Қаржыны басқаруды ұйымдастыру

Басқару адам қызметінің барлық аясына, соның ішінде қаржы қызметіне де тән нәрсе. Ол белгілі бір нәтижеге жету үшін субъектінің объектіге нысаналы ықпал етуінің тәсілдері мен әдістерінің жиынтығы.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіндегі басқару экономикалық заңдардың объективті зандылықтары мен талаптарына негізделген. Осы заңдардың талаптарын танып білуге сүйене отырып және оларды пайдаланудың нысандары мен әдістерін жасай отырып, мемлекеттік, шаруашылық және қоғамдық органдар арқылы қоғам қаржыны, бағаны, кредитті және тағы басқаларын қоса, өндірістік қатынастардың нысандарын саналы түрде басқарады.
Қаржыны басқару — бұл қаржыны және шектесуші экономикалық және әлеуметтік жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ықпал жасау процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді жұмыс істеуіне жетуді және мұның негізіңде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі мемлекет (қаржы органдары арқылы) шараларының жиынтығы. Сөйтіп, қаржыны басқару — бұл тиісті қаржы саясатына жетудің мақсаты; қаржы механизмі.— бұл мақсатқа жетудің құралы; қаржы саясаты — қаржыны басқарудың тиісті процесінің түпкілікті қорытынды нәтижесі. Бұл орайда қажетті нәтижеге жету үшін объектіге мақсатты ықпал жасаудың әдістерімен тәсілдері пайдаланылады. Қаржы жүйесіндс оны басқаруды арнаулы аппарат ерекше тәсілдер мен әдістердің, соның ішінде әр түрлі ынталандырмалардың және санкциялардың көмегімен жүзеге асырады.
Қаржыны басқарудың мақсаты макроэкономикалық теңгерілімдікте, бюджет профицитінде, мемлекетгік борыштың азаюыңца, ұлттық валютаның беріктігінде, ақырында, мемлекет пен қоғамның барлық мүшелерінің экономикалық мүдделерінің үйлесуінде (ұштасуында) көрінетін қаржының тұрақтылығы мен қаржының тәуелсіздігі болып табылады.
Қаржыны басқарудың негізіне мына қағидаттар қойылған: басқарудағы демократизм; қаржы мәселелеріне саяси тәсілдеме (көзқарас); басқарудағы экономикалық және әкімшілік әдістердің оңтайлы үйлесуі (ұштасуы);
басқарудың ғылымилығы;
орталықтандырылған, салалық және аумақтық басқарудағы келісушілік;
басқарудағы жауапкершілік; шаруашылық шешімдерінің сабақтастығы. Қаржыны басқарудың екі аспектісін ажырата білгсн жөн: біріншіден, мемлекет қаржыны, оның нысандарын экономика мен әлеуметгік сфераны басқарудың тетігі, тұтқасы ретінде пайдаланады және сөйтіп, қоғамдық өндірістің бүкіл процесіне ықпал жасайды; екіншіден, қаржының өзі басқарудың объектісі болып табылады: қаржы қатынастарының нысандары, ақша қорлары, қаржы аппараты, яғни қаржы мекемелерінің жүйесі басқарылады.
Қаржыны басқаруға ғылыми көзқарас қаржы қатынастарының әрбір сферасында, олардың әрбір буынында оны басқаруға көп жоспарлы сипат пен жүйелі көзқарасты айқындайды. Заңи заңдарда, қаржылық болжамдар
        
        Қаржыны басқаруды ұйымдастыру
1. Қаржыны басқару ұғымы
Басқару адам қызметінің барлық аясына, соның ішінде қаржы қызметіне де
тән нәрсе. Ол ... бір ... жету үшін ... ... ... етуінің тәсілдері мен әдістерінің жиынтығы.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіндегі ... ... ... ... мен ... ... ... талаптарын танып білуге сүйене отырып және оларды пайдаланудың
нысандары мен әдістерін жасай ... ... ... және ... ... ... қаржыны, бағаны, кредитті және тағы басқаларын қоса,
өндірістік қатынастардың ... ... ... ... басқару — бұл қаржыны және ... ... ... ... ... жетілдіру және дамыту мақсатымен ықпал жасау
процесі және қаржы қатынастарының бүкіл ... ... ... істеуіне
жетуді және мұның негізіңде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету
жөніндегі мемлекет ... ... ... ... ... ... ... — бұл тиісті қаржы саясатына жетудің мақсаты; қаржы
механизмі.— бұл мақсатқа жетудің ... ... ...... ... процесінің түпкілікті қорытынды нәтижесі. Бұл орайда қажетті
нәтижеге жету үшін объектіге ... ... ... ... ... ... ... оны басқаруды арнаулы ... ... мен ... соның ішінде әр түрлі ынталандырмалардың және
санкциялардың көмегімен жүзеге асырады.
Қаржыны басқарудың мақсаты макроэкономикалық ... ... ... ... азаюыңца, ұлттық валютаның беріктігінде,
ақырында, мемлекет пен қоғамның барлық ... ... ... ... ... қаржының тұрақтылығы мен
қаржының тәуелсіздігі ... ... ... ... мына ... ... басқарудағы
демократизм; қаржы мәселелеріне саяси тәсілдеме (көзқарас); басқарудағы
экономикалық және ... ... ... үйлесуі (ұштасуы);
басқарудың ғылымилығы;
орталықтандырылған, салалық және аумақтық басқарудағы келісушілік;
басқарудағы жауапкершілік; шаруашылық шешімдерінің сабақтастығы.
Қаржыны ... екі ... ... білгсн жөн: біріншіден, мемлекет
қаржыны, оның нысандарын экономика мен ... ... ... тұтқасы ретінде пайдаланады және сөйтіп, қоғамдық өндірістің бүкіл
процесіне ықпал жасайды; екіншіден, қаржының өзі ... ... ... қаржы қатынастарының нысандары, ақша қорлары, қаржы аппараты,
яғни қаржы мекемелерінің ... ... ... ... ... ... ... әрбір
сферасында, олардың әрбір буынында оны басқаруға көп жоспарлы сипат пен
жүйелі ... ... Заңи ... ... ... ... қаулыларда және басқаларда ресімделстін қаржылық сипаттағы
басқару шешімдсрін ... ... ... және заңи ... ... шаруашылық кезеңнің қорытындыларының ғана емес, сонымен
бірге келешекті ... ... ... ... әдістер мен қаржыны басқарудың автоматтандырылған жүйесін,
басқарудың экономикалық және әкімшілік әдістерінің ұтымды үйлесуін ... ... ... басқару іс-қимылға жаңа қаржы әдістері мен тұтқаларын
енгізу немесе ескілерінің ... жою ... ... ... ... ... ... етеді. Сонымен бірге айқын және уақтылы ... ... ... көрсеткіштер, жоғары сапалы перспективалық және
ағымдағы қаржылық жоспарлау талап стілсді.
Қаржы ... ... ... мен әрбір буынында басқару
субъектілері қаржыға мақсатты ... ... ... ... мен нысандарын
пайдаланады. Мәселен, қаржыны басқаруда мынадай бірнеше өзара ... ... ... ... ... жоспарлау (болжау),
ұйымдастыру, реттеу, бақылау. Қаржылық ақпараттың ... ... ... үшін де, ... ... ... ... оперативті
басқару үшін де зор маңызы бар. Жоспарлау ... ... ... ... ... жасау негізінде қабылданады, ол осыған ... ... әрі ... ... ... Ақпаратты алудың ақиқаттығы мен
уақытгылығы ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік, статистикалық және ... есеп ... ... ... ... ... маңызды орын алады. Бұл
— жоспарлы тапсырмаларды орындауға ... ақша ... ... оньщ ... ... ... және орталықтандырылмаған
ақша қорлары арасында, ұлттық шаруашылықтың салалары мен әкімшілік-аумақтық
бірліктері арасында қаражаттарды белудің оңтайлы үйлесімін ... ... ... ... ... анықтау және т.б.
Ұйымдастыру — басқарудың барлық ... жене ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі мен тәртіптілігін білдіреді.
Қаржыны басқаруды дұрыс ұйымдастырудың ... зор. ... ... басқарудың нәтижесі қаржы субъектілерінің — қаржы органдарының,
салық қомитеттері мен ... ... және ... ... ... ... толып жатқан аппаратының жұмысының қалай
ұйымдастырылып ... ... ... Қаржы аппаратының
ұйымдастырылу дәрежесі жоғары болуы тиіс. Бұл қаржы құрылымдарының ... ... мен жеке ... ... ... қояды.
Қаржылық реттеу — бұл жоспарлы тапсырмалардың орындалуы үшін ... ... ... жұмсау, белгіленген нәтижеден теріс ауытқулардың
барлық түрін аддын алуға және жоюға бағытталған; ... өзі ... ... ... тыс қаржы ресурстары, пайдаланылмаған қаржылар
есебінен қызметтердің барлық ... ... пен ... ... ... ... элементі ретінде жоспарлау процесінде де, сонымен
бірге оперативтік басқару стадиясында да жүзеге ... Ол ... ... ... ... жүргізудің дұрыстығы мен
заңдылығын тексеру және қамтамасыз ету жөніндегі қаржы құқығының ... алып ... ... ... ... ... Бақылау
қаржы ресурстарын пайдаланудың нақты нәтижелерін жоспарлы қөрсеткіштермен
салыстыруға, қаржы ... ... ... айқындауға,
шаруашылықты неғұрлым тиімді жүргізудің ... ... ... басқаруда басқа кез келген басқарылу жүйесіндегідей басқарудың
объекгілері мен субъекгілері ... ... ... ... сан алуан түрлері бола алады, ... ... ... ... ... ... ... Қаржы қатынастарын олардың
сфераларына сәйкес объектілсрдің екі ... ... ... ... ... ... қаржысы. Оларга басқарудың мына
субъектілері сәйкес келеді: қаржы ... ... ... ... ... және ... ... Қаржыны басқаруды
жүзеге асыратын барлық ұйымдық құрылымдардың жиынтығы қаржы аппараты деп
аталады.
Кәсіпорындарда және ... ... ... ... ... ... және мекемелердің қаржы бөлімдері мен
службалары, сондай-ақ сақталып ... ... мен ... ... мен ... ... асырып отырады.
Нарықтық экономиканың қалыптасып, дамуы жағдайындағы қаржыны басқару
қаржы бойынша басқару шешімдерін негіздеуді, ... ... ... ... іске ... басқару функцияларының — реттеудің, қаржы
рыногын қалыптастыру әдістерінің бір элементі ретіндегі ... ... ... ... күшейтуді талап етеді. Бұл жағдайда нарықтық
экономикаға көшкен Шығыс Европа елдерінің де, ... ... ... ... нарықтық экономика жағдайында көп жылдар бойы өмір
сүріп отырған капиталистік елдердің де тәжірибесін ескерген жөн.
Өткен ... ... ... ... ... қаржының дамуына, оны
басқаруға қайшы келді: бюджетке төленетін төлемдердің салық нысандары
жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... бас тарту болды және т.б. Осы және басқа себептерге
байланысты ... ролі ... ... басқаруды қайта құру жаңа
қаржы саясатын ... ... ... қаржыны басқарудың қағидалы жаңа
әдістеріне қошуді талап етті. Бұл әдістер ... ... ... ... ... етуі, қоғамдық өндірістің тиімділігін өсіруге,
әлеуметтік саланы дамытуға мүмкіндік туғызуы тиіс.
Тәжірибе ... ... ... ... басқарудың
қолданылып жүрген жүйесінің ... ... бар. ... ... ... ... өкіметтік операцияларды қамтудың толық еместігі.
Қазіргі кезде өкіметтік операциялардың едәуір болігі, ... ... ... ... ... операциялары Қаржы министрлігі
тарапынан болатын тиімді бақылаудан тыс қалып қояды. Ең алдымен бұл ... ... тыс ... ... ... ... ... пайдалану жөніндегі операцияларға, шетел валютасындағы бюджет
операцияларына, сондай-ақ мезгілі өткен сыртқы ... ... ... ... ... ... уақтылы алуға жеткілікті бақылау жасамау.
Қаржы министрлігі, Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі бұл
проблемаларды ойдағыдай шеше ... ... ... ... ... ... ... түзету жүйесіңдегі икемділікгі
белуге бақылауды жолға қояры сөзсіз.
Үшіншіден, мемлекеттік ... ... ... ... КСРО-да мемлекеттік бюджеттің тапшылығын қаржыландырудың
дәстүрлі көзі ұзақ жылдар бойы Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... салымдары болып келді. Қазіргі кезде
бұл көздерді пайдалану қиын мәселе болып қалды.
Мемлекеттік бюджет тапшылығын жабудың баламалы ... көзі ... ... ... бағалы қағаздарды шығару бүгінге дейін
кеңінен таралмай отыр. Мұның экономикалық ... мен ... ... ... мойындауға тура келеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын басқару
Бұл буынның қаржысын басқаруды ... ... ... ... ... ... (басқармалары) мен бааімдері,
шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы бөлімдері мен қаржы
службалары жүзеге ... ... ... осы ... қаржы бөлімдерімен топтары
басқарады. ;
Министрліктер мен ... ... ... қаржы бас-қармаларының
аппараты жиынтық қаржыны болжау (жоспарлау), кірістер мен ... ... ... ... ... жүзеге асырады, ведомствоға
қарасты кәсіпорындардың қаржы бөлімдерінің жұмысын үйлестіреді.
Қаржы жүйесінің бұл буынында ... ... ... ... ... ... және ... мен ұйымдардың кәсіпкерлік қызметі арқылы
және ... ... ... ... басқарудың нысаны
болып табылады. Қаржы менеджментінің мөні тиісті службалар ... ... ... ең ... етіп ... оларды неғұрлым ұтымды
етіп жұмсауға, қаржы рыногында багалы қағаздарды сатып алып, қайтып сатып
пайдалы ... ... ... ... етіп қаржыны басқаруды
ұйымдастыру.
Кәсіпорындарда қаржы менеджментінің объектілері ... ... ... және жылжымалы мүлік, мүліктіқ құқықтар, жұмыстар және
қызметтер, ақпарат, ... ... ... ... емес ... ... уәждемелерге — адамдардың немесе ... мен ... ... ... мақсаттарды іске асыру
жөніндегі қызметке негізделеді. ... ... ... еңбсқ
енімділігі мен сапасын ынталандыру процесінде ... ... ... қаржы бөлімдері (службалары) кредит
және есеп айырысу операцияларының (ақциялардың, вексельдердің, факторингтің
және басқалардың) жаңа нысандарын пайдалана ... ... ... ... ... ... ... асырады.
Шаруашылық серіктестіктерінде қаржыны басқаруда басқа функциялармен
қатар, ... ...... ... ... ... ... жиналысы), акционерлік қоғамдарда — ақционерлердің
жалпы жиналысы үйлестіріп отырады. ... ...... ... адамдарының, соның ішінде қаржыны басқару ... ... ... мыналарды қосады: қаржы жөніндегі вице-президентті
(басқарушының орынбасарын); ол ... ... ... - ... ... ... секторға жетекшілік етеді немесе оның
бағынышындағы жеке ...... ... ... қызметінің бағыттары жөніндегі қаржы менеджерлері жұмыс істейді.
Қаржы бөлімінің құрылымы (3.1 ... ... ... ... ... шағым, оперативтік-қаржылық жұмыстың бағыттарына
негізделеді.
Қаржы-өтім бөлімдері бюджетпен, ... ... ... ... жөніндегі, кассалық сияқты топтарға бөлінсді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... ... болып табылады:
табысты немесе пайданы өсірудің жолдарын іздсстіру жоме рентабелділікті
арттыру;
өндіріс, күрделі қаржылар, жаңа техниканы ендіру және ... ... ... тапсырмаларды қаржы ресурстарымен қамтамасыз ету;
мемлекеттік бюджет, банктер, жеткізушілер, жоғарғы ұйымдар алдындағы
қаржылық ... ... ... ұйымдастыру;
өндірістік капитал мен күрделі жұмсалымды тиімді ... ... ... пайдалануды бақылау, айналым қара-жаттарының
сақталымдылығы мен тездетілген ... ... ету ... ... басқаруға банк мекемелері қатысады. Екінші деңгей
банктері кәсіпорындар мен ұйымдарға есеп айырысу-кассалық қызмет ... ... ... ... уақытша қажеттіліктерді несиелендіреді.
Шаруашылықты жүргізудің нарықтық негізіне көшкеннен кейін кәсіпорын
басшыларының, акционерлік компаниялар ... ғана ... ... ... ... жағдайында болмашы рөл атқарған қаржы
службаларының да рөлі ... арта ... ... ... ... ... ресурстарын неғұрлым тиімді инвестициялаудың бағыттарын
іздестіру, бағалы қағаздармен операциялар жасау және қаржы ... ... ... ... ... кәсіпорындардың қаржы
службаларының негізгі мәселелері болып отыр.
Мемлекеттің ... ... ... ... яғни ... ... ... және
оперативтік басқару болып ажыратылады. Стратегиялық ... ... ... ... ... ... мақсатты бағдарламаларды
және басқаны іскс асыруға арналған қаржы ресурстарының ауқымын ... Оны ... ... ... ... және ... ... — Президент аппараты, Парламент, Үкімет, ... ... және ... ... ... ... ... Республикасы Президентіне көп жағдайда Президент ... ... ... ... ... ... ... бюджетті әзірлеу және оның ... ... ... ... айқындайды;
2) Республикалық бюджет комиссиясын құрады, ол ... ... оның ... айқындайды;
3) Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... ... ... ... және оны ... тәртібін айқындайды;
4) мемлекеттегі жагдай мен республиканың ішкі және ... ... ... туралы Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауда алдағы
жылға арналған ... ... ... және ... ... ... айқындайды;
5) Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын ... ... ... және ол ... ... ... Ұлттық қорды қалыптастыру және
пайдалану тиімділігін арттыру жөнінде, сондай-ақ оны пайдаланудың ... ... ... ... ... Ұлттық қорды қалыптастыру және
пайдалану туралы есептсрді бекітеді;
6) Қазақстан Республикасындағы төтенше немесе ... ... ... жылының бірінші тоқсанына арналған ... ... ... және ... ... ... ... өзге де
өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Қаржыны жалпы басқару Қазақстан Республикасының заң шығару қызметін
жүзеге асыратын елдің ең ... ... ... - ... ... ... отырысында Парламент Үкімет пен ... ... ... жөніндегі есеп комитетінің республикалық
бюджеттің атқарылуы туралы есептерін бекітеді, ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізеді,
бекітеді, салықтар мен ... ... және ... алып тастайды,
мемлекеттік қарыздар мен республиканың экономикалық және өзге де ... ... ... ... құзырында қаржы проблемаларын шешу заңнамалық акгілерді -
Қазақстан Республикасының заңдары мен Парламент қаулыларын талқылауға және
кейін дауыс ... ... ... заңнамалық бастама құқында жүзеге
асырылады. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін ... ... мен ... ... ... салық салуға, алымдар
мен басқа да міндетті төлемдерді белгілеуге, республикалық бюджетке, ... ... ... және ... ... елдің қорғанысы
мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, мемлекеттік органдар мен жергілікті
басқару органдарын ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... режіміне және өзге де мүліктік құқықтарға қатысты.
Парламенттің жұмыс органдары тұрақты негізде ... ... ... пен
мәжілістің түрақты комитеттері — Экономика, қаржы, ... ... ... ... ... ... оларды Парламенттің
палаталарында дауысқа салуға . ... ... ... ... ... — Министрлер Кабинеті Республика
Президенті белгілейтін тәртіппен Парламентке республикалық ... ... ... ... ... есепті табыс етеді. Мұндай есепті Үкімет
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау ... есеп ... ... ... ... ... ... асырады, Ұлттық қорға активтерді есептеу,
Ұлттық қорды пайдалану тәртібін айқындалды, төменгі ... ... ... ... және ... ... төменгі бюджеттерге
бюджеттік субвенцияларды аудару тәртібі мен кезенділігін ... ... ... және Президенттің актілеріне ... де ... ... асырады.
Экономика мен әлеуметтік саланы басқару жүйесін түбірлі қайта құрудан
туындап ... жаңа ... ... ... және Қазақстан
экономикасының дамудың нарықтық жолына өтуіне орай ... ... ... ... ... ... ... одан әрі
жетілдіру шаралары туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... ... және оның жер-жерлердегі
органдарының рөлі шұғыл ... ... ... ... оған ... ... министрлігінің бюджетті жоспарлау және мемлекеттің
кірісін жоспарлау ... ... мен ... ... ... жоспарлау министрлігіне берілді Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2002 жылгы 3 ... №962 ... ... ... қаржы министрлігі туралы қағидаға сәйкес Министрлік
басшылықты, соңдай-ақ заңнамада көзделген ... ... ... және ... ... ... ... басқару, есепке алу
және пайдалануын бақылау, банкроттық рәсімдерінің және дәрменсіз ... ... тыс ... жүргізілуін бақылау, бухгалтерлік есеп
жүйесін және қаржылық есептеме аудитін реттеу саласындагы ... ... ... ... ... ... атқарушы
органы болып табылады.
Министрліктің негізгі міндеттері мыналар болып табылады:
республикалық бюджеттің атқарылуын және жергілікті ... ... ... ... ... ... алымдардың және бюджетке төленетін басқа да ... ... және ... ... озге дс түсімдерді, міндетті
зейнетақы жарналарының толық және ... ... ... ... ... түсетін түеімдер бөлігінің Қазақстан Республикасының
Ұлттық ... ... ... ... және ... ... атқарылуы, бухгалтерлік
есеп, есептеме және аудит жөнінде әдіснамалық басшылық ... ... ... ... және ... бюджеттер қаражатының
тиімді және мақсатты пайдалануын бақылау;
мемлекеттік ... ... ... ... салық саясатын әзірлеуге және іске асыруға қатысу;
банкроттық рәсімін жүргізуге (банктерді және ... ... ... қоспағанда), сондай-ақ соттан тыс рәсімде дәрменсіз
борышкерді таратуға мемлекеттік бақылау және оған заңнамамен жүктелгсн өзге
де міндеттср.
Министрлік ... ... ... ... ... ... асырады:
тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджеттің жобасын,
мемлекеттік және өзге де ... ... ... ... және ... Республикасының әлеуметтік-
экономикалық дамуының индикатиізтік жоспарларын, ... ... ... қатысу;
бюджетке түсетін түсімдерді болжауға және мемлекеттік бюджетке
кірістердің ... ... ... ... мақсаттары мен
басымдықтарын нақтылауға қатысу;
өз құзыры шегінде мемлекеттің қаржысын және ... ... ... ... мақсаттары мен басымдықтарын анықтауға
қатысу;
мемлекет қаржысы, фискаддық саясат және мемлекеттік меншік саласындағы
заңнаманы қолдану ... ... және ... оны ... ... ... ... және мемлекет кепілдігімен қарыз ... ... ... басқаруды қамтамасыз ету;
мемлекеттік меншікті пайдалану мониторингі жүйесін жетілдіру;
заңнамада белгіленген тәртіппен шикізат секторы ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық қорына аудару;
ез құзыры шегінде бюджеттің ... ... ... ... ... есеп пен аудиттің, қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... және ... (немесе
қабылдау);
әз құзыры шегінде қосарланған салық салуды болдырмау ... ... ... ... уәкілетті органның функциялары;
жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттардың салық сараптамасы,
сондай-ақ келісімшарттық талаптардың орындалу барысына тексеру жүрғізу;
мемлекеттік мекемелердің ... ... ... өз ... республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... және іске ... ... ... бюджеттердің шоттарын, мемлекеттік мекемелердің ... және ... ... аударымдық операцияларды жүзеге асыру;
республикалық бюджетті қаржыландырудың жиынтық жоспарын бекіту және
оларға өзгерістер енгізу;
республикалық бюджеттен шығыстарды ... және ... ... ... ... кредит беру;
Ұлттық қордың қалыптасуы және атқарылуы жөніндегі қызмет туралы
ақпаратты қамти отырып, ... ... ... ... жылдық
есептерді, мемлекеттік бюджеттің атқарылуы барысы ... ... ... ... ... ... ... мемлекет қаржысы ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелердің
шығыстар сметасының дұрыс жасалуын және бекітілуін, сондай-ақ ... ... ... ... ... кепілдігі бар
мемлекеттік емес қарыздар қаражатының және ... ... ... ... гранттардың және мемлекеттік меншіктегі өзге де ... ... ... бюджеттің атқарылуын, сондай-ақ жергілікті бюджеттердің
атқарылуын бақылау және талдау;
бухгалтерлік есеп пен аудит саласында, оның ... өз ... ... ... ... саласында уәкілетті органның фуңкцияларын
анықтау;
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ... ... мекемелердің валюталық операцияларын
жүргізу және ... алу, ... ... жөніндегі тексерістерді
ұйымдастыру;
мемлекет кепілдігімен ... ... емес ... ... ... ... ... шарттарына қаржылық сараптама
жүргізу;
үкіметтік қарыздардың қаржылық ... ... ... ... ... ... келісу;
Қазақстан Рсспубликасының Үкіметі беретін өкілеттіктерге сәйкес
келіссөздер жүргізу, ... ... ... қол қою, ... эмиссиялық багалы қағаздарын шығару, Қазақстан Республикасы
резиденттерінің мемлекеттік емес қарыздары бойынша үкіметтік ... ... алу, ... және ... ... ... Республикасы резиденттерінің мемлекеттік емес қарыздарының
мемлекеттік кепілдері бойынша ... ... ... ... бюджетте көзделген және Үкімет шешімдеріне ... ... ... ... және өзге де ... ... ... сыртқы қарыздар туралы келісімдерді бскітуге ... ... ... ... ... мен ... ... банктерінің үкіметтік
қарыздардың қаражатын және ... ... ... ... ... қайтару туралы ішкі кредиттік келісімдердің
жобаларын дайындау;
уәкілетті банк-агснттермен ... ... ... ... ... алу ... түпкілікті қарыз алушылармен
жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу;
төлемдердің бюджетке түсуін ... ... ... міндетгі
зейнетақы жарналарьшың толық және уақтылы аударылуын бақылау;
мемлекеттің кірістері бойынша ... ... ... ... төсіддерін жетілдіру;
Үлтгық банкпен келісім бойынша конкурстық негізде үкіметгік қарыздарға,
мемлекеттік ... бар ... емес ... және ... қарыз алуға байланысты гранттарға қызмет ... үшін ... ... бастапқы дилерлерді, лид менеджерлерді және мемлекеттік
бағалы ... ... ... ... да ... ... белгіленген тәртіппен Қазақстан ... ... және ... байланысты қызметті және өзінің ... өзге де ... ... лицензиялау;
салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ... ... ... ... алу жөнінде жұмысты ұйымдастыру;
өз құзыры шегінде салықтық құқық бұзушылыққа қарсы қүрес мөселелері
бойынша Қазақстан ... ... ... орындау;
банкроттық рәсімдердің жүргізілуін (банктерді және сақтандыру (қайта
сақтаңцыру) ұйымдарын қоспағанда) мемлекетгік бақылау, соңдай-ақ соттан ... ... ... ... және оған ... ... өзге ... басқару жөніндегі сан алуан функцияларға байланысты Қаржы
министрлігіне ... ... ... ... міндеттерін іске асыру және өз функцияларын
жүзеге асыру үшін зандарда белгіленген тәртіппен:
мемлекетгік ... өзге де ... және жеке ... жүктелген функцияларды жүзеге асыру үшін қажетті ақпараттарды
сүратуға және алуға;
өз құзырының шегінде барлық мемлекеттік органдардың, өзге де ... жеке ... ... үшін ... ... - құқықтық
актілерді шығаруға;
Министрліктің ... ... мен ... ... өзге де ... ... ... тоқтата тұруға;
акционерлік қоғамдардағы мемлекеттік үлеске және республикалық басқа да
мүлікке ... ... ... ... ... актілермен және
Үкімет белгілеген жағдайларда билік етуге;
өз құзырындағы мәселелер бойынша халықаралық ұйымлармен ынтьшақтастықты
жүзеге асыруга;
бірыңғай қазынашылық ... және ... ... ... ағымдағы қалдықтарды Үкімет белгілеген
тәртіппен тиімді орналастыру жолымен басқаруды жүзеге асыруға;
бюджеттік заңнамада көзделген ... ... ... ... ... тоқтата түруға;
қымбат бағалы металдар мен асыл ... ... ... және
сақтауды ұйымдастыруды жүргізуге;
ұлттық және шетелдік валютада банктік операциялардың жекелеген ... ... ... ... өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқықтары
бар.
Қаржы ... ... ... белгілі міндеттер мен
функцияларды атқаратын бірқатар арнаулы ... бар, ... мен ... ... ... ... ... жетілдірудің қажеттілігі ескеріле отырып бұл бөлімшелердің құрамы
мен құрылымы үнемі өзгеріп отырады.
Қазіргі кезде Қаржы министрлігінің ... ... ... мен ... маңызды орын алады:
Мемлекеттік бюджетті атқару департаменті;
Фискалдық саясат пен болжам департаменті;
Макроэкономика және қаржы статистикасы департаменті;
Мемлекеттік органдарды ... ... ... ... мен ... ... ... департаменті;
Жұмыстарды ұйымдастыру және қаржылық қамтамасыз сту департаменті;
Құжат айналымы және кадр жұмыстары департаменті;
Акциздерді реттеу департаменті;
Заң қызметі департаменті;
Ақпараттық технологиялар департаменті;
Мониторинг және трансферттік баға ... ... ... ... департаменті;
Бухгалтерлік есеп және аудит әдіснамасы департаменті;
Мемлекеттік қарыз алу департаменті;
Қазыналық саясат және жобалар ... ... және ... беру департаменті;
Халықаралық қаржы қатынастары департаменті;
Халықаралық салық салу департаменті және т.б.
Департаменттер өз кезегінде ... ... ... ... ал олар ... ... ... ведомствалары бар: Қазынашылық комитеті, Кедендік
бақылау комитеті, Қаржьшық бақылау және мемлекеттік сатып алу ... ... ... мүлік және жекешелендіру комитеті, Дәрменсіз
борышкерлермен жұмыс женіндегі комитет.
Қазынашылық комитетінің ұйымдық құрылымы Қаржы министрлігі ... ... ... және оған ... ... ... ... мынадай міндеттер мен функцияларды орындайды:
республикалық бюджетті ұйымдастыру, оның кассалық атқарылуын жүзеге
асыру, жергілікті бюджеттерге есеп-қисаптық-кассалық ... ... ... ... орындалуын бақылау;
касса бірлігі қағидатын негіздей отырып, ... ... ... ... және ... бюджеттер арасында өзара есеп айырысуды
енгізу;
республикалық және жергілікті бюджеттер арасында салықтарды және басқа
міндетті төлемдерді ... ... ету және ... ... деңгейлердің
бюджеттеріне есептеу;
мемлекеттік мекемелердің валюталық операцияларын басқару және есепке
алу, оларды жүргізген ... ... ... жөнінде тексерулер
ұйымдастыру;
мемлекет қаржысының мән-жайы туралы ақпаратты жинау, өңдеу және талдау;
республикалық бюджеттің қолма-қол ақшасының ағынын болжау;
мемлекеттік ... ... және ... ... ... емес ішкі қарыздарды өтеу және қызмет көрсету кезінде ақша
аударуды жүзеге асыру;
бухгалтерлік есеп пен бюджет ... ... және ... ... ішкі ... дамыту және жетілдіру;
қазынашылықтын құзырына жататын мәселелер бойынша есептік операцияларды
жүргізудің тәртібі туралы әдістемелік және нұсқаулық құжаттарды әзірлеу.
Қазынашылық қызметкерлерінің мемлекеттің ... ... ... ... билік пен басқару органдарының,
мемлекеттік банктердің қаржы - ... ... ... құқы ... ... ... қаржы заңнамасын бұзуды жоюды талап етуге құқы
бар. Қазынашылық службаларына Қазынашылық төлем ... ... ... ... ақшасын мақсатсыз пайдалану фактілері анықталған
жағдайда оны қайтарып алуға және ... тиым ... ... бюджетке
өндіріп алуға (қайтарып алуға) құқық берілген, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... бақылау комитеті бақылау саласындағы ұйымдық-әдіснамалық және
талдамалық ... ... ... Оның органдары мемлекеттік
кәсіпорындарға ұлттық шаруашылықтың барлық салаларының және көрсетілетін
қызметтер сферасының ... ... ... мен ... ... ұйымдары мен мекемелеріне, басқару оргаңдарына, қорғаныс
кәсіпорындары мен ұйымдарына және ... ... ... ... Олар ... ... кредит және валюта ресурстарын пайдалануды,
бағалы қағаздар бойынша заңнамалардың орындалуын бақылайды.
Мемлекеттің кірістерін жұмылдыру жөніндегі аса ... ... ... ... комитеті органдарына салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдердің толық ... ... ... ... толық
және дер кезінде аударылуын қамтамасыз ету жөніндегі, ... ... ... міндеттемелерін орындауына салықтық бақылауды жүзеге
асыру жөніндегі негізгі міндеттер жүктеледі.
Қаржы министрлігі жүйесіңде ең көбі ... ... ... ол облыстық, қалалық, аудандық, қаржы ... ... ... ... ... Олар ... ... жұмыстарды
жүргізеді, яғни жергілікті бюджеттердің атқарылуымен, ішкі ... ... және ... ... және әлеуметтік-мәдени
сфераның барлық буындарында ресурстарды үнемдеуді ... ... ... ... ... ... және ... қаржы
қызметін бақылап отырады. Қаржы және ... ... ... ... болады.
Жергілікті қаржы органдарының міндеттеріне мемлекеттік қаржы тәртібін
сақтауды бақылау кіреді. Осы мақсатпен олар ... ... ... ... ... мен сметалардың дұрыстығы мен объективтігін
тексереді, жергілікті ... ... ... ... ... қарайды.
Салық заңнамасына сәйкес салық органдарына облыстар, рес-публикалық
маңызы бар қалалар бойынша ... ... ... ... аудандар, қалалар және қалалардағы аудандар бойынша салық
комитеттері жатады.
Салық органдары ... ... ... ... ... ... ... тікелей бағынады және жергілікті атқарушы органдарға жатпайды.
Мемлекеттің қаржысын басқаруга өзінің функцияларының өзгешілігіне
сәйкес ... ... ... ... ... бір ... ... банк ақша-кредит саясатын жүргізгенде, ақша айналысын реттегенде,
қаржы ресурстарын басқарғанда қаржы қатынастарына тікелей де, сонымен бірге
жанама түрде де ... ... ол ... ... ... ... ... экономиканың қажсттіліктерін қаржыландыруға
арналған сырттан қарыз ... ... ... ... ... ықпалының тиімділігі мемлекеттің бірыңғай қаржы-кредит
саясатын жүргізген субъектілер қаржысының ... ... ... ... ... және ... ... министрлігі мен
Стратегиялық жоспарлау жөніндегі агенттігі де ... Олар ... ... ... ... ... ... мен
бақылау, әлеуметтік-экономикалық реформаларды жүзеге асырумен және
үйлестірумен бірге бұл ... ... және ... ... ... Қаржы министрлігімен, Ұлттық банкпен бірлесіп,
мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... бірлесе отырып, республикалық және жергілікті бюджеттердің
өзара іс-әрекеттерінің механизмдерін ... және ... ... ... және ... ... бірлесе отырып мсмлекеттің сыртқы
берешегін таңдап, оның ... ... және ... және ... ... ... мына ... корсетуге болады: Салық саясаты және болжамдар департаменті; Бюджет
процесінің әдіснамасы және функциялық талдау департаменті; Бюджеттік саясат
және ... ... ... ... алуды және кредит беруді
жоспарлау департаменті; Аймақтық саясат және ... ... ... ... және ... қатынастары департаменті;
Стратегиялық жоспарлау және инвестициялық саясат департаменті; ... және ... ... ... ... ... ... тәртіп және қауіпсіздік шығыстарын ... ... ... шығыстарын жоспарлау департаменті және
басқалары.
Елімізде ... ... ... сыртқы бақылаумен
байланысты мәселелермен Республикалық бюджеттің ... ... есеп ... ... ол ... ... бағынатын және
есеп беретін республикалық бюджеттің атқарылуын ... ... ... ... ... болып табылады.
Есеп комитетінің құқықтық жағдайы Қазақстан ... ... ... ... ... соңдай-ақ осы комитет туралы Қағидада айқындалған.
Қаржыны басқарудың автоматтандырылған жүйесі
Қазіргі уақытта қаржыны ... ... - бұл ... ... жасап, оларды қаржыны басқаруға ендіру мен
үйлестіру негізінде жүргізіліп отыр. Экономикалық-математикалық ... ... ... негізделген басқарудың автоматтандырылған
жүйелері (БАЖ) қаржыны жалпы басқарудың бір бөлігі болып ... ... ... жүйесі деп қаржыны, қаржы жүйесін тиімді
басқаруға мүмкіндік жасайтын есептеу жәнс ... ... ... ... ... математикалық әдістерінің жиынтығын
айтады. Ол есепке алу, жоспарлау және ұлттық ... ... ... ... мен өңдеудің жалпы мемлекеттік автоматтандырылған жүйесінің
қосалқы жүйесі ретінде көрінеді.
Қаржыны ... ... ... автоматтандырылған жүйесі
(ҚЕАЖ) қолданылады. Ол өзара байланысты, ... ... ... ... ... ... қосалқы жүйелерден тұрады.
Ұйымдық түрғьщан ҚЕАЖдегеніміз бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... ету;
2) ақпараттық қамтамасыз ету;
3) бағдарламалық қамтамасыз ету;
4) ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
7) кадрмен қамтамасыз ету.
Ұйымдық-экономикалық қамтамасыз етудің қосалқы жүйесі ҚЕАЖ жүйесінде
бастысы болып ... ... ... және оның ... ... ... және ... алғышарттарды жасайды, басқа
қамтамасыз етуші қосалқы жүйені үйлестіреді және езара байланыстырады, ҚЕАЖ-
дің барлық деңгейлеріндегі жұмыстың ... ... ... әр ... ... ... ... болуы мүмкін: бюджеттің
жиынтық есептері, мемлекеттің кірістері, мемлекеттік мекемелердің шығыстары
және бюджет ... ... ... жүргізуші субъектілердің
қаржысы.
"Бюджеттің жиынтық есептерің қосалқы ... ... ... ... ... бойынша қалыптастырылған. Басқа қосалқы
жүйелердің блоктарында ... ... ... ... ... ... ... мекемелсрдің және шаралардың топтарын қаржыландыруга
жұмсалатын шьғыстардың ... ... ... көрсетілген.
Автоматтандырылған басқарудың орталықтандырылған ... ... ... ... (ЯЖО) ... ... ... пайдаланылады. АЖО - көсіби-бағдарланған шагын есептеу жүйесі,
микро-ЭЕМ ЙімИесе СЭЕМ басқаратын және ... бір ... ... ... ... арналған немесе сырттағы ... ... АЖО ... ... ... ... ... басқарудың құрылғысы;
2) бейнетерминал (дисплей);
3) ... ... ... деректер жинақталымының клавитатурасы;
5) шағын ... ... ... қондырғы. АЖО-ның техникамен
жарақтауының мұндай құрамы тйістібағдарламалық құралдарға сәйкес ... ... ... ... диалоггіктертіптемеде графикгік,
кестелік, құжаттармен жедел жұмыс істеуге, түрлі картотекаларды жүргізуге
мүмкіңдік береді. АЖО ... ... ... ... мәтінді тіркеуге, аралық және актық нәтижелерді талдауға,
АЖО-сы бар басқа қызметкерлермен ара ... ... ... ... ... ... автоматтандырылған жүйелерінде (КБАЖ) қаржыны
басқарудың дербес функциялық қосалқы жүйесі бөлінеді, онда қаржы-кредитті
басқарудың есептері шығарылады.
Ол өнім ... оны ... ... бір ... ең жоғары
рентабелділілікке жету үшін паіщаланылатын шаралардың, әдістер ... ... ... ... ... жүйс рс-сурстардыңжай-күйі мен
олардың қозғалысының процестерін сипаттайтын басқару блоктарын К)І^гиды.
КБАЖ-дағы қаржы ... ... ... ... ... және т.б.) ... массивтерін пайдалану кезінде,
яғни басқарудың басқа объектілері бойынша ... әр ... ... ... ... және сссптсу орталығының ЭЕМ-мен
жалғырылған АЖО-ның желісін қүру ... ... екі ... құрылады: үлкен
ЭЕМ-ның ресурстарын қажет етстін ессптер шығарылатын ... ... ... ... және ... ... жалғастырылған АЖО болып
табылатын төменгі деңгей. Толып жатқан ақпараттық ағымдар ... ... ... ... ... ... кешені
құжаттарды жасаудың, көбейтудің, кешірудің, ... ... ... ... құралдарын, басқару байланысының құралдарын, дабылдама,
ақпарат құралдарын ... ... ... ... ... КДЕЭМ-нің, электронды поштаның, деректер
жинақтамасының, мәтін және графиктік ақпаратты өндеу құралдарының, ... ... ... ... ... ... ... түбірлі өзгертудің жағдайлары пайда болып отыр. Техникалық
құралдар басқару шешімдерінің тікелей ... ... ... ... ... ... ... жұмысының мазмұны айтарлықтай
өзгеруде. Мамамдардың шығармашылық жұмысқа — БАЖ үшін ... және ... ... ... әзірлеу мен ... ... ... ... және ... ... басқарудың барлық
буындарында — жергілікті қаржы органдарынан бастап Қаржы ... БАЖ ... ... ... шсшімдср қабылдауга уақыты
босайды. Қаржы жоспарларын ... ... ... ... багытталған жедел шараларды дер кезінде қабылдау жөніндегі қаржы
аппаратының мүмкіндіктсрі ... ... ... қызметкерлерінің БАЖ-дан
алған ақпараттары оларга көптегсн нұсқалар мен оңтайлысын таңдауды ... ... ... ... ... ... арттыруға мүмкіңдік
береді.
Қазіргі уақытта қаржы органдарның төменгі жергілікті органдарының,
аудандық және қалалық қаржы басқармаларының ... ... ... ... ... ... ... отыр. Іс жүзінде мүндай
жұмыс оларда инспекторлар мен экономистердің автоматтандырылған ... (АЖО) ... ... бұл ... жеке ... ... ... отыр. Әсіресе, бұл ... ... ... ... және ... ... отыратын мәліметтерімен
іспеттес болатын салық агенттері үшін өте көкейтесті мәселе.
Қаржыны басқарудың ... ... ... ... ... ... ететін айта кету қажет. Тек осы жагдайда
ғана ол қаржы аппараты жұмысының мазмұнын ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттік қаржыны басқарудың жетілдіру жолдары29 бет
Банктегі қаржылық есеп-қисап10 бет
Компанияның ақша қаражаттарын басқару59 бет
Компанияның ақша қаражаттарын басқару туралы54 бет
Кәсіпорынның қаржысын басқару75 бет
Мемлекеттік қаржылық реттеудің экономикадағы құрама бөлігі – салықтық реттеу19 бет
Менеджменттің ұғымы мен мәні7 бет
Мұнайгаз саласындағы басқару негізіндегі теориялық аспектілер80 бет
Халықаралық қаржылық менеджменттің мазмұны9 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь