Негізгі құралдар аудиті

КІРІСПЕ
I Бөлім. Негізгі құралдар аудитінің теориялық аспектілері
1.1. Негізгі құралдарды сақтаудың, есепке алудың және пайдаланудың аудиті.
1.2. Негізгі құралдарды топтап сыныптау есебінің аудиті.
1.3. Негізгі құралдарды бағалау және қайта бағалау есебінің аудиті.
1.4. Негізгі құралдардың аудит бағдарламасы.
II Бөлім. Негізгі құралдар қозғалысының аудитін ұйымдастыру
2.1. Негізгі құралдарды кіріске алу есебінің аудиті
2.2. Негізгі құралдардың тозу есебінің аудиті
2.3. Негізгі құралдарды жөндеуден өткізудің есебінің аудиті.
2.4. Негізгі құралдар нысандарын шығысқа шығарудың, түгендеу есебінің аудиті.
III Бөлім. КазМұнайГаз ұлттық компаниясы
3.1. Кәсіпорынға сипаттама
3.2. Есептілік нысандары
3.3. Тәуелсіз аудитордың қорытындысы
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықтық қатынастарға өту, оны қалыптастыру экономиканың жаңа күйге көшуін білдіріп қана қоймайды, сонымен қатар көптеген талаптарды орындауды, мәселелерді шешуді талап етеді. Осындай қиын-қыстау кезеңде нарықтық қатынаста тәжірибенің аздығын сылтауратып өркениетті дамыған елдердің ықпалына түсіп, жетегіне еріп кете бермей, өз өрнегін сақтай отырып даму жолына түсудің маңызы зор. Бүгінгі таңда жедел шешуді талап етіп отырған осындай өзекті мәселелерінің бірі – бухгалтерлік есеп пен аудитті халықаралық стандарттарға жауап беретіндей деңгейде ұйымдастыру.
Бухгалтерлік есеп шаруашылықтың тыныс-тіршілігін жайып салатын айнасы болса, аудит бухгалтерлік есептің тазалығын, пәрменділігін және тиімділігін қатаң талап етіп, әділ бағасын беретін төрешісі, әрі кеңес беріп жөн сілтейтін егіздің сыңарындай жаңашыры. Қарапайым тілмен айтқанда, бухгалтерлік есеп шаруашылықтың қаржы шаруашылық қызметін бейнелейтін жайылған дастарханы болса, аудит дастарханға қойылмаған немесе жетіспейтін тағамдарды дастархан иесіне құпия түрде бетіне айтатын азаматтық көзқарасты ұстанған сыншысы. Шаруашылықтың бухгалтерлік есебі аудиттің зертеу объектісі, тіршілік ету көзі болса, аудит – бухгалтерлік есептің сапасын, тиімділігін арттырып, оны халықаралық өлшемдер мен стандарттарға негізделіп жүргізуге жетелейді. Тәуеклсіздік алып егемендік ел болған қазіргі таңда аудиторлық қызметке сұраныс күннен-күнге арта түсуде.
Жоғарыда аталғандарды түйіндей келе, мiне, сондықтан курстық жұмыс тақырыбы “ Негізгі құралдардың есебінің аудиті ” деп алынды.
Негізгі құралдар деп еңбек құралы ретінде материалдық өндіріс саласында, сондай-ақ өндірістік емес салада (материалдық емес өндіріс саласында) ұзақ уақыт бойы (1 жылдан аса) қолданыста болатын материалдық активтер.
Өндіріс процесі өндіріс құралдарының қатысуымен жүзеге асырылады, олар:
1) еңбек заттары (шикізат, материалдар, сатып алынатын жартылай фабрикаттар);
2) еңбек құралдары (станоктар, машиналар) болып бөлінеді.
Қандай да болмасын заттарды – еңбек құралдарының құрамына енгізу сыртқы белгілерімен емес, солардың өндіріс процесінде атқаратын рөлімен анықталады.
Негізгі құралдарға мыналар жатады: жылжымайтын мүліктер (жер учаскелері, үйлер, ғимараттар, көпжылдық өсімдіктер және жермен өте тығыз байланысты, қозғалысы олардың мақсатына зиян келтірмеуі мүмкін емес басқа объектілер), көлік құралдары, жабдықтар, аулау аспаптары, өндірістік және шаруашылық құрал-саймандар, үлкен және өнім беретін малдар, арнайы құралдар мен басқа да негізгі қорлар (кітапхана қорлары, мұражай құндылықтары, жануарлар әлемінің экспонаттары, автомобиль жолдары және т.б.).
1. Байдаулетов М., Байдаулетов С.М. Аудит. Алматы: Қазақстан Университеті, 2004
2. Әжібаева З.Н., Байболтаева Н.Ә., Жұмағалиева Ж.Ғ. Аудит. Алматы, 2006
3. “Аудиторлық қызмет туралы” Қазақстан Республикасының Заңы. - Алматы: Юрист, 2008.- 12-бет
4. Абленов Д.О. Аудит негіздері. Алматы: Экономика, 2005

5. Ержанов М.С “Аудит – 1” Алматы, 2005 жыл
6. Бухгалтерлік есеп туралы заң 27.02.2007-234
7. Аудиторлық қызмет туралы заң 05.05.2005 (20.02.2009).
8. Балапанов А.Ж. Аудиттің теориялық негіздері” Алматы, 2003 жыл
9. Шеремет А.Д., Суйц В.П. Аудит. М: ИНФРА-М, 2001
10. 16 IAS ХҚЕС «Негізгі құралдар»
11. В.К. Радостовец, Т.Ғ. Ғабдуллин, В.В. Растовец, О.И. Шмидт «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» Алматы, 2003ж.
        
        КІРІСПЕ
Нарықтық қатынастарға өту, оны қалыптастыру экономиканың жаңа ... ... қана ... ... қатар көптеген талаптарды орындауды,
мәселелерді шешуді ... ... ... ... кезеңде нарықтық
қатынаста тәжірибенің аздығын сылтауратып өркениетті дамыған елдердің
ықпалына түсіп, ... еріп кете ... өз ... сақтай отырып даму
жолына түсудің маңызы зор. Бүгінгі таңда жедел шешуді талап етіп ... ... ... бірі – ... есеп пен ... ... жауап беретіндей деңгейде ұйымдастыру.
Бухгалтерлік есеп шаруашылықтың тыныс-тіршілігін жайып салатын айнасы
болса, аудит ... ... ... ... және ... ... ... әділ бағасын беретін төрешісі, әрі ... ... ... ... ... жаңашыры. Қарапайым ... ... есеп ... қаржы шаруашылық қызметін бейнелейтін
жайылған дастарханы болса, ... ... ... ... жетіспейтін
тағамдарды дастархан иесіне құпия түрде бетіне айтатын азаматтық көзқарасты
ұстанған сыншысы. Шаруашылықтың ... ... ... ... ... ету көзі болса, аудит – бухгалтерлік есептің сапасын,
тиімділігін арттырып, оны халықаралық өлшемдер мен стандарттарға негізделіп
жүргізуге ... ... алып ... ел ... ... ... қызметке сұраныс күннен-күнге арта түсуде.
Жоғарыда аталғандарды түйіндей келе, мiне, сондықтан ... ...... ... ... аудиті ” деп алынды.
Негізгі құралдар деп еңбек құралы ... ... ... ... өндірістік емес салада (материалдық емес өндіріс
саласында) ұзақ уақыт бойы (1 ... аса) ... ... ... процесі өндіріс құралдарының қатысуымен жүзеге асырылады,
олар:
1) еңбек заттары (шикізат, ... ... ... ... ... құралдары (станоктар, машиналар) болып бөлінеді.
Қандай да болмасын заттарды – еңбек құралдарының құрамына енгізу
сыртқы белгілерімен ... ... ... процесінде атқаратын рөлімен
анықталады.
Негізгі құралдарға мыналар жатады: жылжымайтын мүліктер ... ... ... ... ... және жермен өте тығыз
байланысты, қозғалысы олардың мақсатына зиян келтірмеуі мүмкін емес ... ... ... ... ... ... өндірістік және
шаруашылық құрал-саймандар, үлкен және өнім беретін малдар, ... ... ... да ... ... ... ... мұражай құндылықтары,
жануарлар әлемінің экспонаттары, автомобиль жолдары және т.б.).
Негізгі құралдар көптеген өндіріс ... ... ... мен ... ... отырып жанама түрде тозады, өзінің құнын жаңадан
жасалған өнімге біртіндеп көшіреді.
Тақырыптың өзектілігі – кәсіпорындағы негізгі ... ... және ... ... ... ... негізгі
құралдардың тозуын, амортизациясының әдістерін білу.
Курстық жұмыстың басты мақсаты – ... ... әрі ... бірі ... ... ... қалай жүзеге асырылатындығымен
танысу, ерекшеліктерін ашып көрсету болып табылады. ... ... ... да ... ... ... ... негізі болып табылады.
Бұл тақырыпты орындауда алға қойған негізгі міндеттер:
- негізгі құралдардың мәні мен теориялық аспектілерін анықтау;
- тақырыптың мазмұны ... ... ... ... алынған
ақпараттарға сүйене отырып тақырыпты зерттеу және жүйелеу;
- неғұрлым ашық, нақты, толық, шынайы ақпарат беру;
- курстық жұмстың мақсатына жету;
- ... ... ... ... ... ... жұмыс түсінікті болуы үшін үш бөлімге бөліп қарастырылды. ... ... ... ... ... құралдар есебінің
аудитінің мақсаты мен ... ... ... ұйымдастырудың тәртібі
айтылған.
Бірінші бөлімде негізгі құралдар аудитінің теориялық ... ... ... ... ... есепке алудың және пайдаланудың
аудиті, негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... және ... бағалау есебінің аудиті туралы қарастырылса,
екінші бөлімде негізгі құралдар ... ... ... ал ... КазМұнайГаз ұлттық компаниясы мысалға алдынды.
I Бөлім. Негізгі құралдар аудитінің теориялық аспектілері
1. Негізгі құралдарды сақтаудың, есепке алудың және пайдаланудың ... ... ...... және материалдық емес
өндірістік салаларда еңбек құралы ретінде ұзақ ... (бір ... ... қалпын жоймай сақтап пайдаланатын материалдық активтер.
Негізгі құралдар субъектінің материалды-техникалық ... ... ... ... ... ... бағыттарды іске
асыруда маңызды рөл атқарады. Негізгі құралдарды сақтау, есепке алу және
пайдалану ... оның ... ... ... ... ...... құралдардың сақталу орындары бойынша ішкі және
сыртқы қозғалыстарының құнына, пайдалы қызмет ету ... ... дер ... ... ... ... көрсетілгендігін және
оларды қорытынды есептегі мәліметтерімен ... ... ... ... ... ... ... жету үшін тексеруді талап ететін
басты міндеттерді анықтап алуға тиіс.
Негізгі құралдардың сақталу, есепке алу және ... ... ... ... ... құралдардың нақты қолда барлығына және сақталуына бақылаудың
қамтамасыз етілгендігін;
- еңбек құралдардың негізгі құралдарға дұрыс жатқызылғандығын, ... ... ... және ... ... ... сипаты
бойынша топталғандығын;
- есепте негізгі құралдардың дұрыс бағаланғандығын;
- есепте негізгі құралдардың кіріс және шығыс операцияларының дұрыс
көрсетіліп ... ... ... ... ... және жөндеудің дұрыс есептеліп
құжатталғандығын;
- негізгі құралдардың дұрыс және тиімді пайдаланылғанын;
- ... есеп пен ... ... нақты қолда бар негізгі
құралдардың және ... ... ... мәліметтердің дұрыс
көрсетілгендігін тексеру болып табылады.
Аудитордың міндеті қолда бар негігі құралдардың сақтаулын бақылаудың
қалай ... ... ... ... ... ... ... атқарылған іс-шараларды да тексеруге міндетті.
Ол үшін: шпруашылықтың ... ... ... ... ... беретін материалды ... ... ... тұлғалармен олардың толық материалды
жауапкершілігі туралы ... шарт ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін түгендеу комиссиясының
тағайындалғандығын; жылдық қорытынды қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... құжатталғандығын
және оны қарау мерзімінің сақталғандығын; негізгі ... кем ... ... фактілер орын алған жағдайда кінәлі тұлғаларына қандай
әкімшілік шаралары ... ... ... ... ... ... ... тиянықты орындау үшін
негізгі құралдардың ... және ... ... ... ... ... Бағдарламада тексерілетін мәселелелер,
жоспарланған аудиттің іс-әрекеттері, ақпарат көздері және ... ... ... ... және ... ... ... бағдарламаларына
сүйене отырып, негізгі құралдардың сақталу және пайдалану есебінің
аудитінің бағдарламасы ... ... ... ... көрсеткіштерінің, бас кітап, есеп регистрларындағы және
машина жазбалардағы мәліметтермен сәйкестігін тексеруде;
- негізгі ... ... және ... ... дұрыс
жүргізілгендігін тексеруде;
- негізгі құралдарды сақтау, пайдалану орындарындағы нақтылығын ... ... ... ... тексеруді;
- негізгі құралдардың ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... топталып сыныпталғандығын тексеруді;
- негізгі құралдарды бағалау және сыртқы қозғалыстарының ... ... ... ... ... алу және шығыс жасау операцияларының
дұрыстығын тексеруді;
- негізгі құралдарға тозу ... және ... ... тексеруді;
- негізгі құралдарды жөндеуге жұмсалған шығындардың негізділігін және
олардың бухгалтерлік есеп шоттарында дұрыс көрсетіліп таратылғандығын
тексеруді;
- негізгі құралдардың ... ... және ... ... тексеруді;
- негізгі құралдарды ... және ... ... ... ... ... ... аудитордың бағдарлама көрсетіп отырғандай,
алдымен олардың ... ... ... ... үшін 12 «Негізгі
құралдар», 13 ... ... ... бөлімшелерінің құрамына енген
синтетикплық шоттарындағы қалдықтарының Бас ... ... ... ... ... ... мәліметтермен және
аналитикалық есеп шоттарындағы көрсеткіштерінің қосындысының ... есеп ... ... ... ... қажет.
Олардың есепті кезендегі бастапқы және соңғы қалдықтары айлық ... ... ... ... ... ... жағдайда, себебін
анықтау үшін субъектіге негізгі құралдарға түгендеу жүргізуді ұсыну керек.
Аудитордың тексеру бағдарламасы бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
қаржылық қорытынды есеп мәліметтерінің ... ... ... ... ... әрбір тармақтардың ... ... ... ... ... және ішкі бақылаудың ұйымдастырылу
дәрежесін тексеру үшін өзінің іс-тәжірибесіне ... ... тест ... Тестің мақсаты шаруашылықтың басшыларынан, мамандарынан және ... ... ... ... ... анық ... жауап алу үшін
сауатты және ... ... ... Тест ... ішкі ... ... ... қажетті ақпараттар алу үшін өте тиімді әдіс қана ... ... ... ... және ... қаншалықты
хабарлылығын анықтауға мүмкіндік беретін бірден-бір құнды материал болып
табылады. Оған дәлел – ... ... ... ... ... ... келтірілген аудиттің іс-әрекетінің дәйектілігін
сақтай отырып талдап, бухгалтерлік есеп және ... ... ... тест ... ... алынған жауаптардың дұрыстығын
анықтап, ішкі бақылау жүйесіне баға беру болып табылады.
Бұдан ... ... тест ... керек деген ой туындамау керек. Тест
жасау, ... ... өз ... ... те, аудитке қалам тартып
зерттеп жүрген ғалымдар мен авторлардың ... тест ... ... ... ... ... сыныптау есебінің аудиті.
Аудитор негізгі құралдар нысандарының топталып сыныпталуын тексерген
кезде кейбір мәселелерді анықтап көз жеткізуге міндетті:
- негізгі құралдарды ... алу есеп акт ... ... ... сақталғандығына, олардың сақталу тәртібіне және кімдердің
жауап беретіндігіне;
- негізгі құралдар нысандарының толық мінездемесі жазылған ... ... ... ... құралдар нысандары сәйкес белгілеріне қарай кіріске алынып,
техникалық құжаттары мен мүліктік ... ... ... ... ... ... - ... құралдар нысандарының пайдалану
мақсатына, сипатына, заттық нысанына, меншіктік қатынасына, болмыстық
құрамдарына ... ... ... ... анықтау болып табылады.
Егер бұлардың әрқайсысына қысқаша тоқталатын болсақ:
1. Өндіріске ... ... ... ... ... екі ... өндірістік мақсаттағы негізгі құралдар;
б) өндірістік емес мақсаттағы негізгі құралдар.
Өз ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықтың салаларына бөлінеді.
2. Заттық нысанына қарай негізгі құралдар бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... Меншіктік қатынасына қарай меншіктегі және жалдағы болып бөлінеді.
4. Пайдалану сипатына қарай да пайдаланудағы, пайдалануда жоқ ( ... бар, ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар болып үш топқа бөлінеді.
5. Болмыстық құрамдарына қарай негізгі ... ... ... емес болып екі топқа бөлінеді.
Болмыстық күйінде ұстап, ... ... ... ... ... ... ... жатқызады (үйлер, ғимараттар, машиналар т.с.с.).
Ал заттық нысаны жоқ санауға келмейтін ... ... ... емес
топқа жатқызады (жерді тегістеу, алқаптарды түбіртектерден, тастардан
тазалау, эрозияға қарсы жерді гипстеу, әктеу ... ... ... ... ... бастапқы құны бойынша, есепке
алу сәтінде көрсетіліп, оған негізгі құралдарды салу ... ... ... ... қажетті шығындар, оның ішінде сатып алған кезде төленген
қайтарылмайтын салықтар мен алымдар (үйлер мен ... ... ... ... ... ҚҚС, ... алуға арналған шартты жасау кезінде
төленген мемелекеттік баж және т.б.), жеткізу, құрастыру, құру, ... ... ... құрылыс кезінде берілген несие үшін пайыздар және
активті мақсатқа сай ... үшін ... ... ... мен ... кез ... басқада шығындар ... ... ... ... кезінде болған ақауларды жөндеуге кеткен
шығындар бастапқы құнға енбей, ағымдағы кезеңнің ... ... ... ... ... құралдардың бастапқы құнының анықталу тәртібімен
танысқаннан кейін, олардың қалыптасу көздеріне қарай бастапқы ... ... ... ... анықталғандығына назар аударуға
тиісті.
Негізгі құралдар нысандарының бастапқы құны:
- құрылтайшылар жарғылық капиталға өз салымдары есебіне ... ... құны ... ... ... енгізгенде;
- шаруашылықтағы негізгі құралдарды өзі дайындаған немесе нақты шығын
сомасы ... ақы ... ... ... кезде;
- Басқа заңды немесе жеке тұлғалардан сатып алынған ... ... ... ... ... ... ... сатып
алынған сәтінде анықталғандығына.
Айырбастау операциялары нәтижесінде алынған нысандардың құны алынған
активтердің ағымдағы құны ... ... ... қосымша алынған (төленген)
ақша қаражаттар сомасына түзетіліп, ағымдағы құнға теңестіріледі.
Айырбастау бірдей мақсатқа пайдалануға арналған және сол ... құны ... ... ... де, ... әр ... ... құны әр түрлі активтер де жатады.
Ұқсас емес активтерді мысалы автокөлікті, үйге ... ... ... ... ... ... құны ... ақша қаражаты түрінде
алынған немесе берілген сома есепке алына отырып көрсетіледі.
Аудитор ... ... ... ... қандай жағдайларда ғана
рұқсат етілетіндігіне және оның ... ... ... қосымша күрделі салымдар жасау немесе негізгі құралдардың жәй-күйіне
әсер ететіндей ішінара кеңейту, жоюдың немесе ... ... ... ... ... ету ... өзгерткен (ұзартса
немесе қысқартса) жағдайда;
- үкіметтің қабылданған ... ... ... ... ... ... ... құнының белгілі бір мезгілге ... ... ... нарықтық баға бойынша анықталғандығын;
- негізгі құрал-жабдықтардың баланстық құнының бастапқы немесе ағымдағы
құнынан жинақталған ... ... ... ... ... құнының жақсы хабарлар мәміле жасауға әзір тәуелсіз
тараптардың арасындағы негізгі құрал-жабдықтарды айырбастауға болатын
келісілген құны ретінде алынғандығын;
- жойылу ...... ... шығару кезінде күтіліп отырған
шығындарды ... ... ... ... ... аяқ ... ... жою кезінде кіріске алынатын ... ... және ... да қалдық материалдардың, темір
сынықтарының болжамды құны ретінде алынғандығын;
- тозу құнының – негізгі құралдардың бастапқы және ... ... ... ... айтқанда, негізгі құралдардың ескеріп,
амортизациялану құны есептеліп өндіріске ... ... ... ретінде анықталғандығын;
- негізгі құралдардың қалдық құнының - ... ... ... және ... ... әлі ... құнын есептеген
кезде негізгі құралдардың ... ... ... ... ұлғайған сайын мөлшері өсе түсетін есептелген тозу сомасының
шегерілгендігін.
Уақыт өткен сайын негізгі құралдардың ... ... ... ... қайта бағалау жүргізудің нәтижесінде реттеулер
енгізіліп, олардың ағымдағы құны ... ... ... ... бағалау және қайта бағалау есебінің аудиті.
Аудитор негізгі ... ... ... ... ... кейін, олардың бағалау тәртібіне назар ... ... ... ... ... ... ... асырып,
табысты аяқтау үшін мына мәселеге мұқият назар аударып анықтап алуға тиіс:
- ... ... ... ... ... ... ... түсу
көздеріне қарай дұрыс бағаланғандығын;
- жеке тұлғалардан сатып алынған құралдардың құны көрсетіліп, екі жақты
шарт жасалғандығын;
- құрылтайшыларының шаруашылықтың жарғылық капиталына ... ... ... ... бағасына жасалған хаттамасын және сараптау
жолымен бағалау жүргізу тәртібінің ... ... ... ... ұзақ ... жалға (сатып алу құқығы
берілген) алған кезде, жалға беруге және алуға ... ... құны ... ... ... ... бастапқы (ағымдағы) құнына, жәй күйіне
әсер ететіндей ... ... ... ... жою ... ... ... нысанның пайдалы қызмет ету мерзімінін
ұзартылғандығын немесе қысқарғандығын;
- негізгі құралдар нысандарының нарықтық құны ... ... ... растаған сараптама қорытындысы жазылған
құжаттарын;
- негізгі құралдар нысандарын дайындап шығаруды және сатушы ұйымдардағы
тауардың бағасы ... және баға ... ... ... ... ... бар ... активтерді сатып алған кезде, есепке алғанда, олардың
пайдалану мақсатын ... ... зор. ... ... пайдалану
мақсатына қарай кіріске алған кезде олар ... ... ... ... ... ... инвестициялар құрамында көрсетілуі ықтимал.
Мысалы: Шаруашылықтың қызметіндегі қажеттігі бойынша пайдалану
мақсатында ... ... ... ... құралдар құрамында көрсетілсе, ал
егер оны әрі ... ... ... табу ... жағдайда комбайнды
тауарлардың құрамында көрсетеді. ... өзі ... үшін ... мерзімдік қаржы салымы мақсатында сатып алған жер учаскілері мен
ғимараттар қаржылық ... ... ... ... ... кіріске алған кезде, олардың ... ... ... ... ... ... көрсетілген негізгі құралдар кіріске есепке
алынған ... ... ... ... ... болғанын көрсетпейді.
Өйткені негізгі құралдар резерв ретінде қоймада белгілі тәртіппен сақтаулы
тұруы немесе ... ... ... ... мақсаты негізгі құралдардың бастапқы бағасын сол
кездегі қолданып жүрген бірыңғай нарықтық ... ... ... ... ... ... атқарылған іс-шаралардың талапқа сай
жүзеге асырылғандығына көз жеткізу үшін аудитор мына ... ... ... ... ... ... құралдар нысандарының тізіміне;
- қайта бағалауға байланысты ... ... ... ... ... анықтап белгіленген есептеу коэффициентіне;
- қайта бағалау нәтижесінде кездескен өзгерістердің дер кезінде дұрыс
және орынды бухгалтерлік есеп ... және есеп ... ... ... нәтижесінде есептелген тозу сомасына реттеулердің
енгізілгендігіне;
- нысанның қайта бағалаудың кейінгі пайдалы ... ету ... ... ... бөлінбеген табысқа жатқызылатын сомасының анықталып,
жыл сайын аударылып ... ... ... себептеріне қарай
қалған сомасының түгелдей аударылғандығына.
Қайта бағалаудың нәтижесінде негізгі құралдар ... ... ... ... құны ... бойынша көрсетіледі. Қайта бағалау
субъектінің өз ... ... ... ... қана ... ... ұзақ мерзімге жалға алынған негізгі құрал-жабдықтарға, әлі
орнатылмаған ... ... және ... ... ... жүргізілгендігі аудитордың назарынан тыс қалмауы тиіс.
4. Негізгі құралдардың аудит бағдарламасы.
Негізгі құралдардың қолда барының, сақталуын және пайдалану аудиті
бағдарламасының ... ... ... келесі тексерістер табылады:
1) негізгі құралдардың бар болуын сипаттайтын баланс ... ... ... ... ... ... ... бары мен сақталуы;
3) мүлікті негізгі ... ... ... жіктеу бойынша
топтастырудың, өндірістік процеске қатыстылығы;
4) негізгі құралдардың түсуі мен ... ... ... ... ... ... және ... дәлдігі;
5) негізгі құралдардың тозуы мен ... ... мен ... ... ... (кейінгі латынның «өтеу» сөзінен)
– негізгі құралдардың құнын арнайы ақшаны - өндіріс шығындарына
немесе ... ... жай ... ... ... ... кіретін амортизациялық аударымдар пайдалануына көшірудің
объективті процесі;
6) бухгалтерлік есеп пен есептілік регистрлерінде негізгі құралдардың
бар ... мен ... ... ... ... көрсетудің
жүйелігі;
7) негізгі құралдарды пайдаланудың оңтайлы ісі мен тиімділігі және т.б.
Негізгі құралдар аудитінің ... ... ... ... ... ... ... білу қажет:
а) негізгі құралдардың сақталуын қамтамасыз ету бойынша нақты шаралар
қабылданды ма, ... ... ... ... ... (МЖА) ... ма, олармен толық жеке материалдық жауапкершілік
туралы жазбаша келісім-шарт жасалды ма;
ә) ... ... ... ... ету ... ... жасалады ма, жабылатын қойма ғимараттары бар ма, олар ... ... ... ... аумағынан тауарлық-материалдық құндылықтарды тасып-
шығару ... ... ба, ... ... ... ... ... тексеру үшін тұрақты жұмыс істейтін комиссия
тағайындалды ма?
в) негізгі ... ... ... ... мен
іріктемелі тексерулер жүргізілді ме, олардың қорытындылары рәсімделген ... ... ... ... ... ... қолданылды?
Негізгі құралдардың қозғалысын тексергенде мыналарға ерекше назар
аудару керек:
а) ... ... ... ... ... мен оларды тиістілік
жағынан (меншікті әлде жалға алынған), өндірістік процеске қатысу ... (іс ... не ... ... ... ... ... пен өндірістік емес), өндірістегі рөлі бойынша (белсенді-
активті немесе бәсең – пассивті) және т.б. ... ... ... ... ... ... немесе сатып алу бағасын (ұлттық
валютамен сатып алу сәтіндегі қайта ... ... ... ... валюта
үшін көрсету тізбесін;
б) кәсіпорынның негізгі құрал құрамына ... ... ... ... уақытша пайдалануда тұрған күрделі құрылыс объектілері;
в) әдетте, баланстан кем болмайтын нарықтық құнды белгілеу;
г) негізгі ... ... ... оларға ҚҚС салынуға
тиістілігіне, бұған өндірістік емес сала үшін сол ... ... ... ... беру ... (беретін тарап ҚҚС-ны төлеуші болып
табылады және т.б.)
Аудитор жабдықтаушы (медігер) ... ... ... ала ... құралдарды өтеусіз алу мен иелікке алуға байланысты операциялардың
есептілігі мен есепте көрсетілуінің дұрыстығын жете зерттейді.
Кесте-1 Негізгі ... ... ... бағдарламасы ... ... |
|1 |2 ... Баланс көрсеткіштерінің Бас |Бухгалтерлік баланс, Бас кітаптағы |
|кітаптың негізгі құралдар баптары ... ... ... сәйкестігін | ... | ... ... ... синтетикалық|Бас кітап, 12 және 10 ... ... ... жүргізудің|журнал-ордерлер, тозу сомасы мен |
|дұрыстығын тексеру ... ... ... ... |
| ... ... әзірлеме |
| ... ... ... ... ... құралдардың қойылатын |Кәсіпорын басшысының тұрақты жұмыс |
|және ... ... бар ... ... ... сақталуын бақылауды ... және МЖА ... ... ... тексеру |туралы бұйрықтары, МЖА-мен |
| ... ... |
| ... ... және салыстыру |
| ... ... ... |
| ... актілері, есептің |
| ... ... мен |
| ... ... ... |
| ... (олардың тұрған және |
| ... ... ... ... |т.б. ... ... ... қозғалысы |Қабылдау актісі (НҚ-1); жөнделген, ... ... ... ... құрастырылған және жаңғыртып,|
|рәсімдеудің дұрыстығын тексеру |жетілдірілген объектілерді |
| ... ... ... |
| ... ... ... шығару |
| ... ... ... ... |
| ... шығару актісі (НҚ-4); |
| ... ... ... |
| ... карточкалардың |
| ... ... ... құрал |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... жалға |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... – |
| ... ... ... ... ... |Техникалық құжаттама (паспорт, |
|жасаудың дұрыстығын тексеру ... ... ... |
| ... және т.б.) НҚ-1, НҚ-2, |
| |НҚ-3, НҚ-4, НҚ-6, НҚ-13 және т.б. ... жалғасы |
|1 |2 ... ... ... ... мен ... баға хаттамалары, |
|қайта бағалаудың дұрыстығын тексеру|сатып алу-сату келісім-шарттары, |
| ... ... ... ... ... ... НҚ-, НҚ-2, ... ... т.б. ... ... ... ... ... ... НҚ-1, НҚ-2, |
|алудың дұрыстығын тексеру |НҚ-6 және т.б., 1-8 |
| ... Бас ... ... ... ... тозуын |Есеп саясаты жөніндгі бұйрық, ... мен ... ... ... құралдардың тозуын есептеу |
|тексеру ... ... ... |
| ... ... 10 |
| ... Бас ... 131-134 |
| ... 935 ... ... ... құралдарды жөндеуге |Есеп саясаты жөніндегі бұрық, |
|кеткен ... ... ... ... ... ... оларды бухгалтерлік есеп |(дефект) ведомостілері, сметалар |
|шоттарында көрсетудің дұрыстығын |және т.б.); ... ... ... ... ... |
| ... мен ... |
| ... ... ... |
| ... есеп ... және |
| ... ... жөндеу» шотының|
| ... ... ... ... негізгі құралдар |Жал шарттары, жалға алынған (ұзақ |
|бойынша жал төлемін есептеу |мерзімді ... ... ... ... ... және ... |құрал-жабдықтар есебі карточкасы |
|операциялардың дұрыстығын тексеру |НҚ-12а) ... ... ... ... |НҚ-1, НҚ-3, НҚ-4, НҚ-6, ... ... ... көрсетілуін |келісімшарттар, ағымдағы түгендеу ... ... ... ... ... ... ... құралдарға қатысты |Есептеу ведомостілері, салықтар |
|салықтар есебі мен есептеудің ... есеп ... 5, 8 ... ... ... Бс ... |
| ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мен |
|жағдайы мен тиімді пайдаланылуын |пайдалану (қор қайтарымдылығы, ... ... ... және |
| ... жүктеме және т.б.) |
| ... ... |
| ... |
II ... ... ... ... аудитін ұйымдастыру
2.1. Негізгі құралдарды кіріске алу есебінің ... ... ... ... ... байланысты, құрылыс
нәтижесінде, өтеусіз, жарғылық капиталға ... ... және ... ... түседі.
Негізгі құралдарды жаңартып, толықтырып ескергендігін және
шаруашылыққа ... емес ... ... дер ... шығысқа
шығарып отырудың маңызы зор. Негізгі құралдарды кіріске алу және ... ... ... сай ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді. Негізгі құралдардың есебінің, олардың
кіріске алыну тіртібінің сақталғандығын растайтын маңызды бөлігін ... ... ... ... анықтап алуға міндетті:
- шаруашылықтың басшысының негізгі құралдар нысандарын қабылдап,
кіріске алуды ... ... ... ... ... ... ... бұйрығының, өкімінің шығарылғандығын;
- қабылдау комиссиясының құрамының кәсіби талапқа сай ... ... ... дер ... ... ... техникалық
құжаттарының (төл құжат, тұтастық ведомостары ж.б. ... ... ... ... ... бекіткендігін;
- қабылданған нысандарға мүліктік карточкалары ашылып, мүліктік
нөмерлер соғылғандығын;
- кіріске алынған негізгі ... ... ... және ... ... ... ... тұлғаларға бекітіліп
беріліп, олармен шарт жасалғандығын;
- кіріске алынған негізгі құралдар нысандарының жұмсалған ... ... ... ... ... негізгі құралдар нысандарын
қабылдап, ... ... ... ... тұрақты жұмыс істейтін ... ... ... және ... ... ... танысқаннан
кейін, негізгі құралдардың кіріске алыну көздерін анықтау тиіс. Сондай-ақ,
аудитор ... ... ... ... ... ... және толықтырып отыру көздеріне аудит ... ... ... ... ... ... күрделі қаржы салымына (жаңа ғимараттар, құрылымдар мен беріліс
өткізгіш құрылғыларды ... жаңа ... ... алу және ... заңды және жеке тұлғалардан жаңа және бұрын пайдалануда болған негігі
құралдар нысандарының сатып алу ерекшеліктерінің сақталғандығына;
- тауарлы-материалды құндылықтарға айырбастау жолымен ... ... ... және жеке ... ... ... ... алынған жаңа және
бұрын пайдалануда болған негізгі ... ... ... ... ... ... ... алынған
негізгі құралдарға;
- түгендеу кезінде анықталған есепте жоқ (артық) негізгі құралдарға;
- ұзақ мерзімге жалға алу жолымен алынған ... ... ... ... ... түсу ... қарай дер кезінде
кіріске алу құжаттары толтырылып тіркелгендігіне көз жеткізу керек.
Негізгі құралдарды кіріске алуды ... ... ... ... ... ... ... тұрақты жұмыс істейтін
комиссияның құрамының түгелдей қатысып, оның ... әр ... ... ... мен механиктердің, құрылыс мамандарының, техникалық ... ... ... мамандарының бухгалтерлердің ж.б.
мамандық иелерінің қатыстырылғандығын анықтау қажет.
Негізгі құралдарды пайдалануға, ... ... ... ... ... құжатқа нысанның толық сипаттамасы –
сатып алу ... ... ... ... салынған жылы, пайдалануға
берілген күні, сынақтан өткізудің нәтижесі, оның ... ... ... құны мен ... тозу ... ... қабылданғаны және кімнің өткізгені, ... ... ... ... ... қабылдау-өткізу
актісі, техникалық құжаттары (төл құжаты, тұтастық ведомосты ж.б. арнайы
құжаттары) ... ... ... ... содан кейін
бухглтерияға беріледі. Осы құжаттардың ... ... ... ... ... ... ... бекітіліп, әрбір нысанға мүліктік карточка ... ... ... ... ... ... карточкалар көшірмелерінің жасалып
және мүліктік карточкаларын тіркейтін тізімге ... және ... ... тіркелгендігін, бухгалтерлік есеп шоттарына таратылып
жазылғандығын анықтап, ... ... ... ... сипаттамасы жазылған төл құжаттары тіркелгендігін анықтау қажет.
Аудитор нақты қолда бар ... ... ... ... ... аналитикалық есебіне назар аударады. Яғни, әрбір
негізгі құралдар нысандарының ... ... ... ... ... ... ... қайта бағалаудың нәтижелерін
көрсетіп ашылатын мүліктік карточкаларының дұрыс толтырылғандығын және дер
кезінде ... ... ... ... ... ... негізгі құралдарға қаржы салымы үдемелі және
негізгі құралдар құрамының сапасын ... ... ... ... ... құралдарды салуға, сатып алуға және дайындауға
жұмсалған шығындарды күрделі қаржы салымы деп атайды.
Аудитор шаруашылықтың ... ... жеке ... ... ... ... назар аударуға міндетті. Мұндай операциялар –
сатушының төл құжатының ... ... ... ... шарттарын
толтыру арқылы жүзеге асырылады.
Жеке тұлғалардан оның жеке меншігіндегі негізгі құралдарды ... оған ... ... ... тәртіп бойынша, табыс салық ұстап
бюджетке аударылуға ... (үй, ... ... ... және ... ... ... алғанда). Кәсіпорын келісім-шарттағы сома және ... ... ... ... ... аты-жөнін, оның тұрақты тұратын
мекен-жайын көрсетіп хабарлауға міндетті. Егер жеке тұлға кәсіпкер ретінде
тіркелсе, онда ... ... ... ... ... одан табыс салық
ұсталмайды.
Аудитор шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... құралдарына есептелген салықтың дәлдігін, оның
бюджетке дер ... ... және ... ... салыққа төленген
соманың ендірілгендігін тексеруге міндетті. Егер ... ... ... онда ... келісім-шартқа жауапты тұлғаларынан жазбаша
түсініктеме алып, қарама-қарсы тексеру жүргізу қажет.
Шаруашылықтың салық ... ... ... ... ... салықтар туралы анықтаманың дер кезінде тапсырылғандығына көз
жеткізу қажет.
2.2. Негізгі құралдардың тозу есебінің аудиті
Негізгі құралдар ... ... ұзақ ... бойы ... отырып,
біртіндеп тозады, яғни физикалық күштердің, техникалық және экономикалық
факторлардың әсерінен өз ... ... және ... күй кешеді.
Тозу – бұл физикалық және моральдық сипаттамаларын ... ... ... ұзақ ... (бір ... ... бойы ... қатысып, өзінің қасиетін, қалпын сақтап біртіндеп тозатындықтан,
олардың есебіне аудит ... ... ... ... ...... қаралған тәртіптерге сәйкес тозу есептелгендігін анықтау болып
табылады. Ол үшін аудитор негізгі құралдар нысандарының ... ... ... жүргізген кезінде мынандай мәселелерге назар аударуға
міндетті:
- есеп жүргізу саясатында ... ... ... ... ... тозу-есептеу ведомостының дұрыс толтырылып
есептелгендігіне;
- жолаушыларды және жүк ... ... тозу ... ... ... құралдарды кіріске алғанда және шығыс жасағанда тозу есептеу
және оны тоқтату ... ... ... ... ету мерзімі бітуіне ... әлі ... ... негізгі құралдарға тозу ... ... ... пайдалы қызмет ету мерзімінен бұрын істен шығып, жарамсыз ... ... бар ... ... тозу есептеудің жалғасуына;
- тозу есептеу әдістерінің, негізгі құралдардың тиісті топтарына
қолданылғандығына;
- негізгі ... ... ... ... ету мерзімі
(ұзартылғанда, қысқартылғанда) қайта қаралып, тозу есептеу тәртібіне
өзгерістер енгізілгендігіне;
- жедел тозу ... ... ... негізделгендігіне және
амортизациялану сомаларының тікелей мақсаты, бағыты бойынша
жұмсалғандығына;
- ... ... және ... жарақтандырып, жабдықтауына тоқтатылған
негізгі құралдарға тозу есептелгендігіне;
- құрылысы толық аяқталмай пайдалануға берілген ... ... тозу ... ... ... тозу есептеуге жатпайтын негізгі құралдарға есептелмегендігіне;
- есептелген амортизациялану құнын негізгі құралдардың топталып,
сыныптау ... ... ... тәртібінің сақталғандығына;
- ішкі аудитордың немесе ... ... тозу ... ... ... жасап отырғандығына.
Тозу дегеніміз – физикалық және моральдық ... ... ... ... ... ... толық ескіріп тозу – негізгі
құралдардың пайдалы ... ету ... ... ... жұмсау және
сыртқы факторлардың әсер ... ... ... ... ... нәтижесінде активтер ғылым мен ... ... ... ... ... ... болуы, яғни нысандарының бірін-бірі
ығыстырып шығаруы ... ... ... ... ... ... ... факторлар әсер етеді:
- біріншіден, негізгі құралдардың өндіріс ... ... ... ... ... ету ... бітуі;
- екіншіден, негізгі құралдардың ... ... ... ... емес ... пайдалану қасиетінің толық жойылуы;
- үшіншіден, негізгі құралдарды пайдалану барысында тозу ... ... ... ... ... тот басып шіруінің,
мүжілуінің, бүлінуінің салдарынан сапасын жоғалтуы.
Моральдық тозудың салдарынан қолданыстағы негізгі құралдар өндірістен
ығыстырылып шығарылуы және пайдалану тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... беретін сапасы, өнімділігі
жоғары жаңа жетілген құрал-жабдықтармен жарақтандыруды талап етеді.
Пайдалы қызмет мерзімі – бұл ... ... ... ... табу ... отырған кезең. Амортизация есептеудің
мынандай әдістері қаралған:
А) құнын біркелкі (түзу сызықты) есептен шығару;
Ә) құнын ... ... ... тепе-тең мөлшерде есептен
шығару (өндірістік әдіс).
Б) жедел ... ... ... бара ... ... екі ... тозу ... сандардың жиынтығы бойынша құнын есептен шығару (куммулятивтік
әдіс).
Негізгі ... ... ... – оның ... ету ... ... бухгалтерлік есептің отандық тәжірибесінде қолданылып
жүрген байырғы қарапайым әдіс. Нысанның ... ... ... ... ... ... құны мен ... құнының айырмасы
деп алып, шыққан соманы негізгі құралдардың пайдалы қызмет мерзіміне бөліп
оның жылдық тұрақты амортизациялану ... ... ... ағаш ... ... құны 100000 ... ... қызмет ету мерзімі 10 жыл,
оны 5 жыл пайдаланғаннан кейін оның ... құны 10000 ... ... ... ала ... ... ... нормасын былайша
анықтайды.
Б – Ж 100000 - ... = ... = ... = 90000 ... 10 ... Ан – ... ... ...... құны
Ж – жойылу құны
ПКМ – пайдалану, қызмет ету мерзімі.
Негізгі құралдардың пайдалы қызмет ету ... де ... құны ... ... ... қайта қаралуы мүмкін. Яғни негізгі құралдардың жай-
күйін жақсартатын бұдан ... ... ... ... ала ... ... ... ету мерзімін ұзартуға қол
жеткізетіні немесе оны қысқартуға әкеліп соғатын ... және ... ... ... ... ... ... қызмет жағдайлары
өзгертудің нәтижесінде қайта құрылуы мүмкін.
Мысалы: сатып алған өндірістік ғимараттың бастапқы құны 180000 теңге,
жойылу құны 20000 ... ... ... ету мерзімі 40 жыл. Құнының
біркелкі амортизация есептеу әдісін қолданған ... ... ... ... - 20000
Ан = ------------------------ 4000тг
40 жыл
Пайдаланған 20 жылдың ішінде жинақталған амортизация ... ... ... 20 ... ... ... қызметтің түрі өзгеріске
ұшырауына байланысты пайдалы қызмет ету мерзімі мен ... құны ... ... ... ... 10 жыл, яғни ... 30 жыл, ал ... құны
30000 теңге. Анықталған мәліметтерге сүйене отырып, қалған 10 жылға жыл
сайынғы амортизациялық аударымдар ... – 80000 - ... = ... = 7000 ... ... ... есептен шығару әдісі негізгі құралдар нысандарын
пайдаланудан алынатын табыс оларды пайдалану ... ... ... ... ... нысанның қалған пайдалығының кемуі бірқалыпты жүреді
деп болжам жасаған ... ғана ... ... ... ... ... амортизациялық
аударымдар нысан пайдаланылған кезде ғана анықталады, яғни ... ... ... ... ... бағыныштылық орнайды. Бұндай
жағдайда амортизациялануын анықтау үшін қызмет ету мерзімі маңыздылығын
жоғалтады. Өндірістік қуат өнім ... ... ... сағатымен,
жүру бірлігімен және т.б. көрсетілуі мүмкін. Активтің қалдық сомасы ... ... ... жыл сайын өндірістік қуаттың көрсеткішіне тура тепе-
тең кемиді.
Амортизация есептеудің өндірістік ... ... ... ... ... немесе субъектінің шаруашылық ... ... ... ... жағдайларда қолайлы.
Мысалы:бір қалыпты (түзу сызықты) әдіс кезінде амортизациялық
аударымнын әдеттегі нормасы 20 пайыз ... 2 ... ... ... ... ... ... үшін бұл норма 20 пайызға өсіп,
нысанның қалдық құнына келісімді қойылым болып табылады. ... ... құны 100000 ... ... құны 10000 ... болатын ағаш жонатын
қондырғының жыл сайынғы амортизациялық аударымы былайша ... құны ... ... ... ... жылы 100000040000 = /40/ х ... жылы ... = /40/ х ... жылы ... = /40/ х ... жылы ... = /40/ х ... жылы ... /12960 – ... ... ... ... ... негізгі құралдарға тозу
есептеу қабылданған ... ... ... ... ... ... ... шығарылған негізгі құралдарға шығысқа шығарылған айдан ... ... ... ... ... субъектілер практикасында амортизация есептеудің
тәртібін бұзу фактілері жиі кездесіп отырады, ... ... ... негізгі құралдарға тоқсанына бір
рет тозу есептеу;
- қаржылық нәтижені ... ... ... мөлшерлі пайдалану
мерзімі біткен нысандарға тозу есептеуді жалғастыру;
- құқық берілмегендігіне қарамастан, шамадан ... ... ... ... құн);
- жеделдетіп амортизация есептеуге ... ... ... ... әдісін қолдану.
Аудитор тозу есептеудің және оның бухгалтерлік есеп ... ... ... ... субъектіде бекітілген амортизация нормаларының
нақты қолда барлығына көз жеткізуге тиісті. Олардың нақты қолда болмауының
салдарынан қате жіберудің себебі ... ... ... ... ... есебінің аудиті.
Негізгі құралдар пайдалану барысында біртіндеп тозады, сондықтан
оларды пайдалы қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... тұру үшін, техникалық құжаттарында
белгіленген тәртіпке сәйкес күрделі және ағымдағы ... ... ... ... ... ... құжаттарында белгіленген
тәртіпке сәйкес күрделі ... ... ... ... жүзеге
асырылғандығын және жұмсалған шығындарының ... ... ... ... ... ... (жұмыс қызмет) өзіндік құнына
ендірілгендігіне баса назар аударып, анықтауға міндетті:
- есеп жүргізу саясатында негізгі құралдарды ... ... ... және шығындарын қаржыландыру көздерін;
- күрделі жөндеуге қойылған негізгі құралдар нысандарының ақаулары
анықталып, ақау ведомостының толтырылғандығын;
- ақау ... ... ... ... ... ... смета-техникалық құжаттарының жасалғандығын;
- шаруашылықтың басшысының, комиссияның нысандардың техникалық жағдайын
қарап ... ... ... ақау ... ... ... негізгі құралдар нысандарын күрделі жөндеудің қандай әдіспен жүзеге
асырылғандығын;
- негізгі құралдар нысандарын жөндеуді жүзеге асырған ... ... ... қаралған жөндеу мерзімі мен ... ... ... есептелген еңбекақы, жұмсалған материалдар
шығындарының нормадан артып кетпегендігін;
- жеке жөндеу жұмыстарының нарядтарына, жөндеуге материалдарды ... ... ... ... және ... ... актілерінің дұрыс толтырылғандығын;
- ішкі бақылаушылар және аудитор орындалған жөндеу жұмыстарына қарама-
қарсы тексеру ... ... ... ... салыстырып
тексеру жүргізіп бақылау жасалғандығын;
- күрделі жөндеуден өткен негізгі ... ... ... ... ... ... жасалғандығын;
- күрделі жөндеуге қойылған негізгі құралдарға тозу есептеуді тоқтату
тәртібінің сақталғандығын;
- мердігерлік әдіспен жөндеуден өткізілген ... ... ... бір ... ... тоқтаусыз жұмыс істейтіндігі ... ... ...... ... ... күрделі және
ағымдағы болып бөлінеді.
Күрделі жөндеу деп нысанның түгелдей тозу мерзімімен салыстырғанда
жылдам ... жеке ... ... ... келтіріп алмастыруды
айтамыз. Күрделі жөндеу кезінде нысанды пайдалану ... ... ... ... ... шығу нәтижесінде анықталған барлық ақаулары
қалпына келтіріледі.
Ағымдағы жөндеу ... тез ... ... ... кейбір бөліктеріне салыстыру жүргізіп, механизмдерін тазалап
және қарап ... ... ... ... істен шыққан
ж.т.б. тетіктерін алмастыруды жүзеге асырады.
Аудитор негізгі құралдарды жөндеуге жұмсаған ... ... оны ... ... смета-техникалық құжаттарына мұқият
бақылау жүргізуі керек. Сметаның дұрыс жасалғандығына және оның нақтылығына
ерекше назар ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары біткеннен кейін жасайды, демек нақты ... ... ... ... ... мен құрылғыларды күрделі жөндеуден
өткізу үшін ... ... ... ... ... ... шығу
актісінің немесе ақау-ведомостының негізінде смета жасалады.
Күрделі жөндеуді екі әдіс бойынша жүзеге асырады: мердігерлік ... ... ... ... ... ... субъектілер
(автокөлік, компьютерлерді жөндеу ... ... ... ... өте озық әрі ... ... тиімді медігерлік әдіс.
Мердігерлік әдісте жөндеу жұмыстарының барлығын мердігерлер орындайды, ал
кәсіпорын болса мердігерлермен ... ... ... ... қабылдау жүргізіп, оны қабылдау актісі бойынша төлемді жүзеге
асырады. ... ... ... ... ... жөндеуді
тексерген кезде мердігерлік шарттың қолда барлығын, жөндеу шығындарын
шартта ... ... ... асып ... ... ... ... негізгі құралдар нысандарына жөндеуді өз күшімен және
шаруашылықтың өз қаржысымен ... ... ... ... ... ... құралдарды жөндеу жұмыстарының қымбаттау себептерін
анықтау үшін шығындардың дұрыс қалыптасуын олардың баптары ... ... ... құралдарды жөндеу операцияларын тексерген кезде, еңбек
ақыны, жұмсалған материалдардың, қосалқы бөлшектердің құнын ... ... ... ... ... ... жазылуына жол
берілмегендігіне көз жеткізіп, жөндеу жұмыстарына жұмсалған материалдардың
нормаларының және еңбек ақы төлеу сомаларының асып ... ... ... жұмыстарының операцияларының тиімділігі және заңдылығы
бастапқы құжаттарының негізінде анықталады.
Күрделі жөндеудің сапасын тексерудің орны ... ... ... ... ... ... және ... мен жабдықтардың жұмысы туралы
жедел қорытынды есептегі мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... жүргізудің нәтижесінде неше рет
тоқтатылғандығын ... ... ... ... жиілігін мүліктік
карточкалардағы белгілер бойынша тексереді.
Қорытындысында негізгі ... ... ... жұмсалған
шығындарының есебінің дұрыстығын тексеру қажет. ... ... ... ... ... құралдарды жөндеудің барлық
түрлеріне ендіру әдістерін ... ... өз ... ... ... құқық
белгілегендігін ескере отырып, клиенттің есеп саясатын басшылыққа алу
керек. Олар жөндеу мен ... ... ... толық және моральдық
тозған жабдықтарды тиімсіз күрделі жөндеуді тоқтатуды тиімді қолдануы
керек. ... ... ірі ... ... үшін ... өзіндік құнына
негізгі құралдарды жөндеуге байланысты шығындарын бірдей қалыпта шығысқа
шығару мақсатына жөндеу ... ... ... ... бәрінен бұрын, шаруашылықта осы сұрақ жөнінде қандай есеп
саясаты қабылданғандығын анықтауға ... ... ... ... ... жылдың есеп саясатын қабылдағанда, ай сайын жөндеу
шығындарының барлығы нақты жұмсалған ... ... ... ... анықтайды.
Кейбір шаруашылықта жөндеу қорын құрып ... ... ... ... ... ... ... нақты орындалған жөндеу жұмыстарының
шығындары құрылған жөндеу қорының есебінен шығысқа шығарылады.
Бірінші жағдайда, ... ... ... ... оның ... есепті кезеңіндегі (айында) өндіріс шығындарына тікелей
жатқызуға міндетті.
Екінші жағдайда, шаруашылықтың өзінің ... ... ... ... ... пайызбен өз бетімен жөндеу қорына бөлу
нормасын жасайды. Бұл нормалар ... ... ... ... ... нысандарын жөндеу жұмыстарын жүзеге асыру үшін ай сайын
резервке бөлу жүргізіледі.
Нысандардың (ғимараттар, құрылғылар, тасымалдау ... ... ... қызмет мерзімі әр түрлі, сондықтан бірыңғай бөлу нормасы
жеткіліксіз. Басқа ... алып ... әр ... ... ... ... ... тозуға ұшырайтын машиналар мен жабдықтар
ерекшеліктері ... ... бөлу ... ... ... ... ... қоры құрылмайтын шаруашылықтарға негізгі құралдар нысандарын
техникалық күту ағымдағы жөндеудің ... ... ... ... ... ... шығындарының немесе айналым шығындарының
шоттарына тікелей ... ... ... ... ақы ... Негізгі құралдар нысандарын шығысқа шығарудың, түгендеу есебінің
аудиті.
Негізгі құралдар нысандары әр түрлі себептермен белгіленген ... ... ... шығысқа шығарылып отырылады. Негізгі құрал-
жабдықтар шаруашылықтың балансынан – жойылу, өткізу, айырбастау – тегін
беру нәтижесінде есептен ... деп ... ... ... шаруашылықтың бухгалтерлік балансынан
табиғи және ... ... ... қызметте пайдаланылмайтын артық
нысандарды сатудың, серіктестіктерге жарғылық ... ... ... ... да заңды және жеке тұлғаларға тегін берудің, нысандарды ұзақ
мерзімге (қаржыландыратын) жалға берудің, зілзала ... және ... ... шығарылады. Шаруашылықтың балансынан шығысқа шығарылған
негізгі құралдар нысандарына аудиторлық тексеру ... ... ... ... ... ... есептен шығысқа шығарылған негізгі құралдар нысандарының бастапқы
құжаттарының (негізгі құралдарды ... ... ... ... дер ... дұрыс толтырылып жасалғандығын;
- негізгі ... ... ... ... ... дәлелдігін;
- шаруашылықтың басшысының негізгі құралдарға шығысқа шығаруға жасаған
комиссияның қорытындысы мен актісін бекіткендігін;
- негізгі құралдар нысандарының шығысқа шығарылу себептерін;
- ... ... ... ... ... ... және
басқа да себептердің салдарынан мерзімінен бұрын шығысқа шығарылуына
жол ... ... ... ... ... әр ... ... шығысқа шығарылған негізгі құралдар нысандарының
нәтижесін(табыс, зиян).
- Шығысқа шығарылған негізгі құралдар нысандарына амортизация есептеуді
тоқтату тәртібінің сақталғандығын;
- Негізгі ... ... ... актілерінің мәліметтерінің есеп
регистрларына дұрыс жинақталып, ... ... үшін ... шығарылған негізгі құралдар операцияларының
тәртіптерінің сақталғандығын.
Толық ... ... ... ... да себептермен толық істен ... ... ... ... ... ... ... тәртіппен жүргізіледі. Негізгі құралдарды шығысқа шығарудың
нәтижесінде ... ... ... зиян сату құны мен ... құнның
арасындағы айырмасы, сондай-ақ активтерді сату немесе ... ... ... ... ... ... ... аудитор негізгі құралдар нысандарының шығысқа
шығарылу себептерінің операцияларының заңдылығын және тиімділігін ... ... ... ... жою ... ... ... қосалқы бөлшектерді, қиындыларды және басқа да материалдарын
кіріске ... ... ... ... ... ... ... операцияларының заңдылығы және тиімділігі ... ... ... актісі, қабылдау өткізу актісі, ... ... ... ... және ... есеп мәліметтерін
(негізгі құралдар қозғалысының ... ... ... №12, ... тексеру арқылы анықталады.
Аудитор ғимараттарды, құрылғыларды, машиналарды, ... ... бсқа да ... ... шығарған бүкіл актілерімен танысуы
қажет. Тексерген кезде бұл құжаттарға ... ... ... ... ... ... комиссияның қорытындысының,
комисся мүшелерінің және актіні бекіткен шаруашылықтың төрағасының қойған
қолының барлығына назар аудару қажет.
Негізгі ... ... ... ... ... және ... жағдайын сипаттайтын көрсеткіштерін (тозу,
жарамдылық, шығысқа шығару, жаңарту коэффициенттерін) және ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылғандығын қорытындылайтын
көрсеткіш қор қайтымдылығы болып табылады. Аудитор бұл ... қор ... ... ... кешенді шаралар
жсалып және оның жүзеге асырылғандығын тексеруі тиіс. Сондай-ақ, аудитор
негізгі құралдарды пайдаланудың тәртібін бұзушылыққа және ... ... ... ... үшін сатып алынған шаруашылық мүліктерін
және басқа да мүліктерді шаруашылықтың жұмыскерлеріне ... жеке ... ... жағдайдың орын алмағандығын анықтауға тиіс. Бұндай
фактілер кездескен жағдайда мүліктерді ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың белсенді бөлігін пайдаланудың тиімділігін
экстенсивті жолмен де, интенсивті (екпінді) жолмен де көтеру арқылы жететін
талдауға ерекше ... ... ... ... ... ... ... (екпінді) жүктеу коэффициентін табады. Экстенсивті жүктеу
коэффициенті, яғни жабдықты уақытына қарай формула ... ... = ... Кэ – экстенсивті пайдалану коэффициенті.
Тн – жабдықтың ... бір ... ... ... ... он ... ж.т.б.)
Тк/р – күнтізбедегі немесе режимдегі белгілі бір кезеңдегі (алмасу,
он күндік ж.т.б.) уақыт қоры.
Жабдықтың интенсивті жүктеу коэффициенті жабдықты ... ... ... ... төл құжатындағы өнім шығару мүмкіндігіне қатынасы
ретінде анықталады.
Но
Кн = ---------
Тк
Бұнда Кн – ... ... ... ... ...... шығарылған өнім;
Тк – төл құжатындағы өнім шығару мүмкіндігі.
Техникалық жағдайдың құрылымын және негізгі қорлардың пайдалану
тиімділігін ... ... ... жасаудың негізінде аудитор
қорытынды жасап, кездескен кемшіліктерді және пайдалану ... ... ... жою және қор ... ... пайдалану бойынша ұсыныстар береді.
Түгендеу процесі – субъектіде негізгі ... ... ... актілерге, заңдарға және ішкі жоспарланған кестеге
сәйкес ... ... ... ... қаржылық есеп жасаудың алдында
міндетті түрде атқарылатын шаралар.
Түгендеудің негізгі ... ... ... бар негізгі құралдардың нақты
санын анықтап, оларды баланста нақты ағымдағы құны ... ... ... ... ... ... ... ғана түгендейді деген үзілді-
кесілді ойдан аулақ болған жөн. Өйткені негізгі құралдардың ... ... ... жыл ... ... ... ... түгендеу жүргізіліп отырылады. Сондай-ақ, материалды жауапкершілікті
тұлғалары ауысқан ... де ... ... ... ... ... ... танысып,
тексеруді жүзеге асырған кезде мына мәселелерді анықтауға міндетті:
- түгендеу комиссиясының ... ... ... ... жұмыс істелгендігін;
- негізгі құрал-жабдықтардың нақты бар-жоғы және ... ... ... жазылған «Негізгі құрал жабдықтардың мүліктік
түгендеу тізімі» жасалып, оның сақталғандығын;
- ... ... ... мүліктік карточкаларындағы
көшірмелерінің жасалғандығын;
- түгендеудің нәтижесінің ... ... және ... ... ... ... немесе
ауытқуларын;
- түгендеу кезінде есеп регистларында, техникалық құжаттарында
кездескен ... мен ... ... кеткен
кемшіліктерге байланысты қолданылған шараларды;
- түгендеудің нәтижесін субъектінің басшысының қатысуымен қарап, талдап
бекіткеннен кейін ... ... ... жүргізілген түгендеудің нәтижесі бойынша активтердің бухгалтерлік
баланста қалдық құны ... ... өз ... ... ... материалдары аудиторды
қанағаттандырмаған жағдайда, аудитор ... ... ... және ... ... ... ... Түгендеу жүргізудің
нәтижесінде шартта көрсетілген аудиторлық тексеру мерзімі ұзартылуы мүмкін.
Ол жөнінде субъектінің басшысын ... ... ... ... ... ... құру ... субъектінің басшысының бұйрығы шыққанан
кейін ғана түгендеу комиссиясы ... ... ... түгендеуге
кіріседі. Түгендеу әдістері негізгі құралдардың санына тікелей ... ... ... саны онша көп ... жағдайда, оларға жаппай
түгендеу жүргізуге міндетті. Егер ... ... саны көп ... онда оларды ішінара және жаппай түгендеп, тексеруге жататын
топтарға бөлуге тиісті.
Аудитор ... ... ... ... ерекше назар
аударуға тиісті. Кейде нысандар туралы мәліметтер түгендеу ... ... ... ... ... ... сол күйінде
көшіріле салады да, түгендеу үстіртін, қалай ... ... ... ... ... ... нысандарына түгендеу жүргізу
барысында істен шығып, жарамсыз болып қалған, шығысқа шығаруға ... жоқ, ... ... ... субъектіге қажеті жоқ, бірақ
сатылмай тұрған нысандарды анықтап, ... ... ... ... ... шығысқа шығаруға жататын нысандарға жеке түгендеу
көшірмелерін толтырып, аналитикалық есеп көрсеткіштеріндегі мәліметтерімен
түгендеу ... ... ... ... ... ... Түгендеудің қорытынды материалдарымен танысып, оған
талдау жасағаннан кейін, жүргізілген түгендеудің ... ... ... ... ... қорытынды жасалады.
III Бөлім. КазМұнайГаз ұлттық компаниясы
3.1. Кәсіпорынға сипаттама
«ҚазМүнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ (ҚМГ БӨ) ... ірі ... ... ... ... бірі. ҚМГ БӨ бүгінде мұнай өндіру ... ... ... орын ... ... АҚ компаниясы өз қызметін қазақстандық
нарықта 2009 ... ... ... ... ... ... қаржылық және жедел бақылауды алып, мұнай
өнімдері мен газды көтерме-бөлшек сатумен ... ... ... ... АҚ-ның 100% еншілес компаниясы.Компания
«ТД «ҚазМұнайГаз» ... ЖШС, ... ... ... ... оңтайландыру нәтижесінде
құрылған болатын. Осы орайда көтерме-бөлшек желілерін басқарушылық ететін,
оның ішінде «Shell Global ... ... ... ... ... компанияларының үздік
тәжірибелері ... ... ... көтерме-бөлшек
сатуға мамандандырылған бірлестірілген компания құру туралы ... ҰК» ... ... ... ... ... құрылымдау мақсаты — нарық өзгерістері мен
тұтынушылардың сұранымдарын анағұрлым сергек және жедел ... ... ... ... ... ... қабылдаудағы ашықтықты жоғарылатуға, ... ... ... ... ... күні ... бөлшектік ... ... 6 ... 1 ... ... ... ... жоспарында — 2015 жылға қарай өз үлесін мұнай
өнімдерінің қазақстандық бөлшектік ... ... ҰК» ... желісі даму тарихының бастау
нүктесі 1999 жыл болды, осы жылы «Казахойл» ... ... ... ... ҰК» ... ... сәтіне — 2003
жылы бөлшектік желі 19 ... ... ... ... ... ... осы санын 186 бірлікке дейін көбейтуге
мүмкіндік берді.«ҚазМұнайГаз» жаңа АЖМС ... ... ... сәйкес жүргізіледі. Осы концепция шеңберінде
салынған Астана ... ... ... сәулет,
техникалық және технологиялық шешімі үшін «Современная АЗС» журналымен ... ... ТМД ... ең ... ... ... ... танылды.«ҚазМұнайГаз ҰК» АҚ-ның Даму ... ... ... АҚ ... ... ... бірлесе
отырып «Мұнай мен газды қайта өңдеу өнімдерін сатудың бөлшектік желілерін
2006–2010 жылдарға дамыту» инвестициялық жобасын жүзеге ... ... ету мына ... жалғасын тапты — «Мұнай мен газды қайта өңдеу
өнімдерін ... ... ... ... ... ... 2011 ... қазақстандық
нарықта «ҚазМұнайГаз» сату маркасымен 321 АЖМС пайда болуы жоспарланып
отыр.
3.2. Есептілік нысандары
Топтастырылған ... ... ... ... | | | ... ... |2008 |2007 ... ... активтер | | | ... ... |4 |248 920 92 |4 246 673 ... ... ... |6 |5 108 021 1 |953 799 ... ... ... |7 |18 862 017 |18 478 228 ... берешек | | | ... емес ... |5 |2 831 782 |5 548 240 ... ... | | | ... ... ... |7 |121 910 766 |102 999 132 ... ... | | | ... ... ... ... |1 |6 1 428 948 |− ... ... 3 519 908 4 045 763 | | | ... мерзімді активтердің жиыны | |402 582 366 |379 698 819 ... ... | | | ... ... |8 |14 ... 583 ... мен өтелетін ҚҚС бойынша |8 |352 503 |5 378 089 ... ала ... | | | ... ... ... |6 |562 709 |4 845 333 ... және ... ... ... |6 |37 819 473 |50 083 867 ... ... ... |6 |264 677 096 |378 603 ... ... және оның ... |6 |285 131 743 |21 658 451 ... ... жиыны | |616 949 387 |472 152 922 ... ... |1 |019 531 753 |851 851 741 |
| | | | ... ... |2008 |2007 ... капиталы |9 |259 724 847 |259 365 914 ... ... |1 |308 839 |580 988 ... ... | |586 058 950 |386 494 |
| | |710 | ... ... | |847 092 636 |646 441 612 ... | | | ... мерзімді міндеттемелер | | | ... |11 |5 532 332 |14 135 480 ... ... салық бойынша |16 |− |7 784 439 ... | | | ... |12 |38 716 666 |48 157 460 ... ... міндеттемелер жиыны |44 |248 998 |70 077 379 ... ... | | | ... |11 |14 905 744 |18 713 954 ... ... ... |55 |806 901 |59 356 770 ... және басқа кредиторлық берешек|32 |380 235 35 |184 485 ... |12 |25 097 239 |22 077 541 ... ... ... |128 |190 119 |135 332 750 ... ... |172 |439 117 205 |410 129 ... мен ... ... |1 01 |9 531 753 |851 851 741 |
Пайдалар мен шығындар туралы топтастырылған ... | | | |
| ... |2008 |2007 ... ... | | | ... |13 |604 993 422 |486 974 |
| |879 | | ... шығындар |14 |(297 167 ... 834 485) ... ... | |307825 949 |276 140 394 ... кірістер |15 |45 374 578 |27 336 231 ... ... |15 |(3 146 631) |(6 093 363) ... ... ... | |696 455 |(8 042 582) ... | | | ... ... ... | |− |859 828 ... | | | ... ... | |57 623 884 |17 429 850 ... бірлесіп бақыланатын | | | ... ... | | | ... | | | ... ... ... ... | |408 374 235 |307 630 358 ... ... ... ... |16 |(167 091 ... ... |
|Табыс салығы бойынша шығындар | |241 282 369 |157 119 081 ... ... | | | ... және ... |0 |3,26 |2,12 ... ... ... жинақталған амортизациясын, тозуын және құнсыздануын
алып тастағанда бастапқы құны бойынша есептеледі. ... ... ... алу ... ... салу ... тікелей активті жұмыс жағдайына
келтіруге жататын шығындардың кез келген түрінен және қажет болған жағдайда
активтерді жою ... ... ... ... ... ... алу үшін берілген сыйақылардың кез келген түрінің төленген жиынтық
құны мен әділ құны ... алу ... ... салу ... ... табылады.
Мұнайгаз активтері дәлелденген игерілген қорлар ... ... ... ... ... ... ... мерзімі кен
орны қызметінің қалған мерзімнен аз кейбір мұнай- газ активтері 4 жылдан 10
жылға дейінгі ... ... ... ... ... ... Басқа да негізгі құралдар, негізінен алғанда, тиісінше
негізгі құралдардың әр тобы үшін пайдалы қызметтің 24 жыл және 7 жыл ... ... ... әдіс ... ... амортизацияланатын
ғимараттарды, машиналар мен жабдықтарды
білдіреді. Негізгі ... ... ... ... мерзімі жыл сайынғы негізде қайта қаралады және, қажет болған жағдайда,
мерзімдердегі өзгерістер одан кейінгі кезеңдерде түзетіледі.
Негізгі құралдардың ... құны ... құн ... болып
табылмайтындығын көрсететін қандай да болмасын уақиға немесе өзгеріс болған
жағдайларда құнсыздандыру тұрғысында қайта
қаралады. Көмірсутектерінің ... ... ... ... ... ... өндіруші ұңғымаларды қоса алғанда негізгі ... ... ... ... ... ... ... болашақ
экономикалық пайда алу күтілмеген жағдайда ... ... ... ... ... ... пайда болған кез келген кіріс немесе
шығыс (сатудан түскен таза түсім мен ... ... ... ... ... ... мұндай оқиға болған кезеңнің
пайдалар мен шығындар туралы есебіне енгізіледі.
3.3. Тәуелсіз ... ... ... ... Акционерлік Қоғамының акционерлеріне
және басшылығына.
Біз «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» Акционерлік Қоғамының және ... ... ... ... ... әрі – «Компания») беріліп
отырған 2008-жылдың 31-желтоқсанындағы жағдай бойынша ... ... ... ... ... ... мен ... топтастырылған есепті, капиталдағы өзгерістер туралы ... және ақша ... ... ... ... ... сондай-
ақ есеп жүргізудің маңызды аспектері туралы ақпаратты және топтастырылған
қаржылық есептілікке басқа ескертулерді қамтитын топтастырылған ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі
Компания басшылығы Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына ... ... ... ... ... және ... жауапты. Бұл жауапкершілік алаяқтық немесе қателік салдарынан
бұрмаланбаған топтастырылған қаржылық есепті ... және ... ... ішкі ... енгізу және қолдауды, жоспарлауды; тиісті
есеп жүргізу ... ... және ... ... ... сай
жасалған бухгалтерлік бағалауды қамтиды.
Аудитордың жауапкершілігі
Біздің міндетіміз өткізілген аудит негізінде осы топтастырылған қаржылық
есептілікке пікірімізді білдіру ... ... Біз ... ... ... ... өткіздік. Бұл стандарттар біздің беріліп ... ... ... ... ... жоқтығына көз
жеткізу үшін этикалық ... ... ... ... және
өткізуімізді талап етеді. Аудит қаржылық есептілікте көрсетілген ақпараттар
мен сомаларға қатысты аудиторлық дәлел ... ... ... ... ... ... алаяқтық немесе қателік салдарынан
қаржылық есептіліктің елеулі ... ... ... ... ... ... Осы ... бағалаған кезде аудитор кәсіпорынның
ішкі бақылау жүйесінің тиімділігі туралы пікірін білдіру
үшін емес, нақты ... ... ... ... ... ... есептілігін дайындауға және дұрыстығына қатысты ішкі
бақылаужың аспектілерін қарастырады. Аудит ... ... есеп ... ... ... және басшылық жасаған
бухгалтерлік бағалаудың негізділігін бағалауды және ... ... ... бағалауды қамтиды. Біз осы ... ... ... ... ... ... үшін жеткілікті деп
есептейміз.
Қорытынды
Біздің ... ... ... есептілік барлық маңызды
аспектілерде Компанияның ... ... ... ... ... ... халықаралық стандарттарына сәйкес
көрсетілген мерзімдегі жыл үшін қаржылық нәтижелер және ақша ... ... ... ... ... ... маңызды бір бөлігі. Осыған
байланысты негізгі ... ... ... және ... ... ... және оның ... жағдайына әсер етеді
Нарықтық қатынаста шаруашылықтың қаржы ... ... ... ... ... ... орын ... Екі
жақты жасалған шарттың негізінде жүзеге асырылатын аудиторлық қызметтің
нәтижесі аудит жүргізген ... ғана ... ... ... мемлекеттік
органдар мен мүдделі жақтарды бей-жәй қалдырмайтын ... ... ... ... ... орын алған олқылықтар мен жеткен
жетістіктерді дәлелдеу және растауда аудиттің атқаратын рөлі зор.
Курстық жұмысты қорыта келе, негізгі ... ... ... мен анықтау қаншалықты қажет, маңызды екенін түсіндік. Нарықтық
қатынаста негізгі құралдар ... ... ... ... ... беру және ... алу операциялары жиі кездеседі. Өйткені ... ... ... ... ... гөрі ... ... тұлғалардан және
жеке тұлғалардан уақытша пайдалануға алу, яғни жалға алу тиімді
Өндіріс процесі ... ... ... ... асырылады,
олар:
1) еңбек заттары (шикізат, материалдар, ... ... ... ... ... (станоктар, машиналар) болып бөлінеді.
Қандай да болмасын заттарды – ... ... ... енгізу
сыртқы белгілермен емес, солардың өндіріс процесінде атқаратын рөлімен
анықталады.
Негізгі құралдар бұл ... ... ... ... ... ... өндірістік емес салада (материалдық емес өндіріс
саласында) ұзақ уақыт бойы (1жылдан аса) ... ... ... ... ... ... ... өндіріс құралдары бойынша
пайдаланылады, қасиеті мен ... ... ... ... ... ... ... жаңадан жасалған өнімге біртіндеп көшіреді.
Негізгі құралдардың ғылыми негізделген жіктемесі алға ... жету ... ... шарт болып табылады. Жіктемелік топтарға
өндірістік-техникалық ... ... тозу ... ... ... ерекшелігі, икемділігі мен техникалық жаңалығының дәрежесі
бойынша өте жақын негізгі ... ... ... мен ... ... ... ... құралдар осы
қорлардың қатысуымен өндірілген өнім немесе көрсетілген қызмет жатқызылған
экономика саласы мен қызмет түріне жатады.
Өнеркәсіп саласына ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты негізгі қорлар жатады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Байдаулетов М., ... С.М. ... ... ... ... Әжібаева З.Н., Байболтаева Н.Ә., Жұмағалиева Ж.Ғ. Аудит. ... ... ... қызмет туралы” Қазақстан Республикасының Заңы. - ... 2008.- ... ... Д.О. ... ... Алматы: Экономика, 2005
5. Ержанов М.С “Аудит – 1” Алматы, 2005 жыл
6. Бухгалтерлік есеп туралы заң 27.02.2007-234
7. Аудиторлық ... ... заң ... (20.02.2009).
8. Балапанов А.Ж. Аудиттің теориялық негіздері” Алматы, 2003 жыл
9. ... А.Д., Суйц В.П. ... М: ... ... 16 IAS ХҚЕС ... ... В.К. ... Т.Ғ. Ғабдуллин, В.В. Растовец, О.И. ... ... ... ... ... ... www.google.kz

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның негізгі құралдардың келіп түсуі мен шығуының есебі мен аудитінің ерекшеліктері23 бет
Негізгі құралдар есебінің аудиті24 бет
Негізгі құралдар қозғалысының аудиті17 бет
Негізгі құралдардың аудиті35 бет
Негізгі құралдардың есебі мен аудиті75 бет
Негізгі құралдардың есебі мен аудиті туралы11 бет
Негізгі құралдардың есебімен аудиті92 бет
Негізгі құралдардың есебінің аудиті79 бет
Негізгі құралдардың қозғалысының есебі және аудиті30 бет
"Бухгалтерлік есеп."31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь