Қазақстан табитағы

Қазақстан табиғаты мейлінше бай әрі сан алуан болып келеді. Оның оңтүстігі мен шығысы биік тау сілемдерімен көмкеріліп жатса, орталық бөлігі кең жазираға ұласады. Ал батысы Каспий теңізіне барып тірелсе, солтүстігі Сібірмен шектесіп жатыр. Қазақстанның жер бедері алуан түрлі және күрделі. Республикамыздың жер бедері мен жер қыртысының дамуы жердің геологиялық даму тарихы барысында қалыптасып, қазіргі қалпына келгенше үздіксіз өзгеріп отырған. Жер бедері мен қыртысының дамуы қазір де жүріп жатқан процесс.
Картаға қарағанда, Қазақстан жерінің шығыстан батысқа және оңтүстіктен солтүстікке қарай бірте-бірте төмендейтінін байқауға болады. Қазақстанның солтүстік-батысында теңіз деңгейінен -28 м. төмен Каспий маңы ойпаты жатыр. Оңтүстігінде теңіз деңгейінен -132 м. төмен жатқан Қарақия, -57 м. төмен жатқан Қауынды ойыстары орналасқан. Маңғыстау түбегінің шығысынан Арал теңізіне дейінгі аралық үстіртті келеді. Арал теңізінің маңы Қарақұм, оңтүстікке қарай Қызылқұм шөлімен жалғасады. Қызылқұм шөлі Тянь-Шань таулы өлкесіне дейінгі кең алқапты алып жатыр. Тянь-Шань таулы өлкесіне Талас Алатауы, Өгем, Қаратау жотасы кіреді. Қаратаудың шығыс жағындағы Мойынқұм шөлі солтүстігінде Бетпақдалаға жалғасады. Балқаш көлінің солтүстігінен Батыс Сібір ойпатына дейінгі аралықты ұсақ шоқылы сарыарқа алып жатыр. Республикамыздың шығысында Алтай тауының сілемдері жеке жоталарға тарамдалған.
Қазақстан жерін көне заманан бері бірнеше рет теңіз басып, кейіннен құрлыққа айналған. Сонымен қатар жер бедері көтеріліп, таулар түзілген және керісінше, төмен түсіп, ойыстар пайда болған.
Республика жер көлемінің үлкендігі, геологиялық даму тарихы оның жер беті құрылысының өзіндік ерекшелігін де айқындайды. Биік және аласа таулар, шоқылар мен қыраттар, ойпаттар мен ойыстармен алмасып отырады. Жер бедерінің мұндай құрылысы оның климаты мен табиғи ландшафтарының қалыптасуына өз әсерін тигізеді.
Қазқстан Республикамыздың климаты негізінен континентті келеді, оның солтүстік аймағының қысы суық, жазы қоңыржай, ал оңтүстігінде қыс онша қатты болмайды, жазы ыстық, қуаңшыл. Ауа райының ерекшелігіне қарай 4 климаттық зона мен 15 климаттық ауданға бөлінген. Территорияның негізгі бөлігі қуаң, шөлейт және шөлді аймақта орналасқанмен, республикада су қоры мол. Солтүстік облыстар көлдерінің саны жағынан елімізде алдыңғы орындардың бірінде. Қазақстанда Балқаш, Алакөл, Зайсан, Теңіз, Марқакөл, Шалқар сияқты ірі көлдер бар. Сондай-ақ Республика жерінен Ертіс, Жайық,Сырдария, Іле, Шу, Есіл, Тобыл сияқты ірі өзендер ағады. Жалпы климаттың қалыптасуына географиялық ендік, күн радиациясымен қатар атмосферада жүріп жататын күрделі процестер әсер етеді. Қазақстанның климатына Солтүстік Мұзды мұхит үстінде қалыптасатын арктикалық ауа массалары көктемнің соңғы, жаздың алғашқы айларында бау-бақшаға үсік әкеледі.
        
        Қазақстан табитағы
Қазақстан табиғаты мейлінше бай әрі сан алуан болып ... ... мен ... биік тау ... ... ... ... бөлігі
кең жазираға ұласады. Ал батысы Каспий теңізіне барып тірелсе, ... ... ... ... жер ... алуан түрлі және күрделі.
Республикамыздың жер бедері мен жер қыртысының дамуы жердің геологиялық
даму тарихы барысында қалыптасып, қазіргі қалпына келгенше ... ... Жер ... мен ... ... қазір де жүріп жатқан процесс.
Картаға қарағанда, Қазақстан жерінің шығыстан батысқа және
оңтүстіктен солтүстікке қарай бірте-бірте төмендейтінін байқауға болады.
Қазақстанның солтүстік-батысында теңіз деңгейінен -28 м. ... ... ... ... Оңтүстігінде теңіз деңгейінен -132 м. төмен жатқан Қарақия,
-57 м. ... ... ... ... ... Маңғыстау түбегінің
шығысынан Арал теңізіне дейінгі аралық үстіртті келеді. Арал теңізінің маңы
Қарақұм, оңтүстікке қарай Қызылқұм шөлімен ... ... шөлі ... таулы өлкесіне дейінгі кең алқапты алып жатыр. Тянь-Шань таулы
өлкесіне ... ... ... ... ... ... ... шығыс
жағындағы Мойынқұм шөлі солтүстігінде Бетпақдалаға жалғасады. Балқаш
көлінің солтүстігінен Батыс Сібір ойпатына дейінгі аралықты ұсақ ... алып ... ... ... ... тауының сілемдері
жеке жоталарға тарамдалған.
Қазақстан жерін көне заманан бері ... рет ... ... ... ... ... қатар жер бедері көтеріліп, таулар түзілген
және керісінше, төмен түсіп, ойыстар пайда болған.
Республика жер көлемінің үлкендігі, геологиялық даму тарихы ... беті ... ... ... де ... Биік және ... шоқылар мен қыраттар, ойпаттар мен ойыстармен алмасып отырады. Жер
бедерінің мұндай құрылысы оның климаты мен табиғи ландшафтарының
қалыптасуына өз ... ... ... ... ... континентті келеді, оның
солтүстік аймағының қысы суық, жазы қоңыржай, ал оңтүстігінде қыс ... ... жазы ... ... Ауа райының ерекшелігіне қарай 4
климаттық зона мен 15 климаттық ауданға бөлінген. Территорияның негізгі
бөлігі ... ... және ... ... ... ... су қоры
мол. Солтүстік облыстар көлдерінің саны жағынан ... ... ... ... ... ... Зайсан, Теңіз, Марқакөл, Шалқар сияқты
ірі көлдер бар. Сондай-ақ Республика жерінен ... ... ... ... ... ... ірі өзендер ағады. Жалпы климаттың қалыптасуына
географиялық ендік, күн радиациясымен ... ... ... ... ... әсер ... Қазақстанның климатына Солтүстік Мұзды мұхит
үстінде қалыптасатын арктикалық ауа массалары көктемнің соңғы, жаздың
алғашқы айларында бау-бақшаға үсік ... Орта Азия ... ... ауа ... жаз ... ... жерінде температурасы жоғары
өте құрғақ ауа райын қалыптастырады. ... ... ... ... ... жылдың төрт мезгілі өз уақытында ауысып отырады.
Территорияның табиғи-климаттық жағдайына Арал, ... ... ... ... ... ... ... батыс бөлігінде орналасқан дүние жүзіндегі
ең үлкен тұзды көл. Жалпы көлемі 400 мың куб метрге ... ... өте ... ... деп аталады. Каспий теңізі 13 мың жыл бұрын Қара теңіз
бен Жерорта ... ... ... ... ... ... ... аты ерте
заманда теңіз жағасын қоныстанған «Каспий» тайпаларына байланысты аталған.
Олар туралы алғашқы деректер ежелгі грек ... ... ... ... су деңгейі дүниежүзілік мұхит деңгейінен -28 м төмен
жатыр. Орташа ені 320 км. Теңіз солтүстіктен оңтүстікке қарай 1200 ... ... Қысы ... жазы ... ... ... әр ... климаттық
белдеуде орналасқандықтан, су бетінде ірі толқын туғызатын жел тұрады. Мұз
тек солтүстігінде қарашадан наурызға децін қатып жатады. ... ... 42,6*С, ... жағалауында кейде +44*С жетеді. Теңіз суының
тұздылығы да әркелкі, әр түрлі өзендер ... ... ... ... ал ... тым жоғары 28-30%.
Өсімдіктердің 500 түрі, балдырлардың жасыл, қызыл және қоңыр түрлері
өседі. Балық пен теңіз жануарларының 855 түрі ... ... ... ... ірі ... қатарына жатады. Теңізден натрий сульфаты,
миробилит және псолит тұздары өндіріледі. Каспийдің ... ... ... ... суын ... атом ... ... істейді. Теңіз
транспорты жақсы дамыған. Республикамыздың шаруашылығына қажетті жүктер
теңіз жағалауында орналасқан Атырау, Ақтау, Батутино, Ералиев порттары
арқылы тасымалданады. Каспий теңізіне көптеген ... ... ... ... өзен ағып ... ... теңізінің түбі мен Каспий маңы
ойпатынан мұнай мен газ өндіріледі. «Теңіз» мұнай кен орнынан ... ... 20 ... ... ... газ бар. Күкіртті газ қоршаған
ортаға зиянын тигізеді..
Атмосфераға зиянды заттардың шамадан тыс таралуы климатқа да өз әсерін
тигізуде. Арал маңында ... ғана ... су мен ... та ... ... ауылдарда жас балалар ... көп, ... ... ... ... ... алу органдары мен жүйке, қан айналым
жүйесі, асқазан т.б. аурулары жиі кездеседі. Жұқпалы аурулар, қатерлі ... боп ... ... ... ... ... Арал ... экологиялық
жағдайының бұзылуы жергілікті халықтың әлеуметтік-тұрмыстық жағдайына да
қатты әсер етіп отыр. Қазір Арал ... ... ... ... да алаңдатып отыр. Арал проблемасына ... ... ... ... ... ... ... іздестірілуде.
Соңғы жылдары Қазақстан мен Орта Азия ... ... ... ... қалу ... қарастыруда. Бұл шаралардан шет мемлекеттер де ... ... бұл ... проблема.
Қазақстан тауларындағы мұздықтар негізінен республикамыздың оңтүстік
және шығыс бөлігінде созылып жатқан ... тау ... ... 4 мың метр ... ... ... ең ірі ... Іле
Алатауындағы аңғарлық Корженевский мұздығы. Мұздықтың ұзындығы 12 км-дей,
ауданы 38 ... ... ал ... ... 300 ... 3560 метр
биіктікте орналасқан. Алматы қаласының оңтүстігінде Кіші Алматы өзені
бастау алатын ... ... бар. ... тауларындағы мұздықтың жалпы
биіктігі 4000 м қамтиды. Қыста ... 12-15 м ... ... ... ... Республиканың мұздықтардан қорланатын өзендері
суармалы егін мен ауыз суға пайдаланылады. Олар бірден-бір тұщы су ... ... кен ... бай ... ... жерінде оннан астам ірі
су айдыны, жүз елудей кен орны, жүзден астам тас көмір мен ... ... ... бар. Ертеде алтын, мыс, қалайы, тұз және әр түрлі асыл ... ... ... Бірақ казіргі заман техникасының күшті ... бұл ... ... 2-3 есе рет ... ... алады.
Металл рудаларынан Қазақстанда 60-тан астам химиялық элеменнтер ... ... ... мен құрылыс материалдары жасалатын химиялық,
агрономиялық, техникалық және қосалқы шикізаттар өндіріледі. Совет ... ... ... ... ... ... кен орындарын ашты.
Осылардың негізінде ондаған ... мен ... ... ... ... ... Өскемен, Гурьев т.б. ірі өнеркәсіп ... ... ... ... мыс, ... ... ... темір,
марганец және сирек кездесетін металдар шығады. Еліміздің үшінші көмір
ошағы – ... лның ... қоры 50 ... ... деп ... ... ... қорғасын мен цинкке бай (Зырянск, Өскемен). Ал ... ... ... май, ... ас тұздары мен неше түрлі жанғыш заттарға
бай.
Қазақстандағы жануарлар мен өсімдіктер әлемі де мейлінше бай ... Бес ... ... ... 158, ... ... 150, ... жорғалаушылардың 56, қос мекенділердің ... бар. ... ... ... ... ... аз емес.
Жануарлары мен өсімдіктерін келер ұрпаққа сол қалпында жеткізу мақсатында
ол жерлердің көбінде ... ... мен ... ... ... ... ... ресурстарын қорғау
Біздің республикамыздың жер қойнауы алуан түрлі табиғат байлықтарына
бай. Кең ... ... ... ... мен ... ... аса мол
қоры шоғырланған. Мұнда 35 млн. Гектар егістік жер, 187 ... ... пен ... 20 ... ... ... ... Менделеевтің перодтық
системасындағы элементтердің барлығы дерлік пайдалы ... ... ... су ... да ... ... ... көл,
мұздық және жер асты суының сарқылмас мол қоры бар.
Бүгінде табиғатты қорғау ісі бүкіл ... ... ... ... ... Қазақстанның табиғат байлығын қорғау мәселесі ең негізгі
мәселелердің бірі болып отыр. ... ... ... ... ... Арал, Балқаш, Семей қасіреттерін ауызға аламыз. Бар жоғы ... ... ... ... аталған Арал тартылып, ... ... ... ... болып жауатын болды.
Ғалымдардың есебінше дүние жүзінде жыл сайын ауаға 145 ... қос ... 250 млн. ... шаң-тозаң, 5 млрд. тонна көмір ... 1 млн. ... ... ... ... ... ... екен.
Әр түрлі лас, зиянды заттардың биосферадағы таралуы тіршілікке көп зиянын
тигізуде. Соның ... ... ... ... ... ... Ең қауіптісі өте ыстық күндері пайда болатын фотохимиялық құрғақ
түтін ауаның ластығын, улылығын арттыра ... ... ... орналасқан Шымкент, Тараз, Алматы, Өскемен қалаларының ауасы
басқа қалаларға қарағанда бірнеше есе көп ластанған. Олардың ... ... ... ... ... ... көбірек шоғырлануы.
Сыртқы ортаға қатты өндіріс қалдықтары да көп зиянын ... ... 1 ... ... ... ... 40 ... тау жынысы електен
өткізіледі, ал бұл біраз жерді жауып, ол жер ауыл ... ... ... Жер ... ауа үнемі қозғалыста болады да белгілі бір
ауданда пайда болған улы заттарды басқа бір ... ... ... оңтүстігі мен оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан биік таулы
аймақтардың экологиялық ... ... Биік тау ... ... ауасы басқа жерлерге қарағанда ластау келеді. Оңтүстік жағында
Іле Алатауы ... ... ... ... ауа ағыны нашар, Алматы қаласының
экологиялық жағдайы тіпті ... Оның ... ... ауыр өнеркәсіп
орындарының табиғат жағдайларын ескермей салынғандығынан. Республикамыздың
экологиялық жағдайының нашарлауы салдарынан әр ... ... ... ... Сол себептен соңғы жылдары республикамызда ... ... ... ... ... ... Ол ұзақ ... бойы
қалыптасқан қолайсыз экологиялық жағдайларға жан-жақты талдау жасап, әрбір
кәсіпорынның табиғатқа тигізіп жатқан зиянын анықтап, еліміздің ... ... ... ... ... ісін ... ... |
| ... ... ... және ... ... ... ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... тілі пәнінен |
| ... |
| ... ... ... |
| |
| ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... 200 ж. |

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.). Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу12 бет
Оңтүстік Қазақстан облысының ерекше қорғалатын табиғи территориялары68 бет
Қазіргі қазақ әңгімелеріндегі тартыс табиғаты171 бет
Қазақ тіліндегі шарт қатынасындағы құрмаластық құрылымдардың функционалдық-семантикалық табиғаты130 бет
Қазақстан территориясын табиғи. географиялық зерттеу35 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет
"Өскемен қаласының атмосфералық ауасы және агроценоздарының ластануын бағалау"32 бет
«Адамдардың табиғатсыз күні жоқ, Табиғаттың мұны айтуға тілі жоқ»5 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет
Іс - әрекет туралы жалпы түсінік3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь