Қазақстан, ресей және дүни жүзі елдерінің географиясында халықтардың зерттелуі

Кіріспе.

Негізгі бөлім:

1. Халықтың ұдайы өсуі туралы ұғым
1.1. Демографиялық қыс.
1.2. Демографиялық көктем.
1.3.демографиялық саясат.
2. Қазақстан географиясындағы халықтың зерттелуі.
3. Ресей географиясындағы халықтың зерттелуі.
4. Дүние жүзі географиясындағы халықтың зерттелуі.

Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Халықтар географиясы экономикалық географияның бір саласы бола отырып, Кеңестер Одағының 1940 жылыдың басынан дами бастады. Бұл ең алдымен Н.Н.Баранский мен Р.М.Кабонның ерен еңбегінің нәтижесі болып табылады.
Халықтар географиясының жалпы міндеттері:
- теория арасында: қоғам дамуының жалпы заңдарын танып білуге мүмкіндік беретін халықтың өсіп - өнуін, оның табиғатпен өзара әрекеттесетіндігін, халықтың орналасуынның беталыстары мен заңдылықтырын зерттеу.
- Көптеген практикалық міндеттерді орындау: халықты есепке алу, еңбек ресурсының баланысын жасау, қызмет көрсету мекемелері мен балалар мекемелерін салуды жоспарлау, көші – қон проблемасын шешу.
- Мәдениет, дүниетаным сипатындағы міндеттер. Халықтар географиясы, халықтың орналасуы мен халық санындағы ерекшеліктер, елді мекендер, қалалардың дамуы, проблемалар т.б.
Халық санының ұдайы өсуіне соғыс, ең алдымен дүниежүзілік соғыс өте зиянды әсерін тигізді. Соғыс тікелей ұрыс қимылдардың, сондай – ақ аштық пен аурудың таралуы нәтижесінде қисапсыз адам шығынға душар етті.
Халықтар географиясын зерттеумен айналысқан орыс ғалымдарының іщінен К.И.Арсеньев халық санағын ұйымдастырушылардың бірі болған.
Қазақстанда халықтар географиясы жөніндегі зерттеу жасаған ғалымдар – М.Тәтімов, Ұ.М.Ысқақов және т.б.
1. « Халықтар географиясы » Г.Н.Нюсупова
2. « География » В.П.Максаковский
3. « География » А.М.Бейсенбаев, Н.Ә.Бейсенбаева
4. www.google .kz., www.yandex.kz.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министірлігі          Әл ... ... ... Ұлттық Университеті
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Қазақстан, Ресей және дүни жүзі елдерінің географиясында
халықтардың зерттелуі
Орындаған: ... ... ... ... 2009
Жоспар
Кіріспе.
Негізгі бөлім:
1. Халықтың ұдайы өсуі туралы ұғым
1.1. Демографиялық қыс.
1.2. Демографиялық көктем.
1.3.демографиялық саясат.
2. Қазақстан географиясындағы халықтың зерттелуі.
3. Ресей географиясындағы халықтың зерттелуі.
4. ... жүзі ... ... ... әдебиеттер тізімі.
Кіріспе
Халықтар географиясы экономикалық ... бір ... ... ... Одағының 1940 жылыдың басынан дами бастады. Бұл ең ... мен ... ерен ... ... болып табылады.
Халықтар географиясының жалпы міндеттері:
- теория арасында: қоғам дамуының жалпы заңдарын танып білуге ... ... өсіп - ... оның ... ... ... орналасуынның беталыстары мен
заңдылықтырын зерттеу.
- Көптеген практикалық ... ... ... ... алу, ... баланысын жасау, қызмет көрсету мекемелері мен балалар
мекемелерін салуды жоспарлау, көші – қон проблемасын шешу.
- Мәдениет, ... ... ... Халықтар географиясы,
халықтың орналасуы мен халық санындағы ерекшеліктер, елді мекендер,
қалалардың дамуы, проблемалар т.б.
Халық санының ... ... ... ең ... ... ... өте
зиянды әсерін тигізді. Соғыс тікелей ұрыс қимылдардың, сондай – ақ ... ... ... ... ... адам ... душар етті.
Халықтар географиясын зерттеумен айналысқан орыс ғалымдарының іщінен
К.И.Арсеньев ... ... ... бірі ... халықтар географиясы жөніндегі зерттеу жасаған ғалымдар –
М.Тәтімов, Ұ.М.Ысқақов және т.б.
Халықтың ұдайы өсуі ... ... ... ... географияның бір саласы ретінде
қарастырылады. Бұл ... ... ... және ... ... бөлігі болып табылады.
Тұтас алғанда халық қоғамдық ұдайы өндіріс үрдісінде төрт сапамен
қатысады:
- өндірістің ( ... ) ... ... ... және ... ... ... есебінде;
- ұдайы өсіп - өнетін құбылыс есебінде;
- табиғат пен шаруашылық арасындағы байланыстарды жүзеге асыратын және
өзара ... ... ( шын ... ... ... ... шаруашылықтың табиғи ортаға әсері де шаруашылықты жүргізуші халық
арқылы ... ... ... ... ... ... ... географияның басты
бағыты етіп өндірісті ... мен ... ... ... ... ... ... географияның басты
бағыты етіп өндірісті орналастыру мен ... ... ... ... ... ... ... мүлдем тысқары қалды. Н.Н.Баранский айтқандай, « ... ... ... Ескі ... ... ... оның орнына
келген « жаңа ағым » ештеңе жасай алмады: халық туралы ұғымдар табиғат пен
шаруашылық және ... ... мен ... ... ... ізін ... Адам туралы ұмыт қалғандай болды ».
Қазірі жағдайда ... ... ... және ... ... бір саласы ретінде қаралуда. Географияның бірінші
бөлігін физикалық ... ал ... ... ... жер бетіндегі
өмірі мен іс – қимылын зерттейтін әлеуметтік ... ... және ... ... кең және шекті объектісі –
табиғатпен өэара әрекетте тұрған географиялық орта мен қоғам. Географиялық
орта – ... ... ... ... адам ... игерген бөлігі.
Оның нақты объектісінде: халық, ... ... ... ... ... экономикалық әлеуметтік географияның ... ... ол бір пән ... ... мен ... ... орналасу аумағын, кеңістік тұрғыда ... ... ... ... географияда бірімен – бірі ... екі ... бар. ... ... және елді – мекендерді ... ... Бұл ... ... ... бірліктерде – дүние жүзі
бойынша континенттерде, елдерде, қалалық агломерацияларда, қалаларда, жеке
елді мекендерде ... - ... ... ... ... ... ... географиялық, экономикалық
және әлеуметтік тәсілдер мен әдістер пайдаланады. Халықтар географиясының
зерттейтін объектілері халықпен ... ... ... ... өсіп - ... Нәсілдердің ерекшклігі
3. Дүние жүзі халқының этностық құрамы
4. Дүние жүзі халықтарының діндерінің таралуы
5. Халықтың әлеуметтік құрлымы мен еңбек ... ... көші – ... Дүние жүзі халқының орналасуы мен қоныстануының ... ... ... ... мен ... бөліп қарауға
қиындықтар тудырады. Қазір дүние жүзінде, саясатқа, тариха, экономикаға
деген көз ... ... ... ... адамзаттың дүниетанымдық
тұжырымдамалары жаңа бағыт ... ... ... ... бұрын ең алдымен: 1) елдің шарушылық салаларын орналастыру үшін
халықтар географиясы міндеттерінің ... 2) ... ... ... ... ... ... және т.б. қарастырады.
Отандық халықтар географиясының негізгі міндеттерінің бірі – зерттеуді
дүниежүзлік деңгейге сай және онан әрі ... ... ... ... ... ... жан – ... қарау; сондай – ақ халықтар
географиясының мәселелерін ... және ... ... ... ... жол ... ... отандық ғылым салаларында халықтар
географиясын зерттеудің деңгейін көтеру ... Бұл ... ... ... негізгі факторы дүние жүзіндегі халық санының
шамадан тыс ... өсуі ... ... ... Қазақстанның солтүстік
және шығыс аймақтарының кейбір қалалары мен ауылдық жерлерінде бала туудың
күрт азаюы мен өлім – ... ... ... ... ... зерттеуді
талап етеді. Халықтар географиясын адамның материалдық өндірістегі іс ... ... ... ... ... ... көрсету географиясын:
рекреациялық, сауда, білім, дін және басқа да ... ... ... ... ... Осы ... ... тұрғыдан көп укладты:
мемлекеттік, кооперативтік – ұжымдық және ... ... ... ... ... жоспарлаудағы, болжаудағы, өзгерістерді ... ... ... ... географиялық тұрғыдан қайта орналастыру
қажеттігі туындауда.
Адамзат тарихының бүкіл өн бойына дерлік Жер шарындағы халықтың саны
бояу өсті, оның ... өсуі жаңа ... ... ғана ... Соңғы мың
жылда халық снаының бірінші рет екі ... үшін 600 жыл ... ... рет екі ... үшін – 230 жыл, үшінші рет үшін шамамен – 100 жыл,
төртінші рет үшін – 40 жыл ... ... ... Бұл дегеніміз халықтың саны
ХХ ғасырдың ортасы мен екінші жартысындағыдай ешқашан тез өсіп ... ... ... ... саны 1950 жылы 2,5 ... қа, ал 1987 жылы ... ... адамға жетті.
Халық саны жөніндегі ғылыми теория еңбек ететін халықты қоғамның басты
өндіргіш күші, бүкіл қоғамдық ... ... ... ... ... ... әрекеттесе отырып, оны қайта ... ... ... ... ... ... жасайтын бүкіл материалдық игіліктердің басты
тұтынушысы блоып табылады.
Туу, өлу,табиғи - өсуі тегінде биологиялық процестер. ... ... ... адам өмірінің әлеуметтік – ... ...... ... және ... өзара қарым – қатынастары
шешуші әсерін тигізді.
Халық санының ұдайы өсуіне соғыс, ең алдымен дүниежүзлік соғыс ... ... ... Соғыс тікелей ұрыс қимылдардың, сондай – ақ ... ... ... ... қисапсыз адам шығынға душар етеді.
Халықтың ұдайы өсуінің 2 түрі бар:
1.демографиялық қыс
2.демографиялық көктем
Демографиялық қыс – ... ... ... және ... ... ... ... Ол ең алдымен шетелдік Еурропа елдеріне тән. Ал
халықтың ұдайы өсуі кей біреулерінде ғана ... Ол үшін ... ... 2 – 3 ... ... керек. Шетелдік Еуропаның көптеген
елдерінде дүниеден ... ... ... ғана баса ... ал ... ( ГФР, ... ... Бельгия, Австрия, Венгрия, Болгария,
Литвия ) – тіпті « демографиялық қыс » деп аталатын ... ... ... алған.
Демографиялық көктем – туу мен ... ... өсуі ең ... ... ал ... ... ... төмен. Ол бәрінен бұрын
дамушы ... тән. Бұл ... ... ие ... соң ... ... мен ... жетістіктерін ең алдымен эпидемиялық
аурулармен күресуге кеңінен пайдалануға ... ... Бұл ... ... ... ... Ал туу ... көбіне бұрынғы жоғары деңгейде қалды.
Демографиялық саясат – қазіргі кезде дүние жүзі елдерінің ... ... ... ... ... ... ұдайы өсуін
басқаруға тырысады. Демографиялық саясат дегеніміз – мемлекетте ... ... ... ... ... әсер ... ... тигізетін
әкімшілік, экономикалық, үгіт – ... және ... ... жүйесі.
Демографиялық саясаттың бағыты ең алдымен белгілі бір елдегі демографиялық
жағдайға байланысты.
Қазақстан географиясындағы халықтың зерттелуі.
Қазақстанда халықтар географиясы жөніндегі ... ... ... ... Г.Д.Москвина, М.Х.Асылбеков, А.Н.Алексеенко және
т.б. жатады.
Қазақстанда 1999 жылдың басында тұңғыш ... ... ... ... 1992 жылы Қазақстанда тұрып жатқан халықтың жалпы саны 16 млн. 985
мың адам болса, ал 1999 жылы ... ... ... ... ... 14 млн. 953 мың адам бар екені анықталды. Оның ішінде 7
млн. 201,8 мыңы ер ... ал 7 млн. 751,3 мыңы әйел адам ... ... саны 1989 жылы 16 млн. 199 мың адам ... оның 9
млн. 132 мың адамы қалалық жерде, ал 7 млн. 67 мың ... ... ... Ал, 1999 ... ... айындағы деректерге сүйенсек Қазақстанда
тұрып жатқан халықтың жалпы саны 14 млн. 953 мың ... оның 8 млн. ... ... жерлерде, ал 6 млн. 575 мыңы ауылдық ... ... 2 ... ... ... ... ... санының азайып
кеткенін көреміз. Бұған себеп, басқа ұлт ... ... ... ... өсім көрсеткіштерінің төмендеуіне тікелей байланысты. Қала
тұрғындарының жақын және алыс шет ... ... ... орай ... ... қалаға үдере көшуіне байланысты, үлкен ішкі көші – ... Тек, ... ... босап қалып онда қалған жұрттың көпшілігн
қарт адамдар құрайтын деңгейге ... ... ... ... ... снының көбейгені демографиялық үрдістерге кері әсерін тигізуде.
Қазақстандағы халықтың ұлттық құрамы
1 кесте
|Ұлттар |1999 ж |1989 ж |
| |Мың адам |% |Мың адам |% ... ... |14953,1 |100,0 |16199,2 |100,0 ... |7985,0 |53,4 |6496,9 |100,0 ... |4479,6 |30,0 |62,0 |37,4 ... |574,1 |3,7 |875,7 |5,4 ... |370,7 |2,5 |331,0 |2,0 ... |353,4 |2,4 |346,9 |5,8 ... |249,0 |1,7 |320,7 |2,0 ... |210,4 |1,4 |181,5 |1,1 ... |111,9 |0,75 |177,9 |1,1 ... |99,7 |0,67 |100,7 |0,62 ... |78,3 |0,52 |89,0 |0,55 ... |75,9 |0,51 |49,6 |0,29 ... ... |392,1 |2,45 |567,3 |3,64 ... ... халықтың зерттелуі
Халықтар географиясын зерттеумен айналысқан орыс ғалымдарының ішінен
« Ресей империясы қалаларының гидрографиялық – статистикалық ... ... « ... статистикалық очерктері » атты ... ... ... ... 1897 ... ... халқының бірінші халық санағын
ұйымдастырушылардың ... бес ... « ... ... » ... ... Петр Петрович Семенов Тянь – Шанскийдің ... бас ... « ... ... мен ... іс – ... жер ... таралуы » еңбегін жазған Александр ... ( 1906 ), « ... ... ... мен ... атты
монографияның авторы Венаимин Петрович Тянь – Шанскийді және « Еуропалық
Ресей халқының тығыздығы » атты ... ірі ... ... атап ... дәуірінде халық географиясына ... ... ... ... В.В,Покшишевский, Ю.Г.Саушкин, С.А.Ковалев,
халықтар географиясы жөніндегі ММУ – де, ҒАГИ –да, ММПИ – да сол ... ... ... Б.М.Хорев, В.П.Максаковский және басқаларда
үлес қосты.
Дүние жүзі географиясындағы халықтың зерттелуі.
Саяхатшылардың, саудагерлердің, ... ... әр ... ... ... ежелгі, көбінесе, фантастикалық және
толымсыз баяндамаларға сүйене отырып табиғатқа – ...... ... беруге тырысты. І ғасырда Страбонның « Географиясы », ІІ
ғасырда Птолемейдің « ... » ... ... Олар тек ... ... ... ... этнографиялық мәлімет көздері болып табылды. Әлем
халықтарына көп көңіл бөлген мұндай кешенді әмбебап географиялық ... ... да ... ... ... ... ... саралау жұмысы басталды да,
демография және этнография ұғымы пайда болды. ХІХ ... ... ... ... шықты. Оның негізінде географиялық детерминизімнің
ерекшеліктері « жеке адам халықтың рухы мен денесінде » табиғи орта ... ... Осы ... ... қалаушыладың бірі неміс ғалымы Ратцель
Фридрих « адамды қимылдауға, құрылыс салуға, ... ... ... қоңыржай
климаттың табиғи жағдайлары іскерлік белсенділігімен ... ... ... » деп ... осы ... ... табиғат пен қоғамның өзара әрекеттерінің
мәселелерін қарастыратын, адам географиясы ... ( ... де ... Ж. Брюн ). Антропогеографтармен салыстырғанда, бұл бағыттың өкілдері
халықтар географиясының ерекшеліктерін тек табиғи ... ғана ... ... ... ... және ... ерекшеліктердің
тіркестерінен іздестіріді.
Шетелдік ғалымдардың еңбектері орыс тілінде басылып шықты. ...... ... ( ... « ... ... », «
Қала дамуының серпіні », ... ... ... және т.б. « Географиядағы үлгі » ), француз авторларының (
Ж.Боже – Гарнье мен ... « ... ... ... ... » ... ... жатады. Халықтар мен мекендердің географиясы Польшадағы
географиялық зерттеу бағытының ... ... ... бірі болып
табылады.
ХХ ғасырда дүние жүзінің халқының өсуі ( млн. адам )
2 кесте
|Дұние жүзі |Жылдар ... | ... ... | ... жүзі | |
| |1900 |1920 |1950 |1960 |1980 |1990 |2000 ... ТМД, |130 |158 |180 |214 |266 |288 |300 ... | | | | | | | ... |295 |329 |392 |425 |484 |498 |517 ... ... |966 |1392 |1715 |2569 |3108 |3698 ... |130 |141 |220 |275 |475 |684 |872 ... |81 |117 |166 |199 |249 |276 |295 ... | | | | | | | ... |64 |91 |164 |216 |354 |448 |540 ... | | | | | | | ... мен|6 |9 |13 |16 |23 |26 |30 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |1656 |1811 |2527 |3060 |4420 |5292 |6252 ... | | | | | | | ... ... ... ... халық санының өсуін, құрамын,
орналасуын және ерекшеліктерін зерттейді.
Халықтар ... ... ... бір ... ... ... географиясын зерртеу барысында географиялық,
экономикалық және ... ... мен ... пайдаланады.
XVII ғасырдың басында халықты зерттеуді саралау жұмысы ... ... мен ... ұғымдары пайда болды.
Халықтың саны жөніндегі ғылыми теория еңбек ететін халықты қоғамның
басты өндіргіш күші ... ... ... ... ... ретінде
қарастырды. Халық табиғатпен үнемі әрекеттесіп отырғандықтан, оны қайта
түрлетуде белсенді рөл ... қыс – ... ... және ... көрсеткіштері болып
табылады. Бұл демографиялық қыс көбіне Еуропа елдеріне тән.
Демографиялық көктем – туу мен халықтың ... ... ... ... ... ... ең жоғары деңгейі Африка мен Азия елдеріне тән.
Сонымен қатар, халықтар географиясы демографиямен, этнографиямен,
экономикамен, социологиямен және т.б. ... ... ... жүреді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. « Халықтар географиясы » Г.Н.Нюсупова
2. « ... » ... « ... » ... ... ... .kz., www.yandex.kz.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шетелдік Еуропаға жалпы сипаттама10 бет
Алтын Орда мекендеген территориясы5 бет
Алтын орда мемлекеті10 бет
Н.А.Баскаков классификациясы. В.В.Радлов және түркология6 бет
Оңтүстік Азия халықтары туралы6 бет
Патшалық ресейдің бағынышты түркі халықтарының орыстандыру саясаты22 бет
Түркітану ғылымы және Түркітануға кіріспе3 бет
Халықтың ұлы қоныс аудару6 бет
ХХ ғ. 30-50 ж.ж. қуғын-сүргін көрген халықтардың әлеуметтік зардабы34 бет
Этнография -этнология ғылымының дамуы23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь