Қазақстандағы агроөнеркәсіп кешені

І КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

ІІ 2.1. Қазақстандағы агроөнеркәсіп кешені : мәні, құрылымы...5

2.2. Агроөнеркәсіптік кешенді индустрияландыру ... ... ... ... ... ..9

2.3. Ауыл шаруашылығын қаржыландыру және сақтандыру жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13

2.4. Елбасының жолдауы негізінде агроөнеркәсіп кешенін мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16

2.5. ҚР ауыл шаруашылығын кадрлық қамтамасыз ету ... ..24


ІІІ ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26


ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Еліміздің жерінің кеңдігі жөнінен әлем елдерінің арасында 9-шы орынды алатын, ал халқының саны жөні¬нен 57-ші орындағы ірі аграрлық-индустриялық мемле¬кеттердің қатарына кіретіні бәрімізге мәлім. Жерінің жалпы аумағы 2,7 миллион шар¬шы шақырым, оның басым бөлігі ауыл шаруашылығына жарамды жерлер.
Еліміз өзінің тәуелсіздігіне ие болған кезде үлкен ауыртпалық¬тарды бастан өткерген салалардың бірі осы ауыл шаруашылығы бола¬тын. Ауылшаруашылық саласы өзгерістерді баяу қабылдайтын, заман талабына икемделу деңгейі төмен салалардың қатарына жатады. Міне, осындай сипатына қарамастан еліміздің агроөнеркәсіп кешені жылына 4-5 пайыздық даму қарқынын сақтай отырып, дамудың жаңа сапалық деңгейіне қарай өте бастады. Тәуелсіздік алған күннен бастап елімізде жүргізілген реформалардың нәтижесінде ауыл шаруашылығын басқарудың жаңа жүйесі қалыптасты. "Аграрлық азық-түлік", "Ауылдық аумақтарды дамыту", "Ауыз су", "2006-2010 жылдарға арналған агроөнеркәсіп кешенін тұрақты дамыту" сынды мемлекеттік бағдарламалар, өткен жылдың басынан күшіне енген "Агроөнеркәсіптік кешенді және ауылдық аумақтарды дамытуды мемлекеттік реттеу туралы" заңы Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіп секторын дамытып, ауылды түлетуде үлкен мүмкіндіктер туғызды.
Мәселен, осыдан 7-8 жыл бұрын ғана ауыл шаруашылық саласының алдына қойылған негізгі мақсат ауыл халқын мүмкіндігінше еңбек¬пен қамтып, ондағы әлеуметтік шие¬леністердің өріс алуына жол бермеу, сондай-ақ ел халқын азық-түлікпен қамтуға қол жеткізу болатын. Бұл міндет мүмкіндігінше жүзеге асты.
Қазіргі күні ауылда еңбекке жарамды 3,8 миллион адам бар деп есептелінсе мұның 3,2 миллионы өндіріске тартылған. Сөйтіп, ауыл шаруашылығы қазірдің өзінде ел халқының 21 пайызын жұмыспен қамтып отыр. Сонымен қатар, 2003 жылы қабылданған азық-түлік бағдарламасының үдесінен толық шыға білді және экспорттық өнім көлемін жылдан-жылға арттыра түсуге қол жеткізді. Мәселен, Қазақстан қазір дүниежүзі бойынша астық экспорттаушы елдер арасында 5-ші орынға табан тіресе, ұн экспорты жөнінен әлемде 3-ші орын алуда. Бұл, әрине, үлкен жетістік.
1. Ихданов Ж. О , Сансызбаев Ғ. Н , Есенжігітова Р. Ғ « Мемлекеттік басқару теориясы» / оқу құралы Алматы «экономика» баспасы 2007ж. /
2. Ихданов Ж.О, Орманбеков Ә.О « Экономиканы мемелекеттік реттеудің өзекті мәселелері » / оқу құралы Алматы « экономика» 2002ж. /
3. Ихданов Ж.О, Орманбеков Ә.О « ҚР нарығын мемелекеттік реттеу » / оқулық Алматы «экономика» 2007ж. /
4. Егемен Қазақстан газеті, 30 сәуір, 2002 жыл
5. Егемен Қазақстан газеті | 15.шілде ,2008 жыл
6. Қазақстан Республикасының 2030 стратегиясы
7. Заң газеті 12 қаңтар 2007 жыл
8. Айқын газеті 20 тамыз 2005 жыл
9. ҚР Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы
        
        Жоспар
І
КІРІСПЕ.....................................................................
...........................3
ІІ 2.1. Қазақстандағы агроөнеркәсіп кешені : мәні, құрылымы...5
2.2. ... ... Ауыл ... қаржыландыру және сақтандыру ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қолдау……………………………………………………..16
2.5. ҚР ауыл шаруашылығын кадрлық қамтамасыз ету……24
ІІІ ҚОРЫТЫНДЫ………………………………………………………26
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ…………………………...28
Кіріспе
Еліміздің жерінің кеңдігі ... әлем ... ... ... ... ал халқының саны жөнінен 57-ші орындағы ірі ... ... ... ... ... мәлім. Жерінің
жалпы аумағы 2,7 миллион шаршы шақырым, оның ... ... ... жарамды жерлер.
Еліміз өзінің тәуелсіздігіне ие болған кезде үлкен ... ... ... бірі осы ауыл ... ... ... ... баяу қабылдайтын, заман талабына
икемделу деңгейі төмен салалардың ... ... ... ... сипатына
қарамастан еліміздің агроөнеркәсіп кешені жылына 4-5 пайыздық даму қарқынын
сақтай отырып, дамудың жаңа ... ... ... өте ... алған күннен бастап ... ... ... ауыл ... ... жаңа ... ... "Аграрлық
азық-түлік", "Ауылдық аумақтарды дамыту", "Ауыз су", ... ... ... ... ... дамыту" сынды ... ... ... ... ... ... "Агроөнеркәсіптік кешенді
және ауылдық аумақтарды дамытуды мемлекеттік ... ... заңы ... ... ... ... ... түлетуде үлкен
мүмкіндіктер туғызды.
Мәселен, осыдан 7-8 жыл ... ғана ауыл ... ... ... ... ... ауыл халқын мүмкіндігінше еңбекпен қамтып, ... ... өріс ... жол бермеу, сондай-ақ ел халқын азық-
түлікпен қамтуға қол жеткізу болатын. Бұл міндет мүмкіндігінше жүзеге асты.
Қазіргі күні ... ... ... 3,8 ... адам бар деп
есептелінсе мұның 3,2 миллионы өндіріске ... ... ... ... ... ел халқының 21 пайызын жұмыспен қамтып отыр.
Сонымен қатар, 2003 жылы қабылданған азық-түлік ... ... шыға ... және экспорттық өнім көлемін жылдан-жылға арттыра түсуге
қол жеткізді. Мәселен, Қазақстан қазір дүниежүзі бойынша ... ... ... 5-ші ... ... тіресе, ұн экспорты жөнінен әлемде 3-ші
орын алуда. Бұл, әрине, үлкен ... ... ... ... барынша қабілетті 50
елдің қатарына кіру ... атты ... ... жыл ... ... ... ... біртұтас аграрлық саясатты
жүргізуге, сонымен қатар Президентіміз бен ... ... қол ... ... ... облыс әкімдігінің, мәслихаттың,
облыс әкімінің агроөнеркәсіп кешенін дамытудың мәселелері бойынша шығарған
қаулылары мен шешімдерін орындауға бағытталған ... ... және ... ... жоспарларына сәйкес жүзеге асырылады. Осыған байланысты,
АӨК салаларының тұрақты дамуының және бәсекеге қабілетті өнім ... мен ... ... бағытталып келген және бағыт алып ... ... ... ... ... өнімділігінің өсуіне, АӨК
кәсіпорындарының табыстылығына, өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға
қол жеткізу үшін төмендегідей басым ... ... ... бұл - АӨК ... ... ... АӨК салаларында
ғылыми негізделген технологиялардың енгізілуі мен ... ... ... ... ... бәсекелестік артықшылықтардың
дамуы, бюджеттік ... ... ... ... жетілдірілуі,
дәрменсіз ауыл шаруашылық құрылымдарын таратуда банкроттау мен соттан тыс
процедуралардың жүргізілуіне бақылау жасау.
1. Қазақстандағы агроөнеркәсіп ... ... ... ... және ... ... дамытуды
мемлекеттік реттеу туралы" заңы Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіп
секторын дамытып, ауылдарды жақсартуда ... ... ... ... ... саласына бюджеттен 21 млрд. теңге бөлініп,
жұмсалды. ... ... ... ... жүйесі - ауылдық несиелік
серіктестіктер айтарлықтай ықпал ете бастады. Осы ... ... төрт ... ... ... ... 1 млрд. теңгеге жуық
несие берілді. Ол өз кезегінде ауылда кәсіпкерлердің жаңа ... және ... ... ... ... ... оң ... Саладағы жалпы өнім өндіру көлемі 2004 жылмен салыстырғанда 47
пайызға өсіп, 46 ... ... ... ... ... ... ... арттыру бағытында да
бірқатар жұмыстар атқарылуда. Атап айтқанда, суармалы жерлерге сату бағасы
арзан бидай өсіргеннен гөрі ... ... ... жеміс, майлы және мал
азықтық ... ... ... Ауыл ... ... тұқымдарына және бірегей жеміс көшелеріне деген сұраныстар ... ... ... ... алтын қоры саналатын суармалы
жерлерге үлкен көңіл бөлінуде.
Соңғы 3-4 жылдың ... ... су ... ... ... мен бір коллекторлық-дренаж жүйесін және "Теріс-
Ащыбұлақ", "Тасөткел" су қоймаларын қайта жаңғырту мен ... ... ... 1,7 млрд. теңге бөлінді. Осы орайда, біздің облыста
орналасқан Қазақ су шаруашылығы ғылыми-зерттеу иниститутының ауылшаруашылық
дақылдарын ылғал сақтау технологияларын пайдалана отырып, жалдап егу ... ... ... ... ... осы ... бойынша тұқым себетін жаңа
ауыл шаруашылығы техникасын жасап шығарды. Ол ағын суды нормадағыдан 27-30%-
ға үнемдеуге, ал гектар ... 1,6-1,9 ... ... ... Бүкіл әлемдік Даму банкі арқылы қаржыландырылатын ПУИД-1,2 жобасы
бойынша су алу және дренаж жүйелерінің тозығы жетуіне, ... ... ... шыққан 1144 гектар суармалы жер игерілсе, екінші кезекте
25 мың гектар жер ... ... ... болады.
Республикамызда мал шаруашылығы саласын тиімді дамыту үшін мал
шаруашылығы өнімдерін өндіретін орта және ірі ... ... ... ... ... шаралар қабылдануда. Қазір 65 асыл
тұқымды мал шаруашылығы бар. Олардың барлығы ғылыми мекемелермен ... Осы ... ... ... ... ... ... асырылатын асыл тұқымды малдарды лизингіге беру де жаңа серпіліс
туғызады деп ... ауыл ... ... ... ... ... базасы қалыптасты. Қазіргі уақытта осындай 430 ... мен ... ... ... ... тұр. Мұнда 10 мыңнан астам адам жұмыс
істейді. Өткен жылдары олар 27,5 млрд. теңгенің ... ... ... ауыл шаруашылығы саласында бірқатар жұмыстар атқарылып,
салада тұрақтылық орнады. Алайда, бүкіләлемдік сауда ұйымына ену ... осы ... ... жаңа ... мен жаңа
өндіріс құралдарын пайдалана отырып, бәсекеге сай ... ... ... біз ... ... Осыған байланысты республика территориясыда
ет, тері, көкөніс, жеміс өнімдерін тереңдетіп қайта өңдейтін, құрамында иод
және темірі мол нан, макарон өнімдерін ... ... құны 36,5 ... 11 ... жоба дайындалды. Олардың құрылысы, құдай қаласа,
биыл басталады. Бұлардың барлығы бәсекелестікке қабілеті жоғары, экспортқа
бағытталған өнім шығаратын ... ... ... ... ... ... ... ұмыта қоймаған болар. Осы келелі әңгіме барысында Президент: "Біз ... ... да ... ... құра аламыз. Қазақстандық ірі
кешендер әлемде экологиялық ең таза ет ... Егер ... ... онда ... таза өнімдер сататын биодүкендерді көре
аласыздар. Онда біздің етті де сатуға әбден болар еді. Біздің ... ... ... ... біздің тауарымыз өте таза ... ... Бұл ауыл ... ... бағасын
көтеріп, оның бәсекеге қабілетін арттыру үшін үлкен өріс ашады", — деп ... ... Бұл ... сөз ... ... ... ... нақты істерге иек артып отыр.
Мысалы, Шу ауданында "Қазақстан ет компаниясы" шаруа қожалығы ... ... ет ... ... пен мал ... ... құрылысын өткен
жылы бастаған болатын. Биыл осы игі іс аяқталды деп күтіп отырмыз. ... ... ет" ... ... серіктестігі "ҚазАгроҚаржы"
акционерлік қоғамынан алған несиеге ауысымына 2 тонна ет ... 3 ... ... ет ... ... осы ... екінші тоқсанында іске
қосады. Қордай ауданында "Бриг ... ... ... ... 100 ... ет өңдейтін зауыттың құрылысын аяқтап келеді.
Тараз қаласында "Джамбо meat faktory" жауапкершілігі шектеулі ... 4 мың ... ет ... ... биыл тамыз айында іске қосады.
Қазақстанның бүкіләлемдік сауда ұйымына қосылуы алдымызда тұрған аса
маңызды мақсаттардың бірі. Кейбір дерек ... ... бұл ... жылдың соңына таман жүзеге асатын секілді. Оған әзірлік мәселесі
тұжырымдамаларыңызда қамтылған ... жылы ауыл ... ... ... ... -512,1 ... (2007 жылға 102,4%), картоп пен көкөніс тиісті – 151 және 50 ... (106,8% және 103,1%), ет – 71,2 мың ... ... Сүт -354,1 ... (113,6%) ... – 222,6 млн. дана (107%) және жүн – 1930 ... құрайтын болады.
Ауыл шаруашылығын дамыту қарқынын тұрақтандыру мен өндіріс көлемін
арттыруда, жалпы өнім көлемі 2010 жылы ... ... ... ... өсім 2007 ... ... 17,1% ... болады деп
болжамдануда. Аграрлық сектордағы мемлекеттік саясат 2008-2010 жылдарға
арналған агроөнеркәсіп кешенін тұрақты дамытуға, ауыл ... ... ... ... ... мерзімде Ауыл шаруашылығы министрі Күрішбаев Ақылбек Қажығұлұлы
енді бұл саланың алдына жаңа міндеттер жүктелгенін айтты. Сол ...... ... дамыту. Ал бұл міндетті ... ... ... Ол ... ... осы саланың екінші тынысын ашады, сөйтіп бірте-
бірте ... ауыл ... ... және жаңа ... ... табысты да тиімді салалардың біріне айналдырады ... жер ... бай. Онда ... ... ... болады. Міне,
осы жылына миллион тонналап өндірілумен қатар тең жарымына жуығы экспортқа
қарай бағытталып отырған астықтың ... ... ... өзінен жылына
миллиардтаған литр биоэтанол алуға болады екен.
Қазақстанның солтүстік өңірінде ТМД елдерінде баламасы жоқ алғашқы
биоотын ... ... ... салынып, жұмыс істей бастағанын, енді
осындай өндіріс түрінің ... да ... ... ... ... ... ... еліміздің егістіктерінде соңғы жылдары ... ... ... да ... ... Әлемдік мұхиттардан
алыста, құрлықтың орта тұсына орналасқандықтан су көздерінің ... ... ... ауыл шаруашылығы жағдайында бұл технологияны
жаппай қолданысқа енгізудің маңызы зор. Ол су көздерін еселеп үнемдеуге, ... ... ... ... ... ... Агроөнеркәсіптік кешенді индустрияландыру
Агроөнеркәсіптік кешенді индустрияландыру мәселесіне тоқталсақ. Оның
көбінесе техникалық және ... ... ... ... қатысты
болатыны белгілі. Осы тұрғыдан алғанда қазіргі жағдайымызды қалай бағалауға
болады?
Аграрлық өндірісті индустрияландыру – өнімділіктің өсуіне ... ... ... ... ... белгілі. Осы тұрғыдан алғанда, еліміздің
ауыл шаруашылығындағы негізгі ... ... ... мен ... технологиялардың ескіруі, техникалық құралдардың жетіспеушілігі
саланы артқа ... оның ... ... ... өзіндік кедергі
келтіріп отыр.
Соңғы үш жылда мемлекеттің қолдауымен, ... ... ... және ауыл ... ... өз ... ... сатып алынды. Өңдеу саласында қазіргі замандық құралдармен
жабдықталған өнеркәсіп орындары да бой ... ... ... мәселесінде алда атқарылатын шаруалар жеткілікті.
Агроөнеркәсіптік кешенді техникалық жаңартуға орасан зор ... Бұл ... ... алмақшымыз?
Ауыл шаруашылығы құрылымдарына лизингке техника сатып алу жөнінде
мемлекет қолдауы бұрынғыдай жалғаса ... Оның ... ... станциялар, сервистік қызмет орындары ашылады. Осындай
мақсаттарға 2006-2010 жылдары республикалық бюджет есебінен әр жыл сайын 7-
9 ... ... ... ... деп ... ... ... техникалар
сатып алу үшін берілетін екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... ... ... үшін де миллиардтаған теңге
қарастырылуда. Бұл — аз қаржы емес.
Алайда ... зор ... ... ... ... ... мәселеде жалғыз
мемлекет қолдауы жеткіліксіз болады. Сондықтан ... ... ... ... бұл мәселеге жекеменшік сектордың назарын ... атап ... ... ... ... негізделген нарық экономикасы
жекеменшік қолдаған жағдайда ғана жақсы дами ... ... ... ... ... ... ... жылдары барлығы 4189 астық комбайны сатып
алынса, ... 1813-і (43 ... ... ... ... ... ... тағы да 560 комбайн ауыл шаруашылығы ... өз ... 389 ... ... емес ... қаржыларына алынып отыр. Түрлі техника ... ... ... қарағанда жекеменшік қаржылары көбірек жұмсалып келеді. ... ... ... ... ынтымақтастыққа
негізделген осы саясат одан әрі жалғасатын болады.
Дегенмен агроөнеркәсіптік кешенді техникалық ... ... ... ... асырудың бір ғана мәселесі. Сонымен қатар бізге
ауыл шаруашылығындағы ғылыми негізделген агротехнологияларды сақтау, ... ... ... ете ... ... ... ... білікті кадрлармен қамту, инфрақұрылымдық тұрғыдан жан-жақты
дамуды қамтамасыз ету секілді маңызды мәселелердің де ... ... ... ... ... Еуропа ауыл шаруашылығы машиналарын
жасаушылармен бірлесе отырып, ... мен ... ... ... ... ... Сонымен қатар, жаңа техникалардың сервистік
қызмет көрсету желілері дамытыла түспек. Аграрлық ... ... ... қамтуда еліміздің Ауыл шауашылығы министрлігі аясында жұмыс
істейтін “КазАгроФинанс” АҚ үлкен істер тындыруда. Ол осы ... ... ... өндірушілерге 6 миллиард теңгенің техникаларын
лизинг арқылы ... ... ... 573 ... теңгенің арнаулы
технологиялық құралдарын ... ... ... ... 2008 жылы ... ... ... 60 млрд
астам теңге инвестиция ... ... оның 24 млрд ... ... ... сатып алуға жұмсалады."ҚазАгроФинанс" АҚ-ның
өңірлік ... ... ... ... ... ... ... сатып алуға қаржы бөлу жөніндегі өтініштер
қабылдануда. Қостанай ... 103 ... СҚО - - 123, ... - 316, ... облысында - 46 техникаға ... ... ... биыл ... ... ... астық жинау техникасын
қаржыландыруда ... ... 49%, ал ... ... - 96% ... орақ ... орай "ҚазАгроФинанс" желісімен 700-ден астам комбайн
алуға шарт ... ... ... ... ... ... 500 комбайн, Германияның CLAAS - 100 комбайн жеткізеді. Жалпы
2000 - 2007 жылдар ... ... 4137 ... сатып алуға
қаржы бөлді. Тұтастай алғанда, ... ... ... ... млрд ... 12 мың ... ... |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... |11,9 |17,1 |19,3 |24,2 ... | | | | | ... | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... млдр тг ... ... ... мен ... ауыл ... ... бөлінетін қаржы жылдан жылға өсіп отырғанын көруге
болады.
"ҚазАгроФинанс"АҚ - ... ... ... 1999 ... ... 100 ... ... мемлекеттің ... ... ... ... ... ... қолдау,
оны дамытуды ауылшаруашылығы өнімін өндірушілердің қаржылық құралдарға қол
жеткізуі есебінен және ... ... ... ... мен
ауылшаруашылық техникамен қамтамасыз ету арқылы жүзеге асыру. 2007 жылдың
сәуір айынан бастап "ҚазАгро" ... ... ... ... Ауыл шаруашылығын қаржыландыру және сақтандыру жүйесі
Жалпы, ауыл ... ... ... ... жыл ... ... 2003 жылмен салыстырғанда былтыр екі есе көп болды. Нақты
мысал ... 25,5 ... 59,2 ... теңгеге жетті. Сараптап
көрсек, қазір салаға құйылып жатқан инвестицияның 60 ... ... мен ... өз ... Ал ауыл шаруашылығын дамытуға
бөлініп отырған қаржының 19 ... ... ... ... ... бөлінетін ақшаның көлемі 5,1 пайыз ғана. Сондықтан
жергілікті атқару органдарының қолдауы керек. Қазір көп ... ... ... саласында жұмыс істегісі келеді. Соларға жағдай ... ... ... ... ... ... ... жобаларды қолдауға отандық және шетелдік инвесторлар
белсенді араласып жатыр. Орташа есеппен алғанда, биыл ... ... ... 20 ... көбейеді деген болжам бар. Дүниежүзіне
танымал ірі ... ... ... ... ... ... жоспарлап отырмыз. Ондағы мақсатымыз – еліміздің агроөнеркәсіп
кешенінің мүмкіндіктерін насихаттау.
Сондықтан біз осы ... ... ... ... ... ... АҚ ... құрылымдар арқылы жұмыс істеп келеміз. Ауыл
шаруашылығына бөлініп отырған қаржының ... ... осы ... беріліп отыр. Үкімет ертерек шешім қабылдап, осындай ... ... ... ... ... қазір кез келген шаруашылық аз да
болса техникасын жаңартуға, кәсіпорнын заманға лайық ... ... алып ... Ең бастысы, арнайы жасалған бағдарламалар
шеңберінде шаруашылықтардың қаржыдан тапшылық көрмеуіне мүмкіндік туды.
Мұндай компанияларды сол ... ... ... егін ... мен ... себу ... ... қиын соғатын еді. Бұл Елбасының ауылға
деген ықыласының арқасында ерекше мән ... ... ... ... ... ауыл ... арналған арнайы банктер бар. Бұл
ауылдағы шаруаның ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін салалық құрылым. Ауылдағы
шаруаның ерекшеліктерін ескеретін мұндай банктің маңызы зор. Бізге де ... ... ... жүзеге асыратын кез келді.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін дайындау жүйесін дамыту ... ... ... ... » ... ... ... бойынша 34 жоба жіберілді. Оның біреуі ... ... үшін ... ... « ... тері-мех комбинаты » ЖШС ... ... 21 ... 163 ... ... пункттері ашылды.
Екі ауылдық несие серіктестігі ашылды, қайта өңдеу саласының 14 кәсіпорны
айналым қаражаттарын толтыру үшін 1170 млн. ... ... ... ... ... ... сомасы 79 млн. теңгені құрады.
Облыста өңірлік « Тамақ кластерін » дамытудың схемасы әзірленді, АӨК-нің 9
кәсіпорнында ... сапа ... ... стандарттарына
өткізу үшін жұмыс басталып отыр.
Бюджеттік ... ... ... ... 8 ... Барлық бөлінген және игерілген ... ... 1096 ... ... ол АӨК – нің 1189 ... ... қолдау
жасауға мүмкіндік берді.
АӨК салаларын дамытуға 2006 жылы жоспарланған 5288,3 млн. теңгенің орнына
барлығы 6602,9 млн. ... ... ... немесе бұл бағдарлама
көрсеткіштерінен 1374,6 млн. теңгеге ... ... ... ... ... келе ... өсу динамикасын сақтауға мүмкіндік берді.
Ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 79,4 млрд. теңге болады деп күтілуде, ... ... ... 5,7 % ... ... және ... ... өнеркәсібі
кәсіпорындарының шығарған тауарлы өнімінің көлемі 30 млрд. теңгеден ... ... ... өсім 6 % құрайды.
Біз тәуекелі басым ауыл ... ... ... ... ... қоя ... келе ... сияқтымыз. Әр жылдарда
сақтандырудың түрлі ... ... ... ... ... әзірге қол
жеткен жоқ. Не себептен?
Алғаш рет өсімдікті міндетті ... ... ... 2004 жылы бұл ... ... ... ... Оны
жасырмаймыз. Сақтандырудың не үшін қажет екенін түсінбеген шаруалардың көбі
сақтандыру төлемдерін бермей қашқалақтады. Ауыл ... ... ... ... ... кібіртіктеуіне шаруалардың ғана
емес, сақтандыру компаниялары мен жергілікті ... да ... ... ... компанияларының барлық аудандарда, керек десеңіз, кейбір
облыстардың өзінде агенттері немесе филиалдары болған жоқ. Ал ... ... ... ... не үшін ... қандай пайдасы
бар екенін насихаттауға ... ... ... жекеменшіктегі
сақтандыру компанияларына деген сенімсіздігі де біраз кедергі болды. ... ... ... ... Батыс Қазақстан облыстары сияқты
тәуекелі көп аймақтарда егістікті сақтандыруға ынтасы болмады. ... ... өзі ... жатыр. Өйткені қазір шаруалар
сақтандырудың ... не ... ... , ... түрде егіс
алқаптарын сақтандырудың тиімділігін мойындады.
Одан бөлек тұтыну кооперативі үлгісіндегі өзара сақтандыру ... ... ... ... ... ... туралы заңның
қабылдануы да көп ықпал ... ... ... ... екі заң ... ... десе ... Шағын шаруашылықтар үшін осы өзара сақтандыру
қоғамдастығының маңызы өте зор. ... олар ... ... ... ұстауға мүдделі, сақтандыру жарнасынан жиналған қаржыны
өздері бақылайды, өздерінің арасында есеп-қисаптардың ... ... ... да ... ... бар. ... ... 30-дан астам
қоғамдастық құрылып отыр.
2.4. Елбасының Жолдауы негізінде агроөнеркәсіп кешенін мемлекеттік
қолдау
Республикамыздың агроөнеркәсіп ... ... аса ... және ... дағдарысты жою, тамақ және жеңіл өнеркәсіптерін
дамыту, саяси-әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз ету жолында шешуші ... Осы ... ... ауыл ... ... ... ... жуық
заң қабылданды. Олардың ішінде “Астық туралы”, “Асыл тұқымды ... ... ... карантині ... ... ... ... ... ... және ... заңдар
еліміздің агроөнеркәсіптік саласын дамытуға құқықтық негіз қалады. Сонымен
қатар ол сала бойынша ... ... ... ... ... ... құлшынысты, сала болашаққа деген сенімді күшейтті.
Ішкі және сыртқы саясаттың 2003 жзылғы негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ауыл
шаруашылығына барлық деңгейлерде жүйелі қолдау көрсетуде одан әрі шаралар
қабылдауды тапсырамын. Алдағы кезеңдi, яғни 2003 – 2005 ... ... ... ... үшiн ... ... бар. Менiң Жолдауым да,
мiне, нақ осы мәселеге арналып отыр. ... жаңа ... ел ... ... ... ... аса ... міндеттер қойып отыр.
Өткен 5 жылда Қазақстан аграрлық секторды дамытуда ... ... Ауыл ... жалпы өнімі 2005 жылмен салыстырғанда 2 есеге
жуық өсті. Инвестициялар 3 еседен астамға ұлғайды. Бұл ... ... ... ... ... ... болды. Сіздер біз табысты
жүзеге асырған ауылды қолдаудың үш жылдық бағдарламасын жақсы ... ел ішін ... ... ... берді.
Соңғы жылдары қазіргі заманғы технологияларды қолданудың
арқасында ... ... күрт ... жылдан бастап егінді міндетті ... ... ... ... өзінде кепілді кіріс алуына мүмкіндік туғызды.
Қабылданған шаралар ауыл ... ... ... төрт ... ... ... оң ... етсе, ол 4 миллиард АҚШ доллары мөлшерінен асып
түсті.Қалыптасқан әлемдік ... мен ... бар ... ... болсақ,
агроөнеркәсіп кешені біздің экономикамыздың жоғары маңызды, табысты саласы
болуы ... ... ... баға өсу ... және тұтастай
алғанда, аталған сала өте пайдалы ... ... біз оған ақша ... Ауылдың бұған екпінді еңбегімен және ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуге тиіс. Ол
үшін ауыл ... және ... ... ... ... ... ... азық-түліктің негізгі түрлері ... ... ... ... әрі ... ... ие. Ел мұқтажы
қанағаттандырылмай отырған маңызды тамақ өнімдерін өндіруді ... ... ... талап етіледі. Мәселен, өсімдік майы, ... ... ... ... бұл ... ... ... бар.
Екінші. Ауыл шаруашылығының өнімдерді экспортқа ... ... ... ... ... зор. ... ... және Қара теңіздердің порттары арқылы өтетін және ... ... ... кеңейту қажет.
Үшінші. Мал шаруашылығы саласы да үлкен ... ... ... шара ретінде ветеринария жүйесін халықаралық стандарттарға көшіру
қажет.(« ҚР Президентінің Қазақстан халқына ... ... ... ... ... осы салаға
қажетті төмендегі заң жобаларын қабылдауды жеделдету керек. Олар.
«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық ... ... ... ... мен ... енгізу туралы»;
«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне балық шаруашылығы
мәселелері бойынша ... мен ... ... ... ... Су, ... кодекстеріне бөгеттердің
қауіпсіздігі және жерді мелиорациялау мәселелері бойынша өзгерістер ... ... ... заң ... ... ... ... агроөнеркәсіптік кешенін тұрақты дамытудың 2009-
2011 ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету
жағынан «АӨК дамытуды мемлекеттік реттеу мәселелері ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасын әзірлеу.
Көптеген жылдар бойы өнімді еңбеке ынталандыру ... ... ... ... ... ... қалыптасты. Одан шығудың
бірден-бір жолы, сөзсіз, осы салада кешенді және жүйелі түрде ... ... еді. Ал оның ... ... ... жатқандығына талдау
жасайтын болсақ, ең алдымен нарықтық қатынастарға көшу тактикасындағы орын
алған ... атап өту ... Бұл ауыл және ... ... реформа жүргізудің стратегиялық бағытын жүзеге ... ... ... ... ... көптеген жылдар бойы
орталықтан ... ... ... ... ... ... психологиясын жекеменшік өрістеген жғдайға бейімдеу революциялық емес
эволюциялық процесс екені ескерілмеді. Әсіресе мал ... ... ... ... ету ... ... - ... нарыққа өтуге дайын емес ортаға “секіріспен” ауыстырылды.
Агроөнеркәсіп кешенінің 1-ші және 3-ші кәсіпорындарының монополиялық
жағдайында ... ... ... ... ... ретсіздік, жергілікті жерлердегі бетімен кетушілік ұдайы
өндіріс ... ... ... дағдарыстық жағдай мен әлеуметтік
шиеленісудің күшеюіне алып ... ... ауыл ... ... ... Ол жөніндегі келесі статистика мәліметтеріне
назар аударайық.
Кестеден көріп отырғанымыздай, республикада негізгі ауыл ... ... ... жыл сайын айтарлықтай кемуде. Айталық, 1990
жылы бұл көрсеткіш барлық ... ... ... 35182,1 ... ... 1995 жылы – 28679,6, ал 2000 жылы 16193,3 мың ... яғни 1995 жылы 1990 ... салыстырғанда 81,5 пайыз болса, 2000
жылы бүкіл егіс көлемі 1995 жылғы көлемнің 56,5 ... ... ... ауыл шаруашылық дақылдарының егістік көлемі
( барлық санаттағы шаруашылықтар,3 мың гектар )
| |2003 |2004 |2005 ... |
| | | | |ж ... | | | | ... ... ... |81,5 |56,5 ... | | | | | ... | | | | | ... ... |80,8 |65,8 ... | | | | | ... |439,9 |702,2 |631,1 |159,6 |89,9 ... | | | | | ... |205,9 |205,9 |160,3 |100,0 |77,8 ... |70,8 |76,1 |102,7 |107,4 |134,9 ... |35,8 |27,7 |38,8 |77,3 |140,0 ... | | | | | ... ... |11065,5|8788,7 |2823,7 |79,4 |32,1 ... | | | | | ... ... ... ... ... ... мәліметтері пайдаланылған.
Соңғы жылда дәнді дақылдар мен мал ... ... ... күрт ... ... Дәнді дақылдар 2003 жылы 23355,9 мың гектар
жерге егілсе, 2005 ... 36438,2 мың ... ... яғни ... осы ... ... 46,8 пайызға өскенін байқауға болады.
Кестедегі мәліметтерді пайдалана отырып , мал ... ... ... 2005 жылы 2003 ... ... 74,5 ... ... көз
жеткізуге болады.
Талдау жасалып отырған мерзімде техникалық дақылдар, көкөніс пен
бақша дақылдарының егістік көлемдері ұлғайған, бірақ олардың ... ... алып ... ... аз – 2003 жылы 1,5 ... ...... ауыл шаруашылық дақылдарының егістік көлемінің екі еседен
аса артуы республика ауыл шаруашылығының жалпы ... ... ... ... ( 6- ... өз ... алғаннан кейін ауыл шаруашылығының
құлдырауына не себеп болды? Біріншіден, ... ауыл ... ... ... ... өз бетімен шаруашылық
жүргізуге ... ... ... ... ... ауыл ... психологиялық дайындықсысдығы, еңбекті ұйымдастырудың
ұжымдық формасына ... өз ... ... жеткіліксіздігі.
Екіншіден , іс жүзінде жекешелендіру формальды түрде , яғни тек
сыртқы көрінісін , түрін ... ... , оның ... мен ... ... ... ... кезеңде жеке шаруашылық жүргізу үшін жағдайлар
жасалмастан негізінен ірі кәсіпорындарды ұсақ және ... ... ... ... ... қалыптасқан өндіріс процесінің бұзылуына ... және ... ... ... алып ... Оның ... ... айналым заттарының қоры болмауы мен баға қайшылығынан ... ... , ... ... ... аграрлық саясат пен
экономиканы тұрақтандыру шараларымен ... ... ... ... ... ... ... анықталмады. Жекешелендірумен
Мемлекеттік мүлік комитеті жеткілікті мөлшерде негізделген экономикалық
есептеусіз айналысты. Аграрлық ... ... ... ... ... ... ... жасалынбады және
өндірістік бөлімшелердің қызмет көрсетуші , ... , ... ... қарым-қатынас механизмі дайындалмады.
Төртіншіден , АӨК-тің өңдеуші кәсіпорындарын жекешелендіру де
жеткілікті экономикалық ... ... , ... ... ... ... өніміне төменгі сатып алу бағалары
монопольды жағдайда ... . бұл ауыл ... ... ... ... ... Бұл ... ұтымды тәжірибе ретінде, кезінде
Алматы темекі ... ... ... ... « Филипп Морис»
компаниясының қызметін ... ... ... ... өсіруші
шаруашылықтармен фьючерстік келісім-шарттар жасап, күзде алатын ... ... ... жұмыстарын қаржыландыру шараларын жүргізді,
темекі ... , ... , ... да ... ... ... Сатып алған өнімнің ақысын уақытылы төлеп отырды. ... ... жылы 2000 ... ... 3,5 ... ... айтылғандарды және аграрлы секторды нарық жағдайына бейімдеу
тәжірибесін ескере отырып келесідей тұжырымдамалар жасауға болады:
- Аграрлық ... ... ... ... нарықтық механизмді ешқандай шектеусіз және ... « таза ... » ... ... ... тиімділігінің төмендеуін және әлеуметтік мәселелердің
шиеленісуін тудырады;
- Меншік пен шаруашылық жүргізудің түрлері мен ... ... ... ... орта ... алғы ... ... бағыттауы мен қолдауы нәтижесінде
біртіндеп дамуы тиіс, сондықтан көпукладтылық , ұсақ тауарлы
жеке ірі ... ... ұзақ ... ... ... ... нарықтық өзін-өзі реттеудің « бастапқы алаңы
» ретінде нарықтың дамуы үшін реттеу мен қолдаудың ... ... ... ... ... ... ... Оның мәні - әкімшілік емес экономикалық
құралдарды ( ... ... ... т.б ) ... ... ... пайдалану болып табылады.
Ең алдымен экономикалық реттеуде жер ...... ... ... ... аса ... процесс. Жер
қатынастарын реттеудің негізгі бағыттары ... ауыл ... ... ... ... ретінде жердің
бағасын анықтау ;
Б) жердің сапасына қарай жер салығының мөлшерін белгілеу ;
В) ауыл шаруашылығына қолайлы жерлерді қорғау мен ... ... ... ... ... оның ... ... құнарлылығының
сақталуы мен жақсаруын бақылау.
Ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп өнімдерінің айырбасындағы біздер әу
баста жіберіп алған баға қайшылығы құн ... ... , ал ... , ... баға белгілеудің қағидасын дұрыс ... ... өмір ... ... Ауыл шаруашылық өнімнің бағасын
реттеу ... ... да , ... де мүдделерін қорғауы
керек. ... тез ... ... ... үшін ... екі ... баға құрылу процесі барынша ... ... ... ... ... үшін ... ... шығаратын
барлық монополист кәсіпорындар үшін ... ... ... ... деңгейінде белгілеу керек те, ал үш салада ауыл шаруашылық тауар
өндірушілері мен ... ... ... ... ... ... айналысқаны жөн болар еді.
Ауыл шаруашылығы экономикасының ең күрделі мәселелерінің бірі –сатып
алынатын және сатылатын тауарларға баға ... ... яғни ... өнімдері мен осы салаға арналған өнеркәсіп өнімдері құндарының
арасындағы қатынас осы екі саланың мүддесінен шығу ... ... ... ... бұл ... дұрыс шешудің үлке маңызы бар. ... бір ... ... егін және мал ... ... ... ... жіберілмеген.
Аграрлық сектордың нарықтық ортаға бейімделуіне мемлекет тарапынан
ықпал етудің жолы – ... ... ТМД ... ... ... ... коммерциялық қызмет көрсетудің компьютерлік
жүйесіне қосылуына жағдай жасау болып ... Бұл ... ... ... ... өз ... ... мол ақпарат
алуына, бизнес әлемінің тиімді жақтарын пайдаланып, оған өтуіне мүмкіндік
туғызуы тиіс. Ауыл ... ... ... ... ...... басқару мамандарының тұрақты әрі белсенді потенциалын тиімді
пайдалану, менеджерлермен қатар еңбеккерлерді де ... ... ... ... қолдану болып табылады. Тікелей АӨК-тегі менеджменттің
дамуы үшін мемлекет шаруашылық жүргізуші субъектілерді осы іске ... ... олар ... ... ...... пен жоспарлау
арқылы нарықтың басты талаптарына сай ... ... ... яғни « ... ... ? », « кім үшін ? », « ... ? », « қанша ? » - деген басты
сауалдарға жоғарыдан нұсқау күтпей, өздері ... бере ... ... ... ... реттеуде өз ерекшеліктерімізді ескере
отырып, дамыған елдердің тиімді тәжірибесін де ... ... ... ... мемлекеттік ретеудің негізгі құралы ретінде «
ауыл шаруашылық нарығының Агенттігі » (Польша тәжірибесіне
сүйене ... ... « ... корпорация » ( АҚШ
тәжірибесінен ) жұмыстарын дұрыс ... қою ... Баға ... ... ... ... мақсатты баға
түрлерін белгілеу;
• Ауыл шаруашылығын ... ... ... ... ... қоры жұмысын жетілдіру қажет.
Осы айтылғандарды ескере келе , аграрлық секторды мемлекеттік
реттеуде ... ... ... ... ... – жеке меншік пен
мемлекеттік меншікті үйлестіре және ... ... ... отырып ,
бәсекелестік бастамаға негізделген ... ... ... ҚР ауыл ... кадрлық қамтамасыз ету
Ауыл шаруашылығын дамытуды кадрлық қамтамасыз ету "Су шаруашылығы
құрылымдары", "Жер мелиорациясы", «Су ... және су ... ... ... ... ... ... мамандарсыз, инженерлерсіз
мүмкін емес. Ал, бұл мамандық иелерін мемлекеттік тапсырыс бойынша даярлау
соңғы ... күрт ... ... Аграрлық сектордың инженерлік-техникалық
мамандық иелеріне деген сұранысын бүгінгі күннің талабы ... ... ... ... Су ... ... және ... тиісті аграрлық-
инженерлік сұраныстарды анықтаудың ғылыми ... ... ... ... кәсіптік мектептерден бастап бакалавр, магистр, ғылым
докторларына дейінгі барлық ... ... ... ... ... "Су ... ... әзірлейтін және оны жүзеге асыруды бастайтын мезгіл ... ... ... даярлау стратегиясы еліміздің мамандарға ... ... ... ... ... ... ... комитетінің салалық мақсатты тапсырысын да қамтуы қажет.
Еліміздің астық нарығының қажетті деңгейде дамымай отырғаны, астықты
ұйымдасқан түрде өткізу тетіктерінің ... ... ... ... ... жүйенің дамымай отырғанын, ... ... ... ... дайындау деңгейінің
төмендігін, өндірісте ескірген технологиялардың пайдаланылуын жатқызуға
болады.
ҚР ауыл ... ... ... ... ... ... ... Қазақ ғылыми-зерттеу институтының негізінде
құрылған оқу орталығы республикамыздағы алғашқы рет ... ... ... ... ... мен ... ... мақсатында егін
шаруашылығын механикаландыру, озық ғылыми жаңалықтарды жедел енгізу арқылы
саланың дамуына ықпал етуге бағытталған. ... ... ... бағытта
қызмет атқарады: мамандар мен ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерге арналған
қысқа мерзімдік білім жетілдіру ... іске ... ... ... ... ауыл ... техникалары мен
жабдықтарының үлгілерін таныстыру және оларды жаттықтыру.
Осы орталықтың базасында ... ... ауыл ... ... біліктілігін жетілдіруге арналған оншақты іс-шара ... Атап ... ... ... өндіріске енгізудің қыр-
сырын оқып үйреніп, ауыл ... ... ... ... пайдалану тәжірибесімен танысады.
Орталықта мынадай топтар білімін жетілдіреді: аумақтық ауыл
шаруашылығы департаменттерінің ... жаңа ... ... ... ... ... ... мен басшылары;
Ғылыми-зерттеу ұйымдар, өндірістік-тәжірибелік шаруашылықтардың,
сұрыптау-генетикалық орталықтардың және ... ... ... да басқа мекемелердің жетекшілері мен мамандары; жергілікті ауыл
шаруашылығы құрылымдарының белгілі бір ... ... ... қажеттілігіне
орай сол ауылда тұратын жұмыссыздар.
Жалпы 2008 жылы ... ... ... ... білім
жетілдіретін осындай екі ... ... Оның бірі осы ... ... Алматы облысында ашу жоспарланып отыр. Бұл орталықтарда
фермерлер жаңа жұмыс әдістерін оқып үйреніп, жаңа технологияларды игеретін
болады. Ал, ... ... ... ... ... ... ашу ... келгенде ауыл шаруашылығын дамыту маңызды мемлекеттік
басымдықтардың бірі болып табылады және қала береді. Ауыл ... ... ата ... ... ... ... ... алдағы кезеңде ауыл
шаруашылығында атқарылар шаруалар әлі де баршылық. АӨК еліміздің ең маңызды
салаларының бірі болып есептелетіндіктен басты ... осы ... ... ... Иә ... ... бері ... жылдың ішінде
атқарылған жұмыстардың нәтижелерін көріп біраз көңіліміз толады, бірақ алда
көптеген мәселелерді шешіп АӨК – нін ары ... ... қол ... ... ... ... ... жақсы, қанағаттанарлықтай
дамуы үшін және еліміздің экономикасын біршама көтеру үшін менің осы саланы
зерттей келе ... ... ... болып келеді:
Егер, егін шаруашылығына келетін болсақ ауыл шаруашылығы дақылдары
көлемін әртараптандыру ерекше маңызға ие болып отыр. Бұл ... біз ... әр ... ... ... ескере отырып, сол
аймаққа ең тиімді деген дақылдарды таңдауымыз қажет, екіншіден, қазір ішкі
рыноктың сұранысы толық қамтамасыз ... ... ... жеткілікті
мөлшерде өсіруді қамтамасыз етуге тиіспіз. Мұны ынталандыру ... ... және ... ... пайдаланған жөн. Атап айтқанда,
отандық өндіріс ішкі рыноктың сұранысын қамтамасыз ете ... ... ... ... пен ... ... қант ... күріш пен
жүзім өсіруге берілетін субсидия мөлшері елеулі ұлғайтуымыз керек.
Сондай-ақ мал шаруашылығын интенсивтендіру бағытында да ... тұр. ... бұл ... ... қабілеті өте төмен екенін
мойындауға тиіспіз. Бүгінде еліміздегі ... мал ... 80%-ға ... ... ... мал өнімдерін өндірудегі орта және ірі
тауарлы өндірістің үлесі өте төмен. Мысалға, республикадағы мал басының 5-7
%-ы ғана асыл ... бұл ... ... көрсеткіштен 6 есе аз.
Сондықтан мал ... біз ... ... өндірісті ірілендіру мен
малдың генетикалық әлеуетін арттыруға маңыз беруіміз қажет. Осы ... ұсақ ... ... біріктіру және ғылыми негізделген
сұрыптау-асылдандыру жұмысын жүйелі ... ... қол ... Бұл ... ... үшін ... ... өткен жоғары
өнімді асыл тұқымды малдармен ... ... мал ... кешендерін
салу жөніндегі арнайы бағдарламалар іске асырылуы қажет.
Бүгінгі таңда агроөнеркәсіптік ... оның ... ... ... ... ... ұлттық бәсекелестік басымдылықтарын
дамыту есебінен өркендету қажет.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Ихданов Ж. О , ... Ғ. Н , ... Р. ... ... басқару теориясы» / оқу құралы
Алматы «экономика» баспасы 2007ж. /
2. Ихданов Ж.О, Орманбеков Ә.О « ... ... ... мәселелері » / оқу құралы Алматы « экономика» 2002ж. /
3. Ихданов Ж.О, Орманбеков Ә.О « ҚР нарығын мемелекеттік реттеу » ... ... ... 2007ж. /
4. Егемен Қазақстан газеті, 30 сәуір, 2002 ... ... ... ... | ... ,2008 ... ... Республикасының 2030 стратегиясы
7. Заң газеті 12 қаңтар 2007 ... ... ... 20 ... 2005 ... ҚР ... Қазақстан халқына Жолдауы
-----------------------

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Қазақстанның табиғат жағдайы56 бет
Қола дәуірінің тарихнамасы51 бет
Қр-да жинақтаушы зейнетақы қорының қаржылық ресурстарын басқару66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь