... ... көре біледі, бірақ та оны нақтыламайды.Анықталмаған қасақаналықта
фактілі түрде туындаған зардаптар үшін жауаптылыққа тартылады.
Абайсыздық және оның ... ... ... ... ... деп ... және ... жасалынған іс-әрекет
танылады.
Қылмыстық ... ... ... ... ... деп
өзінің әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіпті зардап ... ... ... та ... ... осы ... ... алуды
қарастырса.
Интеллектуальды сәт менмендік мынамен сипатталады тұлға өзінің іс-
әрекетімен ... ... ... ... ... көре ... кезең бойынша қылмыстық менмендік ... ... ... бар, нақтырақ айтқанда қоғамға қауіпті
зардаптардың туындауын көре білуге байланысты ұқсастығы бар. Бірақ ... ... көре білу сәті ... менмендікті көре білу сәтінен
айырмашылығы бар.
Қасақаналық барысында көре білу нақты сипатқа ие. Кінәлі мүмкіндікті
немесе туындамайтын қылмыстық нәтижені ... ... ... ... ... ... көре білу ... ие болады.Менмендік
барысында қылмыстық зардаптар жалпы, абстрактілі нысандардан ... ... өзі ... ... ... ... барысында қоғамға
қауіпті зардаптарды көре біледі, мұндай ... ... ... сәт ... ... ... негіздерсіз қоғамға қауіпті
зардаптардың алдын алуды қарастырады.
Кінәлінің өзінің іс-әрекетінің есептеуін нақты зардаппен деп есептелуі
қажет.
Субьект есептейтін мән-жайлар әр ... ... ие ... ... ... ... ақыл ... тәжірибесіне, білімне сенуі мүмкін. Кінәлі
сонымен қатар басқа да адамдардың тұлғасына, ... ... ... ... Субьектінің есептеуі бойынша мән-жайлар туындайтындар зиянды
зардаптарды есепке алуда нақты, шынайы қажеттілікті ... ... ... ... алу ... ... шығарады.
Менмендік барысында мән-жайларды есепке алу кінәлінің пікірінше, зиянды
зардаптардың туындауының алдын алуға ... яғни ... ... ... ... ... осы мән-жайларды дұрыс емес
бағалайды.Белгілі бір ... ... ... ... жасалынған іс-әрекетіне байланысты дұрыс емес қарастырылады.
Мысалы, Г әрекетінде менмендік орын алған. Г ... ... ... жүріп автомашинамен үлкен жылдамдықпен келе жатты. Оған қарама-қарсы
бағытта автомашинамен К ... ... бар ... Г келе ... жол ... екі ... өтуіне кедергі келтіретін тастар
жиылып жатты, Г жылдамдықты азайта отыра тар жерден өтіп кеткісі ... ... ... ... ... К ... болды.
Менмендік және жанама қасақаналық ең ... ... ... ... ... ... іштей тілемесе де саналы түрде де зиянды
зардаптарға жол береді немесе бей-жай қарайды. Менмендік барысында ... ... ... ... ... қарастырады немесе бұған бей-жай
қарайды..
Қылмыстық кодекстің 21-бабында немқұрайдылықпен жасалынған қылмыс деп
өзінің ... ... ... ... ... мүмкіндігіін көре білсе, алайда аса сақтық және ұқыптылықпен қарау
барысында осы ... көре ... тиіс ... ... интеллектуалдық кезеңі тұлға өзінің әрекетімен
(әрекетсіздігімен) қоғамға қауіпті ... ... ... көре
білмейді.
Қасақаналықтан және менмендіктен немқұрайдылық мыналармен ерекшеленеді,
тұлға өзінің әрекетінің ... ... ... ... қоғамға қауіпті зардаптардың туындау мүмкіндігін көре
білмейді.
Тұлға немқұрайдылық барысында ... ... ... ... ... ... ... туындау мүмкіндігін көре
білмейді.Өйткені, ол алдын алу ережелерін сақтамайды, зиянды ... ... көре ... ... ... мүдделерін аяққа таптайды. Егер кінәлі адам сақтық ... ... ... назар аударса, өзінің міндеттеріне қатысты
зиянды зардаптардың туындау мүмкіндігін көре ... онда ... ... ... ... ... ... әрекетінің немесе әрекетсіздігінің
қоғамға қауіптілігін сезінеді, зиянды зардаптардың ... ... ... Бірқатар жағдайларда немқұрайдылықты жасау ... ... ... ... ... ... ... да жағдайларда кінәлі іселінген іс-әрекеттің фактілі ... ... ... та ... қауіпті сипатын сезінбейді және ... ... ... көре ... ... ... екі белгімен сипатталады.Бірінші тұлға өзінің әрекетінің ... ... ... ... көре ... ... ... оны
көре біледі.
ҚК-тің 21-бабының үшінші бөлігінде заң менмендікті екі критерилердің
бірлесуі- объективті және субъективтімен сипатталады..
Менмендіктің обьективті критериі өзінің ... ... ... ... ... көре білуімен сипатталады. Бұл ... ... да ... актілердің, қызметтік және ... ... өмір сүру ... т.б. ... Бұл міндеттің өзі
мынадан көрінеді, тұлға ... ... ... бір ... ... ... нақты жағдайда жіті қарап, сақтық шараларын ... ... ... ... үшін нақты шараларды қолдануы тиісті.
Объективті критерий белгілі бір ... ... ... ... олар өз ... ... ... белгілі бір талаптарын
ескеруге тиісті. Кез келген кәсіптер, мамандықтар немесе қызметтер белгілі
бір ... ... ... етеді.
Обьективті критерий көзқарас тұрғысынан қоғамға қауіпті зардаптардың
туындауының көре білуі ретінде осындай жағдайға ... кез ... ... көре білуі тиісті.
Объективті критерий тұлғаның жекелеген ерекшеліктерін жоққа шығарады
және аталған тұлғаның ... ... ... ... ... көре ... ма ... сауалға жауап береді. Сол себепті де
обьективті критериді субьективті критеримен тығыз байланыста қараған ... ... ... аталған тұлғаның әр нақты жағдайлардағы
жекелеген ерекшеліктерін ескеруді талап етеді.
Аталған тұлға өзінің ... ... ... ... көре білу ... оның жасын, өмілік тәжірибесін, жұмыс стажын
және т.б, сол ... ... ... және ... ... ... ескеру қажет. Тек қана ... ... ... ... ... ... ... туындауын көре білгендігін анықтауы
қажет.Субьективті критерий бьективті ... ... ... ... да қылмыстық құқық менмендіктің субьективті критериіне ерекше
маңыз береді.
Субьективті критери ... ... ... ... ... ... криеридің болуын анықтауымыз ... ... ... ... ... ... мүмкіндікті салдарларын көре білуге
тиісті), онда ... ... ... ... көре білуі тиісті.
1.4 Қылмыстық құқықтың принциптері
Қылмыстық құқық ... алға ... ... ... ... міндеттерін тек қана белгілі бір қылмыстық-құқықтық ... ... ғана ... асыра алады.
Қылмыстық-құқықтық принциптер — заң шығарушыға, ғылымға, құқық қорғау
және қолдану органдары мен азаматтарға ... ... ... ... қажетті, негізгі және міндетті ережелердің көрінісі болып
табылады.
Заңдылық қағидасы Парламент ... ... ... ... құқық қолдану тәжірибесінде де, заң нормаларын қабылдау саласында
да, сөз жоқ, үстемдік ету ... ... ... Бұл ... ... ... жиынтығынан құралады. Оның біріншісі — ... ... ... ... ... жұрт ... мен ... басшылыққа алуы болып табылады.
Қазақстан Республикасы Конституциясының ... ... ... ... ... ... ... заңдарынан басымдығы
болады деп көрсетілген. Адам құқықтары жөніндегі 1948 жылғы Жалпыға бірдей
декларация, 1986—1989 ... Вена ... ... және ... ... ... туралы халықаралық Конвенция және осы ... ... ... құжаттар халықаралық аймақта істелетін ... ... ... ... 1986 жылғы Вена келісімінде көптеген
халықаралық қылмыстық-құқықтық нормалар белгіленіп, ... ... ... Осы келісімнің «Қағидалар» деген тарауының 106, ... ... ... ... ... БҰҰ ... тұтқындармен
қарым-қатынастың төменгі стандартты ережелерін сақтау; сондай-ақ БҰҰ
бекіткен ... ... ... ... ... ... Кодекс туралы; 23б -бабында адамды оның құқығын бұзатын
психиатриялық немесе ... ... ... қорғау; 24-бабында
өлім жазасын қолдану туралы қылмыстық заңды қолдану жөніндегі ... ... ... Қазақстан Республикасы осындай халықаралық құқық нормаларын
қастерлейді және ... ... ... Республикада бекітілген
уақыттан бастап басшылыққа алынады. Зандылық ... ... бір ... ... ... ... ... негізделуі болып табылады.
Конституцияда көрсетілген ... ... ... заң ... алуы ... Өйткені Конституцияның ең жоғары заңдық күші бар және
Республиканың бүкіл аумағында ол тікелей ... ... ... ... ... ... өлім жазасы
ерекше ауыр қылмыс жасағаны үшін ең ауыр жаза ... ... ... ... ... ... қол сұғылмайтыны, ал 16-бапта
әркімнің жеке басының бостандығына құқы бар екендігі көрсетілген. Қылмыстық
кодекстің көптеген ... осы ... ... негізделіп
қабылданған. Заңдылық принциптерінің тағы бір талабы «арнайы ... ... ... да ... ... ... ... осы талабына сәйкес жазба, жария түрде қабылданған ... ... ... ... қайнар көзі болуға тиіс. Барлық қылмыстық-
құқықтық нормалар ... ... ... ... ... ... Қылмыстық жауаптылықты көздейтін өзге заңдар оларды осы
Кодекске енгізгеннен кейін ғана қолданылуға тиіс (ҚК-тің 1-бабы).
Қылмыстық заңды ұқсастығы ... ... жол ... ... ... ... ... ойы, пиғылы, дүниетанымы, көзқарасы Конституциялық
нормаға қаншалықты ... ... де ол ... бір ... ... қылмыс ретінде қаралуға тиіс емес. Қоғамға қауіпті, қылмыстық
заңға қайшы, кінәлі іс-әрекеттер заң ... ... ... ... ... Қылмыс пен жаза туралы мәселелер қылмыстық заңдарда ... және ... ... ... ... ... Қылмыстық
заңда арнайы көзделмеген ретте адамның іс-әрекеті қылмысқа жатпайды. Қылмыс
жоқ жерде жаза да болмайды.
Қылмыстық ... ... бір ...... заң ... болып табылады. Қазақстан Республикасы Конституциясының ... — заң мен сот ... ... бәрі тең деп ... Қылмыс
жасаған адам оның тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына,
нәсіліне, ұлтына, саяси ... ... ... ... ... ... түрі мен ... сондай-ақ тұрғылықты жеріне және
басқа да жағдайларға қарамастан ... ... ... заң ... ... ... ... үшін қылмыстық жауаптылыққа
және жазаға тартылуы болып ... Бұл ... заң ... ... бір
түрлі қылмыс істеген кінәлі адамдардың барлығына бірдей етіп ... деп ... ... Жаза кінәлінің қылмысының ауырлығы мен
түріне, оның жеке ... ... ... ... ... ... ... дараланып тағайындалады. Қылмыс
істеген адам тек қана ... ... ... негіздерге сәйкес
кылмыстық жауаптылықтан немесе жазадан босатылуы мүмкін. Жасы кәмелетке
толмағандар және жүкті немесе ... жас ... бар ... ... қылмыс істеген басқа субъектілерге қарағанда ізгілік ... ... ... ... жаза тағайындалуы мүмкін.
Қылмыстық құқықтың үшінші бір принципі — ... ... Бұл ... ... ... кез ... адам лауазымдық, басқа да
жағдайларға қарамастан өзі істеген қылмысы үшін сөзсіз, ... ... ... ... ... ... ... мойнымен көтереді. Бұл үшін
қылмыстық-құқықтық жауаптылықты белгілейтін заң нормалары тайға ... анық ... ... ... ... ол істелген қылмыс үшін нақты
жауаптылықты айқындау қажет. Жауаптылықтан құтылмайтындық принципінің
жүзеге асырылуы үшін бұл өте ... ... осы ... ... ... ... және ... қолдану органдарына үлкен міндет жүктейді.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, көптеген ... ... ... ... қалуы, жасалған қылмыстардың тіркелмеуі, тіркелген
қылмыстардың біразының ашылмауы осы ... ... ... ... ... Мұның өзі ... ... ... ... ... ... қылмыспен күресудегі
белсенділік дәрежесінің, қолданылып ... ... әлі де ... ... ... болып табылады.
2. Қылмыстың ұғымы
2.1 Қылмыстың ұғымы және белгілері
Қылмыстық құқықтағы негізгі мәселелердің бірі қылмыстың ұғымын анықтау
болып табылады. Жеке адам мен ... ... ... ... қауіптілік дәрежесінің басым екендігін анықтау және оған осы
мәселеде қылмыстық құқылық шараларды қолдану ... осы ... ... ... заңның негізгі міндеттерінің бірі болып табылады. Қылмыс әр
уақытта да белгілі бір ... ... ... ... болып табылады. Заң шығарушы осындай тұжырымдарға келе отырып,
қылмыстың әр ... да ... ... ... ... сыртқа
шыққан көрінісі екенін атап көрсетеді.
Адамның құқыққа қайшы мінез-құлқы белсенді ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл жерде әрекет дегеніміз адамның
қылмыстық заң тыйым салған нәрселерді ... ал ... ... заң, ... ... ... немесе арнаулы жарлықтар,
бұйрықтар бойынша өзіне ... ... ... ... табылады.
Адамның қылмысқа қайшы немесе оған ... емес ... оның ... ... ... соң белгілі бір іс-әрекеттер арқылы көрініс береді.
Ондай нақты іс-әрекеттер ... ... ... ... ... ... соншалықты қатерлі болғанына қарамастан, қылмыс болып
табылмайды. ... бір ... ... жүзеге асырылмаған адамның
ниет-мақсаттары қоғамға қауіп туғызбайтындықтан қылмыстық құқық ... ... ... ... бұл ... ... ... тұжырым жасалған.
Қылмыс құқылық құбылыс ретінде осы құбылыстың ... ... ... бір ... ... Қолданылып жүрген
қылмыстық заңға сәйкес қылмыстың ұғымы заңның өзінде көрсетіледі.
Бұрынғы кеңестік жүйеде қылмыстың ... ... рет 1919 жылы ... ... жөніндегі басшылық негіздерінде ... ... ... ... ... ... бұзушылық қылмыс деп
танылады» делінген. РСФСР-дың 1922 жылғы Қылмыс ... ... кез ... ... ... ... ... әрекетсіздік деген
ұғыммен тұжырымдалады.
1924 жылы КСРО және ... ... ... ... ... қылмыс туралы ұғымға арнаған бап болған жоқ. 1926
жылғы РСФСР Қылмыстық ... ... ... ... қауіпті іс-
әрекет»деп көрсетіледі.(1-бап). Бұл жерде кеңестік құрылысқа немесе құқық
тәртібіне бағытталған ... ... ... қоғамға қауіпті деп
жарияланды. КСРО және одақтас республикалардың 1958 ... ... ... ... ... ... оның саяси және
экономикалық жүйелеріне, социалистік меншігіне, азаматтардың жеке ... ... ... және ... да ... мен ... ... қоғамдық қауіпті іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік), сондай-ақ
социалист құқық тәртібіне қиянат ... ... ... көзделген
қоғамдық қауіпті іс-әрекет қылмыс деп табылады» делінген. Дәл ... ... ... кірген барлық республикалардың, оның ішінде 1959
жылы 22 шілдеде қабылданған Қазақ КСР ... ... де ... 1997 жылы жаңа ... кодекс қабылданды.Осы кодексте
өмірімізде, ... орын ... ... ... саяси
өзгерістерге сәйкес қылмыстың жаңа ұғымы берілген. Онда «жазалау қатерімен
тыйым салынған ... ... ... әрекет (іс-әрекет немесе
әрекетсіздік) қылмыс деп танылады» ... ... ... ... ... қайшылық, қоғамға қауіптілік, кінәлілік,
жазалаушылық қылмыстың белгілері екендігі көрініп тұр.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі Ерекше ... ... ... ... ... құрамдары арнаулы
көрсетілген. Қылмыстық құқықта қылмыстың осы нақты құрамдарына қарсы ... ... ... ... деп атау ... ... ... қолданылған Қылмыстық кодекстерде ұқсастығы бойынша
яғни, ... заң ... ... ... де ... ... ... ұқсас, жақын нормаларды
қолдануға жол берілген еді. ... өзі ... ... және осы ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
1995 жылғы жаңа Конституциясында, осыған орай жаңа ... ... ... ... бойынша қолдануға жол берілмейді делінген.
Адамның қылмыстық құқылық норма тыйым салған іс-әрекеттерді ... ... ... деп ... ... заң тыйым салмаған, осы ... ... ... ... ... қатарына жатқызуға болмайды. Тек заң шығарушы
ғана белгілі бір іс-әрекетті қылмыс қатарына жатқызуға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... қайшылықтың міндетті
белгісі болып осы заңда көрсетілген ... ... ... ... ... қылмыстық құқылық санкция белгілеген жазаның белгілі
бір түрінің тағайындалуы болып ... ... ... қайшылығын белгілеген тиісті заңның жарияланған уақытынан
бастап ондай іс-әрекеттер қылмыс қатарына жатады. ... ... ... ... ... ... ... арқылы күрес жүргізуге
мүмкіндік алады. Керісінше, белгіленген тәртіппен күші жойылған қылмыстық-
құқылық ... ... ... ... ... іс-әрекеттер қылмыс деп
саналмайды.Мысалы: елімізде нарықтық қатынастардың дамуына ... ... ... ... ... құрамы қатарынанІ алынып
тасталды. Бұрын қылмыс қатарында жоқ жалған банкроттық,табысты ... ... үшін ... ... ... ... жаңа
нормалар пайда болды.
Қылмыстың негізгі сапалық белгісі оның қоғамға қауіптілігі болып
табылады. Бұл белгі ... ... ... ... ... не ... ... басқадай іс-әрекеттер қылмыс болып табылатынын түсіндіреді.
Қоғамға қауіптілік ... ... өзі ... ... зиян ... немесе зиян келтіру ... ... ... ...... ... белгісі. Ол заң
шығарушының санасына және еркіне байланыссыз ... ... ... және өзінің ішкі мәні жөнінен қоғамның бір қалыпты өмір сүру
шарттарына қайшы ... Заң ... ... сол ... дәуірде,
қоғамның өмір сүру жағдайларын дұрыс бағалап, ... ... ... ... ... ... ... туралы шешім қабылдау болып
табылады.
Қылмыстық кодекстің 2-бабында коғамға қауіптіліктің ... ... ... адам мен азаматтың кұқықтарына, бостандықтары мен
заңды мүдделеріне, ... ... мен ... ... ... пен ... табиғи ортаға т. б. қиянат жасап қол ... ... ... көрсету арқылы берілген. Бірақ та қоғамға
қауіптілік ... қол ... ... ... ... ... Бұл қылмыстың қоғамға ... ... ... бірі ... ... ... ... іс-әрекеттің өзінен ... оны ... ... ... тәсілі, жағдайына байланысты болуы
мүмкін. Мысалы:тиісті ... ... ... ... ... ... ... аумақтар, төтенше экологиялық аймақтар)
не тыйым салынған құстар мен аңдарға қатысты аң ауланса, ол ... ... ... ... Төтенше жағдайлар кезінде тыйым салынған
ереуілге басшылық жасау, кәсіпорынның, ұйымның жұмысына ... ... ... табылады (335-бап). Іс-әрекет арқылы келтірілген немесе
келтірілуі мүмкін зиян ... ... ... ... негізгі
бір белгі болып табылады. Кейбір іс-әрекеттер әрекет немесе әрекетсіздіктің
істелген уақыттан бастап, өзінің қаңдай зиян ... ... ... болады. Басқалары қылмыстық заңда көрсетілген зардаптар
болған жағдайда ғана қоғамға қауіптілік сипатына ие ... ... ... және қылмыс қатарына жатқызуға мүмкіндік беретін зардаптың
сипаттамасын заң ... әр ... етіп ... ... Кейбір реттерде
қылмыстың зардабы қылмыстық заңның өзінде дәлме-дәл ... ... ... ... ... залал келтіру, ауыр зардаптың болуы т. б.
Келтірілген дене жарақатының ауырлығына орай денсаулыққа,қасақана ... ... ... ... ... орташа ауырлықтағы зиян келтіру
(104-бап), денсаулыққа қасақана ... зиян ... ... ... Басқа жағдайларда, зардаптың әр түрлі болып келетіндігін ескеріп,
заң шығарушы оның бәрін нақтылап ... ... зиян ... ірі ... ... ауыр зардап келтіру (181-бап, 3 ... ... т. б. деп ... ... ... ... зардаптың осы
көрсетілген мөлшерін анықтау ... ... ... фактіге
байланысты шешіледі. Қылмыстың қоғамға қауіптілігі қылмыстық ниет және
мақсат сияқты оның ... де ... ... қылмыстық іс қозғау
мақсатымен қылмыс істелді деп көріну өтірік ... Егер ... іс ... ... ... ... ... әрекеті күшейтілген қылмыс
түрі болып табылады. Кейбір реттерде қоғамға қауіптілік іс-әрекетті істеген
адамның ... де ... ... ... іс-әрекеттер оны
істеген адамның жәбірленушімен ерекше ... ... ... қылмыс
деп танылады. Мысалы, айыптының материалдық жөнінен немесе ... ... ... ... қарауы, қудалауы немесе ... ... ... ... ... жеткізілуі (102-бап). Кейде
субъектінің ерекше жағдайы ... ... ... ... Мысалы:
жауапты мемлекеттік қызметтегі лауазымды адамның пара алуы (311-бап, ... ... ... ... ... ... және сандық
жақтарын бөліп қарайды. Қылмыстық кодекстің 52-бабында жаза тағайындаудың
жалпы негіздерін анықтай отырып, сот жазаны ... ... ... және қоғамға қауіптілік дәрежесін есепке алу ... ... өзі ... ... ... сапалық, ал дәрежесін — сандық
сипаттамасы деп ... ... ... ... ... ... және зорлық қылмыстары, қасақана және абайсыздық, жеке адамға,
меншікке қарсы қылмыстар болып бөлінеді. ... ... ... ... ... ... ... тізбегі қылмыстық
кодекстің 2-бабында көрсетілген, Қылмыстық ... ... ... топтық
объектілері белгілері бойынша тарауларға ... ... ... ... ... ... ... объектілерінің маңыздылығына
қарай рет-ретімен орналасқан. Қоғамға ... ... тағы ... ... зиян болып табылады. Материалдық, моральдық зиян күш
қолдану, ... ... ... ... залалға байланысты қылмыс
қоғамға қауіптілік сипатына қарай мүліктік, ұйымдастырушылық, жалпыға
қауіпті және ... ... ... деп ... ... қауіптілік
сипаты одан әрі кінәнің нысандары арқылы ... ... ... ... ... ... ... қарағанда қоғамға
қауіптілік сипаты едәуір ауыр. Мысалы, кісіні ауырлататын жағдайда қасақана
өлтіргені үшін 10 жылдан 20 ... ... ... бас ... не мүлкін төрқілеу арқылы немесе онсыз өлім ... не ... ... ... ... өмір бойы бас ... айыруға жа-
заланады (96-бап, 2-бөлігі), ал абайсызда кісі өлтіру ... ... ... дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады. Қінәнің
нысандарын анықтау ... ... ... ... ... маңызды роль атқарады. Қылмыстың қоғамға қауіптілігінің сандық
жағын анықтағанда көптеген факторларды еске алу ... ... ... ... ауырлығын (аса көп мөлшерде, көп, едәуір ... ... ... ... ... ... ... жеке немесе бірлесіп қатысу арқылы істеу, қылмыс істегенде қандай
тәсіл қолданылды, кінәнің сипатын (ниет, мақсат) ... ... ... істелу уақытына, жағдайына баса назар аудару
керек. Мысалы, денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... ... ... орташа ауырлықтағы (104-бап) немесе жеңіл (105-бап)
дәрежеде қасақана зиян қелтіруден қоғамға ... ... ... ... және ... құрамы
Қылмыс пен қылмыс құрамы өзара тығыз байланысты, ... ... ... ... Олардың өзара мазмұны да, бағыты
да әр түрлі. ... ... ... ... ұғым ... ... 9-
бабында берілген. Осы баптағы анықтамадан көрінгеңдей, ... ... ... ... ... және құқыққа қайшы секілді
міндетті белгілерінің жиынтығынан туатын ерекше іс-әрекеті болып табылады.
Қылмыстың жалпы ұғымы, сол қылмыстың заңдылық ... ... ... оның ... мәнін де ашып көрсетеді. Өмірде қылмыстық
құбылыстар әр түрлі нысанда көрініс тауып немесе ... ... ... заң ... ... ... бірге нақты қылмыстардың да ұғымы
қарастырған. Қылмыстың жалпы ұғымы — барлық қылмыстарға тән, оның ... ... ... ... ... жеке ... ... өзінің дамуын табады.
Қылмыстық занда сипатталған әрбір қылмыс, яғни қылмыс құрамы өзінің
ерекше ... ... ... ... — бұл ... іс-әрекет
емес, тек соның нысанын сипаттайтын түрі ғана. Ол — нақты қылмыстың заңды
сипаттамасы, жеке нақты қылмыстың ... ... Егер ... ... ... тән белгілер — қоғамға қауіптіліқ, құқыққа қайшылық,
кінәлілік және ... ... ... ал ... ... іс-
әрекеттің қоғамға қауіптілігін білдіретін нақты қылмыстардың міндетті
белгілерінің жиынтығы есепке алынады. ... ... ... құрамының
емес, қылмыстың белгісі болып табылады. Осы екі ... ... ... да әр ... ... қылмыстың құрамы қылмыстық
жауаптылықтың негізі болса, ал қылмыстың ... ... ... ... заңдылық базасын жасаудын, кылмыстық құқықта оның құқылық,
әлеуметтік-саяси табиғатын түсіндіру кажеттілігінен туындайды.
Қылмыстық ... ... ... ... ... жалпы
түсініктері кеңінен қолданылады. Жалпы және нақты қылмыстың құрамының ұғымы
жалпы қылмыс ұғымыне ... ... ұғым ... ... ұғым ... Бұл ұғым ... нақты қылмыстардың ұғымынен, қылмыстың ... ... ... ... анықталады және өз бойында жалпылама
барлық қылмыс құрамдарының белгілері мен ... ... ... ... ... нақты қылмысқа тән белгілерді көрсетеді деп жоғарыда
атап өттік. Бірақ әрбір қылмыс ... ... ... ... ... қылмыс құрамының жалпы ұғымын құрайтын, яғни кез ... ... ... ... ... ... бар. Қылмыстық
құқық теориясы әрбір қылмыста болатын төрт ... ... ... ... ... ... және субъективтік жақтарын,
субъектісін атап көрсетеді. Осы белгілерге орай кез ... ... ... төрт ... ... ... бөлінеді. Әрбір қылмыс құрамында
оның объектісін, объективтік, ... ... және ... белгілері міндетті түрде болады. Осы элементтердің әрқайсысы
қылмыстың құрамдас бөлігі болып табылады, ... да осы ... жоқ ... ... ... мүлде және қылмыстық жауаптылыққа
негіздің де жоқ ... ... ... ... ... ... барлық
қылмыс құрамына тән осы төрт түрлі элементтермен сипатталады. Қылмыстың осы
немесе ... ... ... тиісінше қылмыс құрамының элементтерін
сипатгау деп аталады. Мысалы, қылмыстың субъективтік жағының белгілерін
сипаттау ... ... ... жағы деп аталады.
Қылмыстың объектісі деп, сол қылмыстық қиянаттың неге бағытталғанын,
оның қандай зиян келтіргенін немесе ... ... ... ... объектісі заң қорғайтын қоғамдық қатынастар болып табылады.
Қылмыстық құқықта олар ... ... ... ... және ... ... ... Қылмыстың объектісін оны сипаттайтын қылмыс құрамының белгілерін
дұрыс анықтаудың қоғамға ... ... ... ... ... үшін және оны ... үшін ... ерекше.
Қылмыстың сыртқы пішінін, көрінісін сипаттайтын белгілердің жиынтығы
қылмыстың объективтік жағын құрайды. Объективтік ... ... ... қоғамға қауіпті мінез-құлық актісінің сыртқы көрінісі — адамның
әрекеті немесе ... ... ... қауіпті әрекет немесе
әрекетсіздіктің нысандары мен түрлері қылмыстық заң ... әр ... ... (мүлікті жою немесе бүлдіру, өмірді жою, ... ... т. б.). ... ... ... объективтік жағы әрекет немесе
әрекетсіздіктен басқа қылмыстың зардабы және іс-әрекеттің ... ... ... ... ... ... басқа заңда кейбір
қатынастардың объективтік жағын сипаттауда оның міндетті белгілеріне уақыт,
орын, ... ... ... ... де жатады. Қылмыстарды ажыратып
жіктеуде, онын қоғамга қауіптілігінің ... ... ... ... ... осы ... маңызы зор. Қылмыстың
субъективтік жағының белгілеріне қылмыстың ішкі ... ... ... адам ... ... қауіпті іс-әрекет не ... ... ... ... белгілері не кінә, ниет және мақсат
жатады. Кінә екі ... ... ... және ... ... ... қөрініс табады. Субъективтік жағынан бір қылмыстар қасақаналықпен
(ұрлық), екінші біреулер абайсыздықпен (абайсызда кісі өлтіру), ... ... де ... ... ... ... қылмыстық заңның өзінде тікелей ашып көрсетіледі. ... ... олар ... ... белгілеріне талдау жасау
арқылы анықталады. Кейбір қылмыс құрамының субъективтік жағының белгілеріне
қылмыстың ниеті мен мақсаты да ... ... ... ... ... ... ... ізін жасыру мақсатымен кісі өлтіру. Қылмыс
құрамының субъективтік жағының ... ... ... ... және ... ... дәрежесін анықтау үшін және жаза
мөлшерін белгілеу үшін аса маңызды болып табылады. ... заң ... ... ... ... ... ... кез келген
адам жатады. Қылмыстық жауаптылыққа есі дұрыс, қылмыс жасаған уақытта 16-
ға, кейбір қылмыстар үшін 14,18-ге ... жеке ... ... кез ... ... құрамының субъектісінің жалпы белгілері
болып: жеке ... есі ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамдары үшін жауаптылыққа осы жалпы белгілерден ... ... ... ғана жол ... ... Әдетте, мұндай қосымша
белгілер осы қылмыс үшін жауап беруі мүмкін адамдардың ... ... пара ... ... ... тек қана ... ... ғана, ал әскери қылмыстардың субъектісі болып ... ... ... ... ... ... ... үшін, қылмыстыкқ жауаптылық мәселелерін шешуде және жаза мөлшерін
белгілеуде ... зор. Осы ... ... ... құқық теориясында
қылмыстың құрамының жалпы ұғымы, қылмыс ... ... ... және ... ... болып өзгешеленеді. Мұндай
өзгешелену қылмыс құрамының мазмұнын ашуға, ... ... ... ... ... құрамының қажетті, міндетті ... бұл кез ... ... ... ... ... Ондай
белгілердің кем дегенде біреуінің болмауы ... ... ... ... болып табылады. Мұндай белгілерге жататындар: әрекет немесе
әрекетсіздік, кінәнің нысаны, ... есі ... және оның ... ... құрамының факультативті нышандары дегеніміз бұл заң шығарушының
кейбір қылмыс құрамдарын сипаттау үшін қолданатын белгілері ... ... ... жататындар: уақыт, қылмыс істеу тәсілі, қылмыстық
ниет, мақсат, қылмыстың ... ... ... субъектісі, қылмыстың
зардабы, себепті байланыс.
Егер факулътативтік белгі сол немесе басқа бір ... ... онда ол ... мәні ... осы ... қажетті, негізгі
белгісіне айналып кетеді. Мысалы, басқа біреудің мүлкін ... ... ... ...... ашықтан ашық алу, осы кылмыстың белгісі.
Егер факультативтік ... ... ... ... онда ол кылмысты
саралауға әсер етпейді. Тек қана қылмыстық-құқылық жаза белгілегенде есепке
алынады. Мысалы, қызметшінің ... ... ... ... ... ... ... қандай құралмен істелген есепке алынбайды ... ... ... ... жаза ... сөз жоқ ескеріледі.
Қылмыс құрамының жалпы ұғымынің ол туралы ілімінің заңдылықты сақтауда және
оны нығайтудағы маңызы орасан ... ... ... ... ... ... ... белгілерін
тиісінше дұрыс түсіну қажет. Осындай әдіс қылмыс құрамының жалпы белгілерін
білуге жәрдемдеседі. Ал қылмыс ... ... ... ... ... ... табудың аса қажетті сатысы болып табылады.
Қылмыс ұғымында барлық қылмыстарға тән белгілер беріледі. ... ... ... ... ... ... тонаулар және басқалар )
жасалынады. Осы қылмыстардың әрқайсысының белгілері Қылмыстық ... ... ... ... сипатталған.
Қылмыс және қылмыс құрамы-ұқсас, бірақ та әркелкі мағыналы ұғымдар.
Қылмыс – бұл ... ... ... ... жасалынатын әрекет немесе
әрекетсіздік. Қылмыс құрамы болса - ... бір ... ... ... ... ... категория. Осы ... ... ... ... болады. Егер қылмыс нақтырақ айтқанда оны жасау
қылмыстық жауаптылық фактілі негізі болып танылады, ... ... ... ... ... ... Бұл екі ... өзара байланысты, мәні
бойынша біртұтас. ... ҚК ... ... қылмыстық
жауаптылықтың бірден-бір негізі, заңшығарушы және ... және ... ... ... ... ... ... белгілері бар қоғамға
қауіпті іс-әрекетті таниды. болып
Мұндай негіздің ... ... ... ... ... ... ... емес, ал егер қылмыстық қудалау тұлғаның ... ... ... қарамастан жалғастырылса ол қылмыстық іс-жүргізудің кез-
келген сатысында тоқтатылуы мүмкін.
Құқықтық әдебиетте әділетті түрде былай деп айтылады, қылмыс ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықтың
бірден бір негізі ғана емес, жеткілікті негізі болып танылады деді. ... ... ... ... ... үшін шешу ... Әрине, бұл
жерде қылмыстық қудалауды жүзге ... ... ... мән-жайларды
анықтамауы тиісті деген мәселе туындамайды. Мысалы, қылмыс жасауға әсер
етеін ... ... ... ... ... ... іс ... бар және сотпен жаза тағайындау барысында ескеріледі.
Сонымен қылмыс құрамынсыз, қылмыстық жауаптылық ... ... ... ... рөлмен бірге қылмыс ... ... ... де шешеді. Тек қылмыс құрамының негізінде қылмыстарды ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтағы күрделі және
маңызды проблеманың бірі.в
«Квалификация» термині екі латын сөзі: «gualis» - сапа и ... ... ... ... ... ... бұл қоғамға қауіпті іс-әрекетке
сапалы бағаны бере отыра басқа да ... ... ... ... ... ... қылмыстарды саралау деп қылмыстық-
құқықтық нормамен көзделінген ... ... ... ... жасаған
адамның іс-әрекетінің фактілі белгілермен сәйкес келуі.
Қылмыс құрамы белгілері ... ... ... диспозицияларында
ғана сипатталмаған, ҚК тиісті баптарында да сипатталған. Қылмыстық
кодекстің ... ... ... қылмыс құрамының сол немесе басқа да
белгілері сипатталады. Барлық қылмыстар үшін ... ... ҚК ... баптарында аталады. (кінә нысаны, қылмыстық жауаптылық басталатын
жас, аяқталмаған қылмыстық ... ... және ... адам ... үшін ... көздейтін ҚК 96-бабында, жасы
айтылмаған Бұл ақпарат ҚК ... ... 15 ... ... рекше бөлімі баптарында аяқталған қылмыс құрамдарының белгілері
көрсетіледі.В статьях
Егер де ... ала ... ... орын алса ... қатысушы іс-
әрекеті болса, онда (көмектесушінің, ... ... ... ... сол құрамның барлық белгілер орын алмайды. ... ... ... ... құрамы болады, алайда ол Ерекше бөлім баптарының
мазмұнындағы белгілерге ғана емес, сондай-ақЖалпы бөлімнің тиісті баптарына
да ... ... ... ҚК ... бөлімі бабы немесе оның бір
бөлігі нақты көзделуі шарт. Аяқталмаған қылмыстық ... ... ... ... ... бабына сілтеме жасалуы қажет. ... ... ... ... ... ... істі ... қаулыда, , үкімде және т.б).
Қылмыстарды саралау маңызы мынадан көрінеді, ол құқықтық фактіні ресми
түрде ... ... ... ... белгілері бар іс-әрекеттерді
жасауы).
Қылмыс жоғарыда айтқанымыздай қылмыстық жауаптылықтың фактілі негізі
болып танылады, ол ... ... ... жауаптылық туралы сөз болуы
мүмкін емес.
Осы жерден мына мәселе анық байқалады, қылмыс ... ... ... бір ... болып танылады. Бірақ та ... екі ... ... туындайды деген мәселе қателік тудыратын
еді. Сондықтан фактілі құқықтық негіз болып қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... бірден бір
негіз деп таниды.
Қарама-қарсы жағдайда ... ... ... ... ... бір негіздер ... ... ... тартуға
болады.Басқаша айтқанда қылмыстық жауаптылықтың туындауы ... ... ... мүмкін фактілер арқылы анықтауға болады. Қылмыс жасай
отыра кінәлі үш ... ... ... сипаттағы: қылмыстық
іс-әрекет, өз кезегінде қылмыс қрамын және ... ... ... маңызы қылмыстық жауаптылықты жүзеге асыруда даусыз
екндігі айқын.Бірақ бұл оның біріңғай құзіреті. Ол жетекші қылмыс ... да ... ... ... ... құрамы болуы барысында ғана, оның негізінде қылмысты саралау
жүргізілуі мүмкін, әлде ол қылмыстық-құқықтық үлгі (эталаон) болуы мүмкін.
Қылымыс құрамы, сонымена ... ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық нормалар үшін қажетті құрал болуы мүмкін.
Құрамның көмегімен ... ... ... айқындалады.
Осы жерд қылмыстарды саралаудың маңыздылығының дұрыстығы көрініс
тапқан, ол өз ... ... ... ... ... ... талдау жүргізілуі қажет. Іс-әрекетті дұрыс
саралау үшін ... заң ... ... қажет.
Қылмыс белгілі бір ерекшеліктерді иеленеді, өз кезегінде ол ... ... бір ... қол ... ... дұрыс
саралау үшін жасалыған іс-әрекетпен келтірілген зардаптың арасында, адамның
өзі (қылмыс ... және ... ... зардапқп зиян
келтіріледі.
Кез келген адамның ... ... ... беймәлім обьективті
мазмұндағы оның субьективті ішкі мәні ... ... ... сипатқа ие болған кезде, неғұрлым әлеуметтік маңыздылығы
арта түседі. Мұндай жағдайларда ... ... ... және ... ... ... бағалау құқыққа қайшы іс-
әрекет жасалынған кезде адамның ... ... ... ... әр ... ... ҚК ... бөліктерін және
элементтерін сипаттау жолымен айқындайды.Сонысымен кінәлінің іс-әрекетін
сипатауға бағытталатын, ... ... ... ... қатынас
дәрежесімен сипатталады.Мәні бойынша осы белгілерді сипаттау қылмыстың
қоғамға қауіптілігінің ... және ... ... ... қылмыс құрамы деген термин нені білдіреді.
Элемент термині негізінен тікелей қылмыс құрамына ғылыми талдау ... ... ... ... ... ... бөлігіне
құқықтық бағалауға мүмкіндік береді: обьект, обьективтік жағы, ... ... ... ... қылмыс құрамының әр элементтерін жатқызуға болады. Ең
алдымен осы ерекшеліктер ... ... ... ... ... толыққанды ашуға мүмкіндік береді.Мысал ретінде, обьективтік
жақты аша отырып, ... ... ... ... ... ... аша отырып оның белгілерін нақты сипаттауға жәрдемдеседі.
Мысал ретінде, обьективті жақтың сипатында (әрекет немесе ... ... осы ... ... ... Субьективтік жақты
сипаттай отыра оның мынадай құрамдас ... ... ниет және ... ... Олар ... (негізгі) және факультативті (қосымша)
болуы мүмкін.
Мысалы, обьективті жақтың факультативті белгілеріне уақыт, ... ... ... ... ... ... ... ұғымдары «элементтері» және
«белгілері» қарастырылады. Мәні бойынша әр нақты ... ... ... ... анықтауда дәлелдеудің фактілі анықталуымен
анықталады.
Қылмыс құрамын анықтау- бұл ... ... ... ... ... қылмыс құрамының барлық белгілерін ... ... ... ... ... - бұл, біріншіден, қылмыстардың заңшығарушы
элементтерінің жүйесі және фактілі ... ... ... бұл жүйе
қылмыстық заңмен белгленген және ҚК Жалпы және Ерекше бөлімінің заңдарында
қарастырылған. ... ... ... ... ... ... және белгілер жиынтығынан тұрады. ... ... ... ... ... біріңғай элементтерін
құрайды.Барлық төрт мән-жайлар қылмыстық жауаптылықтың ... ... ... ... құқықағы қылмыс құрамы белгілі бір құзіреттерді ... ... ... ... ... және ... ... дегеніміз қылмыстық жауптылық туындау үшін бірден ... ... ... танылады. является Бұл дегеніміз қылмыс белгілерінің
мазмұны бейнеленген. Бұл дегеніміз, кез келген ... ... ... ... ... ... болып танылмайды. Қылмыс ... ... ... ... ... танылады.
Процессуалды құзірет белгілі бір шеңберде ... ... ... ... ... процессі барысында қылмыс құрамының
барлық белгілері айқындалады, осының ... ... ... жауаптылыққа
тартылады.
Ажыратушылық құзірет қылмысты терісқылықтан ажырауға, сондай-ақ қылмыстың
бір түрін басқадан ажыратуға ... ... ... ... қылмыстық жауаптылыққа негізсіз ... ... ... ... ... ... материалды элементтері
екендігі белгілі. Қылмыс құрамын анықтау барысында қылмыс құрамын анықтауда
тек фактілі белгілерді анықтаумен шектелінбеуі тиісті. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жағдайында қылмыстың барлық
құқықтық белгілерін анықталынады.
Тек обьективті болып жатқан оқиған талдау ... ... ... ... ... ... жол ... үшін адамның нақты іс-әрекеттерін ғана
емес, барлық фактілі элементтер ... ... ... ... талдау жолымен және ҚК Ерекше ... ... ... ... ... қылмыс құрамадарымен анықталуы ... ... ... тек ... ... ғана ... Бұл ... нақты қылмысқа қатысты қоладанылады. ҚК баптарында көрсетілген
белгілердің жиынтығы болған ... ... орын ... осы ... ғана ... ... құрауы тиісті.
2.3 Қылмыс құрамының түрлері
Жекелеген қылмыс құрамының ... ... ашу, ... ... жеңілдету және нақты ... ... ... ... ... ... түрлері нақты белгілер бойынша өзара бөлінуі
мүмкін.
Қылмыстық құқық ғылымында мұңдай ... ... ... ... ... ... қауіптілігінің дәрежесі, екіншіден, қылмыс
құрамының сипатталу тәсілі, үшіншіден, кылмыс құрамының құрылысы есепке
алынады. Іс-әрекеттің қоғамға ... ... мен ... ... ... ... ... қылмыс құрамдары және
жауаптылықты жеңілдететін қылмыс құрамдары болып ... ... ... деп ... ... түрі ... онда ... тұрақты
белгілердің болуын айтамыз. Негізгі қылмыс ... ... ... ... жағдайлар көрсетілмейді. Мысалы Қылмыстық кодекстің 96-
бабының 1-бөлігіндегі құрам негізгі құрамға жатады. Онда кісі өлтірудің жай
түрі ғана көрсетілген, ауыр ... ... ... ... ... ... осы іс-әрекеттің негізгі белгілерінен басқа
жауаптылықты жеңілдететін жағдайлар көрсетілсе, онда ... ... ... ... ... ... деп айтамыз. Мұндай қылмыс құрамына
Қылмыстық кодекстің 98-бабында көрсетілген қылмыс құрамы жатады ... ... ... кісі ... ... белгілермен бірге
жауаптылықты ауырлататын жағдайлар көрсетілген ... ... ... ... (яғни, жауаптылықты ауырлататын құрам) деп аталады. Сондай-ақ
құрам ... ... III - ... көрсетілген адамды ауыр қылмыс
істеді деп ... жала жабу ... ... ... 2-бөлігіндегі
ұрлықты ауырлататын жағдайлар: адамдар тобының алдын ала сөз ... ... рет т.б. ... ... ... сипатталу
тәсіліне қарай құрам жай қылмыс құрамы, күрделі қылмыс құрамы және балама
қылмыс құрамы деп ... Жай ... ... ... ... біркелкі болуы, яғни оның бір ғана объектісі, бір ... жағы ғана ... ... ... ... ... ... ұрлау жатады. Күрдел қылмыс құрамы деп қылмыс құрамы
элементтерінің бірінің ... ... ... ... жағы,
субъект, субъективтік жағы). Мысалы, екі объектіге бірдей қол сұғуын (179-
бап — ... ... екі ... ... ... қылмыстар (103-бап, 2-
бөлігі және т. б.). ... ... деп ... ... бабындағы
диспозициясында көрсетілген әрекеттердің біреуін істегендікті айтамыз.
Мысалы, 259-бап есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ... ... ... ... алу, сақтау,тасымалдау, жөнелту немесе ... ... ... ... құрамды түрге бөлудің де ... ... Осы ... ... ... ... ... формальдық және
келте қылмыс құрамы болып бөлінеді. ... ... ... ... ... ... ... қылмысты материалдық қылмыс құрамы ... ... ... ... ... ... әрекетсіздік жасалған уақыттан
бастап қана емес, заңда көрсетілген қылмыстың ... ... ... ... деп ... ... қызмет өкілеттігін теріс пайдаланып
қиянат жасауды келтіруге ... ... ... ... деп ... ... қылмысты айтамыз.
Формальдық қылмысқа жататындар: пара беру (312-бап), қызмет жөніндегі
жалғандық ... Пара ... ... кез ... ... берген уақыттан
бастап, белгілі бір зардаптың болуына қарамастан аяқталған қылмыс деп
саналады. ... заң ... ... ... ... ... ала қылмысты
әрекет сатысына көшіреді. Мұндай құралымда қылмыс құрамын ... ... ... ... ... — бұл ... кезекте тиісті қоғамаға қауіпті іс-
әрекеттерді анықтауға мүмкіндік беретін ... және ... ... ... ... ... ... барлық
элементтері оларды көзқарас таным тұрғысынан екі ... ... ... ... жәнес субьективті элементтер тұрғысынан оларды екі топқа
бөлеміз, олардың әрқайсысы осы элементтердің ... ... ... ... и объективтивтік жақтан, субъективті — тиісінше
субъектіден и субъективтік жақтан тұрады.
Қылмыс құрамының ... ... ... ... Егер істелінген іс-
әрекетте осы белгінің біреуі болмаса, толықтай алғанда қылмыс құрамы және
қылмыстық жауаптылық жоқ деп пайымдауға ... ... ... ... ... құрамдарының нақты белгілерін анықтау және жалпылау негізінде
қылмыс ... ... ... ... ол өз ... ... Ерекше
бөлімінде көзделген элементтердің сипаттамасын ... ... ... ... ... ... ... мойындалғандай, әр қылмыс құрамында оның төрт
міндетті ... ... ... ... ... субьектісі және
субьективтік жағы орын алған.Қылмыс құрамының элементтері өзара ... Еге ... ... ең болмағанда олардың біреуі
болмаса, яғни қылмыстық жауаптылық негіздері де болмайды.
Қылмыс обьектісі деп қылмыстық заңмен ... және оған зиян ... ... ... айтамыз.Мұндай игілік ретінде отандық
қылмыстық-құқықтық ... ... ... қорғалған қоғамдық қатынастарды
таниды.
Адам мінез-құлқының сыртқы жағын ... ... ... ... ... ... белгілерге мыналар жатады: қоғамға
қауіпті іс-әрекет (белсенді мінез-құлық) немесе әрекетсіздік ... ... ... ... ... ... ... ұрлау немес қызметтегі
әрекетсіздік.
Қылмыстардың көптеген құрамдарының ... ... ... ... ... ... ... байланыспен адамның іс-әрекеті
құрайды.
Ұрлық немесе басқа да ұрлаудың ... ... ... ... немесе мүліктің басқа де иелеріне зиян келтіріледі, ал адам өлтіру
құрамына кінәлінің әрекетімен жәбірленушіге өлім ... ... ... ... обьективтік жағына қылмыс ... ... ... ... ... ... құралы және қаруы жатқызылады.
Қылмыс субьектісі деп қылмыс жасаған кез келген тұлға және белгілі ... ... ... ... ... ... ... бір жасқа толу, кейбір жағдайларда арнайы ... ... ... және т.б) ... субьективтік жағын адамның ішкі психологиялық мінез құлқын
сипаттайтын белгілер: кінә, ниет және ... ... ... ... әр ... ... арнайы зерттеуді қажет етеді,
сондықтан осы тарау шеңберінде оның жалпы анықтамасы және мәні берілген.
Теорияда ... ... ... белгілер және арнаулы белгілер
(факультативті, қосымша) деп ... ... бұл әр ... ... ... осы ... ең ... біреуі болмаса
қылмыс құрамының болмағандығы туралы ... ... ... белгілерге
жататындар: қылмыс обьектісінде- ... ... ... ... ... ... жағына (әрекет немесе әрекетсіздік),
субьектіге (есі-дұрыстық жасы, субьективтік жаққа- кінә жатқызылады.
Қылмыс құрамының ... ... ... ... ... құрамдарын құрастыру барысында негізгі белгілерге қосымша белглер
ретінде жатқызылатын белгілерді айтамыз.Обьектідегі арнаулы белгілер деп
оның құрылымы, мазмұны , соның ішінде қылмыс заты да ... жағы ... ... ... ... ... ... орны,
қылмыс жасау тәсілі мен уақыты танылады.Субьектіде- лауазымды немесе
қызметтік жағдайы, соттылығы және т.б. ... ... жағы ... және ... танылады.
Бұл жерде мынаны айта кету қажет: қылмыс құрамын негізгі және арнаулы ... таза ... ... ... ие және ... ... ... берк кезінде қолданылады.
Қылмыстың обьектісі қылмыс құрамының міндетті элементтерінің бірі болып
танылады және обьектісіз қылмыс та жоқ. Қылмыс ... ... ... кез келген қоғамға қауіпті іс-әрекет , белгілі бір ... ... ... қол ... ... зиян ... және ... қаупі туындайды.
Қылмыс обьектісін дұрыс анықтау қылмыстық іс-әрекеттің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... қол ... жасағаны үшін қылмыстық құқық
нормаларымен жауаптылық көзделінген қоғамдық қатынастар танылады.
Қоғамдық ... ... қол ... ... бір ... ... ... арасында пайда болатын қылмыстық қол сұғушылық
танылады.
Қылмыстық жауаптылық- мемлекеттік ... ... ... ... ол ... ең ... қоғамдық қатынастардан қорғау үшін
пайдаланылады.Қоғамда қалыптасқан барлық ... осы ... ... ... ... ... және қылмыстық құқық номаларымен
қорғалмайтындар деп бөлінеді.
Қылмыстық қол сұғушылықтың обьектісі болатын қоғамдық қатынастар формалды
көзқарас тұрғысынан ... да ... ... ... ... қылмыстық құқық нормаларымен көзделінген.Аталған белгіні көрсету
қылмыстық қол сұғушылық обьектісін анықтау барысында міндетті. ... ... ... ... деп қылмыстық заңмен қорғалатын
қоғамға қауіпті қол сұғушылық танылады.
Қол сұғушылықтың қоғамға ... ... ... ... ... шығынның сипатына және мөлшеріне байланысты.
Қолсұғушылықты қылмыстық заңмен қорғалған қатынастар қатарына ... ... ... ... әсер ... ... бір ... болып
танылады, оның негізінде криминалды деликтіні ... да ... ... ажырту қажет.
Обьектіні анықтау ұқсас қылмыс құрамдарын бір-бірінен ажыратуға,
қылмыстық әрекетті ... емес ... ... мүмкіндік береді.
Сонымен қатар кез-келген іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігі қандай ... ... ... , ... жұмыс істеп тұрған ... ... ...... ... ... белгілі бір іс-
әрекет белгісі бар, бірақ өзінің маңызы шамалылығына ... ... және зиян ... ... ... яғни ... және тұлғаға зиян келтіріледі” .Обьектінің рөлі ... ... ... ... бойынша заңшығарушы қылмыстық-құқықтық
нормаларды жүйелейді және кодификациялайды.
Бұрынғы КСРО ... ... ... ... ... ойы ... ... қатынастар танылады.
Қоғамдық қатынастар – қатынастар жалпы ұғымының күрделі бір ... ... ... ол ... ... өзара
байланысы» ретінде сипатталады[5].
Қоғамдық қатынастар ерекше ... ие, онда ең ... буын ... ... мән ретінде қарастырылады. Адам белгілі бір қатынастарға өзі
құрған ... ... ... әлеммен және басқа да тұлғалармен
қарым-қатынасқа түседі. Осының ... ол ... ... ... басқа адамға басқаға қарағандай қарайды.Ең алдымен осы ... адам ... ... табиғаты және таным процессі барысында
қоғамдық қатынастарды зерттеу қажеттілігі туындайды.
Қоғамдық қатынастар тәжірибелік, сондай-ақ өмір сүрудің ... ... ... де ... ... қоғамдық қатынастар жүйесінде
бірінші кезекте біз, өндірісік ... ... олар ... ... ... ... ... құқықтық, құлықтылық,діни және т.б.)
айқындалады. Сипатына байланысты қоғамдық қатынастардың өзі күрделі
құбылыс. ... ... ең ... ... болып: қоғам, мемлекет
және олардың орнауы, білім және олардың өкілдері, әр ... ... ... ... т.б. ... ... басқа да қылмыстарды жасай отыра, кез келген тұлға қоғамдық
қатынастардың белгілі бір элементтеріне қол ... сол ... ... ... ... ... және ... зиян келтіреді.
Кез келген қоғамдық қатынастар қылмыстық заңдармен қорғаламйды, тек
заңшығарушы позиция тұрғысынан ... ... деп ... ... Бұл ... белгілі бір мән-жайларға байланысты өзгеруі
мүмкін: ... ... ... сол ... ... да ... ... және белгілі бір іс-әрекеттердің қауіптілігі және т.б.
Қылмыстық заңда қылмыстық қол сұғушылықтан қорғалатын неғұрлым ... ... ... ... Мәселен, Қазақ КСР Қылмыстық
кодексінің 7 бабының мазмұнында (1959) ... ... ... ... ... ... ... конститутциялық құрылысқа, саяси ... ... ... ... оның ... ... қол сұғады.
Қылмыс обьектісін қылмыстық құқықтың реттеу обьектісінен айыра білу
шарт.
Қылмыстық құқық, басқа да құқық ... ... ең ... ... ... бойынша дербес құқық салаларына жатқызылған.Мұндайлар
ретінде белгілі бір жасқа толған ... ... ... ... атынан жүзеге асырылады.
Қылмыс обьектісі ретінде әртүрлі қоғамдық және ... ... ... ... ... ... ... обьектісі және қылмыстық-құқықтық қорғау обьектісі
ұғымының арасындағы өзара қатынас мәселесі ... бір ғана ... ... бұл ... ... өмірде сәйкес келеді, сол себепті оларды
синонимдер ретінде қарастыруға болады.
Қылмыс обьектісінің ... ... ... қылмыстарды топтастыру
проблемасына нақты тоқталуға мүмкіндік береді..
Қылмыс обьектісінің түрлері туралы
Бұрынғы КСРО Одағында қылмыстық ... ... ... ... ... әзірлкенгендердің қатарына ... ... ... үш сатылы топтастыру ұсынылды. Оған сәйкес қылмыс
обьектілері: жалпы, топтық немесе арнайы және тікелей деп бөлінді.
Қылмыстық ... ... ... мектебі өкілдерінің
арасында (К.Биндинг, Ж. Орталан, Н.С. ... ... ... ... ... ... ... көрініс тапқан құқықтық
нормаға қолсұғушылық жасалаған, осы ... ... ... құқық
аясына енеді.
Өйткені әр қылмыс қылмыстық-құқық ғылымымен қорғалатын ... ... қол ... қол сұғушылықтан қылмыстық заңмен
қорғалған қоғамдық қатынастардың ... ... ... ... ... сол ... ... қоғамдық қатынастарға қол сұғатын зиянға әрекет
ретінде ... ... та ... қоғамның әртүрлі саласында жасалуы
мүмкін, тиісінше мемлекетпен қорғалатын қоғамдық қатынастарға қол сұғады.
Бұл мән-жайлар маңызы бар, ... ... ... сол ... ... ... ... Ерекше бөліміндегі барлық
қылмыстарды топтастыру үшін, қылмыстық құқықтағы топтық және ... ... ... ... обьектісі болып осы қатынастарға зиян келтіретін
бірқатар ... қол ... ... ... қатынастар танылады. Ең
алдымен қорғаудың топтқы обьектісі болып, ... ... ... ... бөлімнің бірінші тарауы жеке адамға қарсы ... ... ... ауыр зиян ... абайсызда адамға өлім келтіру
үшін жауаптылық нормаларын көздейді.
Қылмыстың жалпы обьектісі болып барлық қоғамдық қатынастар ... ... ... ... ... деп біріңғайлық белгісі немесе
белгілі бір салаларда әрекет ететін қоғамдық қатынастар танылады.
Бірақ та “қоғамдық қатынастар” жалпы категориясын ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермеді және көптеген
түсініспеушіліктер тудырды.Однако применение общей категории ... ... деп ... үшін ... оқулықтарда және қылмыстық
құқық арнаулы әдебиеттерінд ( 1926 ж бастап 1995 жыл ... ... деп ... қылмысқа қарсы бағытталған нақты қоғамдық қатынастар
танылады.
. Бұл ... ... ... ... ... ... қиын ... қатар «қылмыстың тікелей обьектісі деп «қылмыстық заңмен қорғалағн
нақты қоғамдық қатынастар танылады, ол бір ... тура және ... ... ... ... ... деп – нақты қоғамдық қатынас
емес, қоғамдық қатынастардың жиынтығы танылады. Бұл жерде ... ... ... ... мен ... ... арасындағы айырмашылық неде
деген?
Тікелей обьектіні осылай түсіндіру үлкен дау-талас туындатуда.Ең басты
қателік мынадан көрінуде: ... ... ... деп ... ... яғни ... ұғымдарды түсіндіреді.. Сонымен жекелеген
бұл- біркелкі ұғымдарды құрайды. Соңғысы – жекенің ... ... ... ... ... ... бойынша анықталады.
Бұл түсініспеушілік қылмыстарды топтастыру барысында қолданылады,
сондай-ақ ол қоғамдық ... ... ... ... мүмкін емес.
Мүдде – бұл қоғамдық қатынастар, бірақ оның нақты көрінісі ... ... және ... мүддесінсіз қоғамдық қатынастар
орын алмайды. Қоғамдық қатынастар қоғамдағы ... ... ... ... Бұл ... ... ... эстетикалық, құқықтық және басқа да қатынастарды
бейнелей отыра таптарды, әлеуметтік топтарды ... ... бір ... ... ... бұл жерде барлық қатынастардың өзіндік субстраты бола
отыра, өзінің ... жеке ... ... ... ... жөнінде бұл мүдде қандай ұстанушыға, яғни
қоғамдық қатынастарға бағытталатындығын біліп алуымыз қажет.
Мүдденің тек ... ... ғана ... ... ... ... ... (материалды немесе рухани) құрайды.Сонымен
қатар мүдделер қоғамдық қатынастардың нақты көрініс бола отыра, белгілі бір
құқықтық нысанда ... етуі ... ... ... ... норманы немесе заңды біз қоғамдық қатынастардан бөлек ... ... ... тыйым салуды бұза отыра обьектіге қол сұғады.
Мүддені бұлай түсіну тек қана ... және ... ... ... ... дұрыс түсінуге мүмкіншілік береді.
Барлық қылмыстар қылмыстық заңдармен қорғалған тұлғаның, ... ... ... зиян ... ... одан ... ... бізді неғұрлым нақты ... ... ... туындатуы мүмкін.
Қылмыстың ерекше немесе топтық обьектісі болып мүдделердің белгілі бір
тобы танылуы ... Бұл ... ... ... Ерекше бөлімінің
баптардың дербес топтарымен ... ... ... ... ... ... нақты көрініс тапқан..
Мұндай топтар ерекше болып танылады, өйткені олардың мүдделері қоғамдық
қатынастардың мүдделерінде ... ... ... ... ... мазмұны бойынша тығыз байланысты; Олардың
ерекшелігі мындан ... ... олар ... ... ... бағытталған;
Әлеуметтік маңыздылығының біріңғай ерекшелігі ретінде біз ... ... ... ... ... ... ішіндегі ең маңызды ... ... ... ... ... ... қылмыстың топтық обьект деп аталатын рөлін анықтау
жақсы жағынан көрініс тауып отырғандықтан біз ... ... ... ... ... кодекстің негізгі тарауларында нақты көрініс тапқан:
олар: «Жеке адамға қарсы қылмыстар», «Отбасына және кәмелетке толмағандарға
қарсы ... ... және ... конститутциялық құқықтарымен
бостандықтарына қарсы қылмыстар», ... және ... ... қылмыстар», «Конститутциялық құрылысқа және мемлекет
қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар», «Меншікке қарсы қылмыстар», «Экономикалық
қызмет саласындағы қылмыстар», «Коммерциялық және өзге де ... ... ... ... ... қауіпсіздікке және қоғамдық
тәртіпке қарсы қылмыстар», «Халықтың денсаулығына және адамгершілікке ... ... ... ... ... «Мемлекеттік
қызмет мүдделеріне қарсы қылмыстар», «Басқару тәртібіне қарсы ... және ... ... ... қарсы қылмыстар»,
«Әскери қылмыстар».
Қазақстан Республикасы ҚК шығару барысында жаңа топтық ... ... Олар ... және ... ... ... бейбітшілікке және адамзат қауіпсіздігіне ... ... ... ... қылмыстар, коммерциялық және өзге де
ұйымдардың қызмет мүдделеріне ... ... және ... қылмыстар
Басқа жағынан шаруашылық қылмыстар туралы тарау ... ... ... ... ... елеулі өзгерістерге ұшырады. Біріншіден,
1997 жылғы ҚК ... ... ... жоқ; екіншіден, осы тарауға енетін
бірқатар ... ... ... құрылысқа және
мемлекеттің қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар», ал ... ... ... ... қылмыстар тарауын енгізілген.
Нақты қылмыстарды талдауда топтық обьектіні дұрыс анықтау өте елеулі
өзгерістерді қажетсінеді. Кейде нақты ... ... ... ... түсініспеушіліктер туындатады.Сырттай қарағанда біріңғай белгілермен
сипатталатындар көбінесе қорғаудың топтық обьектісі ... ... ... заңды іс-әрекетіне кедергі келтіру, оның заңды ... ... ... ... ... ... ... обьектісі болып аталған құрам белгілеріне
жататын қылмыстардан қорғалатын қоғамдық қатынастар ... ... ... қоғамдық қатынастар бір емес бірнеше қылмыстарға
бағытталуы мүмкін.Ол тікелей бір қылмыстық обьектілерге қол ... ... ... ... ... ... быть ... не одно, а
несколько ... ... на один и тот же ... олар адам өлтіру құрамы (ҚК 96-100-баптар) және денсаулыққа ... ( ... 103-105 ... 109-111-баптары)
Қылмыс обьектілері (жалпы, топтық, тікелей) деп бөлу ... ... ... кез ... ... ... қатынастарға қолсұғады
(жалпы объект), екіншіден, ең алдымен қандай қоғамдық ... ... ... ... немесе қандай топтағы нақты қылмыстарға
бағытталғандығын анықтап алуымыз ( топтық және тікелей объект).
Бірқатар қылмыстар бір мезетте екі ... одан да көп ... ... ... ... зиян келтіру істелген іс-әрекеттің бөлінуі
барысында дұрыс емес ... ... ... заңшығарушы
мұндай жағдайларды құрамды бірнеше тікелей обьектілері ... ... ... ... және қос ... ... деп атайды. Олар бірнеше
әр-түрлі қоғамдық ... ... ... негізіг тікелей
обьекті ретінде (сондай-ақ топтық обьект ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастар танылады).
Қылмыстық құқық теориясында аталған факультативті обьектіні ажыратуымыз
қажет.Қосымша ... ... ... қол сұғушылықтың ... ... ... ... болмауы да мүмкін. Мысалы, қоғамдық
тәртіпке қарсы қылмыстарға жатуы мүмкін. Бірақ та бұзақылық ... ... ... ... ... мүлікті бүлдірумен сипатталады. Мұндай жағдайларда
бұзақылық қоғамдық ... ... ... да қол сұға ... ... ретінде қарастырылады.
Қылмыстық кодексті одан әрі нақтылау барысында «қылмыстар» туралы
нормалар қаралады. Бұл үрдісті екі ... ... ... ... ... ... және қорғалып жатқан мүдденің сипаты және мазмұны бойынша
бөлінеді. ... : жеке ... ... ... ішінен тек өмірге,
денсаулыққа, адамның қадір-қасиетімен адамгершілігіне қарсы ... ... ... обьектіге қатысты айтылатын обьекті ... ... ... ... ... білуіміз қажет.
Мысалы, адам өлтіру кезінде – тек тұлғаның өмірі ғана емес, бір бірінен
ажыратылатын белгілі бір тұлғаның әрекеті де қарастырылады..
Отанға ... ... ... ... құпияны беру жолымен
аталған мекменің тікелей мүддесіне қол сұғылады.
«Тікелей» объект ... ... ... ала ... және ... ... құрамдарды анықтау үшін қызмет етіледі.
Басқаша сөзбен айтқанда, «тікелей» объект сол ... ... да ... қылмыстық құқықтық нормамен сипаттай отыра ашады.
Қылмыстық құқық теориясы негізгі, қосымша және, , ... ... ... ... ... - ... ... норма (заң)
қалыптастырылатын қорғауды айтамыз.Мұндай объект Қылмыстық кодекстің Ерекше
бөлімі жүйесіндегі нормаларды анықтаудағы негізгі ... ... ... объект дегеніміз негізгі обьектіге қарсы бағыттала ... ... зиян ... ... ... айтамыз. Мысалы, тонау
кезінде негізгі объект ... ... ...... ... ;
Факультативті объект дегеніміз – сол немесе басқа да ... ... ... бір зиян ... ... ... жасау барысында
тұлғаның мүддесі бұзылады, бірақ та негізгі объект болып қоғамдық тәртіп
танылады. Бірақ та бұзақылық ... ... ... зиян ... де
мүмкін.
Қылмыс заты туралы.
Қылмыс құрамдарында обьектіге әсер ету нақты қандай қоғамдық қауіптілікпен
көрініс табуы қажет екендігі айтылады. Мысалы, қылмыс ... ... ... бір қатысушыларға қол сұғылуы мүмкін (жекелеген
азаматтарға, ұйымдарға, мекемелерге әлде кәсіпорындарға ).
Егер қылмыс ... әсер ету ... ... қоғамдық
қатынастардың басқа да элементтері қол сұғушылық заты деп ... ... ... әсер етіле отыра, қылмыскер жекелеген заттарға
зиян немсе зардап келтіруі мүмкін.Диверсия жасау барыснда әр түрлі
құрылыстар және шаруашылық обьектілерге зиян ... ... ... ... ... қылмыс заты деп аталатын мәселе
туындайды.
Қылмыстық құқық ... бұл ... ... екі жол
көрсетілген.Біріншісі оны шешуде екі мәселе қарастырылады.Біріншіден қылмыс
заты тар ... ... Заң ... ... ... ... заты болып сыртқы әлемнің материалды заттары
танылады, олар сол ... ... ... ... бір өзгерістерге
ұшырауы мүмкін.Көптеген авторлар ... ... тек қана ... яғни ... ... ... Осыған байланысты
қылмыстық заңда көзделген қылмыстар өзінің әсер ететін заттары болмайды.
Даусыз түрде, так қылмыс заты деп ... - ... ... қабылдауға және өлшеуге жеңіл, қылмыс белгілерін ... ... ... ... Оны ... және ... маңызы
ерекше. Бірқатар жағдайларда заттың белгісі жауаптылықты ауырлататын мән-
жай ретінде қарастырылады. (мысалы, ... ... ... ... ). ... ... ... айыра білу барысында нақты қылмыстық жазалау шараларына
алып келеді. (мысалы, әр түрлі пайдакунемдік қылмыстардағы шығын ... ... ... затқа белгілі бір зиян келтірілуі мүмкін
(нмысалы, бөтен мүлікті бүлдіру және жою), бірқатар жағдайларда мұндай зиян
затқа да ... ... ... ... ... ажырата білген жөн, осының ... ... ... ... бір зиян ... ішінде заттың
өзі де қылмыстың обьектісіне белгілі бір әсерелер туғызуы мүмкін.Сонымен
қатар, бір зат әр ... ... ... мүмкін- қылмыс жасау құралы, немесе
қылмыс заты болуы да ... та ең ... ... ... ... ... біздіңше дұрыс сияқты.
Өйткені кез келген қоғамдық қатынас жалпы түрде ... бір ... ... және жеке ... ... ... ... соңғылары белгілі бір іс-әрекеттер нысанында болуы ... ... ... ... ... ... ... әлде
уытқұмарлық заттарды тұтынуға көндіру ). ... ... ... болып қоғамдық қатынастардың субьектісі танылады. К. Маркстің,
жазуынша ақша нысаны бір тауарда ... ... ... ... ... осы ... ... тауарлар ретінде танылады және ... ... ... ... ... ... ... кез келген қоғамдық қатынастар
өзінің ... ... ... ... ... ... мен ... ара қатынасы жөнінде айта келе Ф. ... что ... ... ... ... ... ... реттейді деді ,бірақ та бұл қатынастар ... да ... және ... ... ретінде көрініс табады деді»[6].
Заттардың мүліктермен өзара ... ... ... - ... ... және заттық. Заттар, қасиеттер және
қатынастар бір-бірімен тығыз ... және бір ... ... ... ... мынадай қорытынды жасауға болады, қоғамды затсыз қылмыстар
болмайды.Барлық қылмыстардың өзінің заты ... ... ол ... және ... емес ... ... ... бір бірінен белгілі бір қол сұғушылық заты бойынша
ажыратылады. ... ... зат ... белгі ретінде енгізілген.Сол
себепті жеке адамды балағаттау немесе ... сөз ... ... ... айта ... ... заты бұл жерде де бар ... оның ... үшін ... зор. Тек қана ол ұрлыққа қарағанда басқа да тәсілдермен
ажыратылуы мүмкін. А.А. Пионтковскийдің ... ... ... ... қылмыс заты қылмыс обьектісіне қол сұғушылық болмаған
кездегі әрекеттерді жатқызамыз деді »[7].
Қылмыс заты – кез ... ... ... ... ... оған әсер ете ... ... заңмен қорғалаған мүдделерге зиян
келтіреді.
Жалпы мәлім болғанындай, қылмыс құрамының жалпы ... ... ... ... ... ... ... және олардың белгілерін ғылыми
талдауға, қылмыс құрамын және ның ... ... ... береді.
Жалпы құрам әр нақты жағдайларда сл немесе басқа да құрамның ... ... ... ... ... береді. Басқаша айтқанда
қылмыстық құқық ғылымында қылмыстың жалпы құрамы ... ... ... үшін ... ... база болып танылады.
Қылмыстық құқық теориясында барлық қылмыс құрамдары ... ... ... субьективтік жақ және субьект деп бөлінеді.
Қылмыс құрамдарын топтастыру негізі ретінде іс-әрекеттің қоғамға қауіптілік
дәрежесі, заңдағы қылмыс құрамы ... ... ... ... ... ... дәрежесіне байланысты қылмыс құрамының үш түрі:
негізгі ... ... ... ... және ... берілген
(жеңілдетеін белгілер).
Жай (негізгі) қылмыс құрамы деп қылмыстың белгілі бір түрін жасау
барысында обьективті және ... ... ... ... ... ... қауіптілігін төмендететін обьективті және
субьективті белгілердің жиынтығын айтамыз.
Обьектіге қатысты сол ... ... да ... ... ... ... жасалатын игілік), объективтік жаққа
(мысалы, қылмыс жасау тәсілі, орны, ... және т. б. ), ... ... немесе басқа да ниеттерінің болуы ) немесе қылмыс
субьектісіне (ерекше лауазымдық ... жасы және т. б.) әр ... ... ... ... ... сол және ... да осындай белгілер кінәні ауырлатса және осыған
байланысты саралауға ықпал етеді, ол ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың сараланған құрамдары
ретінде бөлініп шығарылады.
Сараланған белгілер деп қылмыс құрамына енгізілген және оны ... ... ... мән-жайлар танылады.Бұл жерде ең басты мәселе осы
белгілерді терминологиялық ... ғана ... ... ... ... ... ... ережеге сәйкес ҚК-тің Ерекше бөлімінің әр түрлі
бөліктерінде және тармақтарында ... ... ... ... едәуір маңызды көлемін
қарастырады, олардың ішінде осы ... ... мына ... ... ауыр зардап, зорлық, соттылық, аса ... ... топ және ... ... табиғатына байланысты саралаушы белгілер екіжақты
сипатқа ие. Бір жағынан, олар қылмыс белгілерінің ... ... ... ... ... ... сипаттайтын негізгі құрамға жалғау ретінде
енгізе отырып қарастырады.
Саралаушы белгілер белгілі бір мінез-құлықтың қоғамға ... ... ... ... белгілерінің көмегімен көрініс
тапқан құраммен ссалыстыра қарағанда оны елеулі өзгертуге вықпал ... та ... ... болмауы немесе оларды тергеу және ... ... ... ... құрамын автоматты түрде енгізе
алмайды..
Қылмыс құрамының саралаушы белгілерін жеңілдететін және ауырлататынмән-
жайларды атқаратын ... ... ... жөн. ... ... ... ... көрінеді, саралаушы белгілер — бұл ең алдымен
жауаптылықты, одан ... ... ... үшін ... ... жеңілдететін және ауырлататын мән-жай, — бұл жазаны даралау
және сотың жаза ... ... ... ... мөлшерінде таңдау
мүмкіндігіне мүмкіншілік береді.
Ауырлататын кінәлер ретінде ҚК-тің тиісіт диспозиясына ... ... ... ... ... құрамы негізігі құрамның
белгілері ретінде ... ... ... берілетін құрам
әр және басқа да баптардың құрамында көрініс тапқан.
Ұсынылған топтастыру бірден-бір негіз ... ... ... ... ... ... дәрежесіне байланысты заңдағы қылмыс
құрамының белгілерін сипаттау бойынша ажыратылады.
Қылмыстық құқық ... ... ... ... ... сәйкес
барлық қылмыс құрамдары көрсетілген критерилер бойынша жай және күрделі деп
бөлінеді. Жай ... өз ...... және ... ... пікірімізше осылай деп бөлу негізді сияқты. Ең ... ... ... ... ... ... ... оған сәйкес қылмыс
құрамы бланкетті болып бөлінеді. Өйткені ондағы ... ... сол ... да ... ... ... және ... болып танылмайды.
Қылмыстық-құқықтық нормалардың диспозициялары ғана бланкетті болуы
мүмкін. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... мәні ... ... құрамдардағы қылмыстық-құқықтық нормалардың
біреуінде сипатталады.Сол ... де ол ... ... ... қарастырылады.
Көптегн ғалымдардың пікірінше, заңдағы сипатталу тәсіліне байланысты :
жай, күрделі және ... деп ... жай ... деп дербес құрамын құрамайтын бір іс-әрекетті
немесе оның бір ... ... ... ... ... ... әр элементі бірден бір экземпляр да ұсынылған.
Күрделі қылмыс құрамы сапалық тұрғыда қосымша элементтерге ... ие ... ... ... құрамдары өз кезегінде келесідей
түрлерге бөлінеді:
а) қылмыс құрамында бір немесе ... ... ...
біріңғай емес (бірнеше обьектілер, кінә ... және т. ... бір ... ... өзі ... ... орын ... қарастырылады және басқа да жағдайларға қатысты, дербес құрам
ретінде көзделінген.
Қылмыс құрамының басқаша өзіне тән ... ... екі ... (қарақшылық және т.б.);
• екі міндетті әрекеттер (әйел зорлау және ... ... екі ... ... аборт жасау, абайсызда жәбірленушінің
өліміне алып келсе және т.б.);
екі зардап (абайсызда адамның өлуіне алып келген ... ауыр зиян ... , және ... ... ... бір қылмыстық әрекетті немесе әрекет тәсілін
сипаттайды. Бұл түр құрамдарға бөлінеді :
• екі ... ... ... ... ... ... және
т.б.);
• заңшығарушы бір құрам шегінде екі басқа құрамды біріктіреді
(қарақшылық).
Қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... келте құрамдар деп бөлінеді.
Материалды құрамдарда қылмыстың аяқталу сәтін заңшығарушы қылмыстық
зардаптың туындау кезеңімен байланыстырады.Егер ... осы ... ... ... ... туындауына бағытталса аяқталған қылмыс деп
танылмайды.Кінәлі мұндай жағдайда тиісті қылмысқа ... ... ... ... деп аяқталған қылмыстың болуы үшін туындаған сол
немесе басқа да ... ... ... ... ... ... құрамдарда туындаған зардап фактілі түрде саралаушы
белгілердің, әлде ауырлататын белгілерді құрайды.
Усеченным является состав преступления, для ... ... не ... не ... ... ... результата, но и
доведения до конца тех действий, ... ... ... ... Усеченные составы преступлений законодатель считает
оконченными на ... ... ... ... действий (разбой, бандитизм и
др.).
Күрделі құрамның бір түрі ... ... ... ... құрайды. Ол
бір күрделі құрам түрі ретінде баламалы қылмыс құрамын құрайды.
Бұл жерде практикалық маңыз ... ... ... ... ... ... құрамдарын топтастыру танылады.
Зардаптар аяқталған қылмыстың қажетті белгісі ... ... ... ... ... деп танимыз.Егер іс-әрекеттер жасау нәтижесінде
осындай қылмыс құрамымен көзделінсе, егер істелінген іс-әрекет қылмыс деп
танылмайды. (мысалы, ... ... әлде ... оқталу және
дайындалу ретінде сараланады.(аталған зардапқа жетуге ... ... ... заң ... ... ... ... пен жаза,
қылмыстық жауаптылық негізі, жаза жүйелері жазаны ... ... ... ... ... жауаптылықтан және жазадан босатуды
белгілейтін заңдылық нормалардың жиынтығы болып табылады.
Сонымен, қылмыстық заң – ҚР ... ... ... қабылдаған құқылық кесім болып табылады. Жеке адам мен ... ... ... ... ... ... басым
екендігін анықтау және оған осы ... ... ... ... ... осы ... ... – қылмыстық ... ... бірі ... ... ... ... нәсіліне, ұлтына, жынысына,
тіліне әлеуметтік, ... және ... ... ... ... ... ... көзқарасына, сеніміне, сондай-ақ бұрын құқық
тәртібін бұзғанына, тіпті қылмыс жасап ... ... ... ... ... ... бостандықтар тендігіне кепілдік
береді.Міне, осы ерекше айтылған қағидаларды біз іс ... ... жер ... ... тани ... ... ... Қазақстан
Біріккен Ұлттар Ұйымының толық мүшесі болуы, ертеден белгілі өркениетті
елдер қатарындағы ... ... ... ... ... саяси оқиға Орта Азия кеңістігіндегі
Қазақстан деп аталатын тәуелсіз мемлекеттің өмірге келіп, дүниежүзілік
өркениеттегі өз ... ие ... ... оның ... ... зайырлы, құқықтық мемлекет ретінде орнығуы
үшін атқарылатын міндеттер ұланғайыр. Соның ең бастысы ... ... Біз сол ... ... ... ... ... шаншуға ниет
етіп отырмыз.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің ... ... ... негізін былай анықтайды: Қылмыс жасау, яғни
қылмыстық ... ... ... ... ... ... бар әрекет
қылмыстық жауаптылықтыңбірден-бір негізі ... ... ... ... ... ... 2-
тармақшасына сәйкес бір құқық бұзушылық үшін ешкімді де ... ... ... ... ... болмайды. Жасалған әрекетті қылмыс деп
тану үшін оны қылмыстық заң, ... ... ... ... мен салыстыру қажет. Адамның екендігі-заңды ... ... ... ... ол ... қылмысқа кінәлі емес деп есептеледі. Қылмыс
пен күресу барысындағы туындайтын өзекті мәселелердің бірінші ... ... ... қолданылатын қылмыстық құқықтық шаралардың
қолдану тиімділігі.Қылмыстық құқықтық қатынас әр түрлі нысанда ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Қылмыстық жауаптылықтан босатудың негізінде күрделі ... ... ... жатыр. Осы жұмыста қылмыстық жауаптылықтан босатудың
негізінде ... жэне сот ... ... және ... ... қылмыстық құқықтық қатынасты және қылмыстық жауапкершіліктен
босатуда сот және құқық қорғау органдары мынаны ескеру қажет:
Біріншіден, әрбір қылмысқа ... ... ... ... ... зерттеу қажет;
Екіншіден, қылмыскердің жеке басын және оның қылмысқа ... ... ... ... ... ... кейінгі мінезін жан-жақты
талдау қажет.
Осы жұмысты жазу ... ... ... Бас
Прокуратурасының Құқықтық статистика және ... ... алу ... ... мәліметтері қолданылды.
Мысалы, 2004 жылдың 12-айында 73925 қылмыс жасаған тұлғалар анықталған
соның ішінде қылмыстық жауапкешілікке тартылғандар саны 61 069 адам ... ... ... ... саны 12856 ... ... 2005 ... 12-айыда 80210 қылмыс жасаған тұлғалар анықталған соның
ішінде ішінде ... ... ... саны 57902 адам ... ... ... ... саны 22308 адамды құрайды.
Жалпы тәуелсіздікке қолы жеткен ел - даму бағытында ... ... ... елдердің тәжірибелерінің елеулі дәмін татып көріп, сосын
іске асыратыны табиғи ... ... ... ... сәйкес экономикалық
бағдарламалар мен заң жобалары жасалып, оған өзгертулер мен ... ... ... ... ... үшін аса ... ... көзі болып табылатын экономикалық дағдарыстан қиналмай ... ... ... де ... ... ... құру да
қоғамдағы қылмыспен қарсы күрес жүргізу де құқық қорғау органдарының алатын
орны ерекше. Бұл арада қылмыс ... ... ... ... ... босатуда айқын көрініс табады.
Қылмыстық жауаптылық мәселесіне кеңестік және ... ... ... ... жоқ. Бұл ... ... ... деңгейдегі
диссертациялар және басқа да ғылыми құқықтық еңбектер жарық көріп ... кез ... ... мәселе тікелей қылмыстық жауаптылық
және оның негіздерімен байланысты болып табылады.
Солай бола тұрса да, зерттеу ... ... ... ... нені ... ... екендігін анықтамағаны және бұл
мәселенің шешімін өз алдына ... етіп ... ... ... ... бұл мәселеге арналған зертеулер өз ... ие ... ... ... көзқарастар, рікірлер, тұжырымдар, дәлелдеулер
қалыптасып жатты.
Қылмыстық жауаптылықтың ... және ... ... ... ... ортақ және нақты жауап беру ... ... ... объективті
шындықты танып, білуді мақсат етуге болады.
Ғылыми жұмыс ... ... ... ... ... әрі ... табылатын қылмыстық жауаптылық ... оның ... ... мен ара ... ... ... ... талдаумен Қазақстан Республикасының Конституциясы,
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі басқа да ... ... ... ... ... ... ... жауапкершіліктен босатудың
мазмұнын, маңызын, әдістемелік және теориялық ... ... ... ... түрлері, қылмыстық саралаудағы объективтік шындықтың орын алуы,
жеке, жалпы және ерекше қатысудағы қылмыстық жауаптылықтың ... ... даму ... мен құқықтық негізі, қылмыс құрамының
элементтерін құрайтын белгілердің жиынтығы (ниет пен мақсат, ... ... ... ... толу белгісі, жаза тағайындау мөлшері, нормалардың
бәсекеге түсуі, зат пен ... ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
І. Нормативтік – құқықтық актілер:
1. Қазақстан Респуликасының Конституциясы;
2. 2007 жылы 21 ... ... ... «Қазақстан Республикасының
Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан
Республикасының Заңы;
3. 1997 ... 13 ... ... ... ... іс ... кодексі;
4. 1994 жылы 15 қыркүйекте қабылданған №154-ХІІІ «Жедел ... ... ... Республикасының Заңы;
5. Закон РК “О порядке и условиях содержанин под стражей
подозреваемых и обвиняемых в совершении преступлении,
утвержденных Указом Президиума Верховного ... ССР от 30 ... ... ... Генерального прокурора РК от 12 марта 2001 года “Об ... ... ... ... и дознания” А: 2001 г.;
7. “О порядке применения п. 4 ст. 109 УПК РК ... ... ... ... дел ... КНБ РК ... ... әдебиеттер:
1. Номоконов В.А. Преступное поведение. Детерминизм и ... - ... ... Т.А. Дифференциация уголовной ответственности. М.,
2000. С. 37., ... Ю.Б. ... ... ... ... ... 1989. - С.234.
3. Чучаев А.П. в ... ... И.Я. ... ответственность: мера и
форма выражения. Свердловск, 1987г., - С.168.
4. Самощенко И.С., Фарукшин М.X. в ... ... В.С. ... ... Л: 1984г., - ... ... З.А. Уголовная ответственность и наказание несовершеннолетних.-
М., 1970. - С.189.
6. Наумов А.В. Ресей қылмыстық құқығы. Жалпы бөлім: Лекциялар ... - ... ... 1999. – 590 ... ... Р.Б. ... ... Оқу құралы. - Қарағанды: Болашақ-
Баспа, 2000. - 84 б.
8. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық-Алматы,1999. - ... ... Н.Ф. ... ... ... М., ... - ... Өзбекұлы С. Көшпелі қазақ өркениетіндегі құқық- Алматы- 2002ж. 224 б.
11. Қайыржанов Е.І. Жастарға құқықтық тәрбие беру мәселелері. Алматы, - ... ... А.Н. ... Республикасы Қылмыстық Кодексіне түсінік. 2004
ж.- 45 б.
13. Симиненко А.Н. О необходимости совершенствования института ... Проб лесы ... ... ... ... ... С.123.
14. Ахпанов А.Н. Джандарбеков И.А. Деятельное раскание как ... ... по ... ... ... ... в ... органов внутренних дел. Р.К.- Караганда,
1997г., - С.98.
15. Ағыбаев А.Н. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... - ... Жеті ... 2001ж. – 28 б.
16. «Қазақстан Республикасының кейбір заң актілеріне ... ... ... ... ... мен ... ... туралы» //
Қазақстан Республикасының Парламент Жаршысы. № 6(2319). 2000ж.
17. №045305030072 санды ... іс ... ... ... Кадников Н.Г. Квалификация преступлений и вопросы судебного толкования:
теория и практика: Учебное пособие. - М.: ... ... 2003г. ... ... Д.К. ... прав ... в уголовном судопроизводстве:
Монография. - ... 2005. С. ... ... және ... заңдылыгын прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру
туралы ... ... Бас ... ... ... ж. № 28 бұйрығымен бекітілген Нұсқаулық.
21. Қылмыстық ... ... іс ... ... қабылдаған
шешімдеріне прокурордың келісім беру тәртібі туралы ... Бас ... ... А. ... ... ж. № ... Нұсқауы.
22. Закон Республики Казахстан от 21 декабря 1995 г. №2709 «О прокуратуре»
// Правоохранительные ... ... ... ... - ... 2005ж. - С. 42.
23. Гальперин И.М. Наказания социальные функции и практика применения.-
Москва., 1983 г. - С ... ... Н.Ф. ... ... и ее ... для
деятельности ОВД. М, 1983 г., - С.79
25. Агыбаев А.Н. Қылмыстық құқык ... ... ... " Жеті ... 1999 ... 242 ... ... Ю.М. Давность в советском уголовном праве/ Проблемы
совершенствования уголовного закона. – ... 1996 г. - С ... ... ... ... кодексіне түсінік.- Алматы 2004 жыл
130-б
28. А. В. Наумов Уголовное право. Общая часть. Астана"Фолиант" 2001 год. С.
570.
-----------------------
[1] Каиржанов Е.И. ... ... ... Казахстан (Общая часть)
Алматы, 1997, с. 65.
[2] Вестник Верховного С) да ... ... 1993, № 2, с. ... ... П.С., ... Д.П. Субъективная сторона преступления и ее
установление, Воронежский университет, Воронеж, 1974, с. 99-100.
[4] Уголовное право. Общая часть. М.: Изд. группа ИНФРА ... 1997, ... ... ... М., 1980. с. ... Маркс К., Эшельс Ф. Собр. соч., т. 13, с. 498
[7] Курс ... ... ... т. 2, М., 1970, с. 119.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Қылмыс және қылмыстық құқық жайлы93 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
Алдын ала тергеу барысында кылмыстык істі қысқарту40 бет
Дәлелдемелерді жинақтау және зерттеуге бағытталған қылмыстық іс жүргізудің мәжбүрлеу шараларын қолдану кезінде тұрғын үйдің қол сұқпаушылығы жағдайлары91 бет
Ежелгі және ортағасырлық қылмыстық құқықта талионды қолдану тәжірибесі19 бет
Ескіру мерзіміне байланысты жауаптылықтан босату24 бет
Кәмелетке толмағандарды жазалаудың ерекшеліктері53 бет
Пара беруді анықтаудың әдістемелері26 бет
Халықаралық қылмыстық полиция ұйымы туралы36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь