Орындалуға әмір етілген іс-әрекеттер

Біздің қазақ халқы туа-бітісімен мүсылманшыддыққа өте жақын халық. Өйткені, кең жазира далада жат адамдарды өте сирек көру нөтижесінде томаға-түйық түрмыс-тіршілік ету ақкөңілділікке, мейірімділікке жетеледі. Бір-біріне қонақ екенін, бұл өмір мәңгі түрмайтынын ұғысқан ата-бабаларымыз ежелден-ақ исламдық талап-тілектерге жақын түрде іс-әрекеттерін, мінез-құлықтарын қалыптастырған. Ислам діні келіп таралғанда оны құптап, тез игеріп, қарсылық көрсетпегені осындай қасиеттерінен болса керек. Мүсылмандықтың негізі екі сенімнен: біріншісі — жалғыз Аллаға құлшылық етіп, тек соған ғана сыйыну, өзге Тәңірлердің жоқтығын мойындау; екіншісі - Мухаммед алейһиссалам Алла тарапынан құлдарына жіберілген пайғамбарлардың ең соңғы елшісі екендігіне сену. Яғни, Лә иллаһа илаа Алла, Мухаммаду Расул Алла" — деп, шын көңілмен кәлимаға тіл келтіру. Бүл кәлиманы әрбір адам жария түрде, көпшілік алдында айтса, онда мұсылмандық жолға кіргені больш есептеледі. Екі сенімге сенуді — Иман, ал сенушіні — момын дейді.
Біздің ата-бабаларымыз көне замандардан-ақ кейбір ғалымдар айтқандай отқа да, жұлдызға да не болмаса пүтқа да табынбаган, тек жалғыз Тәңіріге табыньш, оны Көкте тұрады деп санаған. Оған серік қоспаған, баласы бар демеген. Қальштасқан осы ой-нанымға исламдық Алла кереғар болмады. Нәтижеде, Алла Тәңіріні алмастырып, мүсылмандық жолды тез мойындауға себепші болды.
Бүрын да, кең далада көшіп-қонып, мал шаруашылығымен айналысқан ата-бабаларымыз мал соңыңда жүріп әлем тіршілігіне көз жіберіп, ойланып-толғанған. Өзінің қайдан келгенін (тегін), не үшін келгенін (мақсатын), қайда баратынын (болашағын) әрқайсысы ойлануға мәжбүр болған. Шетсіз-шексіз кең әлемдегі өз орнын іздеп, ақыл-ойға салып, бірден-бір дұрыс жол — Тәңірісін тапқан. Міне, осы Тәңірі бүкіл әлемді жаратушы деп ұққан. Барлық нәрсенің басы мен аяғы бар. Іс-әрекеттің пайдалысы мен зияны, жақсысы мен жаманы бар. Осыдан келіп: жақсы-жаман, ақ-қара, шындық-өтірік, күшті-әлсіз, үлкен-кіші, обал-сауап, өмір-өлім секілді қарама-қайшылықтарга жауап іздеп, оларды реттестіруді жөн көреді. Әйтпесе жақсылықтың кереғары өршіп, әлемдік жүйені быт-шыт етеріне көздерін жеткізеді. Осыдан келіп сенім пайда болады.
Әрине, сенімнің де дүрысы-бүрысы болары хақ. Көптеген халықтар секілді біздің ата-бабаларымыз, құдайға шүкір, дұрысын таңдапты.
Әлемдегі барлық нәрсенің бастауы бар. Солардың бір бөлшегі адамзат. Бұлар да туылады, өледі. Туылу мен өлу арасында тіршілік етуі тиіс. Оны қалайша, қай тұрғыда жүргізғені абзал? Әрине, адамгершілікке толы, әмбеге қолайлы, баршанын мақсат-мүддесіне сай жол таңдалады. Өйткені, мұндай қағида-ережелер туыңдаған кезде мемлекет, саясат дегендер болмаған. Бұл дәуір нағыз демократиялық сипаттарға толы кезең болатын.
        
        КІРІСПЕ
Біздің қазақ халқы туа-бітісімен мүсылманшыддыққа өте ... ... кең ... далада жат адамдарды өте сирек көру нөтижесінде томаға-
түйық түрмыс-тіршілік ету ақкөңілділікке, мейірімділікке ... ... ... ... бұл өмір ... түрмайтынын ұғысқан ата-бабаларымыз
ежелден-ақ исламдық талап-тілектерге ... ... ... ... қалыптастырған. Ислам діні келіп таралғанда оны ... ... ... ... ... ... ... керек.
Мүсылмандықтың негізі екі сенімнен: біріншісі — ... ... ... тек соған ғана сыйыну, өзге Тәңірлердің жоқтығын мойындау; екіншісі -
Мухаммед ... Алла ... ... ... ... соңғы елшісі екендігіне сену. Яғни, Лә иллаһа илаа Алла, Мухаммаду Расул
Алла" — деп, шын ... ... тіл ... Бүл ... ... адам
жария түрде, көпшілік алдында айтса, онда мұсылмандық жолға кіргені больш
есептеледі. Екі сенімге ...... ал ...... ... ата-бабаларымыз көне замандардан-ақ кейбір ғалымдар айтқандай
отқа да, жұлдызға да не болмаса пүтқа да ... тек ... ... оны ... ... деп ... Оған ... қоспаған, баласы бар
демеген. Қальштасқан осы ... ... Алла ... ... Алла ... ... мүсылмандық жолды тез мойындауға
себепші болды.
Бүрын да, кең далада көшіп-қонып, мал ... ... ... мал ... ... әлем тіршілігіне көз жіберіп, ойланып-
толғанған. Өзінің қайдан келгенін (тегін), не үшін ... ... ... ... ... ... ... болған. Шетсіз-шексіз
кең әлемдегі өз орнын іздеп, ақыл-ойға ... ... ... жол ... ... ... осы Тәңірі бүкіл әлемді жаратушы деп ұққан. Барлық
нәрсенің басы мен аяғы бар. Іс-әрекеттің ... мен ... ... ... бар. ... келіп: жақсы-жаман, ақ-қара, шындық-өтірік, күшті-әлсіз,
үлкен-кіші, обал-сауап, өмір-өлім секілді қарама-қайшылықтарга жауап іздеп,
оларды реттестіруді жөн көреді. Әйтпесе жақсылықтың ... ... ... ... ... ... ... Осыдан келіп сенім пайда болады.
Әрине, сенімнің де дүрысы-бүрысы болары хақ. Көптеген халықтар секілді
біздің ата-бабаларымыз, құдайға шүкір, дұрысын таңдапты.
Әлемдегі ... ... ... бар. ... бір бөлшегі адамзат.
Бұлар да туылады, ... ... мен өлу ... тіршілік етуі тиіс. Оны
қалайша, қай тұрғыда жүргізғені абзал? Әрине, адамгершілікке толы, ... ... ... сай жол ... ... мұндай
қағида-ережелер туыңдаған кезде мемлекет, саясат дегендер болмаған. Бұл
дәуір нағыз демократиялық сипаттарға толы ... ... ... ... ... ... ... тобыр) ыдырап, рулық-
тайпалық одақ пайда болган заман еді. Сол ... ... ... ... бастарынан өткерді. Амал не, бәрі де (тек, ... ... сол ... ... қағида-ережелерін ұмытып,
адамды-адам қанау, таптық теңсіздік пен ... ... ... берді. Нәтижеде әр түрлі тұрмыс формацияларын бастарынан ... Осы ... ... ... ... жұрт ... жолдардан
өткенімен, алғашқы болмысын, оның қасиеттерін сақтап қалды. Ең бастысы
алғашқы үлгі — ... ... — осы ... ... ... ... бірге адамгершілікке толы ежелгі қасиеттер мен сипаттары ере келді.
Олар: жақын туыстасына үйленбеу, емең-герлік, құда ... ... ... ... ... ... жөне ... қальштасқан қағида-ережелер біз жоғарыда айтқан екі сенімге дөп
келді. ... ... ...... ... ... болуы, сол сеніммен өмір
сүру. Сенімі бар ... ... ... ... ... "Алладан өзге Тәңірі
жоқтыгына сену, Мухаммед оның ... орі ... ... ... ... ... ... Мұхаммед алейһиссалам, мұсылмандықтың бұл кілтін кеңірек
түсіндірген, яғни: "омәнту биалаһи уо мәлоикатиһи уо ... уо ... ... ... уол кддари, хайриһи у о шарриһи мин Аллаһ таъала уол баъсу
баъдаа маути ... ... оа яө ... ... уо ... ... ... уө 4 расудуһу". ... "Мен ... ... ... ... ... пен жамандық Алланың
жаратуымен^болатынына, өлгеннен кейін қайта тірілетініне (акирет күніне).
сенемін". Бұл 6 ... ... ... ... ... ... ету осы ... басталады. Біз бүл арада , қүлшылық пен табынушылықтың ара жігін
айта кеткелі отырмыз. '
Өйткені, ... ... яғни ... ... ... ... түсіну үшін оның қарамай жағын да әбден білгеніміз мақүл. ... үшін «я ... ... ... ... оны ... ету ... тағала жоққа табынушылық күнөсінен басқа кешіруі мүмкін,
Құранда: ... Алла ... ... ... ... ... ... оның мүнан, кішірек кунөларын кешіреді. ... ... ... жасаса, әрине, онда ол ... ... ... ... ... ... ... осыдан сақғануға үндеді.
Өканішке орай, адамдар отқа ... ... ... жасады. Тіпті өлген
пайғамбарларды, ата-бабаларын дәріптеп, оларға Тәңірілік ... ... ... ... ешуақытта жарылқаушы құдай бола алмайды.
алейһиссаламның ең жақын достарының бірі ибн ... ... ... ... "Нуһ ... дың қауымы табынган барлық путтар кейіннен
арабтардың қурметіне ие болган.
Өйткені, ол путтар өуелі Нуһ халқының иман ... ... ... олар ... соң ... ... ... соның нәтижесінде
адамдар қолдан пут жасап алады; бурын ол адамдар к,ай ... ... ... өрі сол иман ... ... ... путтарын атады".
Қасиетті Құран мүндай табынушылық түрін қатаң айыптап, оның құр сандырақ
екенін ... ... ... еа-Уззуді және ушінші "Төңір" Манатты
көрдіңдер ме? (Лат, Уззу, Манат исламға ... ... ... ... ...... ... сендердікі ер, ал оныкі — әйел
болады? Олай болса, бұл еділеттілікке жатпайды. Олар — ... және ... ... ... ... ... жай есімдер ғана. Өйткені, Алла
бул жөнінде ешқандай да нышан жібергені жоқ. Олар өз көнілдері ... иек ... Ал ... ... ие ... басшылық етуші
(Қуран) тусті гой" (53:19-23). Бұл аяттар бұрынғы қауымдардың өлген, ... ... ... ... бергенін сөз ете отырып, кез келген пұт,
мейлі кім ... ... ол ... ешуақьпта да жарылқаушы Құдай бола
алмайтындығын ескертеді. Сондықтан да Ибраһим пайғамбар: "О, ... ... ... ... етіп, мені және ұрпақтарымды путқа ... О, ... ием! ... олар көп адамдарды жолдан азғырды"( 14:35-
36) - деп, текке жалбарынбаған. Христиандардың Исаның және ... ... ... ... да ... ... ... өзіміздің қазақтар да
әулиелі орындарға барьш, соларға жалбарынып, табынады. Бүлардың бәрі дұрыс
емес. Дінсіз, надан ... ... ... ... табынады. Бұларға
табыну да соқыр надандықтың қөрінісі. Қүранда: "Оның (Алланың) ... ... пен ... күн мен ай. Кун ... ... егер құлшылық етіп, құрмет етсеңдер, оларды жасаған
Аллаға гана құлшылық етіңдер" (41:37) — деп, ашық ... мен ... ... ... ... ... ... қасиеттеп, құдайға теңестіруге бару нағыз ... ... ... алып ... ... ... күнәсіз Папа исламда жоқ.
Ондайлар Алла мен адамдар арасына араша түсе алмайды. Өйткені, бәрін естіп,
білуші Алла ... ... ... ... зәру ... ... мүсылмандар
тек Алладан ғана жарылқау тілеп, араша күтуі, ешкімге, ешқандай өзге ... ... ... ... ... ... ... бойынша
пайғамбарлар да, әулиелер де немесе қаһармандар да ешкімге, ешқашан арашашы
бола алмайды: Ең сүйікті қүлына, әрі ... ... Алла ... мен ... ... ... ... әрі менімен де, сендермен де
не болатынын білмеймін. Мен бар ... ... аян ... ғана ... тек айқын жақсылыққа шақырушымын" (46:9) -деп, айтқызуында үлкен мән
жатыр.
Мүны қаңдастарымыз әсте ... ... ... Өкінішке орай,
қабірстандарда сурет іліп қою, мүсіндерін жасау жиі ... ... ... ... ... ... жерлерге барып, табыну жиілеп барады.
Мұхаммед пайғамбарымыз қабірлерге табынудың салдары қиын ... ... Айша мен ... ... де Алла разы ... айтыпты:
"Алланың елшісі өлгелі жатқан кезде бетін жапқышпен буркемеледі де,
қайта ашып ... ... ... мен ... ... атсын! Өйткені,
олар өз пайгамбарларының қабірін құлшылық етіп, ... ... ... жөне ... ... ... ... табынушылықтың қалайша күшейе
түсетінін түсіндіріпті. "Әуелі, - депті пай-ғамбар, — бул іс ... ... ... ... ... ... алып туру ушін ... басына
белгі орнатады. Кейін, бірте-бірте уақыт озган сайын, ол ... ... ... ... қарайды. Ең соңында оны қүдірет ... ... ... келеек, әулиелер (Ходжа Ахмед Йассауи, Арыстанбаб,
.Бскет, ... Әзиз жене т.б) ... ушін ... ... ... зиярат
етушілер солардан жәрдем сүрап, жалбарынатын брлып жүр.
Сондай-ақ бір сақтанатын жайт, жалган пайғамбарлардың шығуы. Тіпті
Мүхаммед ... тірі ... ... ... ... жалған
пайгамбар шығып, зінәқорлық пен арақты адал деи ... өзін ... ... ... әйелмен онащада кездесіп, оның беташар көрімдігіне "таңғы
Памдат намазы мен кешкі Қүптан ... ... ... ... Сол секілді Тулайх бин Хуайлит, Абқала бин ... деп ... ... ... дер ... ... ... адцы
алынған болатын. Амал не, біздің заманымызда да жалған ... ... ... тобын алайық. Оның көсемі Мирза Рулам
Кадиани (1835-1908) Қүранды ... ... жаңа дін ... ... Мекке қаласына жасамай, Пенжабтағы Кадиан мен ... ... Өзін ... ... ретінде Оның жолын қуушылар Америка,
Батыс ... хат ... ... ... ... ... ... орай, бүл ағымның өкілдері қазір Қазақстан Республикасында ... ... ... ... баспасездерде кейінгі кезде атақты адамдарымызды пайғамбарға
теңеу (мысалы, үш биіміз: ... ... және ... ... ... ... ... мүның бөрі дүрыс емес. Біздің ата-бабаларымыз мүндай
күпірлік істен ... сақ ... ... өзге ... ... ... мұсылман баласы ислам діні
бағыттаған жолдан ... ... Оны ... ... ... ... Алла ... нөрселерді дс жақсы көреді. Олар жамандықтан көңілін,
тілін тыйып, мінез-қүлқын адамгершілікке сәйкес келмейтін ... ... ... ... тең көріп, адам баласьша игі істерді ғана
істейді. Періштедей таза, пәк ... ... Оның ... Алла ... 100 бетке (10 беті - Адам Атаға, 50 беті - Шиске, 30 беті ... 10 беті ... ... жөне 4 ... (Төурат -
Мүсаға, Зөбур — Дөуіткс, ... - ... жөне ... — Мүхаммед
алейһиссаламға) түскен жазбалардан оқып үйренеді. Әсіресе, Қүран ең ... ... әрі ... ... ... ... бір ... ғана төн емес, барлық адам баласына ... Оның ... ... әрі ... ... ... қүрылысына қарамай, сай
келеді.
Әрбір мүсылман сол секілді ... күні ... адам ... ... іс-
өрекетіне жауап беретінін, тағдырын Алла тағала ... ... ... ... ... ... не ... еркін Алла адамның өзіне
қалдырғанын білуі тиіс.
Ал күнделікті істелшетін іс-әрекет тағдырға жатпайды. Сондықтан — ... ... ... ... ... ... ... Алладан, — деп, тағдырдан көру дұрыс емес. Тағдырда иманды-имансыз
болу жазылмаған. Ол әр адамның өз қолына, өз еркіне ... ... істі ... ... ниет етуі тиіс. Сол ниет арқылы іс-әрекеттер
жүзеге асырылады. Сонда әрбір іс-әрекетті істететін Алла тағала ... ... ... ... ... болса, жақсы іс-әрекет, арам болса қылмыстық ... ... Мұны ... ... абзал.
Ақыр заман болып, тірі тіршілік түгел өлгеннен соң қиямет-қайым болып,
өркім Алла алдында есеп ... ... Сол ... ... ... іс-әрекеттеріне тіпті сөйлеген сөздеріне лайықты жазасы беріледі.
Жақсы іс-әрекет істегеңдер пейішке, ал жамандары — тозаққа жіберіледі. Алла
тағала ... ... ... ... ... ... ... әрбір адам өзін мұсылманмын деп санай
алады. Мұсылмандық сенімде екенсің, өзінді сондай, пәктендіре түсетін ... ... ... ... ... тіл ... (оны ... айттық),
намаз оқу, зекет беруі ораза ұстау және шамасы жетсе қажылыққа бару. Бұл
міндеттерді ... ... ... ... ... көтеретін
мүсылмандарға орындау міндеттеледі. Оны парыз дейміз. Сонымен ...... ... іс-әрекеттер, ал суннат — Мүхаммед алейһиссалам
тарапынан істелінген, айтылған, ... ... Бұл ... ... ... гибадат деп атайды. Ғибадат іс-әрекеттер тек Алла үшін ... Алла ... ... үшін ... ... ... өзге Тәңірі
жоқ. Рибадат істер Алла ... өмір ... ... ... ... не көбейтілмейді, өзгертілмейді. Ғибадатсыз иман өлсіреп,
күйреуі мүмкін.
Рибадат үш жолмен: денемен яғни, өз ... өз ... және ... әрі өз ... орындалады. Өз басымен орындалатын іс-әрекеттер
намаз оқу, пәктену, ораза тұту т.б. Малымен орындалатын ... ... жөне т.б. ... ал әрі өз басымен әрі өз ... ... ... ... ... ішіндегі ең маңыздысы — намаз. Намаз ... ... ... ... ... ... ... Денсаулығыңды нықтайды.
Намазға сапқа тұруда лауазымға қарамай, бір-бірімен иық тірестіріп тұрады.
Өйткені, Алла алдында ... адам ... тең ... ... ... ... үш тарамға айырылады:
- орындалуға өмір етілген іс-әрекеттер;
— орындалуға тыйым салынған ... ... жөне ... ... ... ӘМІР ... ІС-ӘРЕКЕТТЕР
Мұсылмандар үшін міндетті түрде орындауға жататын; әрекеттер:
Дәрет алу (ерлі-зайыптылар етек ... ... ... арам
нәрселерге қолы тисе, әйелдердің етек кірі келіп, не босанғаннан кейін,
шауһаты ақса міндетгі ... ... ... ... ... бес уақыт намаз
оқу, Рамазан айында ораза тұту, малынан зекет беру, ... ... ... және т.б. Бұлардың бәрі парыз етілген іс-әрекеттер. Бұны
қасақана орындамау діннен алыстатады. Бұл ... ... ... ... діні — пәк дін. ... да ... ... Әрбір мұсылманмын
деген адам әрдайым пәк жүруі тиіс. Пәкгікті екі тарамға бөлуге болады.
Олар: дене ... жөне ... ... ... ... адам дәретті болуы,
жинақы да қарапайым ... ... Оның ... ішкі рухани дүниесі де пәк,
Алла талаптарына сай болуы тиіс.
Мүхаммед алейһиссалам: "Ислам діні пәк, сондықтан тап-таза ... ... ғана ... ... деген. Сол үшін ғибадат етуші мұсылман
әрдайым пәк жүргені жақсы. ... үйі, ... ... ... жөне т.б. ... ойы, ... де, таза ... шарт.
Адамды пәктеп тазалайтын нәрселерге: су, құм-топырақ, күн көзі ... ... ... ... - деп ер ... кіндігінен тізесіне дейінгі мүшелерін, ал
әйелдерге беті мен екі алақанынан басқа жерін айтады. Жалаңаш ... ... ... Киімі болмаса, намазды отырып, ишарамен ... ... ... оянған соң, әркім әжетханаға барады. Әжетханаға сол
аяқпен еніп, шыққанда оң ... ... кету ... ... ... ... көз ... сөйлемейді. Ашық жер болса шапан не жамылғы жамылуы
тиіс. Күнге, айға, желге қарсы отырмайды.
Әжетханадан шыққан соң, іш ... ... Ол үшш суды оң ... ... үш рет сол ... тазалап жуады. Су жоқ болса, таза кесек ... және т.б. ... ... алуға көшеді. Дәрет алатын су таза болуы қажет. Таза деп
ағын суын, қар суын, жаңбыр суын, құдық суын, көл жөне т.б. ... ... арам деп ... ... тисе, араласса, ол сумен дәрет ... су деп ... Ал, адал ... тисе ... қой, түйе, сиыр,
үйрек, қаз хөне т.б.), онда дәрет ала беруге болады.
Нәжіс - деп, кіші ... ... ... ... өлік, қан, арақ-шарап және
т.б. аталады.
Адам денесіне не киіміне тиген нәжісті сумен, су жоқ болса құммен
тазалайды. ... ... ... үш рет ... жуу ... ... ... парыз, суннат, уажиб, мустахаб, мубах, харам,
макруһ, мустахара деген термин-сөздерді түсіндіре кетейік.
Әрбір адамньщ кәмелетке келгенінен ... ... ... ... іс-
әрекеті, сөйлеген сөзі, тіпті ойша ниеті амал ... ... ... ... амал жоғарыдағыдай 8 түрлі болады. Осы 8 ... ... ... мен күнесі бар. Соған зер салып қарайық.
Парыз — Алла тағала тарапынан пенделеріне арнайы, ... ... ... ... ... бар жөне бір екеніне, періштелеріне,
пайғамбарларына, кітаптарына, өзінің өліп-тірілетініне, пейіш пен ... ... ... ... ... оқу; дәретпен жүру; зекет беру; қажылыққа
бару және т.б. Мұны орындамағандар имансыз саналады.
Парыз екі түрлі: біріншісі — ... айн, ...... кифая. Парыз
айн — міндетті түрде істейтін амалдарың. Мысалы, бес уақыт намаз оқу, ораза
түту жөне т.б. ... ...... мойнына артылмайтын істер. Мысалы,
жаназа намаз жөне т.б.
Суннат — ... ... ... діни және ... ... істері мен даулы мәселелерге шығарған шешімдері.
Суннатты істемегендер ... ... ... күні ... құр ... ... бір істі бастарда "бисмилла" — деп, бастау,
Қүран оқығанда «аузу биллаһи минаш шайтанир ... — деп, ... ... ... таза ... ... сөйлеу жөне т.б.
Уажиб -- мұсылман баласы орындауы ... ... Мұны ... болады, бірақ имансыз болмайды. Мысалы, айт намаздарын оқу,
құрбандық шалу, ... ... үш ... ... уәжиб намазын оқу, Құран
оқығаңда сәжде аятында сәжде жасау жөне т.б.
Мустахаб — пайғамбар кейде ... ... ... ... ... сауапқа кенеледі, ал орыңдамағандар күнәлі болмайды. Мысалы,
нәфіл намаз оқу, нәфіл ... ... ... садақа беру жөне т.б. ... ... — бұл ... істеуге де, істемеуге де болады. Мұның, сауап
не ... жрқ. Тек ... өз ... денсаулығына; нұқсан келтіреді.
Мысалы, адам тағамды ашқарақтана жеу, қалай болса, ... ... ... ... ату жөне ... ... - ... тыйым етілген нәрселер. Олар: кісі
өлтіру, ғайбат сөйлеу, зінәқорлық, доңыз етін жеу, ... ішу, ... ... ... ... (аборт) және т.б. Мұны істеушілер имансыз болады.
Макруһ — өздерін тежеуді (шектеуді) талап ететін. Мұны істеушілерге
аздап күнә ... ... алаң ... Алланы естен шығару, өмірге
қажетгі істерін әдепсіз өлең айтып, әдепсіз қылықтар жасау.
Мустахара — ... тыс ... Мұны ... ... да,
әдептен шығу қатарына жатады. Мысалы, ораза кезінде көшеде тамақ жеу, аш
адам алдында тамақ жеу, ... жөне ... ... ... ... алудың 8 парызы бар. Олар:
1. Іш дәрет алу;
2. Екі қолын (оң қолынан бастап) білекке дейін үш рет жуу;
3. Үш рет ... су ... ... ... ... Үш рет мұрнына су алып, кеңсірігін жуу;
5. Үш рет шынтаққа дейін су жүгірту;
6. Үш рет қол ... ... ... масх ... рет ... жуу;
8. Үш рет (оң аяғынан бастап) екі аяғын тобыққа дейін жуу. (Егер
аяғында етік не мәсі ... оның ... масх ... ... ... ... маңдай шаштың шетінен иектің астына дейін, оң ... пен ... ... ... жуу керек. Қас пен мұрт бірге жуылады. Иектен
төменгі жср ... масх ... деп сулы қол ... ... ... айтады.
Дәрет алу кезінде 18 сунна бар. Олар:
1. "Бисмиллаһирраһманиррахим" — деп бастау;
2. ... ... ниет ... Екі ... білекке дейін жуу;
4. Саусақтарымен тісті тазалау;
5. Үш рет оң қолымен су алып, аузын жуу (қатты ... ... Үш рет оң ... су алып, мұрнына тарту, сол қолымен сіңбіру;
7. Қас, мүрт, беттің төңірегі мен иек астына су ... ... ... суды ... тигізу;
9. Аяқ-қол саусақтары арасына су тигізу;
10. Беті-қолын үш рет жуу;
11. Оң қолды сол қолдан, оң ... сол ... ... жуу;
12. Басына масх тартқанда мандайдан бастау;
13. Бастың шаш өсетін жеріне түгел масх тарту;
14. Саусағымен құлаққа, тісіне масх ... Екі ... ... мойнына масх тарту;
16. Дәретті белгіленген өз тәртібімен алу ... ... ... масх ... ең ... ... ... Дәрет алып жатқанда сөйлемеу, басқа іс-әрекет жасамау;
18. Қол-аяқты жуғанда саусақтан бастап жуу;
Сол секілді дәрет алып жатқанда ұстанатын ... ... ... су ... Дәрет суын өзі дайындау;
3. Құбылаға (қиблаға) қарап отыру;
4. Дәрет алып жатқанда тек ... ... ... ... ... Дәрет аяқталғанша бір қалыпта отыру.
Дәрет алып жатқанда суды ... ... оң ... ... ... шала жуу, ... алатын суға түкіру, дәрет аду кезінде
беталды сөйлеу —макруһ болып ... алып ... ... жел ... ... қалғып кетсе - намаз
окуга болмайды. Қайталап дәрет алу қажет. Намаз үстінде адам бір жайт ... ... де ... ... Онда ... дәрет алуға тиіс.
Дәретсіз адам Құран кітабын ұстамайды. Бірақ Құранды жатқа оқи беруіне
болады. Сондай-ақ бата-тілек сөздерін айтқанда тіл - ... ал ... ... болса, онда тілегі қабыл болмайды.
Тыйым салынғанына қарамай Адам Ата ... ... ... ... ... ... соған барды. Сонда Алла тағала: "Ей, Адам! ... - ... ... ... ... жу - колыңның кунәсі тазарсын,
аяғыңды жу — ... ... ... ... масх тарт ... ... ~ ... алейһиссалам: тахарат (дәрет алу) . - иманның жарымы, екінші
жарымы — намаз, ... ... ... ... — деп, текке айтпаған.
Сондықтан намазды дәретсіз, тазалықсыз оқуға болмайды.
Тыйым салған, арам нәрселерді істеушілер ... ... ... ... ... ... арам саналып, істеген іс-әрекеттері де арам болады.
Ол үшін ... ниет ... екі ... екі ... ... дейін, кейін
үш рет басына су құйып, жуып тазалайды. Кейін оң иығынан, содан соң ... үш рет су ... ... Су бардық денесіне тиюі қажет. ... ... ... ... жуады. Ғұсылдьщ үш парызы бар: әуелі ауыз ішін ... ... ... жуу жөне бүкіл денесін жуу. Он суннаты бар: іш ... ... ... ... ... ... үш рет оң қолдан бастап, екі
қолын жуу, суннат қағидасын сақтау, әуелі басын, ... оң ... ... ... су құю, қолы ... жерді ысқылап жуу, дененің өр мүшесінс да;
реттен су ... ... сол ... оң ... бүрьш суды ысырап етпеу,
ғүсыл кезінде қүбылаға ... ... шаш, ... ... ... ... қүлақ ішіне түгел су тиюі
шарт. Егер су шала тисе, ... ... ... Шаш ... ... ... — еркектерге парыз. Сол үшін ... ... ... ... ... шаш ... су тимесе залалы жоқ. ... шаш ... Сол үшін ... шаш кесу ... ... қазақ заңы бойьшша
өйелдің сгі ... ... үшін ... қүн алынғаны тегін емес.
Босанған өйедцер 40 күннен кейін немесе етек йрі ... ... ... арам ... ... ... міндетгі түрде ғүсыл
жасап, шомылады.
Жақын жерде су жоқ болса, тайамум жасап, намаз оқуға болады. ... қүм, ... ... Ол ... ... ... ниет қылған адам
топырақ не қүмға ей қолыньщ алақанын ... ... сол ... ... оң ... жуылатын жеріне дәрет алғандай етіп масх тартады.
Масх тартқаңда, дөрет ... ... ... — мүрын, ауыз, иек айналасы,
көз шүқырлары, саусақ аралары түгел қамтылады.
Тайамумның 4 ... бар. ... ... ... ... ... ету; топырақ не қүм таза болуы; топырақ не қүмға ей ... ... жөне ... рет ... топырақ не қүмға тигізіп, ей ... ... ... түру ... ... сурасында (6) айтылған: "Ей, иман
келтіргендер! Намазга туреанда дәрет алыңдар. Бастарыңа масх тартыңдар.
Бойларың ластанса суга ... ... ... ... ем ... ... журсеңдер, не дәрет ... ... ... су ... таза ... тайаммум қагыңдар.
Беті-қолдарыңды топыракрен суртініп, масх жасаңдар. Алла сендерге ауырлық
тусіргісі келмейді, қайта сендердің ... ... ушін ... ... көздейді, улгілігін беруді қалайды".
Тайамумның суннаты - 6. Олар:
1. ... деп, ... ... ... ... ... ... ашық болу;
3. Қолын ұрғаннан соң, қолын, біраз жоғары ... алға ... ... ... ... сілку;
5. Тайамумды өз тәртібімен жасау (яғни, әуелі бетгі, кейін оң қолды,
соңынан сол ... масх ... ... ... ... сөз ...

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
(USB) әмбебеап тізбектік шинасы6 бет
Бағдарламалық және аппараттық қамтамасыз етуді таңдау43 бет
Бухгалтерлік есептің нарық экономикасы кезіндегі маңызы мен мақсаты7 бет
Сұрақ кітапшасы 3804 нұсқа 8 сынып12 бет
Араб халифаты11 бет
Ақша қаражаттарының есебі,талдауы32 бет
Бабыр9 бет
Қылмыс және жауапкершілік5 бет
" МРЭК" АҚ 110 кВ " Старый город" қосалқы станциясын қайта құрылымдау34 бет
1941-45 жылдардағы қанды майдан туралы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь