Кәсіпорынның негізгі өндіріс шығындарының есебі мен аудиті

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 БӨЛІМ. НЕГІЗГІ ӨНДІРІС ШЫҒЫНДАРЫНЫҢ ЕСЕБІ
1.1. Кәсіпорындағы өндірістік есеп пен өндірісті ұйымдастыру ... ... ..6
1.2. Негізгі өндіріс шығындарының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.3. Үстеме шығындардың есебі:
а) негізгі өндіріс шығындарының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
в) Көмекші өндірістің шығындарының есебі ... ... ... ... ... ... ... ..22
с) үстеме шығын. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24


2 БӨЛІМ. НЕГІЗГІ ӨНДІРІС ШЫҒЫНДАРЫНЫҢ АУДИТІ
2.1. Өндіріс шығындары аудитін жоспарлау және аналитикалық
процедуралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
2.2. Өндіріс шығындарының ішкі бақылау жағдайын
бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...34

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
Соңғы жылдары Қазақстанда әлеуметтік- экономикалық жағдай өндірістік құлдырау тенденциялаы мен ақша айналым жүйесінің бұзылуымен информацияның жоғарылауымен тұрғындардың тұрмыс денгейінің төмендеуімен сиптталады. 1993 жылы ұлттық валютаны енгізу ақша нисие және бюджеттік салаларында жаңа экономикалық саясат жасауға және жүргізуге бағаны және тарифтерді сыртқы экономикалық қызметі либеризациялауға өтуге әкеп соқты. Өткелі кезеңнің бастапқы сатысында да байланысты
Саясат технологиялық потенциялдық дамуын шетелдік жаңа технологиямен тиімды үйлестіру қажет болды. Бұл жаңа технологияның тепе-теңділікті тұрақты оперативтік кешендер жасауға пропорцианалдық бұзылуын жоюға қажет. Қазақстанда акционерлік кәсіпорындар және компаниялар пайда болды. Кәсіпкерлік дамып келді. Бүгінгі күнде ол қажетті жетістіктерге жетпегенмен болашақта біздің экономикамыздың негізгі саласы болады.
Қазақстан экономикасы біртіндеп жоғарылау фазасына келеді.Бірақ ары қарай оның даму қарқыны жоғарылай береді. Стратегиялық тұрғыдан республика әлемдік технологияларды енгізуді мақсат етеді.
Нарықтық жағдайларда кәсіпорынның дамуының маңызды мәселелері әрбір материалдық ақшалық және қаржылық шығындар данасына өнімді өндіру көлемін біршама жоғарылатуға қол жеткізуден тұратын оның экономикалық тиімділігін жоғарылату, табыс табу болып табылады.
Кәсіпорын экономикасын ары қарай көтеру мәселелерін табысты шешу үшін ресурстарды тиімді пайдалану қажет резертерді ашып өндірістің пайдаланылмаған резервтерді өндірістік қызметте пайдалану интенсивті технологиялар енгізу, өндіріс басқаруының экономикалық әдістерін жетілдіру, техникалық прогресстің дамуымен өндірістің негізгі құралдар жағдайы және пайдаланылу деңгейіне және кәсіпорынның қажетті еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуіне тәуелділігі күшейді. Кәсіпорынның жеткілікті еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуі олардың тиімді пайдаланылуын еңбек өнімділігінің жоғары денгейі өнім көлемін жоғарылату және өндіріс тиімділігін көтеру үшін маңызды болып табылады. Кәсіпорын экономикасын көтерудің басты звеноларының бірі есеп болып табылады.Бухгалтерлік есеп әртүрлі басқару функцияларын орындау үшін ақпараттар дайындайды.
1. "Бухгалтерлік есеп туралы "заң. Қазақстан Республикасы Президентінің 26 желтоқсан 1995ж. 2732 Жарлығы Бухгалтерлік бюллетені -1996 ж.
2. Қазақстан Республикасының "Аудиторлық іс әрекеттер жөніндегі" заңы. Астана, 20 қараша 1998ж. "Казахстанская правда". 24 қараша 1998ж.
3. Бухгалтерлік есеп пен аудитті жетілдірудің 1998-2000 жылдағы мемлекеттік бағдарламасы. 28.01.1998 ж. 3838 Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы бухгалтер бюллетені 1998ж. ғ 18 (212) сәуір 2-7 б.
4. Аудит жөніндегі Қазақстан стандарттары Қазақстан аудит. Алматы қаржы-қаражат, 1995ж. -152б.
5. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп стандарттарына арналған әдістемелік нұсқаулар : өазақстан Республикасының қаржы министрлігі. Бухгалтерлік есеп және аудит әдістеме департаменті, 1997 ж.-164б.
6. Балабанов И. Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта: Учебн. Пособие. – М.: Финансы и статистика, 1998 –112 с.
7. Барнгольц С. Б.,Белобжецкий И. А. Экономический анализ хозяйственной деятельности предприятий и объединений. Учебное пособие –М.: 1986 –320с.
8. Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ финансовой отчетности: Учебное пособие / К.Ш Дюсембаев.,С.К. Егембердива, З.К. Дюсембаева. – Алматы: «Каржы – Каражат», 1998 –512 с.
9. Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ в системе управления финансами (Теория и методология). Алматы: Экономика, 2000 – 293 с.
10. Ержанов М.С., Ержанова С.М. «Учетная политика на казахстанском предприятии» (практический аспект), Алматы, изд. дом «Бико» 1997 – 52 с.
11. Ержанов М.С. Теория и практика аудита. – Алматы: Гылым, 1994 – 235 с.
12. Радостовец В. К., Радостовец В. В., Шмидт О. И. Бухгалтерский учет на предприятиях. – 2 – ое доп. и перераб. Алматы. Центраудит – Казахстан, 1998 – 771 с.
13. Радостовец В. В., Шмидт О. И. Теория и отраслевые особенности бухгалтерского учета. – Алматы: Центраудит – Казахстан, 2000 – 496 с.
        
        Тақырып .
«КӘСІПОРЫННЫҢ НЕГІЗГІ ӨНДІРІС
ШЫҒЫНДАРЫНЫҢ ЕСЕБІ МЕН АУДИТІ»
Жоспары
КІРІСПЕ
............................................................................
........................3
1 БӨЛІМ. НЕГІЗГІ ӨНДІРІС ШЫҒЫНДАРЫНЫҢ ЕСЕБІ
1.1. Кәсіпорындағы өндірістік есеп пен өндірісті ... ... ... ... Үстеме шығындардың есебі:
а) негізгі өндіріс шығындарының
есебі.......................................19
в) Көмекші өндірістің шығындарының
есебі..............................22
с) ... ... ... ... ... ШЫҒЫНДАРЫНЫҢ АУДИТІ
2.1. Өндіріс шығындары аудитін жоспарлау және аналитикалық
процедуралар……………………………………………………....30
2.2. Өндіріс шығындарының ішкі бақылау жағдайын
бағалау ……………………………………………………………..34
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.....................38
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ .........................................39
КІРІСПЕ
Соңғы ... ... ... экономикалық жағдай өндірістік
құлдырау тенденциялаы мен ақша айналым жүйесінің бұзылуымен информацияның
жоғарылауымен тұрғындардың ... ... ... ... ... ұлттық валютаны енгізу ақша нисие және бюджеттік салаларында ... ... ... және жүргізуге бағаны және тарифтерді сыртқы
экономикалық қызметі либеризациялауға ... әкеп ... ... ... ... да ... ... потенциялдық дамуын шетелдік жаңа технологиямен
тиімды үйлестіру қажет ... Бұл жаңа ... ... оперативтік кешендер жасауға пропорцианалдық бұзылуын жоюға қажет.
Қазақстанда акционерлік кәсіпорындар және компаниялар ... ... ... ... ... ... ол ... жетістіктерге жетпегенмен
болашақта біздің экономикамыздың негізгі саласы ... ... ... жоғарылау фазасына келеді.Бірақ ары
қарай оның даму қарқыны ... ... ... тұрғыдан республика
әлемдік технологияларды енгізуді мақсат етеді.
Нарықтық жағдайларда кәсіпорынның дамуының ... ... ... ... және қаржылық шығындар данасына өнімді өндіру көлемін
біршама жоғарылатуға қол жеткізуден тұратын оның экономикалық тиімділігін
жоғарылату, ... табу ... ... ... ары ... көтеру мәселелерін табысты шешу үшін
ресурстарды тиімді пайдалану ... ... ашып ... ... ... ... пайдалану интенсивті
технологиялар енгізу, өндіріс басқаруының экономикалық әдістерін жетілдіру,
техникалық прогресстің дамуымен өндірістің ... ... ... және
пайдаланылу деңгейіне және ... ... ... ... ... ... күшейді. Кәсіпорынның жеткілікті еңбек
ресурстарымен қамтамасыз етілуі олардың тиімді ... ... ... денгейі өнім көлемін ... және ... ... үшін ... ... табылады. Кәсіпорын экономикасын
көтерудің басты звеноларының бірі есеп ... ... ... ... ... орындау үшін ақпараттар дайындайды.
Онда нақты ... ... болу және ... ... есеп ... ... қызметін бақылаудың
әрекеттегі формаларының бірі болып табылыды.
Ол жоспарлардың орындалуы туралы нақты ақпарат ... ... ... ... сапасын жоғарылату резервінің кілті
болып табылады. Оның мақсаты өндірістің ұйымдастырылуын материялдың және
еңбек шығындарын өндірістің соңғы ... жан - ... ... ... ... экономикалық тұрақтандыру бойынша шаралардың жүйесін
жасау. ... ... ... ... процесстерді көрсететін
бухгалтерлік есеппен ажырамас байланысты.
Аудит бұл кәсіпорынның қаржысының, есеп беру мен бухгалтерлік есептің
растығын стандарттар мен ... ... ... ... ... ... ... табылады.
1. НЕГІЗГІ ӨНДІРІСТІК ШЫҒЫНДАРДЫҢ ЕСЕБІ
1.1. Кәсіпорындағы өндірістік есеп пен өндірісті ұйымдастыру
Кәсіпорын — түрлі өндірістерден және ... ... ... ... және ... тұратын күрделі механизм.
Кәсіпорынның жекелеген өндірістік ... ... ... және
шығындарды есепке алу максатында өндірілетін өнімнің атқаратын қызметіне
қарай барлық өндірістер ... және ... ... ... ... өндіріске кәсіпорын шығаратын өнімдер, сондай-ақ ... ... ... ... тұтынуға (желілік, ұсталық, ...... ... ... ... ... өндірістер жатады.
Көмекші өндіріс негізгі өндірістің өнімін әзірлеуге қатыспайды, бірақ
өнім өндіруге, қызмет көрсетуге, жұмыс жасауға тікелей ықпал ... ... және ... цехтар, электр-көліктер, сумен жабдықтау және
т.б.)-
Қосымша цехтар (мақта ... ... ... ... жөніндегі
цехтар) негізгі өндіріс қалдықтарын кәдеге жаратуға септігін ... ... ... мен ... ... ... цехтар) негізгі материалдардан емес, бірақ негізгі және көмекші
өндірістерде пайдаланатын материалдардан өнім өндіреді.
Эксперименттік (тэжірибелік) цехтар тәжірибелік ... ... ... ... жұмыстарды атқарады.
Бұдан басқа кәсіпорында қызмет ... ... мен ... ... ... қанағаттандыратын шаруашылықтар (тұрғын-үй
коммуналдық шаруашылық, моншалар, кір жуатын ... ... ... ... ... ... басқа да тарапта жұмыстарды
атқаруға немесе қызмет ... өз ... ... ... ... ... ... кәсіпорын үшін маңызы
зор.
Өндірістің бухгалтерлік есебін үйымдастыру көбіне өндірістің ... ... ... ... ... ... және жаппай өндіріс
болып үш топқа (тұрпатқа) бөлінеді.
Жеке-дара (жекелеген) өндіріс — өнім ... ... ... ... ... ... дайындалатын өндіріс. Бұл ауыр
машина жасауға, кеме жасауға, бірегей станоктар мен турбиналарды өндіруге
тән. Оның ... ... бар: ... ... ... бір ... ... пен цехтардың өндіріс бағдарламасында бұйымдар
мен олардың бөлімдерінің көп ... ... ... дайындық-
қорытындылау жұмыстарына кететін шығындардың деңгейі салыстырмалы жағдайда
алғанда біршама үлкен болады; ... ... да ... ... цикл ұзақ ... ... ... өндірісте, әдетте, шығындарды
есепке алу үшін және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау үшін тапсырыстық
әдіс қолданылады, бүл орайда шығындар ... ... ... ... ... ... біркелкі бұйымдарды дайындап ... ... ... сипатталады және оған мынадай ерекшеліктер ... өнім ... ... жұмыс орындарының
салыстырмалы тұрде алғанда кең мамандануы; мамандандырылған машиналардың,
аспаптар мен ... ... ... ... ... ... өнеркәсібінде және металл өңдеуде неғұрлым кең тараған. Бұл
кәсіпорындарда өнімнің шығарылуын есепке алу сериялы бұйымдарға тән ... ... ол ... ... ... ... көлеміне қарай өндірістер мынадай үш түрге бөлінеді: ... ... ... жыл бойы үздіксіз дайындалады), сериялық (мамандану
анағұрлым тар, ал өндірістік мамандандырылмайды; субъект пен ... ... ... мен ... ... көп ... ... дайындық-қорытындылау жұмыстарына кететін
шығындардың ... ... ... ... біршама үлкен болады;
өндірістің басқа да тұрпаттарына қарағанда өндірістік цикл ұзақ ... ... ... ... шығындарды есепке алу үшін және
өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау үшін ... әдіс ... ... ... ... ... (тапсырыс) бойынша есепке алынады.
Сериялардың көлеміне қарай өндірістер мынадай үш ... ... ... ... ... жыл бойы ... ... мен цехтар бойынша және
технологиялық жағынан ... ұсақ ... ... ... ұсақ ... өнім ... арналған).
Сериялық өндірісте шығынды есепке алудың және өнімнің өзіндік құнын
калькуляциялаудың нормативтік немесе қайта жасау ... ... ... - ұзақ ... бойы бірдей өнімді үздіксіз шығаратын өндіріс
тұрпаты (типі). Шығарылатын өнімдердің ... ... ... ... ... ... айтарлықтай көп болуы мүмкін,
белгілі бір салаға ыңғайланған жабдықтардың жоғары деңгейі және өндірістің
жұмыс ырғағының жоғары ... ... осы ... тән ... ... Бұл ... әдеттегідей өнімнің және оның негізгі элементтерінің
өзіндік құнын есепке алудың және ... ... ... ... типі ... тек ... ... алуға және
өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауға ғана әсер етіп ... ... ... ... ұйымдастыруға, талдамалық есепке де әсер етеді.
Мәселен, ірі сериялық және жаппай өндірістерде шығарылатын өнім мен ... ... ... өндірілген өнім рапорттарына, ал жеке-дара және ... ...... ... ... келген өнімді өндіру, жұмыстарды атқару және қызмет көрсету белгілі
бір шығындармен байланысты, ондай есеп мынаны қамтамасыз етуі ... ... ... ... өнім ... ... ... кұнын есептеу
(калькуляциялау), қызметті көрсету, жұмысты орындау, ... ... ... ... дер ... және шынайы көрсету, ... ... ... және ... ... ... мен жоспарлау үшін
ақпараттарды жинау және бақылауды көздейді.
Шешімді кабылдау үшін ақпараттарды жинаған кезде белгілі бір ... ... үшін ... бір ... ... ... ... ал
кейбіреулері үшін сол шығындар ескерілмеуі мүмкін. Шын ... ... ... ... ... ... ... шығындардың туындайтын (пайда болатын) орындары (өндірістер, цехтар,
учаскелер) бойынша; өндіріс тізбесі (соның ішінде өңдеуі) ... ал ... ... алу мен ... ... субъектінің есеп саясатында
анықталғандай етіп бөлінеді;
— қызметтер, жұмыстар және өнім ... ... ... шығындары
жекелеген өнім түрлерінің өзіндік құнына немесе біртектес өнім топтарына
енеді;
— шығындар өнімнің өзіндік құнына ену ... ... ...... құнына тікелей жатқызылатын, яғни жекелеген өнім түрлерін ... ... ...... ... ... таратылып бөлінетін, яғни
бірнеше өнім түрлерін өндірумен байланысты болып бөлінеді;
— өндіріс шығындары ... ... ... екіге бөлінеді: айнымалы —
шығарылған өнімнің көлемі өзгеруімен шығынның да өсуі немесе азаюы мүмкін
(негізгі материалдар мен ... ... ... ... мен ... ... ... және т.б.); тұрақты — өнімнің шығару көлемі
өзгерген кезде, деңгейі ... ... ... ғимараттарын
жарықтандыру мен жылытуға ... ... ... ... ... түрі ... (баптары және элементтері бойынша); экономикалық
элементтер бойынша шығындарға: материалдық шығындар; еңбек ақы шығындары;
еңбек ақыдан аударылатын ... ... ... ... ... да ... ... басқару қызметі (функциясы) бойынша:
— өндірістік (өндіріс процесінің барысында пайда болады);
— коммерциялық (сатумен байланысты);
— әкімшілік (басқару процесімен ... және ... ... ... ... жатады, ал олар
өндірістік калькуляциялауды есептеудің негізі болып табылады.
Өндіріс шығындарын есепке алу үшін шоттардың кешенді жүйесі ... 90 - ... ... 92 - ... өндіріс", 93 - "Үстеме
шығындар", 95 -"Өндірістегі ақау" бөлімшелерінің шоттары кіреді.
Шығындарды және ... ... ... алу мен ... жасауды
қамтамасыз ету үшін мынадай есеп регистрлері пайдаланылады:
"Цехтар бойынша шығындар" ведомосы, онда 90, 92, 93 және 95 ... ... ... ... алынады. 90, 92, 93 және 95 шоттарының
есебі компьютерлендірілген кезде олар ... ... ... Ай соңында бухгалтерия өңдіріс шығындарын жинақтауды жүзеге
асырады.
"Цехтар ... ... ... жазу үшін ... ... ... "Материалдар (жалақы) шығындарын бөлу (тарату)" кестесін әзірлеу, онда
шикізат, материалдар, сатып алынған шалафабрикаттар және ... ... ... ... көрсетіледі (20 - "Материалдар" бөлімшесі
шоттарының кредиті); өндіріс персоналдарына ... ... ақы ... ... ... ақы ... есеп ... шотының кредиті);
еңбек ақыдан аударылатын аударымдар (634 - "Басқа да" шоттың ... ... ... "Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясының (тозуының) есебі" кестесін
әзірлеу, онда өндіріс шығындарына енгізілуге тиісті негізгі кұрал-
жабдықтар амортизациясының сомасы көрсетіледі (13 - ... ... ... ... "Материалдық емес активтер амортизациясының есебің" кестесін әзірлеу,
онда өндіріс шығындарына енгізілуге жататын ... ... (11 - ... емес активтердің амортизациясы" бөлімшесі
шоттарының ... ... ... көрсетуші) өндірістер мен шаруашылықтардың көрсеткен
қызметтерін бөлу" кестесін әзірлеу, онда ... мен ... ... ... және ... қызметтерге жұмсалған шығындары
көрсетіледі (920 - "Көмекші өндірістер" және 940 ... ... ... ... ... ... ... калькуляция (есеп)
объектілерінің және цехтар мен өндірістер бойынша ... ... ... ... ... ... немесе ведомостарда жүргізіледі.
Өндіріске жұмсалған шығындарды олардың құжаттары бойынша кандай
калькуляциялау ... ... ... ... есеп ... баптарын кодтайды және үстеме шығыстарын ажыратады. Ал бұл ... ... ... және ... ... ... дұрыс топтастыруға мүмкіндік береді.
Орташа және ірі кәсіпорындарда өндіріс шығындарын есепке алу және ... ... ... үшін ... ... ... ... келетін екі бухгалтерия, яғни қаржылық және басқару
бухгалтериясы болуы мүмкін.
Қаржылық бухгалтерия шоттардың бас ... ... ... ... есептің Бас кітабын, кәсіпорынның балансын және қаржылық
есеп беруін жасайды.
Басқару бухгалтериясы шоттардың Бас жоспарының 90-бөлімшелеріне ... ... Ол ... шығындары туралы ақпаратты корытып,
өзіндік қүнды калькуляциялайды, өндіріс шығындарының ... ... ... және ... орындалуын бақылайды, өндірістегі
шалафабрикаттардың қозғалысын есепке алады, ... ... ... ... және ... ... атқарады. Басқару
бухгалтериясы жабық (құпия) болып келеді. Бұл өз билігінде ... ... бір ... және ... ... озық ... "жаңалыктарды" өз бәсекелестері өздерінен бұрын пайдаланып
кетпеуін қамтамасыз етеді. Сондықтан ... ... ... ... үшін ғана ... сонымен бірге осы кәсіпорынның
қызметкерлері үшін де "жабық" болуы мүмкін.
Қаржылық және басқару ... ... ... қарым-қатынастар
мына төмендегі 6-сызбада көрсетілген.
Кәсіпорынның қаржылық бухгалтериясында аяқталмаған өндірісті есептеу үшін
211 - "Негізгі ... 212 "Өз ... ... - ... өндіріс", 214 - "Басқа да" шоттары пайдаланылады. Бұл
шоттардағы ... ... ... ... онда ... ... өндіріс қалдығы есептеліп, яғни есептік ... ... ... ... ... ... (демек, 211-214
шоттары дебеттеліп, 900, 910, 920, 950 ... ... ... ... жылдың басында қайтадан қаржылық бухгалтериядан ... ... ... 900, 910, 920, 950 ... дебеттеліп, 211-
214 шоттары кредиттеледі).
Сонымен, 211-214 шоттар "бір күндік шоттар" болып табылады және ... осы ... ... ... өзіндік құнына енеді, ол үшін
өнім бірлігіне ... ... ... пайдаланылады. Шығыс
нормасы мен ... ... ... ... ... ... ... Негізгі өндіріс шығындарының есебі
Көмекші материалдардың нақты шығысы әрбір өнімнің өзіндік күнына, ... және ... ... ... ... ... түрде таратылады.
Қайтаршган қалдықтар - бұл негізгі, көмекші және қосалқы.
Өнімнің өзіндік кұнына кіретін материалдық ... ... ... ... құны ... қалдықтар болып: материалдар, шикізаттар, шалафабрикаттар,
жылуды ... ... т.б. ... ресурстары-саналады, бірақ
олар өзінің сапасын, тұтыну қасиетін жоғалтуына байланысты тікелей өз
арналымдары ... ... ... ... ... өнімнің басқа түрін өндіру үшін ... ... ... ... ... ресурстар қалдықка жатпайды.
Сондай-ақ қалдыкка ілеспе өнімдері де жатпайды, олардың ... ... алу және ... ... кұнын есептен шығару әдістерінде
белгіленген.
Қайтарылған қалдықтар келесі ... ... егер де ... ... ... ... үшін, бірақ өнім
азайтылып шығарылса немесе косалқы өндіріс мүқтаждығы үшін, ... ... ... дайындау үшін пайдаланса, онда шикізат пен
материалдардың бастапкы құнының төмендетілген бағасы бойынша;
- қалдықтар ... ... ... ... ... ... ... жинау мен
өңдеуге жұмсалған шығындарын шегере отырып, қалдықтарға белгіленген бағасы
бойынша;
- егер де қалдыктар шартқа ... ... ... ... ... ... үшін ... онда шикізаттар немесе материалдар бастапқы
толық бағасы бойынша бағаланады.
Қайтымсыз (пайдаланылмайтын) қалдыктар бағалауға ... ... ... ... ал оларды кіріске алуға тиісінше бақылау
жасауды жолға қою ... ... ... ... ... (накладнойы) бойынша кіріске алады, олардың кұнына "Шикізат
пен материалдар" бабы бойынша ... пен ... ... ... ... алынуын 206-шоттың дебеті және ... ... ... 900-шоттың кредитіндегі талдамалық есеп
регистрлеріне (карточкаларға, ведомостарға) ... ... ... ... және тараптық
кәсіпорындар мен уйымдардың өндірістік сипаттағы көрсетететін
қызметтерінеөтмрііріклеп жинақтауға (комплектация жасауға) пайдаланатын
шалафабрикаттар мен сатып алынған бұйымдарға немесе дайын өнім алу ... ... ... ... түсетіндерге кеткен шығындар; басқа
жақтың кәсіпорындарының көрсеткен өндірістік сипаттағы қызметтеріне ақы
төлеуге жұмсалатын шығындар сол өнімнің жекелеген түрлерінің ... ... ... ... ... ... мен шикізатты өңдеуге,
өнімді дайындау бойынша жекелеген операцияларды орьшдауға және белгіленген
технологиялық процестерді сақтау үшін ... ... ... ... ... ... беру ... сырт жақтың транспорттық жеткізіп
беруі.
Субъектінің өз транспортымен және өз қызметкерлерінің күшімен жеткізілген
запастардың ... ... ... ... ... ... ... да өндіріс шығындарының тиесілі элементтеріне
қосылады (еңбек ақы ... ... ... ... ... т.б.).
Дайындау-көліктік шығыстарына (ДКШ) шығынның келесі түрлері жатады:
жабдықтау-сату ұйымдарына төленетін үстемелері (наценкасы); ... ... ... ақысы; субъектің коймасына материалдарды жеткізіп беру мен
түсіру шығыстары; дайындау орындарында ұйымдастырылған ... ... ... ... ... ... тікелей дайындаумен
байланысты іс-сапар шығыстары т.б.
Технологиялық мақсатқа арналған энергия мен отындар. Өндіріс ... ... ... ... ... мен отындардың шығындары.
Олардың шығысы есепте шикізаттар мен материалдардың ... ... ... ... отын ... ... өзі өндірген
отындардың құны да және басқа жақтан сатып ... ... құны ... ... ... ... агрегаттарды балқыту үшін, металл-
прокаттық ұсталық-штампылау, престеу және басқа цехтарда қыздыру ... ... ... ... байқау (сынау) жұмыстарын
жүргізу үшін т.б.
Сондай-ақ кәсіпорынның технологиялық, двигательдік және ... ... және ... ... жұмсалатын сатып алынған энергияның
барлық түрлері. Кәсіпорынның өзі шығарған энергияның электрлік және басқа
да түрлерін өндіруге, сондай-ақ сатып алынған энергияны оны ... ... ... мен ... ... ... тиісті шығын
элементтеріне енгізіледі; табиғи кему ... ... ... кем ... мен бүлінуінен болған шығындар. Кәсіпорын көлігімен
материалдық ресурстарды жеткізіп берумен байланысты шығындар ... қоса ... ... шығындарының тиісті элементтеріне (еңбек
ақы төлеуге, негізгі қорлар ... ... ... ... және т.б.), сондай-ақ материал ресурстарының кұнына
жеткізіп берушіден ... ... ... ... ... кұны оның бағасына ... ... ... ... ... ресурстардың ыдыстары мен бумаларын сатып
алуға жұмсаған кәсіпорындардың шығындары да енгізіледі.
Өнімнің өзіндік құнына енгізілген материалдық ... ... құны ... ... Өндірістің қайтымды калдықтары деп
өнім өндіру ... ... ... ... ... ... сапасын
(химиялық немесе физикалық соның салдарынан көтеріңкі шығындармен (аз өнім
шығара отырып) пайдаланылатын немесе ... ... ... ... ... ... ... және басқа да
материалдық ресурстар түрлерінің ... ... ... ... өндіру үшін толыққанды материал ретінде ... ... ... ... ... ... ... ресурстар
калдықтары кайтарымды қалдықтарға жатпайды. Сондай-ақ, жолай алынатын
(ілеспе) өнім де ... ... ... ... ... ... жоспарлау, есепке алу және калькуляциялау мәселелері ... ... ... белгіленеді.
Еңбек ақы. "Еңбек ақы" бабына өндіріс нәтижелері үшін ... ... ... қоса ... ... ... ... жалақысын төлеуге жұмсалған шығындар, ынталандырушы және
өтемділік (компенсациялық) төлемдері, ... ... ... ... ... ... ... жалақысына жұмсалатын
шығындардың құрамына мыналар енгізіледі:
- кәсіпорында ... ... ақы ... жүйесімен және нысанымен,
сондай-ақ жеке еңбек келісім шартына сәйкес лауазымды ... ... ... ... ... ... ақы төлеу бағасы (расценкасы) арқылы
нақты орындалған жұмысқа есептелінген жалақысы;
- ... ... ... ... ... үшін ... ... сыйақылардың құнын қоса алғанда), кәсіптік шеберлігі,
еңбектегі жоғары табыстары және т.б. көрсеткіштері үшін ... ... мен ... ... ... ... ... және еңбек жағдайларымен байланысты өтемдік сипатгағы
төлемдер, оның ішінде: түнгі уақыттағы жұмыс, мерзімнен тыс ... ... ... ... демалыс және мереке күндеріндегі жұмыс үшін,
мамандықты (кәсіпті) қосып ... ... ... ... кеңейткені
үшін, ауыр зиянды, ерекше зиянды еңбек жағдайларындағы және т.б. жұмыстары
үшін заңдарда белгіленген жағдайлары үшін ... ... ... ... үстемақылар мен қосымша ақылар;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес жекелеген салалардағы қызметкерлеріне
тегін көрсетілетін коммуналдық қызметтердің, тамақтың, ... ... ... ... ... ... берілетін тегін тұрғын
үйге ақы ... ... ... ... үй, ... ... және
т.б. тегін берілмегені үшін төленетін ақшалай өтемнің сомалары);
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес тегін берілетін, тұрақты әрі жеке
пайдалануында қалатын ... ... ... қоса ... ... ... ... бағаға сатылуына ақы төлеу (пайдаланылмаған
демалысқа өтем акы төлеу), сондай-ақ мемлекеттік міндеттерді орындаумен,
медициналық ... ... ... ... ... белгіленген жағдайларда кәсіпорындар мен ұйымдардың қайта
құрылуына, ... мен ... ... ... ... ... ... төлеу;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес еңбек сіңірген жылдары үшін ... ... (осы ... ... бойынша жұмыс стажы
бойынша үстемақылар) төлеу;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес аудандық, экологиялық коэффициенттер
бойынша шөлейтті, ... және биік ... ... ... үшін ... бойынша төлем төлеу; экологиялық қолайсыз жағдайлары бар
аудандардағы үздіксіз жұмыс стажы үшін ... ... ... ... ... ... бітірген түлектерге және жоғары немесе
арнаулы орта оқу орындарын бітіріп шыққан жас ... ... ... ... ақы төлеу;
- кешкі және сырттай жоғары және арнаулы орта оқу орындарында, сырттай
аспирантура, кешкі (ауысымды) оқу ... ... ... ... және ... ... білім беретін мектептерде ойдағыдай білім
алып жүрген, сондай-ақ аспирантураға түскен жұмысшылар мен қызметшілерге
берілетін оқу ... ... ... ... ... ақы ... ... көзделген жағдайларға сәйкес еңбек ақысы төмен жұмыстарды
атқарғаны үшін ақы төлеу; уақытша еңбек қабілетін ... ... ... ... ... ... ... белгіленген қосымша ақылар төлеу;
- бұрынғы жұмыс орнындағы қызметтік ... ... ... ... ... ... ... (заңдарға сәйкес) басқа кәсіпорындар мен
ұйымдардан келіп жұмысқа орналасқан, сондай-ақ ... ... ... ... ... айлықақыларындағы айырмашылық;
- вахталық жұмыс кестесіне сәйкес кәсіпорынның орналаскан жерінен (жиналу
пукнтінен) ... ... ... және кері ... жолда жүрген күндері үшін,
сондай-ақ ауа райының жағдайына қарай және көлік ... ... ... қалған күндері үшін айлықақының тарифтік ставка мөлшерінде
төленетін ... ... ... ... істеген кезде);
- жұмысшы-донорға тексеруден өткен, қан ... және ... ... ... ... ... ... күндері үшін акы төлеу;
- - егер атқарылған жұмыс үшін есеп айырысуды тікелей кәсіпорынның өзі
жүргізетін болса, кәсіпорынның штатында тұрмайтын қызметкерлерге олардың
азаматтық-кұкықтық ... акы ... Бұл ... ... шарт ... ... ... қызметкерлердің еңбегіне акы төлеуге жұмсалатын каржының мөлшері осы
жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) және төлем құжаттарының ... ... ... ... акыдан аударылатын аударымдар. Қазақстан Республикасының әрекет
етіп тұрған заңына сәйкес жалақыдан ... ... ... ... ... (21% ... ... көрініс табады. Әлеуметтік
салықтың салық салу объекті болып жұмыс берушілердің еңбеккерлерге ... ... ... ... ... ... оған салық салуға жатпайтын
төлемдерден басқасы түгел кіреді.
1.3. Үстеме ... ... ... ... шығындарының есебі
Өндіріс шығындарын есептеу үшін 90 - "Негізгі өндіріс" бөлімшесінің
шоттары қолданылады, олар түрлі мақсаттарға ... Шикі ... мен ... ... ... негізінде
пайда болатын немесе осы әзірлеу (дайындау) кезінде қажетті компоненттер
болып ... ... пен ... ... ... шығындар. Осы
жерде табиғи шикізаттардың кұны (су ... ... ... су үшін ... және де ... ... ... іздестіруге,
барлауға, қорғауға, оларды пайдалану мен жаңғыртуды ұйымдастыруға арналған
мамандандырылған ұйымдардың шығындарын өтейтін басқа да төлемдері), ... ... ... жер ... арттырудың шаралары
көрсетіледі.
Лимиттік-алу карталары және талап-накладнойы жұмсалған шикізат ... ... ... ... алынған материалдарды өндірісте
есептен шығару үшін негіз болып табылады. Осы құжаттардың деректері цехтар
(өндірістер), ... ... есеп ... бойынша "Материалдардың
шығыстарын тарату" деп ... ... ... топтастырылады және
"Цехтар бойынша шығындарының" ведомосы ... ... ... ... ... ... ... жазылады.
Көмекші материалдар — тұрақты технологиялық процестерді қамтамасыз ету
үшін негізгі материалдарды шығару ... ... ... ... ... мақсаттарға пайдаланған ... ... ... ... құны ... ... ... өнімнің езіндік кұнына енеді, ол үшін өнім бірлігіне есептелген
сметалық ... ... ... ... мен ... ... ... мелшерлеме қайта қаралуы мүмкін.
Көмекші материалдардың нақты шығысы әрбір өнімнің өзіндік кұнына,
тауарлы өнімге және ... ... ... ... ... турде таратылады.
Қайтарылған қалдықтар — бұл негізгі, көмекші және ... ... ... ... кіретін материалдық ресурстарының шығыстарына
қайтарылған өндіріс қалдықтарының (отходтарының) құны қосылмайды.
Қайтарылған ... ... ... ... шалафабрикаттар,
жылуды сақтайтын материалдар т.б. материалдық ресурстары-саналады, бірақ
олар өзінің сапасын, тұтыну қасиетін ... ... ... ... ... пайдаланбауы мүмкін.
Белгіленген технологияға сәйкес өнімнің басқа түрін өндіру үшін толық
қанды ... ... ... ... ... ... ... қалдыққа ілеспе өнімдері де жатпайды, олардың тізімі ... алу және ... ... ... есептен шығару әдістерінде
белгіленген.
Технологиялық ... отын ... ... өзі ... құны да және ... жақтан сатып алынған отындардың құны да
енгізіледі: мартен, домен ... ... ... ... ... престеу және басқа цехтарда қыздыру
үшін, ... ... ... ... байқау (сынау)
жұмыстарын жүргізу үшін т.б.
Енбек ақы. ... ақы" ... ... ... үшін ... ... ... қоса алғанда, кәсіпорынның негізгі өндірістік
қызметкерлердің жалақысын төлеуге ... ... ... және
өтемділік (компенсациялық) төлемдері, сондай-ақ көсіпорынның штатында
тұратын, негізгі қызметке жататын ... ... ... ... ... ... '"
- ... қабылданған еңбек ақы төлеу жүйесімен және нысанымен,
сондай-ақ жеке ... ... ... ... ... айлық ақысы және
тарифтік мөлшерлемесі, енбекке кесімді ақы ... ... ... арқылы
нақты орындалған жұмысқа есептелінген жалақысы;
- ынталандыру сипатындағы төлемдер: өндірістік нәтижелер ... ... ... ... ... қоса ... ... еңбектегі жоғары табыстары және т.б. көрсеткіштері үшін
төленетін ... ... мен ... ... ... ... режимімен және еңбек жағдайларымен байланысты өтемдік
сипаттағы төлемдер, оның ішінде: ... ... ... ... тыс
жұмыс, көп ауысымды режимдегі жұмыс, демалыс және мереке ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету аймақтарын
кеңейткені үшін, ауыр зиянды, ерекше зиянды еңбек ... және ... үшін ... ... ... үшін тарифтік ставкалар мен
айлықақыларға қосылатын үстемақылар мен қосымша ақылар;
- ... ... ... ... жекелеген салалардағы
қызметкерлеріне тегін көрсетілетін коммуналдық қызметтердің, тамақтың, азық-
түліктің құны, қолданылып жүрген ... ... ... ... тұрғын үйге ақы төлеу жөніндегі шығындар (тұрғын үй, коммуналдық
қызметтер және т.б. ... ... үшін ... ... өтемнің
сомалары);
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес тегін берілетін, тұрақты әрі жеке
пайдалануында қалатын заттардың (арнайы ... қоса ... ... ... ... ... сатылуына байланысты женілдіктер сомасы);
Аяқталмаған өндірістегі қалдықтар былай бағаланады:
- шығындарды толығымен дайын өнімге жатқызады, "Өндірісті әзірлеу ... ... ... ... ... шығындар", "Өндірістен тыс
(коммерциялық) шығыстар" деген ... ... ... ... ... іс ... өзіндік құны бойынша анықталады;
- дайындық дәрежесін (жаппай және ірі ... ... ... ... ... ... баптары бойынша шығыс нормаларын негізгі
ала отырып, қосымша және жалпы әкімшілік шығындар ... ... ... таратудың арқасында анықтайды.
Өндіріс шығындарының аналитикалық есебі. Бұл есеп өнімнің ... іс ... ... ... ... ... ... арналған.
Бұл әрбір калькуляциялық (есептік) ... ... ... немесе
арналған ведомосы арқылы жүзеге ... Осы ... ... ... ал ... ведомостарда — айдың басы мен соңындағы
цехтар ... ... ... ... ай ішіндегі шығындар, дайын
өнімді, түпкілікті ақауды, аяқталмаған өндіріс жетіспеушіліктерін, қайтымды
қалдықтарды есептен шығару және басқа да есептен шығарулар ... ... ... ... ... ... ... өнімді шығарып жұмыс жасайтын және қызмет
көрсететін өндіріс көмекші өндіріс деп аталады. Бұл - ... ... ... ... ... ... ... және
т.б. Көмекші өндірістің шығындарын есептеуге 920 шоты арналған және ол
"Цехтардың ... деп ... ... ... онда ... (цехтар) үшін жеке талдамалық шот (тіркемелі парақтарда) ашылады.
Көмекші өндірістің шығындарын есепке алу үшін мына шоттар ... - ... ... ... ... - "Материалдар";
922 - "Қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеу";
923 - "Еңбекақыдан қаржы ... - ... ... бөлу";
925 - "Басқа да шығыстар
Негізгі материалдарды, көмекші материалдарды, отын-энергетикалық және
технологиялық шығыстарды, ... ... ... мақсаты үшін
пайдаланатын буды және суды, негізгі және қосымша ... ... ... ... шығыстарды қосады.
Көмекші өндірістің өнімінің санын счетчиктердің көрсеткіштері бойынша
немесе шамамен (шартгы жолымен) анықтайды.
«Көмекші өндіріс қызметін таратудың» талдамалық кестесі үш ... ... ... ... көрсетілген қызметтердің және
көмекші өндірістер шығындарынан, ондағы материалдық құндылықтардың іс
жүзіндегі ... құны ... ... және ... ... ... келтіріледі. Қабылданған және көрсетілген қарама-қарсы қызметтердің
өзіндік құны тең болуға тиіс. Екінші бөлімде ... және ... саны мен ... ... ... негізгі тұтынушыларға
босатылған қызметтердің саны мен кұны, материалдық шоттарға кіріске ... құны ... ... ... мен көрсетілетін
қызметгердің бір өлшемінің өзіндік құны ... ... ... "Цех шығындарының" негізінде ведомосқа
жазылады, содан соң өнімді, жұмысты және қызметті ... ... де, 920 шоты ... ... ... ... жабдықтаушысы болып саналмайтын
бөлімшелердің шығындарының таратылғаны көрсетіледі.
с) ... ... ... — бұл өндірісті басқарумен және қызмет көрсетумен байланысты
шығыстар, олар кешендік сипатқа ие болады, олардың құрамында ... ... ... ... ... ... ай бойында белгіленген номенклатуралық шығыс баптары бойынша
930 " ... ... ... ... ... ... ... өзінде
дайындалған өнімге үстеме шығыстар қосылады.
Үстеме шығыстар ай соңында белгіленген ... ... (§ 2. ... есебіне қараңыз). Негізгі өндіріс шығындарының құрамына
кіретін үстеме шығыстарын таратқан ... 904 шоты ... және 930 ... ... субъекттер өзінің есептік саясатында өндіріс
ерекшеліктерін ескере отырып шығын баптарының номенклатурасына өзгерістер
енгізуі ... ... ... ... ... ... және ... деген бабы жеке бөлінуі мүмкін. Өндірістің жұмыс істеу
ұзақтығына және ... да ... ... ... ... ... кажетгі шығын деңгейін сметаның көмегімен анықтайды. Сметаны жасау
кезінде сыннан өткізілген өнімнің ... ... ... өйткені ол жұмысқа
қосудың жалпы сомасына қосылмайды. Жұмысқа қосу шығысының сметасын бекіткен
кезде өндіріске енгізілетін объектінің ... ... және ... ... ... отырып, оларды өнімнің өзіндік құнына жатқызу
мерзімі мен нақты тәртібіне байланысты етіп анықтайды.
Өндірісті дайындау және ... ... ... шығыстың жалпы
сомасынан алынған өнім бірлігіне белгіленген норма бойынша ... де ... ... өнім түрі ... ... онда ... ... шығындары олардын арасына таратылады, ал тарату процесі,
әдетте, негізгі өндіріс жұмысшыларының жалақысының ... және ... ... мен ... ... ... етіп жасалады.
нақты шығындары сол бұйымдардың өзіндік құнына толығымен жатқызылады.
Өндірістегі барлық шығындар цехтардың ... ... ... ... цех үшін жеке ... ... - ... өндіріс" шотының дебеті мен кредиті бойынша ... ... үшін ... ... ... ... Шағын аяқ киім тігетін кәсіпорында төрт негізгі өндіріс цехтары
бар болсын ... ... ... дайындау және тігу. Ол кәсіпорын төрт түрлі
өнім ассортиментін шығарады делік:
- ерлер ботинкасын;
-ерлер туфлиін;
-жеңіл әйелдер туфлиін; „,>. үйге ... ... ... ':•> ... аталған өнімнін өндіріс көлемі мынадай болған:
10 мың жұп - ерлер ботинкасы;. 7 мың жүп — ... ... -; 5 ... ... ... мың жұп - ... үйге киетін туфлиі.
Кәсіпорынның жұмысының тиімділігін қамтамасыз ету үшін онда көмекші
өндірістер құрылған: ... бу ... ... ... дайын өнімнің өзіндік құнына келесі ... ... ... шығыны - жөңдеу жұмысының түрлері бойынша; бу
қазаны мен автотранспорт цехтарының ... - ... ... ... ... жолмен таратылады.
Кәсіпорынның есептік саясатында үстеме шығыстар құрал-жабдықты пайдалану
мен күтіп-ұстау шығыстарына ... (осы ... ... ... бір сағаттағы жұмысынан есептелген) бөлігіне және тиесілі
өнім бірлігін әзірлеу кезіндегі жұмыстың ұзақтылығына қарап ... ... ... ... ... ... ... жұмысшыларының
жалақысының деңгейіне қарап жасалынады.
Жалақыдан аударылатын аударымдар туралы жалпы заңда белгіленген ... 21% ... ... салып есептелініп шығарылады.
Кұрал-жабдықты пайдалану мен кұтіп үстау шығыстары ... ... ... (§2 ... ... ... ... Үстеме
шығыстар құрал-жабдықтың сағаттық жұмысы мен жұмыстың ұзақтығынан алынады.
Жалпы үстеме ... және ... ... ... ... құны
өндірілген өнім бірлігіне есептелініп, өндіріс ... ... етіп ... ... ... ... және ... ақауларын ескере
отырып, өндірілген өнім бірлігінің нақты өзіндік
Өндіріске жұмсалған шығындарды есепке алғанда, ... екі ... не ... не ... ... ... ... негізінен машина жасау өнеркәсібінде пайдаланылады.
Оның ерекшелігі мынада: бір операциядан екінші операцияға, бір ... цех ... ... ... ... ... есепте
көрсетілмейді, оларды оперативті түрде есепке алады. Бұл ... ... ... құны ... ... жатқызылған, осы өнімді өндіруге қатысты
барлық цехтар бойынша есепке алынған шығындар сомасынан тұрады.
Өндіріске ... ... басы ... заттардың (тораптардың,
бөлшектердің, агрегаттардың) шын мәнінде тұрған орны бойынша емес, ... орны ... ... ... ... ... ... шалафабрикаттық нұсқасы
кезінде дайын өнімнің өзіндік құнын ғана есептеп қоймайды, ... ... ... ... ... ... құны да
есептелінеді. Шалафабрикаттардың цехтан цехқа немесе цехтан қоймаға берілуі
бухгалтерлік есепте көрсетіледі.
Шалафабрикатсыз ... ... ... ... басы ... заттар
мен шалафабрикаттардың тұрған орны бойынша есепке алынады.
Шалафабрикатты ... ... ... ... ... біршама күрделі
болғанымен, алайда мұндай жағдайда шалафабрикаттардың сақталуына бақылау
жасау күшейтіледі.
Жекелеген цехтардың ... ... ... ... ... ... ... цехтан цехқа тікелей берілуі мүмкін. Бұл жағдайда
900-шоты дебеттеледі және кредиттеледі. Егер де ... ... онда ... әдетте, 910 -"Өзі өндірген шалафабрикаттар" деген
шоттың дебеті бойынша және 900 ... ... ... ... ... кіріске
алынады. Шалафабрикаттар одан әрі өңделу үшін қоймадан ... ... шот ... де, 910 шот кредиттеледі.
Шалафабрикаттар талдамалық есепте прейскуранттык бағалар бойынша, ал олар
болмаған жағдайда—іс жұзіндегі ... ... ... есеп ... ... есепке алынуы мүмкін, ал олардың ауытқулары (+,-) жеке
талдамалық шоттарда ... ... ... бағалау және есептеу. Өңдеудің барлық түрінен
өтпеген және техникалық бөлім де, тапсырыс ... де ... ... ... ... ... ... ал олар бойынша
жұмсалған шығыңдар аяқталмаған ... ... ... ... ... шалафабрикаттың қозғалысы бойынша сандық жедел
есебін диспетчерлік-жоспарлау бөлімі, ал оның ... ... ... ... жүргізеді.
Бұл есеп аяқталмаған өндірісте тұрған материалдардың, тораптар ... ... ... және ... ... ... өнім мен
аяқталмаған өндіріс арасындағы шығындардың ... ... ... ... жиынтықта болуына бақылау жасауды;
аяқталмаған өндірістің кем шығуы мен ... ... ақау мен ... бүлінуін анықтауға және тиісті шотқа жататынына ... ... ... ... ... ... есепке алу бөлшектік-операциялық және бөлшек деп
аталатын екі қағида бойынша бөлінеді.
Жеке өндірісте цехтардағы бөлшектердің ... және ... ... ... ... берілуі есепке алу операциялары бойынша жүргізіледі.
Бұл мақсат үшін ... ... мен ... ... өндірістің
қозғалысын егжей-тегжейлі есепке алу жүйесі қолданылады. Бұл ... ... ... ... онда ... ... ... (бөлшектердің) ақауы, жоғалуы және бүлінуі туралы
мәліметтер болады. Дайындау цехтарында өндірісте жатқан бөлшектердің ... ... алу ... ... ... ... ... алуды жеңілдету мақсатымен олардың цехтан
екінші цехқа берілуін бір айлық карталар ... ... ... ... ... ... үшін - жинақтаушы ... ... ... ... өнім ... ... бір ай ... ай соңында жедел есептеу мәліметтерінің ... ... ... ... ... болады.
Аяқталмаған өндірістегі калдықтар былай бағаланады:
- шығындарды толығымен дайын өнімге жатқызады, "Өндірісті әзірлеу мен
игеруге жұмсалған шығыстар", "Ауытқудан ... ... ... ... ... ... ... басқа калькуляцияның барлық
баптары бойынша іс ... ... құны ... ... ... ... ... және ірі сериялы өндірістерде) ескере
отырып, ... ... ... ... ... ... ... негізгі
ала отырып, қосымша және жалпы әкімшілік шығындар ... ... ... ... арқасында анықтайды.
Тоқыма өнеркәсібінде аяқталмаған өндіріс қалдықтарын шикізат пен
материалдар шығындарының құны бойынша ... ... ... өндірісті әрбір аяқталмаған тапсырыс
бойынша шығындарын есептеу жолымен анықтайды. ... ... ... ... ... ... мен аяқталмаған
өндірісті бағалау әдістері ... ... ... ... ... ... Бұл есеп ... бір
өлшемінің іс жүзіндегі өзіндік кұнын есептеуді қамтамасыз ... ... ... ... (есептік) объектке ашылған карточкалар немесе
арналған ведомосы ... ... ... Осы ведомостарда (карточкаларда)
шығындардың баптары, ал баяндауыш ведомосьтарда — айдың басы мен соңындағы
цехтар бойынша ... ... ... ай ... ... дайын
өнімді, түпкілікті ақауды, аяқталмаған өндіріс жетіспеушіліктерін, қайтымды
қалдықтарды есептен шығару және басқа да ... ... ... ... ... мәліметтерді жазу үшін қажетгі
құжаттар мен талдамалық ... ... ... Ведомостар (карточкалар)
бойынша жиынтық әр цех бойынша ... ал ... ... ... — Бас ... көрсетілген 900-шот ... ... қоса ... ... (накладная) арқылы қоймаларда кіріске
алады. Өндірілген өнімнің құнына 221 -"Дайын ... шоты ... ... кредиттеледі. Ал көрсетілген қызметке 801 шот дебеттеледі де, 900
шот кредитгеледі. Өндіріс ... ... ... 2 бөлімнің, 2
тарауындағы 4 параграфта келтірілген.
2 БӨЛІМ. НЕГІЗГІ ӨНДІРІС ШЫҒЫНДАРЫНЫҢ АУДИТІ
1. Өндіріс шығындары аудитін жоспарлау және ... ... ... ... ... бар,бақылаудың ерекше
ұйымдастырылған формасы. Аудиторлық тексеру белгілі бір ... ... ... ... ... жиі қолданылады. Тапсырыс ... ... және ... ... ... ... ... әр аудитор жұмысының кезектілігін өзі анықтайды. Аудиторлық
тексерудің тәжірибеден өткен әдістерін ... ... ... және ... аз ... ішінде өткізуге әсер етеді.
Аудитордың қызметі-аудиторлық тексеруді жүргізу, құжаттарды құрастыру
мен ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінде дайын өнім қозғалысына тексеру жүргізудің
келесі этаптары ... ... ... ... ... келісімге отыру;
3) Аудиттың жоспары мен бағдарламасын құру;
4) Дайын өнім ... ... ... ... ... тапсырыс иесіне есеп беру және келісімдегі
аудиторлық тексеру жұмыстар туралы акті жазылады
Аудитордың тапсырыс иесімен танысуы аудит жүргізілмей ... ... Ең ... ... субъектісі қызмет атқаратын экономикалық
ортаны бағалайды, яғни оның бизнесіне әсер ететін жалпы экономикалық және
салалық ... ... ... иесі ... істейтін сала туралы толық мағұлматқа ие
болуға міндетті. Тапсырыс ... ... әсер ... маңызды салалық
факторларға: нарық және бәсекелестік, циклдық және маусымдық жұмыс, өндіріс
техналогиясындағы өзгерістер ... ... ... ... ... ... актілері бухгалтерлік есепке жүргізудің
спецификатциалық әдістері және т.б жатады одан әрі ол ... ... ... ... - ... қамтамасыздық, өнімді өндірумен
өткізуді зерттей біледі. Өндірістің құжаттарымен танысу барысында аудитор
ең ... ... ... ... ... ... ... туралы басшылардың бұйрығымен, өнім жеткізуге келісімдерді, өткен
аудиторлық тексерулердің ... мен ... өтуі ... Аудит
аудитормен аудиторлық фирма менен тапсырыс ... ... ... ... ... Сол себептен, аудитордың ... көп ... ... тура ... ... мен ... міндеттеме шарттарын келісім ( міндеттеме хат)
Түрінде бекітуі тиіс келісімге ... ... ... ресіми
ұсыныс оның алғы шарттары. Бұл келісімді тексеру өткізетін жері уақыты,
төлем ақының көлемі мен ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі аудиторлық
іс - әрекет туралы заңға қайшы ... ... ... тағы да ... жағы - жоспарлау .
Аудит туралы Қазақстан ... ... ... ... ... ... саналы және белгіленген мерзімде
орындалуы көрсетілген.
Жоспарлау дегеніміз - аудиттің көлемі мен ... ... ... ... және ... ... ... .
Тексерудің жалпы жоспары аудитормен келісіледі қамтитындай ... ... : ... ... іс - ... оның ... ... және ішкі бақылау жүйесі, өнім көлемі және ... ... ... ... болуы, аудит өткізу үшін
мамандар жинау және ... ... ... тәуелсіздік деңгейі тапсырыс
кезенің бизнесі туралы нақты мағұлмат алу, аудиторлық ... ... ... және ... ... ... құрастыру.
Аудитор жұмыстың уақытша талаптары, көлемі және ... ... көз ... ... болу керектігі жөнінде тапсырыс иесімен
кеңесіп алғаны жөн. Қазақстан Республикасының аудиторлық іс- әрекет туралы
Заңына ... ... ... мақсаты қаржылық есеп берудің
шынайылығын және ... ... ... ... ... ... ... анықтау. Басқа сөздермен ... ... ... ... ... ... келмеи тапсырыс иесін
қанағаттандыру тиіс. Алайда, жалпы аудиторлық жоспар аудиторлық ... ... ... ... ... ... аудиторлар бригадасына бастысы ... ... ... ... ... ... негізгі жұмыс бөлімшелері мен есеп ... ... ... ... таңдамалы, нақты және тексеруші аудиторлар
арасында міндеттемелерді бөліп және бекіту, ... ... ... ... және ... еңбек ақысы; аудиттің
нәтижелерін құжаттандырудың формасы мен тәртібі.
Мәні боиынша ... ... ... ... ... ... ... жетекші жетілдіруші. Ол жоспар келісімге
сәйкес тексерілуші ... ... ... және ... ... ... Аудиттің бағдарламасы өндірістік тапсырма
түрінде құралады және аудиторлық ... ... ... тиіс .
Бағдарламада аудиторлық тексеру жоспарын іске ... ... ... және әр ... ... мақсаты мен
міндеттері көрсетіледі. Аудитке қажет ... ... ... ... ... ... және ... жұмыс графигі бағдарламасы
қатаң түрде көрсетіледі. Аудиторлық ... жеке ... ... ... үшін жұмыс бағдарламасы базалық ... ... ... ... мен бағдарламаларды құру формасын
әр аудиторлық ұйым өз еркінше анықтайды.
Талдау процедурасы - қаржылық және ... емес ... ... ... ... ... қаржы ақпараттарын бағалау
Соның ішінде, аудитор анықтаған күтілген соманың ... ... ... ... ... (АSВ) талдау процедураларының
маңыздылығы соншалық оны әрбір аудитта жүргізу ... ... ... ... ... ... тапсырмаларын шешуде және шоттардағы қалдықтар үлкен
болмаған кезде қажетті куәландырушы ... ... ... ... болады. Алайда, көп жағдайларда, дәлелдеуші куәландыру
көлемі қажетті ... ... ... қанағаттандыру үшін жалдау
процедураларының нәтижесінен бөлек, ... ... ... қажет. АSВ
талдау працедураларын толық тексеру жүргізгенде де жасалуын талап етеді .
Талдау процедураларын орындау келесі нақты ... ... ... жоспарлау працедураларының мақсатын анықтау .
- тестілеу .
- талдау процедураларын ... ... мен ... ... ... талдауы мен қаулылар қабылдау .
Аудиттің негізгі мақсаттарының бірі - ... ... ... ... ... ... ... бағалау және ... құру ... ... ... ішкі бақылау жағдайын бағалау .
Қазақстан Республикасының аудиторлық әрекет ... ... ... және ... ... мүмкін.
Ерікті аудит ұйымының шешімінің негізінде жүргізіледі.
Сонымен қатар ерікті ... ... ... ... ... кеибірін
тізіп өтеиік :
1) Ұйымның бухгалтерлік есебін толық ... оның жеке ... ... ... :
2) ... есеп беру ... анықтау :
3) Бухгалтерлік есеп берудегі іс жүргізуді ұйымдастыру :
4) ... ... ... ... мен ... ... ... салу шоттарындағы жағдайды анықтау .
Ерікті аудит тематикалық болуы мүмкін, яғни, бақылау мен ... ... мен ... бөлімшелерінде жүргізіледі.
Міндетті аудит Қ.Р. заңдары бекіткен жағдаида жүзеге асырылды.
Өнеркәсіп қаржы-шаруашылық ... ... үшін ... міндетті.
Сонымен қатар аудиттің келесі түрлерін атап өтуге болады; сырттай,
іштей, башылар әрекетіне ... ... ... ... ... ... жүргізілетін аудит қаржылық есеп беруді,
процедуралар мен нормаларды сақтауды, әрекеттің сипатын бағалауды тексеруді
қамту ... ... ... әрекетінің тиімділігін анықтау және тексеруге
қажет ішкі тәуелсіз бағалай ішкі ... ... ... ... бөлшегі
болып табылады. Соңғы уақытта көптеген ұжымдарда ішкі аудиттің маңызы шешім
қабылдаудың негізін құрайтын және ... ... ... беретін
ақпарат сапасын бағалау, сонымен қатар ... ... ... ... бағалауға енгізу арқылы кеңейтілді.
Ішкі аудиттің мақсаты-өнеркәсіп қызыметкерлеріне өз ... ... ... ... ішкі ... ... мәліметтерін,
бағалауды ,кеңестердің және тексеруші объектілер туралы ақпараттар ... ... ... ... жұмысына ведмстілік қаржылық бақылау .
2) Өндіріс жұмысының қызметін экономикалық көрсеткіштер ... ... :
3) ... мен ... басқару жүйесінің жұмысын талдау ;
4) Өнеркәсіптің іскерлік белсенділігінің, рентабельділігін бағалау:
5) ... ... ... ... ... ... ұсыныстар енгі.
Ішкі аудит келесі түрлерде ұйымдастырылуы мүмкін;
а) тұрақты қызмет етуші ревизиялық комиссия түрінде
б) ... ішкі ... ... ішкі ... ... үшін ... формамен келісім түрінде.
Өнеркәсіптің ішкі бақылау жүйесі келесі ... ... ... ... ... ... міндеттері бар білікті персоналдың алуы.
2) активтерді сақтау және оларды есептеу боиынша міндеттерді бөлу.
3) шаруашылық процедураларды орындауға қажет ... ... ... ... ... ... ... уақытты және аяқталғаннан кейін
құжаттандыру.
5) құжаттар есеп активтердің сақталуын бақылау.
6) ішкі аудитің жүйесін ... ... ... ... ... ... ... жинау
қажет.
Аудиторлық дәлелдерді жинау барысында аудитор оларды жинауда шектеулі
әдістер ... ... ... ... келесі әдістер негізгі
болып табылады.
1) Инвентаризациялауға қатысу және бақылау.
2) Шаруашылық және ... ... ... бақылау.
3) Ауызша сұрау.
4) Жазбаша хаттамаларға бекіту.
5) Тапсырыс иесінің өнеркәсібі дайындаған құжаттарды тексеру.
6) Тапсырыс иесінің үшінші жақтардан алынған құжатарын тексеру.
7) ... ... ... ... ... аудитор өнеркәсіпте пайдаланатын есеп
жүйесін қарастыруға, аудиторлық процедуралардың уақтыша нәтижесі және
көлемінің жинақтау ... ... ... ... бағалау мен
зерттеуге міндетті. Тексеру барысында аудитор тексерілуші ... ... ... шынайы көрсетілгендігі туралы толық сенімді
болуы ... Ішкі ... ... ... сол ... пайда
болуының алғы шарты.
Тексерудің көлемі мәні бойынша тәуекелділікті ... ... ... ... ... аудиторлық тәуекелділіктің
жалпы деңгейін анықтауы тиіс.
Жақсы жолға қойылған ішкі бақылау жүйесі сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... ... тапсырыс иесінің ішкі
бақылау жүйесінің ... ... ... ... ... ... бағалау, аудитордың тапсырыс ... ... ... ... ... еместігі туралы айға рұқсат етілген
аудиторлық тәуекел 5%-ті ... ... ішкі ... жүйесін бақылау
ортасы және бақылауды жеке құралдарының ... мен ... ... ... үш ... орындауға міндетті:
- Жоғары
- Орта
- Төменгі.
Ішкі бақылаудың тәуекелділігі-ішкі бақылау мен есептің жүйесі дер ... ... ... ... ... тәуекелі-ішкі бақылау жүйесімен жіберілген қателікті
аудитордың таба алмау тәуекелі.
Жалпы аудиторлық тәуекел-төмендегі формуламен анықталады.
А Р= В Р Р К Р ... ... ... ... ... ... ... ішкі бақылау жүйесін келесі 3 ... кем ... Ішкі ... ... ... таныстық
2) Бұл жүйенің сенімділігі туралы бастапқы бағалау
3) Ішкі бақылау жүйесі бағалауының дұрыстығын бекіту.
Ішкі бақылау жүйесін ... ... ... ішкі ... ... құру ... ... міндеттерінің бірі: бұл процедура
шаруашылық ішкі бақылау жүйесін толық түсінуге өз септігін тигізді.
Бұл ... ... ... ... бақылаудың талданған және
тәжірибеде пайдаланушы аспектілеріне ... ... жөн. Бұл ... асырудың мақсат тапсырыс иесінің шаруа ішілік бақылауын түсінуге қол
жеткізу және сол ... ... үшін ... ... ... мекемен немесе жеке ұйымдарды тексерумен ... ... ең ... ... ол ... ... операциясын дұрыс жүргізілуін
реттеу болып табылады. Өндірістің құжаттарымен танысу барысында аудитор ең
алдымен құрылтайшылар құжаттарымен, жалпы жиналыстың ... ... ... ... ... мен онім жеткізуге келісімдерді, өткен
аудиторлық тексерулердің қорытындыларымен ... өтуі ... ... ... ... ... пайдаланатын есеп
жүйесін қарастыруға, аудиторлық процедуларының уақытша нәтижесі ... ... ... ... ... құралдарын бағалау мен
зерттеуге міндетті. Мен негізгі Өндіріс шығындарының есебі және ... және ... ... ... және ... бірі деп деп
санаймын.
Қолданылған әдебиеттер:
1. "Бухгалтерлік есеп туралы "заң. Қазақстан ... ... ... 1995ж. 2732 ... ... ... -1996 ... Қазақстан Республикасының "Аудиторлық іс әрекеттер жөніндегі" заңы.
Астана, 20 қараша 1998ж. "Казахстанская правда". 24 ... ... ... есеп пен аудитті жетілдірудің 1998-2000 жылдағы мемлекеттік
бағдарламасы. 28.01.1998 ж. 3838 Қазақстан Республикасының Президентінің
жарлығы бухгалтер бюллетені 1998ж. ғ 18 (212) ... 2-7 ... ... ... Қазақстан стандарттары Қазақстан аудит. Алматы қаржы-
қаражат, 1995ж. -152б.
5. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп ... ... ... : ... ... ... министрлігі.
Бухгалтерлік есеп және аудит әдістеме департаменті, 1997 ж.-164б.
6. Балабанов И. Т. Анализ и планирование ... ... ... Пособие. – М.: Финансы и статистика, 1998 –112 с.
7. Барнгольц С. Б.,Белобжецкий И. А. ... ... ... предприятий и объединений. Учебное пособие –М.: 1986 –320с.
8. Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ финансовой отчетности: Учебное пособие /
К.Ш Дюсембаев.,С.К. Егембердива, З.К. ...... ... ... 1998 –512 ... Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ в системе управления финансами (Теория и
методология). Алматы: Экономика, 2000 – 293 с.
10. ... М.С., ... С.М. ... ... на ... ... аспект), Алматы, изд. дом «Бико» 1997 – 52 с.
11. ... М.С. ... и ... аудита. – Алматы: Гылым, 1994 – 235 ... ... В. К., ... В. В., ... О. И. ... учет на
предприятиях. – 2 – ое доп. и перераб. Алматы. Центраудит – Казахстан,
1998 – 771 ... ... В. В., ... О. И. ... и отраслевые особенности
бухгалтерского учета. – Алматы: Центраудит – Казахстан, 2000 – 496 с.
-----------------------
Таза пайда
Табыс
Өндірістің өзіндік ... ... ... су, ... ... т.б.)
Басқа да шығын
Үстеме өндіріс
Шығын
Негізгі өндіріс
Көмекші өндіріс
Басшылар
Материалдық емес актив
Негізгі құрал
Тұрақты жұмысшылар
Материалдық ... ... ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның негізгі өндіріс шығындарының есебі мен аудиті жайлы42 бет
Кәсіпорынның технико-экономикалық және өндірістік шығындары96 бет
Кәсіпорынның қаржылық нәтижелерінің есебі93 бет
«Семей былғары-мех комбинаты» ЖШС-дегі өндірістік шығындардың аудиті және талдауы66 бет
Аудит кезіндегі есеп беру3 бет
Шығындар аудитінің экономикалық сипаттамасы23 бет
Шығындар есебінің аудиті37 бет
Құрылыстағы шығыстардың есебі және аудиті75 бет
Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау мен өндірістік шығындарды талдау95 бет
Cот шығындары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь