Жерді антропогедік әсерден қорғау

Қазақстан Республикасының жері солтүстікте Батыс Сібір жазығынан, батысында Оңтүстік Орал мен Каспий теңізінен, шығыста және оңтүстікте мемлекеттік шекараға дейінгі жерді алып жатыр. Ұшы қиыры жоқ дала, шөлейт, құмды және сазды шөл жазықтар мыңдаған шақырымға созылып жатыр. Бұл тәуелсіз мемлекеттер достастығындағы ең шуақты, ыстық және құрғақ жерлер. Қазақстан территориясы 2724,9 мың шаршы шақырымды құрайды. Территориясының көлемі бойынша дүние жүзінде тоғызыншы орынды алады.
Қазақстан территориясы негізгі ылғал түсіруші – мұхиттардан алыста, құрлықтың түкпірінде, қоңыржай климат белдеуінің оңтүстік бөлігінде. Биік жоталар бөгет болып Оңтүстік Азияның муссондарының бұл жаққа өтуіне жол бермейді. Жерорта теңізінің циклондары да Қазақстанға сирек келеді. Сондықтан мұндағы климат өте континентті, жазы бұлтсыз ыстық, қысы салқын, ал солтүстігінде тіпті суық болады.
Геологиялық құрылысы, даму тарихы және қазіргі сипаты жағынан Қазақстан территориясының беті кейбір жерлеріне жемірілген тауларымен қоса жазық бөлікке және Атлант мұхитынан Тынық мұхитына дейін созылып жатқан биік таулы белдеуге кіретін таулы бөлікке бөлінеді.
Жері жазық келетін Батыс Сібір бірте-бірте, ал кей жерлерінде аласа сатылы болып Қазақстанның қыратт жазықтарына айналады бұл жазықтар оңтүсткте Тянь-Шань тауының бөктеріне дейін созылып жатады. Территорияның батысынлда белесті жазық Торғай үстірті орналасқан. Бұл жазықтардың орталық бөлігінде қатты жеміріліп кеткен таулар – Қазақтың ұсақ шоқысы көтеріліп тұрады.
Қазақстанның қыратты жазықтарынан батысқа, Каспий теңізіне дейін дерлік және Торғай үстіртінен оңтүскке қарай Мойынқұм шөлдері бар Тұран ойпаты жалғасып келеді. Ойпаттың әр жерінде қысқа қырқалар және жартасты шоқылар оқта-текте кездесіп отырады.
Қазақтың ұсақ шоқысының геологиялық құрылысы күрделі болып келеді. Бұл жер палеозой дәуірінде пайда болды. Қазақтың ұсақ шоқысы палеозой дәуірінің барлық кезеңіндегі (пермнен басқасы) қатпарланған шөгінді және түрі өзгерген (метаморфтық) тау жыныстарынан құралған: оларды гранитті және басқа көптеген интузиялар бөліп тұрады. Геологиялық құрылысы палеозойда тау түзілу қозғалысы вулкан атқылауымен бірге болып отырғанын көрсетеді. Сол уақыттан бері бұл ежелгі таулар аса қатты жеміріліп, ұсақ шоқыға айналды.
Тұран ойпаты палеоген, неоген және төрттік дәуірлерінің тұнба жыныстарының аса қалың қабаты басқан ежелгі қатпарлы негізгі (фундаментті) бар плита болып табылады. Мұнда мұнайға, жанар газға, күкіртке және басқа пайдалы қазбаларға бай кен орындары бар.
        
        Жерді антропогедік әсерден қорғау
Қазақстан Республикасының жері солтүстікте Батыс Сібір жазығынан,
батысында Оңтүстік Орал мен ... ... ... және ... ... ... жерді алып жатыр. Ұшы қиыры жоқ дала, шөлейт,
құмды және сазды шөл ... ... ... ... жатыр. Бұл
тәуелсіз мемлекеттер достастығындағы ең шуақты, ... және ... ... ... 2724,9 мың ... шақырымды құрайды. Территориясының
көлемі бойынша дүние жүзінде тоғызыншы орынды алады.
Қазақстан территориясы негізгі ылғал түсіруші – ... ... ... ... ... белдеуінің оңтүстік бөлігінде. Биік
жоталар бөгет болып ... ... ... бұл ... өтуіне жол
бермейді. Жерорта теңізінің циклондары да Қазақстанға сирек ... ... ... өте континентті, жазы бұлтсыз ыстық, қысы ... ... ... суық болады.
Геологиялық құрылысы, даму ... және ... ... ... территориясының беті кейбір жерлеріне жемірілген тауларымен қоса
жазық бөлікке және Атлант мұхитынан Тынық ... ... ... ... таулы белдеуге кіретін таулы бөлікке бөлінеді.
Жері жазық келетін Батыс Сібір ... ал кей ... ... болып Қазақстанның қыратт ... ... бұл ... ... ... ... ... созылып жатады. Территорияның
батысынлда белесті жазық Торғай үстірті орналасқан. Бұл жазықтардың орталық
бөлігінде қатты ... ... ...... ұсақ ... ... ... жазықтарынан батысқа, Каспий теңізіне дейін
дерлік және Торғай үстіртінен оңтүскке қарай Мойынқұм ... бар ... ... ... ... әр жерінде қысқа қырқалар және жартасты
шоқылар оқта-текте ... ... ұсақ ... ... ... ... болып келеді. Бұл
жер палеозой дәуірінде пайда болды. Қазақтың ұсақ шоқысы палеозой дәуірінің
барлық кезеңіндегі ... ... ... ... және ... ... тау ... құралған: оларды гранитті және
басқа көптеген интузиялар бөліп тұрады. Геологиялық құрылысы палеозойда ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Сол
уақыттан бері бұл ежелгі таулар аса қатты жеміріліп, ұсақ шоқыға айналды.
Тұран ойпаты палеоген, ... және ... ... ... аса ... қабаты басқан ежелгі қатпарлы негізгі (фундаментті)
бар плита болып табылады. Мұнда мұнайға, жанар ... ... және ... ... бай кен ... бар.
Қазақстан климаты айқын континентті болып келеді: жазы ... ... ал қысы ... суық болады да қар аз түседі. Күннің горизонттан
жоғары көтеріліп, жазда бұлтты ... аз ... ... ... ... ... да осыған байланысты онда континентті тропиктік ауа
массалары қалыптасады. Қазақстан солтүстігіндегі ... ... ... +25оС ... ал ... ... орташа температурасы -15оС. Тұран
ойпатының оңтүстігіндегі ... ... ... ... +30оС ... ... ... орташа температурасы -2оС дейін барады.
Шығыс сібірдегі Қазақстан территориясында қыста ауа ... ... күн ... ... ... Шығыс бөлігінде аяз кейде -50оС ... ... ... ... ... жел ... ол ... боранға
айналып отырады, мұның өзі қыстың шыңылдыр аязын күшейте түседі. Қатты жел
қарды үріп ... ... ... ... ... Қазақстан
жазықтарынжа қыс ТМД-ң еуропалық бөлігінің осы екендігінен суықтау келеді.
жазықтарынжа қыс құбылмалы, жылымықпен қатар қатты аяз да ... Қар ... ... ... ауа райы ... кезде қар тез еріп
кетеді, ал солтүстігінде көк тайғақ ... ... ... ... ауа ... ... ... Ираннан келетін жылы ... ... ... ... ... ... Олар кейде температураны
шұғыл жоғарылатып, жауын-шашынды ала келеді. Арктикадан немесе Сібірден
келетін суық ауа ... ... ... қыс әрі ... әрі ұзақ келеді. 3000 метр ... ... суқ Жаңа жер ... ... климаттың қуаңдығынан ағын суы ұдайы ... саны аз, ... ... ең ... ... ... ... өзеннің құрғақ арналары, уақытша су жолдары мен ... көп. ... ... ... суы да ... Арал ... ... өзені
құяды. Сырдария және Амудария өзендері басын таудағы мәңгі мұздар ... Орта Азия ... ... солтүстігі әр түрлі шөптесіг астық тұқымдас дала зонасына
жатады, ал ... ... ... шөлейт және шөлге, ал ең
оңтүстігінде ... ... ... ... отыратын аңызақ селеулі
бетегелі далаға айналады.
Тауларда биіктік белдеуіне ... ... метр ... ... ... басым келетін таулы аңызақ дала ұшқат пен итмұрын бұталары ... ... ... ... Одан жоғарыда орман белдеуі, одан
биікте ішінде өскен әр түрлі гүлдермен құлпырған альпі ... ал одан ... ... ... мен ... ... Тауларда жануарлар дүниесі
алуан-алуан болады. ... ... ... ... ... ... сілеусін,
қабандар мекен етеді. Құздарда тау ешкілері мен архарлар, сондай-ақ ...... ... үстірті Қазақстанның қыратты мен шөлейтті ... ... ... ... ... оңтүстікке қарай Торғай қолаттары
созылып жатыр, оның ойпаңында тізбектеліп көптеген ... ... ... ... ... мен ... ұсақ шоқысын бөліп тұр.
Территорияның батыс бөлігі белесті жазыққа шыңдары ... ... ... таулары) тән. Бұлар сатылы террасалар мен ежелгі
өзендерден ... ... ... қолаттарға қарай құлайды.
Қазақтың ұсақ шоқылары арасында тегістелетін бетінде жартасты аласа
шоқы қырқалары мен қатты ... ... жеке ... ... ... етегі мен беткейлерін борпылдақ шөгінділерінің қалың
қабаты жауып жатыр. Ойпаттарында көлдер ... Ұсақ ... ... ... ... ... ... пен кварциттен түзілген
оқшауланған таулы массивтері 1565 метр дейін көтеріледі.
Құрғақ дала мен шөлейтте ... ... ... ... ... өсіп ... ... жауқазын, сарғалдақ ... ... ... ... Жаз шығысымен бұл өсімдіктер сарғайып қурап
кетеді. Жазда жаңбыр сирек жауады, ол ... ... ... ... де,
топырақты аз ылғалдандырады. Жауын-шашынның жалпы жылдық ... көп ... ... ауа райы ашық, желсіз болса да, күндіз жылы болғанымен, түнде
суытып температура баяу төмендей бастайды.
Ұсақ ... ... қара ... ... ... дала
тараған. Оңтүстікке қарай олар ашық түсті каштан және қоңыр топырақта
өсетін бетегелі-жусанды ... ... сор ... аймақтарында ақ жусан, ал сортаң жерлерінде қара
жусан өседі. Олармен бірге сораң ... ... түрі де ... ... бетке қабатында тез еритін натрий және калий ... ... ... олар ... дақ ... жер бетінде көрініп тұрады, тұзы
мол сор топырақтар және жер асты суларының ... ... ... ... ... ... кең тараған. Мұндай жағдайда тұздың көбі
жоғары қабаттардан төменгі қабаттарға ... ... ... ... да сор
жерге қарағанда, өсімдіктердің едәуір қалың ... ... ... ... ... орталық бөлігі орманды далаға ұқсайды. Мұндағы ойпаңдарда
ыза судың ... ... ... ... ... тоғайрлары ал солтүстікте –
көк терек аралас қайыңды қарағайлы ... жиі ... ... ... шыңдарында және құмда қарағай ормандары ... ... көл ... ... ... сұлу ... шоқыда дала, шөл, орман аңдары мекен етеді. ... ең ... ... ақ ... – қарақұйрық, дала күзені, қарсақ, қосаяқтар,
құстардан, безгелдек, бозторғай, ... ... ... ... тасбақалар мекен етеді. Ормандарында түлкі, борсық, сілеусін,
бұлдырық, ақ және сұр кекілдік мекен ... ұсақ ... ... ... ... ... сазды,
ағынсыз ойыстары бар жатық белесті жазық Бетпақдала ... онда ... ащы ... ... ... ... жазықта әр түрлі шөптесін
өсімдіктер ... ... ... ... ... ... Жазда тек жантақ, жусан
және сортаң шөп қана өседі.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Сегнетоэлектриктер және пьезоэлектриктер туралы негізгі мағлұматтар."4 бет
Герман тайпаларының наным-сенімдері мен әдет-ғұрыптары4 бет
Магнит өрісі3 бет
Тізбектер реакциялары8 бет
Қоршаған ортаны қорғау туралы ақпарат10 бет
Қошаған ортаны қорғау4 бет
Жануарлар дүниесі биосфераның құрамдас бір бөлігі.11 бет
Астрономия пәнінің оқу-әдістемелік кешені (дәрістер жинағы)80 бет
Геодезия, жер мәселелері (сұрақ пен жауап түрінде)326 бет
Жалпы жер туралы түсінік45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь