Жер ресурстары мен топырақ жамылғысы


І. Кіріспе
Жер ресурстары мен топырақ жамылғысы.

II. Негізгі бөлім
а) Жер ресурстарын ұтымды пайдалану.
ә) Топырақ . тіршілік ортасы.
б) Жер ресурстары мен топырақты қорғау жөніндегі ҚР..дағы заңдар.

III. «Бүгін күн көрейік, ертеңгіні көре жатармыз»... .
Күн жүйесін айналып жүрген 9 планетаның бірі – Жер болып табылады. Жер ядро, мантия және жер қыртысы (литосфера) сияқты қабаттардан тұрады. Жердің өзіндік радиусы, салмағы, көлемі бар. Енді сол Жердің қойнауы қазба байлыққа толы.
Жер қойнауындағы пайдалы кендерді 3 топқа бөлеміз:
• Жанатын пайдалы кендер – көмір, шым тезек, мұнай, газ, т.б
• рудалы пайдалы кендер – темір, қалайы, қорғасын, мырыш, т.б.
• рудасыз пайдалы кендер – тау мен химия шикі заттары, отқа төзімді материалдар.
Адамдар ерте заманнан бері жер қойнауынан пайдалы заттарды алып, керегіне жаратып келеді. Пайдалы кендер қазу мөлшері жыл сайын өсіп, қазір 125 миллиард тоннаға жетті. Алғашында жер қойнауынан тек 4 металл: алтын, күміс, темір және мыс алынатын болса, осы күні 200-ден астам шикізат пен отын түрлері қазылады. Бірақ жер қойнауы әлі толық зерттеліп болған жоқ.
Жер қойнауын жан-жақты зерттеу және тереңірек қарау үшін кең көлемде сейсмикалық, геофизикалық, геологиялық іздестіру жұмыстарын жүргізу қажет.
Дамыған, өркениетті елдер ішіндегі минералды шикізатқа бай ел ол – АҚШ. Ал Батыс Европа елдері мен Жапонияда мұндай шикізат көзі өте аз. Сондықтан көптеген елдер өздерінің кендерін кейінгі ұрпақтарына сақтап, шет елдерден арзан бағамен алғанды тәуір көреді.
Қазақ жері де қазба кендерге өте бай. Тас көмір, қоңыр көмір, мұнай, газ, түсті, асыл және сирек кездесетін металдарға, рудасыз пайдалы қазбаларға, Қазақстанда көмірдің он шақты бассейні, кен өндіретін көптеген заводтардың қоры шоғырланған.
Енді сол қазба байлықтарын «жаратылыстың бергені көп» екен деп қолда барды шашып-төгу, орынсыз жұмсау, қазірге керегін алып, қалғанын қалдық санау дұрыс емес.Елдің байлығы сол жұрттың мұрасы, онымен басқаларды тойдырамыз деу ұрпақтың үлесін шашып-төгу деген сөз. Сондықтан өзіміздің келешек ұрпақтарымыз үшін сол байлықты жеткізуіміз керек.

Экологиялық дағдарыстың туындауын болдырмау үшін, тіршілік ететін ортаның, өндірістің, экожүйенің табиғатпен байланыстылығын толық, терең зерттеуді талап етеді. Қандай қоғамда еңбек етсекте, ондағы экологиялық ілімді толық талдамай біздің болашағымыздың бұлдыр екендігін, яғни қауіпті шаралардың туындауы сөзсіз. Жер бетіндегі биосфера адам айналасындағы табиғи орта құрамдастары, сонымен қатар ғаламдық экожүйені қамтиды. Жер кыртысындағы микроағзалардың тіршілік әрекеті, гидросферадағы өсімдік және жануарлар тіршілігінің дамуы т.б. бір сөзбен айтқанда, биогеоценоздағы тіршілік мекенінің дамуы, кемуі, жойылып кетуі – экологиялық құбылыстың қалыптасу кезеңдерін көрсетеді. Биосфераның кеңістігіндегі Жердің массасы 6,1021т, көлемі –
1,083 ∙ 1012км3, беткі ауданы – 510,2 млн.км2.
1. Ә.Т.Қанаев, З.Қ.Қанаева «Экология», Алматы, «Қазақ университеті», 2008.
2. А.Т.Қуатбаев «Жалпы экология», Алматы, 2008
3. Ғ.Сағымбаев «Экология негіздері», Алматы-1995 Республикалық баспа қызметі
4. Ұ.Б.Асқарова «Экология және қоршаған ортаны қорғау», Алматы 2007
5. Г.С.Оспанова, Г.Т.Бозштаева «Экология негіздері», Алматы, 2002

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспары

І. Кіріспе
Жер ресурстары мен топырақ жамылғысы.

II. Негізгі бөлім
а) Жер ресурстарын ұтымды пайдалану.
ә) Топырақ – тіршілік ортасы.
б) Жер ресурстары мен топырақты қорғау жөніндегі ҚР.-дағы заңдар.

III. Бүгін күн көрейік, ертеңгіні көре жатармыз... .

Күн жүйесін айналып жүрген 9 планетаның бірі – Жер болып
табылады. Жер ядро, мантия және жер қыртысы (литосфера) сияқты қабаттардан
тұрады. Жердің өзіндік радиусы, салмағы, көлемі бар. Енді сол Жердің
қойнауы қазба байлыққа толы.
Жер қойнауындағы пайдалы кендерді 3 топқа бөлеміз:
• Жанатын пайдалы кендер – көмір, шым тезек, мұнай, газ, т.б
• рудалы пайдалы кендер – темір, қалайы, қорғасын, мырыш, т.б.
• рудасыз пайдалы кендер – тау мен химия шикі заттары, отқа төзімді
материалдар.
Адамдар ерте заманнан бері жер қойнауынан пайдалы заттарды алып,
керегіне жаратып келеді. Пайдалы кендер қазу мөлшері жыл сайын өсіп, қазір
125 миллиард тоннаға жетті. Алғашында жер қойнауынан тек 4 металл: алтын,
күміс, темір және мыс алынатын болса, осы күні 200-ден астам шикізат пен
отын түрлері қазылады. Бірақ жер қойнауы әлі толық зерттеліп болған жоқ.
Жер қойнауын жан-жақты зерттеу және тереңірек қарау үшін кең көлемде
сейсмикалық, геофизикалық, геологиялық іздестіру жұмыстарын жүргізу қажет.
Дамыған, өркениетті елдер ішіндегі минералды шикізатқа бай ел ол – АҚШ.
Ал Батыс Европа елдері мен Жапонияда мұндай шикізат көзі өте аз. Сондықтан
көптеген елдер өздерінің кендерін кейінгі ұрпақтарына сақтап, шет елдерден
арзан бағамен алғанды тәуір көреді.
Қазақ жері де қазба кендерге өте бай. Тас көмір, қоңыр көмір, мұнай,
газ, түсті, асыл және сирек кездесетін металдарға, рудасыз пайдалы
қазбаларға, Қазақстанда көмірдің он шақты бассейні, кен өндіретін көптеген
заводтардың қоры шоғырланған.
Енді сол қазба байлықтарын жаратылыстың бергені көп екен деп
қолда барды шашып-төгу, орынсыз жұмсау, қазірге керегін алып, қалғанын
қалдық санау дұрыс емес.Елдің байлығы сол жұрттың мұрасы, онымен басқаларды
тойдырамыз деу ұрпақтың үлесін шашып-төгу деген сөз. Сондықтан өзіміздің
келешек ұрпақтарымыз үшін сол байлықты жеткізуіміз керек.

Экологиялық дағдарыстың туындауын болдырмау үшін, тіршілік ететін
ортаның, өндірістің, экожүйенің табиғатпен байланыстылығын толық, терең
зерттеуді талап етеді. Қандай қоғамда еңбек етсекте, ондағы экологиялық
ілімді толық талдамай біздің болашағымыздың бұлдыр екендігін, яғни қауіпті
шаралардың туындауы сөзсіз. Жер бетіндегі биосфера адам айналасындағы
табиғи орта құрамдастары, сонымен қатар ғаламдық экожүйені қамтиды. Жер
кыртысындағы микроағзалардың тіршілік әрекеті, гидросферадағы өсімдік және
жануарлар тіршілігінің дамуы т.б. бір сөзбен айтқанда, биогеоценоздағы
тіршілік мекенінің дамуы, кемуі, жойылып кетуі – экологиялық құбылыстың
қалыптасу кезеңдерін көрсетеді. Биосфераның кеңістігіндегі Жердің массасы
6,1021т, көлемі –
1,083 ∙ 1012км3, беткі ауданы – 510,2 млн.км2.
Ендеше, қандайда бір ғылым саласын қарастырғанда, оның биологиялық
дамуын, физикалық мәнін, табиғаттағы келбетін (ландшафтың), математикалық
құрылымын, экологиялық – экономикалық тұрғыда сараптап, талдау жасамайынша
экологиялық ойдың толық өз деңгейінен шығуы неғайбыл.
Ғылыми зерттеулер - әдеби шолу немесе салыстырмалы түрдегі таңдаумен
шектелмейді. Ғылым өзінің жемісін бері үшін, алдымен –тәсілді,
технологияны, жетілдірілген тиімді әдістерді, жоғары деңгейде дәлелденген
математикалық модельдер құрылып, қателіктері есептелінгені нақты,
өндірістік тұрғыда енгізілген, халық игілігіне жетіп өнертабыстарын әлем
таныса ғана, ол ілім-мәңгі жасай береді.
Ғылымды бағдарлауда алдымен оның болашағына – халыққа қажеттілігімен
табиғатқа үйлесімділігін, атмосфераны, литосфераны және гидросфераны
қорғауда өзінің ғылыми тұрғыдағы көзқарасын дәлелді әдістерімен көрсететін
тиімді жаңа технологиялары болғанда ғана өз деңгейіне жетіп, өндірістен,
табиғаттан өз орнын табады.
Мәселен, жер бетіндегі (биосферадағы) тіршілік қабілетін қамтамасыз
ету үшін, ондағы жер мен су, тоған мен тау-тас, өзен-көлдер, теңіздердің
ағысы,булануы т.б. табиғат құбылыстарының қалыптасуына жүйелі түрде талдау
жасауды қажет етеді.
Барлығы бірімен бірі тығыз байланыста, топырақтың құнарлы болуы
өсімдік пен жануарлар әлемінің тіршілігіне, жер бетіндегі және жердің
астындағы сулардың орналасу деңгейлеріне, сондай-ақ, олардың биологиялық ,
химиялық және механикалық ластану деңгейлеріне тікелей байланысты. Әрине,
бұлардың өсімдік, топырақ және адам өміріне әсер етуі – адамдардың жасанды
антропогендік ықпалдарымен туындайтынын бір сәтте ұмытпауымыз қажет.
Табиғаттағы ластанған қалдықтар, улы заттардың таралуы, адамның іс-
әрекетімен және табиғатта туындаған эндогендік және экзогендік
құбылыстардың әсерінен болатынын біз ғылыми тұрғыда білеміз.
Эндогенді құбылыстарға (магма, жер сілкіну, жер қыртысының
тектоникалық қозғалысы), ал экзогендіге (су, жел, мұз, ағзалар сияқты түрлі
табиғи ықпалдар, әр түрлі тау жыныстарына әсер етіп,оларды бұзады). Аталған
әр экзогенді құбылыстардың өту қарқыны жердің бедеріне, тау жыныстарының
физикалық – химиялық қасиеттеріне және ауа райы жағдайларына тікелей
байланысты.
Енді бізге, әрбір нысан (геоландшафт) қандайда бір өзгеріске түспеу
үшін оған қажетті де, тиімді шараларды ұйымдастыруымыз керек.
Ғаламдық экологиялық көзқарастарға мәнді баға берсек,ауаның жылулығы
100 жылда 1ºС-тан 2 ºС-қа дейінгі аралыққа өзгереді екен. Олай болса, кез
келген жүйелі талдау негізінде алынған ғылыми мәліметтер ең кем дегенде 10
жыл тіпті одан да көп аралықты қарастырса дұрыс нәтиже берер еді. Мұндай
зерттеулер, әсіресе, егіншілік таптары үшін, далалық тәжірибелер,
метеорологиялық станция мәліметтері, өзендердің орта ағысы 20-25 жыл т.б.
сонда ғана, белгілі бір аймақтың нақты, ғылыми сипаттағы нәтижелеріне көз
жеткізер едік. Әрине, қазіргі таңдағы компьютерлік жүйе мен инновациялық
технология жүйелік талдаулардан өткізілген мәліметтер негізінде,
математикалық модельдер құрып, алгаритмдық бағдарламамен тез болжамдық
әдістерге жету мүмкіндігін де ұмытпауымыз керек. Дегенмен, өнім алынаты
алқап, әрбір 20-25 жылдан кейін, бұл танаптың - генетикалық жер қыртысы,
геологиясы, гидрогеологиясы т.б. әсер етуші ықпалдары өзгеретінін, осыған
сәйкес жаңа технология, жаңа тұқым, шоғырлану, басқа да ғылыми көзқарастар
талмай еңбек етуді, табиғатты аялауды талап етеді.
Геожүйенің экологиялық тұрғыда дұрыс қалыптасуында көптеген
зерттеулерді жүйелік талдауды қажет ететін өзекті мәселелерді жоғары
техникалық ддеңгейде орындалы керек. Қазіргі кезеңде, ауыспалы егіс құрамын
жеткілікті талдап, әр бір аймаққа аудандастырылған дақылдарды егіп, оны
мерзімінде баптап, мол өнім алу үшін, ең алдымен, сол жергілікті аймақтың
экологиялық күйін терең зерттеп, ондағы экологиялық, гидрогеологиялық және
топырақтың ауаландыру аймағындағы ластану жағдайларына әсер ететін
ықпалдарды анықтау керек.
Тұзданған топырақтың сулы-физикалық қасиеттеріне, тұздану дәрежесі
мен химиялық құрамына, зерттелетін нысанның жер асты және ыза суларының
орналасу тереңдігіне, шаю кезіндегі ерітіндіге түскен мүмкін болатын судың
минералдылығына, тұзды шаюдың ұзақтылығына, топыраққа сіңірілген судың
мөлшеріне, шаю кезіндегі булануға кеткен ысырап коллекторлар мен топырақ
қабатынан келетін судың көлеміне тікелей байланысты, зерттелетін жерлердің
ауаландыру аймағындағы (есептеу аралығындағы) топырақтың ластану деңгейін
сипаттайтын экологиялық коэффиценттерді анықтау төмендегі 1-кестеде
келтірілген. Бұл 1-кестеде көрсетілген мәліметтері тұздың химиялық құрамына
(хлорлы, хлорлы-сульфатты, сульфатты-содалы, содалы т.б.) тікелей
байланысты, ерітіндідегі судың мүмкін минералдылығы, шаю кезінде ығысқан
тұздар мен топырақ қабатында болатын булану, ысыраптардың мөлшерлерін
есепке алады. Ең маңыздысы топырақтың сулы-физикалық қасиеті тұзданудың
дәрежесі мен тұздың құрамына сай, тұзды шаюдың механизміне құрылған
технлогиялық үлгі бойынша тұщыландырудың тиімді экологиялық коэффиценттері
(0,33 – 0,83 аралығында) анықталды.Бұл алынған экологиялық коэффиценттер
зерттелген ландшафт үшін өте қауіпті эклогиялық аймаққа жатады.

Топырақ – биосфераның құрам бөлігі. Топырақ дегеніміз – түрлі
климат жағдайларының (жарық, жылылық, ауа, ылғалдылық) әсерінен өсімдік пен
жануарлардың, ал мәдени түрге келтірілген жерлерде, адамдардың да
қатысуымен өңделген және өзгерген, мәдени өсімдіктерді қоректік заттармен
қамтамасыз ете алатын жер бетінің ең жоғарғы құнарлы қабаты.
Жер, оның үстіңгі майда қабаты – топырақ өз ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Топырақ және топырақ жамылғысы
Қазақстанның топырақ жамылғысы
Топырақ жамылғысы және шаруашылық
Топырақ ресурстары
Топырақ ресурстары мен ластануы жайлы
Жер ресурстары
Жер ресурстары туралы түсінік
Жер ресурстары мен жер рентасының теориялық негізі
Жер ресурстары жайында
Оңтүстік Қазақстан облысының жер ресурстары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь