Қылмыстық-атқару жүйесі

КІРІСПЕ 3

1 ҚЫЛМЫСТЫҚ.АТҚАРУ ЖҮЙЕСІ 5

2 ЖАЗАНЫ АТҚАРАТЫН ОРГАНДАР МЕН МЕКЕМЕЛЕРДІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ТҮРЛЕРІ 16

3 ЖАЗАНЫ АТҚАРАТЫН ОРГАНДАР МЕН МЕКЕМЕЛЕРДІҢ ҚЫЗМЕТІНЕ БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ҚАДАҒАЛАУ ЖАСАУ 35

КОРЫТЫНДЫ 50

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 52

ҚОСЫМША (тергеу изоляторларын жоспарлы және нақты толтыру) 54
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Қазiргi уақытта әлемдiк қоғамдастық пенитенциарлық жүйенi дамытудың сапалы жаңа кезеңiне өтуде. Осыған байланысты, қылмыстық-атқару жүйесi (бұдан әрi ҚАЖ) сотталғандарды ұстаудың халықаралық нормалар мен стандарттардың талаптарына барынша жақын жағдайын жасау қажет.
ҚАЖ-ды одан әрi дамыту жөнiндегi мiндеттер кешенiн шешу тұрақты мемлекеттiк қолдаусыз, халықаралық ұйымдармен белсендi ынтымақтастықсыз мүмкiн емес.
Қазiргi уақытта ҚАЖ органдары мен мекемелерi бас бостандығынан айыру түрiндегi жазаға сотталған адамдарға қатысты сот үкiмдерiн, қаулыларын және ұйғарымдарын орындайды, сондай-ақ сотталғандарды қоғамнан оқшаулауға байланысты емес жазаларды орындау жөнiндегi жұмыстарды ұйымдастырады және жүзеге асырады.
Түзеу мекемелерi (бұдан әрi - TM) қызметiн реттейтiн ведомстволық кесiмдерге жазаларды орындау кезiнде заңдылықты сақтау кепiлдiгiн күшейтуге, сотталғандарды құқықтық және әлеуметтiк қорғауға, шектеулер мен тыйымдар санын азайтуға, мерзiмiнен бұрын босату үшiн негiздердi кеңейтуге бағытталған түзетулер енгiзiлдi.
Халықаралық құқық қорғау ұйымдарымен бiрлесiп ТМ-нiң қызметкерiн пенитенциарлық мекемелердегi қамаудағыларды ұстау жағдайларына қатысты халықаралық нормалармен және стандарттармен таныстыру бойынша жұмыс жүргiзiлуде.
Сонымен бiрге, ҚАЖ-дағы барлық оң өзгерiстер жағдайында шешiлмеген проблемалар да қалып отыр.
Елбасы белгiлеген, қылмыстық саясатты iзгiлендiруге бағытталған бағытты iске асыру аясында қызметкерлер мен сотталғандардың қауiпсiздiгiн ескере отырып, жаза өткеру тәртiбi мен шарттарын iзгiлендiру жағына қарай өзгерту мәселелерi бойынша бiрқатар нормативтiк құқықтық кесiмдер жобаларын әзiрлеу қажет.
Қазақстанда өмiр бойы бас бостандығынан айыруды енгiзуге орай, ТМД мен алыс шет елдердiң тәжiрибесiн зерделей отырып, жазалаудың осы түрiн орындауды регламенттейтiн нормативтiк құқықтық кесiмдер әзiрлеу қажет.
Жоғарыда баяндалған мән-жайлар диплом жұмысының тақырыбын таңдап алуға түрткі болды.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Қылмыстық мінез-құлықтың кейбір аспектілерімен көрнекті ғалымдар - А.Н.Ағыбаев, Е.О.Алауханов, С.М. Әпенов, Н.М.Әбдіров, У.С.Джекебаев, Е.І.Қайыржанов. Н.Дулатбеков. М.С.Нәрікбаев. А.Х. Миндагұлов, Ғ.С.Мауленов, С.С. Молдабаев, А.А.Смағұлов, Г.Р.Рустемова, және т.б. айналысты.
Жұмыстың мақсаты қылмыстық атқару жүйесінің құқықтық табиғатын қарастырып, аталған жүйені жетілдіруге байланысты ұсыныстар жасау.
1. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 1996 жылғы 1 қазандағы № 1199 қаулысымен бекітілген "Қазақстан Республикасындағы қылмыстық-атқару жүйелерi мекемелерi мен алдын-ала қамауға алу орындарының қызметiн тұрақтандыру жөнiндегi шаралар туралы" бағдарламасы // Справочно-аналитическая база ЮРИСТ, 2009.
2. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2001 жылғы 22 қаңтардағы № 92 қаулысымен бекітілген "Қазақстан Республикасы түзеу мекемелерiнiң және тергеу изоляторларының материалдық-техникалық базасын жақсартудың 2001-2003 жылдарға арналған бағдарламасы туралы" бағдарламасы // Справочно-аналитическая база ЮРИСТ, 2009.
3. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 28 қазандағы № 1120 қаулысымен бекiтiлген Қазақстан Республикасы Әдiлет министрлігінің Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті туралы Ереже // Справочно-аналитическая база ЮРИСТ, 2009.
4. Уголовно-исполнительное право России / Под ред. А.И. Зубкова. – М.: ИНФРА-НОРМА, 1997. – 416с.
5. Селиверстов В., Шмаров И. Уголовно-исполнительный кодекс: Концепция и основные положения // Законность. 1997. №5. – С. 10-18.
6. Ткачевский Ю.М. Условно-досрочное освобеждение от отбывания наказания // Вест. Московского уни-та. Сер. 11. право. 1997. №2. – С. 15-21.
7. Сахаров А.Б. О принципах социалистического уголовного права // Правоведение. 1969. №4. – С. 57-63.
8. Зубков А.И., Калинин Ю.И., Сысоев В.Д. Пенитенциарные учреждения в системе Министрества юстиции России. История и совеременность. - М.: НОРМА. 1998. – 213с.
9. Уголовно-исполнительное право: Учебник / Под ред. И.В.Шмарова. - М., 1996. – 411с.
10. Уткин В.А. Курс лекций по уголовно-исполнительному праву. Общая часть. – Томск, 1995. – 467с.
11. Казақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж./Юрист, 2009. - 44 б.
12. Казақстан Республикасының Қылмыстық атқару кодексі 13 желтоқсан 1997ж./Юрист, 2009.
13. Игошев К.Е. Социальный контроль и профилактика преступлений. – Горький, 1976. – 311с.
14. Комментарий к уголовно-исполнительному кодексу РФ / Под ред. П.Г.Мищенкова. – М.: Вердикт-1М, 1997. – 317с.
15. Бочарова С.Н. Роль общественных объединений в защите прав человека // Вест. Московского уни-та. Сер. 11. право. 1997. №1. – С. 101-109.
16. Зубков А.И., Дорофеев Н.К. Строго регламентированный внутренний распорядок ИТУ и его реализация. – Томск, 1972. – 325с.
17. Комментарий к уголовно-исполнительному кодексу РФ / Под ред. А.И.Зубкова. – М.: ИНФРА М-НОРМА, 1997. – 395с.
18. Комментарий к уголовно-исполнительному кодексу РК. - Алматы, 2001. – 375с.
19. Апенов С.М. Қылмыстық атқару құқығы. – Алматы: Жеті Жарғы, 2004. – 357б.
20. Уголовно-исполнительное право России 20 века: Учебник / Под ред. А.И.Зубкова. - М., 1997. – 477с.
21. Исправительная педагогика: Учебник / Под ред. А.И.Зубкова и М.П.Стуровой. – Рязань, 1993. – 354с.
22. Тюгаева А.С. Образовательные программы исправления осужденных. – Рязань, 1997. – 211с.
23. Уголовно-исполнительное право. - М.: БЕК, 1996. –389с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
1 ... ... ... ... ОРГАНДАР МЕН МЕКЕМЕЛЕРДІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ... ... ... ... МЕН ... ҚЫЗМЕТІНЕ БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ
ҚАДАҒАЛАУ ЖАСАУ ... ... ... ... жоспарлы және нақты толтыру) 54
КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... ... дамытудың сапалы жаңа кезеңiне өтуде. Осыған
байланысты, қылмыстық-атқару жүйесi (бұдан әрi ҚАЖ) ... ... ... мен ... ... ... ... жағдайын
жасау қажет.
ҚАЖ-ды одан әрi ... ... ... ... шешу ... ... ... ұйымдармен белсендi ынтымақтастықсыз
мүмкiн емес.
Қазiргi уақытта ҚАЖ органдары мен мекемелерi бас ... ... ... ... адамдарға қатысты сот үкiмдерiн, қаулыларын және
ұйғарымдарын орындайды, сондай-ақ ... ... ... емес ... орындау жөнiндегi жұмыстарды ұйымдастырады және
жүзеге асырады.
Түзеу мекемелерi (бұдан әрi - TM) ... ... ... ... ... ... ... сақтау кепiлдiгiн
күшейтуге, сотталғандарды құқықтық және әлеуметтiк қорғауға, шектеулер мен
тыйымдар санын азайтуға, ... ... ... үшiн ... ... ... ... құқық қорғау ұйымдарымен бiрлесiп ТМ-нiң қызметкерiн
пенитенциарлық мекемелердегi қамаудағыларды ... ... ... нормалармен және стандарттармен таныстыру бойынша жұмыс
жүргiзiлуде.
Сонымен бiрге, ҚАЖ-дағы ... оң ... ... ... да ... отыр.
Елбасы белгiлеген, қылмыстық саясатты iзгiлендiруге бағытталған бағытты
iске асыру аясында қызметкерлер мен сотталғандардың ... ... жаза ... тәртiбi мен шарттарын iзгiлендiру жағына қарай өзгерту
мәселелерi бойынша бiрқатар нормативтiк құқықтық кесiмдер ... ... өмiр бойы бас ... ... ... ... ТМД ... шет елдердiң тәжiрибесiн зерделей отырып, жазалаудың осы ... ... ... құқықтық кесiмдер әзiрлеу қажет.
Жоғарыда баяндалған мән-жайлар диплом жұмысының тақырыбын таңдап ... ... ... ... Қылмыстық мінез-құлықтың кейбір
аспектілерімен ... ... - ... Е.О.Алауханов, С.М. Әпенов,
Н.М.Әбдіров, У.С.Джекебаев, Е.І.Қайыржанов. Н.Дулатбеков. М.С.Нәрікбаев.
А.Х. Миндагұлов, Ғ.С.Мауленов, С.С. Молдабаев, А.А.Смағұлов, Г.Р.Рустемова,
және т.б. ... ... ... ... ... ... ... аталған жүйені жетілдіруге байланысты ұсыныстар жасау.
Осы койылған мақсатқа сәйкес зерттеу барысында мынадай міндеттерді
шешуге талпыныс ... ... ... ... мазмұнын зерделеу;
- қылмыстық атқару жүйесінің құқықтық, ... ... ... ... ... ... ғылыми-әдістемелік негізін талдау, ұқсастық,
салыстыру, жүйелі-құрылымдық, нақты әлеуметтік ... ... ... ... тұжырымдар:
1. Сотталғандарды қоғамнан оқшаулауға байланысты емес жазаларды
орындайтын қылмыстық-атқару ... ... ... және осы ... әрбiр ауданда құра отырып, қызметкерлердiң
штат санын арттырып, олардың функцияларын кеңейту керек;
2. Бас бостандығынан айыруға баламалы жазаларды және ... ету ... ... ... үшiн ... ... қажет.
Жұмыстың объектісі болып – жазаларды атқару аясында ... ... ... ... ... атқару жүйесінің қызметін реттейтін Қазақстан
Республикасының заңдарының нормалары құрайды.
Диплом жұмысының тәжірибелік маңызы. ... ... ... мен
тұжырымдары қылмыстық атқару жүйесін жетілдіруге байланысты ... ... ... ... ... ... үш ... қорытынды,
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ-АТҚАРУ ЖҮЙЕСІ
Қазақстан ... ... ... ... әрi ҚАЖ)
жазаларды атқарудың мемлекеттiк тетiгiнiң маңызды буыны болып табылады.
ҚАЖ-ды дамытудағы маңызды мiндеттердi шешу үшiн Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... қамауға алу орындарының қызметiн тұрақтандыру
жөнiндегi шаралар туралы" 1996 жылғы 1 ... № 1199 [1] және ... ... ... және тергеу изоляторларының материалдық-
техникалық базасын жақсартудың ... ... ... ... 2001 ... 22 ... № 92 [2] ... бекiтiлген
бағдарламалық құжаттар қабылданды және негiзiнен iске асырылды. Бұл ... ... қол ... оның ... сотталғандар құқығы
кеңейтiлдi, олардың әлеуметтiк және құқықтық қорғалуы неғұрлым тиiмдi бола
түстi, жаза ... ... ... ... ... ... қоғамдастық пенитенциарлық жүйенi дамытудың
сапалы жаңа кезеңiне ... ... ... ... сотталғандарды
ұстаудың халықаралық нормалар мен стандарттардың талаптарына барынша ... ... ... одан әрi дамыту жөнiндегi мiндеттер кешенiн шешу ... ... ... ... ... ... ... Республикасының кейбiр заң актiлерiне ... ... және осы жүйе ... мәртебесi мәселелерi
бойынша өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу ... ... 2001 ... 16 ... ... ҚАЖ Қазақстан Республикасы
Әдiлет министрлiгiнiң қарамағына берiлдi.
Қазiргi уақытта ҚАЖ органдары мен мекемелерi бас бостандығынан ... ... ... адамдарға қатысты сот үкiмдерiн, қаулыларын және
ұйғарымдарын орындайды, ... ... ... ... емес жазаларды орындау жөнiндегi жұмыстарды ұйымдастырады және
жүзеге асырады.
Түзеу мекемелерi (бұдан әрi - TM) ... ... ... ... ... ... заңдылықты сақтау ... ... ... және ... ... шектеулер мен
тыйымдар санын азайтуға, мерзiмiнен бұрын босату үшiн негiздердi кеңейтуге
бағытталған ... ... ... қорғау ұйымдарымен бiрлесiп ТМ-нiң қызметкерiн
пенитенциарлық ... ... ... жағдайларына қатысты
халықаралық нормалармен және стандарттармен ... ... ... ... ... барлық оң өзгерiстер жағдайында шешiлмеген
проблемалар да ... ... ... режим түрлерi бойынша ТМ-нiң әркелкi орналасуын
атап өту қажет. TM-нiң қазiргi орналасуы кезiнде жыл сайын ... ... ... ... ... оған тек 2007 жылы - ... ... астам бюджет қаражаты жұмсалды. Бұл мақсаттарға 2008 ... ... ... 35 млн. ... болатын қазiргi қажеттiлiк
кезiнде 25 млн. теңге бөлiндi. Өмiр бойы бас ... ... үшiн ... режимдегi түзеу колониялары жоқ.
Алматы, Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан және Қостанай облыстарында қатаң
режимдегi, Қызылорда облысында жалпы режимдегi ТМ жоқ. ... ... ... ... ... ... ... саны жеткiлiксiз, бұл
сотталғандардың көрсетiлген ... ... ... ... ... туғызады.
Қолданыстағы ТМ-нiң толып кетуi сотталғандарды орналастыруда, режим мен
қадағалауды қамтамасыз ... бас ... ... ... ... ... ... қауiпсiздiгiн қамтамасыз
етуде, сондай-ақ олармен тәрбие жұмысын жүргiзуде қиындықтар туғызады. Сол
сияқты сотталғандарды еңбекпен ... ... ... ... ... ... ... байланысты ахуал күрделене түсуде.
Қылмыстық саясатты iзгiлендiрудiң объективтi процестерiне сай ... ... ... емес ... ... ... ... артады. Бұл ретте, қылмыстық-атқару инспекциялары, ең алдымен штат
санының жеткілiксiздiгінен де ... ... ... ... ... ... дайын емес. Бұл проблемаларды шешу үшiн
қылмыстық-атқару инспекцияларының функцияларын ... ... ... ... құра отырып, қызметкерлердiң штат санын арттыру қажет.
ҚАЖ қызметкерлерiн кәсiби даярлауда, әлеуметтiк қамтамасыз етуде, сондай-
ақ сотталғандардың ... ... ... ... ұсталуынан
қызметкерлердiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз етуде проблемалар бар.
ТМ-дi техникалық қадағалау мен күзет құралдары бүгiндерi моральдық ... ... ... ... бас бостандығынан айыру орындарында 7 мыңнан астам
туберкулезбен ауырғандар және 500 ЖҚТБ ... ... ... ауруларды емдеу мен алдын алу ТМ үшiн қосымша ... ... ... алу ... ... ... ... қамтылуы бас бостандығынан айыру орындарында
ұсталатын еңбекке қабiлеттi сотталғандардың жалпы санының 32,7 ... ҚАЖ ... ... ... жұмыс iстеп тұрған жоқ, олардың
өнiмдерi рынокта бәсекеге қабiлеттi бола ... ... ... ... мемлекеттiк қолдау шараларын әзiрлеу қажет.
Жоғарыда аталған проблемаларды шешу ҚАЖ-ды одан әрi дамытудың негiзгi
бағыттарын анықтайды.
- ТМ-де ұсталатын ... ... ... қоғамнан оқшаулауға байланысты емес жазаларды орындау сапасын;
- ҚАЖ қызметкерлерiнiң кәсiби даярлығын жақсарту жолымен ҚАЖ-ды одан әрi
дамыту ... ... ... ... ... ... адамдардың құқықтары мен заңды
мүдделерiн қамтамасыз ету саласындағы заңнаманы жетiлдiру;
- сотталғандарды ұстау ... ... ... ... ... ... ... ТМ-нiң жаңасын салу және қолданыстағысын қайта жаңғырту;
- ТМ-нiң материалдық-техникалық базасын жақсарту;
- бас бостандығынан ... ... ... және ... ету ... ... ... үшiн жағдайлар жасау;
- сотталғандардың еңбекпен қамтылуын арттыру;
- ҚАЖ қызметкерлерiн кәсiби даярлау.
ҚАЖ-ды дамыту ... ... ... ... ... халықаралық
нормалар мен стандарттардың талаптарына сәйкес жаңа нормативтiк құқықтық
кесiмдер әзiрлеумен және қабылдаумен қатар ... ... ... ... ... ... ... бағытты
iске асыру аясында қызметкерлер мен сотталғандардың қауiпсiздiгiн ескере
отырып, жаза өткеру тәртiбi мен шарттарын ... ... ... ... бойынша бiрқатар нормативтiк құқықтық кесiмдер жобаларын әзiрлеу
қажет.
Қазақстанда өмiр бойы бас бостандығынан айыруды енгiзуге орай, ТМД мен
алыс шет ... ... ... отырып, жазалаудың осы түрiн
орындауды регламенттейтiн нормативтiк құқықтық кесiмдер әзiрлеу қажет.
ҚАЖ-дың ұйымдық-құрылымдық құрылысын жетiлдiру.
ҚАЖ-дың ұйымдық-құрылымдық құрылысын ... ... жаңа ... ... айыру орындарынан босатылған адамдарды оңалту
орталықтарының ... ... ... ... байланысты емес жазаларды орындайтын
қылмыстық-атқару инспекцияларының құқықтық мәртебесiн көтерiп және осы
қызметтi әрбiр ауданда құра ... ... штат ... ... ... кеңейту;
TM-де қадағалау жөнiндегi бақылаушылардың штат санын ... ... ... ... ақпараттық-талдаумен қамтамасыз етудi
құру жөнiндегi iс-шараларды әзiрлеу және iске ... ... ... ... құралдарының кеңiнен ... ... ... негiзiнде жүзеге асырылуы тиiс.
ТМ-де режимдi, қадағалауды және ... ... ... ... ... сотталғандарды жасақтық ұстау
түзеу мекемелерiнен бiртiндеп камералық және жасақтық ұстаудың ақылға
қонымды аралас ... ... ... ... ... жөн, ол үшiн
жалпы және қатаң режимдердегi ТМ-де сотталғандарды ... ... ... салудың орындылығын және мүмкiндiгiн зерделеу қажет.
ТМ аумағында орналасқан объектiлер мен ғимараттарды одан әрi ... ... ... ... мен ... ... ... ету.
Сотталғандардың құқықтары мен заңды мүдделерiн сақтау кепiлдiгiн нығайту
мақсатында:
адам құқықтарын қорғау саласындағы қызметтi ... ... ... ... емес ... ... отырып, сотталғандардың құқықтары
мен заңды мүдделерiн сақтауға бақылауды жетiлдiру ... ... заң ... алуы ... және оңай ... ... ... жұмысы.
Сотталғандармен тәрбие жұмысы жазаны өтеу ... одан ... ... ... және ... қорғауды қамтамасыз етуге, оларға көмек және ... ... мен ... ... ... азайтуға, сотталғандарды
ТМ-де болған бiрiншi күннен бастап бостандықтағы өмiрге дайындауға бағыт
алуы тиiс.
Бұл ретте, сотталғандармен ... ... ... ... ... ... мен ... туыстары, қоғамдық, дiни және өзге де
ұйымдар арасындағы байланысты қолдау мен ... дiни ... және ... ... ... ... ... әдет-ғұрыптар мен жоралғыларды сақтауға жағдай жасауға ... ... ... ... ... ... ... орта бiлiм алу
жүйесiн оқыту нысандарының икемдi құрылымын құру негізiнде жетiлдiру қажет.
Сол сияқты, сырттай және дистанциялық ... ... ... ... пайдаланып жоғары бiлiм алу мүмкiндiгiн оны ... ... ... желiсiне енгiзе отырып қарау қажет.
Тәрбие аппараты сотталғандардың жеке ... ... үшiн, ... ... алу ... ... ... сотталғандардың бос уақытын
ұйымдастырудың жаңа нысандары мен әдiстерiн әзiрлеу мен енгiзудi қамтамасыз
етуде, олардың дене және ... ... ... клуб және ... ... ... ... мен олардың туыстары, қоғамдық
және дiни ұйымдар арасындағы байланысты нығайтуда жұмыс iстеу керек болады.
Сотталғанды қоғамнан оқшаулауға ... емес ... және ... ... ету ... ... оқшаулауға байланысты емес жазаларға сотталғандарды тәрбиелеу
және оңалту құралдарын қолданудың тиiмдiлiгiн қамтамасыз ету үшiн олардың
мiнез-құлқын ... ... ... ... ... болады.
Локалдық компьютерлiк желiлер мен ... ... ... ... ... ... базасын құру қажет
болады.
Сотталғандарды медициналық ... ... ... ... ... ... мақсатында:
ауруханалардың, емдеу құқығындағы ТМ-нiң соның iшiнде туберкулездiң
белсендi түрiмен ауыратын науқас сотталғандарды ... мен ... ... материалдық-техникалық базасын жақсарту бойынша
шаралар қабылдау;
ҚАЖ-дың ... ... ... сотталғандардың жұқпалы және басқа
да ауруларының, ... ... ... ... ... ... диагностикалау және емдеу мәселелерiнде өзара iс-
әрекеттi жүзеге асыру;
ТМ медициналық бөлiмдерi қызметкерлерiнiң ... ... ... ... ... базасында қамтамасыз ету қажет.
Үкiметтiк емес ұйымдардың қатысуымен ҚАЖ мекемелерiнде есiрткiге тәуелдi
адамдарды емдеудiң қазiргi заманғы әдiстерiн енгiзудi қамтамасыз ету.
ЖҚТБ инфекциясын және ... ... ... берiлетiн жұқпалы
аурулардың алдын-алуды жүзеге ... үшiн ҚАЖ ... ... ... ерiктiлердi даярлау жөнiндегi жұмысты одан әрi
жүргізу.
Сотталғандарды еңбекке тарту нысандары мен ... ... ... ... ... ... ... сұранысқа ие
жұмыс кәсiптерi мен мамандықтарын алуына, ... ... ... ... ... етуi тиiс. Осыған байланысты:
бiлiм беру органдарымен бiрлесiп сотталғандарды кәсiби ... ... ... еңбек рыногын, сондай-ақ босатылғаннан кейiн
жұмысқа орналасу ... ... ... ... ұйымдастыру;
сотталғандардың адал еңбегi мен оқуын ынталандыру бойынша құқықтық және
экономикалық сипаттағы ... ... ... ... ... тұрақтандыру мақсатында:
ҚАЖ кәсiпорындарының Қазақстан Республикасындағы өнеркәсiптi дамытудың
ұзақ мерзiмдi мемлекеттiк және ... ... ... ... беру ... ҚАЖ кәсiпорындарын техникалық қайта
жарақтандыруды кезең-кезеңiмен жүргiзу;
сұранысқа ие өнiмдердi шығару үшiн ҚАЖ ... ... ... ... бейiмдеудi қамтамасыз ету;
ҚАЖ кәсiпорындарымен сотталғандардың еңбекпен қамтылуын қамтамасыз ... ... ... ... ... меншiк нысандарындағы
ұйымдар үшiн салық жеңiлдiктерiн ... ... ... ... ... келедi.
ҚАЖ үшiн кадрлар даярлау.
ҚАЖ қызметiн дамыту кадрмен қамтамасыз ету ... ... ... бiрге, ҚАЖ-да жоғары бiлiмi бар мамандар даярлау жөнiндегi ... жоқ. ... ... ҚАЖ үшiн ... бiлiмi бар мамандар даярлау,
сондай-ақ ҚАЖ ... ... ... ... ... ... бiлiктендiруге арналған оқу орталығын құру мүмкiндiгiн қарау
қажет.
ҚАЖ қызметкерлерiнiң ... дене және ... ... ... ... ... қолдану қажет.
ҚАЖ саласындағы ғылымды дамыту.
ҚАЖ қызметiнiң тиiмдiлiгiн ғылыми ... ету ... ... ... құру қажет, оның қызметi жаза ... ... ... зерделеу мен енгiзуге, өткiзiлетiн ұйымдастырушылық
және құқықтық ... ... ... ... жасауды қамтамасыз етуге және
ҚАЖ-дың өмiрлiк қажеттiлiктерiне сәйкес ... және ... ... ... ... ... тиiс. ... және бұқаралық ақпарат құралдарымен ... ... ... жұмыстың тиiмдiлiгi үшiн:
қоғамдық бiрлестiктермен, соның iшiнде құқық қорғау ... ... ... ... ... ... жаза атқару саласында жүргiзiп жатқан саясаты туралы халыққа
объективтi ақпарат беру бойынша бұқаралық ... ... ... жасау қажет.
Шет мемлекеттердiң пенитенциарлық жүйелерiмен халықаралық ... ... ... шарттар жасасу;
ҚАЖ қызметiнiң өзектi мәселелерi жөнiндегi халықаралық конференцияларға,
семинарларға және курстарға қатысу;
ҚАЖ қызметкерлерiнiң даярлығы мен бiлiктiлiгiн ... ... ... ... ... ... ... материалдық-техникалық базасын жақсарту
ҚАЖ-дың материалдық-техникалық базасын жақсарту мыналарды:
жаңа ТМ ... ТМ-дi ... ... заманғы инженерлiк-техникалық күзет құралдарымен
жарақтандыруды, сондай-ақ қолданыстағысын ... ... үшiн ... ... сатып алуды;
ҚАЖ қызметкерлерiн қазiргi заманғы жеке қорғаныс, байланыс ... ... ... ... көздейдi.
Қылмыстық жазалауды атқарушы мекемелердiң ұйымдық-құрылымдық құрылуын
және штаттық қамтамасыз етiлуiн ... ... ... ... Қылмыстық-атқару жүйесiн қайта ұйымдастыруға байланысты орталық
және облыстық қылмыстық-атқару жүйесi басқару органдары арасындағы құзырлық
шектеу нормативтi ... ... ... ... ... ... ... жалпы бастаулары мен принциптерiн,
қылмыстық-атқару заңдарын, жазалауды атқарудың шарттарын айқындайтын жалпы
республикалық нормалар мен ... ... ... ... ... ... ... түрде сақтауына бақылау жасау жүктелдi. Сондай-ақ
ҚАЖББ-да пенитенциарлық ... ... ... ... мен ... орындау жөнiндегi iс-қимылды үйлестiру, жүйе
қызметiн материалдық, кадрлық, қаржылық, ұйымдық және ғылыми қамтамасыз ету
болды.
Жазалауды атқарушы мекемелердiң түрлерiн шектеу ... ... ... шараларды әзiрлеу жалғастырылсын. Бұл ретте сотталғандардың ... ... ... ... ... ... және ... өтеу кезеңiндегi ... ... ... керек.
Облыстардың IIБ ҚАЖБ(б) жағынан өзiнiң iшкi ... ... ... ... ... ... ... және жолын кесу, қылмыстық-атқару жүйесi мен iшкi ... жеке ... ... ... көрсетудi қамтамасыз ететiн арнаулы
бөлiмшелер құру.
Облыстардың IIБ ҚАЖБ(б) ... ... ... осы ... ... ... ... күзет практикасына
өндiрiстiк теледидар қондырғыларын ... ... ... ... ету.
Қылмыстық-атқару жүйесi ... ... ... және ... ... ... ... ету орталығы және жөндеу базасын құру. 1997 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... олардың негiзiнде кiшi
маман-кинологтарды даярлайтын және ... ... оқу ... ... ... ... ала ... алу орындары қызметкерлерiнiң
жоғары ресми мәртебесi мен қоғамдық беделiн орнықтыру жөнiндегi жұмысты
жалғастыру.
Қылмыстық жазалауды атқарушы мекемелердiң және ... ала ... ... қызметкерлерiнiң құқықтық жағдайын заңды тәртiпте айқындау.
Еңбекпен түзеу және тәрбиелеу ... ... ала ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ... ... ... және Бiлiм ... оқу ... ... ... адамдармен ғана жүзеге асыру. Психологтарды
мақсаттық даярлау өрiстетiлсiн.
Осы мақсаттарда Қазақстан ... ... оқу ... ... ... алғашқы даярлығы, қайта даярлығы және бiлiктiгiн
арттыру, мамандар даярлау бағдарламасын ... IIБ ... ... ... ... және
шамадан тыс психологиялық салмақ түсуiнiң алдын алу үшiн ... ... ... ... ... ... жол
бермеу үшiн ТМ, ТК, тергеу оқушылары қызметкерлерiнiң арнаулы, жауынгерлiк
және дене ... ... жеке ... және белсендi қорғану құралдарымен кең
тұрғыда жабдықтауды ... ... ... қызметкерлерiнiң жеке басының қауiпсiздiгiнiң
кепiлдiктер жүйесiн заңды түрде айқындау. Сотталғандарды ... ... ... ... ... ... ... көзқарасты; адамның құқығы мен оның ... ... бой ... ... ... ... ... саралау (дифференцированный) ыңғайы; сотталғандарды
жазаны атқарушы мекемелерде алғашқы болған күнiнен бастап ... ... ... ... ... ... жаза ... жағдайлары мен
тәртiбiн жасау. Осы мақсатта:
сотталғандарды ұстау жағдайын олардың тәртiбiне ... ... ... ... өтеу ... саралау;
сотталғандардың бейiмделуi, диагностикасы мен бөлiнiсi үшiн жағдайларды,
өзiн оң жағынан көрсеткендердiң ұсталу жағдайының ... ... алу ... жүргiзудi қамтамасыз ету;
сотталғандарға берiлетiн кепiлдi игiлiктiң ең аз деңгейiн кеңейту;
тергеудегi-тұтқындалған және ... ... ... ... ... және өзге ... ... берiлу жүйесiн құру;
тергеудегi-тұтқындалған, сотталған адамды ұстауға ... ең ... ... ... ... ... ... мен
халықаралық стандарттарды заңды түрде белгiлеу және бекiту;
азық-түлiк, заттық және де ... ... ... ... ... ... ... өз
кәсiпорындарында және оқу ... ... ... көздей отырып бас бостандығынан айырылған және алдын ала
қамауға алынғандар ұсталатын ... ... ... материалдық-
тұрмыстық қамтамасыз ету жүйесiн құру;
әртүрлi санаттағы сотталған және тергеудегi-тұтқындалғандар үшiн тұрғын
алаң нормасын бiрте-бiрте ... ... ... ... ... ... ... сәйкес үй-жайларға
орналастыруды қамтамасыз ету;
жалпы бiлiм ... және ... ... ... бiрлесе отырып өз
өндiрiсiнiң, еңбек нарығының мүдделерi, босатылғаннан ... ... ... ... ... ... оқытудың икемдi
жүйесiн құру;
сотталғандар мен олардың туыстары, қоғамдық және дiни ұйымдар арасындағы
байланыстың нығаюына жағдай жасау;
Бас ... ... ... ... жарамды барлық
сотталғандар үшiн қажеттi жұмыс орындарын құру алда тұр.
Осы мақсаттарда атқарушы өкiмет ... ... ... ... түрлерiн шығаруға қабiлеттi ... ... ... ... мен ... ... ... қамтамасыз ету.
ҚАЖББ мекемелерiнiң өндiрiс орындарында мемлекеттiк тапсырыстарды, оның
iшiнде қылмыстық-атқару ... және ... iшкi ... ... үшiн өнiм ... ... ... кезекте орналастыруды
қамтамасыз ету.
Бүгiнгi күнi ... ... ... ... 91
бөлiмше кiредi, оның iшiнде: 21 жалпы, 15 ... және 3 ... ... ... ... 23 ... ... толмағандарға
арналған 3 тәрбие колониясы, 1 түрме, 8 арнайы емдеу мекемесi және ... ... ... ... ... алу ... ... жасалуына
сезiктiлер мен айыпталушылар күзет қамауында ұсталатын 17 ... ... ... мекемеде 85 мың 744 адам ұсталуда. Оның iшiнде: жалпы
режимдегi колонияларда - 33 556 ... ... ... колонияларда - 18
730; айрықша қатаң режимдегі колонияларда - 2 001; ... - ... ... - 292; 3 268 - әйелдер; 1 128 - ... ... ... - 17 141 ... мен ... жазаларын
өтеуде. Бұл ретте, сотталғандардың және қылмыстың жасалуына сезiктiлер мен
айыпталушы адамдардың саны мынадай:
1-кесте
әрбiр жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша
түзеу ... ... ... ... |  1996 |  1997 |  1998 |  1999 |  2000 | 2001  |
| ... | | | | | |  ... ... |   |  |  |  |  |  | ... 65 |  73 |  65 |  67 |  61 |  58 |  70 |
| |165 |687 |329 |906 |924 |961 |800 ... және 2000 ... 1 ... жағдай бойынша сотталғандар санының
азаюы сотталғандардың кейбiр санаттарына рақымшылық жасауды қолдануға, ... ... 1 ... ... ... ... Республикасының
Қылмыстық кодексiнiң енгiзiлуiне сәйкес үкiмдердiң қайта ... ... ... әр ай ... ... ...   | I  | II |III | IV | V  ... |  82 |  94 |  106 |  118 ... |800  |800 |800 |800 |800  ... ... Республикасының қылмыстық-атқару  заңнамасына  сәйкес 
бас бостандығынан ... ... ... ... ... дейiн тұрған облыс аумағындағы  ... ... ... тиiс. ... та қолда бар мекемелердiң  әр  қилы 
орналасуы  бұл  талаптың орындалуын қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... Ақтөбе,  Алматы,  Атырау,  Батыс 
Қазақстан  және   Қостанай облыстарында  ... ... ... ... ... осы облыстардағы  қатаң  режимдегі  түзеу 
колонияларында  жазаларын   өтеуге сотталғандар   ... ... ... ... ... ... өтеуде.
     Қолда  бар  айрықша  қатаң  режимдегi  үш  түзеу  колониясы  Ақмола,
Қостанай  және  ... ... ... ... ... ... барлық  аймақтарындағы  сотталғандар  жоғарыда
аталған облыстардағы түзеу колонияларына жiберiлуде.
     Әйелдер мен  кәмелетке  ... ... ... ... ... ... облыстарындағы сотталған әйелдер Алматы
және  Қарағанды  облыстарындағы  екi  түзеу  ... ал  ... ... ... ... ... ... облыстарындағы  үш
тәрбие колониясында жазаларын өтеуде.
     Мұндай жағдай ... ... ... да  ... көбi санитарлық және техникалық талаптарға жауап  бермейтiн  ескi
ғимараттарға ... ... ... 18-19  ... ... ... ... жағдайда тұрған  Алматы,  Қарағанды,  Семей,  Орал,
Өскемен,  Шымкент  қалаларындағы  тергеу  изоляторы  ... ... ... ... ... жоқ, саны 400  ... ... сезiктiлер
мен айыпталушылар Атырау қаласындағы тергеу изоляторында ... ... ... ... ... ... шектен тыс толған,  санының
лимит шегiнен шығуы ... 22 және 132% ... ... ... ... ... контингент саны ай сайын 700-800  адамға
өсiп отыр. Осылайша, ондағы  арнайы  ... ... 2001  ... ... 18 300 ... ... сәтте  сот  үкiмдерiне  сәйкес  сотталғандарды       тергеу
изоляторларынан түзеу мекемелерiне режимнiң  түрлерi  бойынша  тасымалдау
темiр жол көлiгiмен жүзеге асырылады.  ... ... ... ... ... 6 ... дейiнгi 36  рейске  дейiн  жасалатын  12  жоспарлы
бағыт көзделген. Осы мақсаттар  үшiн  қылмыстық-атқару  жүйесiнiң  ... ... ... ... ... мемлекеттiк  кәсiпорнынан
16  арнайы  вагонды  және  Ресей  Федерациясының  ... ... 3 ... ... ... алып отыр. Жоғарыда  аталған  арнайы
вагондар ... ... ... ... ... оларды  пайдалану  мерзiмiнiң
өтiп кетуiне байланысты  толық  ауыстыруға  жатады.  ... ... ... ... ... де дәл ... ... ұшырап
отыр, бұл ақыр аяғында сотталғандарды және қылмыстың жасалуына сезiктiлер
мен айыпталушы адамдарды автомобиль және ... жол  ... ... ... ... ... әкелiп соғуы мүмкiн.
     Жабық    үлгiдегi    түзеу    мекемелерiн    күзеттiң        ... ... ... ... ... ... Қазiргi  уақытта  республиканың  түзеу  мекемелерiнде   орнатылған
"Ночь-12", ... ... ... ... ... ... техникалық
құралдары олардың ұзақ уақыт пайдаланылуына  байланысты  жөндеудi  немесе
қайта орнатуды ... ... Бұл ... бас ... айыру орындарында
жазасын   өтеп   жатқан   адамдардың   мiнез-құлқын   ... ... ... ... ... ... ... үшiн  түзеу  мекемелерi  мен  тергеу  изоляторларын  ... ... ... ... ... ... ... мiндеттер мыналардан тұрады:
1) жаңа құрылыстар салу және қолданыстағы ... ... мен ... ... ... ... ... мекемелерiндегi және тергеу
изоляторларындағы сотталғандарды ... ... ... ... ... барлық санаттарына сотталғанға немесе тұтқындалғанға
дейiн тұрған аймағының шегiнде жазасын өтеу үшiн жағдай жасау;
3) сотталғандарды республика бойынша тасымалдау санын ... ... ... ... өтеу кезiнде сотталғандарды ұстаудың
қауiпсiздiгiн арттыру;
5) сотталғандардың арасындағы қылмыстар санын, ... ... ... қашу ... азайту.
Сотталғандардың тұтқындалғанға немесе сотталғанға дейiн тұрған облыс
аумағында жазаларын өтеу туралы заңнамалық ... iске ... ... ... бас бостандығынан айыруға сотталған ерлерге, әйелдерге
және кәмелетке толмағандарға, ... ... ... ... өтеу үшiн әрбiр облыста тиiстi жағдай жасау жөнiндегi жұмысты
жалғастыру.
Прогрессивтi жаза өтеудiң ... ... ... ... барынша ынталандыратын, сотталғандарды бiр түзеу мекемесiнiң
шегiнде саралап ұстауды және ... ... өзге де ... ... ... шартты түрде мерзiмiнен бұрын босатуды қамтитын қалыпты
жүйесiн құру ... ... ... ... ... ... мен ... саласындағы соңғы
жетiстiктер негізiнде жасалған күзеттiң ... ... ... ... ... ... бас ... айыру орындарын
күзетудiң сенiмдi болуын нығайту. Қызметкерлердiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз
ету ... ... ... ... жеке қорғаныс және ... ... ... ... ... ... ОРГАНДАР МЕН МЕКЕМЕЛЕРДІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ТҮРЛЕРІ
Біздің елде қылмыспен күресуді болжау ... ... ... ... ала ... ескерту және оны істеуге мүмкіндік
беретін ... мен ... ... ... ... ... ... және сотта қарау, жазаны белгілеу мен ... ... ... ... күресудің арнайы шараларының барлық жиынтығын іске
асыру мемлекет органдарына жүктелген.
Қылмыстық іс ... ... ... атқару. онымен айналысу үкім
шығаратын сотка ... ... ... ... ... сот ... үкімнің көшірмесімен коса үкім орындау міндеттелген органға
жібереді. Ол орган ... ... ... сол ... ... ... ... орындау үшін мемлекет ... ... ... арнайы
мекемелер мен органдар кұрады, сондай-ак жазаны атқару ... бір ... өзге де ... бірге жүктеледі.
Қазақстан Республикасы Әділет министрлiгiнiң Қылмыстық-атқару жүйесi
комитетi (бұдан әрi - Комитет) өз ... ... ... ... iске ... және ... функцияларын жүзеге
асыратын Қазақстан Республикасы Әдiлет ... ... ... [3].
Комитеттің негiзгi мiндетi қылмыстық жазаны орындау саласындағы
мемлекеттік саясатты жүзеге асыру, қылмыстық ... ... ... ... ... тәртiбi мен заңдылықты қамтамасыз ету болып табылады.
Комитеттің облыстарда және Астана мен ... ... ... сондай-ақ қылмыстық жазаларды орындауды және күдiктiлер мен
айыпталушыларды тергеу изоляторларында уақытша оқшаулауды ... ... мен ... ... ... және ... ... жүзеге асыратын саптық бөлiмшелерi, оқу орындары және
кәсiпорындары ... өз ... ... Республикасының Конституциясы мен
заңдарына, Қазақстан Республикасы ... және ... өзге де ... ... ... ... осы Ережеге
сәйкес жүзеге асырады.
Комитет мемлекеттiк мекеменің ұйымдық-құқықтық нысанындағы заңды тұлға
болып ... оның өз ... ... ... ... мөрi ... белгiленген үлгiдегi бланкілерi, сондай-ақ заңнамаға сәйкес
қазынашылық органдарында шоттары болады.
Комитет азаматтық-құқықтық қатынастарға өз атынан ... ... оған ... сәйкес уәкілеттiк берілсе, мемлекеттiң атынан азаматтық-
құқықтық қатынастардың тарапы болуға ... бар. ... өз ... ... заңнамада белгiленген тәртiппен бұйрықтар шығарады.
Комитеттің құрылымы және штат санының лимитiн Қазақстан ... ... ... ... ... - ... ... Әділет
министрлiгiнiң Қылмыстық-атқару жүйесі комитетi" мемлекеттік мекемесi.
Комитеттің қызметiн қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... функциялары
болып табылатын мiндеттердi орындау мәнiне шарттық қатынастарға түсуіне
тыйым салынады. Егер ... ... ... ... келтiретін
қызметті жүзеге асыру құқығы берiлген болса онда мұндай қызметтен алынған
кiрiстер республикалық бюджеттің кiрiсiне ... ... ... ... ... мемлекеттік саясаттың iске асырылуын қамтамасыз
ететiн функциялар:
- сотталғандарға қатысты сот үкiмдерiн, ... және ... ... үкiмдерiне, қаулылары на және ұйғарымдарына сәйкес қылмыстық-
атқару жүйесi мекемелерiнде сотталғандардың ... ... ... ... ... ... мен шарттарының сақталуын
қамтамасыз етудi;
- сотталғандарды тергеу изоляторларынан, сондай-ақ ... ... мен ... ... ауыстыруды ұйымдастыруды;
- қылмыстық-атқару жүйесi мекемелерiн, органдары мен кәсiпорындарын,
күзетуді, сотталғандардың, қызметкерлер мен ... ... өзге ... ... ... етудi, қылмыстық-атқару жүйесi
мекемелерiнде ұсталатын адамдарды айдауылдауды, iшкi ... ... ... ... ұйымдасқан қылмысты бейтараптандыруды және оның
жолын кесудi қамтамасыз ... ... және ... ... ... орындалуын ұйымдастыруды;
сотталғандарды қоғамнан оқшаулауға байланысты емес жазалауды орындау,
жазаның осы ... ... ... ... ... ... іс-шараларын уақытылы жүргiзу жөнiндегі жұмысты ұйымдастыруды;
- қылмыстық ... өтеп ... ... ... ... ... ... босатуға дайындау жөнiндегі жұмыстарды ... ... ... мен органдарының басқа да құқық қорғау
органдарымен, атқарушы билiк ... және ... ... ... ... ... ... еңбекке және тұрмыста
орналастыру жөнiндегi өзара iс-қимылын;
- қылмыстық-атқару жүйесi мекемелерiнде ұсталатын адамдарды ... ... және ... ... ... ... етудi ұйымдастыруды;
- мемлекеттiк сатып алуларды жүргiзудi ұйымдастыруды;
- Қазақстан Республикасы азаматтарының, шетелдiктердiң және азаматтығы
жоқ адамдардың ... ... ... мен ... мен заңды мүдделерiнiң бұзылуы туралы арыздарын қарау, оларды
есепке алу мен тiркеудi ... ... ... жағдайлар кезiнде қызметтік мiндеттердi орындау жөнiндегi iс-
әрекеттердiң жедел жоспарларын әзiрлеу және iске асыру, қылмыстық-атқару
жүйесінің ... ... мен ... ... және ... құқық қорғау
органдарымен және басқа да ведомстволармен ... ... ... ... жүйесi кәсiпорындары мен мекемелерiнде, мемлекеттiк
ұйымдарда немесе өзге де меншiк нысандарындағы ұйымдарда сотталғандардың
еңбек етуiн ұйымдастыруды, ... жеке ... ... ... ... жалпы орта, бастауыш кәсiптік бiлiм ... ... ... ... ... ... ... ұсталатын сотталғандарға,
күдiктiлер мен айыпталушыларға емдеу-алдын алу көмегiн ұйымдастыруды;
- кадрларды iрiктеу, орналастыру, оқыту және ... ... ... ... ... ... қызметкерлерiн құқықтық және
әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ету, оларды кәсiби даярлауды ұйымдастыруды;
- қылмыстық-атқару ... ... ... ... жүзеге
асыру және ұйымдастыру, оны жетілдiру жөнiндегі шараларды қабылдауды,
қылмыстарды анықтауда, олардың ... ... ... кесуде және ашуда өзге де
органдардың тиiстi қызметтерiмен ... ... ... ... ... және ... изоляторларында дайындалатын және
жасалатын қылмыстарды және жазаны өтеу мен күзетте ... ... ... анықтауды, ашуды, жолын кесудi және ... ... ... ... ... ... мен
сотталғандардың ұсталуын ұйымдастыруды;
- анықтауды жүзеге асыруды ұйымдастыруды;
- қылмыстық-атқару жүйесiн дамыту және ... ... ... ... органдар мен ұйымдардың қылмыстық жазалауды орындау
саласындағы ғылыми зерттеулерiн үйлестiрудi;
- сотталғандарға түзету ықпалын, оның ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық жазасын өтеген адамдардың әлеуметтiк бейiмделуi мен оңалуын
ұйымдастыруды және жүзеге асыруды;
- қоғамдық және дiни бiрлестiктердi қылмыстық-атқару жүйесiнiң қызметiне
тартуды;
- ... ... ... мен ... ... ... (мекемелерiне) берген мемлекеттiк ... ... ... олар ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасын қылмыстық-атқару ... ... ... ... мен ... және оны жетiлдiру,
Қазақстан Республикасы заңнамасының бұзылуына ықпал ететiн ... ... жою ... тиiстi ұсыныстар енгiзудi;
- азаматтар мен заңды тұлғалардың Комитеттiң ... ... ... ... ... ... және өтiнiш берушiлерге
Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген ... және ... ... ... ... ... функциялары:
- сотталғандарға қатысты сот кесiмдерінің, сондай-ақ рақымшылық және
кeшipiм жасау кесiмдерінің орындалуын;
- ... ... ... мен органдарында режимдiк
талаптардың орындалуын;
- қылмыстық-атқару ... ... ... ... ... материалдық-тұрмыстық жағынан ... ... ... қылмыстық жазаны өтеп жүрген сотталғандармен тәрбие жұмысын жүргізуді;
- бас бостандығынан айыруға байланысты емес ... өтеп ... ... ... мекемелерiнде режимдi қамтамасыз ... ... ... жүйесi мекемелерiнде ұсталатын адамдардың денсаулығын
сақтауды қамтамасыз ететiн санитарлық-гигиеналық және эпидемияға қарсы
талаптардың ... ... ... мекемелерiндегi жедел жағдайды;
- тергеу изоляторларында қамауда ұстау мерзiмдерінің сақталуын;
- медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қамтамасыз ету ... ... ... ... және сотталғандарды ... ... ... ... үшiн сотқа материалдардың ұсынылуын жүзеге
асырады.
Комитеттiң өз құзыретінің шегінде:
1) аумақтық ... және ... ... ұйымдарға қатысты
әкiмшілiк-өкімгерлiк және бақылау функцияларын ... ... ... және өзге де ... ... ... және ... нормативтік құқықтық кесiмдердi әзiрлеу және жетілдіру ... ... ... ... ... сондай-ақ түзеу мекемелерiндегi
жаппай тәртiпсiздiк оқиғаларына ... ... ... ... ... және талдауға, мұндай жағдайларды болдырмау жөнiндегі
шараларды қабылдауға;
5) Қазақстан Республикасының Әдiлет министрiне ... ... ... жағдай режимiн енгiзу туралы ұсыныс енгізуге;
6) кеңестер, семинарлар, конференциялар өткiзуге;
7) қылмыстық-атқару жүйесінде қызметін жүзеге асыратын ... және ... ... қайта ұйымдастыру, көшiру және ... ... ... халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыруға құқығы бар.
 Комитеттің жедел басқару құқығында ... ... ... мүлкi болады. Комитеттiң мүлкі оған мемлекет берген ... ... және ... ... мен ... ... ... дербес теңгерімде көрсетілетін өзге де мүлiктен ... ... ... ... ... өз ... ... шығаруға немесе оған
өзге де ... ... ... құқығы жоқ. Комитетке Қазақстан
Республикасының ... ... ... және ... ... ету ... ... мүмкiн.
 Комитеттi Қазақстан Республикасы Әдiлет министрiнiң ұсынуы бойынша
Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... Комитет төрағасының заңнамаға сәйкес қызметке
тағайындалатын және қызметтен ... ... ... ... орынбасарларының санын Қазақстан Республикасының Үкiметi
белгiлейдi. Комитеттің ... ... ... ... және
басқарады және Комитетке жүктелген ... ... мен оның ... ... ... үшін жеке ... ... төрағасы осы мақсаттарда белгіленген тәртiппен:
1) өзiнiң орынбасарларының, Комитеттің аумақтық органдары мен ... ... ... ... ... ... мiндеттерi мен өкілеттіктерiн белгiлейдi;
2) Комитеттің, қылмыстық-атқару жүйесi мекемелерi мен органдарының, оқу
орындарының қызметкерлерiн, ... ... ... бағынысты
кәсiпорындардың басшыларын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;
3) әділет подполковнигіне дейiн қоса алғандағы кезектi арнайы атақтарды
береді;
4) Комитеттiң, ... ... ... ... ... ... оқу ... қызметкерлерiн, сондай-ақ ведомстволық
бағынысты кәсіпорындардың басшыларын көтермелейдi, оларға ... ... ... ... ... ... органдары туралы
ережелердi, сондай-ақ Комитетке ... ... ... ... ... ... органдарда, өзге де ұйымдарда білдiредi;
7) белгіленген ... ... ... ведомстволық
бағынысты ұйымдарға практикалық көмек көрсету және ... ... ... басқа да қызметтік мәселелердi шешу үшін іссапарларға
жiбередi;
8) Комитеттiң, сондай-aқ ... ... ... ... жеке ... арасында тәрбие жұмысын, олардың тәртіпті,
заңдылықты және құпиялылық режимiн, қызметтiк және ... ... ... ... қабылдауды жүзеге асырады, шағымдар мен өтініштердi
қарайды, олар ... ... ... ... пен ... ... ... қызметтiк тексерулер жүргiзедi;
10) өз құзыретiне қатысты басқа да ... ... ... ... ... ... мекемелері мен органдарының негізгі
міндеттері мыналар:
1. Соттың немесе әскери соттың үкімімен белгіленген тиісті ... ... ... ... Сотталғандарды заңды нақтылы орындау және қоғамдық тұрмыс ережесін
сыйлау рухында түзету мен тәрбиелеу.
3. Сотталғандардын өздерінің жаңа ... ... ... ... жеке ... ... ... жаңадан қылмыс жасамауын ескерту (жалпы ескерту).
Қазақстан Республикасы Қылмыстык-атқару кодексінің ... ... "... ... заңдарының мақсаттары ... ... ... ... ... ... ... адамдардың да жаңа қылмыстар жасауының ... алу ... ... ... міндеті жазаларды өтеудің тәртібі мен
жағдайларын реттеу, сотталғандарды ... ... ... ... бостаңдығы мен занды мүдделерін қорғау, оларға ... ... ... болып саналады".
Түзеу шараларымен әсер етуге байланысты соттың ... ... — ол бас ... ... ... ... Осы ... ескере
отырып, бұл қылмысты орындайтын мекемелердің ұйымдастыру құрылымын
толығырақ қарау ... ... ... ... арнайы бас бостандығынан
айыру жазасын орындату үшін мемлекет құрады. Түзеу ... ... ... ... және оның заңдық тұлғалық кұқығы бар да ... жоқ ... ... Бас ... ... маңызы — ол
сотталғанды соттың ... ... ... ... мекемесіне
орналасуға мәжбүр ету, сонымен оны қоғамнан бөлектеу.
"Қамауда ұстау орны" мен ... ... ... айыра білген жөн.
Қамауда ұстау орнына: тергеу қапасы (ТҚ), уақытша ұстау ... ... ... кіреді. Түзеу мекемелерінің ... ... ... айырмашылығы — бұларда сот ... ... ... ... тек қана бас ... ... ... ғана отырады. Тергеу
қапасында, уақытша ұстау қапалары мен абақтыда сотталғанға немесе ... ... ... ... ... мен ... отырады, ал уақытша
ұстау қапасы мен абақтыда оған қоса ... және ... ... ... [4, ... әр түрлі дәрежесі болатындықтан және оларды бір-бірінен
бөлек ұстау тиістілігінен, мемлекет әр түрлі түзеу мекемелерін ... күші бар заң ... ... қарай түзеу мекемелерін екі
топқа айырады: а) ересектер үшін (18 жасқа толғандар); ә) кәмелетке ... үшін ... 18 ... ... [5, ... ... ... үшін бірнеше түрі болады. Олар жазасын
өтеу жөніне, ... ... ... ... ... ... отырған
адамдардың қауіптілік ... ... ... ... ... қатаң және ерекше режимдегі колониялар болады.
Кәмелетке жатпағандар үшін екі түрлі тәрбиелеу колониялары бар: а) жалпы
режимді ... ... ә) ... ... ... ... ... ер адамдар үшін).
Сот әрбір сотталғанға жынысына, жасына, жасаған ... ... бас ... ... ... рет ... және басқа да оның
жауапкершілігін жеңілдететін немесе ауырлататын жағдайларға байланысты
түзеу мекемесінің түрін ... [6, 67 ... ... ... үшін ... ... ... ашылған, олар
жынысына, жасына қарай ... ... ... қапастарында
шаруашылық қызметі үшін сотталғандар қалдырылуы мүмкін.
Жазалаудың мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... ал олар ... ... мен тәрбиелеу амалдарының көмегімен іске
асырылады. Ол ... ... ... ... ... ... ... ету, сотталғандармен жүргізілетін тәрбие жұмысы, жалпы білім ... ... ... ... түзеу мекемелерінің барлық
түрлері сайып келгенде Қазақстан Республикасының ІІМ-нің ... ... ... ... ... облыстағы облыстық түзеу
мекемелерін баскару үшін ... ... саны мен ... ... ... ... ішкі ... баскармасына қарайтын
(ОІІБ) қылмыстық-атқару жүйесінің бөлімдері ... ... ... ... ... ... басқаруды Қазақстан Республикасы ПМ-нің
қылмыстық-атқару жүйесінің Департаменті жүргізеді. Департаменттің қызметін
дұрыс бағыттап-баскару министрдің ... ... ... ... ... ... ... құрылымдық
өзгерістер жүргізілуде. Мысалы, режимі күшейтілген түзеу ... ... ... ... ... ... таратылды.
Сонымен қатар ерекше режимді түзеу колонияларында өмір бойы бостандығынан
айыру түріндегі жазаны атқару үшін ... ... [7, 41 ... ... ... ... ... құкық қорғау органдарының
қызметі өзара байланысты. Бұл өзара байланыс жалпы ... яғни ... ... ... ... ... ... мекемелерінен басқа да органдардың алдына қойылған
міндеттерді тиімді ... үшін ... сот, ... ... ... ... ... тиіс. Осы мемлекеттік органдардың
әрбіреуімен өзара көмектесе әрекет жасау ... ... ... ... Ол ... ... ... ерекшеліктері мен себептерінен,
мемлекеттік органның қылмыспен күресудегі орны мен ... ... ... көрсетілген органдардың әрекет ету жағдайларына және тағы
басқалармен ... ... ... мен ... ... ... күнделікті жұмыс әрекеттерінде анықтау және тергеу органдары,
жазаны атқарушы түзеу мекемелері мен органдары алдына ... ... шешу үшін ... бірлесе белсенді әрекеттеседі. Тергеу органдары
қылмысты ашып, қылмыскерді әшкерелеумен қатар қылмыс ... ... ... мен ... анықтауы тиіс, сонымен бірге ондай себептер
мен жағдайларды болдырмаудың ... ... ... ... Мұның
жазаны өтеп жүргендер мен өтеп ... енді ... ... үшін ... зор. Тергеуші өзінің іс әрекеті кезінде жазаны
атқарудағы тапқан кемшіліктерін мекеменін ... ... жою ... енгізеді. Бұл ұсыныстар жазаны атқарушы органдардың қызметін
жақсартуға бағытталған [8, 43 ... ... ... органдары жазаны атқарушы мекемелер мен ... ... жеке ... ... мінез-кұлқын анықтайтын
мағлұматтар арқылы тексеруге көмектеседі.
Сонымен қатар түзеу мекемелерінің әкімшілігі тергеуші ... ... ... ... ... ... атқарған айыпталушының жеке
басын тексеруге және қамауға алынғанға ... ... ... қылмыстық
жазаға тартылмаған қылмысын ашуға көмек көрсете алуы мүмкін.
Жазаны атқарушы органдар мен мекемелердің соттармен өзара ... бас ... ... ... жазаны белгілей отырып, оның тез
орындалуы мен шектелмейді, ол оған қоса ... ... ... ... ... ... режим түрін белгілейді. Сонымен, сот
жазаны ... ... ... бас ... ... ... ... даралау үшін алдын ала тиісті жағдай туғызады.
Бас бостандығынан айыру түріндегі жазаны өтеп жатқан немесе өтеп ... ... ... істі ... ... сот бұл адамның жаңадан
қылмыс жасауынын себептері мен жағдайын анықтауы немесе мерзімінен бұрын
шартты түрде ... ... ... ... ашуы ... Сот дәл
осындай, сондай-ақ басқа да жағдайлар ... ... жою ... орган
бастықтарына арналған жеке ұйғарым шығаруға тиісті.
Соттар үкімді өткеру процесінде жаза түрінің өзгеруіне, сотталғанға
түзеу ... ... ... т.б. ... ... ... тек сот ... атқарып жүрген сотталғандардың үкімін
өзгертуге шешім кабылдай алады.
Сонымен, соттар мен түзеу мекемелері, ... ... да ... ... ... ... ... отырып, қылмыстық жазаның
мақсатына тиімді жету үшін жағдай жасайды.
Қайталанба қылмыспен күресудегі ең маңызды ... бірі — ол ... ... ... ... жағынан жаңадан қылмыс
болмауын ескерту. Бұл жағдай бас ... ... ... ... кейбіреулері өздерінің қылмыскерлік көзқарасы мен ниетінен
бас тартпайтындығына негізделген.
Бас бостандығынан айыру органдарынан ... ... ... ... ... бекітуді жалғастыру мақсатында заңмен ... ... ... ... ... ... Оларды қызметке
орналастыру мен тұрмыстық жағдайларын түзеу шаралары жүргізіледі.
Еңбекке орналастыру мен тұрмыс жөніндегі аға ... ... 3 ай ... ... ... ... түзеу мекемесі
босататындар туралы хаттама арқылы ... ... онда тағы да ... алдын ала ескерту үшін жазаны өтеп жатқан кездегі тәртібі, мінез-
құлық ... мен т.б. ... ... ... мекемелері әкімшілігінің және басқа да жазаны атқарушы
органдардың полиция аппаратымен өзара тығыз әрекеттестігі түзетудің ықпалын
баянды етуге бас ... ... ... ... ... ... ... алуға маңызы зор.
Түзеу мекемелері мен ... да ... ... ... ... ... қызметінде жазаны атқаруды заңдылықты сақтауды бақылап
отыратын прокуратура органдарымен әрдайым өзара байланыста болады. ... ... ... ... ... ... күрес жүргізетін
басқа да органдардың жұмысын ... ... ал ол өз ... ... ... мен олқылықтарын тауып және ... ... ... ... ... ішкі істер оргаңдары кызметкерлерінің құқық
жағдайлары қорғалуына (олардың қатарына жазаны орындау ... ... ... ... ... ІІМ ішкі әскерінің
әскери қызметкерлері кіреді) ... ... ... ... және олар 1993 ж. 15 шілдедегі "Қазақстан Республикасы ішкі
істер органдары туралы", 1992 ж. 23 ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы заңдарымен, қылмыстық-атқару
заңдарымен, ЕТМ-нің ішкі тәртіп Ережелерімен, сондай-ақ жекелеген ... ... ... ... ... ... ... болып есептеледі. Ол
мемлекеттің қорғауында болады және қызмет бабы кезінде дербес ... ... Ішкі ... ... ... лауазымды адамдарға солардың
ішінде сотталғандарға койған ... ... ... ... ... ... де ішкі ... органы кызметкерінің қимыл-әрекеті азаматтардың
(сотталғандардың) уақытша аз ғана болса да құқығы ... ... ... "заңның атынан" деген сөз қоса айтылуы керек. Ол жағдайда кез
келген жеке адам ішкі ... ... ... ... ... бағынып
және орындауы керек.
Ішкі істер қызметкерінің заңды талабын орындамау занда белгіленген
жауапқа тартылады. Талдап ... оны ... оған ... ... қорқыту,
өміріне, денсаулығына, мүлкіне қауіп төндіру, абыройына, ... ... ... міндеттерін орындауға кедергі жасау, сонымен қатар жүктелген
қызметін атқарып жүрген ішкі істер қызметкерінің отбасы мүшесіне, туған-
туысқандары, ... ... ... ... ... ... тию ... белгіленгендей жауапқа тартылады.
Сонымен, ішкі істер органдары қызметкерлеріне, оның ішінде қылмыстық-
атқару жүйесі ... мен ... ... ... үлкен
өкілдік беру, ол жазаны атқартып жүрген мекемелер мен ... ... ... ... ... міндеттерді орындауды қамтамасыз етуге
шақырылады.
Қылмыстық жазаның ... ... ... жету, көбінесе жазаны атқарушы
мекемелер мен органдар қызметкерлері әрекетінің тиімділігімен белгіленеді.
Жазаны атқаратын мекемелер мен ... ... ... ... ... қызметкерлерінің қатардағы және ... ... ... ... ... қызметкерлері, полицияның
кейбір қызметкерлері, ... ... ... ішкі ... мекемесін күзететін және бақылайтын әскери қызметкерлері, ... ... ... ... мен ... ... мекемелер мен органдар қызметкерлерінің құкық жағдайы —
қылмыстық жазаны атқару кезіндегі жүктелген ... ... ... құқығы мен міндеттерінің жиынтығын құрайды [9, 87 б.].
Қызметкерлердің ... ... ... экономикалық-әлеуметтік, саяси
тағы басқа да факторларға ... Осы ... ... ол жаза ... ...... ... және осыған сәйкес қылмыс жазасын ... ... ... ... мен ... ... ... мен органдардын қызметкерлеріне құқықтар мен
міндеттер жүктеу — ол ... ... ... ... алдына қойылған
мақсаттарды қамтамасыз ету.
Қызметкерлердің құқыктық жағдайы әр түрлі болуы ... Ол ... ... ... ... ... жаза өтеу мен ... байланысты. Сотталғандардың құқықтық мәртебесі өзгерген сайын
қызметкерлердің де құқық жағдайы өзгеріп отырады. ... ... ... ... қарағанда, түзеу мекемелері қызметкерлерінің
өкілдік құқығы әлдеқайда кеңірек болады [10, 37 б.].
Түзеу мекемесінің қызметкерлері ... ... ... ... үш дәрежеге бөлінеді. Біріншісіне — арнайы ... және ... ... ... ... қызметкерлері кіреді.
Екіншісіне — түзеу мекемесін күзететін және сотталғандарды ... ... ... ... қойылған жазаны өтеу режимін сақтау,
сотталғандарды еңбекке тарту, күзету, сотталғандарды ... және ... ... ... ... негізгі қызметті қамтамасыз
ету аттестациядан өткен қызметкерлерге жүктелген. Мысалы, түзеу мекемесі
қызметкерлері ... өтеу ... ... ... ету ... және басқа да адамдардан (сотталғандармен бірге жұмыс істеп
жүрген ... ... ... ... ... ... ... мекемесіне қылмыстық-атқару заңдарымен белгіленген
міндеттерін орындауды талап ... хақы бар. ... ... ... бөлектеу ережесін сақтауы, ... ... ... өзара және ... ... ... ... ... болады. Режимді бұза
қалса сотталғандарға жазалау шарасы қолданылуы мүмкін.
Түзеу мекемесі ... ... ... ... ІІМ ішкі ... ... қызметкерлерді сотталғандарды
күзетуде, қашуды ескертуде және үзіп тастауда, бас ... ... ... да ... ... маңызы зор. Сонымен бірге
түзеу мекемесі ... ... және ... ... ... рұқсат етілмеген құралдар мен заттардың өтіп ... ... ... сотталғандарды іздеу т.с.с. ... ... ... ... ... үшін түзеу мекемесінің
қызметкерлеріне, әскери қызметкерлерге сотталғандардың жатқан жерлерін,
жеке ... ... ... ... және ... ... ... немесе режим талаптары қойылған ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ жазаны
өтеуден бұлтарып жүргендерді ұстау үшін түзеу мекемесі қызметкерлері мен
ІІМ ішкі ... ... ... ... ... ... ... жергілікті полиция органдарымен бірлесе ... ... ... ... ... іздестіру кезінде түзеу мекемесі қызметкерлері
қоғамдық ақпарат құралдарының, яғни ... ... ... ... құқы бар. Олардан қашыққа қашқан қылмыскер, олардың белгілері,
мүмкін болатын ... ... және ... ... ... ... мекемесі мен тергеу қаласының ... ... ... ... ... ... мекемесі бастығына, ... ... ... ... ... ... және
басқа да қылмыстық іс жүргізу заңында белгіленгеңдей, қылмысты және оны
жасаған адамды табу мақсатында шара ... ... ... ... белгісі бар болса алдын ала тергеу жүргізу міндетті, онда
анықтау органдары қылмыстық іс ... және ... іс ... ... ... ала отырып, жедел тергеу қимылдарын ... ... және ... ізін ... қалу үшін: қарайды, тінтиді, заттарын
алады да оған тиюге тыйым салады, куәландырады, күдікті ұстайды, одан ... ... мен ... жауап алады, керек болса ... ... ... ... және онын ... жөніңде
түзеу мекемелерінің бастығы прокурорға хабарлауға ... ... ... ... ... құқы мен ... ... жүргізу керектігінен, жалпы білім беруден, ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылары мен қызметшілерінің
құқықтық жағдайы еңбек, қылмыстық-атқару заңдарымен белгіленген. ... ... ... болғандықтан жұмысшылар мен ... ... ... ... ...... жұмысына
қатысы жоқ қарым-қатынас жасауға тыйым салы-нады. Сотталғандарға ... ... хат, ... ішімдіктер, заттар, басқадай бұйымдар
беруге рұқсат етілмейді. Егер де бұл ... ... ... түзеу мекемелері
әкімшілігі ондай адамдардың сотталғаңдар жұмыс істейтін объектіге кіруін
тоқтатады және ондай адамдарды жауапқа тарту ... ... хақы ... ... жалдамалы еріктілер құрамы сотталғандармен бір жыныстас болуы
тиіс.
Жазаны қоғамнан бөлектемей атқаратындарды ... ... ... ... ... түріне қарай өзгешелігі бар.
Бас бостаңдығынан ... ... ... инспекциясы қызметкерлерінің
айрықша міндеттері қылмыстық-атқару заңдарымен ... ... ... мен ... ... тиісті
талаптар койылады. Олар едәуір әр түрлі және лауазымына, ... ... ... ... ... ... ... талаптар,
қызмет істеу тәртібі мен жағдайы, әлеуметтік-құқықтық ... ... ... ішкі ... ... ... Заңымен, Қазақстан
Республикасы министрлер кабинеті бекіткен Қазақстан Республикасы ішкі істер
органдарында жұмыс істеудің тәртібі мен жағдайлары туралы Ережемен, ... ... ... және ... ... ... ... Айтылып отырған қызметкерлерге жалпы талап
сотталғандармен айналысудың Ең аз үлгі ... ... ... ... қызметкерлер әр уақытта ұстамды болуы және өз міндеттерін
орындағанда қамаудағыларға үлгі ... ... ... ... ... ... ... талаптар мен орындайтын
қызметіне байланысты олардың ... ... ... түзеу
мекемелері қызметкерлері арасындағы жеке топтарды бөліп айтуға болады:
оперативтік-режимдік, тәрбиелеуші, ... ... және тағы ... да ... ... ... қызметкерлерге
қойылатын талаптар да әр түрлі, оның ... жеке ... ... ... ... Бірақ
әр түрлілігіне қарамастан, қылмыстық жазаны атқару ... ... ... ... ... ... жүктелетін жалпы
талаптарды ерекше айтуымыз керек.
Түзеу мекемелері қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... — лауазымына, атқаратын қызметіне
байланысты. Мысалы, ... ... ... ... жоғарғы
және арнайы орта білімді болулары керек, себебі қылмыстық-атқару заңдарын
қолдану, сотталғандарға психологиялық-педагогикалық ... ... ... ... ... да ... болуын талап етеді. Оперативтік-
режимдік бөлімшелерде істейтін түзеу мекемелерінің ... ... ... ... ... ... ал ... бастықтары — педагогикалық
(арнайы) "білімі бар заң қызметкері болулары керек.
Түзеу мекемесі қызметкерлерінің кәсіби мамандық сапасы ... ... ... ... ... ... алғашқы
кезеңде сотталғандарды түзеумен анықталады. Түзеу мекемесі қызметкерлері
қызмет істегенде құқықтық дәрежесі шектелген сотталғандармен ... алу ... ... ... заң ... Қазақстан
Республикасының заңдарын, әсіресе қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... етеді. Бұл талаптар Қазақстан
Республикасының ... ... ... Сол ... түзеу
мекемелері мен органдарының барлық әрекеті, іс қимылы, сот үкімін орындауға
және заңды ... ... ... ... ... Осы мекемелер мен
органдардың лауазымды адамдары өз әрекетінде заңдылықты қамтамасыз етуге
жауап береді. ... ... ... ... ... ... ... күштерін барынша жұмсап жұмыс істеуіне мәжбүр ... ... үшін ... деңгейде мықты денсаулық керек. Сондықтан, ішкі ... ... ... денсаулығы мен күш-қуатын тексереді. Осы максатта
қызметкерлер арнайы дайындықтан өтулері керек және ішкі ... ... ... білу үшін ... ... өтіп ... Ол үшін ... жеткілікті дәрежеде өзінің ... ... ... ... ... ... міндетті.
Түзеу мекемесі қызметкерлеріне қойылатын талап ретінде ... ... ... ... тікелей оны ұйымдастырумен
шұғылдану белгіленген. Жасақ бастықтары мен ... да ... ... ... ... ... ... тікелей
орындайтын функциясына байланысты тәрбие жұмысына ... ... ... ... ... ... міндеттерін орындау үшін
жоғары білімді, мәдениеті, ой-өрісі кең, жеткілікті өмір ... ... ... жұмыс істей алатын, сондай-ақ педагогика саласында
білімдарлық қабілеті ... ... ... ... ... орындайтын
қызметкердің өзіне тән өнегелілік пен сезімталдық-жігерлілік қасиеті болуы
керек. Түзеу ... ... ... ... ішінде
әлеуметтік әділеттілік сезімі оларда айрықша орын алуы тиіс.
Дөрекілік ... ... ... ... ... ауыр тиеді;
олардың абыройына нұқсан келтіреді.
Жазаны орындаушы мекемелер мен ... ... ... жоғары
талап қойылады. Өздерінің лауазымдық мәртебесіне карай олар сотталғандарды
және қарауындағы кызметкерлерді тәрбиелеу жұмысын ... ... ... ... ... есептеледі. Ондай бастықтар
өзіне және қарауындағыларға қатаң ... ... ... ... сыйлай
білетін болуы керек. Жаза орындайтын мекемелер мен ... ... ... талаптар қойылады.
"Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары ... ... Заңы ішкі ... ... ... жағдайымен қатар
оларды әлеуметтік қорғау шараларын да белгілеген. Жазаны атқарушы мекемелер
мен органдардың қызметкерлері қоғамдық ... ... бар ... ... әр ... ішкі-сыртқы сезім күш-қуатын қинап істеуге мәжбүр болады:
жұмысбастылық, қайғыру, күйіну тағы баскаларға байланысты. Айта кету ... ... ... — сотталғандардың топтанып көнбеушілік, шабуылдау,
аманатқа тартып алу, ... ... ... қимылы себебінен
қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына ... ... ... ... да өтіп ... ... бәрі бас бостандықтан айыру
орындарында жұмыс істеудің мәртебесін, тартымдылығын ... үшін ... ... ... ... айналысудың Ең аз үлгілер
Ережесінде бұл жұмыстың аса қиын жағдайын еске ала отырып, қызметкерлерге
соған сәйкес ... мен ... ... ... ... ... ақы ... тағайындағанда бұл жұмысқа қабілетті ерлер мен әйелдерді
тартып және ұстау үшін есептелуі тиіс.
"Қазақстан ... ішкі ... ... ... Қазақстан
Республикасы Заңымен және нормативтік актілермен ішкі істер қызметкерлерін
әлеуметтік ... ... ... ... ... және ішкі ... ... қаза болса немесе науқастанса, сондай-ақ ... зиян ... ... ... ... пәтермен, тұрғын үймен
қамтамасыз ету; медициналық, санаториялық курорттық қызмет көрсету және
басқа да ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер әр түрлі болады. Олар
лауазымына, жазаны атқаратын мекемелер түріне, оның ... ... ... ... ... ... ... және басқа да негіздерге байланысты. Мысалы, аттестациядан
өткен қызметкерлердің еңбек ақысы мөлшеріне; лауазымдық ... ақы, ... ... ... ... ... жылдарына қосылатын пайыздық үстеме,
тамақ пайогінің бағасы кіреді.
Қатал, сондай-ақ айрықша ... ... ... ... ... ... ... істейтін қызметкерлердің еңбек
ақысына 10—15 пайыз көлемінде үстеме ... ... ... ... ... ескере отырып,
тиісті зейнетке шығатын қызмет мерзімі қысқартылған.
Ішкі істер органдарының қызметкерлері, олардың отбасы ... ... ... ... санаторий мен курортта емделуге,
медициналық-әлеуметтік қамтамасыз етілуге құқығы бар [11].
Қазақстан ... ... ішкі ... ... әлеуметтік қорғау кепілдігі берілген, бұл — мемлекеттің бұл
жұмыстың ерекшелігін ескепке алып көрсеткен қамқорлығынын ... ... ... ... ... ең ... бірнеше рет сотталған,
әлеуметтік-өнегелілігі жағынан төмен азаматтар жаза ... ... ... ... бәрі ... ... ... түсе бермейді, олардың
кейбіреулері жазаны өткеру кезінде режим ... бұза ... ... ... ... ... және мекеме қызметкерлерінің заңды
талабына белсенді түрде ... ... Бас ... ... ... ... ... істеудің өзгешелігі бар, ол түзеу
мекемесі қызметкерлерінен аманатқа адам ... алу ... ... шабуыл
жасау, сондай-ақ басқалай да зорлап күш ... ... ... атқарушы мекемелер мен органдар ... ... ... ... ... қауіпті әрекеттерінен
қорғаудың маңызды себептері болады.
Сонымен, түзеу мекемелері қызметкерлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету
проблемасы қылмыстық-атқару процесінің ... ... ... ... де ... ... ... жұмысына қауіпті жағдай
төне берсе, одан әрі іс-әрекетті орындау мүмкін ... ... ... ... ... ету үшін күші бар ... құқықтық және ұйымдастырушылық амалдар қолданады.
Алдыменен қылмыстық-кұқықтық ... ... ... болады. Бас
бостандығынан айыру орындарында қызмет ететіндердің ... ... ... және ... ... дербес құқығына қол сұққаны
үшін жоғары дәрежедегі қылмыстық жаза ... ... Бұл ... ... ... ... ... мекемесі қызметкерлерінің өміріне, денсаулығына арнайы зиян
келтіруге ... ... ... ... ... ... түрде жауапқа тарту. Ондай ... ... ... ... ... немесе күш пайдаланып және басқалардың
өмірі мен ... ... ... әдісімен қашу; түзеу мекемесі
әкімшілігінің талабына қасақана бағынбау, ... ... ... күш ... ... ... мекемесі әкімшілігінің
жұмысына шабуыл жасау арқылы кесел келтіру.
2. Лауазымды адамдарға күш қолданғаны үшін ... ... Жеке ... ... ... бостандығына, абыройына қарсы
бағытталған қылмыстарды қарастыратын қылмыстық заң нормалары [13, 67 б.].
Заңмен белгіленген қызметкерлердің ... ... екі ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ететін, сендіру
шараларын білдіретін ... ... ... ... мағынасына қарай
сеңдіру шаралары: сотталғандарға жазаны өтеу режимін қызметкерлермен қарым-
қатынас ережесін түсіндіруден, олардың өкілдерінің ... ... ... ... төндіруіндегі жауапкершілігінен тұрады. Осы
шаралар сотталғандармен жүргізілетін негізгі тәрбие жұмыстарының түрлерімен
қамтылады және оған күші бар ... ... ... ... ... ... қатар әрбір сотталғанмен жеке
профилактикалық жұмыс ... де ... ... ... ... ... ... амалы, ол
— профилактикалық жұмыс. Қызметкерлердің қылмысты профилактикалау жұмысына
жариялы және құпия жедел-іздестіру ... ... Оны ... ... ... ... заңына сәйкес түзеу
мекемесінің оперативтік бөлім, бөлімшелері және басқа да ... ... ... бұзушылыкты жалпы профилактикалау шараларына кіретіндері: құқық
бұзуға бейімді ... ... ... ... ... ... күзету мен
бақылауда техникалық құралдар қолдану және жекелей ... ... ... ... ... бар және түзеу
мекемесі қызметкерлеріне қарсы қылмыс жасауға ойланып ... ... ... қою, ... ... ескерту шараларын жүргізу) [14, 167 б.].
Қызметкерлердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету шараларының ең тиімді жағы,
ол — техникалық ... ... ... ... етіп ... ... дабыл қағып дыбыс беретін арнайы жүйе қою, түзеу мекемесінің
кейбір объектісін бақылау үшін ... ... ... ... ... түрде дабыл беретін құралдармен жабдықтау т.с.с.
Түзеу мекемесі қызметкерлерінің қауіпсіздігін сақтау амалдарының бірі —
ол ... да ... ... қауіпсіздік шараларын қолдану. Заңда
бекітілген қауіпсіздік шараларына кіретіндер: қол ... ... ... ал ... ... қару ... да ... етіледі.
Қауіпсіздік шаралары қылмыс жасап сотталып, сонын негізінде құқықтық
мәртебесі шектелгендерге ғана ... ... ... ... қару ... ... ... етуге қызметкерлердің және
қылмысты жазаға сотталғандардың заңды талаптары мен құқығын қорғауға тиісті
кепілдік берілуі ... ... ... ... қате ... ... ... кезенде қолданбау), егесу жағдайын терендете түседі және ... ... яғни ... ... сотталғандардың жаппай
тәртіпсіздігіне, аманатқа ұстап алу, ... қаза ... ... ... мүмкін. Бұлардың бәрі қолданылатын қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... бекітуге және
қолдануды ұйымдастыруға мәжбүр етеді. Мысалы, қамалғандармен айналысудың Ең
аз ... ... ... басу кезінде құрал ретінде кісен,
шынжыр қолдану рұқсат етілмейді [15, 117 ... ...... ... ... бір ... ... қорғануға мәжбүрлігі мен басқадай амал қалмаған жағдайы
негізделіп және керектілігі ... ... ... ... ... ... шаралары сыртқы түріне қарағанда
қауіп төндіргенге күш ... ... ... ... шараларын
қолданудың ерекше бір айырмашылығы түзеу мекемесі — ол төтенше ... ... ... жағдайларында, яғни сотталғандардың ... ... ... ... сондай-ақ өзге сотталғандарға, ... күш ... ... ... ... қолданылады. Бұл жағдай
әлеуметтік-құқықтық қауіпсіздік шараларымен және қару ... ... ... ... ... Бұл шаралар
сотталғандардың өз қауіпсіздігін, ... ... ... ... және ... ... түзеу мекемелерінің
ғимараттарын, ... ... ... ... ... [16, 98 б.].
Қауіпсіздік шараларын сотталғандарға колданылатын тәртіпті жазалау
шараларынан айыра білген жөн. ... ... ... өз ... және ауыр ... ... сотталғандардың қоғамдық қауіпті
әрекеттерін тоқтатуға бағытталған. Тәртіптік ... ... ... ... ... ... жаза ... қолданылады.
Сондықтан сотталғандарға, алдымен, қоғамдық қауіпті әрекетіне қауіпсіздік
шарасы, сонан соң және тәртіптік жаза ... ... ... [17, ... "Қазақстан Республикасының ішкі істер ... ... ... ішкі әскерлері туралы" Заңдарында, Қылмыстық-
атқару кодексінде, сонымен қатар Қазақстан ... ІІМ ... ішкі ... ... қауіпсіздік шаралары тізімі. оның
негізгі және қолдану тәртібі берілген.
Бас бостандығынан айырылған адамдарға қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... ҚАК-нің 81-бабында
реттелген және ішкі тәртіп Ережелерінде атап көрсетілген.
Алдымен, қауіпсіздік шаралары мен оларды қолданудың жалпы талабына көңіл
аударған жөн. ... сай күш ... ... құралдары және қару қолдану
құкығы түзеу мекемесі қызметкерлерінің бәріне бірдей берілмейді, тек ... ... ... ... яғни ... құрамынын арнайы атағы бар
қызметкерлеріне лауазымды адамдарына және ... ... ІІМ ... ... ... ғана ... етіледі. Сондықтан осы
айтылған қызметкерлер арнайы дайындықтан өтуге, мезгіл-мезгіл тексеруден
өтіп, арнайы ... мен ... ... жағдайына байланысты әрекеттерге
жарамдылығын біліп жүруге міндетті.
Түзеу мекемесі ... ішкі ... ... ... ... яғни қару қолданған кезде сотталғандарға және басқа
да адамдарға мүмкіндігіне ... ең ... ... зиян ... етуге міндетті. Осы мақсатпен заңда ерекше құралдар мен қару
қолдану тәртібінің негіздері каралған.
Қауіпсіздік шарасы мен қару ... ... ... ... ... қолданылады?
Арнаулы құралдарға заң мыналарды: қол кісенді, жуасыту көйлегін, арнайы
құрал мен ... ... ... құралдарды қолдану негіздері мен тәртібі ... ішкі ... ... ... ... және ... ... тәртіп ережесінде көрсетілген.
Арнайы құралдарды қолдану тәртібін нақтылы карастырайық. Қол ... ... ... қолданылады: әскери нарядтық құрамына,
күзетшілерге, тузеу мекемесі әкімшілігіне қара ... ... ... ... айып қапасына барудан бас тартқанда; өзін-өзі
өлтіргісі, денесіне ... ... ... ... басқа сотталғандарға,
сондай-ақ бөтен біреулерге тарпа бас салса; қашып кеткен ... Қол ... ... ... ... ант жасалады. Қол
кісенің негізсіз салған адам жауапқа тартылады [18, 117 ... ... ... ... шаралар қорытынды бермегенде
қолданылатын әсер етудің ең ... ... Ол ... ... ... оның орынбасарының нұсқауымен және медицина қызметкерінің
бакылауымен қолданылады. Егер де медицина қызметкері бұл ... ... ... ... ... десе, ол сөзсіз орындалады. Жуасыту
көйлегінде бұзақылық жасаған сотталушы тынышталғанша болады. Бірақ ол ... ... ... ... ... ... (айып қапасында, бақылаушылар бөлмесінде
т.б.) кигізіледі.
Жуасыту көйлегін кигізген сайын акт жасалады оны түзеу мекемесі бастығы
немесе оның орынбасары ... де ... ... ... ... мыналар да жатады: резин сойылы, назар
аударатын жарық-дыбыс құралдары, тосқауыл бұзушы ... су ... ... ... т.б. ішкі істер органдары қарауындағы арнаулы
құрал-саймандар.
Арнайы қарулар — жалпылай тәртіпсіздікті, белгіленген ережені ... ... ... ... ... ... ... құрамдар жұмыскерлеріне шабуылды тоқтату, ұстап алған құқық
бұзушының қарсылық көрсеткені үшін қолданылады.
Арнайы ... ... ... ... ... ... етуге жауап
беруші, операцияны басқаратын лауазымды адам қабылдайды. Жеке ... ... ... ... ... немесе ішкі әскердің әскери қызметкері
шұғыл жағдайда мұндай шешімді өз бетімен қабылдайды.
Арнайы ... ... және оны ... ... қалыптасқан
жағдайға, бұзылған құқықтың түрі мен кұқық бұзушының жеке басына және ... ... ... ... ... ... ... тәртібі анық белгіленген, мысалы арнайы құрал алдын ... ... ғана ... ... ... ... ... бұл құралдардың ескертусіз қолданылуы мүмкін. Арнайы құралдарды
әрбір қолданған нақтылы ... ... ... көмек
көрсету шаралары алдын ала белгіленген болуы керек.
Арнайы құралдарды қолданған ... ... ... қызметкерлер,
әскери қызметкерлер түзеу мекемесі ... ішкі ... ... ... қашан, қай жерде, кімге және оларды ... ... ... баяндайды.
Жоғарыда айтылғандай, арнайы құралдарға іздеу қызметі иттері де кіреді.
Олар сенімді қорғаушы да, ... да ... ... ... қызметінде
кең пайдаланылады.
Іздеу қызметі иттері төмендегідей жағдайларда ... ... ... ... ... түзеу мекемесінін
аумағында жасырынып қалған сотталғандарды іздеу және табу кезінде; өзін
қорғау ... ... ... ... ... қызметкерлеріне,
әскери қызметкерлерге шабуыл жасаған кезде; есірткі және басқа да заттарды
іздеген кезде т.б. ... ... ... ... мен кәмелетке
толмағандарға қарсы, егер де олар қарулы шабуыл жасамаса қолдануға рұқсат
етілмейді.
Егер де ... ... ... ... әрекеттерің
тоқтатуға болмаса, онда оқ ... ... ... ... шара деп
есептеледі. Заңда "басқадай шаралар" мазмұны ... де, ... оған қоса ... ... яғни қара күш ... мен ... ... деп болжауға болады. Оқ ату қаруын қолдану тәртібін
Қазақстан Республикасының ІІМ ... ... ... ... егер де олар ... шабуыл
жасамаса, қарумен қарсылык көрсетпесе, әуе кемесін, аманатка ... ... және ... ... ... ... ... туғызбаса қару
қолданылмайды.
Түзеу мекемесі қызметкері қару ... ... ... ... ... қамтамасыз ету шараларын, ... ... ... ... ... міндетті, одан кейін өзінің тікелей
бастығына түсіндіруі тиіс және бұл оқиға туралы прокурорға хабарланады.
Түзеу ... ... ішкі ... ... ... ... мен қару ... Қазақстан Республикасы ІІМ
органдарының үнемі ... ... ... ... ... МЕН ... ... БАҚЫЛАУ ЖАСАУ
Қылмыстық-атқару жүйесі Қазақстан Республикасы құқық қорғау органдарының
бір бөлігі болып есептеледі. Оған қылмыстық ... ... мен ... ету ... ... ... ... сотталғандарды
түзеу, сотталғандар және басқа біреулер жаңа қылмыс ... ... ... ... ... ... ... толықтай мүдделі
болғандықтан, ол мемлекеттік, қоғамдық институттар ... ... ... ... ... ... жазаны атқартушы органдарға әрдайым
әлеуметтік бақылау қоюды белгілейді.
Жазаны атқарушы ... мен ... ... ... ... ... ... маңызы бар. Қылмыстық жазаны өтеу
кезіндегі бақылау процесінде, алдымен заңдылықты ... ... ... ...... атқару органдары жұмысының басты қағидаты болып
есептеледі. Жазаны ... ... ... мен ... ... қатал сақтауға негізделеді. Бұл мекемелер мен ... ... ... ... етіп ... ... ... етуге жауапты [19, 125 б.].
Қызметкерлердің жұмысын бақылау ... ... жүру мен ... ... әрекетінің нормативтік актілер талабына сәйкестігін, болып
жатқан заң ... білу мен ... ... және ... ... ... ... түсіну керек.
Жазаны атқарушы мекемелер мен органдар қызметкерлерінің жұмысын бақылау
жеке бастың мақсаты емес, ол қажетті ... ... ... ... мен ... ... қолдануға әсер ету.
Бақылаудың қорытындысын ... ... ... ... ... табу және оны жоюға мүмкіндік туады. Әкімшіліктің
қызмет әрекетін бақылау, сонымен ... ... ... ... бұзу ... табу амалы мен оның себебін жою
болып есептеледі. Алдымен, ол заңдылыктың құқықтық негізін ... ... ... ... егер олар ... Республикасының
заңдарына қайшы келетін жағдайда жетілдіруге әсерін тигізеді.
Демократиялық, кұқықтық мемлекет құру ... ... ... ... ... ... ... қорғау органдары бұқаралық
ақпарат құралдарының, ... ... ... ... ... ... ... органдардың кызмет әрекетін бақылау, оның қоғамдық түрлерін
пайдалану ... іске ... ол ... өткерудің жағдайларын, Қазақстан
Республикасы қылмыстық-атқару жүйесінің алдында ... ... ... да қиыншылықтарды кеңірек хабарлауға мүмкіндік береді. Мұның бәрі өз
кезегінде, жүргізіліп жатқан ... ... ... мен ... әр ... көзқарастар туғызған қоғамдағы әлеуметтік шиеленісуді
төмендетуге септігін тигізеді.
Әкімшіліктің ... ... ... ... ... ... ол
мемлекет бөлетін қаржы-материалдық қаражаттарды үнемдеп жұмсауға, оны қайта
бөлуге, қылмыстық-атқару мекемелер жүйесін ұстауға, біздің ... ... ... да ... ... ... ... береді.
Жазаны атқарушы мекемелер мен органдар әкімшілігінің жұмыс әрекетін
бақылау әр түрлі негіздермен топтастырылуы ... ол ... ... ... ... ... және ... атқарушы мекемелер мен органдар әкімшілігінің ... ... ...... адам ... ... ... Адам
құқықтарының жалпы Декларациясында (1948), азаматтық және саяси ... ... ... (1966), азаптауға және басқа да мейірімсіз,
адамгершіліктен тыс сондай-ақ абыройын ... ... ... ... ... ... (1984) және ... ұсыныс ретінде БҰҰ мүше
елдеріне айтылған жайттар.
Қоғамдық бақылау да жаза атқарушы ... мен ... ... заң бұзбауды қамтамасыз ету амалының бірі болып есептеледі. Ол
мемлекеттік қоғамдык ұйымдардың, қоғамдық ... және ... ... мен ... ... ... ... өткеру жағдайлары мен
ретін бақылауы.
Жазаны атқарушы мекемелер мен органдар ... ... ... ... ... ... бар, ... атқарушы үкімет
органдарының бақылауы, соттық бақылау, ведомстволық бақылау және прокурор
бақылауы.
Жазаны атқарушы ... ... және ... да ... ... атқарушы Өкімет өкілдері, яғни Үкімет өз аумағындағы ... ... ... ... ... ... ... түзеу мекемесі әкімшіліктерінің жұмыс әрекетін тексеруге
функциясы бар ... ... ... ... маңызды орын алады. Оны қылмыстық-атқару жүйесінің
жоғары органдары, яғни — қылмыстық-атқару жүйесінің ... ... ... ... және ... ... ... басшылары
жүргізеді.
Қылмыстық-атқару жүйесі органдарының ... ... ... ... рөлі ... ... "Қазақстан Республикасының
Прокуратурасы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабы бойынша
Қазақстан ... ... ... ... есеп ... ... ... Республикасы Президентінің
жарлықтары мен басқа да нормативтік актілерін Республика аумағында ... және бұл ... ... жоғары бақылау жүргізетін мемлекеттік
орган.
Прокуратура кез келген заң бұзушылықты ... және оны ... ... ... ... мен ... ... келетін заңдар мен
басқа да құқықтық актілерге қарсылық білдіреді, сотта ... ... және ... ... ... ... тәртіп пен көлемде
қылмысты қудалауды іске асырады.
Қылмыстық-атқару жүйесі органдарында қадағалау жұмысын тиімді ... ... ... ... арнайы бөлім құрылады немесе
бұл жұмысты облыс, аудан прокурорларының көмекшісі, аға көмекшілер ... ... ... ... ... жеке ... "
Атқарушылық іс жүргізудің заңдылығына қадағалау" енгізілген. Онда заң
прокуратураға заңдылықты сақтап іске ... үшін ... ... ... ... Оған ... ... мекемелері мен органдары
әкімшіліктерінің жұмыс ... ... да ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
заңының 43-бабына сәйкес прокуратура мына бағытта бақылау жүргізеді:
1. Сот тағайындаған жазалау мен ... ету ... өзге ... ... ... ... бас ... айыру орындарында
болуының заңдылығына.
2. Аталған мекемелерде сотталған адамдарды ұстаудың заңда ... мен ... ... олардың құқықтары мен бостандықтарының
қорғалуына.
3. Бас ... ... ... ... атқарудың
заңдылығына.
"Қазақстан Республикасының Прокуратурасы туралы" Қазақстан Республикасы
заңында прокурордың Қазақстан Республикасы ... ... ... заңдылықты қамтамасыз ету өкілеттігі көрсетілген.
Заңдылыққа бақылау жүргізе отырып, прокурор өз шамасы құзырлығында ... Адам ... ... қамалғандар мен сотталғандарға мейірбандық-
тұрғыдан қарау жөнінде Конституцияның, заңдардың және ... ... ... дәл және ... ... талап
етуге;
2. Азаматтың, мемлекеттің құқықтары мен ... ... ... прокурордың талабы мен өтініштері бойьшша ... ... ... ... және тексеруге;
3. Сот тағайындаған жазалау және мәжбүр ету ... өзге ... ... бас ... ... ... мен ... мақсатымен кез келген уакытта болуға;
4. Ұсталғандардан, ... ... мен ... ... шаралар қолданылған адамдардан жауап алуға;
5. Осы ... ... ... жазасын өтеуге, сондай-ақ оларға
мәжбүр ету сипатындағы шараларды қолдануға ... ... ... ... ... ету ... ... бас бостандығынан айыру орындарында
немесе мекемелерінде заңсыз отырған әрбір адамды өз ... ... Бас ... ... орындарында жазасын өтеп жаткан адамдарға
заңды бұза отырып, қолданылған тәртіптік шаралардың күшін жоюға, ... ... ... ... камералық үлгідегі орындардан немесе
карцерден қамаудан босатуға;
8. Заңда белгіленген ... ... ... ... ... ... хақылы.
Сонымен, прокурорлык бақылау барлық бас бостандығынан ... ... ... ... ... категориядағы ұсталған адамдар отырғанына
қарамастан ... ... ... бақылаудың мақсаты — ол бас
бостандығынан айыру орындарындағы заң бұзушылықты кезінде ... ... заң ... адамдар заңда көрсетілгеніндей жауапқа тартылуы тиіс [20, ... ... ... ... ... прокурор барлық
салаларға прокурорлық жалпы бақылау өкілеттілігін қолданумен бірге бақылау
субъектісі ... ... ... арнайы өкілеттілігін
ұсталғандардың, алдын ала ... ... ... орындарындағы
заңның орындалуын және сот белгілеген ... да ... ... есте ... ... ... табу мен ... прокурор өкілеттілігінің бірі — ол
жазаны атқарушы мекемелер мен органдар ... ... ... ... ... ... мен ... тексеру. Оны іске асыру үшін
прокурор жазаны атқарушы мекемелер мен органдарға кез келген уақытта баруға
хұқы бар. ... жеке ... ... ... ... жұмыс
әрекетімен тікелей танысады, атап айтқанда ... ... ... ... ... ... ... жеке-жеке сұрақтар қояды, жатқан орындарымен, жазаны ... ... ... ... ... жаза қолдану тәжірибесімен
танысады. Сотталғандардың жұмыс әрекетімен барып және ... ... ... мен ... ... жағдайларын тікелей білуге және
заңдылықты бұзушылықты анықтауға, оны ескертуге ... ... ... ... ... ... ... өтетуші мекемелер мен
органдар әкімшілігінің бұйрықтары, қаулылары мен ... ... ... хұқы бар. ... ... лауазымды адамдардың,
қызметкерлердің тәртіптік жаза қолдануының заңдылығы мен ... Егер де ... ... акті қабылданған болса, онда прокурор
лауазымды адамдардан зансыз шешім қабылдағаны үшін жеке ... ... ... хұқы бар және оған ... ... ... [21, 267 ... жазаның өткеру түріне қарамастан, прокурормен жеке
кездесуге немесе мемлекеттік, ... ... ... ... ... және хат ... ... құқы бар. Бұл
—Қазақстан Республикасының азаматтары ретіндегі олардың ... ... ... ... ... құқық, ол жазаны өткертуші мекемелер
мен органдар қызметкерлері ... заң ... ... ... ... амалы болып есептеледі. Түзеу мекемесіне сәйкес заң ... арыз ... ... тәртібін белгілеген. Түзеу мекемесінің
қызметкерлері сотталғандардан түскен шағым мен ... бір ... ... ... ... ... қарауға немесе тексеруге
рұқсат етілмейді. Сотталғандардан түскен арызды немесе шағымды прокурор
заңмен белгіленген мерзімде ... ... ... ... оны арыз немесе
шағым берген адамға хабарлауы тиіс.
Түзеу мекемесі әкімшілігінің жұмысындағы ... ... ... түрі — оның ... ... ... ... әрекетіне прокурордың
рұқсат етуі. Сотталғандардың аса ... ... мен ... талаптарына
тиісті жұмыс әрекетіне әкімшіліктің рұқсат алуы керек болады. Мысалы, ... ... ... ... мен ... ... ... жіберу туралы қаулыға, төтенше ... ... ... ... ... ... ... сыртқа шығуға: жақын
туысқанынын өлуі немесе халсіз ... ... ... апатынан сотталғанға,
сондай-ақ әлде оның отбасына едәуір ... зиян ... ... алу ... болады.
Заңдылықты бұзудың және оның себебі мен жағдайын ... ... ... ... ... ... әр түрлі, соның бірі —
прокурорлық бақылау актілері түрінде болады.
Прокурор бақылауының негізгі актілері ... ... ... ... ... ... ету, ... бұйрық, ережелер ("Қазақстан
Республикасының Прокуратурасы туралы" заңның ... ... ... ... ... мен ... ... жұмыс әрекетіндегі заң
бұзушылықты тиімді де тез жоюға мүмкіндік береді. Прокурор заңның бұзылу
сипатына ... іс ... ... және шығаруы, жазаны атқарушы
мекемелер мен органдардың ... және ... да ... әкімшілік
құқық бұзғаны туралы қаулы шығаруы мүмкін. Прокурор өзінің қаулысы мен бас
бостандығынан айыру ... ... ... ... ... ... өтеп ... заңсыз салынған тәртіптік жаза
шараларын бұзуға, заңсыз жазаланған адамдарды айып қапасынан, ... ... ... жеке ... ... ... қапасынан босата алады
[22, 127 ... заң ... ... ... ... ... ол — ... оған мүмкіндік туғызатын себептер мен жағдайларды жою ... ... Мұны ... ... жаза ... ... мен органдар
кызметкерлерінің жұмыс әрекетінде зан ... ... ... ... ... ... ... жоғары
органның лауазымды адамы ұсыныста көрсетілгендей, болған істерді бір айдан
қалдырмай қарауға міндетті. Бұзылған ... оны ... ... мен
жағдайды жою шараларын қабылдап, қорытындысын прокурорға хабарлайды.
Прокурордың заң ... ... ... тағы бір ... ... білдіру. Прокурор жазаны орындаушы мекемелер мен органдардың
лауазымды адамдарына заңға қайшы бұйрық, қарар ... ... ... ... білдіреді. Білдірілген наразылық міндетті түрде түскен
уақытынан бастап он күннен кешіктірілмей қарауға және ... ... тез ... ... бас бостандығынан айыру орындарында заңдылықты ... ... ... басқа да түрлерін бақылау прокурорлық бақылаудың ... ... ... ... тән ... ... табу мен ... және
табылғанға назар аударудың айрықша түрлері мен әдістері бар.
Жазаны атқарушы мекемелер мен органдар әкімшілігінің ... ... ... ... ... рөл ... ... жатады.
Соттың бақылау қызметінің негізгі үлгілері, түрлері мен әдістері әр
түрлі және олар едәуір тиімді болып ... ... ... және ... ... ... ... сәйкес соттардың шешімдерін, үкімдерін, өзге қаулыларын,
сондай-ақ олардың заңды өкімдері, талаптары, ... мен ... ... Республикасының бүкіл аумағында барлық мемлекеттік
органдардың, ұйымдардың, лауазымды ... мен ... ... атқарушы мекемелер мен органдар әкімшілігінің қызмет әрекетін
соттық бақылауды үш түрге бөлуге болады:
Бірінші — азаматтық, ... ... және ... құқық қатынастық
таластарда және сот ісін жүргізу ережесімен ... ... ... ... ... ... бақылау болады. Мәселен, азаматтық іс
жүргізгенде қызметкерлердің жұмыс ... екі ... ... ... ... ... бас бостандығынан айыруды өткеріп жатқанда еңбекке жарамсыз
болған талап етуші адамның түзеу мекемесінің кінәсінен ... ... ... немесе керісінше, жазаны өтеу ... ... ... ... ... ... ... төлеу туралы
түзеу мекемесі талабын шешкенде туатын таластар. Бұл жағдайларда жазаны
өтеу кезіңде ... ... ... ... ... ... ... қимылын сот бағалай алады [23, 234 б.].
Сондыктан іске ... ... ... құжаттарды соттың қабылдауы,
олардың заңды екенін растайды, ал оларды қабылдамауы ... ... кері ... білдіреді.
Соттық бақылау сотталғандардың түзету шараларымен байланысты емес жазаны
өтеу кезінде де орын алады. Мысалы, сотталған белгіленген мезгілде ... ... сот ісі ... сот ... ... ... негізінде
жазаны орындауға мәжбүр етеді.
Әкімшіліктің жұмыс әрекетін соттық бақылаудың екінші түріне — қылмыстық
істер жүргізгендегі бақылау, ал ... ... іс ... жүзеге
асырылатын және сот үкімін орындау мәселелерін ... ... ... бақылау функциясы қылмыстық-атқару ... ... ... ... жағынан жіберілген заңдылықтың өрескел
бұзылғаны жөнінде қылмыстық іс қаралғанда білінеді. Ол — ... ... ... ... ... ... ... пайдаланып қиянат
жасау, кездейсоқ уәкілдігін пайдаланып асыра сілтеулік, ... ... да ... ... ... бақылау сотталғандардың жазаны өтеу кезінде жасалған қылмыстық
істерді қарағанда да орын ... ... ... ... ... қылмыстық іс қарағанда, мысалы, ... ... ... ... ... ... түзеу мекемесі және басқалардың
жұмысына іріткі салу, бұл құқыққа қарсы ... ... ... ... ... сот ... ... Сот түзеу мекемесі
әкімшілігі ... ... оған ... ... ... ... ... көшіру туралы салынған жазаның
негізділігін тексеруі ... де ... істі ... кезінде салынған жаза қылмыстық-атқару
заңынын талабы бұзылғандығы анықталса, ол адам әкімшілік талабына ... де, оның ... ... ... ... ... тиіс.
Сот түзеу мекемесінің әкімшілігі ... ... ... оған жеке ... ... ... ... заңды құқын, талабын, олардың өз міндеттерін орындауын
жүзеге асыру мәселелері қылмыстық істі ... ... ... ... да, ол сот ... бір түрі болуы мүмкін.
Сот іс қарау процесінде ... ... ... ... ... ... дәлелдемелерін, құжаттарды
бағалай отырып, түзеу мекемесі әкімшілігі жағынан заңдылықтың ... ... ... ... ... Бұл ... сот ... заң
бұзушылықты, оны тудырған себептері мен жағдайларын жазаны өткеруші
мекемелер мен ... ... ... ... ... ... немесе
оларды басқарып отырған лауазымды ... ... ... ... ... ... ашылған және жеке ұйғарымда, яғни
ұсыныста көрсетілген заң бұзушылықтың ... мен ... ... ... ... жағдайларды болдырмау шараларын қабылдауға
міндетті.
Жазаны атқарушы түзеу мекемесі ... ... ... ... ... ... әр ... аспектісіне қатысты мәселелерде
көрінеді. Мысалы, түзеу мекемесі ... ... жаза ... бұрын
босатуға, жазаны жеңілдетуге немесе оның түрін өзгертуге ... ... оны шешу үшін ... ... да қоса ... Сот ... ... олардың заңдылығы мен негізділігі жағынан баға ... ... ... ... заң ... береді, немесе оларды заңды
күшінен айырады. Осы мақсатпен соттар түзеу мекемесі ... ... ... ... ... ... ... толық
бейнеленбеуі мүмкін болғандықтан, бұлар істі әділ шешу мақсатында ұқыпты
қарап шығуға міңдетті.
Соттық бақылау қызметі сот ... ... ... ... ... ... ... кезінде сотталғанның үлгілі міңез-құлкына немесе ... ... бас ... ... алғаннан пайда болады. Мысалы, бас
бостандығынан айыруды түзеу жұмыстарына немесе одан да ... ... ... ... сотталғанды түзеу мекемесіне өтелмей
қалған жазаны өткеруге қайтарғанда т.с.с.
Сот жазаны өткеруші мекемелер мен ... ... ... ... өзгертуге байланысты мәселелерді шешу кезінде бақылай алады.
Заңға сәйкес мұндай мәселелер, бас бостандығынан айыру мен ... ... өтеу ... ... болуы мүмкін. Бас ... ... сот ... ... ... ... бас ... ұстау мәселесін өзгертіп, сотталғанда түзеу мекемесі бір түрінен
екіншісіне, яғни жеңіл немесе катаң режимге ауыстыруды шешеді.
Бұдан басқа жасы ... ... ... ... ... ... негіз болмаса, сот ... ... ... ... ... жұмыс әрекетін соттың бақылауы жазаны атқарушы мекемелер
мен органдар әкімшілігінің қылмыстық ... өтеу ... ... ... ... ... ғана аяқталмайды. Сот бақылауын түзеу ... ... онда сот ... жер т.б. ... ... бір жағы ... ... болуы керек, ал сот ерікті
жалдамалы немесе аттестациядан өткен қызметкерлерді ... ... ... ... ... ол іске асуы мүмкін.
Соттық бақылаудың үшінші түрі — ол ... ... ... мен ... ... ... ету. ... органдарға жіберілген
сотталғандардың шағымы, арыздары тиісті ... ... заң ... ... ... ... жазаны азайту шаралары туралы
өтініші.
Қылмыс жасаған адамды қылмыскер деп ... ... ... оны ... ... кәсіпорындар, мекемелер, ұйымдар, лауазымды адамдар мен
азаматтар орындауға тиісті де міндетті.
Қылмыстық жаза заң ... ... ... ... ... ... өзгертетін қосымша құқық шектеу болып есептеледі.
Қылмыстық жазаның маңызы мемлекеттің мәжбүр ... ... ... ... орай ... ... болады. Құқық шектеуді қолданғанда жазалап
әсер ету жеке мақсат емес, оның ... ... ... жету ... ... ... ету. Жазалаудың мақсаты — әлеуметтік
әділеттілікті қалпына ... ... ... ... және ... ... қылмыс жасауын болдыртпауды ескерту
екендігі баршаға мәлім.
Көрсетілген мақсаттар қылмыспен күресу талабына бағынуы керек, өйткені
түзеу жүйесі ... ... ... жүйесіне кіреді.
Кейінгі кездерде кейбір заңгерлер "сазайын тарттыру" сөзін бұрынғы ... ... ... ... жазалау саясатына қуғын-сүргінге
баламалап, оны қолданыстан шығарып тастауға талаптануда. Бұл ... ... ... да ... қылмыстық жазаны орындату саласындағы
саясаты, философиялық категория ретінде жазаның маңызына әсер ете алмайтыны
еске ... ... ... жаза — әсер ету ... психология
тұрғысынан қарасақ, ол кемтарлық, қайғы-қасіретпен бірге оған психологиялық
бейімдену; педагогика тұрғысынан — айрықша мәселені шеше ... ... ... ... ... әсер ету. ... ... — ол
қылмыс жасаған адамдардың мінез-құлқын бағыттап түзетіп отыру және жаңадан
қылмыс істеуді ... ... ... ... ... ... ... құқығына қысым жасалуды көрсетеді. Мемлекеттің
атынан сот үкім ... ... ... ... ... ... ... құқығы мен бас бостандығынан айырады,
сөйтіп әлеуметтік өкілеттілікті орнатады, басқа адамдарға ... ... ... ... ... ... қылмыстык жазаның
маңызды элементі жасаған қылмысына қарай тартқан сазайы ... ... ... жайт ... ... ... ... бұл басқа
қылмыстық-құқық шаралары әсерінен ажыратканда айыра білудің белгісі.
Басқаша да мәжбүр ету ... ... ... ... ... ... оятпай, қайта олар мәжбүрліктен болған шаралар екенін,
қоғамның талабын, оның азаматтарын қорғауға бағытталғанын ... ... егер де ... ... ... зиянды түзеу міндеттеме, ал
сотталған шын мәнінде зиянды түзетсе, онда бұл процесті жаза ... ... ... ... ... ... түзеу адамгершілік-этикалық
жағынан алғанда жазаны ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Басқалай қылмыстық-құқықтық шаралар — олар басқа түрдегі құқық шектеу.
Олардың мақсаты да ... ... ... ... қылмысы үшін
қудалау деп есептемеу керек немесе сазайы оның мазмұны, құрайтын элементі
бола алмайды. Сонымен, жазалау ... ... ... ... ... ... жасаған дәрежесіне қарай тартқан сазайы болады.
Жазаны сазайын тарту деп ... оны ... ... ... ... ... ... ұсыныс тартымды болуы мүмкін.
Жазаға мұндай тәсіл колдануға карсы ... ... бұл ... ... ... ... істелген қылмыска
берілген жазанын сәйкес келмеуі. Бұл қатардағы адамдарға бас бостандығынан
айыруды қолдану кауіпсіздік талабына ... ... өте ... шара ... Казақстан Республикасының Қылмыстық кодексіндегі ... ... ... алып ... әлі ... Онда ... 12 түрі
белгіленген. Жаза жүйесінің ... тыс ... ... ... ... ... әдісі басқа құқық салаларына тән ... ... ... ... әңгіме баскадай құқық бұзудан маңызды түрде
айырмашылығы бар қылмыс үшін жазалау жонінде болып отыр. Шын сот ... ... әр ... ... ... ... ол ... Бас бостандығынан айыру, түзеу жұмыстары, ... айып ... өлім ... ... де ... ... сәйкес жазалау туралы заңдарды реформалаудың
талаптарын қысқаша көрсетуге ... онда ... ... ... қолдануды есепке алып және жаза ... ... ... атап ... жөн.
Соңғы он жылдын ішінде жер ауыстыру, әсіресе жер ... ... жоқ. ... жер ... ... жерлер енді мәнісін жоғалтып,
ондай болудан қалды. Одан басқа мұндай ... ... ... ... ойлы ... ... ... Сонымен, жер аудару карапайым тұрған жерін
өзгертуге айналды. Бұған ... ... ... шашылып тұратын мұндай
адамдарға дұрысында шын бакылау болмайтынын, ... өмір ... ... ... онда олар ... ... ... қылмыстық
істелуін түсінуге болады. Өмір сүруге лажы болмағандыктан, тұратын баспана,
жұмыс жоқтығынан, бұл адамдардын ... ... ... ... Үқсас
жағдай жер аударылғандарда да болды. Бұл жағдайда жалғыз мүмкін болатын
дұрыс шешім — ол жер ... мен ... ... ... ... ... ... айырудан міндетті түрде еңбекке тартып шартты босату
мен бас бостандығынан айыру ... ... ... ... тартып
шартты босату институттары жойылған болатын.
Жұмыс күші жетпейтін шиеленіскен ... ... ... ... ... ... ... ұстауға шығынына қарамастан
мәжбүр болған.
Жұмыссыздык ... ... жаңа ... ... ... ... көлікке, жатакханаға, сот-талғандарды бакылайтын
кызметкерлерге еңбек акы төлеу пайдасыз болды. Кәсіпорындар сотталғандардан
бас тартып, IIМ-мен жасаған шартты бұза бастады. ... ... ... ... ... ... алуға мүмкіндігі ... ... ... ... ... олар өмір сүруге ... ... ... ... сотталғандар мен еңбекке міндетті түрде тартылу мен
шартты ... ... ... ... шұғылданғандарға немесе арамтамақтықпен өмір
сүргендерге қылмыстық жауапкершілік токтатылды. ... ... ... төл ... ... ... ... үшін сотталғандар
саны шамалы ... ... ... ... байланысты бұрын
қылмысқа тартылғандарды бағып-кағу және оларды еңбекке баулу үшін ... ... ... ... ... ... ... жазалар жүйесін қысқарту мен жаза ... ... ... бас ... болжануда.
Көпшілік алдында ұялту, тәжірибеде сотталғанның құқығы мен бас
бостандығына шектеу ... ... ... Сот бұл ... ... онда ол сотталғанның жазадан түгелдей босатылғанын
білдіреді.
Қазақстан Республикасы қылмыстык кодексі ... ... ... ... ... ұялту, лауазымынан босату, келтірген зиянын жуып-
шаюды міндеттеу түрлерін шығарып тастағандарымен ... ... олар ... ... ... ... бері қолданылмайды.
Шынында істелген қылмыс қылмыстық түрде қудалауға ... ... ... ... жүйесімен келісе отырып, Қазақстан
Республикасы Қылмыстық кодексін дайындағандарға теория жағынан кейбір ... ... ... ойымызша оларды жүйеге келтіруін жақсарта түссек
болар еді.
Қазақстан Республикасы қылмыстық ... ... жаңа жаза ... ... ... оны бас ... айырумен байланыстырмайды,
дұрысында ол қылмыстық-құқықтық шара болғандықтан бас бостандығынан айыру
болып кала береді.
Қамау жазасы ... ... ... ... ... ... әсер етуі керек. Сонымен ... ұзақ емес ... ... ... ... ... байланыстарын
сақтауға мүмкіндік береді.
Бірақ жуық арадағы ... ... ... оте ... ... ... ... мекемелер жоқ. Тергеу қапастарынын толы, көбінесе
сотталғандарға заңмен ... ... ... жоқ. олар ... ... ... сиякты жазаны орындау үшін арнайы капас тәріздес ғимарат тұрғызу
керек. Экономика ахуалын есепке ала отырып, жазаның бұл түрін 2001 ... оны ... ... ... енгізілуі мүмкін.
Бас бостандыкты шектеу тәрізді жазаның қоғамдық жағы ... ... ... ... бұл түзеу жұмыстары. баска жерде ... ... бұл түрі ... ... жаңа түрлерімен байытылуы
мүмкін. Дүниежүзілік тәжірибе бас бостандықгы шектеудің ... да ... ... ... бас ... айыру орнында кешкі уакыттан
бастап танертеңгіге дейін. Ал баска ... ... ... ... ... болу түрі сияқтыға ыкылас ... ... ... ... ... ... шектеуде айыруға қарағанда,
одан артықшылығы бар.
Қазақстан Республикасы қылмыстық Кодексінде заң шығарушы жазаның ... ... а) ... ә) ... ... ... ... немесе тиісті
жұмыспен айналысу құқығынан айыру; б) ... ... в) ... г) ... ... ... д) ... шектеу; е) қамау; ж)
тәртіптік әскери бөлімде ұстау; з) бас бостандығынан ... и) өлім ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін
режим ережесін, ... ... ... ... ... адамдардың қарым-қатынас ережесін дәл реттеуді талап етеді және
оларды түзеу ... ... ... ... әсер ету және ... әсер ету ... толық тоқталған жөн болар.
Түзеу әсерінің жалпы тәрбиеден ... бар. Оның ... ... ... ... ... ... сол себепті қоғамға
белгілі қауіп туғызатын адамдар есептеледі. Сот ... ... ... ... негіз болады да қылмыстық-атқару құқығы шеңберінде іске асырылады.
Жазаны атқаруды түзеу шараларымен әсер ... ... ... ... ... құрастырады.
Сонымен түзеуге әсер ету тәрбиелеу процесінін ерекше түрін көрсетеді. Ол
сотталғандарға азап шегу ... ... ... ... әсер ... жалпы принциптері мен әдісіне негізделеді.
Біздер жазалаудың алдына мақсат пен міндет койғанда оның кейбір жағымсыз
жағдайлардан құтылмағандығын еске алуымыз керек, ... бас ... ... ... ... бөлігі біріктірілген. Сотталғандар
өзінше мәдениет құрамакшы (субкультура) болады. Сотталғандардың бұзақылары
дұрыстау жағына зорлық ... ... ... ... ... ... ... айыру әлеуметтік-пайдалы байланыстардың үзілуіне, от
басынын ыдырауына ... ... ... бәрі ... ... ... әрекетіне қарсы әсер етеді.
Қылмыстық-атқару кұкығы теориясында түзеу әсерінің ... ... ... ... ... мыналар: қоғамдық пайдалы еңбек,
сотталғандармен тәрбие жұмысы, жалпы білім мен мамандыққа ... ... ... сөз ... онда ... әсер ету шараларының
ұсталғандарға жазасын тарттырмайтын жағын жатқызуға болады, атап айтсақ, ... ... ... сақтау (мүлікке ұқыпты қарау, жеке ... ... ... бөлмесі мен аула ішін таза ұстау т.б.).
Әрине жазаны атқару шеңберінде қолданылатын түзеуге әсер ету, тиісті
шегінде іске ... және ... ... Бас ... ... сотталғандарға педагогикалык әсер еткенде оның түрін, әдісін,
тәсілін тәрбиешінін өз ... ... ... қамаудағы ұстау режимінің
ережелерін шек кояды. Мысалы, жолықтыру, демалыс ... ... ... ... және олар ... құралы ретінде қаралады.
Бірақо оларды беру мезгілі және т.с.с. режим ережесінде ... ... ... ... құқығының нормалары түзеу әрекетін
ұйымдастыруда ... әсер ... ... кейбір түрлерін, әдісін,
тәсілін қолдануға ... ... ... әрекеті шараларының құқықтық реттеуі, әрқайсысында әртүрлі.
Сотталғандарды тәрбиелеу жұмысы, оларға жалпы ... беру және ... ... ... ... реттелген. Құқық нормасы үйретуге тиісті
адамдарды және сотталғандарды жұмыстан босату тәртібі мен жағдайын, ... т.б. ... ... реттеудің көлемі шектелгендіктен,
психология мен педагогиканың карамағына әдістерін іске ... үшін ... ... ... мен сотталғандардын еңбегі толығырақ реттелген, солай
болғандықтан қоғамдык қатынастардың бұл категориясы жазаны өтеушілердің өте
маңызды талабын ... ... ... ... міндетті түрде
еңбек етуін, оларды еңбекке тартудың жағдайын және ақы төлеудің ... ... ... ... ... қылмыстық жазаны
атқарушы органдармен бірге жалпы қоғам катысады. Қылмыстық ... ... ... ... ... оны ... күресудің
универсалды амалы ретінде карауға ... ... ... ... ... жазаны өткеру кезінде де, одан босатылғаннан
кейін де әлеуметтік бақылау өте манызды.
Құқық ... ... күші бар ... ... мемлекеттік құқықтың
бірсыпыра шаралары ... ... бірі ... ... ... ... және азаматтық-құқықтық мәртебесін шектеу болады. Бас
бостандығынан айыруды қолданудың негізі азаматтык ... ... ... ... Ол ... ... ... қоғамдағы қауіптілігіне,
құкық бұзушының жеке басын яғни басқа да себеп, ... ... ... ... түрін — әкімшілік-құқықтық, қылмыстық іс
жүргізу немесе ... ... ... байланысты бас
бостандығынан айыру ... ... іс ... ... ... ... ... сәйкес реттеледі. Ал, бұл мәжбүр ету ... үшін ... ... ... мен ... ... іске
асырылады.
Мемлекеттік мәжбүр етудің бұл шарасы, күші бар ... әр ... яғни ... ... алу", "бас ... ... және т.с.с.
"Бас бостандығынан айыру" айтылған мемлекеттік мәжбүрлеу түрлерінің жалпы
түсінігі.
Бас бостандығынан айыру ... ... түрі ... қылмыскерлерге
әсер етудің әзірге ең басты амалы болып отыр.
Кейбір ... ... ... ... сол мемлекеттің ұстаған
бағытына байланысты, қылмыс ... бас ... ... ... ішінде аз орын алады (Мысалы, Жапонияда — 5%, Германияда — ... ... — 20% ... ал баска елдерде — едәуір жоғары Казак-стан
Республикасында барлык сотталғандардың 40% шамасында).
"Бас бостандығынан ... ... ... ... ... ... ... мәні мен мазмұнын белгілеу керек. Әдетте мән деп заттың ішкі,
ең басты жағы, оның негізі, онда жүріп жатқан ... ... ... ... деп ... ... ... айтады. Жазаның мәні бас бостандығынан
айырып сазайын тарттыру ... ... ал оның әр ... ... ... құрайды.
Қазіргі кезде заң ғалымдарынын арасында айрықша назар аударарлық
объектілердің бірі ... ... ... ... ... ... ... ретінде одан айыру себебінен, ... ... ... ... ... КК, КІЖК, КАК) ... "бас ... ... ... ... ретінде түсінік
бермейді, сондықтан оны әр ... ... ... ... ... ... ... түріндегі жазаны ... ... ... тәртібі КК, КАК-терінде едәуір толық өз көрінісін тапқан.
Бұл мәселе туралы заң әдебиеттерінде де біркелкілік жоқ. Кейбір ғалымдар
бас бостандығынан айыруды ... ... ... — өз ... орын тебу
кұкығынан, қоғамнан, коршаған әлеуметтік жақындарынан оқшаулау, әлеуметтік
байланыстарын ... деп ... ... ... еркіндігінен
айырғанда қоғамның басқа мүшелеріне қарағанда, сотталғандардың құқығын
едәуір шектеу орын алады, ал ол тек ... ... ... оған ... ... ... мысалы, еңбек түрін таңдағанда, оның
уақытын белгілеуде және т.с.с. байқалады.
Біздің ойымызша бас бостандығынан ... ... ... ... ... ... Бас бостандығынан айыру адамның конституциялык
құқығы мен бостандығынан зорлап айырудан ... ... ... ... ету шараларын қолдану тәртібі, оның тізімі қылмыстык, қылмыстық-
атқару заңдарымен ... ... ... ...... ең ... ... бірі. Ол бас
бостандығынан айыруға сотталғандардың құқық ... ... ... және ең ... қылмыстық-атқару тағы басқада нормативтік
актілерден шығады. Бас бостандығынан айырудың мәні — ... ... ... ... ... ерекше құқықпен яғни мемлекеттің арнайы
мекемесінде сот өкімі ... ... ... ... ... ... ... — бас бостандығынан айыру кезінде ерекше
құқық шектеу ретінде басқа жазалардан бөлектеп, жазаның жалпы жүйесінде ... ... етіп ... ... белгілеген арнайы мекемеде тұру ықпалы элементіне алдымен
кіретіндер: сотталғанды еркімен қозғаудан, тұратын ... өз ... ... ... мен білім алу құқығын шектеу, саяси ... ... ... ... ... ... ... еркін
аралауды болдырмау, өзін-өзі еркін билеу құқығын шектеу.
Көрсетілген элементтерде бас бостандығынан ... ... ... ... ... ... болады, себебі: сотталған,
бұқаралык-ақпарат кұралдарын жіберілуден, жеке басының, мекен-жайының, хат
жазысу құпиясы, еңбек ету, дем алу және ... ... қол ... ... ... қылмыс жазасы ретінде түзеу мекемелерінде
орнатылған айрықша режимі ... ... да, ... ... ... ... мәжбүр ету шараларын қолдану мүмкіндігін береді.
Жазалау элементінің маңыздылығы — ол бас ... ... ...... алу, яғни соттың мемлекет атынан үкім шығаруы, болған істің
шындығын жариялау, оны бас ... ... ... ... түрі және онын орналасқан жеріне байланысты көпшілік алдында
ұялту.
Айтылған жазаның жеке-психологиялық әсері, ол бас ... ... ... ... ... ... өзгертеді,
оның істеген ісін кінәлайды, қоғамның көпшілік ... ... жат ... ... ... ... өзінің ұғынуы, түзелуге
ұмтылу талабын ояту болып есептеледі.
Бас бостандығынан айыру түріндегі ... ... ... ... ... шектеу әкелетін сотталғанның хал-жағдайы кіреді. Сонымен
қатар қылмыстық-құкық салдары, занда керсетілгендей негізде ... ... алып ... да ... ... айыру едәуір жазалау әрекетіне ие бола алады. ... ... ... ... ... ... ықпал
етуге, олардың мінез-құлқын, жұмыс калпын озгертуге мүмкіндігі бар. Бірақ
заң әдебиетінде әділ көрсетілгендей, бостандықтан айыру ... ... ... ... ... ... ... жағдайында өмірге барынша икем ету мақсатында,
оны қоғамнан оңашалауға ... ... ... ... кате ... мен ... ... жою
мақсатында оның теріс әсері бұл жағынан өте ... ... ... ... ... пайдалы әрекетке кабілеттілігі қылмыскерлер
тұрмыс ... ... кол ... өте ... бірақ бостандығынан айыру
қайткенде де адамды дербестігінен ... ... ... кең ... әсер ету себебі мұнда тек кана
әлеуметтік оң нәтиже берумен катар ... де ... ... ғажап емес.
Сондыктан қылмыстық және кыл-мыстык-атқару саясатында жазалау амалын
үнемдеу ... ... ... етеді.
Сотталғандардын кейбір категорияларына ұстаудағы жүйесін жеңілдету,
қылмыстық-құқықтықәсерді ... ... ... өне бойы ... ... ... ... айыру) объективті, қоғамдық даму
процесімен белгіленген деп карау ... ... ... ... ... және әлеуметтік маңыздылығын кұптау, сотталғандарды тәрбиелеу
мен түзеу мәселелерінің ең біріншісі ретінде пайдаланудан бас ... ... ... ... ... ... атқарудың
мемлекеттiк тетiгiнiң маңызды буыны болып табылады. Жоғарыда баяндалғандар
негізінде келесі қорытындыларға келуімізге ... ҚАЖ ... ... даярлауда, әлеуметтiк қамтамасыз етуде,
сондай-ақ сотталғандардың камераларда оқшау емес, отрядтарда ұсталуынан
қызметкерлердiң ... ... ... проблемалар бар.
- ТМ-дi техникалық қадағалау мен күзет құралдары бүгiндерi моральдық
және физикалық жағынан ескiрген.
- ... ... бас ... ... ... 7 мыңнан астам
туберкулезбен ауырғандар және 500 ЖҚТБ ... ... ... ... ... мен ... алу ТМ үшiн ... медициналық құрал-
жабдықтар сатып алу қажеттiгiн талап етедi.
- Сотталғандардың еңбекпен қамтылуы бас бостандығынан айыру орындарында
ұсталатын еңбекке қабiлеттi ... ... ... 32,7 ... ҚАЖ кәсiпорындары толық қуатында жұмыс iстеп ... жоқ, ... ... бәсекеге қабiлеттi бола алмайды. Осыған байланысты, ... ... ... ... ... ... ... ұйымдық-құрылымдық құрылысын жетiлдiру.
- ҚАЖ-дың ұйымдық-құрылымдық құрылысын жетiлдiру мақсатында: жаңа ТМ-дi
құру; бас ... ... ... ... ... ... қызметiн ұйымдастыру;
- Қылмыстық заңнаманы iзгiлендiру жағдайында сотталғандарды жасақтық
ұстау ... ... ... ... және ... ұстаудың ақылға
қонымды аралас үлгiсiне көшiру жөнiнде шаралар қабылдаған жөн, ол үшiн
жалпы және ... ... ... сотталғандарды камерада ұстауға
арналған жатақханалар салудың орындылығын және мүмкiндiгiн ... ... ... ... мен ... ... ... ету.
- Сотталғандардың құқықтары мен заңды мүдделерiн ... ... ... ... қорғау саласындағы қызметтi жүзеге асыратын мемлекеттiк
және үкiметтiк емес ұйымдарды қатыстыра отырып, сотталғандардың ... ... ... ... ... жетiлдiру жөнiнде ұсыныстар
әзiрлеу;
- Сотталғандардың заң көмегiн алуы уақытылы және оңай болуын қамтамасыз
ету.
- ... ... ... ... өтеу жағдайларын одан әрi
iзгiлендiруге, сотталғандарды әлеуметтiк-құқықтық және ... ... ... ... оларға көмек және қолдау
көрсетуге, шектеулер мен ... ... ... ... сотталғандарды
ТМ-де болған бiрiншi күннен бастап бостандықтағы өмiрге дайындауға бағыт
алуы тиiс.
Бұл ретте, ... ... ... бағдарламаларын әзірлеу мен
енгізуге, сотталғандар мен олардың туыстары, қоғамдық, дiни және өзге ... ... ... қолдау мен нығайтуға, дiни қажеттiлiктердi,
рухани және ... ... ... ... ... ... мен жоралғыларды сақтауға жағдай жасауға маңызды
орын ... ... Бас ... айыру орындарында сотталғандардың орта бiлiм алу
жүйесiн оқыту нысандарының икемдi құрылымын құру ... ... ... ... ... және ... ... нысандарын сотталғандардың
анағұрлым кеңiрек пайдаланып жоғары бiлiм алу мүмкiндiгiн оны ... ... ... ... ... ... қарау қажет. Тәрбие аппараты
сотталғандардың жеке басының дамуы үшiн, ... орта бiлiм ... ... ... ... бос уақытын ұйымдастырудың
жаңа нысандары мен әдiстерiн әзiрлеу мен ... ... ... ... және психикалық денсаулығын сақтауда, клуб және үйiрме жұмыстарының
жүйесiн кеңейтуде, сотталғандар мен олардың туыстары, қоғамдық және ... ... ... нығайтуда жұмыс iстеу керек болады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 1996 жылғы 1 ...... ... "Қазақстан Республикасындағы қылмыстық-атқару
жүйелерi мекемелерi мен алдын-ала ... алу ... ... ... ... ... ... // Справочно-
аналитическая база ЮРИСТ, 2009.
2. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2001 ... 22 ...... бекітілген "Қазақстан Республикасы түзеу мекемелерiнiң және
тергеу ... ... ... ... ... ... бағдарламасы туралы" бағдарламасы // ... база ... ... Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 28 ...... ... ... ... ... ... жүйесі комитеті туралы Ереже // Справочно-аналитическая
база ЮРИСТ, 2009.
4. Уголовно-исполнительное право ... / Под ред. А.И. ...... 1997. – ... Селиверстов В., Шмаров И. Уголовно-исполнительный кодекс: Концепция и
основные положения // ... 1997. №5. – С. ... ... Ю.М. Условно-досрочное освобеждение от отбывания наказания //
Вест. Московского уни-та. Сер. 11. право. 1997. №2. – С. ... ... А.Б. О ... ... ... ... //
Правоведение. 1969. №4. – С. 57-63.
8. Зубков А.И., Калинин Ю.И., ... В.Д. ... ... ... ... ... России. История и совеременность. - М.: НОРМА.
1998. – 213с.
9. Уголовно-исполнительное право: Учебник / Под ред. И.В.Шмарова. - ...... ... В.А. Курс ... по ... ... ... часть.
– Томск, 1995. – 467с.
11. Казақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж./Юрист, 2009. -
44 ... ... ... ... ... ... 13 ... 2009.
13. Игошев К.Е. Социальный контроль и профилактика преступлений. – Горький,
1976. – ... ... к ... ... РФ / Под ... – М.: ... 1997. – ... Бочарова С.Н. Роль общественных объединений в защите прав человека //
Вест. Московского уни-та. Сер. 11. право. 1997. №1. – С. ... ... А.И., ... Н.К. Строго регламентированный внутренний
распорядок ИТУ и его ...... 1972. – ... ... к уголовно-исполнительному кодексу РФ / Под ... – М.: ... ... 1997. – ... ... к уголовно-исполнительному кодексу РК. - Алматы, 2001. –
375с.
19. Апенов С.М. Қылмыстық ... ...... Жеті ... 2004. ... ... право России 20 века: Учебник / Под ред.
А.И.Зубкова. - М., 1997. – ... ... ... ... / Под ред. ... ... – Рязань, 1993. – 354с.
22. Тюгаева А.С. ... ... ... осужденных. –
Рязань, 1997. – 211с.
23. Уголовно-исполнительное право. - М.: БЕК, 1996. ... ... ... ... және ... ... Тергеу изоляторлары        │ Пайдалануға  │ Орын    │ Нақты
   (бұдан әрі - ...... ... лимиті  │ толтыру
─────────────────────────────┴──────────────┴─────────┴────────────────────
1-ТИ Алматы қаласы            1952 жыл        1 690      3 888
2-ТИ Семей қаласы             1773 жыл          760        698
3-ТИ Шымкент қаласы           1964 ... ... ... Орал қаласы              1858 жыл          530        553
5-ТИ Ақтөбе қаласы            1954 жыл        1 230  ... ... ... ... 1954 ... 660        566
7-ТИ Қостанай қаласы          1912 жыл        1 010        918
9-ТИ Атырау қаласы            1971 жыл          510        351
10-ТИ Қызылорда қаласы        1810 ... ... ... ... ... 1977 ... 880      1 036
13-ТИ Тараз қаласы            1870 жыл        1 300      1 ... ... ... 1980 ... ... 920
16-ТИ Қарағанды қаласы        1946 жыл        1 370      1 773
17-ТИ Өскемен қаласы          1720 жыл          760        981
18-ТИ Петропавл қаласы        1954 ... ... ... ... ... 1981 жыл          510        457
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────
2 кесте
2001-2005 жылдар кезеңiнде республиканың тергеу
изоляторларындағы арнайы контингент санының болжамы
|Жылы        |  |   |   |   |   ... ... ... |2003    |2004   |2005      |
|Саны        | 17 |  18 |  18 |  19 |  20 ... |300  |000  |700   |400  ... |

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет
Қазақстан Республикасы қылмыстық-атқару кодексі бойынша соттаушылардың құқықтық жағдайына сипаттама22 бет
Қазақстан Республикасының қылмыстық-атқару заңнамасы18 бет
Қазақстан Республикасының қылмыстық-атқару заңнамасы туралы12 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
Істерді алқалы түрде қарау принципінің сот қызметін ұйымдастыру принциптерінің арасында алатын орны мен мәні55 бет
Жаза өтеп жатқан адамдарға қатысты халқаралық қалыптық ережелер62 бет
Жас адамдардың құқық бұзуға бейім мінез-құлқы және оның алдын алудың проблемалары18 бет
Прокурорлық қадағалау туралы жалпы түсінік. Азаматтық іс бойынша прокурордың қадағалаудың бағыттары11 бет
ҚР-ның прокуратурасы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь