Қазақстан мен ДСҰ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

1 Қазақстан мен ДСҰ: экономикалық әлеует әлемі ... ... ... ... ... ... ... .4

1.1 Қазақстанның экономикалық көрсеткіші ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Қазақстанның ДСҰ.ға кіру жөніндегі келіссөздер ... ... ... ... ... ... ... 10

2 Қазақстанның ДСҰ.ға кіру проблемалары мен болашағы ... ... ...13

2.1 Қазақстанның ДСҰ.ға кіру проблемалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.2 Қазақстанның ДСҰ.ға кіру болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
2.3 ҚР Индустриалдық.инновациялық дамуының 2003.2015 жылдарға арналған стратегиясы туралы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
Қазіргі таңда Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруі жайлы көптеген пікірлер қалыптасып жатыр. Бүгінгі қалпында әлем саясаткерлері назарына тіккен Орта Азия төріндегі Ақорданың келешегіне дос-дұшпан күмән келтіре алмас. Өйткені, еліміздің сыртқы саясаттағы беделі өсті, ал ішкі өміріміздегі саяси тұрақтылық, ұлтаралық түсіністік іргесі берік орныға бастады.
Бұл Қазақстан халқының саяси-рухани өміріндегі қол жеткен табысы еді. Ал, ол бізге оңайлықпен келген жоқ. Қиын кезеңде саяси сара жолды ұстандық. «Қазақстан – 2030» стратегиялық бағдарламасын нысанаға алдық, әр жылды халықтың әлеуметтік деңгей-дәрежесін көтеретін мақсатты іс-қимылға арнадық. Соның арқасында Қазақстан халқының рухани-мәдени және әлеуметтік өмірі биік сатыға көтерілді. Солай бола тұрса да, еліміздің өркениетке ұмтылуы кезінде алдымызға үлкен-үлкен міндеттерді қоюымыз керек. Елбасының 2007 жылғы Қазақстан халқына арнаған Жолдауында айтылғандай бізге көп нәрсе керек: білім керек, еңбек керек... Сонда ғана халықтың әл-ауқатын әлде де жақсартып, әлемнің дамыған елдерімен бәсекелестікке түсе алатын боламыз.
Әлемдік шаруашылықтың түп қазығы бизнесте. Себебі, кез келген мемлекет сауда қатынастарын жоққа шығара алмайды. Осы жолда түрлі мемлекеттік реформаларды бастан кешіп, дамудың даңғыл жолын іздейді. XXI ғасырда адамзат тиыннан теңге құрау арқылы ақшаны өмір философиясына айналдырып отыр. Сондықтан да әр мемлекет халықаралық дәрежеде сауда саттық жасап, капитал айналымын жандандыруда.
Әрине, бұл экономикалық механизмде Батыс мемлекеттері алда келеді. Өйткені, олар үшін әлемнің кез келген елінің есігі ашық. Тауарын қай мемлекетке сатам десе де өз еріктері. Ал біздің мұндай құқығымыз шектеулі. Өйткені, Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымына кірмеген. Неліктен? Себебі, біздің мемлекеттің экономикасы мен әлеуеті, тауар өндіру деңгейі мен кедендік базасы ғаламдық стандарттарға жауап бере алмауда. Десе де, аталмыш ұйымға қайткен күнде де кіру керек. Отандық өнім өндірушілердің тауарлары әлемдік сауда қақпасынан сығалап тұрғаны дұрыс па, әлде біздің бұйымдарды дүниежүзі елдері сатып алып, ақшасын ұсынғаны дұрыс па? Әрине, екіншісі дұрыс. Экономистердің пікірінше, ДСҰ-ға тездетіп кіру үшін Қазақстан экономикалық саясатта меркантилистік бағыт ұстанғаны дұрыс. Ал меркантилизм дегеніміз не? Меркантилизм дегеніміз өндірісті тауар сипатына қарай бағалайтын еуропалық экономикалық ағым. Осы идеяның негізін қалаушылар «баюдың жолы тек қайта бөлшектеуден басталады» дейді. Бұл нені білдіреді? Яғни, әрбір мемлекетте әлеуетті де бәсекеге қабілетті экономика қалыптасу үшін күшті мемлекеттік саясат болу керек екен. Бұл саясат экономикалық тұрғыдан үш секторды дамытуға бағытталады. Олар: өндірістік, ауылшаруашылық және шетелдік колония. Экономикада саудагерлер нарықтық қатынасты дамытушылар болып есептелсе, еңбек негізгі өндіруші фактор болып табылады.
1. Сапура МАХАНОВА. «ДСҰ-на кіру алдындағы ауыл шаруашылығының даму жолдары». АҚИҚАТ. №6. 17б. 2007 ж.
2. Я.Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев «Экономикалық теория» Экономика. 2000 ж. 84 б.
3. Гүлжан ҚАРАҚҰСОВА. «Нарық заманында жұмысшылар үшін ең басты оппонент жұмыс берушілер болуы тиіс». АЙҚЫН. 26 мамыр. 2007 ж.
4. Әлихан БӘЙМЕНОВ. «Қазақ мәселесін Қазақстан мәселесінен бөліп қарауға болмайды». ТҮРКІСТАН. 13 наурыз. 2008 ж.
5. Айдос САДУАҚАСОВ. «Бәсеке үшін бас тігу керек». АЛМАТЫ АҚШАМЫ. 10 тамыз. 2007 ж.
6. Н.Қ.Мамыров, М.Ә.Тілеужанова. «Макроэкономика» оқулық. «Экономика». Алматы. 2003 ж.
7. www.stat.kz Ұлттық статистика агенттігінің сайты.
8. ҚР индустриалдық-инновациялық дамуыаының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы
9. Айдын Қайнар «ДСҰ-ның үрейі сейілмей тұр» www.aikyn.kz
29 қыркүйек. 2008 ж.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе................................................................
............................................2
1 Қазақстан мен ДСҰ: ... ... ... ... ... ... кіру ... ... ... кіру ... мен ... ... ... ... ... ... ... ҚР Индустриалдық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған
стратегиясы
туралы......................................................................
.........21
Қорытынды..............................................................
..................................29
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
.......30
КІРІСПЕ
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... жайлы
көптеген пікірлер қалыптасып жатыр. Бүгінгі қалпында әлем саясаткерлері
назарына тіккен Орта Азия ... ... ... ... күмән
келтіре алмас. Өйткені, еліміздің сыртқы саясаттағы беделі өсті, ал ... ... ... ... ... ... ... орныға
бастады.
Бұл Қазақстан халқының саяси-рухани өміріндегі қол жеткен табысы еді.
Ал, ол бізге оңайлықпен келген жоқ. Қиын кезеңде саяси сара ... ... – 2030» ... бағдарламасын нысанаға алдық, әр жылды
халықтың әлеуметтік деңгей-дәрежесін ... ... ... ... ... Қазақстан халқының рухани-мәдени және әлеуметтік өмірі биік
сатыға көтерілді. Солай бола тұрса да, ... ... ... ... үлкен-үлкен міндеттерді қоюымыз керек. Елбасының 2007 ... ... ... ... ... ... көп ... керек:
білім керек, еңбек керек... Сонда ғана халықтың әл-ауқатын әлде ... ... ... ... ... түсе ... боламыз.
Әлемдік шаруашылықтың түп қазығы бизнесте. Себебі, кез келген мемлекет
сауда қатынастарын ... ... ... Осы ... ... ... ... кешіп, дамудың даңғыл жолын іздейді. XXI ғасырда
адамзат тиыннан теңге құрау арқылы ... өмір ... ... ... да әр ... халықаралық дәрежеде сауда саттық жасап,
капитал айналымын ... бұл ... ... ... ... алда келеді.
Өйткені, олар үшін әлемнің кез келген елінің есігі ашық. Тауарын ... ... десе де өз ... Ал ... ... ... шектеулі.
Өйткені, Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымына кірмеген. ... ... ... ... мен ... ... ... деңгейі мен
кедендік базасы ғаламдық стандарттарға жауап бере ... Десе де, ... ... ... де кіру керек. Отандық өнім өндірушілердің тауарлары
әлемдік сауда қақпасынан сығалап тұрғаны дұрыс па, әлде біздің ... ... ... ... ... ұсынғаны дұрыс па? ... ... ... пікірінше, ДСҰ-ға тездетіп кіру үшін Қазақстан
экономикалық саясатта меркантилистік бағыт ұстанғаны дұрыс. Ал ... не? ... ... ... ... ... қарай
бағалайтын еуропалық экономикалық ағым. Осы идеяның негізін қалаушылар
«баюдың жолы тек ... ... ... ... Бұл нені ... әрбір мемлекетте әлеуетті де бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... болу ... ... Бұл саясат экономикалық
тұрғыдан үш секторды дамытуға ... ... ... ауылшаруашылық
және шетелдік колония. Экономикада саудагерлер нарықтық ... ... ... еңбек негізгі өндіруші фактор болып табылады.
1 Қазақстан мен ДСҰ: экономикалық әлеует әлемі
1.1 Қазақстанның экономикалық көрсеткіші
Экономистердің пікірінше, ... ... кіру үшін ... ... ... ... ... дұрыс. Ал меркантилизм
дегеніиіз не? Меркантилизм дегеніміз - өндірісті тауар сипатына қарай
бағалайтын ... ... ... Осы ... негізін қалаушылар
«баюдың жолы тек қайта бөлшектеуден басталады» дейді. Бұл нені ... ... ... ... де бәсекеге қабілетті экономика қалыптасу
үшін күшті мемлекеттік саясат болу ... ... Бұл ... ... үш ... ... бағытталады. Олар: өндірістік, ауылшаруашылық
және шетелдік колония. /1.17б./
Әлемдік шаруашылықтың түп қазығы ... ... кез ... ... ... жоққа шығара алмайды. Осы ... ... ... ... ... ... ... жолын іздейді. XXI
ғасырда адамзат тиыннан теңге ... ... ... өмір ... отыр. Сондықтан да әр мемлекет халықаралық дәрежеде сауда саттық
жасап, капитал ... ... ... ... ... бірі – ... категория ретіндегі кәсіпкерліктің сипаттамасы үшін маңызды
мәселе оның ... мен ... ... ... ... ... жеке ... (жеке, отбасылық, шағын және орта
бизнес өкілдері т.б.) қызметі, сондай–ақ ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметінің субъектілері дегеніміз – заңмен сәйкес
тіркелген және қызмет көрсету немесе жұмыс ... ... ... ... ... пайда табуға бағытталған жеке іс–әрікетті өз ... ... ... ... ... субъектілерін айтамыз. Сонымен
қатар, жеке тұлғалар және заңды тұлғалар кәсіпкерлік қызметтің субъектілері
болып табылады.
Әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... етіп, әрі қарай өсуіне оның тек жаңа ... көшу ... ... ... ... қоғамдық ресурстарды тиімді пайдалану ғана емес,
сонымен қатар ... ... ... ... ... бағыт
беру. Олардың өсуіне көптеген әртүрлі бағыттағы факторлар әсер етеді.
Қоғамдық ... ... ... болуы еліміздің экономикасының, соның
ішінде ұлттық байлықтың өсуіне әсерін тигізеді.
Өркениетті елдердің дамуының негізі осы ... ... ... ... дамыған елдерде кәсіпкерлік қызметке ... ... орта ... және де олар экономикалық жетістіктерге ... ... өмір сүру ... ... ... ... техникалық революцияның жеткен жетістіктері капиталистік елдерде
кәсіпкерліктің жедел дамуына себепші ... ... ... кадрларды
дайындаудағы білім деңгейі жоғарылады, елдер мен аймақтар арасындағы ... ... ... байланыстары қоғамда күшейіп, әлеуметтік
өзгерістер енді. Кәсіпкерлік ісінің жеделдетілуі ... ... ... мен бірқатар дамушы елдер экономикасында да көрініс ... ... мен ... тән бұл ... да ... ... ... отыр. Бүгінгі таңда жеке кәсіпкерлерге жан-жақты жағдайлар
жасалына бастағанына өзіміз куә ... ... Оның ... ... базасы жылдан-жылға күшейе түсуде.
Осы тұрғыдан алғанда ... ... ... ... ... пайдаланып қызмет жасауы кәсіпкерлердің тұрмыс
жағдайларын жақсартумен ... ... басы бос ... ... қамтамасыз ету мүмкіндігін арттырады, басқаша айтқанда, жаңа жұмыс
орындарын қалыптастырады. Ал ... бір ... ... ... сол ... тұрғылықтануына мүмкіндік береді. Яғни, кәсіпкерлік ... ... ... да өз үлесін қосады.
Қазақстанда кәсіпкерліктің әрекет етуінің қысқа мерзіміне қарамастан
ол ұлттық экономиканың маңызды секторы ... ... ... ... толық жағдай жасай отырып, оның ... ... ... ... одан әрі ... атап айтсақ, сұраным ... ... мен ... ... ... және сандық көрсеткіштерінің
артуына тигізер әсері мол болары анық. Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруда
кәсіпкер өз мақсаттарын орындай отырып, ... ... де ... ... ... экономикалық дамуындағы кәсіпкерліктің орны мен қосқан
үлесінің жылдан-жылға өсуінен бйқауға болады: кәсіпкерліктің ... ... тез ... ... ... бір ... ... көрінеді.
Қорыта келе айтсақ, ... ... ... ... орны және маңызы мынандай жәйттермен анықталады:
1) өндіріске, негізінен, жергілікті табиғи, материалдық, еңбек ... ... ... оң ықпалын тигізеді;
2) отандық тауарлар мен қызметтердің сапасын жоғарылатуға, түрлері
және санын көбейтуге мүмкіндік береді;
3) ... ... ету ... ... кез ... ... ... адамдардың белгілі бір орынға тұрғылықтануына өз әсерін тигізеді.
Кәсіпкерліктің қалыптасуы, ... ... ... тәжіребесінен
көріп отырғанымыздай, әртүрлі кезеңдері, ... ... ... ... ... да ... ... Қазақстан экономикасындағы
кәсіпкерліктің қалыптасу және даму эволюциясына талдау жасаймын.
Нарықтық экономиканың өсуінің ... ... бірі ... ... ... ... ... ұлғаюы болып табылады. Ауыл шаруашылығы
өнімдерінің өнімділігін арттыру, бағаның дұрыс ырықтандырылуына ... ... ... ... ... ... ... мақсатында
үкімет соңғыжылдары белсенді әрекеттерге кірісе бастады. Осы ... ... бірі ... ... ... нәтиже бере
бастағандығы байқалады.
Қазақстан заңдары кәсіпкерлікті ... ... ... алған
және басқа қаражат есебінен өзара пайдалынәтиже мен табыс алу мақсатында
жүзеге асырмақшы болған ... ... және ... ... ... ... ... ауылды жердекәсіпкерлікті дамыту үшін ең
алдыман азаматтың өзінің, нақты ... яеи ... ... ықыласы
сенімі және ынтасы болуы қажет.
Кәсіпкерлікпен шұғылдануға кірісерден бұрын азамат (азаматтар тобы)
өзінің ... ... ... ... ... ... ... болуы тиіс.
Жергілікті мемлекеттік басқару туралы заңда ауылдық (селолық) әкім өз
округінде ... ... жәнә ... ... деп ... ... қолданылып жүрген заңдар бойынша шағын
кәсіпкерлік ... ... ... қолдау көрсетеді.
Айта кетейік, қызыметкерлерінің жылдық орташа саны елу аспайтын,жыл
ішіндегі активтерінің жалпы құны орта ... ... ... ... мың еседен аспайтын шаруа ... ... да ... ... ... ... мемілекеттік қолдауға құқығы бар.
Біздің ауылдар ең алдымен кәсіпкерліктің агроөнеркәсіптік пошымдарын дамыту
өрісі болғандықтан, олардың ... ... ... ... және ... ... болып қала береді.
Қазақстан Республикасының 1998 жылы 31 ... ... ... ... ... заңы ... ... шағын кәсіпкерліктің
ерекше пошымы ретінде құрылып жұмыс істеудің ... ... ... жүрген заңдарға сәйкес шағын кәсіпкерлік субъектісіне
жатқызылған фермерлер шаруашылықтарына ... ... ... ... ... ... тіркеу сәтінен бастап үш жыл ішінде жылжымайтын мүлік
құқығын тіркеу үшін ақы ... ... ... қожалықтарын
мемлекеттік тіркеу ол үшін ақы төлемей, өз басы келіп ... ... ... ... ... қызметін монополияға қарсы
реттеуді қолдана отырып, электр энергиясымен, жылумен, ... ... ... ... үшін ақы ... ... ... тәртіп пен
жағдайда босатылады;
3) мемлекет қытысатын екінші деңгейдегі банктерде ақы алынбай есепшот
ашылады;
4) жеке ... ... ... және ... ... тәртіппен береді;
5) салық заңдарына сәйкес табыс салығын ... ... не ... сомасы, не салық базасын анықтау мен салық есебін ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін мемлекеттік
мұқтаждар үшін ... ... ... ... ... тиісті жылға арналған мемлекеттік бюджетте шағын кәсіпкерлікті
мемлекеттік қаржылық қолдау ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық талдаулар ... ... ... алады;
8) шағын кәсіпкерлікті қолдау үшін көзделген қаражат есебінен
кадрларды даярлау, қазта ... және ... ... ... ісін
жүргізеді./2.84б./
Әрине, бұл экономикалық механизмде Батыс ... алда ... олар үшін ... кез ... ... ... ашық. Тауарын қай
мемлекетке сатам десе де өз еріктері. Ал біздің мұндай ... ... ... ... ... ... ... Неліктен? Себебі,
біздің мемлекеттің экономикасы мен әлеуеті, тауар өндіру ... ... ... ... ... ... бере алмауда. Десе де, аталмыш
ұйымға қайткен күнде де кіру керек. Отандық өнім өндірушілердің тауарлары
әлемдік сауда қақпасынан ... ... ... па, әлде ... ... ... ... алып, ақшасын ұсынғаны дұрыс па? Әрине, екіншісі
дұрыс. Экономистердің пікірінше, ДСҰ-ға ... кіру үшін ... ... ... ... ... дұрыс. Ал меркантилизм
дегеніміз не? Меркантилизм дегеніміз өндірісті тауар сипатына қарай
бағалайтын ... ... ... Осы ... ... қалаушылар
«баюдың жолы тек қайта бөлшектеуден басталады» дейді. Бұл нені білдіреді?
Яғни, әрбір мемлекетте әлеуетті де бәсекеге ... ... ... ... мемлекеттік саясат болу керек екен. Бұл саясат экономикалық
тұрғыдан үш ... ... ... ... өндірістік, ауылшаруашылық
және шетелдік колония. Экономикада саудагерлер нарықтық ... ... ... ... негізгі өндіруші фактор болып табылады.
Мемлекетте алтын мен ... қоры ... мол ... ... сауданың меркантилистік мектебі елдегі ұлттық экономиканы ... ... ... ... ... ... ... сақтау: шеттен тауар әкелгенше, керісінше,
сыртқа көп өнім ... осы ... ... ... ... ... Бұл өз ... ішкі өндірісті кеңейтіп,
жұмыссыздықты жояды. Шикізаттық бағыттан өндірістік
өнеркәсіпке көшу ... ... ... шет ел ... ... арттыру және импортты қысқарту үшін сыртқы сауданы
тұрақты реттеу. Бұл сауда саясатының тарифтік ... ... ... ... ... етеді.
3) Шикізат шығаруға тыйым салу немесе қатаң шектеу қою, сондай
ақ ... ішкі ... ... импортын салықсыз ендіру. Бұл
алтын қорын молайтып, дайын өнімге деген ... ... ... үлкен тауар айналымы кедендік тарифсіз жүзеге
аспайды. Кедендік ... ... ... ... ... ... Осы ... мемлекеттің кедендік шекараларынан тауар
алып өтудің импорттық жіне экспорттық бағытынан салық ұсталынады. ... ... ... ену үшін кез ... ... ... бірінші талап.
Қазақстан ДСҰ-ға кіре отырып, мынадай міндеттемелерді орындайды:
1) кедендік трифті айтарлықтай мөлшерде төмендету және тарифтік
емес өлшемдерді тарифтендіру;
2) ауылшаруашылық ... ... мен ... алып ... ... ... ДСҰ талаптарына сәйкестендіру;
4) тауар нарығы мен қызметті, капитал айналымын ... ... ... ... ... мен ... орындау.
Енді Қазақстанның ДСҰ-ға кіру арқылы не ұтатынына көшелік:
1) Әлемдік нарыққа ... жол ... ... ... ... ... ... кедергілері алынып тасталады.
2) Республиканың кең көлемдегі ақпараттық базасына, экономика
туралы білімге жол ... ... ... ... алмасуға мүмкіндік туады. Сыртқы қатынастарға сауда
стратегиясын ашық әрі тең құқылы жағдайда жасау мүмкіндігі
мен қажеттілігі туындайды.
3) ... ... мен ... ... дауларды
реттеу.
4) Жалпыға ортақ халықаралық стандарттарға сәйкес құқықтық
нормативтік базаны қалыптастыру.
Міне, егер де осы мүмкіндіктерге қол жеткіземіз десек, онда ... ... ... ... арта ... Біз ... ... шаужайымыздан алып
отырған жұмыссыздық, сапасыз өнім, экономикалық теңсіздік пен ... ... ... құтыламыз?
Бұл сұраққа Парламент Мәжілісінің депутаты, академик Кенжеғали
Сағадиевтің пікірімен жауап беріп көрелік: ... ... адам ... ... жөнінен біз көптеген елдерден әлі тым арттамыз. Мысалы,
осы мөлшер әлем елдері алдында келе ... ... 30 мың ... ... ... ... ... қосылуға жақын Венгрияда 14 мың
доллардан асады. Яғни, біздің адам басына табысымыз осы елдерден 5-10 ... ... ... ... бір ... істейтін жұмысын біздің 5
адамымыз істейді, ... бір ... ... ... ... үш сиырымыз әрең
береді. Бір гектардан алынатын астық бізде 3-4 есе артық. ... ... ... ... ... ... ... артта қалғанымызды
көрсетсе керек».
Бүкіләлемдік банктің 1995 жылғы жасаған әлем елдерінің ... ... ... ... ... ... ... қатарына жатады
екен.
Елбасы Н.Назарбаев 2005 жылғы Жолдауда ДСҰ-ға кіру ... ... ... сауда ұйымына кіруіміз отандық ауыл ... ... ... айрықша талаптар қоятын болады. Ендігі
жерде ауыл шаруашылығы шикізатын өндіру мен ... ... ... іске ... арқылы аграрлық өндірісті ... ... ... қажет деп санаймын» деген-ді.
Елбасы бұл сөзді жақында өткен ... ... ... де ... ... жыл ... әлемдегі бәсекеге қабілетті мемлекетің
қатарына қосылуы ... ... ... ол үшін ... нақты
басымдыққа негізделген тапсырма да берді.
Бізге бұл ... қол ... ... әрине, халқаралық
экономикалық ұйымдардың көмегі ауадай қажет. 2003 ... ... ... ... ... ... ... істер
министрінің орынбасары А.Ю.Волков Қазақстанның ДСҰ ... ... ... ... ... үшін ... ұйымына ризашылығын
блдірді. Әсіресе, елімізде «жол картасын» енгізуге ... ... де бұл ... біздің елімізге кеңінен таралуына қолұшын берген
даярлықтары үшін БҰҰ мен ... ... ... алғысын баса айтқан
болатын.
Қазіргі уақытта Қазақстан ... ... ... ... Осы ... еліміз халықаралық қатынас аясында ... ... ... қабылдануда.
Капитал шығару ақшалай немесе заттай шет елге капитал ауыстыру. ... ... ... ... ... ХІХ ... аяғында
көптеген артта қалып келген мемлекеттер шет елге капитал шығару арқылы
әлемдік шаруашылыққа араласып, экономикасын ... ... Сол ... темір жол желілері іске қосылып, инфрақұрылымдық дамуға қадам
басқан болатын. Сол кезде шаруалар жерден айырылып, қолөнершілер ... ... ... ... көшсе, ал өзгелері ақша жинақтарын жасап, тауар
өндірудің өнеркәсіптік механизмдеріне бел шеше кірісті.
Статистика дәлел бола алатындай, ІІ ... ... ... сыртқы сауданың көлемі үнемі өсіп отырды. Әрине, бұл көбіне капитал
ауыстыруға тікелей байланысты, ... ... ... тауар шығарудың
басты кілтіне айналды.
Қазақстан аталмыш ұйымға жылы ... ... ... Ал қазіргі
уақытта ДСҰ-ға кіру үшін Қазақстан халықаралық капитал қозғалысының мынадай
тетіктеріне мән беруі керек:
1) ... ... ... ... ... бұл ... ... құрал жабдықтар мен кәсіпорынға қажетті
заттар өндіру.
2) Тауар сатып алу үшін өзге ... ... ... ... ... ... фирмаішілік тауар
жөнелтілімдеріне қатысу. /1.17б./
1.2 Қазақстанның ДСҰ-ға кіру жөніндегі келіссөздер
Қазір Қазақстан Үкіметі ДСҰ-ға мүше ... ... ... ... ... ... ... – ДСҰ-ға мүше бола отырып, орта
деңгейдегі мамандарды дайындауға көңіл бөлу. ... ... ... ... ... ... одан қалса, қытай ... ғана ... ... деп ... отырған олардан өзге елдің мамандары
туралы естімедім. Шетелдік жұмыс күшін тарта отырып, өз ... ... Егер ... ... барынша айқын болса, оның жұмыс
үрдісі нарық заңына бейімделе ұйымдастырылса, біз ... екі ... ішкі ... ... өз мамандарымызбен-ақ толықтыра аламыз./3/
Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болған жағдайда еңбек ... ... ... ... ... ... ... мен жұмысшылар арасындағы елімізде орын алған жағымсыз ... кім ... ... Біз, ең ... ішкі ... ... басымдық беруіміз қажет. Неге дейсіз ғой? ДСҰ ... ... ... ... тек кәсіби білігі ... ... ... ... ... ... ... Мен
мұның себебін алдымен экономикадағы позитивтік өзгерістермен, ... ... ... жеткіліксіздігімен байланыстырар едім.
Қазақстан қазір де, алдағы уақытта да ... ... ... бойынша
тәжірибелі мамандарды, арнайы кәсіптік білімі бар жұмыс күштерін елге
шақыруға мүдделі. Бұл – ... Ішкі ... ... ... ... ... ... кезде экономикалық қажеттілікке тест ... ... ... ... ... ... және ... кадрлардың үлес салмағы 50 пайыздық деңгейден кем ... ... ... және ... жұмысшылары арасындағы жағдай біздің Еңбек
кодексінің кейбір баптарын ... ... ... ... кеше ғана ... «буы бұрқырап» тұрған жаңа заң ... ... ... ... ... сияқты. Атыраудағы тұрмыстық негізде басталған
жанжал тараптардың қолданыста жүрген ... ... ... Бұл ... ... ... деңгейде өрістеуіне мүдделі
топтардың болғандығын жоққа шығара алмаймыз. Бұған ... ... ... рұқсат беру мәселелерінде бірқатар кемшіліктер орын ... ... ... елге келген шетелдік жұмысшылардың рұқсатта
берілген мамандықтарға сәйкес жұмыс істеп ... ... ... ... бергенде де компанияда қанша жұмыс орны бар екендігі, оның ... ... ... ... тиісті екендігін бақылауы және
рұқсаттың ... ... ... ... ... тиіс еді.
Жергілікті органдар шетелдік еңбек күштерін тартуға рұқсат берген ... ... ... ... бұл ... орын ... жанама
болса да себепкер болуы мүмкін. Себебі шетелдік инвесторлардың өзі бізбен
кездескенде «бізге жергілікті ... ... ... ... ... ... жиі айтады. Егер Еңбек туралы заң талаптары бұзылып бұзылып
немесе екіжақты келісімшарттың ... ... ... ... әңгіме басқа, жұмыс беруші жауап беруге тиіс.
Соңғы уақыттарда «кез келген проблеманың шешімін Үкімет шешуі керек»
деген пікір қалыптасқан. Кәсіподақ өте ... ... ... ... ... ... ... «Еңбек өнімділігі көтерілді, түскен пайдаңның бір
бөлігін құрал-жабдықтарды жаңартуға жұмсасаң, бір бөлігін ... ... ... деп ... емес, жергілікті кәсіподақ басшысы
айтуы тиіс. Жалақы мөлшерін наразылық шеруі арқылы артыруға қол ... ой тым ... ... ... Оған ... беруші мен жұмысшылар арасындағы
салиқалы келісімдер арқылы ғана қол жеткізу қажет. Екі тараптың арасындағы
әңгімеге ... ... ... ... ... кіру ... мен болашағы
2.1 Қазақстанның ДСҰ-ға кіру проблемалары
Бүгінгі қалпында әлем саясаткерлері назарына ... Орта ... ... ... дос-дұшпан күмән келтіре алмас. өйткені,
еліміздің сыртқы ... ... ... ал ішкі өміріміздегі саяси
тұрақтылық, ұлтаралық түсіністік іргесі берік ... ... ... ... саяси-рухани өміріндегі қол жеткен табысы еді.
Ал, ол бізге оңайлықпен келген жоқ. Қиын кезеңде саяси сара ... ... – 2030» ... ... ... ... әр жылды
халықтың әлеуметтік деңгей-дәрежесін көтеретін мақсатты іс-қимылға арнадық.
Соның арқасында ... ... ... және ... өмірі биік
сатыға көтерілді. Солай бола тұрса да, еліміздің өркениетке ұмтылуы ... ... ... ... ... ... 2007 жылғы
Қазақстан халқына арнаған Жолдауында айтылғандай ... көп ... ... ... еңбек керек... Сонда ғана ... ... әлде ... ... ... елдерімен бәсекелестікке түсе алатын боламыз.
Қазақстан әлемдік қауымдастықта мол мұнайымен ғана емес, ... де ... ... ... елінен, Иордания королдігінен, басқа да
бірнеше мемлекеттен мәртебелі ... із ... ... ... ... ... құда ... келуі соның бір айғағы болса керек. 2006-2007
жылдарға ... ... ... ... 7-8 мың ... жетті.
Сөйтіп Қазақстан аз ғана жылдың ішінде әлемдік нарықтағы аса ірі ... ... ... ... үлгерді.
Осы уақытқа дейін біз өндіріс құралдарын – машиналар, конструкциалық
материалдар, отын шығаратын салалармен танысып келдік. ... ... ең ... ... өнімдері қажет. Олардың негізгі бөлігін ауыл
шаруашылығы ... ... ... ... қоюдың өзі жеткіліксіз. Оны сақтап,
сапалы түрде өндегеннен кейін, халыққа уақытында ... ... ... бұл мәселелерді басқа салалардың көмегінсіз шеше алмайды.
Сондықтан, оның ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығының арасында тікелей байланыс
қалыптасқан. Басқаша ... ... ... (АӨК) пайда болды.
Қазақстан Агроөнеркәсіптік кешенінің алдына қойылған мақсаты – ол ... ... ... және ... ... ... рыногында Шығыс Еуропа
елдерімен (Венгрия, Польша және т.б.) тең ... ... ... міндет – күрделі, өйткені, бұл елдердің табиғат жағдайы ... оның ... ... ауыл ... ... өнімділігі біздің
еліміздегіден 5 еседей жоғары.
Осы мақсатты жүзеге асыруда 2005 жылы ... ... ... ... ... 60 ... ... қаржы бөлінді. Бұл қаржының бір бөлігі
жанар-жағар майдың, жоғары сапалы тұқымның, тыңайтқыш пен улы химикаттардың
құнын арзандатуға жұмсалады. 2003 жылы ... ... 1/5 ... ... ... және арам шөптерге қарсы улы химикаттармен өңделді.
Бұл шара өнімнің 20%-ын ... ... ... жер аумағы үлкен – 272
млн. га. ... ... жері жер ... ... Оның көп бөлігін ауыл
шаруашылығына жарамды жерлер ... ... ауыл ... ... ... саналады. Олардың негізгі түрлері – ... ... мен ... ... ... көп жылдық алқаптар (бақтар
мен жүзімдіктер) болып табылады.
Ауыл шаруашылық жерлерінің ... ең ... ... ... көп емес – 11 %. ... оның жан ... ... әлемдегі ең жоғарғылардың бірі ... ... Ең көп ... ... алып ... орнына жаңа экономикалық қатынастардың қалыптасуы нәтижесінде
қиын кезеңнен өткен ауыл шаруашылығы, яғни, отандық ауыл ... ... ... жаңа ... бет ... Бұл ... ашық өнімнің тиімді
дамуын қамтамасыз етуі керек. Қазіргі кезде Қазақстанның ДСҰ ... ... ... ... негізгі мәселе – жалпы артықшылықтар ... ... ... шаруашылығы өндірістік саудасы - әлемдік саудада ... ... ... ... экспортында оның көлемі 10 % (540 млрд.
долл. шамасында құрайды. Әлемдік саудада ауыл ауыл ... ... ... ауыл ... ... ірі ...... % әлемдік экспортта), Франция (7,2 %), ... (6,2 %) ... (5,1 ... мемлекеттер тәжірибелері көрсетіп отырғандай, ауыл
шаруашылығында ДСҰ-на мүшелікке өтуде ауыл ... ... зор. ... дүниежүзі мемлекеттері ... ... ... ... бері ... ... ... туралы келіссөздер
жүргізіліп жатыр. Бұл мүшелікке кіру ... ... ... ... ... ... Бұл ... кіру
қажеттілігі әлемдік экономикалық ... ... ... ... ... ... шет ел ... мен техникаларын
Қазақстанға тартумен айқындалады.
Ұйымға кіру процесі жеке рыноктерді құру ғана емес, сонымен қатар,
ішкі ... мен ... ... кеңістікке сәйкестендіру.
Соңғы уақыттары келіссөздер ... ... ... ... ... ҚР ... біршама қадамдар жасады.
ДСҰ-ға кіру технологиялық келіссөздері ауыл шаруашылығында мынандай
екі негізгі бағыт бойынша жасалады:
ауыл шаруашылығы ... ... шығу ... ... екі ... кіретін мемлекеттер келіссөздерін негізге ала
отырып, ауыл шаруашылығы тауарларына импорттық баж мөлшерлемесінің деңгейін
нығайту мақсаты ... ... ішкі ... ... ... деңгейіндегі көпжақты
келіссөздерді және экспорттық субсидиялар, мемлекеттік қолдау шараларын
төмендету, ... ... ... өзіндік құны және тауар бағасына әсері.
Жалпы, еліміздің ДСҰ-ға кіруінен ауылдағы қарапайым шаруа адамының
көбірек зиян ... ... аз ... ... жоқ. Мұндағы негізгі күдік
«тоқсаныншы жылдардағы тоқыраудан енді ғана ес ... етек ... ... ... ашық ... төтеп беруге әзір емес» дегенге саяды.
Қазақстан үшін аталған салаға ... ... ... түсу ауадай қажет. өйткені, ... ауыл ... ... ішкі ... ... ДСҰ-ға мүше басқа мемлекеттердегіге қарағанда,
едәуір төмен ... ... ... Қазақстанда бір гектар егістікке
көрсетілетін мемлекеттік қолдау шамамен 17 АҚШ доллары ... ... ... бұл көрсеткіш 112 АҚШ долларын, АҚШ-та 412 долларды құрайды
екен. Демек, біздегіден ... ... ... ... ... біз ... ... қатарлы ауыл шаруашылығы барынша ырықтандырылған елдердегідей
де қолдау ... ... отыр ... ДСҰ-ға өткен соң, оны өзгерту қиынға
соғады./5/
Дегенмен, тығырықтан шығар жол да ... ... ... еліміздегі астық бағасы 40 пайызға ... ... ... 116 ... ... ... пікірінше, бағаның
көтерілуіне бірқатар астық ... ... ... әсер ... ... Ресейдің Түмен, Қорған және Омбы облыстарында бидайдың
тоннасы 130-134 долларға дейін жеткен.
Атап өтер бір жетістік, ... ... ... Ауыл ... ... саны едәуір артқан. Нақты ... ... ... ... ... жерлерде 208 мың жаңа жұмыс орны
ашылған. Жұмысшылардың еңбекақысы да тұрақты өсіп ... ... ... 2004 жылы 11 мың 978 ... құраса, 2005 жылдың тоғыз айында ол
алдыңғы жылдың сәйкес кезеңімен ... 29,4 ... ал ... ... ... 32 ... көбейіпті. Мемлекет ауыл шаруашылығы
саласына деген қолдауды осымен ... ... ... ... ... ... еліміздің аграрлық секторын дамытуға биылғыдан 16 пайызға
артық қаражат бөлініп ... Бұл сан ... ... да арта ... ... ... негізделген еркін сауда арқылы
халықаралық экспортта елдер өз ресурстарын тиімді ... ... ... ... ... ... ... мен
технология дәрежесі әр мемлекетте әр түрлі. Сондықтан белгілі бір ... әр ... ... жұмсап шығарады. Мемлекет салыстырмалы аз шығын
жұмсап шығаратын бұйымды өндіріп, оны басқа ... ... ... ... басқа тауарына ауыстыруы керек. Егер барлық ... ... ... онда халықаралық экспорт географиялық және
адамдар мамандығының ... ... ... ... ... еркін
саудаға қатысушы мемлекеттер атаулы пайданың орнына нақты пайданы ... ... ... ... ... ... және ... алатын пайданы
төмендетеді немесе жоққа шығарады. Егер еркін ... ... ... әр ... ... ... ... болғандықтан, белгілі бір тауарға
маманданбайды. Еркін сауданың тағы бір маңызды жағы – ол ... ... ... ... ... ... шетел
фирмаларымен бәсекелесу үшін өнімді сол фирмаларға қарағанда салыстырмалы
аз шығынмен ... ... Ол үшін ... жаңартады,
жетістіктерді қолданады. Еркін саудада тұтынушылардың таңдау мүмкіншілігі
жоғарылайды. Еркін саудаға жол беру ... ... жол ... ... сауданы жақтаушылар көп, ... ... ... ... жақтаушылар көп. Олардың еркін саудаға кедергі
қою себептері қандай?
Қорғаныс қажеттерін қанағаттандыру. Бұл себептің ... ... ... ... үшін ... ... баж ... соғыс жүргізу
немесе қорғаныс үшін стратегиялық тауар мен материалдар ... ... ... орнын көбейту. Оның бастауы макроталдауға
байланысты. Ашық экономикада жиынтық шығын тұтыну ... ... ... таза ... құралады. Импорт мөлшерін қысқарту
арқылы жиынтық ... өсуі ... ... ... ... ... пайда және жұмыс орны көбейеді./5/
Еліміз Дүниежүзілік сауда ұйымына 2010 жылы ... ... ... ... ... ... мен бизнес ДСҰ-ға баяғыда-ақ
кіріп алған. Дәл қазір ДСҰ-ға мүшелікке өту ... ... ... үшін аса ... ... тұр. Алып ... – Қытайдың
ДСҰ-ға кіру үшін сонша жанталасуының себебі сонда жатыр. ... ... ... ... ... ... ... ауыр машиналарына
дейін бәрін экспортқа жөнелтеді. Ал бізде, ... ... жер ... ғана ... ... ... ... шағын бөлігі ғана
таза экспортқа мойын бұрған. Алматы кәсіпкерлері қауымдастығының ... ... ... ... ... өндірістің жаппай сыртқы нарыққа
шығуы қиын болып тұр.
Мұнай, газ, кадмий, осмий, алюминий, мыстан ... ... ... жоқ. Оның өзі ... ... ... Қалыпқа құйып, керек
жеріне жөнелте береміз. Ол шетелден бізге ... ... ... қайтып
келеді. Сол себепті біздегі жаппай тауар өндірушілерге ... кіру ... ... ... біз қазір өз нарығымызды қанағаттандыра алмай келеміз.
Қазақстан – 80 ... ... ... ... ... ... мүше ... беделін арттырады. Бұл ұйымға мүше болсақ, біздің ... ... ... ... ... ... ... Бірақ
дәл қазір ДСҰ-ға мүше болмай-ақ, сол заңдарымызды үйлестіруге кім кедергі?
Қолымыздан ... ... ... жойып, кедендік төлемдерді
ыңғайласақ, кедендік, фискалдық органдардағы жемқорлықты жоюға ... жоқ. ... ... ... ... жүргізудің
орнына шағын және орта кәсіпкерліктің аяғын айыппұлмен-ақ аспаннан келтіріп
жатқан жоқпыз ба? Бұл үшін ДСҰ-ға кіру ... ... ... ... ДСҰ-
ға кірмей-ақ қабылдауға болады. Сол себепті мен бізге ДСҰ-ның ... ... көп деп ... ... ... үшін, шағын және орта
кәсіпкерлік үшін соншалықты ұтымды болатындай ештеңе жоқ, – деді ... ... ... ... аз ... ... ... бюджетінің
68 пайызы шағын кәсіпкерлік саласынан түсетінін ескерсек, ол еліміздегі ең
ірі мегаполистің аса маңызды секторы болып ... ... ... біз ... ... көрмесек те, оның зиянды тұстарынан сақтануымыз керек.
Еліміздің зиянды ... ағып ... ... ... ... Дүниежүзілік сауда ұйымы аясындағы еркін саудамен бірге
біздің нарыққа генетикалық түрлендірілген ... ... ... Импортталатын жеміс-көкөністің сапасы мен құрамын, оның санын
анықтай алмай қалуымыз мүмкін. Қанша сақтасаң да ... ... адам ... ... жоқ дегенге сене алмайсыз, әрине. Құрт
жемейтін қытайлық жемістерді біз жейміз бе? ... ...... әлемде
қуат көздерінің бағасын уысында ұстап отырған ... ... олар ... ... бағасын Еуропадағыдай литріне екі евро деңгейіне
көтерсе, ... ... жері осы ...... ... ... Дүниежүзілік сауда ұйымы ауыл шаруашылығына берілетін мемлекеттік көмек
деңгейінің сақталуына да кепілдік беруі керек. ... Петр ... ДСҰ ... мүше болған елде сол сәттегі кәсіпкерлерге беріліп келе
жатқан мемлекеттік көмек деңгейін біраз уақыт сол ... ... ... ... ... ... Әйтсе де бұл отандық өндірушілердің ... ... ... тиіс. Қазір ауыл ... ... ... ... ... Егер ... және
қазақстандық нарықтағы азық-түлік бағасының өскенін есепке алсақ, ауыл
шаруашылығы әлі өркендей береді деп ... ... ... кіру ... ... ... беру ... ел қазынасынан бөлінер
жәрдемақы «нан-сүтке жетеді, ... еш ... ... жоқ» деп ... ... ... иек артатын, тым болмаса балалары үшін жақсы өмір
сүруге талпынбайтындар тобының пайда ... ... Бұл ... ... ... ... немесе қалталы шетелдік капиталистің қолынан
шығып жатқан жоқ, мемлекеттік қазынадан бөлініп ... Ал ... – сіз бен біз. ... деректер бойынша, республика бойынша 117 мың
адам соңғы 15 жыл бойы жұмыс істемепті. Бізді енді ойландыра бастаған ... ... әлем тап ... ... ... ... алмай отырған
тауқыметі дер едім. ... ... ... ... ... мемлекеттік
көмекке иек артып келіпті. Төрт ұрпақ. Ендігі міндет – мұқтаж жандарға
әлеуметтік атаулы ... ... ... сол ... ... шегінен
алып шығудың механизмдерін қарастыру. Қазір Елбасы облыс, аудан әкімдері
алдында осындай міндет қойды.
ДСҰ-ға кіруді міндет етіп ... ... ... біз ... ... мемлекеттің біріміз. Біз сол мемлекеттер мен екі жақты, көп жақты
келісімдернегізінде сауда-саттық ... Ол ... осы ... ... ... кіргендердің артықшылықтары да
бар. Ол, әсіресе сауда-саттықта кемсітуге жол ... ... ... ... соң ДСҰ-ға кіру баламасыз жол. Бірақ әр мемлекет белгілі
бір шарттармен кіреді. Бұл біздің ... және ... ... ... ... ... ... ДСҰ-дағы елдердің басым
көпшілігі өздерінің ауыл шаруашылығына қомақты ... ... ... ... кірген елдердің барлығы ... ... ... қате ... ... ауылшаруашылығына көрсететін көмектің
жария және тиімді болғаны дұрыс. /4/
Біздің дағдарысты кезеңді артқа ... бар ... 4-5 ... ... ... Қазірдің өзінде жыл сайын әр салада 21 мың ... ... ... ... тұр. Бұл тек ... ғана ... Ауылда техника тілін
білетін орта дәрежелі техникалық мамандар, жоғары білімді жас мамандар жоқ.
Егер біз ... ел ... ... ... ... ... да ... екені бесенеден белгілі. Қазір жастарымыздың
12,1 пайызы жұмыссыз жүр. Ендігі міндет – орта ... ... ... ... кәсіптік-техникалық оқу орындарына тарту, оларды жатақханамен,
шәкіртақымен, ... ... ... ету ... Егер осы ... ... шешілмесе, әлеуметтік-саяси тұрақтылымызға үлкен қатер төнуі
мүкін. Құдайға шүкір, бұл ... ... ... де, ... ... ... қаржы да бөлінді. Қазір кәсіби-техникалық білім беретін
жүйені қалыптастыру туралы бағдарлама әзірленіп жатыр. Атырауда мұнай-газ
саласына мамандар ... ... ... ... жылы Шығыс Қазақстанда
машина құрылысы, Оңтүстік Қазақстанда жеңіл өнеркәсіп, Қарағандыда тау-кен
комплексіне қатысты оқу орындары ... Бұл – ҚР ... және ... бірігіп көтерген бастамамыз. ... ... ... ... Бұл - ... пен теорияның бір-бірімен байланысқа шығуына
бағытталған алғашқы қадам.
Елбасының бір баяндамасындағы «бәсекеге қабілетті ел ... ... бойы ... ... ... ... ... Қазір өндірістің даму
деңгейі инновациялық үрдістердің даму деңгейіне ілесе алар емес. Ақпаратты
технологиялардың даму ... ... ... теңестіруге болады.
Бірқатар мамандықтардың атауы ... сол ... ... ... ... ... ... келеді. Бұған еліміздің білім беру жүйесі ішінара
дайын ... ... ... ... ... ... бір ... 40 жыл тапжылмай
отырып зейнетақыға шығуды ғана үйретті. Қосымша айтарым, Кеңес жүйесі
кезінде ... ... мен ... ... ... баланс болды. Бізде ол
жоқ. Нарық заңы ішкі ... ... өзі ... ... десек те, бірқатар
жоғары оқу орындарының осы заңдылыққа икемделмей келгені, мамандарымыздың
жұмыс берушілердің талабына ғана ... ... даму ... ілесе
алмай жүргені – шындық.
Елбасы зейнетақы қорларына байланысты сингапурліктердің тәжірибесін
қолдану ... ... ... ... сол ... барлық мемлекеттік, мемлекеттік
емес компаниялар одан үмітті екенін айтып, мәлімдеме жасап жатыр. Үкімет
экономикалық сектордың жұмысын ... ... ... ... ... ... ... соның нәтижесінде 2006 жылы ... ... ... облигациялар айналымға енді.
Рас, зейнетақы салымдарын инвестициялаудан барлық мемлекеттік, мемлекеттік
емес құрылымдар мүдделі. ... ... ... бұл ... ... жасындағы алаңсыз өмірінің кепілі екендігін
ұмытпауымыз керек. Қазір ... ... бұл ... ... ... ... бір ... ақиқат: Жекелеген елдердің тәжірибесін
(ол осы салада бас айналдырарлықтай нәтижеге жетсе де) сол таза ... ... ... ... ... ... ... кете
алмайтынын өмірдің өзі дәлелдеген.
Сингапур тәжірибесінде әрбір жұмыс беруші бірыңғай зейнетақы қорына
қызметкердің айлық жалақысының 20 ... ал 13 ... ... ... аудару керек. Сонда қызметкердің 33 пайыздық ... 20 ... ... 5 ... ... ... 6 пайызы «медициналық
шотқа» кетеді. Сингапур жағдайында тұрғын үйге ... ... ... ... бір ... – «қарапайым есепшот» есебінен жабылады.
Сингапур әдісі туралы ұсыныс әзірге идея күйінде тұр. ... ... бар ... 10 ... ... үш есе ... ... зейнетақы жүйесінің зейнетақы жарнасының деңгейі
де, зейнетақы активтеріне түскен табыс деңгейі де өте ... ... ... ... ... ... ... қордағы жинақталған қаржысы тым көп те
емес, орта ... ... ... ... 110-120 ... ... ... дәл осы үрдіспен жалғаса берсе, сіздің замандастарыңыздың
басым көпшілігі алаңсыз өмірді ... ... ... қолы ... айта алмаймын. Зейнетақы салымдарын алдын ала жеке шоттан алу немесе
оны мақсатқа қолдану біздің ... ... ... ... ... ... кез келген реформа, оның ішінде Сингапур тәжірибесін
қолданысқа енгізу ... ... ... ... ... ... қажетсінеді. Біз зейнетақы жүйесіндегі қалыптасқан үрдіске
қоса, әлеуметтік салық есебінен зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... тағдырын бір есепшотқа сеніп
тапсыру оның сақталуына кепілдік бермейді және тиімсіз. Бұл жүйе алғашқы
дағдарыс жылдарында ... те ... және ол өзін ... да. Ал ... ... Алғашқы жүйе мемлекет есебінен болса, екінші жүйе жұмыс берушінің
есебінен толығып отырады. Нақты ... 2010 ... ... ... ... ... зейнетақы салымы жүйесінен енгізу керек деп
ойлаймын.
Зейнетақы салымдарын жеке секторға салуға ... ... ... ... ... ... ҚР Парламенті қабырғасындағы «Енді зейнетақы
салымдарының күні не болады» деген ... ... ... ... ... Доллар бірақ күнде құлдырады. Ал біз зейнетақы
салымдарының инфляциядан қорғалуына, ... ... ... ... ... ... Инвестициялық профильдердің табысты
болуына бас ауыртқан қайсыларыңыз бар?» деп жауап берген. Қазір бізде жұмыс
істеп ... ... және ... емес ... ... басты
мақсаты – қор нарығындағы әрбір сәтті жағдайды қалт ... ... ... өзіңе қарай икемдеу. Егер зейнетақы салымдарын қор биржасына
салу керек болса, «А» листингісі бойынша ... ... ... деп
ойлаймын. /3/
2.3 ҚР Индустриалдық-инновациялық дамуының 2003-2015 ... ... ... ... ... дамуының 2003-
2015 жылдарға арналған стратегиясы
Әзiрлеу үшiн негiз: Қазақстан Республикасы Президентiнiң ... ... және 2002 ... ... iшкi және ... ... негiзгi
бағыттары туралы" Қазақстан ... ... ... оныншы форумында берiлген тапсырмаларына   сәйкес әзiрлендi
Әзiрлеушiлер: Қазақстан Республикасының Экономика және ... ...... ... ... және ... Бiлiм ... Көлiк және коммуникациялар, Еңбек және халықты әлеуметтiк қорғау, 
Энергетика және ... ... ... министрлiктерiмен, Табиғи
монополияларды реттеу және бәсекелестiктi қорғау жөнiндегi агенттiктiң,
Ұлттық Банктiң және т.б. қатысуымен ... ... ... қол ... ... ететiн экономика салаларын
әртараптандыру жолымен елдiң тұрақты ... қол ... ұзақ ... ... ... өту үшiн ... жасау
Мiндеттерi: Өңдеушi өнеркәсiпте орташа жылдық өсу ... 8-8,4 ... ... ету, 2000 ... салыстырғанда 2015 жылы еңбек
өнiмдiлiгiн кемiнде 3 есе арттыру және ЖIӨ ... ... 2 есе ... ... ... ... қорларының өнiмдiлiгiн арттыру;
кәсiпкерлiк ... ... ... және жеке ... әрi бәсекелестiк артықшылықты жетiлдiретiн қоғамдық
институттарды ... ... ... ... қол ... ... ... қосылған құндар тiзбегiндегi элементтердi игеру; ғылымды ... ... және ... технологиялық экспортқа негiзделген ... ... ... ... ... ... құны тауарлар мен
қызметтердiң пайдасына қарай әртараптандыру; сапаның әлемдiк стандарттарына
кө шу; ... және ... ... ... отырып,
өңiрлiк және дүниежүзiлiк экономикамен  ықпалдасуды күшейту.
Iскеасырумерзiмi: 2003-2015жылдар
                     1-кезең-2003-2005жылдар
                     2-кезең-2006-2010жылдар
                      3-кезең - 2011-2015 жылдар
Қажетті ресурстар:   ... iске ... ... ... ... ... тiкелей шығындардың өздерi болжамды
көлемi жылына 1,2 млрд. АҚШ долл. ... Бұл ... ... ... жұмсалатын мемлекеттiк шығындардың құны 2002 жылғы бағалармен
жылына 260 млн. АҚШ ... ... ... және ... ... көлемi тиiстi жылға бюджеттi қалыптастыру кезiнде
нақтыланатын болады. Стратегия ... ... үшiн ... Инвестициялық қордың, Инновациялық қордың қаражаты тартылатын
болады. Бұл ретте жаңа ... және ... ... ... қаржы ресурстарын iздестiрудi қажет етедi.
Күтiлетiн нәтижелер:   Индустриялық-инновациялық саясатты белсендi жүргiзу
экономиканың өсу қарқынын жылына кемiнде 8,8-9,2 % ... ... ... ... 2015 жылы ЖIӨ ... 3,5-3,8 ... ұлғайтуға мүмкiндiк
бередi. Бұдан басқа өңдеушi өнеркәсiпте орташа ... өсу ... 8-8,4 ... ... жеткiзуге, 2000 жылмен салыстырғанда 2015 жылы еңбек өнiмдiлiгiн
кемiнде 3 есе арттыруға және ЖIӨ ... ... 2 есе тө ... бередi. Стратегияны iске асыру нәтижелерi 2015 жылы  мұнай, газ
кен орындарын қарқынды игеру ... ... және ... ... түбегейлi өзгерiске ұшыратпайды. Стратегияны iске
асыру:  ЖIӨ құрылымында өнеркәсiптiң үлестiк салмағын 2015 жылы 46,5 ... %-ке ... ... ... ЖIӨ ... ... және ғылыми-
инновациялық қызметтiң үлестiк салмағын 2000 жылғы 0,9 %-тен 2015 жылы 1,5-
1,7 %-ке арттыруға; ЖIӨ ... ... ... ... тө ... 2000 ... 13,3 %-тен 2015 жылы 12-12,6 %-ке ... тө мендеуiн
бәсеңдетуге (салыстыру үшiн бұл көрсеткiш индустриялық саясат жүргiзiлмесе,
2015 жылы 10,9 %-тi құрайтын едi). ... ... ... ... өнеркәсiптiк өндiрiстегi кен өндiру  салаларының ... ... оның ... ... ... 2000 ... 31,0 және 25,6 %
қарағанда 2015 жылы тиiсiнше 55-56 % және 50-51 %-ке ... ... iске ... ... ... кен өндiру кәсiпорындары 46-47 %-тi
ғана құрайды. Бұл ретте ғылымды көп қажет ететiн және жоғары технологиялық
өндiрiс ... ... 2000 ... ЖІӨ 0,1 %-нен 2015 жылы 1-1,4 ... ... ... ... қосылған құнының  құрылымында сапалық
өзгерiстер болады. Металлургияның және ... ... ... ... ... құнының жалпы көлемiнiң 40,1 %-нен 27-28 %-ке ... ал ауыл ... ... өңдеу үлесi 38,1 %-тен 45-46%-ке
дейiн өседi. Бұл ретте ... көп ... ... және жоғары технологиялы
өнiмнiң үлесi 2000 жылғы  0,6 %-пен салыстырғанда 9-11 %-тi құрайды./8/
2008 жылғы тамызда Қазақстан Республикасына әкелінген ... ... ... ... |2008ж. ... |
| |2008ж. ... |2007ж. |2008ж. |
| | ... ... |
| | | |2007ж. |
| | | ... ... ... ... |103,7 |123,7 |125,9 ... өндеу сатылары бойынша| | | ... |100,1 |153,1 |158,3 ... ... ... |93,9 |-91,6 |129,8 ... ... |100,3 |156,9 |160 |
| ... ... ... |105 |139,1 |131,4 ... тауарлар |103,9 |116,6 |120,6 ... ... |102,2 |113,4 |122,5 ... ... |99 |116,9 |125,1 ... емес ... |103,6 |111,9 |121,4 ... тауарлар |104,6 |117,9 |119,6 ... ... |102,1 |108,8 |124,3 ... ... және |104,9 |119,1 |118,6 ... ... | | | ... желтоқсанынан 2007ж. желтоқсанына дейін тұтыну баға индексі
118,8% болды. Күнделікті тұтыну тауарларына баға 26,6%, ал ... ... ... ... ... – 1,9 |2000ж. – 9,8 |2002ж. – 6,6 |2004ж. – 6,7 |2006ж. – 8,4 |
|1999ж. – 17,8|2001ж. – 6,4 |2003ж. – 6,8 |2005ж. – 7,5 |2007ж. – 18,8 ... ... ... ... ... бағаның өзгеруі
| ... ... ... |
| |2000 |
| |2000 |
| |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |
| | | | | | | | ... ... мен |6,4 |13,4 |21,1 |29,2 |39,0 |50,6 |78,8 ... | | | | | | | |
| ... тауарлары|8,8 |16,6 |24,9 |34,1 |45,0 |55,5 |96,8 |
| Азық-түлік емес |4,5 |11,1 |18,8 |26,1 |33,6 |43,1 |58,1 ... | | | | | | | ... ... ... |3,5 |9,5 |15,9 |22,8 |32,7 |48,0 |70,9 ... Тұтыну тауарларына бағаның өзгеруі
| |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |
| | | | | | | | | ... ... мен |9,8 |6,4 |6,6 |6,8 |6,7 |7,5 |8,4 |18,8 ... | | | | | | | | ... ... |12,8 |8,8 |7,1 |7,1 |7,4 |8,1 |7,3 |26,6 ... және ... |3,4 |4,7 |2,1 |11,1 |8,5 |3,4 |5,0 |38,4 ... | | | | | | | | |
| ... ұны |7,0 |4,3 |-6,4 |26,2 |10,8 |-1,5 |2,0 |66,7 |
| Нан |2,7 |7,2 |-0,6 |11,3 |9,2 |0,8 |4,6 |48,5 |
| ... ... |2,1 |3,3 |-0,8 |7,0 |10,2 |1,4 |1,7 |40,2 |
| ... |-0,6 |-4,0 |3,3 |34,2 |2,7 |-1,1 |14,0 |11,2 ... және ет ... |21,7 |17,8 |8,3 |4,0 |12,3 |12,5 |5,5 |25,1 |
| Сиыр еті |26,1 |16,4 |10,7 |4,9 |12,3 |10,8 |8,3 |28,6 |
| Қой еті |31,3 |18,0 |12,9 |9,6 |11,9 |10,1 |7,7 |23,9 ... |6,1 |14,3 |3,7 |2,3 |12,6 |12,8 |5,0 |17,9 |
| ... ... |5,3 |14,3 |3,0 |2,6 |12,9 |12,7 |5,3 |20,3 |
| ... ... |7,9 |15,5 |4,8 |2,6 |12,1 |13,8 |5,0 |17,1 ... |11,5 |17,9 |8,4 |6,4 |10,0 |11,0 |6,4 |20,7 |
| ... или |15,5 |27,6 |11,9 |6,7 |13,2 |11,8 |6,2 |35,2 ... | | | | | | | | |
| ... ... |10,0 |14,0 |13,9 |6,5 |9,6 |14,3 |9,7 |18,4 ... және сүт ... |9,6 |11,4 |0,2 |7,0 |10,0 |7,8 |6,9 |28,8 |
| Сүт |12,6 |12,6 |-1,7 |9,3 |10,7 |8,2 |7,8 |31,5 |
| ... |6,3 |10,8 |1,2 |4,8 |11,1 |9,8 |8,8 |32,0 ... |22,8 |-2,0 |2,7 |13,3 |20,3 |4,1 |3,2 |36,9 ... |-2,7 |11,7 |4,7 |2,4 |1,3 |2,1 |0,0 |62,0 |
| ... майы |-3,9 |1,0 |3,8 |6,6 |2,6 |1,7 |3,1 |28,3 |
| ... майы |-2,0 |20,9 |6,3 |0,1 |0,6 |2,1 |-2,5 |96,8 ... |38,7 |17,9 |36,1 |22,3 |5,9 |23,1 |25,2 |21,9 |
| ... |38,7 |32,6 |34,7 |18,6 |12,5 |21,2 |7,5 |27,2 |
| ... |38,7 |10,8 |36,7 |24,1 |2,5 |24,1 |35,5 |19,4 ... |40,7 |-2,3 |8,1 |-2,5 |3,3 |11,9 |16,4 |3,1 ... ... |2,0 |3,7 |4,4 |5,2 |3,1 |3,4 |4,2 |13,2 ... |6,7 |7,1 |3,7 |4,2 |3,6 |3,3 |2,4 |11,2 ... |3,1 |8,2 |7,9 |7,8 |8,5 |5,1 |5,8 |17,2 ... вода и |1,0 |1,8 |1,3 |2,6 |2,4 |5,2 |4,7 |7,2 ... ... | | | | | | | | ... ... |1,6 |0,3 |1,7 |1,4 |2,6 |4,8 |4,7 |14,5 ... ... |15,0 |0,8 |1,0 |0,0 |-0,2 |0,4 |10,8 |9,6 |
| |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... және аяқ-киім |6,8 |7,2 |8,0 |6,7 |6,6 |7,5 |7,9 |10,2 ... |7,4 |7,3 |8,7 |7,3 |6,9 |8,0 |8,5 |10,8 |
| Мата |7,0 |7,3 |5,1 |6,7 |4,6 |4,9 |3,7 |6,6 |
| ... |5,8 |7,0 |7,1 |5,8 |6,5 |7,0 |7,4 |8,8 ... ... ... |7,8 |3,8 |6,2 |5,6 |3,7 |7,7 |11,0 |18,4 ... газ и | | | | | | | | ... виды ... | | | | | | | | ... ... |3,0 |4,8 |4,6 |4,0 |3,6 |4,6 |4,5 |8,2 ... | | | | | | | | |
| ... және ... |4,7 |4,9 |4,7 |3,7 |2,8 |4,1 |4,0 |6,7 |
| ... ... және |4,4 |3,5 |4,9 |3,7 |2,8 |4,7 |4,0 |7,0 ... | | | | | | | | |
| ... және ... |7,3 |10,1 |7,9 |6,8 |5,7 |5,0 |4,5 |6,5 ... | | | | | | | | |
| Жуу және ... |-1,2 |3,5 |3,5 |3,2 |2,0 |5,1 |5,4 |12,3 ... | | | | | | | | ... ... |5,1 |1,8 |5,9 |3,3 |2,8 |3,7 |4,8 |9,6 |
| ... ... |4,5 |0,2 |5,1 |1,5 |1,4 |2,0 |2,0 |5,0 |
| ... ... |6,1 |7,8 |6,1 |6,3 |7,2 |12,5 |22,0 ... |9,7 |-1,0 |4,7 |12,5 |11,2 |5,4 |15,9 |13,1 |
| ... |9,1 ... |20,7 |14,1 |3,2 |21,5 |16,5 |
| Транспорттық |11,4 |3,1 |3,7 |9,4 |10,3 |6,0 |19,3 |12,1 ... | | | | | | | | ... |0,2 |0,5 |1,4 |1,3 |13,3 |-0,4 |1,2 |-1,2 ... ... және |4,2 |3,4 |4,7 |3,7 |3,8 |4,5 |4,4 |5,8 |
|ойын-сауық | | | | | | | | |
| ... ... |4,8 |2,8 |2,7 |1,9 |1,9 |2,8 |2,3 |2,5 |
| ... ... және|5,3 |3,5 |5,9 |5,1 |6,6 |5,4 |7,0 |11,0 |
|спорт қызметтері | | | | | | | | ... ... |3,3 |4,4 |8,6 |8,9 |10,7 |19,5 |12,5 |14,9 ... тауарлар мен |4,0 |4,8 |5,3 |4,9 |4,9 |6,6 |7,2 |10,8 ... | | | | | | | | |
| ... ... ... |4,7 |4,8 |5,1 |4,6 |3,9 |4,8 |4,4 |7,7 ... мен |9,8 |8,8 |5,1 |6,3 |7,2 |10,0 |8,0 |25,5 ... | | | | | | | | ... емес |6,1 |4,5 |6,3 |6,9 |6,2 |5,9 |7,1 |10,5 ... | | | | | | | | ... ... |7,1 |3,5 |5,8 |5,9 |5,9 |8,0 |11,6 |15,4 ... Тұтыну тауарларына бағаның өзгеруі
/7/
ҚОРЫТЫНДЫ
Экономиканы диверсификациялауға бағытталған индустриалды-инновациялық
стратегияны іске асыру үшін алдағы міндет – ... ... ... ... ... ... - өндірісті дамыта отырып, шикізат
өндіруде қоршаған ортаны ластамай ... таза ... ... ... ... деңгейіне жету жолында нарықтық тетіктерді қолдануымыз
керек.
Шикізаттық бағыттан ... ... ... басты мақсаты. Отандық
өнеркәсіпте өңдеуші салаларды дамытудың маңызы зор. Олардың тұрақты ... ... ... біріне өнеркәсіптегі техника сапасының ... ... ... ... ... ... және табиғи тозуға
ұшырауы, кәсіпорындардағы өндірістің ескі құрал-жабдықтармен жұмыс істеуі
импорттың аналогтармен ... түсе ... ... ... өнім өндіруге
әкеп соқтырады. Өнімге сұраныстың аздығынан өндірістік қуат та ... ... ... өндірісінде қолданылатын техниканың ішінде
моралдық және табиғи тозығы ... ... ... көп деп ... Тоқтап тұрған құрал-жабдықтарды іске қосу шараларын ұйымдастыру
әлеуеті ... ... ... ... ... және табиғи тозығы жеткен
өндірістік аппарат басым. ... ... ... ... ... ... ұзақ ... сақтау еліміздің өндірістік аппаратының
әрі ... ... әкеп ... ... ... ... ... және сыртқы нарықта бәсекеге ... ... өнім ... ... Еліміздің техникалық артта қалуы күшейе түседі және ол
жыл өткен сайын жинақталған ғылыми техникалық әлеуеттің ... ... ... негізі кәсіпорынның техникалық жарақтануы мен
технологиялық ... ... ... ... ... ... жетілдіріп отыру, оларды тиімді пайдалануды ... ... ... ... ... ... шараларын
ұдайы жүргізу арқылы сапалы, ... ... ... ... болса, осы шарттарды Үкіметіміздің тезірек орындап, ... ... ... ... ... ... ұлы мақсат.
Қолданылған әдебиеттер
1. Сапура МАХАНОВА. ... кіру ... ... даму жолдары». АҚИҚАТ. №6. 17б. 2007 ж.
2. Я.Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев «Экономикалық теория» Экономика. ... 84 ... ... ҚАРАҚҰСОВА. «Нарық заманында жұмысшылар үшін ең басты
оппонент жұмыс берушілер болуы тиіс». АЙҚЫН. 26 мамыр. 2007 ... ... ... ... ... Қазақстан мәселесінен бөліп
қарауға болмайды». ТҮРКІСТАН. 13 наурыз. 2008 ж.
5. Айдос САДУАҚАСОВ. «Бәсеке үшін бас тігу ... ... ... ... 2007 ... ... М.Ә.Тілеужанова. «Макроэкономика» оқулық.
«Экономика». Алматы. 2003 ж.
7. ... ... ... ... ... ҚР ... ... 2003-2015 жылдарға
арналған стратегиясы
9. Айдын ... ... ... ... тұр» ... ... 2008 ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ДСҰ және оның Қазақстан үшін маңызы21 бет
ДСҰ және Қазақстан34 бет
ДСҰға кірудің Қазақстан үшін маңыздылығы33 бет
Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ)88 бет
Республиканың басылым беттеріндегі Қазақстанның ДСҰ-ға мүше болуына «жақтаушы» және «қарсы» көзқарастар44 бет
Шаруа (фермер) қожалығының Дүниежүзілік Сауда Ұйымына (ДСҰ) ену жағдайындағы дамуы: Халықаралық құқықтық аспект13 бет
Қазақстан Республикасының протекционизм саясаты және әлемдік сауда ұйымы (дсұ)25 бет
Қазақстанның ДСҰ-ға ( Дүниежүзілік Сауда Ұйымы ) енуінің проблемалары мен перспкетивалары55 бет
Қытайдың ДСҰ-ға мүше болуы және оның ҚХР экономикасының дамуына тигізген пайдасы мен туындатқан мәселелері64 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь