Алматы қаласындағы көлік ұралдарының кідірісін азайту шараларын жасау

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1. ТЕХНИКАЛЫҚ.ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДӘЙЕКТЕМЕ ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Алматы қ. көше.жол желісінің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Қаланың автомобильдік тұрағы, қозғалыс қарқындылығы ... ... ... ... ...
1.3 Әлеуметтік.экономикалық мәселелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

2. МӘСЕЛЕЛЕРДІ ШЕШУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ
ӘДІСТЕМЕЛІК САУЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1 Кеңістіктегі қозғалыстың бөлінуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Біркелкі көлік ағындарының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.3 Қозғалыстың жылдамдық режимін оңтайлы ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3. ЗЕРТТЕУ БӨЛІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.1 Алматы қ. көше.жол желісіндегі зерттеу нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Жол қозғалысын зерттеуге арналған аппаратура ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.3 Стационарлы орындағы көлік құралдары қозғалысының лездік жылдамдықтарды зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.4 Лездік жылдамдықтарды өлшеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.5 Жылдамдықты өлшеу нәтижелерін статистикалық өңдеу ... ... ... ... ... ..
3.6 Біржақты қозғалыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.7 Жол.көлік оқиғаларының статистикасын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

4. ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.1 Алматы қ. УДС .ғы бөгеліс жағдайларды жою бойынша
іс.шараларды өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.2 Алматы қ. Әуезов көшесі мен Абай даңғылы
қиылысының сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.2.1 Жол қозғалысының сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.2.2 Көлік ағынының қарқындылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.2.3 Көлік ағынының құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.2.4 Қозғалысты кідірту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.2.5 Кідірісті анықтаудың тәжірибелік әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4.2.6 ЖКО талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.3 Алматы қ. Абай.Әуезов қиылысындағы кідірістерді азайту
бойынша іс.шараларға өңдеу және дәйектеме жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.4 Жол.көлік оқиғалары. Көліктік құралдар мен жаяу жүргіншілер
қозғалысын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.5 Алматы қ. жол қозғалысының ОБП дамуын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4.6 Алматы қ. ЖҚБАЖ жаңартудың және дамытудың негізгі
бағыттары бойынша ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.6.1 Негізгі мәселелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.6.2 Негізгі талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4.6.3 Алматы қ. ЖҚБАЖ жаңарту және дамыту бойынша
жұмыстарды жүргізу үшін техникалық құралдар мен
бағдарламалық қамтамасыз етуді таңдаудың техникалық дәйектемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

5. ЖОБАНЫҢ ҚАУІПСІЗДІГІ ЖӘНЕ ЭКОЛОГИЯЛЫЛЫҒЫ ... ... ... ... ... ..
5.1 Құрылыс материалдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
5.2 Құрылыс шешімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5.3 Техникалық шешімдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.4 Элетротехникалық шешімдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.5 Құрылысты ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5.6 Қауіпсіздік техникасы жән өртке қарсы шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5.7 Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

6. ҰСЫНЫЛҒАН ІС.ШАРАЛАРДЫҢ
ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

6.1 Жол.көлік оқиғаларының шығындарын азайту коэффициентін
қолдану арқылы техникалық.экономикалық есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қолданылған негіздер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Жол апаттылығын азайтуда едәіур нәтижеге жеткен әлемнің дамыған елдерінің тәжірибесі көрсеткендей, жол қозғалысының қауіпсіздігін арттыру мәселесі жақын арадағы перспективалық мақсаттарға мемлекет деңгейінде, сонымен қатар оның кейбір аймақтық бірліктері деңгейінде анықтайтын тиісті бағдарламаларды өңдеумен бағдарламалық-мақсаттық жақындау негізінде шешілуі тиіс.
Жол қозғалысына қатысы бар азаматтардың өмірі мен денсаулығының приоритетін шарушылық қызметтің экономикалық нәтижелерінен жоғары алатын болсақ /1/, жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласында мемлекеттік саясатты жүзеге асыру үшін, бүкіл әлемде осы мемлекеттердің бюджетінен қаржыландырылатын тиісті ұлттық бағдарламалар өңделіп жатыр.
Осындай ұлттық бағдарламаны құру және жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету автомобиль жолдарын пайдаланудың ортақ проблемасы шегінде шешілетін мәселелердің бірі болып табылады.
«Жол қозғалысының қауіпсіздігі туралы» қабылданған заң қозғалыс қауіпсіздігіне қатысты өзекті мәселелерді шешу үшін нормативті құқықтық негіз құрды және барлық комитеттердің, министрліктер мен атқару билігінің аймақтық органдарының, шаруашылық субъектілердің жол-көлік оқиғалары саны мен олардың салдарының ауырлыған төмендету бойынша әрекеттерін координациялауға мүмкіндк туғызды.
Осы заңды жүзеге асыру бойынша нақты қадамдардың бірі – бұл жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағдарламасын өңдеу болды. Жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласында мемлекеттік саясатты жүзеге асыру мақсатында, жол-көлік оқиғаларын, онда зардап шеккен азаматтар саны мен осы оқиғалардан алынған материалды залалдарды азайтуға бағытталған жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз етудің мемлекеттік және аймақтық бағдарламалар өңделуде /1/.
Жол қозғалысының қауіпсіздігі мен бағалаудың жалпы қабылданған жүйесі бойынша Қазақстан теріс көрсеткіштердің біріне ие. Орташа алғанда, бүкіл әлемде ЖКО –нда зардап шеккен 100 адамға шаққанда 4 қайтысболады екен, ал Қазақстанда бұл көрсеткіш 16-ға жетеді. Біздң елімізде 10000 көлік құралдарына шаққанда қайтыс боландардың саны 16,6 құрайды. Салыстыру үшін басқа мемлекеттерді алайық, Германияда бұл көрсеткіш – 1,6; АҚШ-та – 1,9; Түркияда – 8; Ресейде -9,7 (1суретті қараңыз).
ҚОЛДАНЫЛҒАН НЕГІЗДЕР ТІЗІМІ

1. Клинковштейн Г.И., Афанасьев М.Б. Жол қозғалысын ұйымдастыру: ЖОО арналған оқулық. – 4-ші шығ., қайта қаралған және толықтырылған.- М.: Көлік, 1997. -231 б.

2. Бабков В.Ф. Жол жағдайлары және қозғалыс қауіпсіздігі: Оқулық. ЖОО үшін- М., Көлік, 1993. – 290 б.

3. Буга П.Г., Шелков Ю.Д. Қалалардағы жаяу жүргіншілер қозғалысын ұйымдастыру: ЖОО арналған оқулық. – М., Жоғ. Мектеп, 1980. – 290 б.

4. Волошин Г.Я., Мартынов В.П., Романов А.Г. Жол-көлік оқиғаларын талдау. – М.: Көлік, 1987. – 239 б.

5. Кременец Ю.А. Жол қозғалысын ұйымдастырудың техникалық құралдары. – М.: Көлік, 1990. – 100 б.

6. Коноплянко В.И. Жол қозғалысындағы ақпарат. М.: МАДИ, 1987. 65 б.

7. Афанасьев Л.Л., Дьяков А.Б., Иларионов В.А. Автомобильдің конструктивт қауіпсіздігі. М.: Машина жасау. 1983. 215 б.

8. Аксенов В.А., Попов Е.П., Дивочкин О.А. Жол қозғалысын рационалды ұйымдастырудың экономикалық тиімділігі. М.: Көлік, 1987. 128 б.

9. Лобанов Е.М. Қалалардың көліктік жоспарлануы: ЖОО студенттерне арналған оқулық. – М.: Көлік, 1990. – 240 б.

10. Лукошявичене О.В. Жол-көлік оқиғаларын үлгілеу. – М.: Көлік, 1998. –
96 б.
        
        Алматы қаласындағы көлік ұралдарының кідірісін азайту азайту шараларын
жасау
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
.............................................
1. ТЕХНИКАЛЫҚ-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДӘЙЕКТЕМЕ...............................
1.1 ... қ. ... ... Қаланың ... ... ... ... ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ
ӘДІСТЕМЕЛІК
САУЛДАРЫ...................................................................
....
2.1 Кеңістіктегі қозғалыстың
бөлінуі..............................................................
2.2 Біркелкі көлік ағындарының
қалыптасуы.................................................
2.3 Қозғалыстың жылдамдық режимін оңтайлы
ету......................................
3. ЗЕРТТЕУ
БӨЛІМІ.....................................................................
.....................
3.1 Алматы қ. көше-жол желісіндегі зерттеу
нәтижелері...............................
3.2 Жол қозғалысын ... ... ... ... ... ... қозғалысының лездік
жылдамдықтарды
зерттеу....................................................................
.............
3.4 Лездік жылдамдықтарды
өлшеу.................................................................
3.5 Жылдамдықты өлшеу нәтижелерін статистикалық
өңдеу......................
3.6 Біржақты
қозғалыс...................................................................
....................
3.7 ... ... ... ... ... қ. УДС –ғы бөгеліс жағдайларды жою бойынша
іс-шараларды
өңдеу......................................................................
......................
4.2 Алматы қ. Әуезов көшесі мен Абай даңғылы
қиылысының
сипаттамасы................................................................
.................
4.2.1 Жол қозғалысының
сипаттамасы.............................................................
4.2.2 Көлік ағынының
қарқындылығы.............................................................
4.2.3 ... ... ... ... ... ... ... Алматы қ. Абай-Әуезов қиылысындағы кідірістерді азайту
бойынша іс-шараларға ... және ... ... ... ... құралдар мен жаяу жүргіншілер
қозғалысын
ұйымдастыру................................................................
...................
4.5 Алматы қ. жол қозғалысының ОБП дамуын
талдау..................................
4.6 Алматы қ. ЖҚБАЖ жаңартудың және ... ... ... ... ... ... қ. ЖҚБАЖ жаңарту және дамыту бойынша
жұмыстарды жүргізу үшін техникалық құралдар ... ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ЭКОЛОГИЯЛЫЛЫҒЫ......................
5.1 Құрылыс
материалдары...............................................................
..................
5.2 Құрылыс
шешімдері..................................................................
....................
5.3 Техникалық
шешімдер...................................................................
................
5.4 Элетротехникалық
шешімдер...................................................................
.....
5.5 Құрылысты
ұйымдастыру................................................................
..............
5.6 Қауіпсіздік техникасы жән өртке қарсы
шаралар........................................
5.7 Қоршаған ортаны
қорғау.....................................................................
...........
6. ҰСЫНЫЛҒАН ІС-ШАРАЛАРДЫҢ
ЭКОНОМИКАЛЫҚ
ТИІМДІЛІГІ.................................................................
......
6.1 Жол-көлік ... ... ... ... ... ... негіздер
тізімі.....................................................................
.........
Жол апаттылығын азайтуда едәіур нәтижеге жеткен әлемнің дамыған
елдерінің тәжірибесі ... жол ... ... ... ... ... ... мақсаттарға мемлекет деңгейінде,
сонымен қатар оның кейбір аймақтық бірліктері деңгейінде анықтайтын ... ... ... ... ... тиіс.
Жол қозғалысына қатысы бар азаматтардың өмірі мен ... ... ... ... нәтижелерінен жоғары алатын
болсақ /1/, жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласында
мемлекеттік ... ... ... ... бүкіл әлемде осы мемлекеттердің
бюджетінен қаржыландырылатын тиісті ұлттық бағдарламалар өңделіп жатыр.
Осындай ұлттық бағдарламаны құру және жол ... ... ету ... жолдарын пайдаланудың ортақ проблемасы шегінде
шешілетін мәселелердің бірі болып табылады.
«Жол қозғалысының ... ... ... заң қозғалыс
қауіпсіздігіне қатысты өзекті мәселелерді шешу үшін нормативті құқықтық
негіз құрды және ... ... ... мен ... ... ... ... субъектілердің жол-көлік оқиғалары саны
мен олардың салдарының ауырлыған төмендету бойынша ... ... ... ... жүзеге асыру бойынша нақты қадамдардың бірі – бұл ... ... ... ету ... өңдеу болды. Жол
қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласында мемлекеттік саясатты
жүзеге ... ... ... ... онда ... шеккен
азаматтар саны мен осы оқиғалардан алынған материалды залалдарды азайтуға
бағытталған жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз етудің мемлекеттік
және ... ... ... ... ... ... мен ... жалпы қабылданған жүйесі
бойынша Қазақстан теріс көрсеткіштердің біріне ие. Орташа ... ... ЖКО ... ... шеккен 100 адамға шаққанда 4 қайтысболады екен, ал
Қазақстанда бұл көрсеткіш 16-ға ... ... ... 10000 ... ... қайтыс боландардың саны 16,6 құрайды. Салыстыру үшін
басқа мемлекеттерді алайық, Германияда бұл көрсеткіш – 1,6; АҚШ-та – 1,9;
Түркияда – 8; ... -9,7 ... ... сурет - ЖКО-нан қайтыс болғандардың салыстырмалы гистограммасы
ЖКО ... ... үшін ... мен ... жоқтығынан, республикамызда залалдарды нақты ... ... ... оның ішінде шетелдік ... бұл сома 30 ... ... ... тұр. ЖКО бұл жол ... ... келтіретін жалғыз теріс жағы емес. ЖКО-мен қатар,
жол қозғалысының, әсіресе үлкен қалалары мен соларға көлемдес қалаларда,
автомобильдер ... ... ... және ... ... сияқты теріс
әсерлері орын алады. Бұл ... де ... ... және ... т.б ... үлкен залал келтіреді. /2/
1. ТЕХНИКАЛЫҚ – ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕЛУІ
1.1. Алматы қаласының көше-жол желісінің сипаттамасы
Алматы – Қазақстан Республикасының ... ... ірі ... және мәдени орталық. 1921 жылы құрылған Алматы, ҚР ең ірі
мегаполисі бола ... ... саны ... әлемнің ірі қалаларының
қатарына жатады. Ол 6 әкімшілік аудандарға бөлінген. Қаланың ... ... өз ... бар ... және ... ... бөлігі. Бұл
жерде ірі сауда және ... ... ... ... ... мен ... ... Снымен қатар, осы жерде түрлі
шетел өкілдіктері мен ... ... ... ... мен ... ... бар. ... оқу орындарының барлығы
дерлік, театрлар, кинотеатрлар ... ... бар өзге де ... орталығында орналасқан.
Қаланың батыз бөлігі негізгі ықшам-аудандары орналасқан ... ... ... ... ... ... Абай ... төле
би көшесі, Райымбек даңғылы және Әл-Фараби даңғылы арқылы жүзеге
асырылады.
Қаланың ... ... ... ... ескі бір ... ... бар «Алматы-1» деп аталатын, қаланың ескі бөлігі ... ... ... негізкі өнеркәсіптік мекемелер, темір жол желілері және әуежай
орналасқан. Осы ауданмен байланыс негізгі ... ... ... ... әрі қарай дамуы қазіргі кезде спутник-қалалар деп ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылды, себебі
олар топтасып орналасқан, ал олармен байланыс бөлек магистральдар ... ... Көп ... өткеннен кейін ғана, бұл көзге көрінбейтін
шекаралар жойылып, бос алаңдарға ... ... ... ... ... ... есепке алғанда, қалада, жалпы ұзындығы
1461 км құрайтын 1500 көшелері бар. Барлық көшелерді бірнеше санаттарға
бөлуге болады. Қала ... ... ... ... қозғалыстың
қарқындылығына қарай жүзеге асырылады. Қозғалысының қарқындылығынан басқа,
қала көшелері қала ырғағындағы өзінің рөлі бойынша да ... ... да ұзын ... ... ... ... ... саналады.
Осындай көшелерге Рысқұлов даңғылы, Сейфуллин ... Абай ... ... және т.б. жатады. Одан кейіін шағындау, бірақ ауданның
өмірлік қамтамасыз етуінде және жалпы ... ... рөл ... ... ... орын ... Осындай көшелерге Құрманғазы
көшесін, Гагарин даңғылын, Тимирязев ... және т.б. ... ... ең ... ... – бұл жергілікті маңызы бар көшелер. Негізінде, бұл
меншіктік ... ... ... көшелер, сондай-ақ жергілікті
өту жолдары. Бұл көшелер жалпы көшелік-жол желісінің негізгі бөлігін
құрайды. Қала алаңдары мен ... ... ... алаңдар мен әуәжай
алаңы жеке санатқа жатқызылады.
Қаланың көше-жол желісімен қатар автомобильдер тұрақтары да ... ... ... техникалық және жылдамдық сипаттары ... ... ... ... әлдеқайда алда тұратын шетелдік
жеңіл автомобильдерінің көбеюіне байланысты, қалада автомобильдер санының
күрт өсуі ... ... ... ... ... «Запорожец» немесе
«Москвич» секілді автокөліктерді өте сирек ... ... ... күрт өсуі ... желісінің даму қарқынан әлдеқайда артылды.
Көшелердің көбісі өткізу қабілетінің ... ... ал ... көлік
желілері көліктің мұндай санын өткізуге қабілетсіз болды. Өз ... ... ... және ... өткізу қабілетінің төмендеуі
жол-көлік оқиғаларының өсуіне, бөгелістердің пайда ... және ... ... ... әкеліп соғады.
Бұл мәселені шешудің бір ғана жолы бар, ол жаңа көшелер ... ... ... отырып қазіргі көшелерді жөндеу, көлік айырымдарын құру.
Бірақ, бұрын айтылғандай, қаланың орталық ... ... ... ... көшелердің ешқайсысын кеңейтуге мүмкіндік жоқ болып тұр.
Осыған қарамастан, бұл мәселені қозғалысты ұйымдастыруды ... ... ... жаңа техникалық құралдарын енгізу арқылы шешуге
болады.
Қаланың жоспарлық құрылымы – бұл ... тік ... ... орналасуы. Қаланың даму жаспарына сәйкес батыс бөлігінде ... ... ... ... және солтүстік бөліктерінің дамуы
байқалды.
Қаланың сыртқы байланыстары темір жол, автомобильдік және әуә ... ... жол ... жүк пен жолаушы тасымалдауды жүзеге ... І және ... ІІ, ... ... және ... ... ұсынады.
Жүк және жолаушылар тасымалдаудың кең көлемі автомобиль көліктерінің
құзырында.
Қала ... және ... ... ... тасымалдау үшін
қала ішінде орналасқан екі автовокзал мен аудандық ... ... ... ... ... ... – қала ... аймақта
орналасқан.
Жолаушыларды қала ішінде тасымалдау жалпы ... ... ... жүзеге асырылады: автобуспен (маршрутты таксилерді қосқанда),
троллейбуспен, трамваймен.
Қаладағы халық санының және автомобильдер ... ... ... ... алдыңғы жылдармен салыстырғанда, автомобиль санын 173880-ге дейін
жеткізу жоспарланған болатын, ал ... 2000 жылы ... ... саны 230 ... ... ... ... жаңарту қажеттілігі
туды, себебі түрлі деңгейдегі айырымдарды құру жолдың кейбір жерлеріндегі
жағдайын ғана жеңілдетеді, ... қала ... бұл ... ... ... ... ... ерекшеліктері мен геометриялық
параметрлері көлік пен жаяу ... ... ... және ... ... жол қозғалысының жалпы жағдайына көп әсер етеді.
Сондықтан көшелік-жол желісінің негізгі ... ... ... ... ... қала көшелері мен қала сыртындағы
жолдарда ... ... ... ХХ ғ. ... ... ... көшелер мен жолдар қайта қалпына келтіріле бастады. Олардың ... ... алу ... ... құрылымның салмағын тиісті
ережелермен шектеуге тырысты. Ең ... рет ... ... ... ... , оның ... ... мемлекетімізде де жоғары біліктік жүктеме мен
қозғалыс жылдамдығын есепке ала отырып арнайы автомобиль жолдары салына
бастады. Бірақ қазіргі кезде де ... қала ... мен қала ... қазіргі заман талаптарына сәйкес келмейді, себебі ескі техникалық
шарттар бойынша құрылған ... ... бәрі ... ... ... ... ... етуге кедергі жасайды.
Қалалардағы қатынас жолдары мен қала сыртындағы көліктердің дамуы
жалпыланбаған, және түрлі нормативтік ... ... ... ... ... ... ... автомобильдер қала ішінде қысқа қашықтыққа
тасымалдауды, сонымен бірге қалааралық жүздеген және ... ... ... да ... етіп ... ... қазіргі кездегі автомобильдердің қозғалысына арналған
барлық қатынас жолдары ... ... ... ... ... ... есепке ала отырып, жол қоозғалысы жайындағы Халықаралық
конвенция автомобиль қозғалысына арналған кез-келген жолдарды, ... ... ... жол деп ... Отандық жол
құрылысының тәжірибесінде екі түсінік орын алады: автомобиль жолы және
қала көшесі. Осыған ... ... ... ... ... арналған, және олар өз орналасуымен ерекшеленетін – қалада немесе
қала сыртында, жол ... ... ... ... бар.
Көптеген көшелер мен қала сыртындағы жолдар өз параметрлері бойынша
(ені, еңістігі, қисықтар радиусы) қазіргі кездегі талаптарға ... ... ... әдеттегідей, қозғалыс үшін жағымсыз жағдайларды құрып, жол
қозғалысын ұйымдастыру мәселелерін ... Ол ... ... келесі сипаттар дың маңызы зор: ... ... ... ... жол ... ... мен оның ... орталықтан көшелік-жол желісінің перифериялық нүктелеріне
дейінгі орта ара қашықтық, перифериялық нүктелер арасындағы ара ... жол ... тік ... емес коэффициенті.
Халықтың тығыздығы қозғалысты ұйымдастыру мәселелеріне едәуір әсер
етеді, себебі негізінде жаяу жүргіншілер ... мен қала ... ... ағымының дәрежесін анықтайды. Халықтың тығыздығы
қаншалықты жоғары болса, әдетте, қозғалысты ұйымдастыру ... ... ... ... қазіргі заман талаптарына сәйкес болуы
керек. Халықтың тығыздығын 2 ... 1 км ... 2) ... тұрғындар
санымен өлшейді. Қаланың орталығында халықтың тығыздығының көрсеткіші
жоғары, ал ауылды мекендерде – ... ... ... дамуы оның ұзақтығы мен тығыздығына қарай анықталады.
Оны жол ... ... ... ... ... ... км/км 2.
Тығыздық көрсеткіші қаладағы немесе басқа да кез-келген аймақтағы көшелік-
жол желісі дамуын сипаттау үшін ... ... ... ... үшін негізгі (магистральды) көшелер
мен жолдарды есепке алады, ал екінші дәрежедегі көшелер мен жолдар ... Қала ... мен ... жолдары желісінің оптималды
тығыздығын анықтау бұл қайшы келетін мәселе. Тұрғылықты жердің жанына және
басқа да тарту күші орындарына келу ... ... ... және ... ... ... жасау мүмкіндігін, жолаушы көліктері
бағытының тарауланған желісімен қамтамасыз етілуін ... ала ... ... ... ... болуы тиіс. Бірақ жол желісінің
тығыздығы ... ... ... ... ... тоқтап қалуы мен ЖКО
әкеліп соғатын жол қиылыстары соншалықты жиі болады (егер түрлі деңгейдегі
айырымдар құрылысын есепке ... Жол ... ... ... ... жылдамдықтарының төмендеуіне әкеліп соғады. Ал бұл жағдай халық
сұраныстары мен автомобиль ... ... ... ... ... ... ... айтуынша, магистральды желінің
оптималды тығыздығы 2.4 км/км 2 болуы ... Бір айта ... ... тығыздықты анықтағанда әртүрлі қалалар мен аймақтар үшін
салыстырмалы нәтижеге жету қиынға соғады, ... ... ені ... қана олардың ұзақтығы, яғни қозғалыс жолақтарының саны есепке алынады.
Соған орай, ... ... ... жолдар желісінің шартты ұзақтығын
(бір жолағына әкелген жүру бөлігінің ұзақтығын негіз ретінде санап),
немесе қала ... ... ... бөлінген, жолдардың жүру
бөлігінің көлемі квадратты ... ... ... меншікті
тығыздығын анықтау қажет.
Тасымалдау ыңғайлылығы мен ... ... ... ... ... ... ... желісімен жүрудің нақты ара
қашықтығының минималды мүмкін болатын ара ... ... ... ... ... сипаттайын түзусызықтық емес коэффициенті саналады.
Алматы қаласының қалыптасқан көшелік-жол желісі – бұл жоспарлы
құрылым себебімен перифериялық ... ... ... пайда
болуына әкеліп соққан тік төртбұрыштық жүйе.
Оңтүстік-батыс және солтүстік-батыс жақтан қала аймақтарын шектейтін
негізгі магистральдар ... ... жүйе ... - ... ... көш., ... даңғ., Солтүстік-Батыс жартылай айналысы, Бекмаханов
көш. Бұл жүйе ... ... ... ... жүк ... ... ... негізгі ағынын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Оңтүстік жоспарлы аймақта кең магистральдар айқын көрінеді: ... Төле би көш., Абай ... ... көш., ... ... даңғ., Тәттібеков, Халиуллин көшелерінің жүйесі Алматы-Талғар
республикалық маңызы бар автомобильді жолы жанасқан Алматы-Ташкент, Алматы-
Нарынқол жалпымемлекеттік маңызы бар ... ... ... ... ... би ... қала ... Батыс аудандары және ... ... көше ... ... Абай ... ... тұрғын аудандарын орталықпен байланыстыратын қаланың
негізгі ... ... бұл ... басты жолаушылар ағыны
жинақталған.
Жандосов-Тимирязев көшелерінің жүйесі республикалық маңызы бар Алматы-
Шамалған автожолының жалғасы.
Меридианды ... ... ... – бұл ... даңғ.,
Фурманов көш., Абылай хан даңғ., Сейфуллин көш., Розыбакиев көш. Фурманов
көшесі мен Абылай хан ... ... ... ... бірі ... І ... ... объектісі бар, қаланың оңтүстік және солтүстік
бөліктерін жалғастыратын ең ұзақ ... бірі – бұл ... пен ... ... ... ... ағыны жоғары
магистральдерінің бірі және қаланың солтүстік ... ... ... ... бар ... ... ... есептеледі.
Розыбакиев көшесі айналыс магистралінің оңтүстік және ... ... ... ... ... ... жүк ... қызметін атқарады.
Қаланың солтүстік жоспарлы аумағындағы көшелер жүйесі темір жол
желісімен ... Ал бұл ... екі ... ... ... кең
байланыстарды тұрғызуға мүмкіндік бермейді. Осыған байланысты солтүстік
жоспарлы аумақтың көшелік-жол желісінің сипаты анықталмаған.
Рысқұлов даңғылы ... ... ... ... ... ... ... ағынын өткізу қызметін атқарып, қаланың шығыс
бөлігінде Алматы-Тургень республикалық маңызы бар ... ... ... ... бар Алматы-Нарынқол автожолымен түйіседі.
Сонымен бірге, солтүстік жоспарлы аудандарының негізгі көшелеріне Ақан
Сері, Жұмабаев т.б. көшелерін жатқызуға болады.
Қаланың орталық бөлігіндегі Гагарин, Жароков, ... ... ... ... ... ... Жібек жолы, Мақатаев көшелері
жолаушы және жүк таситын көліктердің ағыны жоғары магистральдері болып
табылады.
Батыс жоспарлы ауданында дәл ... ... ... көш.,
Алтынсарин даңғ., Навои көш. атқарады.
1986-2001 жылдар ... ... ... ... ... үлгісінде Абай даңғылын «Жетісу» ықшамауданына енгізгеннен басқа
ерекше өзгерістер ... ... жылы ... ... ... ... 1461 км жетті.
Қала аймағының магистральді және подъезді темір жолдарымен, өзендермен
бөлінуі, көлік ағынының жоғары болуы жолөткелдер мен ... ... ... қажеттілігін туғызды. Көлік және жаяу жүргінші ағындары
жоғары қиылыстарда жер асты жаяу ... ... ... ... инженерлі жасанды құрылыстардың сипаттамасы мен
дислокациясы келесі 1.1 ... ... 1.1 - ... ... сипаттамасы
|№ |Құрылыс ... |
|1 ... ... ... даңғ. |
|2 |Т/жолдары мен а/жолдар арқылы |Рысқұлов пр. – Сүйінбай пр. |
| ... | |
|3 ... ... жол ... |Рысқұлов даңғ. және Авангардная мен|
| | ... ... |
|4 ... арқылы жолөткелдер |А.Бөкейханов көш.-Райымбек даңғ. |
|5 |Т/ж көпірі ... көш. |
|6 ... ... жол ... ... ... |
|7 |Жол ... ... ... көш.|
|8 |Т/жолдар арқылы жолөткелдер ... көш. |
|9 ... мен ... ... ... көш. |
| ... | ... |Т/жолдар мен а/жолдар арқылы т/ж |Домбровский көшесінен солтүстікке |
| ... ... ... |Т/ж ... ... көш.-Райымбек даңғ. ... |Т/ж ... ... көш. – ... даңғ. |
|13 |Т/ж көпірі ... көш. ... |Т/ж ... ... көш. ... ... өз. ... т/ж көпірі |Рысқұлов даңғ.-Волочаевская көш. |
|16 |Т/ж көпірі арқылы жолөткелдер ... ... ... ... |Т/ж ... | ... |Алматы І ст. т/жолдары арқылы жаяу| |
| ... ... | ... |Т/жолдары арқылы жаяу жүргінші |Полесская көш. |
| ... | ... ... ІІ ст. т/жолдары арқылы | |
| ... ... ... | ... |Жер асты жаяу ... өтпелі |Абай даңғ.-Достық даңғ. ... |Жер асты жаяу ... ... ... хан ... батыр |
| | |көш. ... |Жер асты жаяу ... ... ... ... көш. |
|24 |Жер асты жаяу жүргінші өтпелі ... хан ... көш. ... |Жер асты жаяу ... өтпелі |Абылай хан даңғ.-Жібек жолы көш. ... |Жер асты жаяу ... ... ... хан ... ... |
|27 |Жер асты жаяу жүргінші өтпелі ... ... ... ... |Жер асты жаяу ... өтпелі |Райымбек даңғ («Монша» аялдамасы ) |
|29 |Жер асты жаяу жүргінші өтпелі ... ... көш. ... |Жер асты жаяу ... ... ... хан ... даңғ. |
|31 |Жер асты жаяу ... ... ... көш. ... |
| | ... ... |Жер асты жаяу ... өтпелі |Сүйінбай даңғ. бойымен (зағиптар |
| | ... ... |Екі ... ... ... көш.-Майлин көш. |
|34 |Жол үсті ... ... ... көш. ... ... ... ... қозғалыс қарқыны
Қаланың, өнеркәсіптің, құрылыстың дамуы, халық санының өсуі, ... ... өсуі және т.б. ... автомобиль көліктерінің
көбеюіне себеп болды. Жүк таситын автомобиль көліктері қала мен ... ... қала ... ... ... ... орындайды.
Қаладағы қала ішіндегі жолаушы тасымалдауды автобустар, троллейбустар,
трамвайлар, бағдарлы таксилер мен ... ... ... ... ... қала орталығының қалыптасқан архитектурасы бар ірі
мегаполис ретінде есепке алатын ... ... ... ... оның санының болашақта көбею перспективасы бар.
Қалалық электркөліктері саласында кері ... туып ... ... таза ... ... ... мақсатымен электркөліктер
тұрағын кеңейтуге күш салынып жатыр. Троллейбустардың маневрлігі ... ... ... жағдайы мен қозғалыстық құрылымының
техникалық жағдайының нашарлығы әрі қарай қозғалу мүмкіндігі жоқ болғанда,
олар көп ... жол ... және ... ... ластануының
себепкері болады.
2005 жылға дейінгі Алматы қаласындағы АСУД перспективалық ... (1989 ж. шығ.) ... және ... ... ... бойынша
қозғалыс қарқынының көрсеткіштері төмендегідей:
|Көрсеткіштер аталуы |1990 |1995 |2001 |2005 ... ... саны (мың ад.) |1200,0 |1300,0 |1500,0 |1700,0 ... ... ... |1164 |1232 |1461 |1570 ... км | | | | ... ... ... саны |107,0 |149,2 |212,0 |260,0 ... ... | | | | ... Автомобилизация деңгейі |89,0 |114,7 |141,3 |153,4 ... ... | | | | ... ... ең ... ... ... Абай, Сейфуллин, Рысқұлов, Абылай хан, Сүйінбай және ... ... ... ... ... Гоголь, Сәтпаев, Жансүгіров,
Төле би, Әуезов, Саин, Алтынсарин, Розыбакиев, Жандосов, ... ... ... және т.б. көшелері.
Көлік тұрағының өсуі және, әсіресе, қаланың орталық бөлігінің
жоспарлы құрылымын өзгерту мүмкіндігінің жоқтығы ... ... ... көлік ағынымен жүктеу тенденциясы байқалып жатыр.
1.3. Әлеуметтік-экономикалық мәселелер
Автомобиль көліктері адамның өмірлік ... ... ... кең
көлемді тасымалдаумен қамтамасыз ете отырып, оның күнделікті ... еніп ... ... ... ... ауыл шаруашылық,
сауда салалары автомобильдерді кең көлемде пайдаланбай қызметін ... ... ... ... көліктердің шамамен барлық
түрлерінде көлік процесінің бөлінбес құрамы болды, ... ... ... темір жол стансаларына, су және әуе порттарына тасымалдап
жеткізуді ... ... ... етіп ... ... ... ең қуатты энергетикалық база болып
табылады.
Жеңіл автокөліктер мен ... ... ... ... ... ... ... пайдалануда.
Автомобильдердің әлемдік тұрағы ылғи өсуде. 1886 жылы планетамыздың
жолдарында алғашқы рет пайда болған соң, автомобиль ... ... ... 1900 жылы ... ... тұрағында 6 мыңға жуық бірлік
болса, ал 1950 жылы ол 10 мың есе артылып, 62,3 мың ... ... ... ... ... 246,4 млн. ... ... 1990 жылы тұрақтың саны
500 млн. бірліктен асты. Жыл сайын әлемдік автомобильдік өнеркәсіп 40 ... ... ... ... ... 100 ... ... автомобильдердің
барлық түрлерінің санымен анықталатын, мемлекеттің ... ... ... ... қазір 1000 адамға шаққанда жеңіл
автомобильдер ... ... ... ... жиі
қолданады. Егер 1937 жылы ... ... бұл ... 15.8 ... ... 1967 ж. – 46.2 ... 2000 ... болжамдарына сәйкес ол 100 авт./1000
ад. жетуі мүмкін.
Кейбір мемлекеттерде автомобилизация ... ... ... және ... ... 567 авт./1000 ад., Францияда 410, Ұлибританияда 438, Жапонияда
274, бұрынғы ССРО –да тек 80 авт./1000 ад. құрды.
Отандық және ... ... ... ... мен ... дамуына оң әсерін ... ... ... ... ... болғандар мен жарақат
алғандарды көптігіне, үлкен материалдық залалдарға, қала ортасының
экологиялық ... ... әсер ... ... ... қалған
автомобильдермен толуына байланысты теріс салдары да бар.
Қазіргі кезде жол-көлік оқиғалары салдарынан бүкіл әлемде 400 мың адам
қайғылы ... ... ал ... ... саны 12 млн. ад. жетті.
Жол-көлік оқиғаларынан зардап шеккендердің саны ... ... ... ... ... тұр. ... жол-көлік оқиғалары салдарының ауырлығы АҚШ
пен Еуропаның көптеген мемлекеттеріне қарағанда, 2-3 есе ... ... ... ... көбісі жастар. Бүкіл
әлемдік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша, халықтың жастар
бөлігі үшін жол-көлік оқиғалары нәтижесіндегі өлім ... ... ... рак, ... және ... ... ... себептермен
қатар алдыңғы орында тұр.
Әр жастық топтың 1 млн. тұрғынына шаққанда ең көп зардап шеккендерінің
жас шамасы 21-26 жас. Қазақстанда ... ... ... ... ҚР Жол жүру ... ... 27.2% - жаяу ... ... 12.2% - ... мен жолдар жағдайының
нашарлығына, 1.8% - көлік құралдарының техникалық ақауларына ( жалпы саны
100% -дан ... ... ... ... ... ... себептері
немесе тиісті факторлары бар) байланысты.
Жолдардағы апаттардан болған мүліктік шығындардың көлемі зор. Осыған
сәйкес, американ ... ... ... АҚШ-та жол-көлік
оқиғаларынан кейінгі мүліктік ... ... 1968 жылы 11.3 ... ... ал 1998 ж. бұл ... 74 ... долл. жетті.
Ресей Федерациясында жол-көлік оқиғаларынан кейінгі шығындар 1994 ж.
14 трлн. руб. құрды. ... ... мен ... ... мүліктік
құндылықтардан айырылуға әкеліп соғатын жол-көлік оқиғалары үлкен шығындар
келтіреді. Шетелдіктердің ойынша, бұл шығындар ұлттық табыстың 1.5-2 ... ... ... жол ... қауіпсіздігін арттыру бойынша
шаралар қоғамға пайдаланудағы жолдарды жақсарту бойынша тиісті ... ... және ... ... жаңа ... варианттарын бағалау
кезінде есепке алынуы қажет үлкен экономикалық әсерін тигізетіні сөзсіз.
Бірақ бұл ... ... ... ... жанама әсерлерін
есептегенде бірқатар қиыншылықтармен байланысты.
Автомобильдердің зақымдалуын болған мүліктік шығындарды ... ... ... кететін шығындар бойынша оңай анықтауға болады. ... ... ... ... ... ... пайдалануға
мүмкіндіктің жоқтығына байланысты шығындар есептелмей қалады.
Оқиға ... ... ... ... ... есептегенде, емдеуге
кететін шығындар мен еңбекке жарамсыздық парақшасының ақысын нақты есептеу
ғана қажет, ал ... ... ... ... қабілеттілігінің төмендеу
мүмкіндігі белгісіз болып қала береді. Адам өмірін ақшалай эквивалентінде
бағалаудың аса ... ... адам ... ... ... ... көп қиыншылықтар туып жатыр. ... ... ... ... айырылудың оның отбасы мен қоғамға әкелетін моральды
ауырлығын, оның тірі ... ... ... үлес ... ... мүмкін емес.
Бірақ сонымен бірге, жолдарды қайта құрған кезде және олардағы
қауіпті ... ... ... қауіпсіздігін көтеру бойынша
шараларды ... ... ... ... ... құру
қажет екендігін теріске шығаруға болмайды.
Жол-көлік оқиғаларынан халық шаруашылығына тиген зиянын есептеу
нұсқамасына ... ... ... ... ... қайтыс болған
адам тірі қалған жағдайда зейнеткерлікке шыққан күнге дейін ... ... ... шаруашылығына үлесін қосқанда ұлттық табыс бөлігінің
шығынын ғана есептейді.
Автомобильдің пайдаланылған газдары ... ... ... бар – ... мен азот ... ... ... газ, хлор, бром, фосфор. Бұл ... ... зиян ... жануарлар мен өсімдіктер әлеміне кері әсерін
тигізеді. Бірқатар шетел мемлекеттерінің деректері бойынша, автомобильді
көліктер жалпы ауадағы ... ... 50% ... екен (қалаларда – 70%
дейін). Қазақстанда автомобильдер жыл сайын ... 2.8 млн. т. ... ... ... бұл ... заттар 300 т. құрайды.
Адам организміне шу кері әсерін тигізеді: ол қала тұрғындарының 70%
жүйке бұзылыстарының ... ... ... ... тітіркену,
ұйқысыздық, жүрек-қан тамырлары ауруларын тудырады. ... ... ... ... шуының меншікті салмағы 80% ... ... ... ... ... ауруханалар, дем алу
орындарында шу деңгейі 70-75 дБА құрайды (тұрғын бөлмелердің ... 40-50 дБА, ал ... ... – 30-40 дБА болу ... ... ... қарқынына байланысты және қарқын 1000 авт/сағ
артылатын болса, ол 10 дБА ... Шу ... ... қозғалыс
жылдамдығына байланысты. Орташа алсақ, көлік ағынының 10 км/сағ өсуі шу
деңгейінің шамамен 6 дБА артылуына ... ... ... көшелеріндегі қозғалыс жылдамдығы автомобильдерді
қозғалыс құралы ретінде тиімсіз ете отырып, жүріс ... ... ... 8-10 ... ... ... Қазіргі ғылыми мен
тәжірибелік зерттеулер көрсетілген кері жағдайлардың ... ... ... ... қысқартуға және жоюға
ұсыныстар беруге ... ... ... ... көлік
құралдарына қарағанда мынадай артықшылықтары бар: жоғары мобильділігі,
жолаушылар мен жүктерді «есіктен есікке» ... ... ... ... осы ... ... ... аталған
кері құбылыстар, бірінші кезекте қозғалыс қауіпсіздігінің ... ... ... ... ... ... ... тасымалдаудың үш маңызды сипаттарын атап өтуге болады:
- автомобиль көліктерінің өз ... ... ... ... ... ... ... жол қозғалысының басқа қатысушыларынан жеткіліксіз
изоляциялануы;
- мамандануының ... ... ... ... ... ... ... дамуы деңгейінің апаттық жағдайына әсерін талдау
осы көрсеткіштердің арасында белгілі тәуелділік бар екенлігін көрсетеді.
Жол желісінің тығыздығы аймақтың 1 км ... 0,3 км кем ... ... 10
мың көлік құралдарына шаққанда қайтыс болған адамдар саны мен апаттылықтың
негізгі көрсеткіші күрт өседі. Жол желісінің ... ... ... ... қажет болғандықтан, жолдар құрылысын жүргізу
қозғалыс қауіпсіздігін арттырудың маңызды себебі болып ... ... ... ... ... ... артта қалуы әлемнің
шамамен барлық елдеріне тән. Көлік құралдары тұрақтарының өсуі мен көшелік-
жол ... ... ... ... жол ... тек ... мүмкіндіктермен емес, іс жүзіндегі жоспарлау мен ... ... ... ... ... ... сыртындағы жолдарда, әсіресе ол жердегі кіші тұрғын ... ... ... ... жаяу жүргіншілермен,
кейде үй жануарларымен де қатар жүреді. Мұндай аралас және ретсіз қозғалыс
көптеген даулы жағдайлардың тууына себеп ... ... ... ... ... ал толық дамымаған көшелік-жол
желісі себебімен, әдетте, көлік құралдарының ... ... ... ... бөлу ... ... ... жағынан негізгі мәселелер көптеген адамдардың
жүргізуші болуын қалайтынына байланысты. АҚШ-та ересек адамдардың шамамен
барлығының жүргізуші куәліктері бар. ... ... жыл ... ... 300 ... жуық адамдар алады екен. Бірақ дамыған мүліктік-
техникалық ... ... ... ... ... жаңа жүргізушілерді дайындау процесі талаптарға сай дағдылары
мен ... ... ... етпейді.
Сонымен бірге автомобиль техникасының қазіргі деңгейінде жүргізушінің
сенімділігі ... ... ... ... болып табылады.
Автомобильдің берілген траектория бойынша ... ... келе ... құралдары арасында тиісті ара қашықтық пен интервалдарды сақтауы,
жолдарда ... ... ... ... ... негізінен жүргізушіге
байланысты.
Жолдарда жол қозғалысы деп аталатын, адамдар ... ... ... мен жаяу ... ... ... ... әлеуметтік-
техникалық жүйе орын алады.
Жол қозғалысы термині ( Road Traffic, ... 1968 ж. ... де, 1993 ж. ... 1949 ж. оны БҰҰ шегінде қабылданған жол
қозғалысы ... ... ... ... рет ... ... ... өзіне тән ерекшеліктері мен проблемалары «жүргізуші-
автомобиль-жол-қозғалыс ортасы» (ЖАЖҚ) жүйесімен сипатталады. Осыдан ... ... ... ... орта деп атаймыз.
Бұл интерпретацияда «орта» терминіне жаяу жүргіншілер, сонымен ... ... ... ... жауын-шашындар, жел, ауа
температурасы) кіреді. Жүргізуші, автомобиль және жол бір-бірімен өзара
байланысқанда оларға орта әсер ... ... ... ЖАЖҚ ... ... ... байланысты. Жүйенің қауіпсіз қызмет ... үшін ... ... ... бұл ... ... қауіпсіз жүйені құру мүмкін емес,
себебі оның құрамына әрекеттері мен ... ... ... әсер ... адам ... ... кезде қарастырылып жатқан жүйенің сенімділігін
қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... Бұл ... - өте ... әлеуметтік-экономикалық мәселе.
2. ТАПСЫРМАЛАРДЫ ШЕШУДІҢ ТЕОРЕТИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСТЕМЕЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІ
Автомобилизацияның дамуына қарай онжылдықтар бойы тиісті техникалық
құралдарды пайдалана отырып жол ... ... ... қалалар
мен автомобиль жолдарындағы қозғалыстың қауіпсіздгін, тиіімділігін және
ыңғайлылығын қамтамасыз ету тәжірибесі жинақталып келеді. Бұл процесс ... ... ... мен ... ... ... әрі қарай
жалғаса береді.
Қозғалысты ұйымдастыруды жобалау саласындағы ғылыми зерттеулер мен
тәжірибелік мнженерлік қызмет көлік ... мен жаяу ... ... ... жағдайда қажетті эффекті алуға мүмкіндік беретін
жол құрылысы мен арнайы инженерлік шешімдерге ... ... ... ... ... ... ... түрлі әдістерін өңдеулер бір-бірімен өзара
байланысты. Сондықтаносы әдістердің ... ... құру өте ... ... да, ... ... ... білімдерді жүйелеу үшін жіктеулер мен
жалыламаларға, шартты болса да ... ... ... ұйымдастырудың
негізгі әдістемелік бағыттары
1. Кеңістіктегі қозғалысты бөлу
2. Уақыттағы қозғалысты бөлу
3. Бір түрлі көлік ағынын құру
4. ... мен ... ... ... ... Жаяу ... ... ұйымдастыру мәселелерін шешу
6. Уақытша тұрақтар мәселесін шешу
Жүзеге асырудың типтік түрлері
1. Тасымалдауларды бағыттау
2. Жол қиылысы мен көше аралықтарындағы қозғалысты арналау
3. Әртүрлі ... ... ... ... ... ... Уақыт бойынша тасымалдауларды айыру
2.2. Жол қиылыстарында басымдылықты орнату
2.3. Жол қиылыстарындағы бағдаршамдық реттеу
2.4. Т.ж. өткелдерінде қозғалысты реттеу
3.1. Жолаушылар қозғалысы көшелерін бөлу
3.2. Жүк ... ... ... ... ... ... және бақылау
4.2. Жылдамдық режимін арттыру бойынша шаралар
4.3. Қозғалысты «тыныштандыру» ... ... ... ... шектеулері
5.1. Жолдар бойына жаяу жүргінші жолдарын орнату
5.2. Жаяу жүргінші өткелдері жабдықтары
5.3. Жаяу жүргінші мен ... ... ... ... жаяу жүргінші бағдарларындағы қозғалысты реттеу
1. Жаяужол маңына тұрақтар ұйымдастыру
2. Көше ... ... ... ... тұрақтарын ұйымдастыру
4. Тұрақтық режим ақпараты және оны бақылау
Сонымен, жаяу ... ... мен ... қамтамасыз ету
үшін өз алдына бір блокқа бөлудің қажеті де жоқ еді, себебі негізінде ... ... ... 1-ші және 2-ші ... әдістерімен
қамтамасыз етіледі. Бірақ сонда да, өз алдына 5-ші блокты ... ... ... болады. Бұл біріншіден, жол ... ... ... ... ... көңіл бөлуімен түсіндіріледі,
әсіресе пайдаланымдық жағдайларда, ... жол ... ... – жаяу ... ... және ... ... келісімделетін бағыттың өзгешелігімен түсіндіріледі.
Жоғарыда айтылғанның дәйектемелерінің ... ... ... жасы ... ... ... құралдарының жүргізушілеріне
қарағанда едәуір кеңдігі болып табылады, және балалар және қарт ... ... ... ... Бұл жаяу ... қозғалысының
қауіпсіздігі мен ыңғайлылығын қамтамасыз ету бойынша нақты шешімдерді
өңдегенде есеп жүргізуді талап етеді.
Блокқа ... ... ... ... өз ... деп ... жол
қозғалысын ұйымдастырудың әдістері мен ... ... ... ... деп ... ... ... байланысты
екендігіне көңіл аудару керек.
Осылайша, қозғалыс жолында және жүру бөлігінде мүмкіндігінше біркелкі
көлік ағынын ... ... өз ... мәні бар ... қақтығысын
азайтады) және қозғалыстың жылдамдық режимін оңтайлы ету мәселесін
жеңілдетеді. Сонымен ... ... ... ... ... өте
түрлі, сондықтан оны өз бетінше бағыт деп бөлу қажет.
Іс жүзінде бар көше-жол желісінде қозғалысты ұйымдастыру ... ... ... ... ... кезең ретінде жолдардың қанағаттанарлық
емес жағдайын жою қажеттілігі, жол қозғалысын ұйымдастыру тәжірибесінде
бірініші дәрежедегі мәселе болып ... ... Жол ... ... ... ... ... қозғалысты ұйымдастыруды
жетілдіру бойынша зерттемелерді жүзеге ... ... тағы бір ... ... өту ... ... ең озық шешімдер жолдардың жағдайы
қанағаттанарлық болмаса, нәтиже беруі мүмкін емес. Бұл ... ... ... ... ... ... жатады, сондықтан оның
қозғалысты ұйымдастырудың әдістемелік бағыты ретінде маңызды болғанымен,
оны бөлудің қажеті жоқ.
Қақтығысу ... мен ... ... ... жағдайларының санын
азайту, мамандардың көпшілігі таныған әдісі болып табылады және ... ... ... ... ... асырылады: қақтығысатын
ағындардың кеңістік пен уақыттағы ... Бұл ... 1-ші және ... көрсетілген.
Жолдардың толуы деңгейінің төмендеуі қозғалысты ұйымдастыру
мәселелерін бұзған ... ... ... ... маңызды мәселе
болып табылады, брақ оны өз бетінше бағытқа бөлу ... ... ... бұл мәселе барлық 6 блоктарға енетін әдістермен ... ... ... етеді.
2.1. Кеңістіктегі қозғалыстың бөлінуі
Ең жалпы түрде кеңістіктегі қозғалысты бөлу автомобильді парк дамыған
сайын көше-жол желісінің ... ... ... анықтайды. Бұл
қозғалыс кезінде кеңістіктегі автомобильдерді бөлу үшін жолдардың ... ... ... қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл сонымен
бірге жаяу жүргінші ... ... ... ... өсуіне қарай
ұйқасты дамуына да қатысты. Өкнішке орай, көше-жол ... ... мен ... ... ... ... ... бара-бара жол
қозғалысын күрделендіріп бара жатыр. Осыған байланысты, жол қозғалысын
ұйымдастырушылар алдында іс жүзінде бар ... өту жолы мен ... ... ... ... ... ... тұр. Шешу
әдістерінің бірі – қозғалысты аңғарлау, оны техникалық құралдар көмегімен
көлік құралдарын ең қолайлы және ... ... ... ... ... болады.
Көше аралығындағы қозғалысты аңғарлау алдымен қарсы қақтығысының
ауырлылығы бойынша ең қауіпті ... ... жою үшін ... ... ... ... ... жолдары бойынша қозғалысты
бөлуді ұйғарады. Өту жолын бойлық таңбалау, ... ... ... ... ... ... ... себеп болатын, қозғалысты
реттеуге, қатарларды құруға мүмкіндік береді. Жолдардағы аңғарлау құралы
болып ... ... ... кең ... бөлу ... ... Сызықтарды бөлу үшін жолды таңбалау қолданылады. Қозғалысқа
арналған ... бөлу үшін ... ... ... қозғалмалы
резіңке немесе пластмасс конустары, ағаш ... мен ... ... ... ... ... жеңілдетеді және
конфигурациясы бойынша күрделі қиылыстарда, сондай-ақ көше-жол желісінің
артық аумағы ретсіз ... пен ... ... ... ... ... ... жүргізушілердің өзара байланысының нақтылығын
арттырады. Аңғарлау әсіресе өту жолының артық беті жүргізушілерге ... ... ... ... көптеген қақтығыс нүктелерін және
жаяу ... үшін ... ... құратын күрделі және көлемі
бойынша үлкен қиылыстарда қажет.
Мұндай жерлердегі қозғалыстың ... ... ... мен жаяу жүргіншілердің бадарын ... Бұл ... өту ... артық енін таңбалаумен немесе артықшылығы болып,
әсіресе жолдың ластануы немесе қар жамылғысы бар ... ... ... ең жақсы болуы саналатын, төмпешік аралдар көмегімен резервтеу
түрінде айқындалады. ... жаяу ... өту ... ... үшін ғана ... ... ... орналасуы мен оларды қорғау
үшін қажет. Шынай қорғау қызметін атқару үшін, арал бортының биіктігі 35
см кем ... ... және ... ... болу керек. Бағыттайтын аралдар
тек қана көлік ағынын бағыттамайды,онымен қоса ... ... ... өту жолы ... оны ... ... отырып, оның
жылдамдығына әсер ете алады. Қиылыстағы бағыттаушы аралдар ... ... ... үшін қауіпсіздік аралдары қызметін атқарады. Аңғарлаудың
көмегімен олар сол жаққа бұрылайын деп жатқан автомобильді ... ... және ... ... ... қауіпін жояды.
Қиғаш бұрышты қиылысқа жақындау жолдарын жол разметкасы және оңжақты
ағынды магистральдан ... ... ... арал ... Бұл ... ... іс-шараларды қысқартуға және оның
өткізу қабілетін арттыруға мүмкіндік береді.
Жалпылай ... ... ... ... ... ... атап ... болады:
- жолшыбай және қарсы көліктер ағынын бөлу;
- өту жолының артық енін ... ең ... ... ... себепші болатын, қиылыста маневр
жасағанда автомобильдердің дұрыс бастапқы және ақырғы ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін күтіп тұрған көлік құралдарын
қорғау (кері ... жаяу ... ... үшін ... бөлу ... ... ұйымдастыруды (бғдаршам бағаны, шамшырақтар, жол белгілері
бағандары және т.б.) жаяу ... мен ... ... ... ... жылдамдықтарын кейбір жерлерде жолдарды (өту ... ... ... ... ... айыру жаяу жүргіншілер қоғалысымен көлік
ағындарының арасында қақтығысуларды азайтуға себеп болады.
Әртүрлі деңгейдегі қиылыстар құралы өте көп ... ... ... ... ... ... мәселе қала құрылысы жобалауы
кезеңдерінде шешіліп ... ... ... ... ... ... да қақтығыс нүктелерін толық жоймайды, себебі көлік ағындарының
қиылысқан магистральдарының бірінен шығу және басқа ... ... ... және ... ... ... сақталады.
Жүргізушілердің бағыттық бағдары қозғалысты ұйымдастырудың бара-бара
ең ... ... ... келе ... ... күрделі көлік айырымдары
ақпараттық мұқият ойластырылған жүйесін ... ... Ол жоқ ... болған жағдайда, қате бағытқа түскен жағдайда, көп ... ... ... ... ... ... ... жол-көлік оқиғаларына әкеліп соғатын өте қауіпті маневрларға
жол береді (қажетті ... ... ... жету үшін).
Бағдарлы бағыттаудың ойластырылған жүйесі жүргізушілерге қозғалыс
бағытын таңдауда қате жібермеуге және нақты бағыт алуға ... ... ... ... көше-жол желісінің көліктік ағындарын қайта
реттеуге, яғни ең көп жүктелгенбағыттарда ... ... ... ... ... ... ... таралуының мысалы ретінде,
ағындардың қарқындылығына және өту бөлігінің бар еніне байланысты, оң және
сол жаққа ... екі ... одан көп ... ... ... қиылыстардағы қозғалысты ұйымдастыру сұлбаларын енгізу болуы
мүмкін.
Уақыт ішінде қозғалысты бөлуге – жол қозғалысын ұйымдастырудың осы
бағыты ... ҚР жол ... ... жол ... және
бағдаршамдардың көмегімен уақыт ішінде көлік ағындарын бөлуді қамтамасыз
ететін әдістер жатады. Осының ... ... ... жол
өткелдерінен, жолдардағы тарылтылған жерлерінен өткенде қақтығыстарға жол
берілмейді (немесе минимумға келтіріледі). ҚР жол ... ... ... ... ... ... іс жүзіндегі
талаптарды орындай отырып, өз бетінше қозғалысты ұйымдастыратын ... ... ... ... ... және басқа да жерлерден өту
кезегін орнататын бірқатар жағдайлары бар. Осылайша, мәндері әртүрлі
жолдардың ... ... ... оң жағынан кедергілері жоқ
көрік құралының жүргізушісі ие. Бұл ... тек қана ... ... ... ... ... басқа жерлердің бәрінде (автокөлік кәсіпорын
аумағында, үй ... ... да ... ... ... ... осы ... көмегімен қозғалысты ұйымдастырудың маңызды
әдістемелік бағыттарының бірі – ... ... ... ... ... ... ... құралдарының өз арасында және жаяу жүргіншілермен
болуы мүмкін ... ... өту ... ... ... ... ... анықталған. Мысалы, сол жаққа бұрылған кезде, қарсы
бағыттан тура ... келе ... жол ... жол беру ... ... ... ... өту кезінде уақыт ішіндегі таралуы қамтамасыз
етіледі. Қиылыстарда оңға немесе солға бұрылатын, жүргізушілерден ... ... ... өту ... өтіп ... жаяу ... жол
беруді талап ететін ереже де бар. ... бөлу ... ... ықшамдыға жатқызуға болады, себебі олар көше-жол желісінің
кейбір қиылыстары немесе қысқа учаскелерінде жүзеге ... жол ... ... ... ... ... ... жасайды. Мысалы, 2.1 «Басты жол» ... ... ... келе жатқан жүргізушінің қиылыстардан өткенде
қиылысатын жолдарда тұрған ... ... ... көп.
Осылайша, басты жолда қозғалуға бірінші орынды құқық беріледі және күтуге
аз уақыттың шығындалуы қамтамасыз ... «Жол ... және 2.5 ... ... ... ... ... қиылысатын жолда тұрған көлік құралдарының жүргізушілеріне
бірінші қозғалу құқығын беруді талап етеді, сөйтіп, қақтығыс нүктелеріне
өткенде ... ... ... бөлінуі қамтамасыз етіледі.
Қозғалыстың қарқындылығы төмен болған жағдайда өту жолының тарылтылған
бөліктерінде кезектесіп қозғалу үшін, екі ... ... ... атқаратын 2.6 «Қарсы қозғалыстың артықшылығы» және 2.7 «Қарсы
қозғалыс ... ... ... ... ... қақтығысатын бағыттар бойынша
көліктер және жаяу жүргіншілер ағынын ... ... үшін ... бұл ... ... тек қана ... мен белгілер арқылы
қамтамасыз етуге болмайтын, ... ... ... ... ... ... ... болса, соншалықты қақтығыстардың
пайда болу ықтималдығы төмен және бағдаршамдық реттеуге жүгінбей, осы
қауіпке ұрынбау ... ... Жол ... ... тәжірибесі
жалпы кідірістерді және қозғалыс ... ... ... ... ... ... ... жасады.
Бағдаршамдық реттеуді жаяу жүргіншілердің өту жолдары ... ... ... ... кинотеатрлар, басқа да жаппай пайдаланылатын
орындар жанындағы қиылыстардан тыс жерлерден ... ... ... ... кең ... ... бұл жерлерде көлік ағынын тоқтата отырып,
өздері үшін ... ... ... қоса алатын шақыру құралын қолдану
орынды болады. Шақыру ... ... ... ... болатын қозғалыс
кезнде пайдалану орынды (мектеп сабақтарының, кионтеатрдағы сеанстардың
басталуы немесе ... және ... ... ... жол өткелдерінен қауіпсіз өтуді дер
кезінде қамтамасыз ету мүмкін емес. Бағдаршамдық реттеу қажеттілігі ... ... ... ... ... ... жаяу жүргіншілер ағындары
қиылысып, қақтығыс нұктелерін құрған кезде емес, сондай-ақ өту жолының ені
жеткіліксіз болған жағдайда және қарсы ... ... ... ... да пайда болады. (мысалы, өту жолында жөндеу
жұмыстары өтіп ... ... ... ... ... бөлу үшін ... дабылды
пайдаланудық өзіне тән мысалы ретінде реверсивті ...... ... жүру үшін қолданылатын өту жолының сызығында, реттеу
болып табылады. Бұл жағдайда тек бағдаршамдық ... ғана ... ... ... ... ... ... осыған ұқсас қызметті бағдаршамдық дабыл біржақты қозғалысты
ұйымдастыруға ... өту ... ... ... жерлерінде
(мысалы, жол-жөндеу немесе құрылыс жұмыстарын өндіру ... ... ... ... ... атқарады.
Бағдаршамдық дабыл қолданылатын барлық жағдайларда жол полициясы
қызметкерлері беретін белгілердің көмегімен шамамен қол ... ... ... көп ... ... ... қазіргі жағдайларында қол
реттеуі белгілі-бір шектеулі уақыт ішінде қолданылуы ... ... ... ... ... кідірістер және басқа да төтенше жағдайлар
пайда болған ... ... ... ... өту ... барлық бағыттар
бойынша нақты және бір мезгілде белгі беруді қамтамасыз ету мүмкін емес.
Ерекше ... ... ... ... ... ... ... жол-
көлік оқиғаларының аумағында көл ағынының ... ... ... ету
керек боғанда пайда болады. Бұл арада реттеу қызметін жол-көлік ... ... ... жол ... қызметкері атқарады.
Уақыт ішінде қозғалысты бөлу көлік ағындарының ... ... ... Автомобилизация дамыған сайын әсіресе ірі қалаларда,
көше-жол желісінің шамадан тыс ... ... ... ... пайда болуы бара-бара жиілеп бара жатыр. Мұндай жағдайларда
қозғалысты басқарудың автоматталған ... өзі ... күрт ... ... ... ... жағдайларының
күрделенуінің алдын ала алмайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... бөлуі немесе белгілі-бір
кезеңдерде көлік құралдарының кейбір түрлерінің ... ... ... ... ... ... жеңілдетуге болады. Осылайша,
мысалы, бағытты жолаушы тасымалдау көліктері қозғалысының қарқындылығын
төмендетуге ... ... ... ірі ... мен ... ... басталуының (аяқталуының) әртүрлі уақытын белгілеп, жолаушылар
ағынын бөлу арқылы қол ... ... Бұл шара ... ... ... ... ... тиісті бұйрықтары арқылы жүзеге
асырылады.
Күндізгі уақытта (көлік ... ... ең ... болатын
кезең) қалаларда немесе оның кейбір аумақтарында аса ауыр жүктерді ауыр
жүк ... ... ... салу ... ... ... ... қатты асқыну жағдайларында ерекше шара қолданудың
мысалы ретінде Мексика ... ... ... ... органдарының
шешімін алсақ болады. Бұл ... ... ... ... ... шығаратын, көше-жол желісіндегі жүйелі түрдегі
бөгелістермен байланысты, көлігінің нөмірі жұп ... ... ... ... жұп ... ғана ... болатыны анықталған. Бұл қаланың
автомобилизация деңгейі, көше-жол желісінің және оның өткізу ... ... тыс ... ... ... мысалы.
2.2 Біркелкі көлік ағындарының қалыптасуы
Мүмкіндігінше біркелкі көлік ... ... ... түзетуге, магистральдардың (жолақтардың) өткізу қабілетінің
жоғарылауына себеп болады, сонымен бірге ағындағы ішкі дауларын ... ... ... үш аспекті бойынша қарастыру қажет: құрамы
бойынша, қиылыстағы әрі-қарай қозғалу бағыты ... және ... ... ... ... ретінде көп қатарлы қозғалысы бар
магистральдарда ... және жүк ... үшін ... және бағытты-жолаушылар көліктері үшін арнайы жолдарды
бөлуді қарастырсақ ... ... ... үшін және ... ... алдында маневрлау, сонымен қатар «қатарын» ... ... ... бұл ... ... толық біркелкі
болуын қамтамасыз етпейді. Сондықтан, ең шиеленіскен ... ... ... ... ету қажет.
Әрине, жолаушылар және жүк ... ... бөлу ... ... жеткілікті және қайталанатын жолдар бар болған
жағдайда ғана ... Одан ... ... дифференциациялау
мүмкіндігі жүк және жолаушыларды ... ... ... ... ... ... ағынының қозғалысының
жағдайларын едәуір жақсартуға жүк автомобильдерінің қозғалысына толық
тыйым салу арқылы ғана емес, жүк ... ... 8 т. ... тек ең ... ... ... ... шектеу арқылы да жетуге болады.
Сонымен бірге, ең қауіптісі болып өту бөлігінің ені 7 т және ... ... бар ... екі ... көшелер бойынша жүк автомобильдері
қозғалысының үнемі болуы табылады. Оларды алдымен жүк ағынынан босату
қажет. Көлік ... ... ... ... ... әлемде кең
таралған, қалалардың орталық аумақтарында жүк ... ... ... қол ... болады. Бұл шара кейбір жағдайларда күндізгі уақытта
әрекет етеді, ал түнгі уақытта тауарлар мен құрылыс жүктерін дүкендерге
жеткізетін, ... ... ... ... жүк ... ... жүк автомобильдеріне жүруге рұқсат етілген.
Біркелкі көлік ағындарын құру мәселесін қарастырған кезде, тек ... ... ... ... ... ... ... маневр бойынша біркелкілігіне тоқталу керек. Егер
қиылысқа бір деңгейде жақындағанда ... ... ... ... ... әрі ... қозғалысының бағыттарының әртүрлілігі көлік
құралдарының ағындағы түрлілігіне ... ... ... жылдамдығына едәуір әсерін тигізуі мүмкін. Сонымен, мысалы, ... ... ... ... өткізу үшін кідірісімен байланысты. Бұл
жағдайда сондай-ақ жолшыбай қақтығыс қауіпі пайда болады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... жолақтардың
специализациясы көлік ағынының құрамын түзетудің ... ... ... ... ... ... ағындарының құрамын жергілікті
түзетудің үлгісі болып жол ... ... ... ... Бұл ... ең баяу көлік құралдарын оң жақ жолаққа жіберуге,
ал одан да жылдамдау ағынды қозғалысты бөгемей, сол жақ полосаға өткізуге
мүмкндік береді. ... ... ... өту ... ... ... ... П 2.05.02-85 сәйкес 5 % бойлы ылдида және учаскенің ұзындығы 1 км
артық, ал ... 4% ... – 500 м ... ... ... ... ... мақсатына дейін түзеткенде транзиттік және жергілікті
қозғалыстарын айырады. Транзиттік қозғалыс учаскелерінің басты ... ... ... ... әуәжайға бағыт алған жағдайда, жылдам әрі
аялдаусыз жүру. Жергілікті қозғалыс жылдамдықтың төмендігімен және ... ... ... ... осы екі бөлгін әртүрлі жолдармен
(көшелермен) және әртүрлі өту жолдарымен бағыттаған өте орынды. Берілген
қала (елді мекен) үшін ... және ... ... ... ... ... ... құрылғысынан алуға болады. Ол қала
көшелерін жеңіл және жүк автомобильдерінің транзиті қозғалысынан босатуға
мүмкндік ... ... ... ... оң ... ... ... жеткілікті болғанда және май ауыстыру бекеттерімен, сауда
және тамақтану кәсіпорындарымен, байланыс құралдарымен, ... ... ... ... ... ... ғана ... болатынын ерекше атап өту қажет. Бұл жағдайда айналу жолдарына
қала ... ... ... ... ... ... Қозғалыстың жылдамдық режимін оңтайлы ету
Жылдамдық режимін оңтайлы ету дегеніміз – ағындағы көлік құралдарының
жылдамдықтарына қозғалыс ... ... ... ... арттыру
үшін әсер ету. Осылайша, нақты жағдайларға ... ... ... ... ... ... ... немесе арттыру деп түсінуге
болады.
Әрбір автомобильдің немесе ... ... ... ... ... ... ішкі ... азайтады, қозғалыс
қауіпсіздігінің маңызды шарты болып табылады, және ... ... ... ету мәселесіне жатады. Қалаларды бұл мәселе бағдаршам
реттеуін үйлесімдеу, оның ... ... ... ... жүйелерін енгізу арқылы шешіледі. Жылдамдықты оңтайлы ету
белгілі-бір дәрежеде жолдағы немесе қозғалыс полосасындағы ағын ... ... ... етіледі. Бұл тағы да қозғалысты ұйымдастырудың
көптеген әдістемелік бағыттары бір-бірімен тығыз байланыста екендігін
растайды.
Қозғалыстың ... ... ... ... ... ... үшін жылдамдықты шектеу де, көтеру де қажет. Жолдың
өткізу қабілетінің ең ... ... ... 60 ... ... қол
жеткізуге болады. Сірә, жолдың жағдайы мұндай жылдамдықты ... ... бар ... ... жол ... қамтамасыз етуге
мүмкіндік бермесе, оны оңтайлы ету шарасы болып осы ... ... ... ... мысал ретінде жылдамдық күрт кемитін және өткізу
қабілеті төмендейтін, жолдағы көктайғақты жоюды ... ... ... жылдамдығын арттыруға өту жолының және жағасының енін оңтайлы
мөлшерге ... ... ... ... арқылы қол жеткізуге
болады.
Осыған қарама-қарсы шаралар 100-120 км/сағ жылдамдық қажетті өткізу
қабілетімен қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... ... кезінде қажет болуы мүмкін. Бұл жағдайда жылдамдықты
60-70 км/сағ дейін уақытша шектеу, ... ... ... ... арқылы жолдың өткізу қабілетін едәуір көбейтуге мүмкіндік береді.
Қозғалыс қауіпсіздігін арттыру мақсатында жылдамдықты регламентациялау
мәселелері екі бағытқа ... ... ... ... ұйымдастыруда
кең таралғаны,- қозғалыс үшін ең ... ... ... көлік
құралдарының белгілі-бір түрлері үшін жылдамдықты шектеу, екіншісі –
ағындағы көлік ... ... ... азайту үшін
жылдамдық режимін реттеу.
Жылдамдықты реттеу ... және ... ... уақытша және жергілкті
болуы мүмкін. Тұрақты және ... ... ... ... жол ... ... Мысал ретінде, барлық мемлекеттерде елді
мекендер мен қалаларда (үйлер салынған жерлерде) ... 50-60 ... ... алсақ болады. Бұл шектеулер үйлер салынған жерлерде
қозғалыс жағдайлары, жаяу жүргіншілер және ... ... ... болғандықтан, қиылыстардың көптігінен және әдетте олар үшін
көріністің ... өте ... ... белгіленген. Үйлер
салынған жерлер үшін жылдамдықты абсолютті түрде ... ... ... және жүк ... ... мен ... ... максималды жылдамдықты регламенттейді.
Түрлі мемлекеттерде қаладан тыс жерлердегі біркелкі көлік құралдары
үшін ... ... ... нормалауындағы үлкен
айырмашылықтар, халықаралық көлемде осы ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктердің
үлкен әсерін растайды.
ҚР жол қозғалысының Ережелері, басқа да бірқатар ... ... ... мен ... ... әртүрлі типтері
үшін белгіленген шектеулерден басқа, көлік құралдарының кейбір түрлерінің
(мысалы, жанармай таситын көліктер, ... және т.б.) ... ... ... ... ... Бұл шектеу артқы
бортта, көлік құралын тіркеген ... ... ... бұйрығына
сәйкес, 3.24 «Максималды жылдамдықты шектеу» тыйыс салатын белгіге ұқсас
арнайы белгісімен көрсетіледі. Жергілікті және әдетте уақытша ... ... ... ... осы жағдайларды жойғанға
дейін, егер мұны бірден жасау мүмкіндігі жоқ болса, орнатылады.
Жылдамдықтың жергілікті шектеулерін ... ... ... ... жағдайларын дұрыс бағалағысы келмейтінін немесе бағалай
алмайтынын және тисті жылдамдықты таңдай алмайтынын ескере ... ... үшін ... ... ... кенетті жылдамдықтың (V 85 %) 85%-дық
мәнінде негізделеді. Осылайша жылдамдықтың ... ... ... ... 15 % ... ... бағынуды және қауіпсіздік
жағдайлары бойынша тиісті жылдамдықпен жүруді талап ете ... ... ... көпшілігінің тәжірибесіне негізделеді. Бірақ v 85
мәні төмен және ... ... ... ... ... Сондықтан мұндай шектеу қауіпсіздікті қамтамасыз
етудің уақытша шарасы ... ... ... және ... ... төмендету қажеттілігін туғызатын себептерді жою үшін бір мезгілде
шаралар қабылдаумен ... ... ... ... ... ... жоғары болса, ... ... ... көлік ағынының орташа жылдамдығынан айрмашылығы
бар жол-көлік оқиғаларының ықтималдығын ... ... ... ... зерттеп тапқан тәуелділікпен расталады. Осы деректер
бойынша, ең ... ... ... үшін ... 6-7 км/сағ артық
жылдамдықпен жүру болып табылады. Зерттеулер статистикасы көлік ... ... ... ... ... үшін өте маңызды деген
тұжырымға келді. Жылдамдық режимін түзетуге жолдағы жылдамдықтың жоғарғы
қиырын шектеу және ... ... ... ... ... ... ... үшін ГОСТ 10807-78 және ГОСТ 23457-86 (Жол белгілері мен дабылдары
туралы конвенция сияқты) тек 3.24 ... ... ... ... ... ғана ... 4.7 ... жылдамдықты шектеу» белгісін де
қарастырады. Сонымен бірге, ҚР Жол ... ... ... 5.1 ... көрсетілген) жылдамдығы 40
км/сағ төмен көлік құралдарының ... ... ... ьұл жолдағы
жылдамдықтың төменгі қиырының регламентациялауының мысалы болып табылады.
Қозғалысты ұйымдастыру тәжірибесі, бірқатар жағдайларда жылдамдық режиміне
жоғарғы және ... ... ... ... ... ... ... ақпарат, яғни 5.18 «Ұсынылатын жылдамдық» белгісі қолдану
арқылы әсер ету қажет ... ... ... бірі ... ... үйлесімделген бағдаршамдық реттеуі бар магистральдарда көрсету
болуы мүмкін.
Соңғы жылдарда, жолдарды жылдамдығы жоғары автомобильдерінің көбеюіне
байланысты, мамандар жол-көлік оқиғаларының ең жиі қолданатын ... ... ... 120-130 ... артық жылдамдықта қауіпті
жағдай пайда болған ... ... ... ... ерекше
атайды.
Қозалысты ұйымдастырудың бар деңгейінде жылдамдық режимін тиісті жол
белгілерін орнатумен шектейді. Стационарлы белгілерді ... ... Ол – ... ... икемді түрде өзгеруге қабілетінің жоқтығы.
Нәтижесінде, бір жағдайларда (мысалы, күндізгі уақытта және жол ... ... ... ... ... ал өзге жағдайларда (мысалы, түнгі
уақыт және ... ... ... болады. Ең ауыр жағдайлар
бойынша шектеулерді белгілеуді қанағаттанарлық дес ... ... ... ... уақыты бойынша бұл жағдайлардың ұзақтығы аз.
Сондықтан, жүргізушілер мұндай ... ... ... едәуір
жөнсіз бөгелуіне әкеліп соғады. Аса төмен шектеулерді 40 км/сағ төмен)
енгізуге болмайтынын ерекше атап өту ... ... ... тек ... ғана ... да қауіпті (көпір бұзылған жағдайда) жағдайда
(мысалы, көпір бұзылған жағдайда) кейбір жерлерде немесе жол ... ... үшін ... бетін өңдеу) уақытша рұқсат етілуі
мүмкін. Белгілі-бір учаскеде ... ... ... күрт ... міндетті түрде жол-көлік оқиғаларының
потенциалды қауіпін құратынын есте ... ... оған ... бар ... ... ... және ... ғалымдардың зерттеулері негізінде ... ... ... етілген мәні ретінде қозғалыстың бұрынғы
учаскесіндегі жылдамдыққа қатысты 25-30% санауға болады. Осылайша, рұқсат
етілген жылдамдығы 60 км/сағ ... қала ... ... етілген
бастапқы шектеу 40 км/сағ болып табылады.
Мысалы, V 85=90 км/сағ автомобильді ... ... ... 70 ... ... ... Егер ... жолда шектеуді ең төмен деңгейге жеткізу керек
болса (мысалы, 50 км/сағ дейін), бұл сатылы түрде жасалу ... ... ... ... ... 70 ... сосын 50 км/сағ шектеу
белгісін белгілеу. Бұл белгілердің арасындағы ара ... ... осы ... ... ... ... арқылы орындау мүмкіндігін
ескере отырып есептелу керек.
Қозғалысты ұйымдастыруға үлкен зиянды жүргізушілерге ... ... ... ... ... және ... сәйкес емес
жылдамдықтарды шектеулер әкеледі. Осыған ... ... ... ... ... ... маңызы зор. Әсіресе, жергілікті жылдамдықты
шектеуді 3.24 ... ... ... ... ... ... енгізілгенін көрсететін (мысалы, жолдарды тарылту, ... ... ... ... ... ... тегіс еместігі
және т.б.) тиісті ескерту белгісін орнатқан ... ... ... ... ... ... жылдамдықтарын
көтеру үшін, кейбір жағдайларда біздің еліміз үшін ... ... ... ... қозғалыс жылдамдығының шектеуі, магистральдің тисті көлемдері
мен орнатылуы бар болған жағдайда орнатылуы ... ... ... ... үшін жаяу ... қозғалысын реттеу қажет,
өткелдерде оның міндетті түрде реттелуі және ... ... ... ... Жамылғының жеткілікті кедір-бұдыры, қозғалыс
қатарларының таңбалауы және сыртқы жарық қамтамасыз етілуі тиіс. Сондай-ақ
реттелмейтін айналымдар мен ... ... ... ... етілмеуі қажет.
Өту бөлігінің әртүрлі жолақтарында көптеген жағдайларда ... ... ... ... ... ... шектеудің әртүрлі деңгейлерін қолданатын мысалдар да бар.
Бірақ көп жолақты өту бөлігінде ... ... ... ... ... тек қана ... жаяу ... өткелдері жоқ
болған жағдайда басталуы мүмкін. Егер, мысалы, ... сол жақ ... ... ... ... 80 км/сағ дейін көбейтсе, көптеген
жүргізушілер оны пайдаланып, қозғалыстың осы жолағына ауысуға ... ... ... ... жаяу ... ... ағыны тоқтамай
көшеден өте алмайтындай соншалықты жоғары, ... жаяу ... ... ... ... тиімді түрде оңтайлы ету перспективасы әсіресе
жүктеудің деңгейі ... ... ... мен қала ... басқарылатын жол белгілерін қолдану мүмкіндігімен тығыз
байланысты. Олардың көмегімен загрузка ... және ... ... ... ... өзгертуге болады.
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, ... ... ... ... белгілерге жөнсіз жылдам жүріспен айналысатын
жүргізушілердің көбісі бағынбайды. Бұл әсіресе тұрғын аудандары мен ... ... ... ... ... ... Европа елдерінің
көбісінде қозғалысты ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... енгізіліп және
сынақтан өткізіліп жартылай есепке ... ... ... ... ... ... құралдарын
толықтырады. 20-30 км/сағ және одан жоғары жылдамдықпен жүріп келе жатқан
қозғалысқа бөгет жасайтын физикалық кедергілер әсіресе кең ... ең ... өту ... ... ... «төмпешіктер»
(бәсеңдеткіштер) жатады. Орналасуы автомобильдер қозғалысының ... ... ... ... ... ... кедергілер,
немесе жергілікті өту орындарының оларды ... ... ... жоспары
қолданылады.
Қозғалысқа бөгет жасаудың (байланысу жылдамдығын төмендетудің) басты
мақсаттарының бірі ... ... және жаяу ... ... тыс ... болып табылады. Сондықтан, әсіресе қалалар
мен қала маңындағы аумақтар жағдайларында жылдамдықты көбейтуге жолдардың
толу деңгейн төмендету ... ... ... қол ... ... ... екі бағытпен шешіледі: ағындар қарқындылығын төмендету немесе
жолдың өткізу қабілетін арттыру.
3. ЗЕРТТЕУ БӨЛІМІ
3.1 Алматы қаласының ... ... ... ... ... отандық және шетелдік зерттеулерінң ... ... ... ... бір адамның қолынан келетін
қарапайымынан әдістен ... ... ... ... сай ... ... және жылжымалы зертханаларды қолдануды талап ететін
күрделі де көп еңбекті әдістермен ... ... ... ... ... ... бір жағынан, қозғалысты ұйымдастыру арқылы
шешілетін тапсырмалардың және ... ... әсер ... ... екінші жағынан, - бастапқы мәліметтерді ... және ... ... үшін ... ... ... түсндіруге болады.
Жол қозғалысының параметрлерін зерттеу және ... ... ... ... ... ЖҚБАЖ-ға кіргізіледі. Олар
автоматты режимде көлік ағындарының жағдайы туралы көлемді ... ... ... ... Жол қозғалысын зерттеудің негізгі әдістері |
| | ... ... | ... |
|Құжатты зерттеу | | | ... ... ... | |Жол ... ... | |зерттеу ... ... ... | ... ... | ... ... | |зерттеу | ... ... ... |
|нәтижелері |
| | ... ... ... ... ... ... ... ... – Жол ... ... әдістері
Бірақ қозғалысты ұйымдастырудың кейбір жедел мәселелерін, басқару
жүйелері қызмет көрсететін аумақтардың өзінде де шешу ... ... ... бағытталған зерттеудің қарапайымдау әдістері де қажетү
Құжаттық зерттеу ... - ... ... ... ... материалды зерттеу. Құжаттық зерттеуді арнайы жиналған базада
да, басқа ... ... ... ... арқылы да жүзеге
асыруға болады. Осылайша, жоспарланған рі ... ... ... ... ... ... ... құрылыс жүктерін автомобильді тасымалдау
туралы жоспарлы және жобалық материалдарды зерттеу негізінде алынған. Тағы
бір ... ... ... ... кәсіпорнынан алуға болатын, маршрутты
жолаушылар көліктерінің жұмысын сипаттайтын материалдарды ... ... ... ... ... ... жүргізбей, тәуліктің кез-келген
уақытында жылжымалы ... ... ... құруға болады.
Тасымалдаулардың өлшемдері мен сипаты туралы материалдарды көп жағдайда
сұрақ-жауап зерттеуі арқылы ... ... ... ... ... ... жеке автокөліктер жүргізушілеріне жүру, бағыттар ... ... ... ... ... ... болады. Мұндай
зерттеудің құралы болып электронды-есептеу теехникасында өңдеуге арналған,
сұрақтардың қажетті тізімі бар анкета табылады.
Жоспарланып отырған жүк ... ... ... жү ... ... үшін ... өнеркәсіптік кәсіпорындар анкетасында
өндіріліп жатқан өнімнің саны, қолданылып жатқан шикізат, отын, жартылай
фабрикаттар, ... ... ... және оның ... ... сұрақтар бар.
Мәліметтер, әрине, автомобильді және қалалық ... ... ... ... болуы керек.
Сұрақ-жауап сонымен бірге зерттеліп жатқан бағыттар немесе ... ... тән жол ... ... қозғалысты
ұйымдастырудағы кемшіліктері туралы жүргізушілердің талаптарын жалпылау
үшін өте ... ... ... ... ... көлемдерінің өсуінің
автомобильдер тұрағының өсуіне пропорционалды гипотезасына негізделген,
қозғалыс өлшемдерін болжау болып табылады.
Жол полициясының ... ... ... ... ... олардың пайда болу себептері мен жағдайларына жалпыланған сипаттама
беруге, сонымен қатар жол-көлік оқиғаларының ... ... ... ... Жол-көлік желісі бойынша жобалық
құжаттамасына қазіргі ... ... ... ... ... ... (ені, қозғалыс жолақтарының саны, айналу радиустары және т.б.).
Қажет болуына қарай бұл құжаттық деректер жол ... ... ... ... ... зерттеулер дегеніміз – бұл белгілі-бір кезең ішінде орын
алған жол ... ... ... мен ... ... ... әдістердің бұл тобы, жолдардың жағдайы туралы шынайы мәліметтер
алудың жалғыз әдісі ... ... және ... бар ... жән ... ... дәл сипаттама беруге мүмкіндк береді.
Ақпаратты алу әдісі және оның ... ... ... зерттеулерді екі топқа бөледі: ...... және ... ... ... өзгерістеріне ие болуға
мүмкіндік беретн стационарлы орындарда, ... тек осы ... ... көше-
жол желісінің орындарында зерттеу жүргізу; екіншісі – жол қозғалысының
кеңістік жән кеңістік-уақыттық ... ... ... беретін,
жылжымалы құралдар арқылы зерттеу. Екінші топтың зерттеулері көп ... ... ... етеді, ал кейде осы мақсаттар үшін
тікұшақты пайдаланады. ... ... ... үшін ... шарт – ... болу ... Кейбір жағдайларда бақылаушы қызметің
автоматты датчиктердің ... ... ... ... ... ... Жол қозғалысының натуралы зерттеулері пссивті
немесе белсенді әдістермен жүзеге асырылады.
Пассивті әдісте ... тек ... ... ... және ... ... ... араласпайды, яғни қазіргі бар
жағдайдың «фотосуретін» алады. Сонымен ... және жаяу ... ... ... ... ... ... өзінде едәуір өзгеруі мүмкін, мысалы, қосымша ... ... ... ... ... бар ... шектелмей, жол қозғалысын ұйымдастырудың түрлі варианттарының
тиімділігін тексеруді қамтамасыз ететін, белсенді ... ... ... ... ... қарқындылығын жасанды арттыру жағдайында
тексеру.
Жол қозалысының процесстерін үлгілеу, автомобильдер немесе ... ... ... ... ... әдістермен
суреттеуге негізделеді.
Детерминацияланған үлгілер натуралы зерттеулер кезінде алынған ... ... ... және қарапайымдаы болып табылады. Стохастикалық
үлгілер ... ... ... ... ... ... ... кездейсоқ бөлуді ескере отырып құрылады, және
олар жол ... ... ... ... ... келтіруді,
көбінесе, адамдардың әрекеттерін (жүргізушілер мен жаяу ... ... ... асырады.
Әдетте, үлгілеу кезінде варианттарды талдауды электронды-есептеу
техникасы арқылы жасайды, бұл соңғы нәтижеде ... ... ... ... ... ... ... жеделдетеді.
Ереже бойынша, әрбір зерттеу төрт негізгі кезеңнен тұру керек: 1 ... ... және ... ... ... 2- ... ... – зерттеуді тікелей жүргізу; 4 – алынған ... ... ... есеп ... 1 ... зерттеудің мақсаттары мен мәселелерін
құрастырады, зерттеулерді жүргізу орнын, уақытын және көлемін белгілейді;
қажетті құралдар мен ... және ... ... ... 2-ші ... ... мен ... дайындайды, сондай-
ақ нәтижелері бойынша зерттеулердің ... мен ... ... ... ... ... ... табысқа
жету 1-ші және 2-ші кезеңдерді толық ... яғни ... ... және ... қатысушылардың барлығының алдын-ала
дайындалуының жеткіліктігіне байланысты.
Бағдарламаны жасағанда, тек қана ... ... ... ... ғана ... ... ... оларды тіркеу үшін қажетті, алдын-ала
дайындалуы қажет формаларды ... ... Егер ... ... түрін алғашқы рет орындағалы жатса, натуралық зерттеуді дайындау
кезінде, ... ... мен ... ... және,
сәйкесінше, жұмыстың толық әдістемесін алдын-ала анықтау қиынға соғады.
Сондықтан, бағдарлама мен әдістемені орындалғалы жатқан жұмыс ... бір ... ... тиіс ... ... ... толық анықтау керек. Зерттеу барысында жиналуы тиіс ақпарат көлемін
анықтау кезінде, ... ... ... ... ... ... ... әрі қарай өңдеудің нақты мүмкінідктерін
міндетті түрде ескеру қажет.
Стационарлы орындардағы зерттеулер. Бақылаудың стационарлы орны ... ... ... мен ... көлік ағынының типтері
бойынша құрамы мен қарқындылығы (көлемі) туралы ... бере ... ... ең қарапайым құралдарды да (секундомер, механикалық
санауыш, тіркеуге арналған арнайы бланкілер және т.б.), ... ... да ... ... ... болады.
Көптеген жағдайларда көлік ... ... ... алу ... ... Ең ... ... әрбір көлік бірлігінің жүріп өтуін хаттама ... ... өою ... ... ... түрі, тіркелуі қажет нақты
мәліметтерді ескере отырып толтырылады.
Көлік және жаяу жүргіншілер ағындарының ... мен ... ... ... желісінің қажетті жерлерінде жасалан
бейнетаспаны көру ... ... ... ... ... тасымалдаулар (көліктік корреспонденция), жүзеге асырылатын
жүру орындары (О) және жету орындары (Ж) ... ... ... ... да ... сипаттарды жүргізушілермен сұрақ-жауап
жүргізу арқылы стационарлы ... ... ... ... ... ... ... хаттамаға енгізеді.
3.1 кесте- Жүргізушілермен жолда сұрақ-жауап жүргзу хаттамасы
Бақылау орнының ...... ... |Автомо-бильдің | Бағыты |
| | ... ... | ... |мин | | | |
| | | | | ... белгілерді жазу әдісі автомобильдерді тіркеу үшін ... ... және ... ... ... көлік ағынының құрамын және
байланыс жалдымдығы туралы мәліметтермен бірге ... ... ... ... ... ... ... айқындауға мүмкіндік береді. Бұл ... ... ... талондық зерттеудегідей, дәлме-дәл уақытты тіркеу үшін
хронометрлер салыстырылуы керек ... ... ... ... ... ... ... кестесі – Нөмірлі белгілерді жазу орнының хаттамасы
Күні____________Бақылау орны___________________
Зертеудің басталуы_______________Аяқталуы ... ... ... | ... ... |Уақыты |
| | | ... ... ... ... ... ... себебі
автомобильдің сериясы мен үлгісінің сәйкес келу ... ... ... ... үлгісінің орнына тек автомобиль типі тіркелуі ... жүк, ... ... ... бір ... ... дәлдікпен
тіркейді.
Әрбір автомобиль бойынша көрші посттардың хаттамаларындағы жазбаларды
кезекпен салыстыру, оның бағытын анықтауға және уақытын ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Біздің қаламыздың
көше- жол желісі қазіргі уақытта өз параметрлері, Алматы қ. келіп жатқан
көлік ... саны ... ... ... ... Бұл ... ... үшін қолайсыз жағдайларды құрады және жол ... ... өте ... етеді. Жыл сайын көлік құралдарының
саны көбейіп келе жатыр, ... ... жол- ... ... ... ... көлік ағынының қарқындылығының дәрежесі Жетісу
ауданында ... өте ... ... ... даңғылдары көлік
құралдарымен үнемі толып ... ал ... ... ... ол ... ... ... емес.
Жетісу ауданының негізгі даңғылдарын зерттегенде, төмендегідей нәтиже
алынды:
Солтүстік айналым даңғ.: 4574 – 4325 ... ... 4260 – 4080 ... ... 2885 – 2645 ... ... 3275 – 3477 ... даңғ.: 2014 – 2155 ... көш.: 1101 – 1345 ... көш: 805 – 707 ... ... ... ... осылай жалғаса берсе, Алматы қ.
жол қозғалысы мүлде тоқтатылады деген қорытындыға келеміз
3.2 Жол қозғалысы зерттеуге арналған аппаратура
Жол ... ... ... ... мен дәлдігі бойынша
қанағаттанарлық ақпаратты алу ... ... ... ... ... ... қарындаш және қағаз көмегімен
жасалатын визуалды бақылау, жеке мәселелерді шешу үшін ... ... ... көп ... ... етеді, ол ... ... көп ... қажет. Қазіргі жағдайларда жол
қозғалысын зерттеу үшін ... және ... ... ... кең ... келе ... ағындарынығ қарқындылығын өлшеу үшін жолдың жүру бөлігінде
стационарлы ... ... ... ... ... ... ... келетін аппаратураны қолданады. Осылайша, стационарлы
құралдармен көлік ... ... ... ... ... ... орналасқан арнайы бақылау орындары жабдықталан.
Стационарлы орындар үшін негізгі сезімтал элементі жол ... ... ... ... ... таьылады.
Қарқындылықты өлшеу құралдары ретінде пневматикалық, ... ... және ... ... ... ... үшін ... істеу ұстанымы Доплер эффектісіне
негізделген жылжымалы құралдарды (жылжып келе жатқан объектіден ... ... оның жүру ... ... ... ... ... жол полициясы қызметкерлерінің жолдардағы жылдамдықты бақылауы
үшін пайдаланылады. Ең көп ... ... ... ... ... ... = fөлш + ∆f, ... fөлш – шығарылып жатқан белгілер жилігі;
∆f – жылдамдықтардың айырмасы есебінен ... ... ... жүру жылдамдығы Va электр магнитті толқындардың таралу
жылдамдығынан с көп есе кем ... ... ... ... ... = ... ... ,c
(3.2)
cos Q
мұндағы Q – ... ... мен ... ... ... ішіндегі генератор шығаратын және қабылдауыш ... ... ... жылжып келе датқан автомобильге
жіберіледі. Шыққан сигнал антеннамен қабылданады, ... ... ... ... ... ... 10-160 ... шегінде
өлшенуі мүмкін.
Жол қозғалысын зерттеудің техникалық ... ... ... орын ... Кино ... фотоаппаратпен жасалған
суреттер басқа осыған ұқсас ақпараттың ... ... ... Ең алдымен қозғалыстың тек қана сандық емес, ... ... ... ... ... ... ... үлгілерін
тану, техникалық құралдарды көру жағдайы, қатысушылардың қозғалыстың қиын
жағдайларындағы әрекеттері. ... ... ... отырып, фотоәдіс
қозғалыс тығыздығын және көлік ағынының құрамын ... ... ... Фото және киноқұжаттар сақталу мерзімінің ұзақтығын және
балдау және көрсету үшін көп есе пайдалану мүмкіндігін қамтамасыз етеді.
Бұл әдістердң едәуір ... бұл ... ... ... ... көптігі және олардың ... ... ... ... мен жаяу жүргіншілердің қозғалысының процесін зерттеу
үшін біржақты жер үстіндегі немесе жол бойындағы биік жерден және ... ... келе ... ... ... ... де қолдануға
болады. Жаяу жүргіншілер қозғалысын ... ... ... сонымен қатар бейнетаспа арқылы зерттейді. ... ... бір ... ... ... өтіп жатқан адамдарды санауы мүмкін.
Сондай-ақ ол бір адамды таңдап алып, оның ориентирлерден өтуін ... ... ... ... Ағын ... ... ... ағын
ішінде жүрген және алдын-ала өлшенген қашықтық бойынша өз ... ... ... ... да ... алады. Бұл жағдайда ол тиісті
заттар немесе арнайы ... ... ... ... іске ... істен шығарып отырады. Ағындардың қарқындылығы мен ... жаяу ... ... ... ... бөлігін бор немесе тез
жуылатын бояумен жол бойына жолақтарды танбалаған жөн.
Кинотүсірілім ... ... ... ... ... ... алуға болады, себебі бұл материалды ... рет ... және ... дәлдікті ала отырып, бірнеше бақылаушылар арқылы есеп
жүргізуге болады.
3.3 Көлік құралдарының стационарлы орындағы қозғалысының лездік
жылдамдығын ... ... ... ... ... ... мңызды көрсеткіші болып табылады. Көлік құралының жолдағы
жылдамдығының одан да объективті сипаты, ... ... ... ... көрсететін қисық болып табылады.
Көлік құралының ... ... ... ... ... нүктелерінде (жармаларында) бекітілген оның Va ... ... Ол ... жеке ... немесе көлік
ағынының қарастырылып жатқан уақыттың ұзақ емес ... ... ... ... ... ... жылдамдық мәнін мына формула арқылы анықтайды:
Va = lb / tb ; (3.3)
мұндағы lb – ... ара ... ... м ... байланысты өзгереді);
tb – базалық ара қашықтықтан жүріп өту ұзақтығы, с.
Базалық ара қашықтық осы учаскедегі ... ... ... ... Секундомер көмегімен қолмен өлшеуде типтік базалық ара
қашықтық 30-60 м.
Бұл жылдамдықтың мөлшері уақыттың берілген сәтінде және ... ... ... ... ... ... немесе көшенің әртүрлі нүктелеріндегі қозалыстың лездік
жылдамдығын өлшей ... ... ... ... ... мен
ыңғайлылығын бағалау мәселелерін шешуге болатын жол бойындағы жылдамдықты
өлшеу эпюры туралы ... ... ... ... ... ... және көшедегі қозғалыс
жағдайларының өзгеруіне реакциясының көрсеткіші болып табылады.
Лездік жылдамдықтың мөлшері көлік ағынының ... мен ... ... кең ... ... мүмкін.
Көлік құралының ағындағы қозғалыс жылдамдықтарын анықтау тікелей
көше-жол желісінің учаскесінде жүзеге асырылады. Көлік құралының ағындағы
жылдамдықтары анықталып ... көше ... ... ... ... кездегі мәліметтер бекітіледі. Лездік жылдамдықтарды
өлшеу ... ... ... ... ... ... ... Жол
қимасын немесе өлшем жүргізілетін учаскені қиылыстардан 300 м ... ... ... ... етіп ... алу ... яғни ... өлшеу
орындарында көлік құралының қозғалуының қалыптасқан режимі байқалу керек.
Көлік құралының лездік жылдамдығын ... үшін ... ... және ... ... ... ... пайдалана отырып, қол әдісі қолданылады.
Жұмысты орындауды бастау алдында, ... тобы ... ... екі ... ... істейтін бригадаларға бөлінеді. Жұмысты
бастау алдында өлшеу жұмыстары ... ... жол ... сұлбасын
сызу, жолақтардың санын және өлшеу ... ... ... өту ... кейін секундомерды немесе жылдамдықтарды ... іске ... ... дайындап, сынақтық іске қосу арқылы оның
жұмысқа қабілеттілігін тексеру қажет.
3.4 Лездік жылдамдықтардың ... ... ... ... ... бағалау
үшін секундомерлерді қолдану ең ... және ... әдіс ... Бұл ... ... ... автомобильдің белгілі-біл ұзақтығы
бар өлшеу жұмыстары жүргізілетін учаскеден жүріп өту уақыты бекітіледі.
Көп жағдайда қалалық ... 50 м тең ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Лездік жылдамдықтарды өлшеу нәтижелері 3.4 кестесіне енгізіледі.
3.4 – Қозғалыстың лездік жылдамдықтарын өлшеу хаттамасы
Күні______________________Көшесі___________________________________
Учаске (пост)___________________жолақтың №__________________________
Бақылаушының фамилиясы_______________________________________
|№ ... | ... | |
| ... ... өту | | |
| ... ... с | ... |
| | | | | | |
| | | |м/с ... | ... жылдамдығын өлшеуді барлық бригадалар бір уақытта бастады.
Бұл жағдайда базалық ара қашықтықтан барлық автомобильдердің ... ... ... ... ... ... ... дұрыс болу үшін, қозғалысты
ұйымдстыру тәжірибесіндегі есептер көрсеткендей, 200 өлшеу жүргіу қажет.
Өлшеулердің қажетті көлеміне ... соң, ... ... ... ... Жалдамдықты өлшеу нәтижелерін статистикалық өңдеу
Берілген зерттеулерді ... ... ... ... ... ... (3.4 кесте). Топтастыру үшін, зерттеулер
нәтижесінде алынған мәндердің барлығын ... ... ... ... зерттеу кезінде топ мәнін – 5 км/сағ деп алған
жөн.
3.4 кесте – Лездік жылдамдықтарды бақылау кезінде алынған
мәліметтерді ... ... | ... | | ... | Жиналған |
|№ ... ... ... | ... |
| ... | | | | |
| 1 | ... | | 10 | | |
| | | | |0.05 |0.05 |
| 2 | ... | | 22 | | |
| | | | |0.11 |0.16 |
| 3 | ... | | 32 | | |
| | | | |0.16 |0.32 |
| 4 | ... | | 56 | | |
| | | | |0.28 |0.60 |
| 5 | ... | | 40 | | |
| | | | |0.20 |0.80 |
| 6 | ... | | 22 | | |
| | | | |0.11 |0.91 |
| 7 | ... | | 14 | | |
| | | | |0.07 |0.98 |
| 8 | ... | | 4 | | |
| | | | |0.02 |1.00 |
| | | | | ... | |200 |1.00 | ... мәндерінің қатарына қол жеткізу үшін. Жиілікті,
жекелікті және ... ... ... ...... разрядына
(аралығына ) сәйкес жылдамдықпен ... келе ... ... ... ... ... ... анықталды:
Pi = m i / N
(3.4)
мұндағы m I – І-ші ... ... ... ... ... - ... (өлшеулердің) жалпы саны.
F I жиналған жекелік дегеніміз әрбір разряд ... ... және ... ... ... нәтижелері бойынша гистограмма
мен кумулятивті қмсықты құрады.
3.6 Біржақты қозғалыс
Екі параллель көшелер (жолдар) ... ... ... оны ... өзіне тән әдістерінің бірі болып табылады және
бір мезгілде бірнеше әдістемелік ұстанымдарды жүзеге асырады. Біржақты
қозғалысты ... ... ... ... ... автомобиль
магистральдарын құрған кезде қала құрылысы тәжірибесіндегі табиғи шешімі
болып табылады.
Автомобиль қозғалысы жадайында ... ... ... ... ж. ... енгізілген болатын, ал 1907 жылы Нью-Йорктың
бірқатар параллель көшелерінде енгізілді.
Біржақты қозғалыстың басты артықшылығы- бұл ... ... ... және ең ... ... көлік ағындарының жағдайларын жою
болып табылады,себебі қарсы қозғалыстың даулы нүктелері ең ... ... ... ... санының азаюы әсіресе, қозалысы екі жақты (бір
жолақ бойынша әр бағытқа қарай) екі жолдың қиылысындағы және ... ... екі ... бар) екі жолдардың қиылысындағы даулы
нүктелерді салыстырғанда, анық байқалады.
3.5 кестесі –Бір жақты қозғалыстың артықшылықтары
| |Екі ... ... | Бір ... ... |
| | | ... | | |
| ... |Қосы-луы |Айыры-луы ... ... саны |2448 |2482 |2547 |7477 ... ... ... кесте бойынша, жол-көлік оқиғаларының
көбісі 2005 жылы болғанын байқадық.
3.7 кестесі – Алматы қ. ЖКО ... ... ... |қаң |ақп ... ... |мам |
|1 ... ... |379 |334 |310 |1023 |
|2 ... өту |638 |592 |586 |1816 |
| ... бұзу | | | | |
|3 ... өту, маневрлау |437 |421 |451 |1309 |
| ... бұзу | | | | |
|4 |Ара ... бұзу |75 |69 |91 |235 |
|5 ... ... шығу, |104 |98 |113 |315 |
| ... өту ... | | | | |
| ... | | | | |
|6 ... ... |161 |236 |242 |639 |
| ... жүру | | | | |
| ... бұзу | | | | |
|7 |Мас ... |85 |89 |107 |281 |
|8 ... |569 |643 |647 |1859 ... | |2448 |2482 |2547 |7477 ... ... 2005 жылы ережелерді бұзу көрсеткіші ең жоғары
болуын , ал ... жылы оның ... ... ...... қ. ЖКО түрлері бойынша талдау
|№ | |2003 |2004 |2005 ... |
| ... | | | | |
| |ЖКО ... | | | | |
|1 ... |596 |609 |571 |1776 |
|2 ... |13 |16 |9 |38 |
|3 |Бір ... ... |187 |149 |207 |543 |
| |КҚ ... | | | | |
|4 ... |7 |9 |5 |21 |
| ... | | | | |
|5 ... ... |1548 |1482 |1619 |4649 |
| ... | | | | |
|6 ... |15 |13 |11 |39 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
|7 ... ... |82 |204 |125 |411 ... |2448 |2482 |2547 |7477 ... Кестеден соңғы жылдары ЖКО саны едәуір өскенін байқаймыз.
Бұл ауданның, қаланың көше-жол желісінің аса жүктелуімен байланысты. Бұл
қозғалысқа ... ... ... ...... жері ... ЖКО талдау
|№ | ЖКО жасалған жері |ЖКО саны |
| 1 | ... |2683 |
| 2 ... ... |3956 |
| 3 | Жаяу ... ... |387 |
| 4 | ... орны |451 |
| ... |7477 ... ... ... ... ЖКО көбісі қиялыстар мен
көше аралықтарында болытынын байқаймыз. Бұл осы жүру объектілері ... ... үшін ... қауіп тудырады.
4. ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМІ
4.1 Алматы қаласындағы көше – жол ... ... ... шығу ... табу
Көше – жол торабының жағдайлары мен көлік паркінің ... ... ... қозғалу жағдайы күрделеніп, ... және ... ... ... ... жағдайы туындайды.
Алғашында жолдағы көліктердің жиналу жағдайымен Батыс елдері жолықты,
олар бізді автомобилизация даму ... көп алға озып ... ... ... ... ... ... ағыны УДС берілген
бөлігінің өткізу шамасынан біршама артық болғанда, көлік ағыгыгың оның
шектен тыс ... ... ... ... береді.
Бірақ тығындалу жағдайлар себебі мен онымен ... ... ... мен ... ... ... ... нәтижесінде,
бөгелістердің келесі қарапайым жіктелуін жүргізуге болады: кездейсоқ және
үнемі қайталанатын ... – жол ... ... ... ... ... ірі ЖКО тудыруы мүмкін, оларды жою үшін, көлік жүретін ... сағ. Бұл ... ... ... ... ... қабілет 50-100%
төмендеуі мүмкін. Дәл осындай жағдай ... ... ... ... ... нәтижеснде туындайды (су және газ ... ... ... және жолды бөгеп, сәйкес апат зардаптарын
жоятын қызметтердің жылдам әрекетін талап етеді.
Үнемі қайталанатын бөгелістер бір жерлерде қайталанып отырады, ... бар тар жол ... ... ... ... ... өткізу қабілеті жоқ немесе жолды жауып жол жөндеу жұмыстарын
жүргізіп ... ... ... ... ... толық емес бөгеліс болып
табылады (көліктің қозғалмай ... ... ал ... ... ... ... жанып тұрғанда қозғалатын ағын.
Үнемі қайталанатын бөгелістерді болжап, оларды азайту және жою үшін
сәйкес шараларды қолдану қажет, ... бұл ... ... ... ... ... УДС даму ... шектелген және көп жадайда
көрінетін, сезілетін нәтиже ... және ... ... ... ... арттырмай, жағдай түзелмейд.
Бөгелістер қозғалысты бөгеудің кез-келген түрі сияқты экономикалық
шығынға алып келеді (жолаушылардың, көлік ... ... ... ... ... төмендеуі, жанармай шығынының ... ЖКО ... ... (біріншіден, бір бағыттағылардың
қақұтығысын). Бірақ бөгелістің басты кері әсері, әсіресе ... ... ... кері ... ... шығынының артуы көлік
қрзғауышының артық жұмысы 30% және одан да көп пайызға адам денсаулығына
кері әсер ететін, ... ... ... ... ... соғады.
Бөгелістер ұзақтығы және оағн қатысқан ... ... ... ... ... кезегінің ұзақтығымен анықталады (қозғалыссыз
күйде ағынның тығыздығымен сипатталады).
Автомобиль кезегі өте баяу ... бара ... ... ... ... ... кері әсер толық бөгеліс көрсеткіштеріне ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келмейді. Сондықтан, көптеген зерттеушілер
мен мамандар ондай ағынды бөгелістегі ағын деп ... ... ... Жылдамдықтың төменгі шегі 10-15 км/сағ (яғни, қозғалу екпіні –
4-6 мин/км).
Бұл сауалға көңіл ... ... ... жою үшін ең ... ... ... ... қажет, яғни УДС элементтерінің өткізгіш қабілетінің
жеткіліксіз бөлігін анықтау қажет.
Мәліметті жинақтауда кино немесе бейнетүсіруді қолдану нәтижелі, ... ... ... дерлерді анықтап алуға болады. Бірақ әдістердің
қымбаттығы кең таралуына ... ... ... ... ... ... жою немесе ұзақтығын азайту
тек МАИ-ң жол –патральд қызметінің ұйымдасқан және сауатты ... ... ... ... ... ... ... шеккендерге көмек
ұйымдастырумен және ЖКО сұлбасын тез тіркеумен ... сол ... ... бос ... ... онымен ойланып өтуді ұйымдастыру қажет. ЖКО
орнын зерттеу кезінде бірден зақымдалған машиналарды қозғалыс ... ... ... ... ... үшн ... ... керек.
ЖҚБ қызметкерлерінің негізгі міндеті – бөгелістерді жою үшін ... ... ... профилактикалық және жедел шараларды
қарастыру. Ең бастысы жол тораптары мен ... ұзақ ... ... ... ... арттыру қажет.
Ұзақ мерзімді шараларды маманданған жоба жасаушы ұйымдармен ... үшін ... ... ... ... магистральдің бүкіл көше
бойымен немесе жол тораптары жақындаған аймағында жолды кеңейту, жер ... салу және жер ... жою, көрш ... ... ... ... бір бөоігін сонда алмастыру деңгейлері әртүрлі жол салу. Маңызды
шаралардың бірі ЖҚБАЖ ... олар ... ... анық ... басқаруға қабілетті.
Қысқа мерзімді шаралармен күнделікті жұмыс жасау қажет. Ол ... ... ...... ... ... қатарлар санын
белгілеу, жол тораптары аймағындағы қрзғалысты каналдау, жылдамдық режимін
реттеу, жолдың машина жүретін бөлігінде жаяжол жанында ... ... ... ... мен ... аялдамаларда кіріп
тоқтайтын қалталар салу, бір бағытты қозғалыс ендіру, бағдаршамның циклды
реттеуін қолайлы жағдайға ... ... ... (мысалы, өткізулерді
ұйымдстыру арқылы, қажетті емес тартушы объектілерді жою (мысалы, рі
сақтау ... ... ... бірі – қозғалысқа ... мен жаяу ... ... ... жұмыстарын жүргізу.
Жаяу жүргіншілер де, көлік жүргізушілер де ... ... ... ... ... ... ... сол жағымен немесе жаяужолмен
өтуін болдырмау – бұл әрекеттер бөгелісті күрделендіре түседі. ... ... ... ... ... жаяужол айналысында
ережелерді бұзуға тіпт болмайды. Бұл заңсыз әрекеттер жол тораптарының
өткізу қабілетін ... ... ... ... ... Әрине, тек қозғалысты ұйымдастыратындардың әрекетімен тәрбиелеу
жұмыстары толық ... ... ... ... олар бұл шараларды бөгеліспен
күрес жоспарларына енгізу керек.
4.2 Алматы қаласының Әуезов көшесімен Абай даңғылы қиылысының
сипаттамасы
Әуезов көшесінің ... ... ... ... ... ... Әуезов көшесі қаланың оңтүстік батысын солтүстік батысымен
байланыстыратын магистральды көше болып табылады, Абай ... ... ... ... ... ... қаланың
шағынаудандардан сауда, әкімшілік, оқу, спорт-мәдени жерінде жүру баытында
орналасады. Нәтижсінде жоғары белсенділік және автомобилизацияның ... ... ... транспортты шу және т.б. сол сияқты ... ... ... екі ... циклды реттелуі бар бағдаршам жұмысістейді.
Реттелу циклы 40с. оның 17 с. көк шырақ, 3 с. сары шырақ, 20 с. ... ... ... үшін және ... ... Абай даңғылы үшін тән.
Әуезов көш ... ... ... Абай ... Әуезов көшесі қиылысындағы реттеу циклы
Қауіпсіз, ыңғайлы және шығынсыз автомобильдердің жүруін қамтамасыз
ету үшін жол ... ... ... жетілдіру қажет. Автомобиль
жолының көліктік-пайдалану сапасын көтеру үшін жол жүруді ... ... ... Бұл мәліметтер жол жамылғысының төзімділігін
арттыруға, сонымен ... ... ... мен ... ... ... ... ұйымдастыруға негіз болады /1/.
Қаланың жолдардағы көлік ағынының сипаттамасы мен қозғалыс ... ... ... Және ... ... ... ағынының қозғалу режимінің
ерекшеліктерін терең зерттеуді қажет етеді. Көше-жол жүйесінің (КЖЖ) ең
мәселе тудыратын бөлігі жол ... ... ... ... ... ... оқиғаларының көбісі жол қиылыстарында болады.
Көліктердің үлкен әрі ұзақ ... ... олар ... кері
құбылыстарға әкеліп соғады ( 2 сурет). Сондықтан, жолдағы қрзғалыстың
сипатын зерттеу өте маңызды – оған ... жол ... ... ... ... ... ... құралдары қозғалысын кідіртудің кері әсерінің
құрылымы
4.2.1 Жолдағы қозалыстың сипаты
2000 ж. ... ... ... өсуі ... ... ... жолдарында көлік ағыны ... ... ... ... бойынша, 1997 ж. ... ... ... ... белсенділіктің артуы жалғасады. Яғни
көлік апаттарының саны өсіп келуде және бұл ... ... келе ... жылы 8 айда ... 7335 ... ... тіркелген, оларда
1268 адам қайтыс болып, 8834 жарақат ... Апат ... ... ... 4,7% құраса, қайтыс болғандар саны 5,3% құрады.
Жол ... ... ... ... ... ең ... көлік
ағымын сипаттайтын мәліметтер қажет.
Ғылыми зерттеудің көпжылдық тәжрибесі мен көлік ағынына жүргзілген
тәжірибелік бақылауға ... ... ... ... ... Көлік ағынын зерттеуде әдістер мен ақпараттарды жетілдіру барысында
жол қозғалысын ұйымдастыруда қолданылатын көрсеткіштер номенклатурасы
дамып келе ... Ең ... және жиі ... ... ағынының
белсенділігі, көлік түріне байланысты құрамы, ағын ... ... ... бөгелуі жатады. Көлік ағынының бұл және басқа да
көрсеткіштерін ... ... ... ...... ... жол қиылысынан өтетін көлік саны, қозғалыс
белсенділігін анықтау үшін ... ... ... ... жыл, ... сағат және одан да аз уақыт өлшемі (минуттар, секундтар), бұл
бақылауға қойылған ... мен ... ... ... жүйесінде жеке аудандар мен аумақтарды бөлуге болады, онда
қозғалыс максималды деңгейге ... бұл ... ... ... ... есе аз. Осындай кеңістіктегі біркелкі еместік жүк және жолаушылар
түзетін пункттер мен оларды тарту орындарының ... ... ... – жол қиылыстары ағынның белсенділігі, авт/сағ
|Қиылысқа жақындағандағы бағыт ... ... |
| ... | |
| | ... |оң |сол |
|Әуезов көшесімен ... ... |2150 |79 |13 |8 ... ... ... ... |1950 |81 |5 |14 ... даңғылымен батыс бағытына |850 |59 |34 |7 ... ... ... ... |600 |84 |11 |5 ... ... ... ... - ... ... қиылысындағы қозғалыс
қарқындылғының шартты картограммасы
4.2.3 Көлік ағынының құрамы
Көлік ағынының ... ... ... әртүрлі түрінің қатынасымен
сипатталады. Бұл көрсеткіш жол қрзғалысының ... ... ... ... ... қатар, көлік ағынының құрамы берілген аумақта
автомобиль ... ... ... ... ... көрсетеді. Батыс
мемлекеттерінде жеңіл автомобильдер басым. Олар тұрақтың жалпы санынң ... % ... ... республикада көптеген қалалық және қала сыртындағы
жолдарда жүк магиналары мен автобустардың үлесі жоғары. ... өсуі мен ... ... ... ... ... ... ағынында да ұлғайған.
Көлік ағынының құрамы жолдардың жүктелу дәрежесіне әсер етеді, бұл
автомобильдердің ... ... ... ... Егер ... жеңіл автомобильдердің ұзындығы 4-5 метр, жүк
машиналарының – 6-8, автобустардың ұзындығы – 11, ал ...... ... ... ... 16,5 ... Қозғалыс белсенділігіне талдау
жүргізгенде ағынның құрамын тек мөлшерлерінің ... ... ... ... кесте – Жол қиылысындағы ағын құрамы пайызбен
|Қиылысқа жақындағандағы бағыт ... |Жүк ... ... ... көшесімен оңтүстік бағытқа |73 |7 |16 |4 ... ... ... бағытқа |84 |8 |2 |6 ... ... ... ... |74 |6 |15 |5 ... ... шығыс бығытына |79 |5 |11 |5 ... ... ... ... ... ... ... бөгелуі, тосылуы
ерекше көңіл бөлінетін көрсеткіш болу ... Оған жол ... ... жолды кесу алдында, жолдағы тосылу кезінде уақыт шығынын жатқызуға
болады және берілген жол ... ... ... ... ... төмен болуы.
Негізгі жылдамдық ретінде қалалық магистраль үшін жол ... ... ... ... шегі алынады (мысалы, 60 км/сағ).
Бөгелуді анықтау үшін бұл жолға сәйкес ... ... ... ... анықтау қажет. Солай, егер жолда Vp = 60 км/сағ болса, онда ол 60
с/км қозғалыс үдеуіне ... ... ал ... ... табылған көлем
Vop = 30 км/сағ (қозғалыс үдеуі 120 с/км), онда автомобиль ағынында 60
с/км уақытты ... ... ... ... ... үшін ... ... … = Na t.. ... t.. - ... ... ... орташа бөгелуі, с
Жеке желілерде немесе УДС бөліктерінде көліктің ... ... ... шама ... ... top ... ... tp.
Шекті уақытпен салыстырғанда қанша уақыт артық ... ... ... коэффициенті K3 =top/tp . Нақ жағдайда қозғалыстың
бөгелуін негізгі екі топқа бөлуге болады: ... және ... ... көліктің маневр жасап немесе баяу қозғалатынына байланысты,
адам жүрісіне, тиеу –төгу операцияларымен де тұрған көлік әсерінен, немесе
жоллдардың көлікпен қанығуына байланысты, көлік ... ... ... қиып ... ... көлік пен адамдарды реттелмейтін
қиылыстарда өткізуге тура келгендіктен немесе бағдаршамның рұқсат етпеуіне
байлансты ... ... ... ... ... ... ... қателіктерге әсіресе, қанығуға жол береді,..
Жақын қиылыстардың жұмыс істеу режимінде. Бөгелуді анықтаудың дәлірек
нәтижесі экспериментальды ... ... ... оны да ... ... орташа көрсеткішпен анықтайды.
Арнайы аппаратуралық жабдықты талап етпейтін қарапайым әдістер кең
қолданыс тапты . ... ... ... ... ... жол ... ... және бағдаршамның жұмыс істеп тұрған
уақытын ескеріп автомобильдің өту уақытын дәл бұл ... бос ... үшін ... ... ... ... белсенділігі 0-ге жақын,өту
жасыл сигналға жүргізіледі немесе бағдаршам жұмыс істемей тұоған ... ... аз ... ... ( ... ... машина санын
анықтау арқылы жүргізіледі. Автомобильдң орташа ... n - ... ... ... бақылау кезеңінде жүргізілген
nөт- бұл кезеңде қиылыстан өткен көлік саны
j – қозғалыс бағытының ... ... ... - ... ... саны.
Қалалық қозғалысты дұрыс жобалау, прогрессивті реттеу тәсілдерін
енгізу, автомобильдердің тоқтау саны мен ұзақтығын ... ету, ... ... ... және жол ... автомашиналардың жиылуын
жоятын, қаладағы жанармай шығынын азайтатын нәтиже береді. ... ... ... ... ... ... ... қаладағы
қрзалысты реттеу жүйесін жетілдіру арқылы жыл сайын қалаларда 3 млрд. л
жанармайды үнемдеуге болады. Кері ... бар ... да ... ... ұйымдастыру әртүрлі түрлерінде автомобильдердің жанармай тұтыну
мөлшері арқылы бұл әдісті енгізудің нәтижесін анықтауға болады.
Автомобиль ... ... ... ( отандық және шетелдік)
көліктер әртүрлі жылдамдықпен қозғалады. Сондықтан, автомобильдердің
қозғалу ... жол ... ... мен ...
деформацияланған күйіне әсерінің тек теориялық ... ... ... бар (3.).
Экспериментальды бақылаулардың нәтижесі бойынша, белсенділігі жоғары
қиылыстарда (1000 авт/сағ) және одан жоғары) тоқтап қалғандардың үлесі 85%
жетеді. Оладың 15-20% ... мен ... 5-10% жүк ... ... ... жол бетінде тоқтау және жылдамдық алу кезінде ... ... ... жол ... қозғалысы кезінде оның
кеңістіктегі орын ауыстыруы жүргендіктен (түсетін және айналмалы), ... ... тік ... ... сонымен қатар тоқтау мен жылдамдық
жинау кезіндегі шинаның жолмен беттік жанасуы жол ... ... ... ... орын ... байқалады. Әсіресе,
автомобильдің тоқтауы кезіндегі дөңгелектің әсері ... ... ... ... ... ... ... әсері беттің қажалуы
мен зақымдануына және шинаның қажалуына әкеліп соғады.
Алматы қаласындағы ... ... ... ... жұмысының 35%
жылдамдық алуға, 25% баяулатуға кетіретінін анықтады. Бұл ... жол ... ... әсер ... Тоқтаудың негізгі себебі,
бағдаршамның тыйым салушы белгісі, яғни бұл негізгі салмақтың бағдаршам
алдындағы, ... ... ... ... ... ... ... жылдамдықтарын көтеріп, бірден түсіреді. Бұндай
қозғалыс салмағы ... ... ... ... ... барлық
энергиясын қиылысқа жақындағанда ... жол ... ең ... ... ... ... әкелетінін көрсетеді.
Экспериментальды бақылаулар 500 метр және одан ... ... ... 100 км/сағ және бұдан да жоғары жылдамдық жинаса, автобустар
мен жүк машиналары 60 ... және одан да ... ... ... ... ... жақын қиылыстардың жұмыс ... ... ... ... ... алып келетіні белгілі.
Бөгелудің дәлірек нәтижелерін экспериментальды әдістер береді, оны да ... ... мән ... ... Абай ... бойынша орташа бөгелу
уақыты 21 секундқа 1 көлікке ... ... ал ... көшесінде 1
автомобильге 32 секунд сәйкес.
4.4 сурет – ... ірі ... ... ... ... режимінің ұзақтығы
Әуезов көшесі бойынша оңтүстік бағытта 1 сағатта бөгелудің қосындысын
құрайды.
Т = 5 * 760 = 3800 с.
Әуезов ... ... ... = 9 * 950 = 8550 ... ... ... бағытта
Т = 33 * 1850 = 61050 с.
Абай даңғылымен шығыс ... = 32 * 1700 = 54400 ... ... ... қосындысы 1 сағатта
Т = 61050 + 54400 + 8550 + 3800 = 127800 с.
4.5 сурет. - Абай-Әуезов қиылысындағы көлік ... ... ... Жол ... ... талдау
Жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... мен ... ... оқиғаларының мәліметтерін
терең және ... ... ... туындауына әкелетін себептер мен
шарттардың объективті бейнесін анықтауға тура ... бар. ... мен ... бір процесс болып ... Ол ... ... ... ... ... ... жүйелерде, ЖҚҚҰ жүйесі де бөлек жататын, негізгі басқару
объектісі адамдар болып табылады ... ... ... ... ... қабылданған шешімнің жауапкершілігі жоғары, және шешім қабылданған
шарттардың белгісіздік ... ... ... ... әсер ету ... ... және ... мың адамдар шешімдерді
шығаруда философия, логика, математика, психология, экономика, әлеуметтану
және ... ... ... ... ... тереңірек талдау
жасауға, сенімді шешім қабылдауға және ... ... ... ... әсер ... мүмкіндік береді.
Әлеуметтік жүйелерді басқарудағы ғылыми ізденістер бірқатар
шарттарды тұжырымдауға мүмкіндік берді, ... ... ... әрі нәтижелі
болу үшін жасалды. Әрбір жүйеде ... ... ... ... ... ... ... адам адамдар ұжымын басқаратын
басрлық жүйелерді ... ... ... деп ... ... ең ... ... басқарушы объектілердің белсенді, мақсатты
әрекетке қабілеті болып табылады. ОБДД жүйесін басқару тәжірибесі тек ... ... ... 6 ... ... көрінісін көрсетеді: көлік
жүргізушілері МАИ ... ... ... ... пен ... ... ... жазады, ОБДД шараларын орындау мерзімдері
артығымен алынады және т.б.
Жалпы ... ... ... ... мақсатты әрекет жасау
факторы ОБДД қызметіне ... ... ... ... ... ... басшылық мақсатты болу керек. Егер ... ... емес ... ... ... мәні ... қатар мақсат сандық түрде берілсе ... ... ... ... бағалау мүмкін болу керек. Мысалы, экономикады белгілі ... ... ... пен ... ... жету ... болып табылады.
ОБДД жалпы мемлекеттік жүйесінің негізгі мақсаты – ... ... одан ... ... ... жасалу керек және ЖКО
болдырмау үшіншаралар ұйымдастырылу керек.
Әдетте, негізгі мақсат жеке-жеке мақсаттарға бөлінеді, бұл кім ... ... ... ... ... ... материалды және өзге де
шикізаттарға тәуелді болады. Жол-көлік оқиғаларының алдын алу өте ... ОБДД ... де ... ұсақ ... ... ... ... немесе жеке-жеке мақсаттарға жету үшін таңдайтын
шешімді мүмкін болу шешімінен ... ... ... және ОБДД ... ерекшелігі мүмкін
шешімдердің шектен тыс көптігінде. Снымен қатар тәжірибе тағы да ... шешу ... ... ... ... ... ең аз, ең қолайлысын таңдау қажет.
Бұл мақсаттың күрделілігі ... ... ... жеке бір ... ... ... қабылдау теориясы деп білеміз. әдістерін екі негізгі топқа ... ... ... ... тек ... ... ... қабылдау процедурасы ... ... ... ... және ... ... басқарылатын объектінің
сипаттамалары белгілі болса, тәжірибелік маңызды және ... ... ... ... [26]. ... ... салада мәселені бұлай
қарастыру тәжірибеде кең таралмаған, өйткені адам әрекетін, ... жеке ... мен т.б. ... ... ... Жеке адамдардың
шешімдерін бейнелеуде бірқатар сандық көрсеткіштерді қолдану ... ... ... ... ... қабылдау теориясындағы әдістердің екінші тобы ... ... ... ... ... ... онда белгісіздік жағдайында тіркелмейтін ... ... Бұл ... ... белгісі формалды әдістер ақпаратты өңдеу
үшін және ... ... ойды ... үшін ... ал ... ... қызметі болып табылады. Бұл кітап осындай ұсыныстарға арналған.
Жүйенің ішкі күйі мен ... ... оған ... ... ... ... ... Сыртқы орта туралы мәліметтің болмауы, ... ... ... ... ... ... және ... таңдау үшін басқару жүйесі тек мақсат пен оған жету әдістерін ... ... ... қазіргі күйін де білу қажет. Тек осы жағдайда
ғана дұрыс жол таңдалып, оны бұл ... ... ... ... жүйенің күйі туралы мәліметсіз бсқару не мүмкін емес, не
нәтижелі емес.
Сыртқы орта күйі мен ... жүйе күйі ... ... ... ... ақпаратпен қамсыздануын түзеді. Ақпаратпен қамсыздануды
құрудың басты екі мәселесін қарастыруға болады. Біріншіден, ... ... ... алу ... ... қалады (өйткені, ең
қарапайым ақпарт құрамы толық ... және ... ... орта ... жүйе ... біз ... ... дәлдікпен бағалаймыз.
Екіншіден, жиналған мәлімет дұрыс өңделіп ... ... ... ... тұрған құрылыммен тұратын құрылымдардан түссе,
керісінше, жалпылау ... Бұл және ... ... ... ... ... және басқару аппаратындағы қызметкерлердің ... мен ... ... ... ... ... керек. Ол үшін басқарушы мүше
басқарылатын жүйенің күйін өзгертудің анық ... ие боуы ... ... ... бұл ... тиісті құқықтық актілермен және ... ... ... ... ... ... және басқа
шикізаттармен қамтамасыз етілуі қажет ... ... ... ... ... мақсатқа жетуге мүмкіндік бермейді және
қабылданған ... ... ... емес ... ... үнемі басқарушы әсердің орындалуын ... ... ... ... және ол ... ... шешімдердің
орындалуын қадағалаумен шектелмейді. ... кең ... ... ... ... шешімдерді қабылдау, орындалған шаралардың
нәтижелілігін бағалаудан және кейбір басқа істерден тұрады.
Жоғарыда айтылғанды қорытындылай келе, басқару процесін біршама ... ... ... ... ... ... болады.
Нәтижеге қол жеткізу үшін, әрбір кезең бірдей маңызды. Бірақ алғашқы
кезеңдерде кеткен қателіктер көптеген ... ... ... ... ұзақ ... әсер ... ОБДД ... істердің
тиімділігін төмендетеді. Бұл аналитикалық жұмыстың маңызын анықтайды және
оны ... ... ... ... деп ... оның талдауын және
шараларын ойлап табудың ... ... ... ... ... ... қорытындысына сенім кетіп, жоспарлау жұмысы нашарлайды.
Мәліметтерді талдау өте маңызды міндеттер ретінде жол қозғалысының
қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... және басқа
көрсеткіштерінің мәндерін сипаттайтындарға төменлегілер ... ОБДД ... ... ... ... ... (жол ... және жол-көлік оқиғалары салдарынан балалардың ... ... және ... ... ... жеке ... ... қатар шаралардың нәтижесін бағалау және ... ... ... ... ... ... бағыт та ең белсенді дамып келе ... ... ... ... жолы ... табылады. Апаттық күйді болжаудың бірталай
көп үлгілері жасалып қойған.
4.6 сурет. – Жол ... ... ... ететін жүйеде
басқару процесінің жалпылама сұлбасы
%
3. Апаттық жағдайды сәйкестіріп, салыстыру үшін және жол ... ... ... ... ... көпқырлы әдістерді
жаңадан жасау.
Әртүрлі көрсеткіштердің байланысын зерттеу және бұл байланыс дәрежесі
бойынша салыстыру-аналитикалық қызметтің ... аз ... ... ... Білімнің басқа салаларында алынған нәтижелер көрсеткіштің
байланысы талдаудың соңғы қорытындысына елеул әсер ететіні анықталды.
4. Жеке ... ... ... ... мен ... ... ... жол-көлік оқиғасының сараптамасы деп атайды.
5. ЖКО шектеулі топтарын талдау. Шетел мемлекеттерінде бұл мәселеге
ерекше көңіл ... ... бұл ... ... нәтижелерге қол
жеткізілген. Үлкен ... ... және ... ... ... жол қиылыстарында оңға бұрылған кездеавтоприцептермен
болатын, жоғары жылдамдықта ... ... ... ... және т.б. ... ... ... зерттелді.
Алынған нәтижелер терең талданып және ЖКР профилактикасы үшін кең ... ЭЕМ үшін ... ... ... ... оны енгізу,
қадағалау, іздеу және қолдану үшін ыңғайлы ақпаратты беруге арналған.
ЖКО туралы ... ... үшін ... ... ... ... ие, бұл ОБДД жүйесінің әртүрлі сатысындағы
басқарудың мазмұны мен әдістеріне байланысты. ... ... ... ... ... процесінің негізгі сипаты үшеу.
Біріншіден, ОБДД жүйесі иерархиялық ұстаным негізінде құрылған. Әрине,
жоспарланған және ... ... ... дәрежеде біршама
айырмашылықтарға ие. Сәйкесінше, статистикалық мәліметтерді оларға талдау
жасайтын әдістердің ... да ... ОБДД ... әрбір мекеме өзінің арнайы қызметін
орындайды. Бұл қызметтер талдау жасау әдістеріне ... әсер ... ... ... ... анықтайды.
Көбінде апат қауіпін талдау, профилактикалық шаралар жасау, негіздеу
және ... ... ... ... ... ... ... атқарады. Сондықтан, талдау қызметінде екі ... түрі ... ... ... ... және министрліктер бойынша.
Бұл жерде аумақ мағынасында әртүрлі әкімшілік аумақтық бөлінудің түрлі
объектілері (қалалар, аудандар, ... ... ... және ... деп ... ал ... деп – ... қарай министрліктердің бөлінуі (автокөліктік шаруашылықтар,
тресттер, бірлестіктер, ... бас ... ... шаруашылықтар,
министрліктер мен ведомстволардың мекемелері мен ұйымдары).
Басқарудың аумақтық органдары мен жол қозғалысының қауіпсіздігінің
ведомстволық ... мен ... ЖКО ... ... ... қызметі мен республиканың жол министрліктері айналысады.
Қозғалысты қамтамасыз ету жағынан бұл ... ... ...... ... ... жобаларын орындауды ұйымдастыру негізінен ақпаратты
өңдеудің құрамы немесе әдістеріне емес, оның кезеңдер ... ... Ұзақ ... шешімдерді қабылдау үшін қажетті мәліметтерді
жинау біршама сирек жүргізілуі мүмкін: жылына бір рет немесе одан да ... ... үшін ... ... жиі ... керек. Бұл жағдайда әрбір
ақпаратты жинау жолы уақыт пен ... ... ... ... ... қажет. Сондықтан да ақпаратты жинақтаудың кезеңділігін
анықтағанда, бұл мәселенің экономикалық аспектісін қарастыру қажет.
Басқарылатын жүйелерде ... ... ... ... тудырады.
Жоғарыда айтылғандай, әлеуметтік жүйелерге басқарылатын объектілерде
мақсатты әрекетімен оның динамикалық дамуы сияқты өзгешеліктер тән екені
анықталған. ... ... ... ... ... түрлері мен
әдістерін жүйелі өзгерту жолы арқылы ... Бұл жаңа ... ... жаңа ... ... етеді. Басқару жүйесінің ... ... оның ... ... ... ... жаңа ... енгізгенде және кейде бір ... ... ... ақпараттың жаңа ағыны жасалады. Бірақ, бұрын қалыптасқан
ақпарат ағыны әдетте жұмыс жасауын ... ... ... жүйе
басқару жүйесіне қарағанда баяу өзгертіледі.
Енгізілген құжаттар түрлері мен ақпаратты беру ... ... ... ... да, ... ... бастап ұзақ уақыт
қолданыстан кетеді.
Нәтижесінде, ақпараттық жүйеге ... ... тән – ... бірін-
бірі қайталайтын есептер мен ақпарат ағындарын аккумуляциялау қабілеті.
Бұл қабілетті ақпараттық жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... сурет – 2001 жылдан 2005 жылға дейін Алматы ... ... ... ... ... ... мен құқықтық-
техникалық базасы болмағандықтан, республикада зардапты анық ... ... ... ... соның ішінде шетел мамандарының
сөзіне қарағанда, оның мөлшері 30 млрд. ... ... ЖКО ... ... ... жалғыз зардабы емес. ЖКО қатар, жол
қозғалысының келесідей ... ... бар: ... ... ауның
шектен тыс газдалуы, рі қалалар мен оларға жақын маңдарда қозғалыстың
тосылуы, осының бәрі ... ... ... жол бетінің күйіне
және т.б. үлкен зардап ... ... ... ... ... ... жол жамылғысының ... ... ... ... ... және т.б. ( 2 сурет). Құқықтық-
техникалық базаның және бұл ... ... ... ... қоғам шығындары да есептелмейді.
Алматы қаласындағы Абай даңғылы мен Әуезов көшесінің қиылысында
жүргізілген ... ... ... магистраль көшесімен
белсенділік 2000 бірл/сағ және орташа тосылуы 29 секунд. Қиып ... ... 700 ... және де ... ... 19 секунд. Қозғалыстың бөгелуі
әсерінен жанармай шығыны жылына 600 мың литрден ... егер де ... ... ... ... 70% ... төмендетуге
боладыы, бұл жанармайдың жылдық шығынын 40 мың литрге азайтуға болады.
Тосылудың төмендеуі тек ... ... ... сонымен қатар шу
деңгейін және газ мөлшерін төмендетеді, бұл да ... ... ... ... кері ... ... жою мүмкін емес. Сондықтан,
олардың қатаң шектелуіне және де ... ... ... ... ... көрсеткендей, мемлекеттің ... ... ... ... дәрежесі ұлғаяды. Бұл
автомобилизацияға ... ... ... қиындауына әкеліп
соғатынын түсіндіреді. (экология, апаттар, көліктердің тосылуы және т.б.).
Сонымен қатар ЖҚБ дамуы автомобилизация қарқынынан ... ... ... ... ... әкеліп соғады, әсіресе қалаларда.
Болашақта жол қозғалысын ұйымдастыру толымды жобалар мен ... ... ... ... негізінде жоспарлы түрде
орындалуы ... ... , ... ... ... ұйымдастырылуының және жол қозғалысының қауіпсіздігінің
жоғарылауы; жол қозғалысын ... ... және ... үшін, көлік
ағынын сипаттау және ЖКО ... үшін ... ... ... мен әдістер, ақпараттық – аналитикалық жүйелердің
жасалуы қажет, сонымен қатар автомобилизацияның кері ... ... ... ... тиіс ... тосылуы, газдану, көліктік шу
және т.б.); жол қозғалысын ... және оның ... ... ... ... үнемді, эргономикалық, техникалық эстетика мен
экология жағынан техникалық құралдарды ... ... ... ... ... құқықтық-техникалық базаны жасау керек.
4.3 кесте – Абай даңғылы мен Әуезов көшесінің қиылысындағы апаттар кестесі
|Жылдар |2003 жыл |2004 жыл |2005 жыл ... ... |46 |54 |58 ... ... |4 |6 |6 ... ... |42 |53 |61 ... ... ... ЖКО |45 |48 |56 ... 4.9 – Абая - Әуезов көшелері қиылысындағы апаттың динамикасы
Жол қиылыстарындағы ... ... ... ... қарай
оларды реттеулі және реттеусіз деп бөлуге болады. Қозғалыс үстіндегі көлік
жолдары мен жаяу ... ... ... ... ... ... көрсетілгендері – реттелген қиылыстарға
жатқызылады. Жаяу ... ... мен ... ... орны ... жатады. Оны реттелген жаяу жүргіншілер өтпесі деп атайды.
Жүргізуге кезекті ... беру ... және ... ... ... болжайды.
Оның сандық және сапалық жұмысының сипаттамасына қарай такт, ... ... ... ... бар. ... ... сол мезеттегі даулы
нүктелерді бағдаршам белгілері арқылы бөлу жүргізіледі. Фазалық айрылу
бойынша жүргізуге кезекті құқық беру ... ... ... ... ... ... фаза саны көліктер тобы мен жаяу ... ... ... ... фазаға қиылыстағы даулы нүктенің сипаттамасы
мен әр бағыттағы қозғалыс қарқындылығына байланысты. Қозғалыс қауіпсіздігі
жағынан фаза саны ешбір даулы нүктесіз ... ... Фаза ... ұлғаюы
циклдық мерзімдіктің өсуіне әкеледі және ерекше ... ... ... ... және ... ... ... ұзақтығы.
Қарапайым жағдайда, қозғалыс түзу бағытты қамтыған кезде, көлік
жолындағылар екі фазалық ... ... ... ... ... ... оң және сол жақ ... даулы нүктелерді
жойып жібереді, сонымен қоса жаяу ... ... жол ... сай қарастырылады. Екі фазалық реттеулі жағдайда осы бағытта
қолдану ... ... ... ... ... сақталады.
Шетелдік жұмыстар жарияланымдарында әрбір даулы нүктелер мен ... ... ... ... ... Қарапайымы, бес баллдық
жүйе әдісі, бұл түйіннің бағасы ауытқу нүктесінің бір ... ... ... 5 ... ... ... ... шығады. Кез-келген
қиылыстың күрделілігі (шартты қауіп)
m = no + 3nc + ... no , 3nc , 5nп – ... ... ... ... ... әдеттегі қиылыстар (5 сурет) 112 баллдық күрделі
көрсеткішті ... ие. Жай ... m < 40, ... ... m = 40(80, ... ... m ( 150 ... түйіндері (қиылыстар) саналады. Екі фазалық
циклды ... КҚ ... 6 ... көрсетілген. Бұл жерден қиылысудың
-2, қосылу – 4, таралымның – 4 –ке азайған даулы нүктелерді көруге ... ... көп ... m=2 · 5 +2 · 3 +2=18; m=18 4 Ом ... ... ... төмендету үшін қосымша тік жерге қосылғыштарды
қадау керек. Металл құрылыстардан келетін жерге қосқыш өткізгішетр, жерге
қосу контурына ... ... ... ... қосу контурының металл
негізімен аппаратура астына (МО-3) қосуды сварка арқылы, ал ... ... ... қосу ... жерге қосу шинасымен жасалады.
Жерге қосу шинасының контроллердің ... ... ... ... құрал-жабдықтың металл құрылғыларын жерге қосудың қосымша
контуры d- 20 мм ұзындығы 1,5 метр дөңгелек ... ... 4 тік ... және d-8 мм ... 12 метр 4 -көлденең жерге қосқыштардан
тұрады. Металл құрылғыларынан келетін жерге қосу өткізгіштері, ... ... ... ... ... екі контуры бір-бірімен d-8 мм ... ... ... ... жерге қосу реті:
• Арка – арканың бір жағынан тірекке жерге қосу өткізгіші ... ... ... ... ... ... қосу ... рөлін атқарады. Арканың
екінші жағынан тірекке басқа құрылғыларды ... қосу ... ... ... ... Консоль – консоль тірегіне жерге қосу өткізгіші пісіледі. Тіректің металл
құрылғысы жерге қосу өткізгіші рөлін атқарады.
• Жол контроллерінің шкафы – ... қосу ... ... металл шкафы
корпусының төменгі бөлігіне пісілген М10 жерге қосу болтымен жалғанады.
Жерге қосу өткізгіші ретінде канализацияда өткізілген d -8 мм ... ... ... қосу ... ... ... ... жол
контроллеріне жақын жерде жасалады.
5.5 Құрылысты ... ... ... ... ... ... – инженерлі
коммуникациялардың иелерінің ... ... ... Жерге қосу
жұмыстарының барлығы жол төсенімін ретке келтіру және үй салу аумағын
көріктендіру ... ... ... ... ... керек.
2. Жер жұмыстарын өндіруге рұқсат алған соң, кабельдерді жүргізу үшін
тіректер, бағандар, ... және ... ... ... ... Жер ... қолмен, ұру механизмдерін қолданбай, көшелердің бар ... ... ... ... ... ... ... орнатуды және кабельді трассаларды төсеуді жер
жұмыстары ... ... жер асыт ... ... анықтау
нәтижелері бойынша, перифериялық ... ... ... ... ... ... мен қазаншұңқырлардан суы тартылып, тастардан, жер кесектері
мен ... ... ... керек, түбінде қопарылған топырақтан
жастық орнату қажет. Құбырлар, көру ... ... ... ... ... ... ... қойылуы керек. Жер асты
коммуникациялары бар ... ... ... ... аса сақтықпен
жасалуы тиіс. Жүру бөлігі астындағы траншеяның тереңдігі - - 1,1 м ... ал ... ... – 0,8 м болу керек.
Кабельдерді салуды СН85-74 кабельдерді орнату бойынша Нұсқамаларға,
электр құрылғысын ... ... ... СНиП ІІІ-3-76
«Электртехникалық құрылғылар», СНиП ІІІ-47-75 «Телефон және телеграф
байланысының ... мен ... ... ... тиіс.
Кабель жолдарын орнату алдында, бұрылыстар мен айналымдарды ескере
отырып кабель жолының ұзындығы, ... қосу және ... ... ұштарының ұзындығы өлшену керек. Салу орнына кабель барабандармен
жеткізіледі. Жол трассасында барабандардың кабельдермен орнату ... ... және ... кабельдердің ұзындықтары туралы
мәліметтерді ескере отырып белгілеу қажет.
Кабель желілерін жөндеу кезінде, кабельдер төмендегідей ... ... ... сондай-ақ олар салынған құрылғылардың болуы ықтимал
топырақтың ығысуын және температуралық деформациясын ретке келтіру үшін
жеткіліктіұзындық ... ... ... ... ... ... жүргізгеннен кейін, ұштарын ... ... ... ... ... керек.
Кабельді кабельдік канализацияның асбесттік-цементтік құбырына салу
алдында, оларды сырттай байқап, изоляциясын тексеру қажет. Салғаннан кейін
кабель параметрлерін ... ... ... ... ТУ ... ... ... сәйкес келсе, тиісті акт құрастырылады. Содан кейін
траншеяларды қопарылған топырақтың бір ... ... ... ... ... мен ... қабырғалары бойынша
салынады.
5. Кабельдер тиісті технологиялық саңылаулар ... ... ... ... ... ... мен іргетастарды жасауды, құрал-жабдықтарды жөндеуді жөндеу
сұлбаларына сәйкес жүзеге асыру.
6.Бағдаршам объектілерінің құрал-жабдықтарын және металл ... қосу ... ... 5 ... көрсетілген талаптарға
сәйкес жүргізеді.
7. А-2-2 типті құбырлы ... ... ... келесі ретпен жүзеге
асырылады:
1) тіректі іргетасқа орнату, оны анкерлі ... ... ... ... іргетастың негізіне бекіту;
2) орнатылған жерге жақын ... ... ... ... ... ... арканы тіректерге автокран және АП-17 автогидроподъемник арқылы
орнату;
4) арканың тіректерге электрпісіру арқылы бекіту.
Металл ... ... ... және ... оыс
бөлімде келтірілген ұсыныстарды ескере отырып, 23118-99 МЕМСТ, СНиП ІІІ-4-
80 көрсетілген ... ... ... ... ... ... кейбір қиылыстарындасызбаларға сәйкес (2 ... жаяу ... ... ... және ... ... ... қарастырылған.
Арка немесе консольды құру аумағына кіретін қала жарығының желілерінің
орынын ... ... ... ... қала ... ... сымдарындағы кернеуді істен шығару және оны
тексеру;
- өзін-өзі ... ... (СИП) ... ... ... ... немесе консоль тірегіне жақын орналасқан) тірегінде кесу;
- өзін-өзі тасымалдайтын СИП ... SO 214 ... арка ... ... ... СИП артық сымын SO 214 қысқышымен кесу;
- өзін-өзі тасымалдайтын СИП сымын арка немесе консольда SO 214 ... ... ... ... SO 214 ... арасына қою;
- қойылған сымды бекіту және изоляциялау.
Өзін-өз тасымалдайтын СИП сымы арка немесе консоль металл тірегінен
жақын ... ... ... оны тіректе SO 214 қысқышымен бекіту қажет
болады.
5.6 Қауіпсіздік техникасы және өртке қарсы іс-шаралар
Құрылыс-жөндеу жұмыстарын ... ... ... ... ... ... Құрылыс шарттары бойынша талап етілген, құрылыстың ... жүру ... және ... да ... ... ... ... және механизмдер алдына жарық қайтаратын
төсенімі 3-ші типті жол ... (СТ ҚР ... және ... ... ... бар ... ... қажет.
● Қажет болған жағдайда, қоршаулар орнатылып (қазаншұңқырларды
іргетастардың астына орнатқанда) ... ... ... керек.
● Арықтар мен траншеялардан өту жерлерінде (тереңдігі 1 м
артық), ... ... ... өту ... ... шарттары бойынша
қажет болғанда, ені 0,6 кем емес, сүйеніштерінің биіктігі 0,8 м ... ... ... ... ... ... ... жұмыс орындарында қоршаулар, қорғау
және сақтандырғыш құрылғылар мен құралдар орнатылуы ... ... ... ... ... ... тыйым салынады.
● Құрылыс машиналары мен механизмдерді электр қуатымен
жабдықтауға арналған қуатты ... ... ... ... және ... қорғалған болу керек.
● қозғалмалы шамдар үшін кернеу 36В артық болмау керек, ал аса
қауіпті ... 12В ... ... Жұмыстарды жүргізгенде СНиП 4-80 талаптарын орындау қажет.
Құрылысты ... ... ... өрте ... ... және орындалуы тиіс:
● Құрылыс алаңының электр шаруашылығы, оның ... ... және ... ... құралдар, ЭБЕ талаптарына сай болуы керек.
● Құрылыс алаңында өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... СНиП ... ... ... жүргізу кезіндегі өрт
қауіпсіздігі ережелерінің», «Өнеркәсіптік ... ... ... ... ... сай ... тиіс.
● Құрылыс алаңындағы өрт ... және өоте ... ... үшін ... ... ... ... объекітерінің бақылау және қуат кабельдерін қорғау ... ... жол ... аса ... мен ... электронды блогі бар. Ол бағдаршам объекітісінің құрал-
жабдықтарын сенімді өртке қарсы қорғалуын қамтамасыз етеді.
Бақылау кабельдері ... ... ... 2,5 мм2 ... ... ... маркалы кабельдерді қолдану қарастырылған.
Кабельдің бұл типі екі қатарлы винил изоляциясымен жасалған. Ал бұл
ТСРДД ... ... ... ... ... ... ... етеді.
5.7 Қоршаған ортаны қорғау
Қоршаған ортаға құрылыс-жөндеу жұмыстарының өндіру процесінің зиянды
әсерін максималды түрде азайту ... ... ... ... ... су ... қорғау, шу деңгейін төмендету және өсімдіктерді
қалпына келтіруді қамтамасыз ететін ... ... ... ... өндіру процесінде қоршаған ортаны қорғау бойынша ... ... және ... тиімділік факторлары 5.2 кестеде
көрсетілген.
5.2 кесте - қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... тиімділігі факторлары |
| | ... ... |
|1 ... ... |Күндізгі және түнгі | |
| ... ... ... шуды азайту | |
| ... ... | | |
| ... | | |
|2 ... ... |Топырақтың ластануын |Көліктік тиеу-түсіру |
| ... |жою ... ... |
| ... ... | ... ... |
| |кузовыжабық | ... ... |
| ... | | |
| ... | | |
|3 ... бөлігінің үстінен | ... ... ... |
| ... | ... дабылдарының |
| |құрылымдарда | ... жол ... |
| ... жол | |100 м ... |
| ... ... | ... ... ... ... | ... ... ... |
| | | ... ... |
|4 ... | |Жол ... ... |
| ... есептері | ... ... осы |
| | | ... ЖКО ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... қол |
| | | ... ... |
|5 ... ... ... су және ... ... сапысн |
| |жинқтау және аумақты |әуе ... ... |
| ... аяқтау |төмендеуі | |
6. ... ... ... ... ... оқиғаларынан болған шығындарды азайту коэффициентін
пайдалану арқылы экономикалық есеп жүргізу
Жол қозғалысын ... ... ... ... кезінде, ең маңызды мәселелердің бірі жол ... ... ... ... болып табылады. Оларды төмендетуге едәуір әсерді
техниалық жадайды жетілдіру және автомобиль ... ... ... ... ... жж. кезең ішінде, Алматы қаласының
Әуезов ... және Абай ... ... 158 ... ... орын
алды, соның салдарынан 16 адам қайтыс болып, 156 жарақат алды.
Жалпы жол қозғалысын ұйымдастыруды ... ... ... үшін төмендегілерді жүзеге асыру қажет:
- қозғалыстың қауіпсіздік деңгейін арттыру (жол-көлік оқиғалары ... және ... ... ауырлығын төмендету);
- көлік құралдарының уақытының шығындарын азайту;
- жаяу ... ... және ... ... ... ... шығынын азайту;
- жолаушылардың қоғамдық және жеке көліктердегі уақыттарының шығындарын
азайту;
- көлік шуының ... ... әуе ... ... ... ... ... ластайтын заттардың
концентрациясын төмендету);
- жол маңындағы ... ... ... ... ... ... ... жол-көлік оқиғалары салдарынан
болған орташа жылдық шығындарын анықтаймыз
С ЖКО = (ПТСN + Пп + ПпN + ПpN) / Т ; ... ПТС , Пп, Пp – ... ... зақымданған, адамдар
қайтыс болып немесе жарақат алған жағдайда халықшаруашылық шығындар;
N – осы ... ... ... саны ;
Т – ... ... болған кезең, жыл
Көлік құралдары зақымдалған жағдайда (зақымдар, көлік құралдарының
кідіруі, апатты жағдайды жою бойынша ... және т.б.) ... ... 80000 ... ... ... жадайда - 1000000 теңгені, жарақат
алған жағдайда – 50000 теңгені құрайды. Жарақат ... орта ... ... 525000 теңгені құрайтын, мүгедектер құрайтынын атап өту
керек.
6.1 кесте. Алматы қаласының Әуезов көшесі мен Абай ... ... жж. орын ... ... ... |2003 |2004 |2005 ... ... ... |46 |54 |58 |158 ... |4 |6 |6 |16 ... | | | | ... |42 |53 |61 |156 ... | | | | ... ... ... ... қ. Әуезов көшесі мен Абай
даңғылының қиылысында 3 жыл ішінде 158 ... ... орын ... ... 16 – ... ... ... соққан, және 16 – жарақат
алғандары.
Статистикалық ... ... ... ... ... ... орташа жылдық шығындарды анықтаймыз:
С ЖКО = (ПТСN + ПпN + ПpN) / Т ; ... ПТС, Пп, Пp - ... ... ... адамдар қайтыс
болып немесе жарақат алған жағдайда халықшаруашылық шығындар;
N – осы түрдің зардап шеккендер саны ;
Т – жол-көлік оқиғасы ... ... 3 ... ... сандық мәнге қойып, мынаны аламыз:
158 * 160000 + 16 * 1000000 + 156 * 120000
С ЖКО = ... + 16000000 + 18720000 ... ... = ... 20000000 тг
3. 3
Іс-шаралардың бағасын анықтаймыз
К = SK ПК, тг
(6.3)
мұндағы: SK - ... ... ... ... ... ... ... - ұсынылып жатқан іс-шаралар саны.
К = 52000 + 1573200 + 200000 = 1825200 ... ... ... ... ... ... ... шығындарды анықтаймыз:
Сп = Cд * k п.орт., ... k ...... ... көріктендіру арқылы жол-көлік
оқиғалары салдарынан болған шығындарды азайту коэффициенті.
жол белгісі үшін k ... = ... ... үшін k ... = ... үшін k п.орт. = 0.36
0.15 + 0.58 ... ... = ... = ... = 0.36 * 20000000 = 7200000 ... ... ... және кейін болған жол-көлік оқиғалары
салдарынан ... ... ... ... – Сп; ... 12800000 ... салудың өтелу мерзімін анықтаймыз:
К
Ток = ---------------------------------;
жыл ... – С п) * ... ... = ... = ------------- = 1.19
жыл
(12800000 * 0.12) 1536000
Әртүрлі ... ... ... салу ... ... ғана ... Бұл, біріншіден, жер асты өткелі,
көпірлер, әртүрлі деңгейдегі айырымдар және т.б. ... ... ... ... ... ... ... қабілетін арттыру,
көлік құралдарының кідірістерін азайту және т.б. сияқты ... ... ...... ... ... ... ... ... ... |
|1 |ЖКО ... ... ... О | | |
| |жко |мың, тг |200000 |
| | | | |
|2 ... енгізгеннен кейін | | |
| ... ... ... О к |мың, тг |7200.0 |
| | | | |
| ... ... | | |
|3 ... және ... ЖКО | | |
| ... ... |мың, тг ... |
| | | | |
| ... ... ... Н | | |
|4 | |мың, тг ... |
| ... мерзімі, Төт | | |
|5 | |жыл |1.19 ... ... ... көше – жол ... жағдайларға талдау
жасалған, кідірістердің (бөгелістердің) себептері айқындалған, жол
қозғалысын ұйымдастыруды ... және ... қ. көлк ... ... ... шаралар мен ұсыныстар жасалған. Менің ойымша,
бұл шаралар жол қозғалысының қауіпсіздігіне себеп болады, ... ... ... саны ... ал ... жолдардағы соңғы
жылдарда саны өсіп келе жатқан жарақат алу және қайтыс болу жағдайлары
төмендейді.
Кешенді жаңартуды ... ... ... Алматы қ. қазіргі заман
талаптарына сай ... ... ... және технологиялық
қамтамасыз етумен жабдықталған, жол ... ... ... ... ... құрылған. Қозғалысты басқарудың жаңа ... ... ... ... ... ету тиімділігінің
(автокөліктің бөгелуі, с/о-ғы көліктің аялдау саны, автокөліктің бағыттары
бойынша жүру уақыты және т,б, ) ... ... кері ... ... ... жол ... қауіпсздігін және қалалық жол
желісінің өткізу қабілетін арттыруға мүмкіндік береді.
Алматы қаласының жол қозғалысын басқарудың ... ... ... ... ... жолы ... критерийлерді ескере отырып жасалған:
● Алматы қаласының ... мен ... ... есептеу;
● Алматы қаласының ЖҚБАЖ жол қозғалысын басқарудың техникалық
құралдарының ... ... ... ... үлгілерімен
толықтыру арқылы жол қозғалысын басқарудың ең үздік технологияларын ... ... ... ... ... әр ... жетілдіру мүмкіндігі;
● Қарқындылық, жылдамдық және ... ... ... ... ... ... алу үшн қосымша перифериялық құрал-
жабдықтарды қолдану;
● Жол ағындарын басқару ... ... осы ... ЖКО ... жылдамдығының көтерілуіне, қаладағы ... ... және ... да әлеуметтік факторларға қол жеткізуге болады.
... ... ... үшін қосымша жұмыс орындарын
құру;
● Ұзақ мерзімді қуаттысақтағыш LED бағдаршамдарын ... ... ... ... ... ... (бағдаршамдардың
оптикалық-дабылдық элементтерін ауыстыру және жөндеу, электр қуатын
үнемдеу үшін айналып өту жолдарын ... жол ... ... ... ... құралдарды қолдану
арқылы автожолдағы қозғалыс қауіпсіздігін арттыру.
● жол қозғалысына қатысушыларға жақсы көріну үшін ... ... ... ... жүру бөлігінің үстіндегі жол қозғалысын
реттеудің техникалық құралдарын орналастыру.
Жоба қазіргі күші бар ... ... мен ... ... және дұрыс пайдаланғанда жарылыс- пен өрт ... ... ... ... ... ... ... Г.И., Афанасьев М.Б. Жол қозғалысын ұйымдастыру: ... ... – 4-ші шығ., ... ... және толықтырылған.- М.:
Көлік, 1997. -231 б.
2. Бабков В.Ф. Жол жағдайлары және қозғалыс қауіпсіздігі: Оқулық. ЖОО
үшін- М., ... 1993. – 290 ... Буга П.Г., ... Ю.Д. Қалалардағы жаяу жүргіншілер қозғалысын
ұйымдастыру: ЖОО ... ... – М., Жоғ. ... 1980. – 290 б.
4. Волошин Г.Я., Мартынов В.П., Романов А.Г. ... ... – М.: ... 1987. – 239 ... ... Ю.А. Жол қозғалысын ұйымдастырудың техникалық құралдары. –
М.: Көлік, 1990. – 100 б.
6. Коноплянко В.И. Жол ... ... М.: ... 1987. 65 ... ... Л.Л., ... А.Б., ... В.А. Автомобильдің
конструктивт қауіпсіздігі. М.: Машина ... 1983. 215 ... ... В.А., Попов Е.П., Дивочкин О.А. Жол қозғалысын рационалды
ұйымдастырудың экономикалық тиімділігі. М.: Көлік, 1987. 128 ... ... Е.М. ... ... ... ЖОО ... оқулық. – М.: Көлік, 1990. – 240 б.
10. Лукошявичене О.В. Жол-көлік оқиғаларын үлгілеу. – М.: Көлік, 1998.

96 б.
АҢДАТПА
Осы дипломдық жоба ... ... ... ұралдарының кідірісін
азайту азайту шараларын жасау» тақырыбына арналған.
Графикалық бөлімі А1 ... 12 ... ... ... жазба парақтан тұрады және оған 6 бөлім ... ... ... Шешудің теориялық және әдістемелік мәселелері
3. Зерттеу бөлімі
4. Технологиялық бөлімі
5. Жобаның қауіпсіздігі және экологиялылығы
6. ... ... ... ... ... ... тұратын қолданылған негіздер тізімі.
-----------------------
10 мың көлік құралдарына шаққанда қайтыс ... ... ... кері ... және жеке ... жолаушыларының уақытын шығындауы
Жүк пен жолаушылар тасымалдаудың өзіндік құнын өсіру
Жанармай ... ... ... ... жол ... зақымдалуы
Көлік құралдарының материалды бөлігінің тозуының артуы (шиналар мен тежеу
құрылғыларының қосымша тозуы)
Әуе бассейнінің ... ... ... ... ... ластануы, шу
деңгейінің өсуі және т.б.)
Жүргізушілер мен жолаушылардың психологиялық жағдайына кері әсері
3420
250
1520
1330
1750
1900
190
3520
1770
400
270
810
650
850
850
280
460
110
1460
1700
Абай ... ... ... ... ... даң ... ... бағалау (талдау)
Жоспарлау
(іс-шараларды жасау)
Шешімдерді қабылдау және орындау
Тиімділікті бақылау және бағалау
Жүргізушілердің кінәсінен болған ЖКО
Қайтыс болғандар және ... ... ... ... мас ... өту ... бұзу
Жүргізушілер-дің кінәсінен болған ЖКО
1
сары.
сары.
қызыл
жасыл
красный
жасыл
цикл
фаза 2
2
3
4
фаза 1
1 фаза
2 фаза

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 102 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
«Интергаз Орталық Азия» ақ компаниясы қызметіне талдау14 бет
Компьютерлер классификациясы4 бет
Мектепте оқылатын тарих пәні25 бет
Урал тауының физикалық географиялық сипаттамасы28 бет
Урал өзені – _кушум бекеті бойынша су өтімі қисықтарын тұрғызу және жылдық ағындыны есептеу16 бет
Халел Досмұхамедов 13 бет
ҚазТрансГаз» АҚ құрамындағы «Интергаз Орталық Азия» АҚ-9 бет
Қаракөл қойларының шығуы туралы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь