Банк қызметi саласындағы қылмыстарға криминологиялық сипаттама

МАЗМҰНЫ

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.6

Негiзгi бөлiм
1 Тарау. Банк қызметi саласындағы қылмыстарға қылмыстық құқықтық сипаттама
1.1. Банк қызметi саласындағы қылмыстар экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың түрi ретiнде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7.10
1.2. Банк қызметi саласындағы жеке қылмыстар үшiн жауапкершiлiк
а) Заңсыз банктiк қызмет ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11.26
ә) Заңсыз жолмен алынған ақша қаражаттарын немесе өзге мүлiктi заңдастыру
б) Несиенi заңсыз алу және мақсатсыз пайдалану
в) Несиелiк берешектi өтеуден әдейi жалтару
г) Бағалы қағаздарды шығару (эмиссия) тәртiбiн бұзу
д) Жалған ақша карточкалары мен өзге төлем және есеп айырысу құжаттарын жасау немесе сату
е) Жалған ақша немесе бағалы қағаздар жасау немесе сату

2 Тарау. Банк қызметi саласындағы қылмыстарға криминологиялық сипаттама
2.1. Банк қызметi саласындағы қылмыстардың динамикасы, жалпы жағдайы мен құрылымы ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27.32
2.2. Банк қызметi саласындағы қылмыстардың себептерi мен шарттары ... ... ... ..33.37
2.3. Банк қызметі саласындағы қылмыскердiң тұлғасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38.43
2.4. Банк қызметi саласындағы қылмыстардың алдын алу шаралары. ... ... ... ... 44.59

Қорытынды ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... 50.51

Қолданылған әдебиеттер тiзiмi ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..52.53
КІРІСПЕ
Қазақ мемлекетi тарихы тұсында алғаш рет 1991 жылы 16 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының мемлекеттiк тәуелсiздiгi туралы» Конституциялық заңы қабылданып, оның кiрiспесiнде бiздiң елiмiздiң мемлекеттiк тәуелсiздiгi бүкiл әлемге салтнатты түрде жарияланды. Ендiгi жерде тоталитарлық режимге экономика, саясат пен идеологияның жалпы тәуелдiгiне ешуақытта қайта оралмауға серт етiлдi.
Бүкiл халықтық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы қоғам, мемлекет және азаматтардың негiзгi қағидалары мен өмiрлiк қызмет бағыттарын бекiттi. Оның алғашқы бабы, Қазақстан өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтыратыны; ең қымбат қазынасы адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары екенiн жария еттi.
Бiрнеше он жылдықтар бойы сақталған «социалистiк» қоғамдық қатынастан «нарықтық» қатынасқа көшу кезеңi, нақты тәуелсiздiктi жүзеге асыру мен жас мемлекеттiң егемендiкке жетуi оңай. «Қазақстан – 2030 даму, қауiпсiздiк және болашақ қазақстандықтардың тұрмысын жақсарту» атты жолдауында бiздiң қоғамымыз бен мемлекетiмiздiң перспективтi дамуы жоспарланды. Жинақталған өмiрлiк тәжiрибиеден арылмас үшiн қоғамға қайта қарау және ғылыми баға беру қажеттiгi туындайды.
Басқа сапалық құқықтық және әлеуметтiк жүйеге өту кезеңi бойынша уақыт күрделi жұмыстар жүргiзудi қажет етедi.
Осыған орай қоғамымыздағы өзгерiстерге сәйкес мемлекеттiк таразаланған саясатымен қолдау табатын рухани атмосфераны қалыптастыру маңызды.
Қазақстан Республикасында құқық бұзушылықтардың қылмыстардан тұрақты өсу тенденциясы қоғамдағы табиғи – саяси климатқа терiс әсер етедi, адамдар ертеңгi күнге сенiмсiздiк тудырады.
Соңғы он жылдықта республикамыздағы қылмыстардың жалпы саны төмендегiдей көрiнедi.
1995 ж. – 183913, 1996 ж. – 183977, 1997 ж. – 162491, 1998 ж. – 142100, 1999 ж. – 139431, 2000 ж. – 150790, 2001 ж. – 152168, 2002 – 13513, 2003 ж., 2004 ж. -
Жоғарыда келтiрiлген нақты тiркелген көрсеткiштерден қылмыстылық санының соңғы жылдары екi есеге өсiп отырғандығын байқаймыз. Жалпы қылмыстылықтың қатарында экономикалық қылмыстар елеулi орын салады.
Кейбiр iзденушiлердiң пiкiрiнше, экономикалық қылмыстардың өсу себебiне мыналар жатады: әкiмшiлiк – бюрократиялық механизiмдердiң етек алуы, жемқорлықтың өсуi, қос моральдық, жоғары билеушi эшелондардың қылмысқа қатысуы, екi жақты заңдылық, яғни заң алдында шын мәнiсiнде азамат пен басшылардың теңдiгi, жұмыс нәтижесiне шын қызығушылықтың болмауы.
Экономикалық қылмыстарың ерекше «ядросы» банктiк қылмыстар болып табылады. Себебi қаржы саласы нарықтық экономиканың иiнi. Соңғы жылдары жалпы мемлекеттiк дәрежеде экономикалық әсiресе банк қызметi саласындағы жұмыстар мен күрес жалпы қылмыстылықпен күресудiң негiзгi бағыты болып табылады.
Банктiк қылмыстардың қауiптiлiгi ұлттық байлықтың шетелге кетуiмен тағыз байланысты. Үш жылдың өзiнде (1996 – 1998) несиенi заңсыз және мақсатсыз пайдаланудан банкке 20 есе шығын келген. 1996 жылы 3 млрд. теңгеден 1998 жылы 80 млрд. теңгеге дейiн несие қайтарылмаған. Бұл қаражаттың елеулi бөлiгi шетелге өткен.
Банктiк қызметтегi қылмыстардың қоғамға қауiптiлiгiн тек экономикалық шығындармен ғана өлшеуге болмайды. Оның әлеуметтiк – псхологиялық және рухани зардаптары бар түрлi әлеуметтiк топ иелерi өз араларында негiзсiз бөлiнуiне және топ иелерi өз араларында негiзсiз бөлiнуiне және тәуелдiгiне алып келуде. Банктiк қызмет саласында түрлi қылмыстық (криминалды) бiрлестiктердiң арасында заңсыз баюға байланысты кектi соғыс болуды. Бұл әрекеттер адамдардың өмiрi, денсаулығы, бастандығына қарсы, отбасы мүшелелерi мен туыстарына қарсы қылмыстарға жалғасуда. 1993 – 1997 жылдарда банк үйымындағы жауапты қызметшiлер мен басшылардың өмiрiне қол сұққан 100 – ден аса қылмыстар құқық қорғау органдарымен тiркелген. Сондықтан да банк қылмыстардан қазiргi кезде жәбiр көретiндер өте көп деуге негiз бар.
Банк қызметiндегi қылмыстың қоғамдық қауiптiлiгiнiң келесi қыры – оның латентiлiгiнде. Қолдағы бар деректерге қарасақ, жалпы қозғалған қылмыстық iстердiң әрбiр оныншысы сотқа жетедi.
Зерттелiп отырған саладағы криминолады жағдайлар құқық қорғау және бақылаушы органдардың қызметкерлерiнiң дайындығының болмауы және жауапсыздығы, банктiк қылмыстарды ашу және алдын алу кезiнде оларды қызметтерi координациялаудың тиiмсiздiгi әсерiнен көбейдi.
Бүгiнгi таңда банк қызметiндегi қылмыстылықтың алдын алудың криминологиялық негiзiнiң болмауын айтпай кете алмаймыз. Қазақстан Республикасында банктiк қылмыстар тұтас зерттелiп болмаған.
Жалпы және арнайы әлеуметтiк, сондай – ақ қылмыстық құқықтық шараларды сәйкестендiру, қылмыскерге әсер ететiн шараларды анықтау арқылы банктiк қызмет саласындағы қылмыстардың алдын алуды тиiмдi ұйымдастыруға болады. Ол ел экономикасын қорғау және дамытудың, банк қызметiн дұрыс қамтамасыз етудiң басты алғышарттары болмақ.
Сондықтан да Қазақстан Республикасы ел Президентiнiң «Елдiң жағдайы мен iшкi жеке сыртқы саясатының негiзгi бағыттары туралы» жолдауында былай делiндi:
«Мыналарды жасау қажет:
•шаруашылық субъектiлерiнiң банктiк несие алуына мүмкiндiк бередi;
•мемлекет қарыздарын кезектiлiкпен жоюдың кешендi шараларын жүргiзу экономикадағы қарыздарды қайтаратында мақсатты топтар құру;
•экономиканың өсуiне, мемлекет қатынасы түсетiн және азаматтарға тiкелей пайдалы болатын бағдарламаларға мемлекет қаражатын бөлу».
Бұл жағдайда зерттеу тақырыбының өзектiлiгi құрайды.
Зерттеу жұмысының мақсаты банктiк қылмыстармен күресу шараларының жүйесiн анықтау және банктiк қылмыстар бойынша жауаптылық жөніндегі нормаларды тиiмдеу.
Аталған мақсатқа жетуде төмендегiдей мiндеттер туындайды:
21. Тұтас банктiк қылмыстарды зерттеу;
22. Банктiк қылмыстардың себептерiн анықтау;
23. Банктiк қылмыстардың алдын алу шараларын тану;
24. Банк қызметiндегi жекеленген қылмыстардың құрамын сипаттайтын негiзгi белгiлерге тоқтау;
Iздену жұмысын жүргiзуге материалистiк диалектика, әлеуметтену, қылмыстық құқық және криминология теориялары және олардың әдiстемелiк, концептуалды қағидалары негiз болады.
Жүмыс процесiнде жалпы – логикалық, заңды, статистикалық, әлеуметтiк және салыстырмалы құқықтық зерттеу әдiстерi қолданылады.
Дипломдық жұмыстың нормативтiк базасын Қазақстан Республикасы Коституциясы, «Қазақстан Республикасы ұлттық банкi» туралы, «Банк және банк қызметтерi» туралы заңдар, басқа да банк қатынасын реттейтiн нрмативтiк актiлер, нормаларды бұзғаны үшiн жауаптылық көзделген қаржы, азаматтық (банктiк) әкiмшiлiк және қылмыстық заңнамалар құрайды.
Жүмыс нәтижелерiн банктiк қылмыстармен күрес шараларын әрi қарай жетiлдiруге, банктiң практикалық қызметiнде, құқыққорғау органдарының банктiк қылмыстармен күресу қызметiн ұйымдастыру барысында қолдануға болады.
Зерттеу жұмысы кiрiспе, екi тарау, қорытынды, қолданылған әдебиеттiр тiзiмiнен тұрады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
21. Аванесов В.А. Криминология и социологическая профилактика. -М.,1980.
22. Аванесов Г.А. Криминология – Горкий, 1976 г.
23. Аванесов Г.А. Теория и методология криминального прогнозирования. -М.,1972.-334с.;
24. Алексеев А.И.; Роша А.И. Латентная преступность и эффективность деятельности правоохранительных органов /Вопросы борьбы с преступностью 1973. Выпуск 3
25. Афанасова Г.А., Криминология. Прогностика. Управление. Горкий, 1975
26. В.Н. Кудряцев , В.Е. Эминов. Криминология. -М.,1995.- 205с.
27. Ведерников Н.Т. Изучения личности при расследовании: Автореф… дис. канд. юрид. наук:12.00.08.- М., 1965.- 28с.
28. Вышевский Ю.В., Конев А.А. Латентная преступность и правосознание. Омск, 1986 г.
29. Гуров А.И.,Жигорев Е.С., Яковлев Е.И. Криминологическая характеристика и предупреждение преступлений, совершаемых организованными группами. М., 1990 г.
30. Е.И.Каиржанов (общ. ч.). Криминология: Учеб. пос. Алматы,1995.- 202с.
31. Карпец И.И. Преступность: Иллюзии и реальность. М., 1992
32. Ковалев М.И. Советская криминология-правоведение или социология // Правоведение. -1970. -№9.
33. Криминология: Учебное пособие. Под ред. д.ю.н., проф. А.И. Долговой.- М.: Норма,1997.- 784с.
34. Кузнецова Н.Ф. Преступления и преступность. – М., 1969 г.
35. Кузнецова Н.Ф. Проблемы экономической детермизации.-М., 1984
36. Кузнецова Н.Ф., Кудрявцев В.Н. Проблемы криминологической детерминации. -М.: Изд. Моск. Гос. университет, 1984.-204с.
37. Ларин А.М. Повышение эффективности расследования/Советсвкое государство и право. М., 1977-№3
38. Лекарь А.Г. Профилактика преступления.- М.: Юрид. лит.,1972.
39. Миноковский Г.М. Деятельность органов расследования прокурора и суда по предупреждению преступлений. М., 1962 г.
40. Стручков И.А. преступность как социальное явление. М., 1979 г.
41. Стручков Н.А. Изучения обстоятельств, обуславливающих преступность в СССР //Советское государство и право. -1971. -№12. С.98-106.
        
        МАЗМҰНЫ
|Кiрiспе | ... ... | ... ... | |
|1 ... Банк ... ... қылмыстарға қылмыстық құқықтық сипаттама | ... Банк ... ... ... ... қызмет саласындағы | ... түрi ... | ... ... | ... Банк ... саласындағы жеке қылмыстар үшiн жауапкершiлiк | ... ... ... қызмет..................... ..................... | ... | ... ... ... ... ақша ... ... өзге мүлiктi заңдастыру | ... ... ... алу және мақсатсыз пайдалану | ... ... ... өтеуден әдейi жалтару | ... ... ... ... (эмиссия) тәртiбiн бұзу | ... ... ақша ... мен өзге ... және есеп ... құжаттарын жасау | |
|немесе сату | ... ... ақша ... ... ... ... ... сату | |
|2 ... Банк ... ... ... криминологиялық сипаттама | ... Банк ... ... ... ... ... ... мен | |
|құрылымы..................... ... | ... | ... Банк ... ... ... ... мен | ... | ... Банк ... саласындағы қылмыскердiң тұлғасы | ... | ... Банк ... саласындағы қылмыстардың алдын алу шаралары. | ... | ... ... ... | |
|..................... ............................50-51 | ... ... ... ... ..................... | ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... ... рет 1991 жылы 16 ... Республикасының мемлекеттiк тәуелсiздiгi туралы» Конституциялық
заңы қабылданып, оның кiрiспесiнде ... ... ... ... ... ... түрде жарияланды. Ендiгi жерде
тоталитарлық режимге экономика, саясат пен ... ... ... ... ... серт ... ... референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының
Конституциясы қоғам, мемлекет және ... ... ... ... ... ... бекiттi. Оның алғашқы бабы, Қазақстан өзiн
демократиялық, ... ... және ... ... ... ең қымбат қазынасы адам және адамның өмiрi, құқықтары мен
бостандықтары екенiн ... ... он ... бойы ... ... ... ... қатынасқа көшу кезеңi, нақты тәуелсiздiктi жүзеге асыру мен жас
мемлекеттiң егемендiкке ... ... ... – 2030 ... ... болашақ қазақстандықтардың тұрмысын жақсарту» атты жолдауында бiздiң
қоғамымыз бен мемлекетiмiздiң перспективтi ... ... ... ... ... үшiн ... қайта қарау және ғылыми баға беру
қажеттiгi туындайды.
Басқа сапалық құқықтық және әлеуметтiк ... өту ... ... ... ... жүргiзудi қажет етедi.
Осыған орай қоғамымыздағы өзгерiстерге сәйкес мемлекеттiк таразаланған
саясатымен қолдау табатын рухани ... ... ... Республикасында құқық бұзушылықтардың қылмыстардан тұрақты
өсу тенденциясы қоғамдағы табиғи – саяси климатқа терiс әсер етедi, ... ... ... ... он жылдықта республикамыздағы қылмыстардың ... ... ... ж. – 183913, 1996 ж. – 183977, 1997 ж. – 162491, 1998 ж. ... 1999 ж. – 139431, 2000 ж. – 150790, 2001 ж. – 152168, 2002 – ... ж., 2004 ж. ... ... нақты тiркелген көрсеткiштерден қылмыстылық
санының соңғы жылдары екi ... өсiп ... ... ... ... экономикалық қылмыстар елеулi орын салады.
Кейбiр iзденушiлердiң ... ... ... ... ... жатады: әкiмшiлiк – бюрократиялық механизiмдердiң ... ... өсуi, қос ... ... ... ... ... екi жақты заңдылық, яғни заң алдында шын ... ... ... ... ... ... шын ... болмауы.
Экономикалық қылмыстарың ерекше «ядросы» ... ... ... ... ... ... ... экономиканың иiнi. Соңғы ... ... ... ... ... банк ... ... мен күрес жалпы қылмыстылықпен күресудiң негiзгi бағыты болып
табылады.
Банктiк ... ... ... ... шетелге кетуiмен
тағыз байланысты. Үш жылдың өзiнде (1996 – 1998) ... ... ... пайдаланудан банкке 20 есе шығын келген. 1996 жылы 3 ... 1998 жылы 80 ... ... дейiн несие қайтарылмаған. Бұл
қаражаттың елеулi бөлiгi шетелге өткен.
Банктiк қызметтегi қылмыстардың қоғамға қауiптiлiгiн тек ... ғана ... ... Оның әлеуметтiк – ... ... ... бар ... ... топ ... өз араларында негiзсiз
бөлiнуiне және топ иелерi өз ... ... ... және ... ... Банктiк қызмет саласында түрлi қылмыстық (криминалды)
бiрлестiктердiң арасында заңсыз баюға байланысты ... ... ... Бұл
әрекеттер адамдардың өмiрi, денсаулығы, бастандығына ... ... мен ... ... ... ... 1993 – 1997 ... үйымындағы жауапты қызметшiлер мен басшылардың өмiрiне қол ... ... ден аса ... ... ... ... ... Сондықтан да банк
қылмыстардан қазiргi кезде жәбiр көретiндер өте көп ... ... ... ... қылмыстың қоғамдық қауiптiлiгiнiң келесi қыры – оның
латентiлiгiнде. Қолдағы бар деректерге қарасақ, жалпы қозғалған ... ... ... ... жетедi.
Зерттелiп отырған саладағы криминолады жағдайлар құқық қорғау және
бақылаушы ... ... ... ... ... банктiк қылмыстарды ашу және алдын алу кезiнде оларды
қызметтерi координациялаудың ... ... ... ... банк ... ... ... алудың
криминологиялық негiзiнiң болмауын ... кете ... ... ... ... ... ... болмаған.
Жалпы және арнайы әлеуметтiк, сондай – ақ қылмыстық құқықтық шараларды
сәйкестендiру, қылмыскерге әсер ететiн шараларды анықтау арқылы ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруға болады. Ол
ел экономикасын қорғау және дамытудың, банк қызметiн ... ... ... ... болмақ.
Сондықтан да Қазақстан Республикасы ел Президентiнiң «Елдiң жағдайы
мен iшкi жеке сыртқы ... ... ... ... ... былай
делiндi:
«Мыналарды жасау қажет:
• шаруашылық субъектiлерiнiң банктiк несие алуына мүмкiндiк бередi;
• мемлекет қарыздарын ... ... ... ... жүргiзу
экономикадағы қарыздарды қайтаратында мақсатты топтар құру;
• экономиканың өсуiне, мемлекет қатынасы түсетiн және азаматтарға тiкелей
пайдалы ... ... ... ... ... ... зерттеу тақырыбының өзектiлiгi құрайды.
Зерттеу жұмысының мақсаты банктiк қылмыстармен күресу шараларының
жүйесiн ... және ... ... бойынша жауаптылық жөніндегі
нормаларды тиiмдеу.
Аталған мақсатқа жетуде төмендегiдей мiндеттер туындайды:
21. ... ... ... ... ... ... себептерiн анықтау;
23. Банктiк қылмыстардың алдын алу шараларын тану;
24. Банк қызметiндегi жекеленген қылмыстардың құрамын сипаттайтын негiзгi
белгiлерге тоқтау;
Iздену ... ... ... ... әлеуметтену,
қылмыстық құқық және криминология теориялары және ... ... ... ... ... процесiнде жалпы – логикалық, заңды, статистикалық, ... ... ... зерттеу әдiстерi қолданылады.
Дипломдық жұмыстың нормативтiк базасын Қазақстан Республикасы
Коституциясы, ... ... ... банкi» туралы, «Банк және банк
қызметтерi» туралы заңдар, басқа да банк қатынасын ... ... ... ... үшiн ... көзделген қаржы, азаматтық
(банктiк) әкiмшiлiк және қылмыстық заңнамалар құрайды.
Жүмыс нәтижелерiн банктiк қылмыстармен күрес ... әрi ... ... ... қызметiнде, құқыққорғау ... ... ... ... ұйымдастыру барысында қолдануға
болады.
Зерттеу жұмысы кiрiспе, екi тарау, қорытынды, қолданылған әдебиеттiр
тiзiмiнен тұрады.
1 Тарау. Банк ... ... ... ... құқықтық сипаттама
1.1 Банк қызметi саласындағы қылмыстар экономикалық қызмет ... түрi ... ... ... деген ұғым кездеседi. Экономикалық
қылмыс жаңа ұғым ... ... бар, ... ұғым ... ... ... Ұлт қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету үшiн халықаралық
деңгейде экономика ... ... ... ... ... экономикалық прогреске жәрдемдесу керек. Сайып келгенде, ... ... ... ... ... көлемiн ұлғайтуды,
халықаралық жобаларды әзiрлеп, оларды жүзеге асыруды, ... және ... ... ... сондай – ақ экономика
саласындағы құқықбұзушылқтардың, экономикалық қылмыстарды алдын алуды қажет
етедi.
Экономикалық ... ... ... ... ... ... бар. Бу
Свенсон экономикалық қылмысты ұзаққа созылатын, жүйелi, пайдакүнемдiк
ниетпен ... ... ... саласында жиi кездесетiн,
жазаланатын әрекет деп есептейдi. ... ... ... қасиетi
барлық экономикалық қылмыстарға тән емес.
Ал, Тiлечиева Г.Д. экономикалық қылмыстарға төмендегi ... ... ... - ... механизмдермен байланыстылығы;
• қылмыспен қолсұғылатын экономикалық қатынас ... ... ... ... бола ... ... шынында да экономикалық қылмыстарды толық ... Тек ... ... бәрi ... ... ... ... сондай – ақ қылмыскердiң тек сол экономикалық жүйедегi тұлғаның
бiрi болуы шарт емес.
Экономикалық ... ... ... ... қызметiн бұзады.
Қылмыскер өзiне материалдық игiлiктердi алу үшiн шаруашылық механизiмдердi
саналы түрде пайдаланады. Мұнда шаруашылық ... ... бiр ... ... ... Қылмыспен бiр звеноның зақымдануы қалған
шаруашылық механизiмдерiне эрозия алып ... ... ... ... ... ... де ... Дженаро мен Э. Бетерс: «Экономикалық қылмыстар – байлық жинаудың
әдiл процесi, ол заңмен қорғалатын ... ойын ... ... - ... ... ... тарату үшiн (пайдакүнемдiк) жасалуы;
• жәбiрленушiлердiң ұжымдылығы және ... ... ... ... ... ... және жеке ... мүддлерiне шығындардың
келуi.
Автор өз еңбегiнде экономикалық қылмыстар мәселесiн көтередi, ... ... ... ... ... игiлiкке шығын келсе,
әдетте қылмыстық әрекет тұлғаны меншiк құқығына да ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
қызметке қарсы бағытталған қолсұғушылық меншiк құқығынан қауiптiрек ... ... ... ретiнде танылады. Экономикалық қылмыстар
мамандырылған қызметтiң болуы мiндеттi емес.
Жаңа қылмыстық ... ... ... ... ... ... мүдделер, сәйкесiнше олардан туындайтын
қатынастардың қатары да (ҚР ҚК 189- 227 ... ... ... дәрежеде ақша – несие жүйесiне, құнға, банктерге өз бақылауының
төмендеуiне ақшамен есептесу, несие ... ... ... нысандағы
қылмыстар күшейдi.
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстар - материалдық және басқа да
құндылықтарды, халыққа ... ... ... ... айырбастауға
және тұтынуға байланысты туындайтын, қоғамдық қатынасқа зардабы ... ... ... ... қауiптi iс – әрекет. Экономикалық қызмет
саласындағы қылмыстар үшiн жауапкершiлiктi қарастыратын нормалар қоғамдық
қатынасты қорғауға, ел ... ... бiр ... дамуын қамтамасыз
етуге бағытталған қылмсытық кодексте қарастырылып ... ... ... ... ... ... сол қызмет процесiнде
қалыптасқан бiрыңғай тектiк қоғамдық қатынас болады.
Осы тарауға жататын бiрқатар қылмыстардың мiндеттi ... ... ... қылмыс заты болып табылады. Мысалы, тауарлық белгi (ҚК – тiң 199
бабы), коммерциялық немесе ... ... ... мәлiметтер (200 - бап),
бағалы қағаздар (202, 205 - бап), ... ақша (206 - бап), ... мен өзге ... және есеп ... ... (207 - ... алым ... (208-бап).
Қарастырылатын қылмыстың көбiсiнiң объективтiк жағы ... ... ... ... ... және ... қызметтiң басқа да
саласындағы қылмыстар: заңды кәсiпкерлiк қызметке кедергi ... (ҚК – ... ... ... ... (190 - бап), ... ... қызмет (191 -
бап), жалған кәсiпкерлiк (192 - бап), заңсыз ... ... ақша ... өзге мүлiктi заңдастыру (193 - бап), монополистiк iс – әрекеттер
және бәсекенi ... (196 - бап), ... ... ... беру (198 - ... ... ... пайдалану (199 - бап), коммерциялық немесе банктiк
құпияны құрайтын мәлiметтердi заңсыз алу мен ... ету (200 - ... ... ... және ойын – ... ... ... мен ұйымдастырушыларын сатып алу (201 - бап), ... ... iс – ... (215 - бап), ... ... (217 - ... есеп ... бұзу (218 - бап), табиғат пайдалану жөнiндегi
заңсыз мәлiметтердi тiркеу (225 - бап), мәмiле ... ... оны ... ... ... ету (ҚК – тiң 226 - ... – несие саласынағы қылмыстар: ... ... алу ... ... (ҚК – тiң 194 - ... ... ерешектi өтеуден әдейi
жалтару (195 - бап), бағалы қағаздарды шығару ... ... бұзу ... бап), ... ... ... тiзiмiне көрнеу жалған мәлiметтер
енгiзу (203 - бап), бағалы қағаздар мен ... ... ... ... ... беру (204 - бап), ... ... операциялар
жүргiзу ережелерiн бұзу (205 - бап), ... ... ... мен ... және есеп ... құжаттарын жасау немесе сату (ҚК – тiң 207 -
бабы);
3)қаржылық қызмет ... ... ... алым ... ... және ... (208 - бап), ... контробанда (209 -
бап), шетел валютасындағы қаражатты шетелден қайтармау (213 - бап), ... мен ... ... жалтару (214 - бап): банк операциялары
туралы көрнеу жалған мәлiметтер беру (219 - бап), ... ақша ... ... (220 - бап), ... салық төлеуден жалтаруы (221 -
бап), ұйымдарға салынатын салықты төлеуден жалтару (ҚК – тiң 222 - ... және ... ... ... ... ... көпшiлiк
сауда – саттықтар мен аукциондарды ... ... ... бұзу (197 - ... тұтынушыларды алдау (223 - бап), заңсыз сыйақы алу
(ҚК – тiң 224 - бабы).
5)экономикалық қызмет саласындағы басқа да ... ... ... кiру, ЭВМ үшiн ... ... жасау, пайдалану
және тарату (ҚК – тiң 227 - бабы).
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың жекеленген түрi ... деп ... ... ... банк ... ... ... табылады. Қайыржанова С.Е. диссертациялық жұмысында банк
саласындағы қылмыстарды екi ... ... оның бiрi ... ... ... ... тобы банк ... саласында жасалынатын қылмыстар.
Банк қызметi саласындағы қылмыстылыққа заңсыз банктiк қызмет (ҚР ҚК
191 - бап), заңсыз жолмен ... ақша ... ... өзге ... (193 - бап), ... берешектi өтеуден әдейi жалтару (195 -
бап). ... ... ... (эсиссия) тәртiбiн бұзу (202 - бап) жалған
ақша несие бағалы қағаздар жасау немесе сату (206 - бап), ... ... мен өзге ... және есеп айырысу құжаттарын жасау немесе ... - бап), ... ... алу және ... ... (194 - ... Банк ... саласындағы жеке қылмыстар үшiн жауапкершiлiк
Заңсыз банк қызметi
ҚР ҚК 191 – бапта келтiрiлген қылмыстық - ... ... ... (190 - бап) үшiн жауапкершiлiк жөнiндегi жалпы нормамен
салыстырғанда арнаулы ... ... ... ... қызметтiң (191 - бап) құрамы заңсыз кәсiпкерлiк (190 ... ... ... тек сол заңсыз кәсiпкерлiктi жүзеге асыратын сала
бойынша ғана өзгеше.
Азаматтар мен ... ... ... ... ... түрде
мемлекеттiк тiркеуден өтуi тиiс.
Банктiк қызмет мына актiлермен ... ҚР ... 1995 ... ... «ҚР – дағы ... ... ... «ҚР – дағы банктер ... ... ... заң үшi бар ... 1996 ... 27 ... ... «Жеке тұлғалар үшiн шетел валютасына және ... ... ... ... заң күшi бар ... ... жоғалтты деп
тану және анонимдiк себептер ... ҚР – ның ... заң ... ... ... 1996 жылғы 7 желтоқсандағы «ҚР – ның кейбiр ... ... мен ... ... ... 1997 жылғы 6
наурыздағы «ҚР Президентiнiң «ҚР – дағы ... мен ... ... ... күшi бар ... ... енгiзу туралы, 1997 жылғы 11 шiлдедегi «ҚР –
ның банк ... ... ... заң ... ... ... енгiзу туралы».
Банктiк қызметтiң (банктiк операциялардың) кейбiр түрлерiн лицензиялау
тұтынушы мүддесiн қорағауды қамтамасыз ету, халыққа қызмет ету ... тағы сол ... ... жасалынады.
Егер, мына нашандардың бiреуi болса:
25. тiркелмеген;
26. арнаулы рұқсат (лицензия) ... ... ... ол алынбаған;
27. лицензиялау шарты бұзылған болса банктiк қызмет заңсыз деп
таңылады;
Бұл қылмыстың ... ... үшiн ... ... ... азаматтарға,
ұйымдарға немесе мемлекетке iрi зиян келтiруге, не iрi мөлшердегi ... ... ... кезде Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген
айлық есептiк көрсеткiштен жүз есе ... ... ... не бес жүз ... ... ұйымға не мемелекетке зиян келсе, ол зиян iрi мөлшердегi деп
танылады. (189 – ... ... ... есептiк көрсеткiштен бес жүз есе
көп мөлшердегi табыс iрi табыс деп саналады (ҚК – тiң 190 - ... ... ... ... ... адам ... банктiк
қызметтi тiркеусiз немесе арнайы рұқсат (лицензия) керес бола тұра онсыз
жасап ... ... ... ... бұзғандығын, өзiнiң iс – ... ... ... ... ... iрi зиян ... мүмкiн
екендiгiн не қалайда келетiндiгiн немесе өз iс – әрекетiнiң iрi мөлшердегi
табыспен ұштасатынын ... сол ... ... ... ... ... отрыған қылмыстың субъектiсi – жасы 16 - ға толған,
есi дұрыс адам.
Заңсыз банктiк қызмет ... ... түрi деп ... егер ... топ ... ... ол ... iрi мөлшердегi табыспен ұштасса не
оны заңсыз ... ... ... ... ... үшiн ... сотталған
адам жасаса.
Ұйымдасқан топ - қылмыс жасау үшiн жақсы ұйымдасқан, қылмыстың күрделi
түрлерiн ... ... ... топ. Ол ... ... бiр ... бiрнеше
қылмыс жасауды мақсат тұрады.
Айлық есептiк көрсеткiштен екi мың есе ... ... ... ... ... деп ... (ҚК – тiң 190 – ... ескерту).
Егер адам бұрын ҚК – тiң 190 немесе 191 – ... ... және ... ... үшiн ... жайылмаған не алынбаған болса, ондай адам заңсыз
кәсiпкерлiгi үшiн бұрын сотталған деп танылады.
Заңсыз ... ... ақша ... ... өзге ... ... жолмен тапқан ақшаны заңдастыру, яғни «лас ақшаны тазарту» -
тауарлар мен қызмет көрсету саласындағы ... ... бiр ... ... қылмыскер өз әрекетiне заңдылық кейiп беру ... ... ...... ... және мүмкiндiк
тудыратын жағдайларды өте бiлгiлiкпен пайдалану. Заңы бизнестi ... ... iрi ... ... ... ... заңсыз жолмен
тапқан iрi мөлшердегi ақшаны шетелге аудару үшiн ... ... ... ... ... дегенiмiз – жасырын қорлар мен капиталды
ашық экономикаға ... ... ...... табысты негiзгi бөлiгiн
сыбайластық байланыс арқылы заңдастыру.
Сарапшылардың ... ... ... ... ұйымның ақшасы –
әр түрлi жылжымайтын мүлiктерге айналған, формалар мен ... ... – ақ 300 млрд ... ... ... ... ... оның жылдық табысы 120 млрд доллар шамасында.
Қылмыстық жолмен табылған «ақшаны тазарту» оның кiмге тиесiлi екенiң
жасыруды және ... ... ... қажет еспейдi.
Ұйымдасқан қылмыстың табысы болуы оның «ақшаны тазарту» ... ... ... ... ... - ... ұйымдардың әлеуметтiк,
экномикалық және саяси құрылымдардың ақсатады.
Заңсыз қаржыландырылатын кәсiпорындар бәсекенi тұншықтырады.
Қоғамға түсетiн салық салмағы артады.
Тiкелей банктiк құрылымдар арқылы қылмыстық ... ... ... ... алу ... бiратар халықаралық конференцияларда, ата
айтқанда, 1990 жылғы Гаванада, 1991 ... ... ... ... ... кезде сарапшылар банктiк құпияны ... және ... ... ... ... бақылау жасауды
қиындататын тiлге тиек еттi.
Банк операциялары мен бақылау жасау практикасының ережелерi бойынша
Б¦¦ ... ... ... ... де ... қабылданған) бұл
мәселелердiң дұрыс шешiлуiне көмегiн тигiзедi. Бұл ... ... ... ... ... күдiктi мәлiметтер жасаудан банктiң бас
тартуын, әкiмшiлiк органдармен ... ... ... ... ... - қатынас жасауды қарастырады.
Бiрқатар елдерде жасырын банк ... ... салу ... ... ... бұл тұрғыда Австия, Люксембург, Швеция сияқты елдерде
белгiлi бiр шектеулер әлi бар. Бiрқатар елдердiң ... не ... ... үшiн белгiленген жаза қатайған, заңсыз ... ақша ... ... жаңа ... бойынша, шыққан тегi күдiк тудыратын iрi
салымдарға және оларды ауыстыру ... ... ... ... - қылмыстық жолмен табылған ақшаны тазартуға тосқауыл ... елде ... орын ... ... ... және ... онша ... ұйымдасқан қылмыстың етек алуына мүмкiндiк туғызған болатын. Ал,
жаңа ережеге сәйкес кез келген iрi ... ... тегi ... ... ... ... ... заңы бойынша банк күдiктi салым түскен
бойда полицияға хабарлауы тиiс.
АҚШ – та банк ... ... заң ... ... ... сол заңға
сәйкес «ақшаны тазартудың» алдын алу операцияларын ... ... ... банк ... 10 мың ... асатын әрбiр салым бойынша
валюта жөнiнде есеп бередi және басқа да есептер жүргiзедi.
АҚШ – тың «Жасырын ақша ... ... ... операциялар
туралы» Заңы күштi қаржы операциялары туралы құқыққорғау ... ... ... банк ... ... ... ақшаны тазарту,
iздестiру, басып алу, тәркiлеу жөнiндегi Европа Конвенциясын ... ... iске ... мамандырылған мемлекеттiк органдар құруды қажет
етедi. Мысалы, Францияда қылмыстық капиталды iздестiру ... ... ... министрлiгi жағынан арнайы құрылған «Тракфин» тобы айналысады.
Егер iрi ақша жайында банктен келiп ... ... ... ... ... ьрiледi. Содан кейiн полиция және кеден қызметiне тергеу жүргiзу
жайында нұсқау берiледi.
Швецияда құралған арнайы қаржы ... ... - қару – ... ... жолмен сатып, жасырын есiрткi сатып түсiрген ақша.
Швед қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... шешу үшiн Қазақстан дүниежүзiлiк қауымдастықпен
тығыз байланысты болуы тиiс.
Мұндай қызмет Б¦¦ шеңберiнде ... ... Бас ... және ... ... ... ... 1990 жылы ұсынған
бала масында, Б¦¦ - ның ... ... ... ... ... болды. Б¦¦ жұмысының Дүниежүзiлiк бағдарламасында да қаражаттың
заңсыз айналымы, қаражаттың ... ... және банк ... заңсыз
пайдалану арқылы жинақталған ақша ... ... ... ... ... ... ... тазартумен күрестi қылмыстық жазалау ... ең ... ... ... ... ... iдеп ... алуға және де тәркiлеуге бағытталуы тиiс.
Қылмыстық қызметтен түскен табысты ... алу және ... ... ... ... Кенвенцияның ережелерiне сәйкес, елдер «лас ақшаны»
тазартудың мына қасақана iс – әрекеттерiн қылмыс ... ... ... ... ... тиiс, - ... ... құндылықтың заңсыз екендiгiн жасыру немесе ... ... ... кез ... адамға, оның iс – әрекетi үшiн заңдық
салдардан құтылуына ... ... сол ... ... ... табыс екенiң бiле тұра адамның материалдық құндылықты
конверсия ... ... ... ... ... немесе оған тиесiлi құқықтың жаратылысын,
тегiн, орындауын, қозғалысын немесе анық ... ... ... қалу
немесе бұрмалау, егер де адам бұл материалдық құндылықтың қылмыстық ... ... ... ... ... ... алуды, иемденудi немесе пайдалануды,
егер сатып алған, иемденген немесе пайдаланған ... оны ... ... ... ... ... табыс екенiн бiлген болса.
Қылмыстың тiкелей объектiсi - қаржылық - несиелiк қатынастар, сондай –
ақ ... ... ... ... ... ... заты – бiлу тұра ... жолмен алынған ақша қаражаты
немесе басқа мүлiк.
Қылмыстық қызметтен анықған ... ... ... алу ... жөнiндегi 1990 жылдың 8 қарашасындағы Европалық Конвенцияға ... ... ... ... ... кез ... материалдық пайданы
бiлдiредi.
«Мүлiк» терминi – заттың немесе заттық ... ... ... ... кез ... ... ... сондай – ақ адамның сол
мүлiкке немесе ... ... ... ... құжат немесе қағаз.
Ақша қаражаты түсiнiгiне ұлттық та, шетелдiк те валюта, қолма - ... да, ... - қол емес те ... Баю, ... жөзекшiлiк
мақсатында секстi пайдалануға, балалар мен кәмелетке ... ... салу ... ... ... 1991 ... 9 қыркүйектегi ұсынысы да
балалар мен кәмелетке толмағандарды тән ... үшiн ... ... алу және ... ... ... ... бiле тұра заңсыз жолмен алынған ақша қаражатымен немесе басқа
мүлiкпен қаржылық операция жасау.
Мысалы, ... ... ... байланысты қаржылық операциялар
жасау, неселеу, ақша қаражатын депозитке салу, салықтар жинастыру және де
қаражы заңымен реттелетiн ... ... ... ... жинау. Қазақстан Республикасы Азамттық кодексiнiң
147 – бабына сәйкес азаматтар мен заңды тұлғалардың азаматтық құқықтары мен
мiндеттерiн белiлеуге, ... ... ... бағытталған әрекеттер
мәмiлелер деп танылады.
3) ақша қаражатын немесе басқа ... ... ... ... ... ... ... үшiн пайдалану.
Кәсiпкерлiк – өз меншiгiндегi, қарыға алған және ... ... ... ... осы ... қатысушылардың барлығы үшiн өзара ... мен ... алу ... ... күшiндегi заң шеңберiндегi,
шаруашылық және ... ... ... бұл ашық, заңды формасы
қылмыстық жолмен ... ақша ... ... ... ... қызмет дегенiмiз, мүлiктi, оның ... ... ... ... ... ... ... көздемейтiн
кез келген қызмет. Белгiлi бiр экономикалық мiндеттi ... ... ... ... операция аяқталғанда ғана емес, бұл қаражаттың
кез ... ... оның ... ... иемденген мүлiктi тазарту
мақсатында мәмiленi жүзеге асыру барысында бұл iс – әрекеттi аяқталған ... ... ... ... ... - ... жасағандық. Ең басты
мақсат тек табыс табу болып саналатын адамдарды қылмыстық жауапкершiлiктен
босатуға болмайды. ... ... ... ... белгiлi ақша
қаражатының шыққан тегiне немқұрайды ... ... ... ... ... табылады. Саралау үшiн себеп пен мақсаттың маңызы жоқ.
ҚК – тiң 193 – ... 2 – ... ... ауырлататын мән – жайларды
қарастырады:
егер қылмысты:
28. адамдар тобының алдын алу сөз ... ... ... рет;
30. адам өзiнiң қызмет бабын пайдаланып жасаған болса.
Қызмет бабын пайдалану дегенiмiз – ... ... ... ... ... ... немесе жергiлiктi өзiн – өзi
басқару органы ... ... – ақ ... және ... ... басқарушылық мiндет атқараьтын адамның заңсыз жолмен ... ... ... ... ... (тазартуы). Қызмет бабында берiлген
өкiлеттiк олардың қылмыстық ... ... ... заңдастыруын жеңiлдетедi.
Қылмыстың субъектiсi – жасы 16 - ға ... есi ... ... жолмен табылған ақша қаражаты немесе басқадай мүлiк нақты
кiмнiң қарамағында болса, сол адам жауапкершiлiк көретедi.
Ондай ... ... бiле – тұра ... ... ... ... ... қызметкерлерi, қылмыстық бiрлестiкке
көметкесушiлер немесе қатысушылар болып саналады.
193 – ... 3 – ... ... топ, ... ... ... ... немесе iрi мөлшерде жасаған әрекеттер сияқты
саралаушылар ... бар ... ... ... топ, ... ... (қылмыстық ұйым) түсiнiгi ҚК -
тiң 31 – ... ... ... ... ҚК – тiң 193 – бабының ескертуiнде анықталған.
Несиенi заңсыз алу және мақсатсыз пайдалану
Бұл қылмыстың ... ... ...... және ... ... ... қоғамдық қатынастар.
Қылмыстың қосымша объектiсi - ақша қаражаты немесе тауар түрiндегi
берiлген қарыз, оны қарыз алушы ... ... ... ... ... объективтiк жығы әрекет арқылы да, яғни несие, ... не ... ... алу үшiн маңызы бар, өзiнiң шаруашылық
жағдайы, қаржылық жай – күйi ... ... ... не өзге де мән – ... көпе – көрнеу жалған мәлiметтердi беру арқылы несие, демеу қаржы не
жеңiлдiктi шарттар алу ... ... ... әрекетсiздiкпен де, яғни
несиелеудi, демеу қаржы берудi тоқтатуға, жеңiлдiктi алып ... ... ... ... ... ... мөлшерiн шектеуге әкеп соғуы
мүмкiн, кейiн туындаған мән –жайларды банкке ... ... ... ... арқылы да жүзеге асырылады. Бұл қылмысты ... ... ... демеу қаржы не жеңiлдiктi шарттар алу үшiн маңызы бар, ... ... ... жай – күйi ... кепiлдiк мүлкi не басқадай
мән – жайлар туралы көпе – көрнеу жалған мәлiмет беру.
Қылмыстың құрамы – ... ... ... алу бұл iс – ... зиян ... ... аяқталады, зиянның мөлшерi ҚК – тiң 189 – бабына
берiлген ескертуде белгiленген.
Бұл қылмысты алаяқтық түрiндегi ұрлықтан бөлектеп алу ... ... ... ... несиенi берушiден мүлiктi тегiн алуды мақсат тұтпайды,
келешекте оны қайтарамын деп ойлыйды. Қылмыстың субъективтiк жағы – тiкелей
ниет түрiндегi кiнә. Жеке ... ... ... ... несие, демек
қаржы не жеңiлдiктi шарттар алу үшiн маңызы бар, өзiнiң шаруашылық жағдайы,
қаржылық жай – күйi ... ... ... не ... мән – ... ақпаратты көпе – көрнеу жалған берiп, не несиелердi, демеу қаржы
бөлудi ... ... ... не ... ... немесе демеу
қаржының мөлшерiн шектеу әкеп соғатын мән – ... ... ... ... ... ... берушiге хабарламай несие, демеу қаржы не жеңiлдiктi
шарттар алып ... ... және соны ... салдарының қоғамдық қауiптiлiгi тұрғысынан алғанда айыпкердiң
кiнәсi ниет ... ... яғни ол iрi ... болуы мүмкiн екенiн немесе
қалай болатынын алдын ала бiледi және сонда зиян келтiрудi қалайды, не оның
болуына ... ... жол ... ... оған ... ... не
абайламай қалады, яғни ондай салдардың болуы мүмкiн екенiн бiледi, бiрақ
оны ... деп ... ...... жасы 16 - ға ... есi ... ... немесе ұйым бастығы.
Бұл қылмыстың сараланған түрiнiң мәнi – мемлкет кепiлдiгiмен берiлген
несиенi не мемлекеттiк мақсат несиенi пайдалану, егер ол ... ... ... iрi зиян келтiрген болса.
Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 1 ... ... ... ... 19 – ... сәйкес Қазақстан республикасының Қаржы
Министiрлiгi ... ... ... ... ... көзделген сома шегiнде несие беруге құқылы.
Мемлекет кепiлдiгiмен берiлген несие ...... ... ... ... ... соманы төлей алмаса, ... ... ... ... ... ... ... – жартылай
немесе толық өтеуге мiндеттенедi.
Мемлекет ... ... ... ...... тiкелей өз мақсатында пайдаланбау дегенiмiз – оны ... ... ... ... ... өтеуден әдейi жалтару.
Бұл қылмыстың негiзгi ... ...... және ... ... несиелiк қызметi саласында қалыптасқан ... ... ...... ... мүлiктiк мүдделерi.
Қылмыстың заты – несиелiк берешек.
Несиелiк берешек ...... ... ... бiр мерзiмде
қайтарылуға тиiс, қарызға алынған ақша қаражаты.
Қылмыстың объективтiк жағы iрi ... ... ... ... ... деп ... іс – әрекетiн осы бап бойынша саралау үшiн несиелiк
берешек, осы ... ... ... сай, ... - ... үшiн ... ... көрсеткiштен асатын сома немесе ұйым - қарызгер үшiн екi мың
бес жүз айлық есептiк көрсеткiштен асатын сома ... ... ...... Бұл ... ... деп ... үшiн
тиiстi сот шешiмi заңды күшiне енгеннен кейiн, өтеуге мүмкiндiк бола тұрып
iрi мөлшердегi несиенi қайтармай фактiсi анықталса жеткiлiктi.
Бұл ... ... ... субъективтiк жағы – тiкелей тиет
түрiндегi кiнә. ... адам iрi ... ... ... өтеу ... ... енген сот шешiмiн орындамай отырғанын ... және ... ... ... ... ... субъектiсi – арнаулы – 16 - ға ... ... ... ... ... ... ... тәртiбiн бұзу
Мемлекет экономикасының маңызды салаларының бiрi – бағалы қағаздар
рыногы, ол ... ... 1997 ... 5 ... ... рыногы туралы» Заңымен, Қазақстан Рнспубликасының 1997 жылғы 5
наурызындағы «Қазақстан Республикасындағы бағалы ... мен ... ... ... заңымен «Қазақстан ... ... ... ... Бұл ... ... ... шығару және айналымға ... ... ... рыногы
субъектiсiнiң қызметiн жүзеге асыру тәртiбiн белгiлейдi, бағалы қағаздар
рыногының кәсiпкер ... ... ... ... ... ...... қағаздардың эмиссиясына
байланысты бағалы қағаздар рыногында эмиссиясына ... ... ... ... қоғамдық қатынастар.
«Бағалы қағаздар рыногы туралы» заңға сәйкес эсиссия дегенiмiз ... ... ... және ... (2 - бап). Эмиссия жарияланған
жарғылық капиталды құрастыру және өз ... ... ... үшiн ... ... эмитент арқылы iске асырылады (өндiрiледi), (13 - бап).
Эмиссияның нәтижесiнде мемлекеттiк және ... емес ... ... және ... (14 және 15 - ... ... әр түрлi
әрекеттердi қамтиды, оның iшiнде эмиссия поспектiсiнде ... ... ... ашу және ... ... ... ... қорытындысы бойынша есеп ұсыну.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi бағалы қағазды белгiленген
нысаны мен ... ... ... ... ... ... тек ... ғана мүмкiн болатын мүлiктiк құқықтарды ... ... ... (129 – ... 1 ... заты – эмиссия проспектiсi немесе бағалы қағаздар ... ... ... ...... оның ... жай – күй ... бағалы қағаздар жиынтығы ақпараты бар құжаттар пакетi (заңның 2
- ... ... ... ... есеп дегенiмiз – эмиссиялық бағалы
қағаздарды шығарудың және орналастырудың қортындысы туралы құжаттар пакетi,
оны эмитент қағаздары орналастыру ... ... алты ... ... (әр алты ай ... соң бiр ай ... сондай – ақ орналастыру
бiткен соң бiр ай ... ... ... ... (заңның 24 - бабы).
Бұл қылмыстың объективтiк жағы – ... ... ... бар ... ... ... не бағалы қағаздар шығару жөнiндегi көрнеу
жалған есеп бекiту түрiндегi әрекет.
«Бағалы ... ... ... ... 22 – ... ... эмитет,
сондай – ақ бағалы қағаздар рыногының бағалы қағаздары орналастыруды жүзеге
асырушы кәсiпкер қатысушылары ... ... ... бағалы қағаздар
эмиссиясының проспектiсiмен (шығару шартымен), сондай – ақ ... ... және ол ... құнды қағаздар, мерзiмi алты айдан ... ... ... ... ... ... ... осы қылмыстың жалған бар затын растауы
қажет.
Жалған ақпарат дегенiмiз – потенциалдық ... ... ... ... ... жай – ... ... бұрмалаған, дәл
емес немесе толық емес мәлiметтер. Оларға: эмитент органдарына ... ... ... ... және ... көршiлес ұйымдары мен
бағынышты акционерлiк ... ... ... ... кiретiн)
эмитент акционерiнiң (қатусушылардың) жарғылық капиталдағы (шығарылған
(төленген) жарлық капиталдағы) ... ... ... ... – ақ
акционердiң (қатысушылардың) басқа ұйымдардың жарғылық капиталы (шығарлған
(төлеген) ... ... ... ... ... егер олар ... ұйымның дау беретiн акцияларының (үлестерiнiң, пайдаларының) он ... көп ... ... ... ... ... ... жарлық
капиталында бес жүз не оданда көп ... ... ... ... ... он және одан да көп ... ие ... эмитент
акционерлерiнiң (қатысушыларының тiзiмiн ... ... ... ... – бес және одан да көп ... әр ... эмитент дау
беретiн акциялардың (үлестердiң) он және одан да көп пайызын (халықтық ашық
акционерлiк қоғам үшiн – және одан да көп ... ... ... тұлғалар
тiзiмiн өзгерту; акционерлердiң жалпы жиналысын (шаруашылық серiктестiгiнiң
жоғарғы органының) дау шешiмдерi, ... оның ... ... мен
бағынышты акционерлiк қоғамдардың қайта құру; эмитент есептерi мен мүлкiне
тыйым салу; эмитент лицензиясының әрекетiн ... ... ... не ... алу; эмитенттiң қызметiн тоқтату ... ... ... мен ... деп ... ... органдардың мүлiктiк мүдделерiне
қытысты өзгертiлер (заңның 22 – бабының 4 - бөлiгi).
Бұл қылмыстың құрамы - формалды, яғни бағалы ... ... ... ... ... не ... ... ақпарат бар эмиссия проспектiсi
бекiтiлген кезден бастап ... ... ... ... ... ... жағын тiкелей түрдегi кiнәмен сипатталады.
Айтылып өзiнiң не көрiп жалған ақпарат бар эмиссия проспектiсiн, не ... ... ... көрнеу жалған есептi бекiткенiң бiледi, соны
қалайды.
Қылымыстың субъектiсi - ... - ... ... ... бар эмиссия
проспектiсiн бекiткен ұйым - эмитент басшысы немесе уәкiлеттi органның
бағалы қағаздар ... ... ... ... ... лауазымды адамы.
Жалған төлем карточкалары мен өзге төлем және есеп айырбастау құжаттарын
жасау немесе сату
Бұл қылмыстың ... ... сол - ... ... ... және есеп ... құжаттарымен жұмыс iстеудiң заңда ... ... Ол ... ... ... алу ... бiр
кәсiпорынның, ұйымның есеп айыру шотындағы ақшаны басқаның атына ... ... ... қол ақша алуға мүмкiндiк тудырады.
Қылмыстың объектiсi - заңды ... ... ... ... ... ... ... жағы бағалы қағаздар болып табылмайтын жалған
төлем карточкаларын, өзге де төлем және есеп ... ... ... ... ... белсендi әрекеттермен сипатталады.
Жасағанда толтырылған немесе толтырылмаған төлем карточкаларының
(дүкендердi, ... ... - қол емес ... ... ... қарағанда төлем карточкалары бойынша төлемдi шотта қаражат болса
ғана жүзеге асыруға болады, яғни несие берiлмейдi) ақ - қара да, ... ... де ... ... құрамдағы қылмыс заты, сонымен қатар, өз шотына белгiлi бiр соманы
сатып алушы шотына аудару ... ... ... бар ... да ... ... Сонымен қатар, еңбекақы таратарын ведомость ... ақша ... ... беретiн кiрiс (шығыс) ордерлерiнiң бланктерi
де жасау заты болуы мүмкiн, бұл құжаттар, өздерiнiң ... ... ... ... ... ... ... банкте немесе
кәсiпорындарда, мекемеде не ұйымда ақша операцияларын жүргiзу мүмкiн емес.
207- баптың диспозицисынан ... ... ... ... ... ол - сату ... осы құжаттарды жасау немесе оларды кез
келген нысанада сату (сыйға тарту, айырбастау, сату т.б.).
Субъективтiк жағынан бұл ... ... ... ... ... қағаз болып табылмайтын төлем карточкаларын, өзге де төлем және ... ... сату ... жасалғаны немесе сатқанын түсiнедi, осы
iс - әрекеттi жасауды тiлейдi.
Қылмыстың субъектiсi - жасы 16 - ға ... есi ... ... ... шетелдiктер және азаматтығы жоқ адамдар.
Бұл қылмыстың сараланған нышандары - бiрнеше рет ... және ... ... ақша ... ... ... ... немесе сату
Қазақстан Республикасы Президентiнiң 1995 жылғы 30 ... ... ... ... ... заң күшi бар ... Республикасының ақша бiрлiгi (ұлттық валюта) Қазақстан тенгесi
деп ... ... ... ... ақша ... ... айналым ұйымдастыру және оларды айналымнан алу iсiн тек
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi банкоттар мен ... ... - ... ... алып ... сату ... ... асырады. Сонымен
қатар, Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi банкоттар мен монеттердiң
қажеттi саныңанықтайды, олардың жасалуын ... ... ... бар ... сақтау, жаю және инкассациялау тәртiбiн белгiлейдi («Қазақстан
Республикасының Ұлттық банкi туралы» Заңның 38, 40, 42 - ... ақша ... ... ... ... сату әрекетi үшiн жауаптылық
осы бапта көзделген.
Қылмыс заты - жалған ақша немесе құнды қағаздар.
Ақша дегенiмiз - Қазақстан Республикасының және шет ... ... ол ... мен ... тұрады.
Бағалы қағаз белгiленген нысан мен мiндеттi реквизитердi ... ... ... тек оны ... ғана ... мүлiктiк
құқықтарды куәландыратын құжат ретiнде анықталады ... ... ... 129 - ... 1-бөлiгi). Бағалы қағаздар: облигация; банк
сертификаты, коносамент, акция және ... ... ... ... жатқызылған басқа да құжаттар.
Бағалы қағаздар Қазақстан ... ... да, ... бола ... қылмыстың объестивтiк жағы үш балама әрекеттердi жасаумен
сипатталады - ... ақша мен ... ... ... ... ... сату.
Жасау дегенiмiз - осы қылмыстың заттарын толық немесе жарым - жартылай
қолдан жасау. Бұл жағдайда осы ... ... ... және ... мен ... мөлшерi, түр - түсi және басқа реквизиттерi бойынша
ұқсастық ... ... ... ... ... ... ... әрекетiн алаяқтық нысанындағы ұрлық деп саралау қажет.
Жалған ақша және бағалы қағазрад ... ... де, ... ... та ... ... ... тәсiлi саралауға әсер етпейдi,
бiрақ жаза тағайындағанда ескерiлуi мүмкiн.
Сақтау дегенiмiз - ... ... және ... ... ... ... болуы (өзiмен бiрге, үй - жайында, жасырған ... ... ... - жалған ақшаны және бағалы қағаздардың ... Сату ... әр ... ... ... - ... көрсетiлген
қызмет үшiн төлеу, валютамен айырбастау, ақша ұсақтау, сыйға басқа адамға
беруi ... ... - ... Осы үш әрекеттiң бiреуi жасалған кезден
бастап қылмыс аяқталған болып саналады.
Бұл қылмыстың субъективтiк жағы - ... ниет ... кiнә. ... ... ... және ... ... жасағаны, сақтағаны және
сатқанын түсiнедi және осы әрекеттердi жасауды тiлейдi.
2 Тарау. Банк қызметi саласындағы қылмыстарға криминологиялық
сипаттама.
2.1 Банк ... ... ... ... ... ... ... мәселесінің тарихы адамзат цивилизациясынан бастау алады.
Қылмыстылық ұғымы кең. Онда статистикалық және әлеуметтік тұрғыдан ... ... ...... адамзат қоғамымен, оның
заңдарымен байланысты әлеуметтік, сондай – ақ тарихи өзгермелі құбылыс.
Қылмыстылықты әлеуметтік ... ... ... ол ... ... ... ... Неміс криминологы Арманд Мерген
(1961 жылы): «Қылмыс – ертеден келе жатқан және қоғаммен ... өмір ... ... ... заң ... ... қылмыстар қылмыстылықтың құрайтын
болғандықтан, ол – қылмыстылық құқықтық құбылыс болып ... ... ... және ... ... ... ... мен
әрекетсіздіктердің жиынтығы ... ... ... ... ... ... сипатымен ерекшелінеді, оның бұл
қылмыстық құқықтық сипаты басқа құқықбұзушылқатрдан да айырып тұрады.
Сонымен ... ... ... ... ... мемлекеттегі
қылмыстардың жиынтығы түріндегң тарихи өзгермелі, ... ... ... ... ... ... мазмұның, оның қоғамға қауіптілік сипаты мен
дәрежесі сипатайды, деп есептейді Н.Ф.Кузнецова. Кез ... ... ... ... ... ... сипаттайтын және
мөлшеріне қарай ... М.М. ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынасқа нақты залал келу қасиеті және сол залалдың жалпы
сипаты мен ... ... ... ... ... баға».
Қылмыстылықтың қоғамға қауіптілігінің негізгі блгісі оның зардабы
болып табылады.
М.М.Бабаев қалмыстың зардабына мына белгілер сипаттайды деп есептейді:
... ... ... ашудың ауырлық дәрежесі;
• қылмыстың салыстырмалы түрдегі даралығы.
Жалпы криминологияда қылмыстылықты оның динамикасын, жалпы жағдайы мен
құрылымы ... ... ... ... және экономикалық қылмыстарға
соңғы жылдардағы күйіне келсек, ол 1 кестеге сәйкес ... (1998 ... 1998 жылы ... қылмыстардың саны – 142100, ал ... – 3593, 1999 жылы ... ... 139431, оның 3538 – ... 2000 жылы – 150790 (5292), 2001 жылы – 152168 (5622), 2002 жылы ... (6033), 2003 жылы 138980 (4169), 2004 жылы – 146980 (5475). ... жылы ... ... 2,5%, 1999 жылы ... ... 2,5%, ... 3,5 %, 2001 жылы 3,6%, 2002 жылы 3,7%, 2003 жылы – 3,1%, 2004 жылы ... ... ... ... жылы 4169 ... ... 802 – і банк ... ... бұл ... қылмыстың 7% құрайды. Қазақстан
Республикасы аймағында банктік қызмет саласындағы қылмыстардың ... ... ... 5,3 ... ... ... кестеге сәйкес,
2000 жылы ҚР ҚК – нің 131 ... ... ... ... саны 5, ҚР ҚК ... 193 бабы ... – 17, ҚР ҚК 194 б – 39,ҚР ҚК 195 б – 14, ҚР ҚК 202 б ... ҚК 206 б. – 639, ҚР ҚК 207 б. – 37 ... ... барлық 5292
экономикалық қылмыстың 752 – ін банк ... ... ... яғни
14% құрайды. ҚР 2000 жылы банктік қызмет саласындағы қылмыстардың 100000
адамға шаққандағы интенсивтілігі 5 болып табылады.
Қылмыстылықтың ... ... ... ... ... ... дер кезінде қарап, ашуының орны ерекше. Егер ҚР ... ... ... ... аяқталу жағдайы. Кесте 2 – ге сәйкес,
мынандай: 1998 жылы ... ... 94832 – і, ... ... – ы ... 1999 жылы ... 103041 ... 2119 экономикалық қылмыс,
2000 жылы 111922 жалпы қылмыс, 2001 жылы – 118383 (4259), 2002 жылы – 10737
(4093), 2003 жылы – 9972 (2485), 2004 жылы – 9868 (2925) ... ... ... ... ... ... 1998 жылы - 66%,
1999 жылы - 74%, 2000 жылы - 74%, 2001 жылы - 75%, 2002 жылы - 71%, ... - 79%, 2004 жылы - ... ... қылмыстардың 1998 жылы - 64%, 1999 жылы - 60%, 2000
жылы - 61%, 2001 жылы - 76%, 2002 жылы - 68%, 2003 жылы - 60%, 2004 жылы ... ... ... ... ... ... ... орташа ашылу
деңгейі 35% - ы ғана ... ... банк ... ... ... ... ... аңғарамыз. Қылмыстылық істердің ашылуын тежейтін
жағдайларға мыналарды жатқызуға болады:
• банк ... жаңа ... мен ... құралдардың кеңінен
қолданылуы;
• матенттіліктің кездесуі;
• ұйымдасқан қылмыстық топтар мен кәсіби қылмыскерлердің банк ... ... көп ... ... ... ... ... мәліметтердің
тіркерілмеу мәселесі барлық уақытта ғалымдар мен практиктерді толғандырып
келген. Г.А.Афанасьевтің ... ... ... ... істерді тергеу немесе ... ... бар ... ... ... ... ... Дәл осындай пікірді
Ларин А.М. де айтқан.
Ал, Ю.В.Вышевский мен ... ... ... ... ... ... түскен, түспегендігіне қарамастан,
өзіндік орны бар қылмыстылық деп есептейді.
А.И.Алексеев пен А.И.Роша латенттік қылмыстардың табиғи ... ... және ... ... ... ... таныды.
Банктік қызмет саласындағы табиғи латенттілік негізгі себептеріне
мыналар жасады:
• өз несие ұйымдарының беделік сақтап қалу және өз ... ... ... ... органдарының қылмысқа тиімді әсер ете алатынына сенім
білдірмеуі;
• легалды ... ... ... ... ... қорғау органдарының
кедергі болуы;
• ұйымдастыру – нұсқау және ... ... ... ... ... ... ... іс – әрекеттерінің болуы.
Латенттік қылмыстардың жалпы санын қолда ... ... ... анықтау, зерттеу өте қиын.
Жасанды латенттіктің негізгі себебіне құқық ... ... ... аталған қылмыстарды тергеу және сотқа беріп дүре
болудың қажеттігі жоқ деп санайтындығы жатады.
Соңғы уақытта ... іс – ... ... ... деп ... ... сот пен тергеуден қашып жүрген тұлғалардың санының ... жиі ... ... ... қылмыстарда шектеулі жағдайлардың латенттілігіннің деңгейі
жоғары емес.
Талап –есеп операцияларын жүзеге асыруда ақша ... ... ... ... чекпен есептеуде ақша ұрлау жатады.
Чек дегеніміз чек иесінің есебінен көрсетілген соманы ... ... ... құжат болып табылады. Басқа жағдайларда чек есептеу немесе
несие берудің құралы болып келеді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ұйымдар мен
кәсіпорындардың есептерінде ақша қозғалысы болып жатыр деп көз бояу ... ... ақша ... құқықтық қорғау дәрежесінің төмен
болуы, банк қызметіндегі есептік ... ішкі ... ... ... ... ... ... жатқан, жасалған қылмыстар ... ... ... ... пен ... сенімділігі жайлы
мәліметтердің жетіспеуі. 1999 жылы май айында Алматы қаласында құқыққорғау
органы қызметшілері 1998 жылдан бері ... ... ... ... тауар алу үшін мемлекеттік мақсаты зайымның жалған облигациясын
жасап, ... аса ірі ... ... ... ... алы сөз ... ... Жалпы келген шығынның мөлшері 4 млрд. теңге болған.
Қылмыскердер (шетел ... ... ... ... ... ... ... Бұл азаматтар ҚР ұлттық Банктен ақша алған да,
олардың бір ... ... ... ... ... ... ... пікірі бойынша, төлем – есеп операциясының кез ... ... ... ... қылмыстың жиілігі төлем – есеп ... ... ... ... ... жеке қасиеттерімен
мәмілені жасауға пайдакүнемдік ниетінің болуын ... ... 1- ҚР ... экономикалық және ҚР ҚК 206 – бабында тіркелген
қылмыстық ... ... ... ... |Экономикалық қылмыстар ... ... |142 100 |3593 |871 ... |139 431 |3538 |866 ... |150 790 |5292 |639 ... |152 168 |5622 |590 ... |15 099 |6033 |797 ... |12 682 |4169 |844 ... |14 698 |5475 |837 ... 2- ҚР ... ... және ҚР ҚК 206 – бабы бойынша аяқталған
қылмыстық істер саны.
|Жылдар |Барлық ... ... ... |206-бап |
|1998 |94 832 |2 296 |119 ... |103 041 |2 119 |252 ... |111 922 |3 223 |214 ... |118 383 |4 256 |163 ... |10 737 |4 093 |160 ... |9 972 |2 485 |105 ... |9 868 |2 925 |110 ... 3-ҚР банк ... саласындағы қылмыстардың 2000 жылғы күйі.
|ҚР ҚК қылмыстар|Тіркелген қылмыстық |Сотқа жіберілген |Есеп ... |
| ... саны | ... ... |5 |2 |2 ... |17 |4 |5 ... |39 |10 |18 ... |14 |5 |8 ... |1 |0 |0 ... |639 |205 |214 ... |37 |16 |19 ... Банк ... саласындағы қылмыстылықтың себептері мен
қылмыстылыққа жол беретін мән – ... ... ... ... ... ... жалпы категория
“детерминация” (латын сөзі, “determіnare”, “анықтау” деген мағынаны береді)
деп аталады. “Детерминация” - бұл ... ... мен ... тәуелдігі. Айналамызды қоршаған түрлі ... ... олар ... ... ... ... сәйкес қозғалыста болады.
Детерминация төмендегідей өзіндік ерекшеліктерге ие: жағдай, қызметтердің
байланысы, коффеляция, себептілік және басқалар.
Себепті байланыс - ... ... ... негізгі түрі, ядросы.
Себептілік - криминологияда ең күрделі, шиеленіске толы ... ... ... ... ... беру үшін оны ... ... қатысты қарастырған дұрыс.
Себептілік - детерминацияның ішкі мазмұны, ... ... ... тән: ... ... пен аймақтағы үздіксіздік. Табиғаты
жағынан себептілік - ... ... ... ... ... міндетті түрде екіншіге (нәтижеге) айналады. Себептілік бір-біріне
әсер ететін нақты оқиғаларды ғана сипаттайды, құбылысты ... де ... ... тек ... жол ... ... нәтиже, олардың
байланысы ғана емес, нәтиже мен себептердің арасындағы кері байланысты ... Кез ... ... ... жол ... ... ... болады.
Себеп - нәтиже туғызатын құбылыс, ол нәтижеге жету үшін белгілі оқиғаның
дамуын қамтамасыз ... ... ... тек ... күйі, жолдары мен құралдары
жөніндегі ғылым ретінде қарастырылды. Қылмыстылықтың нақты бейнесін, ... ... ... ... не ... керек деген сауалға жауап
бермейді. Кез ... ... ... ... ... ... болады. Қылмыстылықты танып, баға беру мен күресу ... ... ... мен ... жол ... ... түрде анықтау қажет болғандықтан, кейінгі оқулықтарда
криминология ... ... мен ... ... ... ... ... себептерін анықтауға тырысқан. Түрлі
жағдайларға қарамастан қылмыстылықтың пайда болуының нақты жолы, негізгі,
дәлме-дәл себептері жоқ. ... ... ... ... ... да
бейнесі болған емес, бұл өзгермелі, тұрақсыз құбылыс. ... ... В.Е.: ... ... ... қылмыстылықтың жалпы себебі – жалпы
әлеуметтік қайшылықтар” - дей ... ... ... қоғамның
түрлі салаларына қатысты қарастыруды ұсынған.
Қылмыстылықтың себептері әлеуметтік әдебиеттерде екі ... ... және ... ... ... ... ... көзқарастар бар. Бір
ғалымдар қылмысқа әсер ететін құбылыстарды себеп пен ... жол ... ... ... теориясын” жоққа шығарады,- дей келе, бұл
құбылыстарды “фактор” деп атаған. Бір ... ... - бұл ... да ... ... мен ... ... оның қозғаушы күші, себебі
болып табылады. ... ... - ол ... ... ... ... алатын белгілердің жиынтығы, ... ... ... ... ... ... ... жағдай”, “мән-жайлар” ұғымдарын
алмастырушы категория. Курганов С.И. қылмыстардың себебі мен жол ... ... ... ... ... жайлар“ деген атау беруді
ұсынған. Кузнецова Н.Ф. қылмыстылықтың ... мен ... ... ұғымына жатқызды.
Ғылыми еңбектерде “қылмыстардың себептері” мен “қылмысқа жол беретін
жағдайлар, шарттар” ұғымдарының арақатынасы ... ... ... пен жол ... ... ұғымдары арасында салыстармалы ерекшеліктер
бар екенін айта келе, себеп ... ... ие ... нәтиже
тудырады, итермелейді, ал жол беретін жағдай - нәтиженің болуына жағдай
жасайды, мүмкіндік береді, деп есептейді.
Қылмыстылық ... ... ... ... ... жолы оны ... болып табылады. Криминологияда қылмыстылық себептері, кеңес дәуірі
тұсында ... ... ... ... ... ... әлеуметтік құбылыстардың мазмұны мен сипатына, мақсатына,
әлеуметтік факторлардың қылмыстылыққа әсер ету ... ... ... ... ... бөлінеді. Профессор
Қайыржанов Е.І. қылмыстардың ... екі ... ... ... (әлеуметтік-экономикалық формацияның, идеологиялық, әлеуметтік
құндылықтардың және т.б. өзгеруімен), екіншісі - нақты қоғамға ... ... әсер ... ... ... ... ... кадрлар даярлау мәселесі ертеден-ақ айтылып
келе жатқан күрделі ... ... ... ... ... ... арнайы білімі бар мамандар іс жүргізуге қатыстырыла бермейді.
Қылмыспен ... ... ... ... ... ... ... таңда қылмыстың өсуіне басты жол ашып беріп отыр.
Мамандандырылған полиция қызметшілерінен ... ... ... ... мен әлеуметтік әділеттілік қағидасына сәйкес,
материалдық қамсыздандыру мәселесінің ... ... де ... ... мамандарды қызметке тарту, жас мамандарды тәрбиелеу, еңбекке баулу
сынды ... сөз ... ... іс жүзінде орындалса екен.
Қылмыстардың өсуіне құқық қорғау органы қызметшілерінің тиісті дәрежеде
құқықтық қорғалынбауы да себепші. Ұйымдасқан қылмыскерлер ... ... ... ... ... ... ... қарсы әрекеттер
ұйымдастырады, компроматтар жинауы да ғажап емес. ... ... ... ... ... үшін ... ... құқық
қорғау органы қызметшісіне қиянат жасаған мұндай тұлғалар ... ... ... ... ... факторлар И.И.Карпецтің ойынша, қоғамдағы кез
келген өзекті мәселенің түбінде ... ... ... ... емес және ... ... ... либеризациялау
(жүйелеу) механизімінің болмауы, сондай – ақ отандық ... ... ... жақындауы – тек экономикалық көрсеткіштерді төмендетіп қана ... ... да ... алып келеді.
Әлемдік даму дәрежесіне жетпеген елдердің ішкі нарықтық құны әлемдік
құнға ... ... Құн ... ... өнім ... еңбек
өндірісінің дәрежесін және басқа да шаруашылық инструменттері мен ... ... ... ... ... ақша – ... саясатындағы есепсіздік халықтың тұрмыс
дәрежесін төмендеуі, сондай – ақ құқық қорғау органдарының қаржыландыруын
қысқартады, ал бұл ... – ақ ... ... өсуіне себепші.
Шаруашылық айналымда қолма – қол және қолма қол емес есеп ... ... ... мәселесінің шешілмеуі ақша көлемі
тым көбейгенде қолма қол ... ... ... және ... банктік
операциялардың жасалуына әсер етеді.
Қаржы рыногында тауырлы – материалдық құндылықтармен қамтамасыз
етілмеген несие ... ... Іс ... ... қол емес ... ... ... ақшаның девальвациялануына және банк
қызметі саласына заңсыз қолсұғушылықтың өсуіне әкеледі.
Аталған мән – ... ... ... мәліметтердің жасалуына толық
мүмкіндік туғызады, криминалды кірістерді легализациялайды.
Құқықтық сипаттағы ... ... ... ... банк ... ... ... реттейтін нормативті базаның
жетілмеуі;
• құқық қорғау органдарының қызметін реттеітін нормативті базалардың
жетілмеуі;
• банк ... ... ... ... ... ... дәрежеде әсер
ете алмауы;
• қылмыстық нормалардың (аталған қылмыс бойынша) жетілмеуі.
Банк қызметі ... ... ... ... ... ... ете алмау криминалды жағдайларды бақылау ... ... ... ... олардың хабардар болмауы, қылмыскердің
түзілмеуі және сотталушының қолданылатын жаза ... ... ... ... ... банк ... саласындағы қазіргі криминалды жағдайдың
жаңғыруы мен күрделенуі. Құқық қорғау органдарының жас ... ... ... және ... ... бұл ... кетіп қалу,
құқық қорғаушылардың әсерін реттеітін құқықтық нормативтік актілердің
болуында.
Әлеуметтік – психологиялық сипаттағы ... ... ... банк ... ... криминализациялануы;
• қазақстандықтардың мүмкіндігі мен қазіргі психологиялық – ... ... ... ... ... мүшесінің жаңаша көзқарастың рухани баға беруі
сынды қасиеттердің пайда болуы белгілі дәрежеді қоғамның криминализациялана
түсуіне ... ете ... ... ... ... 98% ... күй кешсе, 85% -
заңсыз әрекеттерді тікелей жасайды. 15 пен 25 жас аралығындағылардың ... –сі ... ... қызмет етеді. Банк қызметшілерінің материалдық
құндылықтарды жоғары бағалауы, рухини критерийлерді ескермеуі ... ... ... әсер ... ... ... ... адаптацилануына байланысты
қиындықтар туындауда. Заңгерлердің алдында жаңа мәселе қауіпті ... ... ... адамның жүріс – тұрысын, қасиетін, ерекшеліктерін
психолог, физиологтармен ... ... ... ... тұр.
Банк қызметі саласындағы қылмыстардың қатарындағы 206 және 207 баптары
қылмыстардың болуына құжаттардың қорғау белгілерінің жетілмеуі ... Банк ... ... ... тұлғасы
Қылмыскер тұлғасы - бұл ең алдымен қылмыс субъектісінің тұлғасы.
Қылмыстық заң ... ... ... тұлғаны субъект қырынан
көрсететін қасиеттерге ие болуы тиіс (есі ... ... ... толу және жеке ... ... ... толық танысу үшін қылмыс субъектісінің қылмыстық
құқықтық ... ... ... ... ... оның
қылмыстық әрекеттерімен байланысты түрлі қасиеттер тән. ... және ... ... ... керек. Жай және қылмыскер
тұлғаларының құрылымдары бір, бірақ қылмыскер ... ... ... екі ... ... болады: бірі - адамның белгілі бір
типін сипаттайтын ұғым, екіншісі - ... ... ... ... ... ... ... келесі белгілермен сипатталады:
31. әлеуметтік-демографиялық;
32. табиғи-психологиялық (әлеуметтік және антиәлеуметтік ... ... ... ... ... пен ... оларға
қөзқарасы, құқтың сананың деңгейі, психологиялық және ... ... ... ... ... ... -өндірістік
ұжыммен, отбасы, оқу орны, қоршаған ортамен, қоғамға қарсы элементтермен
байланысы, қоғамдық белсенділігі, өзіне беретін баға);
Ведерников Н.Т. ... тән ... ... ... а) ... (өмірбаяны, материалдық, психологиялық жағдайы); ә) жалпы
қоғамдық сипаттама (саяси және тұрмыстық). ... Б.В., ... ... ... және жеке ... ... деп ... Кез
келген адам әлеуметтік жаратылыс ретінде өзін ... ... ... ... ... байланыстар мен қасиеттер қылмыскер тұлғасына тән
типологиялық белгілерді анықтауға мүмкіндік береді.
Адамның жасы, жынысы, отбасы және ... ... ... сияқты
әлеуметтік-демографиялық қасиеттерінің көмегімен тұлғаның түрлі әлеуметтік
топ иесі ретінде қылмысты ... ... ... ... анықтауға болады. Қылмыскердің отбасы, ... ... ... ... ... криминогенді мән-жайларды ашу үшін
қажет. Қылмыскер тұлғасын оның ой-өрісі, білімі, ақылы, көзқарасы, мүддесі
жөніндегі мәліметтер сипаттай ... ... ... құқықтық сипаттама қылмыстық құқықтық
категорияларға негізделеді. Қылмыстың түрі, ауырлығы, қылмысқа қатысушылық,
жалпы және ... ... ... ... ... ... қасиеттер
қылмыскер тұлғасын өздігінше қалыптастырады.
Сонымен, қылмыскер тұлғасы дегеніміз қылмыс жасаған ... ... ... ... және жеке ... ... ... басқа қырынан танитын көрсеткіштер жиынтығы болып табылады.
Қылмыскер тұлғасы - жалған ақша бірліктері мен бағалы ... ... не сату ... қылмыстарға криминологиялық сипаттама
беруде басты элемент.
Кузнецова Н.Ф. қылмыстылықтың ... ... ... фактор:
индивидттердің әлеуметтік қауымның психологиясындағы ... ... ... Н.А., қылмыстарды себебін адам санасынан іздеуге
тырысады, себебі адамның ... ... ... ... ықтиярлығымен
іске асады.
Яковлев А.М. болса, қоғамдағы қайшылықтарды тудыратын қажеттіліктер,
әдет, яғни объективті криминогенді жағдайлар қылмыстылыққа ... ... ... ... механизімін келесі нысанада қарастырады:
34. Бұл механизімнің звеносы сыртқы ортаның әсері;
35. Қылмысқа алып ... ... бір ішкі ... ... ... ... акт.
Бұл жоғарыда аталған жағдайлар қылмыскерге тән қасиеттерді анықталатын
жағдайларды құрайды.
Криминологияда қылмыскерді жеке басын ... ... ... ... ... ... екі типке бөледі: 1) раионалды; 2) иррационалды
(авантюрлі).
Рационалды кәсіпкерлер үшін ақша табу ... ... ол ... құру, өнім шығару және заңды пайда табудың құралы болып табылады.
М.Вебер рационалды кәсіпкерді салауатты кәсіпкер ұғымымен теңестіреді.
Ал, ... ... ... ... типі ... Мұндай
кәсіпкерлердің мақсаты мүмкіндігінше кез келген жолмен көп пайда табу
болмақ.
Енді өзіміз ... ... ... ... саласындағы қылмыскерлерге
келетін болсақ, оларды келесі типтерге бөлуге болады:
• пайдакүнем – тұрақты;
• пайдакүнем – қарама – қайшы;
...... ... ... банк қызметі саласындағы қылмыскерлердің
қатігездік қанына сіңген (жәбірленушінің әлеуметтік ... ... ... ... жанашырлық танытпайтындар), қоғамға көзқарас тын.
Бұл типтегі қылмыскерге бірнеше рет сотталған тұлғаларды жатқызамыз. ... ... ... ... ... ... көбіне
ұйымдасқан топ қылмыс жасайды, олар өздеріне сенімді қылмыскерлер. Тұлғаның
бойына ... ... ... қылмыстық әрекетінің ниетін
қалыптастырушы ... ... ... ... Сондықтан мұндай типтегі
қылмыскер қоғамда жүргенде, экономика ... ... ... оңой соқпайды.
Пайдакүнем – тұрақсыз типтегі банк саласындағы ... ... ... ... ... табиғаты мен психологиясы
өзгермелі. Басқалардан қорқып жүріп ... ... ... жаза ... әсер ... ... әсер ... Бұл типтегі
қылмыскерлер көп жағдайда орындаушы, ... ... ... – ситуациялық типтегі банк қызметі саласындағы ... рет ... ... ... Олар ... ... жағдайлардың
әсерінен қылмыс жасауы мүмкін. Осы типтес қылмыскерлер пайда табудың ... ... ... ... мүмкіндікті текке жібере қоймайды.
Банк қызметі саласындағы қылмыскер ақылдық айлакерлік, сабырлық құлын,
өнертапқыштық, терең жалпы жеке кәсіби ... ... ... ... ... ... ... қылмыс жасағаны анықтанған тұлғалар жөнінде
1998 – 2004 жж. (1-жартысы) деректерге сүйенсек (кесте 3,4,5) 1998 жылы –
89296 ... ... 1999 жылы - 90677 ... ... оның ... і экономика саласындағы, 229 – і ҚР ҚК 206 бабы бойынша 2000 жылы – ... 517 – і ... ... 158-і ҚР ҚК 206 бабы
болйынша, 2001 жылы 103471 жалпы қылмыстардың 3870-і ... ... –і ҚР ҚК 206 бабы ... 2002 жылы – 64829 ... қылмыскердің –
экономика саласындағылар, 124 – і ҚР ҚК 206 бабы бойынша, 2003 жылы – жалпы
қылмыскердің – і ... ... ... оның 184 – і ҚР ҚК ... ... 2004 ... 1 ... - жалпы қылмыскердің, - экономика
саласындағылар, оның 207 – і ҚР ҚК 206 бабы ... ... ... ... ... көрсеткіштерден ҚР аумағында 1998 – 2004 жылдар арасында жалпы
қылмыскерлердің 20,2% экономика ... ... ал ... ... орта ... 3,6% банк ... ... көреміз.
Банк саласындағы қылмыс жасағаны анықталған тұлғалардың 1/7 – і
әйелдер мен жасалынған. Мұнан аталған ... ... ... ... ... ... ... қылмыскерлер арасында кәмелетке толмағандар
саны орта есеппен 0,4% - ға тен.
Аталған ... ... 20 ... ... 54 – тен ... ... Оның ішінде 30-40 жас аралығындағылар басым. Банк қызметіндегі
қылмыстарды негізінен арнайы және ... ... ... ... ... жоғарғы білімдері бар қылмыскерлер – 69,9%.
Банк қызметіндегі қылмыстардың орта ... ... ... ... ұйым ... – 19,6% ... 5-ҚР ... қылмыстары бойынша 1998 – 2003 жылдар аралығындағы
қылмыскерлер туралы ... ... ... |Азаматтық ... |
| ... ... |ТМД |Шетел | |
| | |қ ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | |ққа | | | | | |
| | ... | | | | |
| | |н | | | | | ... |82 296 |8152 |7775 |80651 |2149 |134 |9196 ... |90 677 |76464 |14213 |88314 |2006 |105 |9062 ... |92 348 |86129 |6219 |90299 |1787 |86 |8833 ... |103 471 |91250 | | | | | ... |64 829 |64829 |173 | | | | ... |78698 |75699 | | | | | ... 6-1998 – 2001 ... экономикалық қызмет саласындағы қылмыскерлер
туралы мәліметтер
|Жыл |Анақталған қылмыскерлер |Азаматтық ... |
| ... ... |ТМД ... | |
| | |қ ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | |ққа | | | | | |
| | ... | | | | |
| | |н | | | | | ... |2373 |1974 |399 |2258 |102 |4 |1222 ... |802 |563 |239 |760 |33 |7 |335 ... |517 |452 |65 |498 |19 |0 |190 ... |3870 |2948 |922 |3737 |120 |7 |1818 ... 7 -1998 – 2003 ... ҚР ҚК ... ... ... ... |Анақталған қылмыскерлер |Азаматтық ... |
| ... ... |ТМД |Шетел | |
| | |қ ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | |ққа | | | | | |
| | ... | | | | |
| | |н | | | | | ... |124 |121 |3 |117 |7 |0 |19 ... |229 |175 |54 |208 |20 |0 |43 ... |158 |152 |6 |150 |8 |0 |18 ... |128 |106 |22 |117 |8 |0 |18 ... |124 |101 |23 |112 |11 |1 |18 ... |0 |84 | | | | |3 ... 6-2001 ... ... туралы мәліметтер
|Банкқы|Қылмыс |Барлығ|Жауаптылы|босатыл|ҚР |ТМД ... ... ... |ы |ққа ... ... ... | ... |ты |ы |ы | ... | |дар | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | | |
| |191 б. |4 |2 |1 |4 | | |1 |
| |193 б. |4 |2 |2 |4 | | |2 |
| |195 б. |4 |2 |2 |4 | | |1 |
| |202 б. |6 |1 |3 |6 | | |1 |
| |206 б. |128 |106 |22 |117 |8 | |18 |
| |207 б. |4 |2 |2 |4 | | |2 ... Банк ... саласындағы қылмыстардың алдын алу шаралары
Қылмыстылықпен күрес - қоғамда ... ... ... ... күрделі процесс. Қылмыстардың алдын алу жөнінде Ж.П. Мараттың
мынадай дана ойлары бар: “Тұрақты қалыптасқан қоғамда алдыңғы ... ... ... ... ... алдын алу тұрады”. Қылмысты ашу, ... ... және әділ жаза ... - мемлекеттің қылмысқа берген
реакциясы ретінде көрінеді. Қылмыстың алдын-алу, кең мағынада қылмысқа жол
бермеу ... ... ... әрекеттерді жасауынан мемлекеттің
сақтануы дегенді білдіреді. Тар мағынада, қылмыстың алдын-алу дегеніміз бір
жағынан қылмыстың себебін және оның ... жол ... ... мен мән-
жайларды анықтау және жою, екіншіден, қылмыс жасауға қабілетті тұлғалардың
тобын ... ... ... ... ұстаушылар) және олармен
профилактикалық жұмыстар жүргізу болып ... ... ... алу мәселесі - криминологияның басты элементі. А.Э.
Жалинскийдің осы орайда мынадай диалектикалық және ... ... ... ... алу ... пәні ... алғанда қылмыстың алдын
алу шараларының түрі емес, ол ... ... - ... - ... - қылмыстылықтың алдын алу сынды тізбекті жүйемен анықталатын
ережелер болып ... ... ... ... ... ... ... жоқ.
Қылмыстардың алдын алу мәселесі жөнінде Одақ кезінде алғашқы ... ... ... И.А. мен ... П.П. ... Олар ... ... - қылмыстылықтың түп-тамырымен күресудің негізі, деп санаған.
Авторлар “қылмыстардың алдын алу”, “жою”, “профилактика” сынды қылмыстармен
күресу ... ... ... ... ... Бұл ... синонимдер деп түсінеді.
Енді 70 жылдардағы ғылымдар бұл терминдерді түрлі мағыналас ұғымдар деп
есептеді. Лекарь А.Г. мен Земенский А.Ф. ... ... мен оған жол ... ... анықтау және ашу ... ... ... ... ... және ... ... жол бермеу процесі”, деп қарастырады
Бұл ұғымдар шын мәнінде ... ... ... ... екі ... Кең ... ... - нақты қылмыстарға жол бермеу, кейбір
қоғам мүшелерінің ... ... ... ... ... ... тар мағынада, біріншіден, қылмыстардың жасалу себептері
мен оған жол ... ... ... ... қылмысты жасауға
қабілетті тұлғаларды білу; ал үшіншіден, „қылмыстың ... ... ... ұғымдарын айыратын ... ... ... ... ... терминдерін жалпы саяси, заң
және филиологиялық әдебиеттердегідей бір мағыналас ұғымдар болады, деп
есептейді Аванесов Г.А..
Отандық ... ... Е.І., ... ... ... мен ... ұғымдарын бірыңғай мағыналас түсінік ретінде ... ... ... алу дегеніміз қылмыстардың себептері мен оларға жол
беретін мән-жайларды жоюға бағытталған мемлекет атынан оның ... ... ... ... ... ... қызметтер болып табылады”,
-дейді. Қылмыстың алдын алу мәселесі ... ... В.Ф., Г.А. ... бар. Қылмыстың алдын алуды топтаудың бірнеше түрлері белгілі.
Соңғы ... ... ... практикада әлеуметтік субъектілер
қызметтерінің сипатына ... ... ... ... ... және ... кең тараған.
Криминологиялық зерттеулердің көмегімен қылмыстылықтың күйін, даму
тенденциясын, себебі мен шарттарын, қылмыстылықтың алдын алудың ... ... ... ... әсер ету ... субъектілерін, мақсатқа
жетуді қамтамасыз ететін материалдық ресурстарды білеміз.
Қылмыстылықтың алдын алу жүйесіне мыналар ... ... ... алу ... оның ... ... мен ... қылмыстылықтың алдын алудағы қызмет – функциялары;
• қылмыстылықтың алдын алу субъектілері.
Қылмыстылықтың алдын алу ... ... ... ... пайда болу себептеріне әсер ететін арнайы қатынастар болып
табылады.
Қылмыстылықтың алдын алу ... ... ... ... ... жүзеге асыратын жеке азаматтар, түрлі ... ... ... ... ... жатады.
Бұл субъектілерге қылмыстың алдын алу барысында жекеленген функциялар
(шаралар) жүктелінеді.
Қылмыстылықпен күрес шарасы жалпы, не ... ... ... ... Жеке ... қатысты жүргізілетін қызмет қалмыстың алдын
алудың жеке дәрежесін құрайды.
Қылмыскердің жеке қасиеттеріне байланысты алғашқы ... ... ... ... ... қылмыстың адын алу
шарасын жүзеге асыру қажет.
Алғашқы қылмыстық алдын алу ... ... ... ... ... ал ... қылмыс нақты жасалған кездегі күресі қасиетті ... ... ... алу ... ... ... өтеп ... кезде іске асырылатын қылмыстылықпен күресу шарасы
болса, ал ... ... ... сотталушының жазасын өтеп
болғанан кейінгі кезеңді қамтылады.
Қылмыстылықтың алдын алудың ғылыми еңбектерде дәстүрлі екі түрі бар:
жалпы әлеуметтік және ... ... ... ... ... әлеуметтік түрі қылмыстылықпен күресу
процесі жүйесінің құрамдас ... ... ... даму ... ұзақ мерзімді, тиімді және кең масшабтағы әлеуметтік қызметті
құрайды. Жалпы әлеуметтік шаралардың барлығы түгелімен қылмыстылықтың ... ... ... ... ... тән ... бір нәтиже бере
алатын қылмыстық әрекеттерді ... ... ... қылмыстылықтың жалпы себептерінің тікелей күшін жояды, осы себептерге
қарсы бағытталса да;
• нақты қылмыстылықтың ... және ... ... жасалуы
себептері мен шарттарына тікелей әсер етеді;
• түрлі дәрежеде криминогенді құбылыстарға қарсы бағытталады.
Криминологияда ... ... ... ... алу ... топқа бөлуге болады. Бірі – қылмыстылықтың алдын алу ... ... ... ... – әсер ету сипатына қарай бөледі.
Біз қылмыстың әрекеттері баға беру нәтижесінде, қылмыстылықтың алдын
алуды ... 3 ... ... ... және ... және ... ... шаралар;
• құқықтық сипаттағы;
• әлеуметтік – психологиялық сипаттағы шаралар;
Экономикалық және ... пен ... ... ... алу шараларына мыналарды жатқызамыз:
• экономикалық күйзелісті зерттеу;
• криминологиялық емес ... ... ... емес ... ... емес ... ... қамтамасыз ету;
• азаматтар мен ұйымдардың қызметтеріне қойылатын ... ... ... ... мен банк ... ... қорғау, азаматтық
құқықтық сипаттағы шараларды тиімді ету.
Банк қызметі саласындағы ... ... мына ... ... іске ... барысында мына міндеттемелерді орындау қажет:
• легалды банктік бизнесті жемқорлық және ұйымдасқан қылмыстардың әсерінен
қорғауды құқықтық қамтамасыз ету;
• банк қызметі ... ... ... ... ... қылмыстың
істеуді және тергеу ... ... ... ... ... ... ... «банк құпиясы» мен «коммерциялық құпия» ... ... ... ... ... ... ... қорғауды құқықтық қамтамасыз етудің жолында
«жемқорлықпен күрес» туралы заңды жетілдіру қажет.
Құқық қорғау органы қызметшілерінің іс – ... өз ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті жүзеге
асыруына елеулі көмек көрсету жағдайын жиі ... ... ... ... объективті заңды түрде атқаруға елеуді кедергі болатын
анық. Соднықтан да қылмыстылықтың алдын ... ... ... тыйым
салған дұрыс.
Құқық қорғау органдарында бірыңғай компьютерлікжүйе бар. Онда несие
және ақша жүйесіндегі қылмыстылыққа ... ... ... ... бар ... туралы және жалған ақша ... ... ... ... ... ... де ... құпия мәліметтер
қылмыстық істерді ашу ... ... ... ... ... және ... банк ... саласындағы қылмыстылықпен берлесіп күресуі
үшін мәліметтермен алмасуды қамтамасыз етудің орны ерекше.
Банк ... ... ... әсер ететін әлеуметтік –
психологиялық шараларды қарау органдары. Бұл үшін ... мына ... ... ... өндірістік кәсіпкерлікті дамытудың артықшылығы мемлекетте ... ... ... ... беру ... жасау арқылы мақсатты
материалдық көмек көрсету, мұндай кәсіпкерліктің материалдық ... ... ... ... бағдарламасын мемлекеттік
тапсырысқа енгізу;
• өндірістің алғашқы циклында өндірісті дамыту үшін ... ... ... ... ... ... үшін ... және басқа шараларды
кеңінен қоладану.
Банк қызметі ... ... ... ... ... жасалуына әсер ететін себептер мен шарттарды жоюға арнайы
болып табылады.
Г.М. Михайловский ... ... ... мен ... ... қылмыстың әрекеттердің жасауын немесе ... ... және ... ... ... ... ... шегіндегі және
қоғамдық ұйымдардың, басқа да мемелекеттік ... ... ... ... ... алуды арнайы шаралары, -
дейді.
Банк қызметі салысндағы қылмыстылықтың арнайы ... ... ... құқық қорғау және бақылау органдарының қылмысқа қарсы шараларын қолдану
арқылы банк қызметі саласында ... ... ... ... қылмыспен күресу мақсатында мемлекеттің құқық қорғау және ... ... ... емес ... қызметтерімен
үйлестіру және жүйелеу.
Құқық қорғау және қадағалау органдарының қызметтерін жеңілдеру үшін
мыналар ұсынылады:
• құқық қорғау және ... ... ... бөлімшелерінің күшін
біріктекру. Ведомстволық құрылымдар банк және құқық қорғау органдырының
жүйелерін әріптестік ... ... ... ... ... қызметшілерінің әлеуметтік қорғау жүйесін құру;
• қылмыстылықпен күрестің мемлекеттік қорын құру туралы ... ... ... ... ... құқық қорғау және бақылау органдарды техникалық және
материалдық қамсыздандыру;
• осы ... ... ... ... ... ... ... және бақылау органдарының қызметтерін мемлекеттік ... ... ... жүйелеу дегеніміз мүмкіндігінше тиімді,
бірыңғай әдістерді, құралдырды таңдау жолымен қылмыстылықпен күресу үшін
осы органдар мен ... ... орны мен ... жағынан
сәйкестендірілген қызметтерінің жиынтығы болып табылдаы.
Қылмыстылықтың алдын ... ... ... мен ... ... бағытта жүзеге асырылады:
• ақпараттық байланыс қызметін атқару;
• кәсіпкерлерге құқықтық кеңес беру;
... ... ... алу шараларын жүргізу;
• жалған құжаттардың жасалуына жол бермес үшін ... ... ... саласындағы қылмыстардың жекеленген түрі банктік
қылмыстар болып табылады.
Банк қылмыстары екіге бөлінеді: 1) банк ... ... ... қол сұғатын қылмыстар. 2) банк қызметі ... ... ... ... ... заңсыз банктік қызмет (ҚР ҚК 191-
бабы), заңсыз жолмен алынған ақша қаражатын немесе өзге мүлікті заңдастыру
(193-бап), ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздарды шағару (эмиссия) тәртібін бұзу (202-бап), жалған акция немесе
бағалы қағаздар жасау немесе сату (206-бап), жалған ... ... ... сату ... ... ... алу және мақсатсыз пайдалану (194-
бап) жатады.
Соңғы жалдары банк қызметі саласындағы қылмыстардың ... ... ... Ол ... қылмыстардың (орташа) 14% құрайды.
Банк қызметі саласындағы қылмыстардың ашылу деңгейі орташа есеппен ... ... ... көбі ... ... Аталған қылмыстар көп
жағдайда латентті.
Банк қызметі саласындағы ... ... ... ... ... ... ... қарауға болады.
Құқықтық сипаттағы факторларға мыналар жатады:
• банк ... ... ... ... ... базаның
жетілдірілмеуі;
• құқық қорғау органдарының қызметтерін реттейтін нормативтік базаларды
жетілдірмеуі;
• банк қызметі саласына құқық ... ... ... ... ... алмауы;
• қылмыстық шаралардың (ҚР ҚК 194, 206, 207-баптары) жетілдірілмеуі;
Әлеуметтік – психологиялық ... ... банк ... ... ... қазақстандықтардың мүмкіндігі мен қазіргі психологиялық – физиологиялық
жағдайларының сәйкес келмеу.
Техникалық сипаттағы факторлар:
• жалған құжаттарды анықтайтын деректорлар, арнайы ... ... ... ... ... ... қызметі саласындағы қылмыскерлердің саны экономика саласындағы
қылмыс жасағаны анықталғандардың 3,6% құрайды. Оның 2,5 - ... ... ... қылмыскерлердің саны орта есеппен ... 0,4% - ы ... ... 20-24 жас ... ... жасаған. Оның
ішінде 30-40 жастағылар ... Банк ... ... ... ... ... басым бөлігінің арнайы және ... бар, олар - ... ... ... орта ... ... 48,6% -
жұмыссыздар, коммерциялық ұйым қызметшілері – 19,6% болаған.
Банк қызметі саласындағы қылмыстардың алдын алуды ...... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
37. Аванесов В.А. Криминология и социологическая профилактика. -М.,1980.
38. Аванесов Г.А. Криминология – Горкий, 1976 г.
39. Аванесов Г.А. Теория и ... ... ... ... А.И.; Роша А.И. ... преступность и эффективность
деятельности правоохранительных органов /Вопросы борьбы с
преступностью 1973. ... ... ... Г.А., ... ... ... Горкий, 1975
42. В.Н. Кудряцев , В.Е. Эминов. Криминология. -М.,1995.- 205с.
43. Ведерников Н.Т. Изучения личности при расследовании: Автореф… дис.
канд. юрид. наук:12.00.08.- М., 1965.- ... ... Ю.В., ... А.А. ... ... и ... 1986 г.
45. Гуров А.И.,Жигорев Е.С., Яковлев Е.И. Криминологическая характеристика
и предупреждение преступлений, совершаемых организованными группами.
М., 1990 г.
46. Е.И.Каиржанов (общ. ч.). ... ... пос. ... ... Карпец И.И. Преступность: Иллюзии и реальность. М., 1992
48. Ковалев М.И. Советская криминология-правоведение или ... ... -1970. ... ... ... пособие. Под ред. д.ю.н., проф. А.И. Долговой.-
М.: Норма,1997.- 784с.
50. Кузнецова Н.Ф. Преступления и преступность. – М., 1969 ... ... Н.Ф. ... ... детермизации.-М., 1984
52. Кузнецова Н.Ф., Кудрявцев В.Н. Проблемы криминологической
детерминации. -М.: Изд. Моск. Гос. ... ... ... А.М. Повышение эффективности расследования/Советсвкое
государство и право. М., 1977-№3
54. Лекарь А.Г. Профилактика преступления.- М.: ... ... ... Г.М. ... ... расследования прокурора и суда
по предупреждению преступлений. М., 1962 г.
56. ... И.А. ... как ... ... М., 1979 ... ... Н.А. ... обстоятельств, обуславливающих преступность в
СССР //Советское государство и право. -1971. -№12. С.98-106.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абайсызда жасалатын қылмыстар52 бет
Қазақстан Республикасы қылмыстық құқығы бойынша қорқыту мен күш қолданушылық үшін жауаптылық203 бет
ҚР сот сараптамасы пәнінен лекциялар44 бет
Жас адамдардың құқық бұзуға бейім мінез-құлқы және оның алдын алудың проблемалары18 бет
Криминологияның даму тарихы мен қалыптасуы14 бет
Қылмыс ұғымы жайлы7 бет
Қылмыскер тұлғасының ұғымы11 бет
Бандитизм қылмысының криминологиялық сипаттамасы57 бет
Банк қызметi саласындағы қылмыстарға қылмыстық құқықтық сипаттама65 бет
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің криминологиялық және қылмыстық-құқықтық сипаттамасы41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь