Банк қызметін қадағалау және рейтингтік бағалаудың ақпараттық жүйесіне қойылатын талаптар

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1. БАНК ҚЫЗМЕТІН ҚАДАҒАЛАУ ЖӘНЕ РЕЙТИНГТІК БАҒАЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Банктік қадағалаудың мәні мен әдістері
1.2. Банк қызметін рейтингтік бағалау
1.3. Банк ісін талдаудың әдістемелері
1.4. БАНК ҚЫЗМЕТІН ҚАДАҒАЛАУ ЖӘНЕ РЕЙТИНГТІК БАҒАЛАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІНЕ ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР
1.4.1. Ақпараттық жүйелер құрылымына қойылатын талаптар
1.4.2. Ақпараттық жүйелер ресурстарына қойылатын талаптар
1.4.3. Математикалық жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.4. Лингвистикалық жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.5. Техникалық жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.6. Программалық жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.7. Ақпараттық жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.8.Ұйымдастырушы жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.9. Банк қызметін қадағалау және рейтингтік бағалаудың концептуалдық схемасы

2. БАНК РЕЙТИНГІН АНЫҚТАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН ЖОБАЛАУ
2.1. Есептің қойылымы
2.2. Кіріс ақпараттары
2.3. Шығыс ақпараттары
2.4. Ақпараттық база ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .43

3. БАНК ЖАҒДАЙЫНЫҢ КӨРСЕТКІШІ КӨПДЕҢГЕЙЛІ АГРЕГАТТАЛҒАН ЕСЕПТЕУ ӘДІСІН ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП БАНКТЕРДІҢ РЕЙТІНГІН ҚҮРАСТЫРУ
3.1. Рейтингті қүрастыруға арналған таңдау көрсеткіштері
3.2. Есептеу көрсеткіштері және мөлшерлеу (нормалау)
3.3. Өлшем көрсеткіштерінің коэффициентін анықтау
3.4. Рейтингті есептеу
3.5. Банктердің стратификациялау
3.6. Рейтингті құрудың мысалы

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

ҚОСЫМША
КІРІСПЕ

Қазіргі кезеңнің ерекшелігі, үлкен көлемдегі материалдық және шикізаттық қорларға негізделген индустриалды экономикадан ақпараттың негізгі қоры болып есептелетін "ақпараттық экономикаға" ауысу болып отыр. Осы айтылып отырған ақпараттың қоғамда алатын орнының зор екендігін ақпарат мамандары растауда. Бұған дәлел ретінде Республика Парламентінің "Қазақстан Республикасының ақпараттандыру заңын" қабылдағанын жатқызуға болады.
Кез келген қоғамның ақпараттандыру деңгейі ақпараттық қызметтің даму дәрежесімен және онымен айналысып қызмет көрсететін мамандардың санымен, біліктілігімен анықталады. Сондай-ақ ақпараттандыру, қазіргі ақпараттық технологияларды көп мөлшерде шығарумен оларды соңғы уақыттарда жиі пайдаланып жүрген телекоммуникациялы жүйелерге қосу мәселелерін шешуді қарастырады және де оның алдағы уақыттарда дамуын болжайды. Бұл жағдайларда ақпарат жүйелері экономикадағы басқарудың қажетті таптырмас құралына айналады. Қазіргі уақыттарда ақпарат жүйелері есептеу техникасынсыз қолмен жасалатын ақпарат жүйелері және автоматтандырылған ақпарат жүйелері болып жіктеледі.
Ақпараттық жүйе (АЖ) - Экономикалық объектіні басқаруға қажетті ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, өңдеу және шығарып беру жүйесі.
АЖ - ақпараттық жүйе жобасы мен ақпаратты есептеу жүйесінен (АЕЖ) тұратын күрделі жүйе. Ақпараттық жүйе жобасы деп - ақпараттық жүйе тұрғызу мен жұмыс істету шешімдерін сипаттап жазылған техникалық құжат, ал ақпаратты есептеу жүйесі АЖ жобасын жұмыс істетуге бағытталған ұйымдастыру техникалық кешен деп түсінуге болады. АЕЖ мәліметтерді жинауды, өткізіп беруді, өңдеуді, сақтауды, жинақтап толтыруды және шығарып беруді АЖ жобасындағы шешімдерге сәйкес қамтамасыз етеді.
Нарықтық экономиканың функционалды құрылымының ақпарат жүйесіне негізінен экономикадағы ақпарат жүйесі кіреді - бұл экономика бағытындағы қызметкерлерді, техникалық және программалық жабдықтарды, мәліметтерді өңдеу амалдары мен әдістерді, сондай-ақ нақты бір саладағы ақпараттық жүйені қосатын жоғарғы деңгейде арнайы тұрғызылған ақпарат жүйесі. Экономикадағы ақпарат жүйелерінің кіріс құжаттарына ішкі және сыртқы ақпарат жатса, ал шығыс құжаттарына басқару шешімдерін қабылдауға арналған ақпарат жатады.
Глава 1 ҚР дамуы жаңа шаруашылық принциптерге және сапалы жаңа деңгей қарым-қатынасқа өту, экономиканың барлық салаларының интенсивті түрде дамуына жұмыс істеткізеді сонымен бірге нарық экономикасының ең ңегізгі құрылымдарының бірі-банк жүйесін дамытуды қажет етеді.
Банк ісінің пайда болуы мен дамуы капиталмен байланысты. Жеке меншік пайда болуы, тауар-ақша қатынасының дамуымен қоғамдық мүлік теңсіздігі күшейді.Жағдайы жақсы топ өкілдері жағдайы нашарларға қарызға ақша беруге мүмкіндіктері туды. Капитал дамуы тығыз түрде банк дамуымен байланысты. Қазақстанның банктік секторы өзінің тұрақтылығымен, екінші деңгейдегі банктердің сенімділігімен ерекше көзге түседі.
Ұсынылып отырған диплом жұмысының мақсаты – Қазақстандағы екінші деңгейдегі банктердің қызметін қадағалау және рейтингтік бағалау. Банктердің қызметін кешенді түрде сипаттайтын ақпарттың негізгі және жинақтаушы көздері болып табылатын банк балансы мен қаржылық есеп есебін талдау барысында жеке банктік операциялардың тәуекелдік деңгейі мен табыстылығын, өтімділігін анықтауға, меншікті және тартылған қаражаттардың көздерін, олардың белгілі бір мерзімге немесе белгілі бір кезеңге орналастыру құрылымын айқындауға, сондай-ақ банк жүйесіндегі жеке бір банктердің қызметінің мамандануы мен маңызын белгілеуге негізделген.
Диплом жұмысы кіріспеден, теориялық бөлімнен, негізгі бөлімнен, қолданушыға мүмкін болатын облысының ақпараттық жүйесінің деңгейін бағалаудан, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан тұрады.
Бірінші бөлімінде банк қызметін қадағалау және рейтингтік бағалаудың негіздері бөлімінде банктік қадағалаудың мәні мен әдістері, рейтингтік бағалау, талдаудың әдістемелері көрсетілген.
Екінші бөлімде кәсіпорынның негізгі қызметі, есеп қойылымы, кіріс және шығыс ақпараттар анықталған. Есептер кешенін орындау үшін қолданылатын программалық құралдардың сипаттамасы, программалық жабдықтау құрылымы көрсетілген.
Үшінші бөлімінде банктер жағдайының көрсеткіштері арқылы рейтингісін құрастыру көрсетілген.
Сонымен қатар, дипломдық жұмыстың соңында қорытынды, қолданылған әдебиеттер тізімі және қосымшалар көрсетілген.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Мақыш С.Б. “Коммерциялық банк операциялары” Алматы 2002 ж.
2. Смирнова Т. и др. “Проектирование экономических информационных систем ”.
3. Стороженко Л.А., Матвеева И.А. Информационно-компьютерные системы учета в Республике Казахстан./ Сборник статей “Информационные системы в экономике”. - Алматы: Экономика – 1997 г. - с.87-93.
4. Қ.С. Байшоланова Ақпараттық жүйелер теориясы, Алматы: Экономика -2002ж.
5. Н.Б.Бралиева, Қ.С.Байшоланова, Н.Л.Гагарина “Экономикадағы ақпараттық жүйелері”. Оқу құралы. Алматы, 2001 ж.
6. Н.Б.Бралиева, Л.А.Байбөлекова, Қ.Т.Балашов “Ақпараттық менеджмент негіздері”. Оқу құралы. Алматы: Экономика, 2000 ж.
7. Н.Б.Бралиева, В.Ф.Тимошенко, Н.Л.Гагарина “Информационные системы бизнеса”. Алматы, 1994 ж.
8. Бралиева Н.Б., Куличихин А.А. “Информационные аспекты создания и функционирования автоматизированных информационных систем”.
9. “Информационные системы в экономике”. Учебник под редакцией Дика В.В., Москва, 1999 ж.
9. Төлегенов Е.Т. “Бухгалтерлік ақпарат жүйелері”. Оқу құралы Экономика 2001 ж.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. БАНК ҚЫЗМЕТІН ҚАДАҒАЛАУ ЖӘНЕ РЕЙТИНГТІК БАҒАЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Банктік қадағалаудың мәні мен әдістері
1.2. Банк қызметін рейтингтік бағалау
1.3. Банк ісін ... ... БАНК ... ... ЖӘНЕ ... ... АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІНЕ
ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР
1.4.1. Ақпараттық жүйелер құрылымына қойылатын талаптар
1.4.2. Ақпараттық жүйелер ресурстарына қойылатын талаптар
1.4.3. ... ... ... ... ... жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.5. Техникалық жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.6. Программалық жабдықтарға қойылатын талаптар
1.4.7. Ақпараттық ... ... ... ... қойылатын талаптар
1.4.9. Банк қызметін қадағалау және рейтингтік бағалаудың концептуалдық
схемасы
2. БАНК РЕЙТИНГІН АНЫҚТАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН ... ... ... ... ақпараттары
2.3. Шығыс ақпараттары
2.4. Ақпараттық база
............................................................................
.............43
3. БАНК ЖАҒДАЙЫНЫҢ ... ... ... ЕСЕПТЕУ ӘДІСІН
ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП БАНКТЕРДІҢ РЕЙТІНГІН ҚҮРАСТЫРУ
3.1. Рейтингті қүрастыруға арналған таңдау көрсеткіштері
3.2. Есептеу көрсеткіштері және ... ... ... ... ... ... ... есептеу
3.5. Банктердің стратификациялау
3.6. Рейтингті құрудың мысалы
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ҚОСЫМША
КІРІСПЕ
Қазіргі ... ... ... көлемдегі материалдық және
шикізаттық қорларға негізделген индустриалды экономикадан ... қоры ... ... ... ... ауысу болып отыр.
Осы айтылып отырған ақпараттың қоғамда алатын орнының зор екендігін ақпарат
мамандары растауда. Бұған дәлел ... ... ... ... ... заңын" қабылдағанын жатқызуға болады.
Кез келген қоғамның ақпараттандыру деңгейі ақпараттық қызметтің даму
дәрежесімен және онымен ... ... ... ... ... анықталады. Сондай-ақ ақпараттандыру, қазіргі ақпараттық
технологияларды көп мөлшерде шығарумен оларды ... ... ... ... ... ... қосу мәселелерін шешуді
қарастырады және де оның алдағы уақыттарда дамуын болжайды. Бұл ... ... ... басқарудың қажетті таптырмас ... ... ... ... ... есептеу техникасынсыз қолмен
жасалатын ақпарат жүйелері және автоматтандырылған ... ... ... жүйе (АЖ) - ... ... басқаруға қажетті
ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, ... және ... беру ... - ... жүйе ... мен ақпаратты есептеу жүйесінен (АЕЖ)
тұратын күрделі жүйе. Ақпараттық жүйе ... деп - ... жүйе ... ... істету шешімдерін сипаттап ... ... ... ... ... ... АЖ жобасын жұмыс істетуге бағытталған ұйымдастыру
техникалық кешен деп түсінуге болады. АЕЖ мәліметтерді жинауды, ... ... ... ... ... және ... ... АЖ
жобасындағы шешімдерге сәйкес қамтамасыз етеді.
Нарықтық ... ... ... ... жүйесіне
негізінен экономикадағы ақпарат жүйесі кіреді - бұл экономика бағытындағы
қызметкерлерді, ... және ... ... ... ... мен әдістерді, сондай-ақ нақты бір ... ... ... ... ... ... ... ақпарат жүйесі.
Экономикадағы ақпарат ... ... ... ішкі және ... жатса, ал шығыс құжаттарына басқару шешімдерін ... ... ... ... жаңа ... ... және сапалы жаңа деңгей
қарым-қатынасқа өту, экономиканың барлық салаларының ... ... ... ... ... бірге нарық экономикасының ең ... ... ... ... ... етеді.
Банк ісінің пайда болуы мен дамуы капиталмен байланысты. Жеке меншік
пайда болуы, тауар-ақша қатынасының ... ... ... теңсіздігі
күшейді.Жағдайы жақсы топ өкілдері жағдайы нашарларға ... ақша ... ... ... ... ... түрде банк дамуымен байланысты.
Қазақстанның банктік секторы өзінің ... ... ... ... ... көзге түседі.
Ұсынылып отырған диплом жұмысының ...... ... ... қызметін қадағалау және рейтингтік бағалау.
Банктердің қызметін кешенді ... ... ... негізгі және
жинақтаушы көздері болып табылатын банк балансы мен ... есеп ... ... жеке ... ... тәуекелдік деңгейі мен
табыстылығын, өтімділігін анықтауға, меншікті және тартылған ... ... ... бір ... ... ... бір кезеңге
орналастыру құрылымын айқындауға, ... банк ... жеке ... ... мамандануы мен маңызын белгілеуге негізделген.
Диплом жұмысы кіріспеден, теориялық бөлімнен, негізгі бөлімнен,
қолданушыға ... ... ... ... ... деңгейін
бағалаудан, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан
тұрады.
Бірінші бөлімінде банк ... ... және ... ... ... ... ... мәні мен әдістері, рейтингтік
бағалау, талдаудың ... ... ... ... негізгі қызметі, есеп қойылымы, кіріс және
шығыс ақпараттар анықталған. Есептер кешенін орындау үшін қолданылатын
программалық ... ... ... жабдықтау құрылымы
көрсетілген.
Үшінші бөлімінде банктер жағдайының көрсеткіштері арқылы рейтингісін
құрастыру ... ... ... жұмыстың соңында қорытынды, қолданылған
әдебиеттер тізімі және қосымшалар көрсетілген.
1. БАНК ҚЫЗМЕТІН ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... мәні мен әдістері
Қазақстандағы екінші деңгейдегі ... ... ... ... Қаржылық қадағалау департаменті көмегімен жүзеге асады.
Мұндағы басты міндеттердің бірі – бұл банктердің қызметін реттеуді
экономикалық ... ... ... ... ету, яғни ... ... мен ... қолдау. Ал ол міндетті шешуде банктердің
қызметін қадағалаудың 2 негізгі әдісін ... ... ... ... ...... (дистанционды) қадағалау әдісі және инспекциялық әдісі.
Қашықтан қадағалау ... – бұл ... ... ... беру ... ... пруденциялық қадағалау әдісі.
Қашықтан қадағалау әдісі механизмі ... ... ... ... ... ... есеп базасы. Банктердің қызметін кешенді түрде сипаттайтын
ақпарттың негізгі және ... ... ... ... банк ... ... есеп есебін талдау барысында жеке банктік ... ... мен ... өтімділігін анықтауға, меншікті және
тартылған қаражаттардың көздерін, олардың белгілі бір ... ... бір ... ... ... ... сондай-ақ банк
жүйесіндегі жеке бір банктердің қызметінің ... мен ... ... ... ... ... – енді пайда болып келе жатқан мәселелерді
қаржылық тұрақсыздыққа ... ... ... ... ... айқындау
банктердің қаржылық есеп беруінен және осы ... ... ... ... ... сапасы туралы, сыртқы ... ... ... есеп ... ... ... ақпараттар) алынатын қаржылық
ақпараттарда талдауды жүзеге ... іске ... ... жүргізетін мамандар мынадай міндеттерді шешеді:
1) Банктердің пруденциялық нормативтер мен сақтауға міндетті басқа да
нормалар мен лимиттерді, ... ... және ... ... ... құру ... орныдалуын тексеру.
2) Банктердің қаржылық қызметін қарастыру, оның болашақтағы қызметі мен
дамуы жайлы ой ... оның ... ... ... банктердің
нәтижелерімен салыстыра оырып бағалау.
Екінші деңгейдегі ... ... ... талдау банктердің
қызметінің қардылық жағдайы мен нәтижесіне қатысты ... ... ... капитал;
2) активтердің сапасы;
3) пайдалылық пен рентабельдік;
4) өтімділік.
Қаржылық талдаумен айналысатын мамандар банктік мәселелердің пайда
болуынынң мүмкін болар жақтарын айқындауы ... ... ... ... ... ең ... ... жеткілікті, оның табыстылығы сияқы ... ... ... ... ... ... бойынша ұстанымын жан-жақты талдау,
кез келген банкті қашықтан тексерудің маңызды элементтерін білдіріреді.
Жалпы капитал жеткіліктілігі ... ... ойын ... ... ... ... қажет:
- Банк капиталды стандарттарға жауап бере ме?
- Ең төменгі капитал ... ... ... ... ма?
- Капитал деңгейінің банктің және алған тәуекелге қатынасы қандай?
- Ең ... ... ... ... алынған тәуекелдер бар
ма?
- Банк капиталының сапасы қандай?
Капиталдың кез келген бөлігін банк үшін ... ... көзі ... ... бар ... сапасын талдау. Банктің активтерінің ... ... ... ... ... ... Егер қарзы алушы
өзінің қарыздарын қайтармайтын болса және олар бойынша пайызды төлемейтін
болса, онда ... таза ... ... Ал ... азаюы, өз кезегінде
өтімділіктің ... ... ... ... Таза пайданың
тұрақсыздығы банк капиталын көбейтуге мүмкіндік бермейді және ... ... ... капиталға теріс әсерін тигізеді. Осы себептердің
салдарынан банктердің төлем қабілетсіздікке ұшырау мүмкіндігі туындайды.
Активтердің сапасын қашықтан бақылау мен ... ... ... механизмінің маңызды бір бөлігі болып табылады. Қашықтан бақылаудың
талдаушысы банк активтерінің жалпы ... ... ... банк
басшылығына хабарлайды және инспекторлық ... ... ... ... ... ... ... қашықтан басқару тиімділігі банк
беретін ақпараттардың сапалылығымен ғана шектеледі. Ал ... ... ... ... алу ... ... проблемалық ссудаларды
анықтауға және тиісті түрде жіктеуге ... ... ... ... жүйесі болу қажет. Сонымен қатар, банктердің болашақтағы активтердің
сапасы ... ... ... жаңа ... ... ... ... сапасын қашықтан талдау кезінде тексеруші мынадай
сұрақтарды көрсетуі мүмкін:
- Өткен тоқсанда банктің ... ... ... ерекше өзгерістер
байқалды ма?
- Жалпы банк активтеріндегі кешіктірілген және ... ... ... ... капиталына қатысты сапасыз активтердің деңгейі қандай?
- Өткен тоқсанда немесе алдыңғы жылда сапасыз активтер ... ... ... ... болуы мүмкін? Банктің сапасыз
несиелерінің құрылымы ... ... ... ... ... ... несиелердің негізгі
түрлері және олардың өсуі немесе төмендеуі?
- Банктің несиелік қызметінің шығынын жабу үшін құрылған ... ... ... ... ... ... (провизиялар)
жоғарылауы немесе төмендеуі?
- Ұлттық банктің нормативті талаптарының сақталуы?
Табыстар мен шығыстарды талдау. Капитал, банктің қардылық жағдайының
ең ... ... бірі ... Ал ... ... жағдайын,
сәйкес табыстарсыз қолдау мүмкін емес. Банк ... ... ... ... соғұрлым жыл сайын өзінің капиталын ... ... ... ... ... ... банктің одан ары дамуына
жағдай жасайды. Ал шығындар банктің ... ... ... ... ... өз ... ... алмаған акйионерлер капиталды инвестициялауды
тоқтатып, соның салдарынан банк ... ... ... ... ... ... қашықтан бақылау қажет.
Банктің табысын талдау барысында талдаушы мынадай негізгі үш ... ... ... ... деңгейі қандай? Оның деңгейі банк капиталын құруға
және ... ... ... ... ... қандай? Қазіргі экономикалық жағдайда оның
келесі жылда жоғарылауы немесе төмендеуі мүмкін ... өз ... ... ... ... ... банктік операцияларды
жүргізеді.
Операцияларды жүргізуде пайыздық, пайыздық емес және басқа да шығындару
болады. Банк осы ... ... ... ... құрылығылары
және қызметкерлері болғандықтан, оның әкімшілік шығындару да болады. Ал осы
шығындарды жабу көзі ... ... ... табылады. Сондықтан банк өзінің
табысын тиімді болу саясатына негіздеп, бос шығындарды қысқартып, табыстың
көп бөлігін ... ... ... және капиталдануына жұмсауы керек. Осы
орайда банктің ... ... ... ... маңызды орын алады.
Банктің шығындарын талдауда қарастыратын негізгі мәселелер:
- шығындардың құрылымы;
- пайыздық шығындардың көлемі;
- пайыздық емес шығындар мен басқа да шығындардың ... ... ... ... Банктің өтімділік жағдайы оның барлық қызметінің
көрсеткіштерін әсер ... өз ... ... ... бере алмауы банкке деген
сенімінің жоғалуына әкеп соғуы мүмкін. Сондықтан ... ... мен ... ... әсер ... ... барлық көрсеткіштері
мен жағдайлары ескеріліп, өтімді ... ... мен ... ... ... ... ... объективті көрсеткіштерге көңіл
аударылады. Сондай-ақ банктің өтімділігін кең турде талдау қарастырылады.
Жалпы ... ... ... банктің өтімділігі бойынша
жағдайын бағалаған кезде төмендегідей сұрақтарды қарастыруы қажет:
- Банктің ... ... ... ... ... ... өз
міндеттемелеріне қатысты өтімді активтердің көп немесе аз болуы?
- Банк ірі ... ... ... ... ... ... депозиттері сияқты тұрақсыз ... ... ... ... ... ма ... ... ме? Және теәуеділік деңгейі
қандай?
- Банктің активтерінен асатын, жақын арада ... ... ... бар ... ... ... ... банкпен белгіленген өтімділік бойынша
талаптарды орныдай ма?
Екінші деңгейдегі банктердің жағдайы туралы ақпараттарды сақтайтын
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... (BOSS) Ұлттық
банк алдында мынадай міндеттері болады:
- банк ... ... және ... ... болу;
- өз бақылауындағы банктердің ... ... ... ... ... жедел түрде ақпараттар беріп тұру;
- банк басшылығы мен директорлар кеңесінің кемшіліктерді ... мен ... ... ... ... ... ... Ұлттық банктің басшылығына қарастыруға беру;
- өзіне бекітілген ... ... әсер ету ... ... және ... тиімділігін бағалау.
Банктердің кураторлары жаңа шарттар жоспары бойынша ... ... ... ... сайын ашық валюта позициясының лимиттері және валюталық нетто-
позициясы орныдалуы туралы есептерін тексереді.
Банктердің өтімділігін бақылап отыру үшін ... ... апта ... ағымдағы өтімділікті орындағаны жайлы есеп беруін (талаптар мен
міндеттемлердің салыстыру кестесін) тексереді.
Кураторлар ... ... ... ең ... ... ... табылатын пруденциялық нормативтердің орындалуын тесеріп, ... ... және ... ... ... ... мен
түзетулер жасайды.
Жалпы пруденциялық реттеу тәжірибесі екінші деңгейдегі банктердің
пруденциялық нормативтерді ... ... ... ішкі аудит жүйесін және
дұрыс несие саясатымен өтімділік саясатын жүргізуге бағытталған.
Екінші деңгейдегі банктер Ұлттық ... ... ... есеп ... мынадай формаларын тапсырады:
- 700 Н формасы бойынша күнделікті балансы;
- Ашық валюталық позицияның ... және ... ... туралы апталық есебі;
- Ағымдағы өтімділіктің орындалғаны жайлы апта ... есеп ... мен ... ... ... ... ... нормативтердің орындалуы туралы ай сайын есеп
беруі;
- Активтердің және ... ... мен ... ай ... ... ... үнемі қаржылық есеп беруі.
Қазақстан Республикасынның Ұлттық банкі пруденциялық нормативтері
туралы ережесіне сәйкес, к1, к2, к3,1, к3.2, к4.1, е4.2 және ... ... ... есеп ... айдан кейінгі
айдың сегізінші күні кешіктермей ... ... ... ... әр ай сайын нормативтердің дұрыс есептелгенін тексеру
үшін ақпаратты-статистикалық басқармасының есептелген ... ... ... ... ... банкі ең төменгі
резервтік талаптар туралы ережесіне сәйкес банктерді мүмкін және ... ... үшін ... деңгейдегі банктерҰлттық банк белгілеген
резервтік талаптардың ... ... ... Осыған байланысты
банктер банктік қадағалау департаментіне ай ... ... ... банктің банктерден басқа заңды және жеке тұлғалардың алдындағы
барлық депозиттік ... ... ... ... ... ... белгіленген резервтік мөлшерлеме 6 %-ға тең.
Банктердің ең төменгі резевтік талаптарды орындауының екі әдісі бар:
1) Баламалы – ай сайын ... ... ... ... ... активтердің орташа айлық сомасы айдың әрбір жұмыс
күніндегі депозиттік ... ... ... ... пайыз
түрінде есептелінетін ең төменгі резервтік талаптардың орташа айлық
көлемінен кем болмауы керек.
2) Баламасыз – ... ... ... ... ... орналастыру,
ол шоттың қалдығы айдың бірінші жұмыс күні бойынша депозиттік
міндеттемелердің ... ... ... ... ең ... талаптарға тең болуы қажет.
Қазақстан Республикасынданың Ұлттық банкі белгіленген ... ... ... ... департаментіне тоқсан сайын
халықаралық стандарттарға негізлелген қаржылық есеп ... ... ... ... ... жағдайы мен оның қызметінің нәтижелері туралы нақты
мәліметтерді қамтитын отыз бес кестеден тұрады.
Кестеде берілген ... BOSS ... ... ... ... және осы мәліметтердің негізінде банктің қаржылық ... ... ... алуға болады және салыстырмалы банктердің топтарында
банктің рейтінгісін анықтауға болады.
Сонымен банктер мен әр ... есеп ... ... қашықтан
қадағалаудың қызметкерлері тоқсан сайын Статус-Репорт деп аталатын қысқаша
қорытынды жасайды.
Статус-Репорт – банктің ағымдағы қаржылық ... ... ... ... ... ... ... қашықтан қадағалау қызметкерлері
“CAEL” (“CAEL”, яғни M-менеджментті ... CAMEL ... ... ... банкке рейтинг беру жүйесін қолданады.
Берілген баға тек қана ішкі арналымдарға ғана ... және ... ... ... бола ... ... ... қорытындылары банк бойынша сәйкес ұсыныстар
берумен қатар ... ... ... үшін ... ... ... ... көрсетілетін негізгі қаржылық көрсеткіштер мен басқа
да мәліметтерге мыналар жатады:
1) Банк туралы жалпы мәліметтер.
2) Меншікті ... ... мен ... ... ... ... міндеттемелері.
5) Банктің табысы мен шығысы.
6) Өтімділігі және шығысы.
7) Қосымша ақпараттар.
Талдаушы барлық ... ... ... ... ... ... ... позициясын жалпы бағалаумен ... ... ... ... активтерінің сапасы төмен болған жағдайда, талдаушы ... ... ... ... сай ... ... қашықтан қадағалаудың талдаушысы екінші деңгейдегі ... ... ... әр ... есеп ... ... талдау
жасау барысындабанктің ағымдағы қаржылық жағдайын толық бағалауға ... ... ... ... қорытынды құжат жасайды.
Қашықтан қадағалау қызметкерлері сондай-ақ жыл соңында төрт тоқсан
бойынша қорытынды жасап, жылдық Статус-Репортты жасайды.
Сонымен қатар, қашықтан ... ... ... ашу үшін ... ... ... қарастырады;
- банктерге банктік операцияларды жүргізуге ... ... ... ... ... қызметкерлерінің кандидатуралары бойынша
Ұлттық банктің біліктілік комиссияснда қаралатын ... ... ... ... қағаздар проспектілерінің эмиссияларын
сараптаудан ... және ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын сауықтыру бойынша сондай-ақ оған
санкциялар ... ... ... ету шараларын қолдануға
байланысты ... ... және ... ... ... ... да қызметтерді атқарады.
Есеп берулер макроэкономикалық талдауға қажетті мәліметтерді ... ... ... ... есеп ... капитал
жеткіліктігі, активтердің сапасы мен өтімділік деңгейі сияқты негізгі
қаржылық ... мен ... ... ... жасау арқылы
банктің қаржылық жағдайын анықтау үшін қолданылады.
Қашықтан қадағалаудың жетістіктері есеп және есеп ... ... мен ... сәйкес берілетін мәліметтердің дұрыстығына
байланысты болады, сонымен қатар берілген ... ... ... қамтамасыз етуге көңіл бөлу керек.
Тиімді қашықтан қадағалау үшін ... ... ... қаржылық талдау жүргізудің жоғары деңгейіндегі кәсіптілігі
қажет. Есеп беру ... ... ... ... ... деңгейін, тенденцияларын салыстыру талдау жасау үшін
қолданылады.
Қашықтан қадағалау жеке бір банктің қаржылық жағдайында ... ... ... ... ... ... ... ала ескерту
жүйесі» ретінде қызмет етеді. Өз кезегінде қашықтан қадағалау банктің
алдында тұрған ... жиі ... ... және ... ... ... ... шығара алмайды.
Қашықтан қадағалау мен инспекциялау жалпы қабылданған әдістері болып
саналғанмен, пруденциялық ... осы екі ... ... ... ... ... ... – онда банктердің жағдайы туралы
мәліметтер, әсіресе капитал жеткіліктілігі, өтімділігі және ... жиі ... ... ... ... ... ... көңіл аударуға мүмкіндік болмайды және ... ... ... оның ... ... ... сенуге
болмайды.
Инспекциялық қадағалау – банктерді орналасқан ... ... ... ... ... ... ... алуға мүмкіндік беретін
банктердің қызметін реттеу әдісі.
Инспекциялау әдісінің ...... ... ... мен
тәуекелін тиянақты тексеру, сондай-ақ банктің басқарылуы туралы нақты
көрініс алуға ... ... ... ... ...... ... жылда бір рет жүргізіледі, сондықтан ... ... ... үзіліссіз бақылау қызметін жасай алмайды.
Инспекциялық қадағалау механизмі ... ... ... ... механизмі
Инспекциялауды жүзеге асыру үшін қадағалау ... ... мен ... ... ... жоғары білікті мамандардан
тұратын топ немесе ... ... ... ... ... ... еңбек көлемін қажет ететінін ескере ... ... ... ... ... ... банк ... жылына бір рет
тексеріледі) және жүргізілетін тексерулердің ... ... және ... ... ... ... ... банктің тәуекелінің жалпы
тексеру мен ... ... ... ... айқындау, сондай-ақ
кемшіліктерді жоюды қажет ететін жақтарын ... ... ... ... ... ... қызметін реттеу
механизмі қазіргі кезде көптеген елдерде қолданылатын осындай екі әдісті
бірге ... ... ... қашықтан қадағалау әдісі жедел тексеруді қажет
ететін банктерді анықтаудың негізі болып ... ... ... ... және тексеруді ерекше алаңдататын қызметтердің бағытын
дұрыстап тексеруді ұйымдастыруды қамтамасыз етеді.
Қашықтан қадағалау, инспекциялау барысында ... ... ... ... ... ... жасауы мүмкін. Осымен бірге
қадағалау ... ... есеп ... ... ... біліктілігі мен кәсіптілігі болу керек.
1.2. Банк қызметін рейтингтік бағалау.
Жалпы қаржылық жағдайды анықтауда банктің негізі көрсеткіштерін ... ... ... ... ... (менеджмент),
табыстылығы мен өтімділігін бағалайтын CAMEL жүйесі қолданылады.
Банктің қаржылық жағдайын жан-жақты тексерулер ... ... ... ... ... жағдайымен жүргізілетін операциялардың саласын
анықтау.
Бұл активтер мен ... ... ішкі ... ... ... белгіленген тәртіптерді сақтау мен құжаттардың дұрыс жүргізілуі;
ә)басқару сапасын бағалау, олар ... ... ... ... ... ... бағалау;
- банк юасшылығына берілген құзіреттер мен олардың жүзеге асу тәртібін
зерттеу;
- қызметкерлердің қызметке сәйкестігін және қайта дайындау тәртібі;
- иерархиялық құрылым мен екі ... ... ... мен инструкцияларды сақтауына бақылау жасау.
Құжаттар мен заңдардың және белгіленген әдістердің сақталуын тексеру;
в) бухгалтерлік есеп беруді жүргізудің дәлдігі.
Аудиторлық тексеру нәтижесінде ... ... мен ... ... ... ... жүргізудің дәлдігін және дұрыстығын
бағалау.
г) активтердің ... ... ... ... ... ... ... мынадай
бағыттарды қамтиды:
- жеке тұлғалар мен компанияларға берілетін несиелердің қатынасы;
- банктер үшін қолайлы бағалы қағаздардың түрлері;
- бағалау тәртібі;
- ... ... ... ... ... әдістемесі;
- несиенің қайтарылуы мен несиелік қабілеттілігін бақылау;
- несиенің «ескіруі», пайыздардың тоқтатылуы мен ... ... жабу үшін ... ... ... ... қабілеттілігін бағалау. Бұдан кейін банктің төлем
қабілеттігі мен банк балансы ... Бұл ... ... ... және ... жеке-жеке қарастыруды қамтиды.
Тексерушілер сондай-ақ банктің ... ... ... ... ... ... жүйесіне сәйкес бағалайды.
Банктің табыстылығын тексеруде СПРЭД-тің банктің қызметкерлерінің еңбек
өтімділігіне және активтер ... ... алу ... ... ... жағынан банктің қаржылық жағдайын тексеру банк басшылығымен
немесе оның акционерлері мен ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттерді айқындайды. Мұндай іс-әрекеттер, әсіресе
қазіргі кезде банктік алаяқтардың өз құралдарын халықаралық байланыстарда
пайдаланып, ... ... ... шығаруға барлық мүмкіндіктерін салуынан
көрініп отыр. Банкті тексерушілер заңсыз қызметтер мен алаяқтықты болдырмау
мақсатында басқа да ... ... ... ... ... ... ... банктің қызметерінің толық немесе жеке бір сұрақтар
бойынша зерттеу жолымен, оның нақты ... және ... ... ... ... үшін және ... ... немесе жеке
қызметкерлерінің қызметінің қазіргі ... ... ... ... ... инспекциялауды Қазақстан Республикасының Ұлттық
банкі дербес түрде немесе басқа ұйымдардан ... ... ... ... ... ... ... және ағымдық тексерулер
жүргізілуі ... ... ... комиссияның, басшы қажет болған жағдайда, оның
мүшелері арасында нақты ... ... мен ... ... ... ... жүргізу барысында өзінің жұмысын өз ... және ... үшін ... ... қажетті құжаттарды алуға
құқылы. Банк талап етілген құжаттарды дайындауға және тексерушілерге беруге
жауапты өз мамандарын анықтайды.
CAMEL ... ...... есеп беру ... мен ... ... бойынша банктің жағдайына баға беруге болатын банкті
қаржылық талдаудың әдісі.
Рейтинг ... CAMEL ... ... компаненттердің алғашқы
әріптерінен құрылған:
С – (capital adequacy) – ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін капиталдың жеткіліктігі, яғни меншікті
капиталының көлемі бағаланады.
А – (asset quality) – активтердің ... ... ... ... ... бірге, несиені қайтаруды қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... әсер ... баға
беріледі.
М – (management) менеджмент – банк қызметінің тиімділігіне, қалыптасқан
жұмыс тәртібі мен ... және ... ... ... ... ... ескере отырып, банкі басқару әдістері
бағаланады.
Е – ...... ...... ... ... ... оның табысының жеткіліктілігі тұрғысынан банктің
рентабельділігі бағаланады.
L – (liquidity) - ... ... ... және ... ... үшін өтімді активтерінің жеткіліктігі, ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкке берілетін қаржылық
есеп берулердің мәліметтері бойынша жүргізіледі. Бірақ та ... ... үшін ... ... ... қажет. Бұл жүйе бойынша
банкті бағалау үздіксіз процесс болып ... ... де ... ... ... ... ... санайды.
САМЕL жүйесінің бес компонентінің әрқайсысын: капиталдық жеткіліктігі,
активтердің сапасын, басқару ... және ... ... ... ... мен тәртіптерді ескеруі қажет:
1-рейтинг (тұрақты):
- өте жақсы нәтижелер мен қаржылық тұрақтылық;
- бағалануы өте жоғары немесе ... ... ... ... ... ... нәтижелері қанағаттанарлық (күрделі мәселелер табылған
жоқ);
- қызметтің нәтижелері орташадан ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі мен сенімділігін қамтамасыз ету
үшін қажетті жағдайлар жасалған.
3-рейтинг (орташа):
- қызметінің нәтижелері қанағаттанарлықсыз;
- бағалауы орташа немесе ... ... ... ... төмен.
4-рейтинг (шекті):
- орындалуы орташа деңгейден төмен;
- ... ... ... болашақта банк қызметіне
қауіп төндіретіні анық көрініп тұр.
5-рейтинг (қанағаттанарлықсыз):
- қызметінің нәтижелері сөзсіз нашар;
- ... ... және тез ... шаралар қолдануды талап
етеді;
- егер кемшіліктерді жою бойынша ... ... ... ... ... ... жіктілігі. Капитал салымшылардың құралдарын қорғайтын ең
басты құрал болып табылады. ... ... бар ... ... қауіп төндірмей үлкен шығындарды өз ... алу ... ... ... халықаралық стандарттарға өтуі бойынша
оларды бірінші немесе екінші ... ... ... ... банк үшін
белгіленетін жеке бақылау белгілері бар.
Меншікті капиталдың (МК) жеткіліктігіне ... ... ... үшін ... көрсеткіштерді есептеуге болады:
|Активтердің |= ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... | | | |
| | ... жылғы есепті кезеңдегі активтер |
| ... ... |= ... ... ... |Өткен жылғы есепті |
| | |МК ... МК |
| | ... ... ... кезеңдегі МК ... ... ... = ... ... ... ... рейтингісін жүргізудің жалпы
принциптері мынадай:
1 – рейтинг (тұрақты):
- банктің меншікті капиталының ... ... ... ... ... ... екі ... одан көп есе жоғары болса,
яғни 12% және 24%-ға тең немесе жоғары;
- банктің меншікті капиталының корсеткіштері ... ... ... ... ... ... капитализацияланған және
болашақта жақсы капитализацияланған деп есептелінеді.
2 – рейтинг(қанағаттанарлық):
- k1, k2 коэффициенттері 8%- пен 14%- ға ... банк ... ... ... ... ... тобында ең
бір жақсы банктердің бірі болып табылады;
- инспекциялаудың нәтижесі бойынша банктің активтерінің сапасы
қанағаттандырылған ... ... ... ... ... ... капиталдарды жеткілікті және
оны болашақта да сақтайды деп айтуға болады.
3 – рейтинг ... k1, k2 ... ... ... ... яғни 6% және 12%- ға ... ... көрсеткіштері бойынша банктерді салыстыру тобында ең аз
дегенде орташа жағдайда орналасатын банктер;
- инспекциялық тексерулер нәтижесінде анықталған активтердің ... ...... ... ... ... (k1, k2) ең болмаса біреуін орындап
жүрген немесе капитал жеткіліктілігі көрсеткіштері 6% және 10%- ға ... ... ... ... бойынша салыстыру тобында соңғы
орындардың бірінде орналасқан банктер;
- инспекциялық ... ... ... ... ... ... жағынан проблемалары бар банктер.
Бұл рейтингтегі банктердің капиталы жеткіліксіз және оның жағдайы
банктің өмір сүруі төлем қабілеттілігіне қауіп төндіреді.
5 – ... ... ... ... ... ... төмен немесе теріс көлемді капиталы бар банктер;
- банктерді капитал ... ... ... ... ... қатарына жататын банктер;
- инспекциялық тексерудің қорытындылары бойынша активтерінің спасы
шекті немесе қанағаттанарлықсыз болған банктер.
Бұл рейтингтегі банктерге ... ... ... да ... жағынан жедел жәрдем жасау талап етіледі.Қаржылық және ... ... ... ... ... қабілеттілігіне қауіп төндіреді.
Активтердің сапасы. Банктің активтерінің сапасын талдаудың мақсаты
болып банктің есеп беруінде олардың өмір сүру қабілеттілігі мен құны ... ... ... ... активтердің әр деңгейдегі
тәуекелінің бар екенін ескеру ... ... бір ... ... ешбір байланыссыз болады. Мысалға, касскдағы қолма - қол ... ... ... ... ... ... Бұл активтерге
қарама – қарсы 100% тәуекелі бар активтер бар. Мысалы, ... ... ... ... ... ... барлық активтердің түрлерін, сондай – ақ
баланстан тыс активтер мен проблемалы активтердің негізгі бөлігі ретінде
несие портфелін ... ... ... ... ... ... ... бөлуді қажет етеді. Бұл талдаудың негізгі ... ... ... ... талдау болып табылады. Біріншіден, инспектор
келесі жақтарына көңіл аудару керек:
1) несиені өтеу келісімшартқа сәйкес жүргізіліп ... ма, әлде ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы тұрақты ма, әлде қаржылық
жағдайы нашарлап қалды ма?
3) қарыз алушы несиені қайтара алмаған жағдайда ... ... ... үшін қосымша қамтамасыз ету қаражаттары немесе несиені қайтарудың
басқа ... бар ... банк ... ... ... жабуға провизиялар құрған болса,
онда құрылған провизиялардың сомасын активтердің ... ... ... тасталынады.
Активтердің сапасын талдау жіктелінген активтердің орташа құны мен
банк капиталының қатынысына негізделеді. CAMEL жүйесі бойынша ... ... ... принциптері 5 – кестеде келтірілген.
Активтер сапасын бағалау принциптері
|Жіктелген активтер құнының капиталға|CAMEL ... ... | ... дан кем емес ... ... дан 15%- ға ... ... ... дан 30%- ға ... ... ... дан 50%- ға дейін ... ... дан ... ... |
1 – ... (тұрақты). Мерзімі кешіктірілген немесе жіктелінген
активтердің саны аз, несиенің нашар орналастырылуына ... тұру үшін ... ... мен ... ... ... банктер.
Бұл рейтингтегі банктердің диверсификацияланған несиелік портфелі
болуы және бір қарыз алушыға келетін тәуекелдің ең ... ... ... ... қатынастағы тұлғаларға байланысты талаптарды орындауы керек.
2 – рейтинг(қанағаттанарлық).1 – рейтингке жатқызылған банктерге
қарағанда, бұл рейтингтегі ... ... ... ... ... ... үлкен болады, бірақ проблемалы активтердің
көлемі орташа, ал жалпы активтердің сапасы қанағаттандырарлық болады.
Несие саясаты мен ішкі бақылау жүйесінің саясаты жалпыға ... ... ... кез ... ... шығындарды жұмыс тәртібінде
түзетуге болады.
Бұл рейтингтегі банктердің де диверсификацияланған несиелік
портфелі ... және бір ... ... ... ... ең ... ... банкпен ерекше қатынастағы тұлғаларға байланысты талаптарды орындауы
керек.
3 – рейтинг (орташа). Бұл ... ... ... жене ... ... ... ... болып келуі
қауіп төндіреді. Жалпы жіктелінген ... ... ... банктің
капитализациялануын қажет етпейді, бірақ жағдайдың нашарлап кету мүмкіндігі
бар. ... ... ... несиелердің қайтарылуын талап етуді жеткілікті
деңгейде қамтамасыз ... ... ... үшін ... әдістерін жетілдіру қажет.
4 – рейтинг (шекті). Бұл рейтингтегі ... ... және ... ... көлемі шығынды және активтердің
сапасы нашар деп бағаланады. Жағдайды түзетуге байланысты ... ... ... ... ... ... мен ...
болашақта банктің төлем қабілетіне қауіп төндіруі мүмкін.
Мұндай банктердің несиелерді басқаруы нашар, несие ... ... ... ... ... ... және басқару мен иемдену ... ... іс - ... де ... мүмкін. Бұл банктердің несиелік
портфелі банкпен ерекше қатынастағы ... ... бір ... ... мен ... ... ... байланысты талаптардың
орындалмауын сипаттайды.
5 – рейтинг (қанағаттанарлықсыз). Бұл рейтингтегі ... ... және ... ... ... нашар жағдайы
және банктің төлем қабілеттілігіне нақты қауіп туғызады.
Сауықтыру бойынша бірнеше механизмдерді іске қосып және ағымдағы
шығындары қысқартуға байланысты ... ... ... ... ... ұшырау қаупі бар.
Табыстылық. Табыстылық пен рентабельдік банк жұмысының маңызды
көрсеткіштері болып табылады.
Табыстылықты талдауда ең ... ... ... ескеру
қажет:
- банкте уақыт сайын өзінің құнын жоғалтатын активтердің (құралдар,
негізгі құралдар) амортизациялау ... бар ... ... ... ... ... ... жүргізіле ме?
- Салықты төлегеннен кейін акционерлерге дивиденд түрінде төленген
сомалардың есеп баптарында көрсетілуін тексеру.
Өйткені ... ... ... таза ... ... ... банк
пайдасының көп бөлігін аз капиталын көбейтуге жіберілетін бөлінбеген
пайда түрінде сақталмағандығын көрсетеді.
Берілген есеп беру ... ... ... ... ... ... рейтингті анықтау үшін пайдалылықты талдау
жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... мынадай принциптерге сүйенеді.(6 - кесте).
6 - кесте Пайдалылықты сапасын бағалау принциптері
|Активтердің орташа құнына қатысты |CAMEL ... ... ... ... ... ... дан ... ... ... дан 1%- ға ... |2.Қанағаттанарлық ... дан 0,75%- ға ... ... ... дан 0,50%- ға ... ... ... дан ... ... шығындар |5.Қанағаттанарлықсыз ... ... ... активтердің орташа құнына қатысты
қайтарымдылық коэффициенті болып ... Ол ... ... ... дейінгі және салықтарды төлегеннен кейінгі таза
пайда
Активтерің орташа құны
Өтімділігі. Өтімділікті талдау үшін кез келген көрсеткішті қолдану
мүмкін емес және CAMEL ... ... ... рейтингісін анықтау үшін
инспектор бірнеше факторларды ескере отырып, өзінің жеке ойын басшылыққа
алуы қажет:
1) ... ... яғни ... ... ... ... депозиттерді (банктің қолында ұзақ мерзімге қалатын
депозиттер), оның ... ала ... ... ... ... бөлігімен салыстырылуды(талап еткенге дейінгі депозиттер),
2) активтердің өтімді түрде болуы немесе өтімді түрдегі активтерге тез
айналатын активтердің болуы (өтімді ... ... көп ... ... ... жоғары болады);
3) банктің қарыз қаражаттарына ... ... ... ... нарықта несие желісін ашу ... ... ... ... ... ... ... қаражаттардың тартылған
ресурстардың жалпы көлеміне қатынасы (бұл деңгейдің ... ... ... ... мазасыздық туғызады);
4) банк басшылығының өтімділік деңгейін басқару қабілетін және банктің
өтімділікті реттеудегі ... жеке ішкі ... мен ... ... әр ... ... қатынастарды қолдануға болады:
|Берілген несиелер |
| Депозиттік ... ... ... |
| ... ... ... ... өтімділікті талдаудың жалпы критерийлері:
1 – рейтинг (тұрақты). Бұл рейтингтегі банктердің өтімді ... ... ... ішкі ... ... мен ... өңдеу
жүйесі банк басшыларына сәйкес мәліметтерді беріп отырады. Банкте депозит
түрінде несиелеудің үлкен ... ... бар. ... деңгейі бойынша
банктерді салыстырғанда бұл банктің өтімділік коэффиценті жоғары.
2 – рейтинг (қанағаттанарлық). Бұл рейтингтегі банктерде өтімділік
деңгейінің төмендеуі мен қаражаттарына ... ... ... ... ... түрінде несиелеу көздерінің белгілі бір бөлігі
ғана бар. Және тез арада қаржы қаражаттарын тартуды белгілі бір ... ... ... ... ... салыстырғанда орташа деңгейден
жоғары.
3 – рейтинг (орташа). Бұл рейтингтегі банктерде өтімді активтер
көлемі ... ... ... басқа банктермен салыстырғанда
орташа.
4 – рейтинг (шекті). Бұл рейтингтегі банктердің өтімді активтерінің
көлемінің жеткіліксіздігінен өтімділік көрсеткіштері нашар. Яғни, ... ... ... Банк ... ... тәуелді. Өтімділік
көрсеткіштері басқа банктермен салыстырғанда орташадан төмен.
5 – рейтинг (қанағаттанарлықсыз). Банктің өтімділік көрсеткішінің
өте нашар ... ... оның өмір ... ... ... Өтімді
активтердің жетіспеушілігі және ... ... ... ... Мұндай банктерге тез арада реттеу шараларыфн қолдану
керек.
Менеджмент. CAMEL аббревиатурасының ... ... ... ... менеджменттің талдауын басқа компоненттердің
барлығын таладағаннан кейін ... ... ... ... ... 4
компанентке тікелей тәуелді болады және басқаруды бағалау CAMEL жүйесіндегі
субъективті компонент болып табылады.
Капиталды активтердің сапасы, ... мен ... ... бағалау үшін коэффициентті көрсеткіштерді қолдану мүмкін емес.
Басқару әдістерін бағалау кезінде CAMEL жүйесі ... ... 4 ... ескеру қажет.
Менеджментті талдау кезінде мынандай факторлар ескерілу қажет:
- банктерге тексеру ... банк ... ... ... ... және әкімшілік қабілеттілігін көрсету
қажет;
- банк басшылығының экономикалық жағдайдың өзгеруіне, ... ... ... бейімделу қабілеті болу керек және Ұлттық
Банк пен сыртқы ... ... ... керек;
- банк басшылығы банк жұмысының ішкі тәртіптерін ... және ... ... ... ... банк ... білікті басқаруды қамтамасыз ету үшін қызметкерлкрді
оқытып отыру қажет;
- банк басшылығының кез келген заңсыз ... ... ... ... ерекше қатынастағы тұлғаларға жеңілдікпен
несие бергені үшін сыналуы керек.
CAMEL рейтинг жүйесі бойынша ... 5 ... ... ... соң, ... банктің бағасын сипаттайтын банктің жинтық
рейтингісін анықтайды.
Жиынтық рейтингісін ... үшін 5 ... ... ... ... ... соманы 5-ке бөлеміз
Мысалы:
капитал жеткіліктілігі = 2
активтердің сапасы = 2
менеджмент = 3
табыстылық =3
өтімділік = 1
Барлық ... ... 11-ге тең ... оны ... ... – 2,2, оны ... санға айналдырсақ (7 - кесте), жиынтық рейтинг 2-
ге тең ... ... ... ... ... ... рейтингтің мәндері
|1-ден 1,4 дейін |1-ге ... және ... |
| ... ... 2,4 ... |2-ге ... және ... |
| ... ... 3,4 ... |3-ге ... және ... |
| ... ... 4,4 ... |4-ге ... және ... |
| ... ... 5,0 ... |5-ге ... және рейтинг |
| ... |
1 – ... ... ... ... ... ... келесі жағдайлар
тән:
- қаржы жағдайы барлық аспектілер бойынша сенімді;
- табылған ... ... емес және ... қызмет барысында
түзетуге болады;
- банктің қаржылық жағдайы экономикада немесе банктік секторда ... ... мне ... ... ...... немесе қанағаттанарлық рейтингісін алған банктерге мынадай
жағдайлар тән:
- табылған кемшіліктер айтарлықтай емес және олар банк ... ... ... ... ... өз ... ... саналғанымен, банктің,
экономикалық конъюктураның жағдайы мае банк секторының жұмысының өзгерісіне
бейімделу қабілеті болуы керек;
- ... ... ... ... ... немесе есеп
беруді талдау дарысында айқындалған мәселелер банк басшылығымен міндетті
түрде шешілуі керек.
3 – ... ... ... рейтингісін алған банктерге тән жағдайлар:
- банк әлсіз, егер экономикада немесе банктік сектордағы ... ... ... онда ... ... ... ... мүмкін;
- тез арада жіберілген қателіктерді түзету бойынша шаралар қолданбаса,
банктік қаржылық жағдайы нашарлайды;
- банктің жағдайы ... ... ... ...... немесе шекті рейтингісін алған банктерге тән жағдайлар:
- қаржы ... ... ... ... ... тұрақсыздық белгілері бар және ол қажетті ... ... егер ... ... ... ... қолданбаса, жағдайдың асқынып
кетуі, банктің болашақта өмір сүруіне қауіп төндіруі мүмкін;
- банктің банкротқа ұшырау қаупі бар;
- банкті қадағалау ... ... ... ... мен бақылауды
қажет етеді.
Сондай-ақ мәселелер мен кемшіліктерді жоюға байланысты толық ... ... ... - ... немесе қанағаттанарлықсыз рейтингісін алған банктерге тән
жағдайлар:
- ... ... ... ... ... ... ... бар;
- бірнеше қауіпті кемшіліктері бар, жағдайдың өте нашар болуы банктің
акционерлері тарпынан немесе басқа да ... ... ... ... ... ... жағдайды түзету бойынша жедел шараларды қолданбаса және қаржылық
көмек көсетімесе, күштеп таратуды қажет ... Банк ісін ... ... облысы: өзінің банкінің ішкі жағдайының талдауы және банктердің
қаржылық жағдайының дистанционды талдау – контрагенттері.Талдау ... ... ... ... және ... тыс ... бөлімдері;
- Кіріс және шығыс туралы есеп беру;
- Нормативті мәні;
- Нұсқау ... ... есеп ... ... ;
- ... одан ... есеп берулері.
Құрылым және есеп берудің дұрыстығын тексеруге арналған әдістемелер:
- баланстың дұрыстығын тексеру және есеп берудің дұрыстығын ... ... ... ... ... саласын депозиттеу.
Талдау өтімділігі және активтердің сапасымен әдістемелері:
- Банктермен-контрагенттерге операцияларға лимиттер ... ... ... ... талдау;
- Айналым балансын талдау;
- Активтер-пассивтерді мерзімі бойынша орналастыру-қатыстыру;
- Тәуекел-өтімділік;
- Коммерциялық ... ... ... ... тыс шоттарды талдау.
Пайдалылықты талдау әдістері:
- Орналастырылған құралдармен пайыздық ставка;
- Тартылған құралдармен пайыздық ставка;
- ... ... пен ... ... ... ... талдауы.
Банктің қаржылық жағдайын бағалау әдістері:
- Баланстың дұрыстығын тексеру;
- Банктердің санацияларының жоспары;
- Құру және талдау;
- Міндетті резервті Фондына есептеу сомасын ... ... ... ... ... ... ... депозиттік операцияларының бағасына әдістамелік
ұсынымы.
Банктер рейтингін құрастырудың әдістемесі (методикасы):
- Банк ... ... ... жүйесі (CAMEL);
- Банк сенімділігінің ... (В.С. ... ... ... ... ... коэффициенттік экспресс-анализі (жедел-
талдауы);
Эксперттік талдау жүйесі банкте қолданылатын автоматтандырылған банктік
жүйесімен үйлесе (бірігіп) жұмыс істейді, бұл өз кезегінде:
- ... және ... ... ... талдау жүргізуіне.
Сальдолық балансты талдау кезінде жүйе активтердің ... ... және ... ... шоттардың агрегирленген
аналитикалық топтарының қалдықтарын және коэффициенттерін санайды
(бағалайды);
- активтер мен пассивтердің орналастыру-тарту мерзімдерімен байланысты
тепе-теңділігінің ... ... ... ... ... ... ... құралдарын пайдалылығы мен тартылған қаржы
құралдардың шығын деңгейінің негізінде алынған ақпарат ... ... ... ... есептілік құруға мүмкіндік береді.
Стандартты есептіліктің басқа да түрлерін ... ... ... да ... ... болады.
«Жиынтық кестелер» талдау құралы – жабдығы.
Жиынтық кестелер – арнайы бағдарламалау (программалау) тілдерін білмей
– ақ , бір ... ... ... ... ... ... алып,
қажетті ақпаратты құрылымдап құрастыруға мүмкіндік беретін ... ... ... ... құрал.Жиынтық кесте таңдап
алынған нәтижені қалауыңызша өзгертуге болатын графикалық режимде ... бұл ... ... түсінікті және ыңғайлы етеді. Қолданушы өз
қалауынша иерархия күйінде әрбір деңгейдің ... ... ... ... мәліметтерді аналитикалық бағыт бойынша
реттеп алуына болады. ... ... ... ... ... ... жасап, есеп беруді құрастыру, мәліметтердің ішкі
жиынын алу.
Қосымша өнімдер (қызмет көрсет):
- ... ... ... ... ... ... (зерттеу);
- тапсырыс бойынша қаржылық талдау жүйесін құру;
- ... ... ... ... ... ... сонымен қатар ТМД елдері мен таяу шет елдердің шот –
жоспарына да ... ... ... ... ... ... ... шешу үшін
әдістерін құру;
- таңдап алынған параметрлер бойынша банк рейтингін құру;
Банктердің несие рейтингінің рейтингтік шкаласы (шәкілі).
Рейтингтік ... ... ... ... жағдайы және өз
тәуекелділіктерін басқару сапасы бірыңғай анықталады. Банктің ... ... ... 4 ... ... А, В, С және D. А, В, және
С төлей алу көрсеткішіне, ... ... және даму ... ... ... бөлінеді. Нәтижесінде банкке келесі рейтинг
меншіктелуі мүмкін (барлық ... ... ... ... көрсетілген):
А++ класы
Позитивтік дамуы бар сенімділіктің жоғарғы деңгейі. Қысқа мерзімді
дамуда банк қаржылық міндеттерді ... ... сай ... жоғарғы
мүмкіндікпен қамтамасыз етеді. Орташа мерзімді дамуда нарықтық көрсеткіштер
мен макроэкономикалық ыңғайсыз өзгерістерге қарамастан ... ... ... ... класы
Тұрақты дамуы бар сенімділіктің жорғарғы деңгейі. Қысқа мерзімді дамуда
банк барлық қаржылық міндеттерді ... ... ... барысында да
туындайтындарды қазіргі заманға сай орындайды, ... ... ... ... мерзімді дамуда міндеттерді жоғарғы мүмкіндікпен
орындау нарықтық көрсеткіштер мен ... ... ... ... ... ... деңгейі. Қысқа мерзімді дамуда банк барлық
қаржылық міндеттерді ағымдағы сияқты, жұмыс барысында ... ... ... сай ... ... ... ... етеді: Орташа
дамудағы белгілі бір төлемдерді талап ететін ... ... ... ... ... мен макроэкономикалық тұрақтылыққа
байланысты.
В++ класы
Позитивтік дамуы бар ... ... ... ... ... банк ... ағымдағы қаржылық міндеттерді, сонымен қатар көлемі
бойынша кішкентай және орташа жаңа ... ... ... ... ... ... ... уақтылық төлемдерді талап
ететін міндеттер туындағанда қаржылық қиыншылықтар мүмкіндігі бар. ... банк ... ... ... ... үшін ... мен ... ыңғайсыз жағдайларда да потенциалы бар.
В+ класы
Тұрақты дамуындағы сенімділіктің тиімді деңгейі. Қысқа мерзімді дамуда
банк ... ... ... ... сонымен қатар жұмыс барысында
туындайтын ... ... ... және орташа жаңа міндеттерді орындауды
жоғары мүмкіндікпен қамтамасыз етеді. Белгілі ... ... ... ... қаржылық қиыншылықтар мүмкіндігі бар. Орташа дамуда
банк ... ... ... жоғарылату үшін, нарықтық көрсеткіштер
мен макроэкономикалық тұрақтылық жағдайы болса, банк потенциалы болады.
В класы
Сенімділіктің ... ... ... ... ... банк ... ... міндеттерді, сонымен қатар жұмыс барысында туындайтын
көлемі бойынша кішкентай және орташа жаңа міндеттерді орындау ... ... ... ... ... ... белгілі төлемдерді
төлеуді талап ететін міндеттер ... ... ... ... ... ... ... орындау мүмкіндігі белгілі мөлшерде
нарықтық ... мен ... ... ... класы
Позитивтік дамудағы сенімділіктің төменгі деңгейі. Банк ағымдағы
қаржылық міндеттерін қазіргі заманға сай ... ... ... Жұмыс
барысында туындайтын банктің қаржылық ... ... ... жоғары мүмкіндігі бар. Орташа дамуда нарықтық көрсеткіштер
мен макроэкономикалық тұрақтылық жағдайында банктің ... ... ... үшін ... болады.
С+ класы
Тұрақты дамудағы сенімділіктің төменгі деңгейі. Банк ағымдағы қаржылық
міндеттерін қазіргі заманға сай орындалуын ... ... ... туындайтын банктің қаржылық міндеттерінің орындалмауының
жеткілікті түрде жоғары мүмкіндігі бар. Орташа ... ... ... ... ... мен макроэкономикалық тұрақтылыққа
байланысты.
С класы
Сенімділіктің ... ... Банк ... ... ... ... сай ... қамтамасыз етеді. Жұмыс барысында туындайтын
банктің қаржылық міндеттерінің орындалмауының жеткілікті түрде ... ... ... ... ... ... Банк ағымдағы
қаржылық міндеттердің орындалуын қамтамасыз ете ... ... ... туындайтын қаржылық міндеттің орындалмауының ... ... ... ... ... ... рейтингтік банкке берілетін
толық рейтингтік есеп құрылады. Рейтингтік ... ... тек ... ... және тек елшінің хаттай келісімімен кейін ғана
жарияланады.
Fith Қазақстан бойынша рейтингтік болжамын ... ... ... ... ... рейтинггін көбейтті. 21 желтоқсан 2006 ж.
Fith Ratings (РДЭ) ... ... ... ... ... ... шетелдік және ұлттық валютада «Тұрақты» - дан «Позитивтік» - ... РДЭ – сі ... және ... ... «ВВВ» және
«ВВВ+» деңгейіне сәйкес бекітілген. ... ... ... ... ... және «F3» ... валютада қысқа мерзімді рейтингті бекітті.
«Соңғы уақытта Қазақстан таңқаларлық ... ... ... ... 20005 ... дейін экономика жылына орташа есеппен 10,3% өсті,
ал тұрғындардың әрқайсысына ВВП көрсетілген аралықта ... ... - деп ... ... бойынша Fith сараптама тобының ... ... ... Fith болжамы бойынша 2007 жылы экономикалық өсу
қарқыны 9,5% құрайды. Жоғары дамуға елдің мұнай ... тез ... ... ... ... ... 2001 – 2006 ... салыстырғанда екі есеге
0,7 млн. барр. тәулігіне, 1,4 млн. барр. тәулігіне өскен.
Жақсы экономикалық көрсеткіштер мен ... ... ... ... ... ... шығуды жалғастыратын мемлекеттік қаржыға ... етуі ... ... ... ҚР – ң ВВП – сына қатынасы 2006 жылы
ВВП рейтингіндегі мемлекеттер ... ең ... және Fith ... ... ... ... ең аз 6,2% ... болады. Fith – тың
күткені, капитал мен мұнай кірістері Қазақстан мұнай қоры мен ... 2007 жылы ... ... 27 млрд. доллар деңгейіне дейін өсу
мүмкіндігі (ВВП 38%) 2006 соңындағы 15 ... ... мен ... ... ... өсу ... отырған Қазақстанның
экономикасының бастау мүмкіндігін білдіріп, тынымсыздық танытты. ... ... ... ... ... ... қала береді және
2006 жылы инфляция қарқыны жоспарланған ... ... ... ... ... ... көп мөлшерде несиелеудің өсуінің ... ... ... ... сектордың сыртқы қарызы 2006 жылы 06 ... 20 ... ... құрады. Банктер жылжымайтын мүлік секторын несиелеу
көлемін үлғайтуды жалғастыра беруде. Соған қарамастан Қазақстанның дамуының
ұзақ ... ... ... ... қала ... ... Бум ... бастапқы бөлімде тұр» - деп Кохун мырза атап өтті. –
Мұнай өндіру көлемі тәулігіне 3,5 млн. барр. дейін ... ... ... ... ... пен ... қорының дамуына мүмкіндік береді. Қазақстанның
ағымдағы дәлелденген артық мұнай қоры 40 млрд. барр. ... Бұл ... ... 30 ... ... ... ете ... Алайда, өндірілген
мұнайды нарыққа шығару үшін экспорттық ... ... ... – сы ... бойынша өзгерістен кейін Fith Ratings Қазақстандық 4
банк рейтингі бойынша ... ... ... ... ... банк рейтингі бойынша (төменде көрсетілген) «Тұрақты» болжамы сақталған.
Қазақстан даму банкі («ҚДБ»):
Шетелдік және ұлттық валютада ... ... ... ... ... ... деңгейінде бекітілген, ал Ұлттық валютада
«ВВВ+» деңгейінде. Басқа банк рейтингілері келесі деңгейлерде ... ... ... ... ... «F3», ұлттық валютада қысқа
мерзімді рейтинг «F2» және қолдау рейтингі «F2».
Банк ... Алем ... ... ... ... банк (Халық ),
болжам бойынша шетелдік және ұлттық валютада «Тұрақтыдан» «Позитивтікке»
өзгерді. Банктердің РДЭ – сі ... ... ... ... ... валюталар жоғарыда көрсетілген үш банктің әрқайсысы келесі
деңгейлерде бекітілген: ... ... РДЭ ... (ВВВ ... ... шетелдік валютада қысқа мерзімді рейтинг «В», ... ... ... рейтинг «F3», қолдау көрсету рейтингі «3» және жеке рейтинг
«С/D».
Банктер рейтингі келесі деңгейлерде ... ... ... ... (ВВ ... ... болжамы, шетелдік валютада қысқа мерзімді
рейтинг «В», ... ... ... «3» және жеке ... ... төрт банктің рейтингі бойынша болжамды ... ... осы ... ... ... бойынша мүмкіндіктерін
болашақта жақсартатынын көрсетеді. Сонымен қатар банк ... ... ... септігін тигізу де Қазақстанның билеушілері жоғарғы
деңгейде қолдау ... ... ... ... ... ... ... есебімен тәуелсіз рейтинг деңгейі куәландырады. Fith –
тың пікірі бойынша егер банк қолдау көрсету керек ... онда оны ... ... ... Банкті құру мақсаты: инфроструктуралық және
өндірістік проект бойынша орташа мерзімді және ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... несие иен гарантия беру арқылы ҚР –
ның экономикалық дамуына септігін тигізу.
БТА, ККБ, және Халық Банк рейтингтері Fith – тің ҚР – ... ... ... ... ... ... банктік жүйеге қаншалықты
маңыздылығын және ... ... ... ... отырып қолдау көрсетуге
жоғарғы деңгейде ... ... ... ... Fith – тің ... егер банк ... ... қажет болса, онда оны жоғары мүмкіндікпен
ұсынуға долады. 2006 жылдың соңындағы көрсеткіш ... ... ... үлесі – 21%, 22%) БТА мен ККБ ең ірі банктер, ал ... ... көп ... салымдарына ие болды. Сонымен бірге Fith – тің
ескертуімен жоғарыдағы ... ... ... потенциалы «ВВВ-» (ВВВ минус)
деңгейімен шектеледі. Осы себепті «Позитивтік» болжам ... ... ... емес ... валютадағы банктің РДЭ – сі ... ... және БЦК ... Fith ... ҚР – ... ... ... болған жағдайда олардың белгілі нарықтағы үлесін ескере
отырып, қолдау көрсетуге дайындығы туралы пікірін көрсетеді. Сонымен бірге
Fith – тің ... осы ... ... ... ... туралы агенттің ағымдағы пікірінің есебімен қолдау ... ... ... (ВВ ... ... ... ... Fith –тің айтуынша Альянс, АТФБанк және БЦК ... ... 2006 жыл ... ... ... ... Оның ... өсу қарқыны есебімен Альянс Халықты елдің үшінші ірі банк ... ... ... ал 2007 жылы ... ... ... ... бойынша үшінші орынға шығады. Қазіргі уақытта Fith нарықтағы ең ... үлес ... үш ... ... көрсетілуінің арасындағы белгілі
айырмашылықты есептеуде. Үш банк: БТА, ККБ және ... ... БАНК ... ... ЖӘНЕ ... БАҒАЛАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІНЕ
ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР
1.4.1. Ақпараттық жүйелер құрылымына қойылатын талаптар.
Ақпарат жүйесін тұрғызу мақсаты – ... ... ... ... ... ... операцияларын автоматтандыру.
Ақпараттық жүйені тұрғызудағы мақсат – ақпарат қорларының өзара тиімді
әсерлесуін өзгертпей біріктіру болып табылады.
Қазіргі уақытта кез ... ... ... және ... ... ісі ... кезекке қойылып отыр. Ол шетелдерде
қызмет ... ... елде ... ... ... Оның бір ... өзі де мемлекеттік органдарды автоматтандыруды ... ... ... 2008 ... ... ... үкімет құру мәселесі де бар.
Мемлекет, Ұлттық банк, Үкімет және де қарапайым халық үшін ... ... ... өте зор. ... оны ... ... ... кеткенімдей оған Ұлттық банк басшылық етеді. Қазіргі уақытта сондай
ақпарат жүйелерін құру өте бір маңызды шаралардың бірі ... ... ... ... тек оның таза жұмыс істейтінін, көрсеткіштерінің жоғары
не төмен екендігін білдіріп қоймай, банк елімізде ғана емес ... де ... бола ... Оның өзі ... басқа елдерде
филиалдарын ашуға көмектеседі. Бұның барлығы сол ... ... ... ... ... ... ... тікелей қатысты.
Ақпараттық жүйе – бұл қиын жүйелер және ... ... ... ... ... ... жүйелерге бірден жасау мүмкін
болмаса, олардың бөлек бөлімдеріне ... ... ... ... ... және ... болса, жүйе элементтері, бөлімдерінің
ара-қатынасы және ... жері ... онда ... ... ... ... процесі тиімдірек болады.
Ақпараттық жүйені құраушы элементтер, өзінің алатын орнына қарай
функционалдық және ... ... ... ... ... ... – ішкі жүйе мен кешен жиынынан және басқарудың маңызды ... ... ... ... ... ... ішкі жүйе
қамтылған кешен жиынынан тұратын функционалды ішкі жүйе кешенін құрайды.
Функционалды ішкі жүйе – ... ... ... ... ... ... бөлігі.
Әрбір кіші жүйе кешен жиынына бөлінуі ... Кіші жүйе – ... ... жеке жүйе бөлімі. Кешендер жиыны – нақты белгі бойынша
топталған жиын.
Ақпарат жүйесінің ... ... ... ... жұмыс
кешенін автоматтандырылған түрде орындалуы.
Ақпарат жүйесінің құрылымы – ішкі ортамен байланысын анықтайтын ішкі
кеңістік - ... ... ... ... ... және ... астары элементтерімен байланысты.
АЖ құрылымы – бұл ішкі жазықтық-уақыттық байланыстардың тұрақты
тәртібі және ... мен ішкі жүйе ... ... ... ... ... қызметтердің анықталуы және сыртқы ... ... ... және ... ... ... Жабдықтаушы
бөлімі – бұл есептердің және есептер комплексінің немесе ішкі жүйелерінің
жиынтығы, бұл ... ... ... ... ...... бір ... қарай топталған есеп
жиынтығы.
Есеп – бұл ... ... ... ... немесе
ортааралық қорытындының нақты формада көрсетілуі (құжат, ... ... ... ... ерекшеліктерін көрсетуге болады:
▪ жоғары алгоритмдеу;
▪ иерархиялық, яғни ішкі ... ... ... ... ... бір қалыптығы;
▪ шешімге белгілі бір уақыттың болуы;
▪ типтік алгоритм шешімінің мүмкіндігі және жалпыламалығы;
▪ жүйенің шығу-кіру тапсырмаларының құрылымы және ... ... ... ... ... ... ... ресурстар дегеніміз - бір фирмадағы құндылықтар мен
материалды ресурстар болып табылатын ... ... ... ... ... сақталатын негізгі және көмекші мәліметтер массиві мен кіру
құжаттары жатады.
Ақпараттық ресурстар ... ... ... материалдық шикізат
және ол Қаржылық Қадағалау департаментіне өте ... ... ... ... ... ... активтердің сапасы, менеджмент,
табыстылық, өтімділік және сезімталдық жатады.
Ақпараттық ресурс – бұл ... әр ... ... (деректердiң,
мәлiметтердiң, фактiлердiң, құжаттардың, есеп ... және ... ... ... ... ... сонымен
қатар, бәсекелестерi алдында маңызды басымдылық беретiн ... ... ... ... ... ... ... – бұл есептеуiш техникаларын қолданылатын
есептердi шешу мен ... ... ... ... ... және ... ... таңда әрбiр дербес компъютердiң өзiнiң математикалық жабдықтау
жүйесi бар. Оның құрамына машинаның ақауларын ... және ... ... ... ... мен ... ... қарапайым
функцияларды есептеуге арналған стандартты программалар жинағынан және
математикалық есептеудiң әр ... ... ... ... ... ... ... жасауға арналған ... мен ... ... ... ... ... ... қойылатын талаптар
Лингвистикалық жабдықтау – бұл тiл құралдарынң, ғылыми-техникалық
терминдердiң және ақпаратты автоматтандырылан өңдеудiң тиiмдiлiгiн ... ... ... ... құралдарымен тiлдесуiн жеңiлдетету үшiн
пайдаланылатын табиғи тiлдi формалъдау ережелернiң жиынтығы.
Лингвистiк жабдықтаудың тiл құралдары екiге бөлiмге ... ... ... ... және ... ... ... тiлдер
және алгоритмдер мен блок-сызба тiлдерi. Екiншi бөлiмге ақпараттық тiлдер,
деректер базасының тiлдерi, ақпаратты iздеу тiлдерi және т.б. ... ... ... және ... бағалаудың лингвистикалық жабдықтауына
алгоритмдік тілдер: ... мен DELPHI ... ал ... ... Database Desktop кіреді.
Программалау тiлiн таңдаудың ... ... ... ... осындай программалар пакетiнiң басқа да қолданбалы
программалар пакетiмен оңай байланыстырылуы және программаларды құру мен
жөндеудiң ... ... ... қажет.
1.4.5. Техникалық жабдықтарға қойылатын талаптар
Техникалық жабдықтау – бұл рейтингті ... ... ... ... ... қолданылатын техникалық құралдар кешені.
Басқарудың ақпараттық үрдісі жеке амалдар мен олардың кешендерінің
орындалуы арқылы ... ... ... ... үш ... ... ... қабылдау, түрлендіру және тұтыну.
Бірінші сатысы, экономикалық объектілердің ... ... ... ... ... ... жинақтау және тіркеу операцияларының тобынан
тұрады.
Ақпараттарды ... ... тобы ... ... мағыналарын, нысандарын, құрылымдарын кеңістік және уақыт
бойынша өзгертуге бағытталған.
Үшінші ... ... ... ... үшін және ... ... жалғастыру үшін тұтынылатын мәні бар ... ... ... ... ... |Түрі ... мәні |
|1 ... ... |2400 Ггц |
|2 ... ... ... |512 Мб |
|3 ... ... ... |40 Гб |
|4 ... ... |
|5 |CD – ROM ... |
|6 ... |Pentium (R) 4 CPU |
|7 ... ... емес |
|8 ... ... |NTFS |
|9 ... түс беру ... |32 бит ... ... ... ... |1152 нүкте 864 нүктеге ... ... |128 Мб ... ... ... ... ... жабдықтау – бұл техникалық құралдар кешенінің қызметін
қамтамасыз ететін ақпараттық жүйенің функциясын (атқарымын) жүзеге ... ... ... ... екі ... ... ... ПЖ
және арнайы ПЖ.
Жалпы ПЖ – бұл кең көлемді пайдаланушыларға арналған, есептеу үрдісін
ұйымдастыру мен ақпараттарды өңдеуде жиі ... ... ... ... жиынтығын құрайтын ПЖ бөлімі. Жалпы ПЖ-ға мынадай
негізгі компоненттер кіреді: операциялық ... ... өнім ... ... ... әр ... ... қосалқы жүйелері үшін нақты
мәселелерді шешуге және жеке ... ... ... ... ... қойылатын талаптар:
|1 |Жалпы жүйелік программалық ... 2000, NT, XP |
| ... | |
|2 ... ... |Office 2002 |
|3 ... ... ... |Delphi 7 программалық ортасы |
|4 ... ... Oracle |
|5 ... ... ... утилиталар, |
| | ... ... ... ... ... етуi қажет:
▪ пайдаланушыларды регламенттiк және ... ... ... ... ... есептердi шешу;
▪ өзара байланысқан есептердi шешудiң кезектiлiгiн басқару;
▪ ақпараттың сақталуын және оның ... ... ... ... ... ... мен жеткiзiлудiң қарапайымдылығын және
сенiмдiлiгiн;
... ... ... ... бақылауды;
▪ ақпаратты қорғауды, ЭЕМ-ге тек автоматтандырылған ... ... ... берудi;
▪ қажет болған жағдайда кешеннiң ... ... ... ... ... ... қойылатын талаптар
Ақпараттық жабдықтау (АЖ) – бұл ақпараттық ... ... ... ... және ... белгілеудің бірыңғай жүйелері
мен құжаттардың және ақпарат массивтерінің үйлестірілген ... ... ... ... ... ... ... сақталуынан,
ақпараттың жинақталуынан, ақпараттық базаға өзгеріс ... ... ... үшін ... ... ... тұрады.
Ақпараттық жүйенің жабдықтау жүйелері, функционалды ішкі ... ... ... ... жүйелеріне бірдей болады. Оның
құрамы белгілі бір пәндік аймаққа ... ... ... ... ... ... ... программалық,
ақпараттық, лингвистикалық, және технологиялық ішкі жүйелері кіреді.
Ақпараттық жабдықтау – Банк ... ... және ... ... ... ... сыныптаудың
және кодтаудың бірыңғай жүйелері, құжаттар жүйесінің және ... ... ... жиынтығы.
Шешім қабылдаудың тиімділігі айналымдағы ақпаратты толықтығына,
сапасына, сенімділігіне және жеделдігіне байланысты:
... ... ... үрдістерді объективті бейнелеу;
▪ практикалық нысаналылықтың ... яғни ... ... ... ... ... атқарылуы қажет;
▪ тікелей бақылау және өлшеу үрдістерінде ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың барлық деңгейлерінде ақпаратты
пайдаланудағы коэфициентті ... ... ... барлық түрінің ақпараттық сиымдылығын
қамтамасыз ету.
Ақпаратты ... ...... жұмыстар атқаруды қажет
ететін күрделі және еңбекті көп керек ететін үрдіс:
o ақпаратты ... ... ... негіздерін
жасау;
o ақпаратты сыныптаудың және кодтаудың бірыңғай жүйесін құру;
o ақпарат көлемдері мен ... ... ... ... құрылымы мен құрамын анықтау;
o деректер базасын бақылау және түзету тәсілдерін таңдау;
o тұтынушылардың сұраныс тілі мен ... ... ... ... және ... ... ... тыс
ақпараттық жабдықтау.
Машинадан тыс ақпараттық жабдықтауға мыналар кіреді:
... ... ... ... оның ... және ... Сыныптау және кодтау;
• Нормативті-анықтамалық құжаттар.
Рейтингті талдау ақпарат ұғымы банк қызметінің, жұмысының қандай
деңгейде екендігін ... үшін ... ... ... дегеніміз – берілген жиындағы объектілерді әр түрлі белгілері
бойынша ретке келтіріп тарату болып ... ... ... ... мыналар: сынып, қосымша сынып, топ, қосымша топ, ... түр, ...... ... ... беру үрдісі. Кодтау жүйесі
дегеніміз – бұл ... код беру ... ... ... ... ұзақ ... ... әр түрлі реттемелік ... ... және ... кіреді.
Жедел ақпарат берілген уақыт ішіндегі объектінің жай күйін бейнелейді,
яғни бұл бастапқы өңделмеген ақпарат.
Ішкі ...... ... ... ... ... деректер ауқымдарының жиынтығын құрайтын ақпараттық қордың
бөлігі. Машиналық тасығыштар, ЭЕМ немесе ДЭЕМ-де ақпаратты автоматты ... ... ... ... ... Оған ... ... магниттік барабандар, магниттік ... ... ... және тағы ... ... ...... тәсілмен атауланған және
ұйымдастырылған, өзара семантикалық байланыста ... ... ... ... (реквизиттер) тізбесі, әрбір деректеменің ұзындығы және
олардың АА-ға орналасу тәртібі анықталады. АА-дың тағайындалуы бойынша
енуші, ... және ... ... ... ... ... жедел немесе
бастапқы ақпарат және объектінің басқару бойынша ... ... ... ... ... ауқымы экранға немесе ... ... ... Осы ... ... пайдаланушылар шешім
қабылдайды, яғни ақпараттарды пайдаланады.
1.4.8.Ұйымдастырушы жабдықтарға қойылатын талаптар
Ұйымдастырушылық жабдықтау - жүйені құрудағы мақсаттар мен ... ... ... маңызды ішкі жүйесі ... ... ... ...... жүйені тұрғызу мен жұмыс
істеуге арналған шаралардың, ... мен ... ... Оның
құрамында төрт топты атап көрсетсе болады.
Бірінші топ құру және ... ... ... ... ... ақпараттық жүйені құрудағы жалпы басқару әдістемелері;
• типтік ... ... ... алдын ала тексерудегі жобалау және өткізудегі
әдістемелік материалдары;
• құжаттаманы құру және іске қосу ... ... ... ... ... ... және ақпараттық жүйені
функционалдануында керекті тиімді құралдардың жиынтығынан тұрады.
Үшінші компонент тексеру кезінде ... ... ... ... Жүйені жобалау мен енгізу: техника-экономикалық ... ... ... және ... жобалар мен құжаттар.
Ұйымдастырушылық жабдықтаудың төртінші компоненті «Іскер». Онда
жүйенің басты құрастырушыларды және ... ... ... ... ... ішкі ... ақпараттық жүйені енгізу және
эксплуатацияға беруге арналған, ол жерде ... ... ... ... сақтау, өтпелі және ... жүйе ... ... ... ... ... ... тапсырушы мен
атқарушының келісім-шарты, жүйені тұрғызушылар арасындағы ... ... ... енгізу кезінде оған мынадай құжаттар жатады: жасалып жатқан жүйе
деңгейінің мінездемесі, ақпарат жүйесі бөлімдерінің ... ... жеке ... ... ... ... ... кезіндегі қолданушылардың құқықтық қатынасы.
Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі ... ... ... ... ... және т.б. ... ... рейтингті немесе басқа сөзбен айтқанда қаржылық сенімділігінен
тексерістен өтіп отырады. ... сол ... ... ... жылы 1 желтоқсан.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк есептілік тапсыратын екінші
деңгейдегі банкілердің және ... ... ... мен ... ... ... пайдалану туралы.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк есептілік тапсырған кезде елде,
валюталар мен қорлар атауларын:
Қазақстан Республикасының ... Банк ... ... ... ... менбасқа тұлғалар осы қаулы қолданысқа енгізілген
күннен бастап ... ... ... Қазақстан Республикасының ГК РК 06
ИСО 3166.1 – 2001 «Елдердің және олардың әкімшілік аумақтық бөлімшелерінің
кодтары.
1.4.9. Банк қызметін ... және ... ... ... ... ... жүйе құру мен оның іс атқарауында басты
әдістемелік тұрғыда қарастыруда көрсетеді. Ақпараттық ... ... ... ... жүйе ... әдістемелік аспектілерін
бейнелейді және ... ... ... жүйелер құрамындағы элементтердің атқару роліне қарай
екі бөлшекке бөледі. Ол функционалды және жабдықтаушы бөлшек. ... ... ... ... ... ол ... ... жүйешелер жатады.
Концептуалдық схема
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
2. БАНК РЕЙТИНГІН АНЫҚТАУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН ЖОБАЛАУ
2.1. Есептің қойылымы
Коммерциялық банк рейтингін ... ... ... ... ... банк Қаржылық Қадағалау Департаментіне дер кезінде
ақпараттарды ... ... ... ... ... – бұл ... түскен сигналдар, мәліметтер,
құжаттар түрінде түскен ақпарат және ақпараттық жүйелердің ... үшін ... ... және ... ... ... ... өз кезегінде
шапшаң және шартты – ... ... ... бұл жерде материалдық,
еңбектік, технологиялық және ... да ... мен ... және ... ... ... ... түсетін ақпарат бақылаудан өтуі қажет. Ең аз ... ... ... ... ... ... ... сонымен
қатар ақпаратты пакетке енгізу кезінде бағдарламалық бақылау ... шешу ... ... ... мен бақылау формалары қарастырылуы
қажет.
|Кіріс Құжат ... көзі ... |Аты ... түрі | ... ... ... ... ... |
| ... | | ... ... ... |құжат ... ... ... ... ... ... |
|E ... |құжат ... |
|L ... ... ... ... ... ... құжатының ақпараттық құрылымдық бірлігінің
сипаттамасы мен тізімі
|Құжат аты: Капитал жеткіліктілігі ... ... |
| ... ... |Реквизит ... ... ... |5 ... ... көлемі |10 ... typi ... түрі |15 ... nomeri ... ... |7 ... ... ... ... ақпараттық құрылымдық бірлігінің сипаттамасы
мен тізімі
|Құжат аты: Актив сапасы ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |5 ... ati ... ... |5 ... kolemi ... ... |12 ... ... құны |10 ... ... ... |15 ... ... ... ақпараттық құрылымдық бірлігінің сипаттамасы
мен тізімі
|Құжат аты: Менеджмент ... ... |
| ... ... ... негіз |
|basshi ... |5 ... adisi ... әдісі |10 ... ... ... |10 ... ... ... ... құрылымдық бірлігінің сипаттамасы
мен тізімі
|Құжат аты: Табыстылық ... ... |
| ... ... ... ... |
|year ... |5 ... ... көзі |10 ... ... |12 ... |рентабелділік |7 ... ... ... ... ... бірлігінің сипаттамасы
мен тізімі
|Құжат аты: Өтімділік ... ... |
| ... белгі |Реквизит негіз ... |Аты |5 ... ... |10 ... zhet. ... жет. |15 ... ... ... ... – бұл ... объектісіне, қызметшіге немесе басқа
басқару жүйелеріне берілетін құжаттар, мәліметтер және ... ... және ... ... ... орындау нәтижесінде алынған
ақпарат.
|Шығыс Құжат ... ... ... |Аты ... түрі | ... ... ... |Статистикалық ... ... есеп ... ... Банк ... ... құжатының ақпараттық құрылымдық бірлігінің
сипаттамасы мен тізімі
|Құжат аты: Статус-Репорт ... ... |
| ... ... ... ... |
|dengei ... |2 ... ... ... |10 |
| ... | ... ... |15 ... ... рейтингі |7 ... ... ... ... ақпараттық құрылымдық бірлігінің сипаттамасы
мен тізімі
|Құжат аты: ҰБҚД есеп ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |5 ... ... |10 ... ... орны |5 ... ... ... база - бұл басқару есептерін шешу үшін ... ... ... ... оны айнытпай дәлме-дәл бейнелейтін ақпарат
массивтерінің бірігуі. қазіргі уақытта ақпарат базасын ... ... ... жеке қолданушыларға қызмет ... ... ... ... қойманы тұрғызу, ол АЖ-ны тұрғызудың бастапқы
кезеңдеріне тән; саны көп ... үшін ... ... ... база ... тұрады:
- ақпаратты кодтау жүйесінен;
- ақпараттық массивтен, яғни ... ... ... ... ... база ... ... және машинадан тыс болып бөлінеді.
Машинадан тыс ақпараттық база келесілерден тұрады:
- жедел ... ... ... ... ... ... тыс ... база - ақпараттық базаның бөлігі, ... ... ... ... қызмет етуінде қолданылатын белгілер
және құжаттардан, адамдардың есептегіш ... ... ... ... ... тыс ақпараттық база кодтауды
классификациялау жүйесінен, ақпаратты нормативті ... ... ... ... ... ... ... бір
мәнде жазу, ақпараттық есептегіш жүйелердің жадысында идентификациялау және
тиімді ізденіс үшін қолданылады. Нормативті - ... ... ... ... ақпараттар категориясына жатады және әр ... ... ... тұрады, олар ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... ... базасына - ақпараттық жүйе кіреді.
Машина ішіндегі ақпараттық база - ... бір ... ... ... ... қолданылатын АЖ-ның мәліметтер ... ... ... ... ... дәл сол ... ... жай күйін бейнелейді,
яғни ол өңделмеген бірінші ақпарат болып табылады. Кодтаудың мақсаты - ... ... ... ... ... ол құжатта мәліметтерді
машиналық тасығыштарға жазғанда өңдеу басқа да операцияларды ... Әт үрлі ... ... ... ... базасындағы ақпаратты іздеуге, оны өңдеуге, жеңілдетуге қажетті
классификация болып көп объектілерді бөлу жүйесі болып ... ... ... белгілі немесе әр түрлі белгілері бойынша жіктеу.
Классификациялау объектісі болып классификацияланатын ... ... ... ... ... тобы ... ... табылады. Классификациялау жүйесі дегеніміз - жиынды жиын
астарынан бөлу ережелерін айтады. Классификациялау ... ... ... ... ... Иерархиялы классификациялау жүйесі - жиын
объектілерінің кезектілікпен бағыныңқылы классификациялық ... ... ... ... ... – көп жиын ... ... ... ... ... ... таңдап алған кодтау жүйесіне байланысты ақпарат
бірліктерін кодтайды. ... ...... ... теңестіру
үрдісі, ол объектілерді кішігірім формада ұсыну мақсатында пайдаланады.
Кодтау ... ...... ... ... теңестіру дәрежелерінің бірлігі. Код – ол белгілі ережеге ... ... ... ... теңестіруді тұрғызу жүйесі, сонымен
қатар әр кодты анықтауға ... ... ... белгілеудің саны);
код разряды( кодты белгілеудегі белгінің саны);
код алфавиті ( ... ... ... ... олар ... әріптік-сандық болуы мүмкін);
код құрылымы (кодты белгілеудегі белгілердің орналасу тәртібі).
Кодты қолдану ақпаратты ... ... ... мүмкіндігін
береді, мәліметтерді топтастыруды қысқартады, машиналық ... ... ... ... ... жіктегіштері мен
шартты белгілерін жобалау – АЖ-ны ақпаратпен жабдықтау бөлімін ... ... ... ... ... мағынасына қарай жіктеу – бұл
мәліметтер қоймасынан ақпаратты іздеу мен өңдеуді жеңілдету үшін ... ... ... ... ... – бұл ... алфавиттік түрде
бейнелеудің жоғарғы үлес салмағына, логикалық амалдардың көп көлемдігіне,
ақпаратты орталықтандырмай өңдеуге көшуге байланысты, ...... ... ... ... ... ... жататын мәліметтер
көлемінің өсуіне байланысты қажет болады. Шартты белгілеудің мақсаты ... ... ... ... түрде көрсету. Демек, мәліметтерді АЖ
жадында бірмәнді бейнелеп жазу үшін жіктеу мен шартты белгілер қолданылады.
Көлемі бойынша үлкен емес, тұрақты номенклатуралар үшін ... ... ... Олар бір ... басқасынан айырып тануға
мүмкіндік береді, яғни кішігірім ақпараттық қасиеті бар.
Шартты белгілеу деп – ... ... ... ... оларға таңбалық белгілерді иемдету барысы. Сондай-ақ, бұл жіктеу
объектілері мен ... ... ... ... ... ... реттік, сериялы-реттік, тізбектік және параллельдік деген төрт
жүйесі бар.
Машина ішіндегі ... база ... ... ... Ол ... тасығыштарында болады, ал машиналық тасығыштар
материалдыобъектілерден ... ... ... автоматты түрде енгізу үшін
қолданылатын,оларға қатты ... ... ... ... ... ... магнитті карталар, фотохромды тасығыштар,
микрофильмдер, перфокарталар, перфоленталар және т.б. ... ... ... ... ... ... кең ... қолданылады. Ішкі машина
базасының ақпараттық жүйе құрылымы функционалдық тағайындалуы ... ... ... ... ... максималды түрде
қолданушының талаптарына және ұсынылатын техникалық мүмкіндіктеріне сәйкес
болуы қажет.
Ақпарат массиві – нақты тәсілмен аталған және ... ... ... байланысқан мәліметтердің бірігуі. Ақпарат массивін
ұйымдастыру ол оның ... ... яғни ... ақпарат массиві үшін
реквизиттердің тізімін, ұзындығын, орналасу тізбегін ... ... ... ... ... ... шығатын және ішкі массив болып бөлінеді;
кіретін ақпарат массиві – ... ... ... шешу үшін ... ... немесе алғашқы ақпаратты қамтиды; ішкі массивтер тұрақты, сақталатын,
жедел, қызметтік ... ... ... ... ... анықталмаған-
нормативті құжаттардан алынады, олар ... ... ... және ... ... ... ... қолданады. Анықтамалық-
нормативті ақпараттар массивінің классификаторына анықтамалар, тұрақты-
шартты ақпарат жатады. Сақталатын массивтер ... ... ... ... ... ... ... массиві баспа құрылғысына
(принтерге) басылып шығатын ... ... Осы ... ... ... ... қабылдайды, яғни осы ақпаратты қолданады. Жедел
массивтер жедел құжаттардың негізінде құрылады, яғни айнымалы ақпараттардан
тұрады, ол біртіндеп ... ... ... ... мәні өңдеу
циклында өзгеріп отырады. Жедел ақпарат – ол объектінің күйін осы ... ... яғни ... ... ... ... ақпаратқа
бухгалтерлік және жедел есеп мәліметтері ... ... ... ... ... ол массивтерді автоматтандырылған өңдеуден
өткізу үшін қажет. Мәліметтер базасы бір-бірімен байланысты ... ... олар ... қол ... ... есте ... сақталып, ақпараттық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... – мәліметтерді өңдеу уақытын
қысқарту, сақталатын мәліметтердің көлемін азайту, бір-біріне қайшы келетін
мәліметтерді жою, кез ... ... ... кең көлемде қолдануға
мүмкіндік беру, есепті шығару программасына мәліметтердің тәуелсіз болуы,
мәліметтердің мәліметтер базасында сақталуы және т.б.
3. БАНК ... ... ... ... ЕСЕПТЕУ ӘДІСІН
ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП БАНКТЕРДІҢ РЕЙТІНГІН ҚҮРАСТЫРУ
3.1. Рейтингті қүрастыруға арналған ... ... ... ... ... ... әр түрлі амалдар әсер
етеді. Camel әдісі, ... ... ... ... және Standard ... агенттік әдістемелері, Карманова және Шибако әдістері кеңінен
белгілі. Банктегі ... ... ... пайдалануға әрбір
әдістемелік құралдар жиынын ұстайды. Банктің сипаттық іс-қимылына көптеген
көрсеткіштер әсер етеді. Көрсеткіштерді ... ... құру ... Көрсеткіштерді іріктеу алдында келесі талаптарды сақтау (ескеру)
керек: - бір-біріне тәуелді сызық жоқтығын. ... ... бұл ... ... ... ... ... түзу емес нәтиже береді.
Көрсеткіштерді іріктеуге негізгі ... ... ... ... ... қойылады.
3.2. Есептеу көрсеткіштері және мөлшерлеу (нормалау)
Рейтингке қосуға көрсеткіштерді іріктегеннен кейін олардың барлық
банктерге мәнін ... ... ... көрсеткіштердің максималды және
минималды ұйғарымды (допустимые) мәнін анықтау ... Олар ... ... ... ... ... жүруін анықтайды. Бұл ... ірі ... ... бірақ ол әрбір банктың барабар есеп
талаптарының атқарымдылығы және ішкі ... ... ... ... мағынасын нормалау керек. Бұл үшін көрсеткіштің
мағынасын стандартты интервалына (интервал [0; 1] ... ... ... ... ... 1 – ... ... егер көрсеткіш мағынасының өсуі жағымды беталыс ретінде
қаралса (суретте бейнеленген), онда максимальды ұйғарымды көрсеткіш мәні х2
1-мен ... ал ... ... х1 0-мен (қарсы жағдайда
керісінше) біріктіріледі.
Нормалау кезінде көрсеткіштер келесі ұйғарымдаға бөлінеді:
- егер максимальды ұйғарымға қарағанда көрсеткіш ... бойы ... ... ретінде қаралып және фактілік тұрғыда көрсеткіш мәні
үлкен болса, онда көрсеткіш мәнінің нормалануы 1-ге тең; егер ... ... ... ... бойы ... ... ретінде
қаралып және фактілік тұрғыда көрсеткіш мәні кіші болса, онда ... ... 0-ге ... егер максималды ұйғарымға қарағанда, көрсеткіш мәнінің өсуі ... ... ... және ... ... көрсеткіш үлкен болса, онда
көрсеткіш мәнінің нормалануы 0-ге тең; егер минималды ұйғарымға қарағанда,
көрсеткіш ... өсуі ... ... ретінде қаралып және фактілік
тұрғыда көрсеткіш мәні кіші, көрсеткіш мәнінің ... ... ... ... ...... мәнінің фактілік тұрғысы;
х1 – көрсеткіш мәнінің минимальды ұйғарымы;
х2 – көрсеткіш мәнінің максимальды ұйғарымы; у – көрсеткіш ... у1 – ... ... минималды мәні; у2 – стандартты
интервалдың максимальды мәні.
(2 формула)
3.3. Өлшем ... ... ... ... ... оның ... бағасы салыстырып
қойылады. Теңдік жүйесі мынадай бейнемен құрылады:
(3 формула)
pi – i-дің ... ... n – ... ... і – ... ... ... құру
(4 формула)
х1 – банк жағдайының көрсеткіші;
Бұл ... ... ... ... ... ... ... формула)
pi – i-дің көрсеткіштің теңдігі; n – көрсеткіштер саны; і – ағымдағы
көрсеткіштің номері.
Соңғы көрсеткіш коэффициентінің теңдігі
(6 формула)
Aj – j – ... ... Х – ... медианасы; dj(AjХ) - +++
m – эксперттің саны; j – ағымдағы эксперттің номері.
Бұның ... ... ... ... ... – i – ... өсуі, с xi – і – көрсеткішінің Кемени
медианасындағы өсуі; n – ... ... і – ... ... j – ағымдағы эксперттің номері.
Бұл әдісті қолданар алдында саралаушының саралау ... ... ... ... ... саналады (есептеледі):
(8 формула)
Rj – Кемени медианасынан j – эксперт ... ... ... xi – і – ... ... медианасындағы өсуі; aij – i –
көрсеткішінің өсуі, aij – i – ... ... n – ... саны; і
– ағымдағы көрсеткіштің номері; j – ағымдағы эксперттің номері.
Эксперттің қорытынды пікірін шығарар ... ... ... ... ... Бұл ... кез-келген әдісте (іске асыруға)
орындауға болады: ... ... ... ... ... ... көмегімен. Егер эксперт пікіріне келісім
жеткіліксіз болса, онда ... ... ... ... ... ... құру үшін ... банктың көпдеңгейлі (көпдеңгейлі)
біріктірілген (агрегированный) көрсеткіш жағдайын ... ... Ол ... формула) есептеледі.
J – банк жағдайының көпдеңгейлі біріктірілген көрсеткіші; xi – і ... ... ai – і – ... ... і – ... номері; n – көрсеткіш саны.
Банк жағдайының көпдеңгейлі біріктірілген көрсеткішінің мәні [0; 1]
шамасында орналасады.
3.5. ... ... ... үшін Standard & Poor’s ... пайдалануға болады. Көпдеңгейлі біріктірілген көрсеткіштің
мәні барлық банкте 7 стратқа көлемделеді. ... ... 1-ші ... сурет
Өзара қиылысушы страттар
Таңбалардың арасына келесі қатысушыларды орналастырамыз.
F1 – BB ... F2 – BB ... F3 – B ... F4 – А ... F5 – ...... ... банктың қатысу ережесі
3.6. Рейтингті құрудың мысалы
Рейтинг құру үшін Беларусь Республикасының 2001 ж 1 желтоқсанындағы
банктік жүйе ... ... ... (3 - кесте)
3 – кесте
Рейтингті құрарда келесі көрсеткіштер қолданылады:
(10)
(11)
(12)
(13)
(14)
Ұсынылған көрсеткіштер бір-бірінен сызықтық тәуелсіз, сондай-ақ банк
жағдайын кешенді ... ... ... – кесте
ААҚ «Белорусь биржалық банк», ЖАҚ «Атом - банк» және ЖАҚ ... ... ... шығаруға кеңес береді. +
Көрсеткіштерді нормалау үшін жоғары бейнеленген ... және К2 өсу ... мәні ... ... ... ... ... және К5 көрсеткіштері үшін жағымды тенденция. Көрсеткіштер ... ... ...... ... ЖАҚ үшін К1 және К3 көрсеткәштері келесі
бейнемен есептелген.
(15)
(16)
Өсу жүйесін құру үшін үш ... ... ... ...... өсу ... ... қорытындысы көрсетілген.
(7 – кесте)
8-кестеде Банк ... ... ... ... ... көрсетілген. Бұл негіздерден оқырман банктердің
сарапталуын немесе олардың страттар бойынша өсуін ... ... ... - ... ... ақпарат графикалық түрде көрсетілген (диаграмма)
3-сурет
Енді банктерді 7 страт бойынша ... ... ... ... ... үшін 9-кестеде
көрсетілген ережелерді қолданамыз.
9- кесте
Банктің соңғы ... ... ... ... ... көрсетілген.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен қорыта келе банктер мен әр түрлі есеп ... ... ... мәні және ... арқылы банктердің қызметін реттеуді
экономикалық тиімді жолмен жүргізуді қамтамасыз ету, яғни банктік ... мен ... ... ... ... ... Банктердің
қызметін кешенді түрде сипаттайтын ақпарттың негізгі және ... ... ... банк ... мен ... есеп ... ... жеке банктік операциялардың тәуекелдік деңгейі мен табыстылығын,
өтімділігін анықтауға, меншікті және ... ... ... белгілі бір мерзімге немесе белгілі бір кезеңге орналастыру
құрылымын ... ... банк ... жеке бір ... ... мен ... белгілеуге мүмкіндік береді. Берілген
мәліметтер BOSS жүйесінің ... ... ... ... осы ... негізінде банктің қаржылық жағдайы туралы толық
көрініс ... ... және ... ... топтарында банктің
рейтінгісін анықтауға болатынын білдім. Жалпы ... ... ... ... және ... ... ... сапасын,
басқаруды (менеджмент), табыстылығы мен өтімділігін бағалайтын CAMEL жүйесі
арқылы ... ... ... банк ... ... ... ... Егер де біз экономика салаларының барлығында
автоматтандырылған жұмыс орнын құратын болсақ біз тек қана ... ... ... ... сондай-ақ электронды үкіметтің құрылуы да тез іске
асатын болады.
Бірінші бөлімде коммерциялық банк дегеніміз не, оның ... ... ... ... анықтайтын әдістер қолданатынын, оның
қалай іске асатынын көрсеттім. Дүниежүзіндегі саясатта болсын, ... ... ... ... орын ... сондай-ақ нарық жағдайы, нарық ауа
райы сол елдерге қарап өзгеріп отырады. Сондықтан ба онда ... ... ... ... жақсы тәсілдер бар. Бірақ, оның бәрі қолданыста
деп түсінбеу керек. Кейбірі жақсы, ... ... ... ... ол
рейтингтер халықтың да басшылырдың да көңілінен ... не ... ... ... ... болып келеді. Сондықтан да дүниежүзінде кең
қолданыс аясын тапқан “CAMELS” жүйесіне негізделдім.
Екінші негізгі бөлімде Коммерциялық банк ... ... ... ... ... оны ... Ақпарат жүйесі негізінен ақпарат
көздеріне сүйенетіндіктен онда кіріс және шығыс ақпараттарын атап көрсетіп,
оларға ... ... ... ... ... ... ... шығыс ақпаратына негіз болады. Шығыс ақпараттары екеу: «Статус-
Репорт» және Ұлттық Банк ... ... ... берілетін есеп
болып табылады.
Осы дипломдық жұмысымдағы ақпарат жүйесін тұрғызғандағы рейтинг талдайтын
әдістер мен әдістемелер іске ... ... ... ... ... бойынша құралған тізімін БАҚ беттерінен ай сайын,
тоқсан ... ... жыл ... жыл ... ... ... деген үміттемін.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 1. Мақыш С.Б. “Коммерциялық банк ... ... 2002 ... 2. ... Т. и др. ... ... ... систем
”.
3 3. Стороженко Л.А., Матвеева И.А. ... ... в ... ... ... ... ... системы в
экономике”. - Алматы: Экономика – 1997 г. - с.87-93.
4 4. Қ.С. Байшоланова Ақпараттық ... ... ... ... 5. ... Қ.С.Байшоланова, Н.Л.Гагарина “Экономикадағы ақпараттық
жүйелері”. Оқу құралы. Алматы, 2001 ж.
6 6. Н.Б.Бралиева, Л.А.Байбөлекова, ... ... ... Оқу ... ... ... 2000 ж.
7 7. Н.Б.Бралиева, В.Ф.Тимошенко, Н.Л.Гагарина ... ... ... 1994 ... 8. ... Н.Б., Куличихин А.А. “Информационные аспекты ... ... ... ... ... 9. “Информационные системы в экономике”. Учебник под ... Дика ... 1999 ... 9. ... Е.Т. ... ақпарат жүйелері”. Оқу құралы Экономика
2001 ж.
Қазақстанның Банкілік жүйесі: 2006 ж Бірінші жартыжылдық
Қазақстан банкілерінің есеп ... ... және ... ... ... ... 2006 жылдың бірінші
жартыжылдығындағы Қазақстан Банкілік жүйесінің зерттелуінің жалғасы. ... есеп ... 2006 ... 1 қаңтарының көрсеткіштерін, 2006 жылдың 1
шілдесіндегі Банкілердің есеп берулерінің көрсеткіштерін салыстырдық.
Біз рейтингілерге ... ... Ең ... ... ... ... ... рейтинг құрудан жеткілікі тәжірибеміз бар. Бұл өнім
мамандар ... да ... ... ******** ... ... ... ... қызық? Ең алдымен қаржылық ... ... ... ... ... толық көрінісін берумен,
сонымен қатар банк ... ... да бір ... ... ... ... ... қызық. Ал динамиканың болуы банкідегі болып
жатқан ... ... ... ... және ... да рейтингке
қатысушылардың қаржылық ... ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне көшеміз. Ең алдымен бастапқы деректер туралы.
Біз Қазақстан банкілерінің ... ... онда ... ... ... ... даму ... сараптамасы үшін
есеп беруді жіберуді сұрадық. 2006 жылдың 1 қаңтарының ... ... ... ... бар ... Нәтижесінде біз республикада
жеке-бөлшек операцияларында мамандандырылған 25 Қазақстан банкілерінің
жұмыс материалдарын алдық.
Жеке – ... ... ... Одақ аумағында жоғарғы екпінімен
дамуда. Жеке бөлшек бизнесінің дамуының негізі болып, жеке-бөлшек клиентіне
бағдарланған банкілік өнімдер ... ... ... мен ... еншілес банкілерінің көптігін алға ... ... ... ... ... іске ... кезінде батыс технологиясын
белсенді алға тартатынын пайымдауға болады. Іс ... ... ... ... ... дәлірек айтқанда ол шоттарды
дистанциялық басқару, шот арқылы шоттармен операциялар және ... және ішкі ... ... ... бәрі жаңа ... ... ... клиенттерден ақша ағымын көбейтуге ықпалын тигізеді, себебі
бұл технологиялар ағымдағы, есептегі, депозиттік, ... ... т.б. ... жету процестерін едәуір жеңілдетеді. Алайда, әзірге
ресейде де, Қазақстанда да ... ... ... ... ... Клиент үшін жеке-бөлшек банкілердің
ерекшелігіне қарай клиенттер үшін есеп беру ... өте ... ... ... ... ... әрқашан «көз алдыңда» - банкоматтар,
бөлімшелер, жаңа өнімдер мен технологиялардың жарнамалары, осылардың бәрі
клиенттің күнделікті өмірін қоршап тұр және ... ... үшін өте ... ... ... ... банкілеріне ораламыз. Зерттеуге қатысқан банкілер саны
2005 жылғы зерттеулер нәтижесімен ... ... жоқ, ... ... есепті көптеген Қазақстан банкілері ... ... ... банкілердің іріктемесін репрезентативті деп және ... ... ... 2006 ... ... жартыжылдығындағы
беталысының басым бөлігін айқындайды деп ... Біз ... ... ... ... ... ... өз әдістемелерін қолданған
жақпыз. Біз Халықаралық стандарттар мен Қазақстан Ұлттық Банк талаптарына
сәйкес ... ... ... ... ... түрінде
безендіріліп, оқушы назарына ұсынылды.
Тағы бір айта ... ... ... көрсеткіштер мен коэфициенттер
атауы Ұлттық банктің және ... ... ... ... ... ... мүмкін. Біздің коэфициенттер-бұл бөлек
көрсеткіштердің қатынасы, оның үстіне ... ... мәні бар. ... жетімділігін бағалау кезінде біз ... ... ... ... Міне осы ... ... бердік. Тағы да бір маңызды сәт бар, біз соған көңіл аудартқымыз
келеді. Соңғы үш кестеде біз 2006 ... 1 ... ... банкінің
қаржылық көрсеткішінің кейбір аналогиясын өткіздік. Бұл салыстырулар үш
агрегацияланған ... мәні ... ... «Активтер»,
«капитал» және «займдар» (кредиттер). Нәтижелері туралы артынан айтылады,
ал әзірге кестелердегі үйлеспеушілік Ресейлік ... ... ... есеп ... ... ... банкілерінің
көрсеткіштерінің мәні Қазақстан банкілерінің ... ... ... ... ... ROE және ROA ... ... капитал мен соңғы есеп беру күнінің активіне
қатынасы ретінде ... ... ... ... Есеп ... ... бір жылдағы активтердің орташа мәніне қатыстыруды
қарастырады. Алайда айта кететін жағдай бұндай есеп егер ... ... ... өтсе ... ... -01.01.2004 жылдар сонда ғана
дәлірек болады. Біздің жағдайда екі ... ... ... ... орташа көрсеткішінің мәніне мезгілдік фактор әсерін
тигізеді. Ал, 2005 жылдың кірісі орташа жартыжылдыққа келтірілген.
Тағы бір шарт – ... ... АҚШ ... аударып есептеу 2005
жылдың 1 шілдесіне ... ... ... ... 1 ... ... ... Ұлттық банкінің дерегі); АҚШ-тың 1 доллары 26-94 рубль
(Ресейдің ЦБ ... ... ... ... ... қараймыз.
Қазақстан банктерінің жиынтық активтері жарты жылда 21,4 пайызға өсті.
4535 млрд. теңгеден (38,3 млрд. АҚШ) 5507 млрд. теңгеге (46,5 ... ... ... үшін ... ... ... ... 2006 жылдың 1
шілдесіне 400,8 млрд. АҚШ ... ... ең ... өсуі «АБН АМРО
Қазақстан банкінде» тіркелді. Бұл банктердің активтері 01.01.06 ... жылы ... екі ... өсті. Активтердің өсуі бұл банктердің,
«актив мөлшері бойынша» энкингдегі орнын 13-тен 10-шы тұғырға ... ... Ал 2006 ... 1 шілдесіне активтерінің бойынша ең ... ... ... ... ... Біз ... отырған банктердің
жиынтық активтеріндегі бұл банктің үлесі жарты жылдықта 26,3 пайыздан 21,6
пайызға дейін ... бұл ... ... ең ірі ... ... ... жылдың 1 шілдесінде 27,9 пайыз болған еді. ... ... ... тағы бір ірі банк бар ол ... бойынша екінші орын алатын
– Тұран Алем банкі. Бұл банкілер арасындағы ... өте ... ... Тұран
Алем банкінің активтерінің өсуі Қазақстанның бірінші банкі ... ... өліп ... 1 ... ... ... ... бір-
бірімен тең түсті десе де болады, бұл ... ... ... ірі
банктің монополизмі жоқ деген сөз, бірақ үлесіне нарықтың 40 ... ... ... бар. ... мөлшері бойынша Ресейлік банктермен
салыстыру кестесінде екі Қазақстанның ірі банктері сәйкес 6 және 7 ... ... ... 2006 ... ... 2006 ... ... салыстырғанда 20,6 пайызға өсті, 444,5
млрд. теңгеден (3,7 ... АҚШ) 535,8 ... ... (4,5 млрд. АҚШ).
Ресейдегі банкілік ... ... 2006 ... 1 ... ... АҚШ ... жылдың бірінші жартыжылдығында капиталдың 1,7 есе ең үлкен өсімі
«Валют-Транзит ... АҚ – да ... Сол ... «Темірбанк» АҚ-ның
капиталы 22 пайызға қысқарды. Екі ірі банктің үлесіне ... ... ... ... 50,4 пайыз келеді. Ресейде ... Онда екі ірі ... ... ... ... тек 22,8 ... Қазақстандық банктер түсімділіктің жақсы көрсеткіштерін,
береді. Олардың ішінде он бірі 2006 ... ... ... 1 млрд.
теңгеден астам пайда тапты.
Қазақстан банктерін ресейдегі әріптестері сияқты несие ... ... ... ... активтерінің ең үлкен ... ... ... ... ... ... Активтер құрылымында
несиелер үлесі 40 пайыздан 70 пайыз ... ... ... ... ... ... пен Тұран Алем банкі иеленді. Ал ... ... ... ... ... Ресей банктері арасында
займдар мөлшері бойынша бұл банктер 6,7 және 14 ... ... ... алдын-ала қабылданған Қазақстан банкілерінің рейтингтік
сараптамасы банктік жүйенің жоғары деңгейде топталуын және ... ... ... ... ... ... жарияланымда, біз, Қазақстан Республикасы банктерін арнайы
шолу жобасын бастаймыз. Банк нарығындағы түйінді беталыстар мен ... ... ... ... ... ... сонымен қатар,
Қазақстан банктері қызметінің маңызды көрсеткіштерінің рейтингтік ... ... ... ... түйінді көрсеткіштері бойынша
рейтингтер құрудан жеткілікті тәжірибеміз бар. «Эксперттің» алғашқы ... 1996 жылы ... Бұл өнім ... ... да, ... компания
клиенттері мен жеке тұлғалар арасында да қажетті қолданысқа ие. Рейтингтер
несімен қызық? Рейтингтер, ең ... ... ... ... негәізделген, қызығы сол, ол нарықтың тұтас ... және ... ... жеке банктің орнын көрсетіп береді.
Ал динамиканың болуы, нарық ... ... ... ... және ... ... ... қаржылық
көрсеткіштер динамикасының
Өз тәжірибемізді біз Қазақстандағы банк секторында рейтингтер құруға
бағыттауды шештік. Біздің көзқарасымыз бірнеше себеппен ... ... ... ... бұл ... банк ... ... тәуелсіз
көзқарас. Екіншіден, бұл ресей банктерімен салыстырмалы статистика.
Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... ... дер кезінде іске асады.
Қазірдің өзінде, ресей нарығына көптеген ... ... ... ... арқылы келгенін ашық айтуға болады. Ресей нарығындағы
қазақстан капиталының үлесі өсе ... ... ... де ... ... ... танытуда.
Сонымен, біздің зерттеулер нені көрсетті, Қазақстан банктерінің
жиынтық активтері 2004 ... ... ... 22 ... ... теңгеден (11,8 млрд. АҚШ) 1952 млрд. теңгеге (14,4 млрд. АҚШ) дейін
өсті. Салыстыру үшін: ... ... ... ... 2004 ... ... 212,3 ... долларды құрады. Ең үлкен өсу ... ... ... Бұл ... ... ... 1,57 есе ... Бұл банк рейтингте активтер мөлшері бойынша
19-шы тұғырдан көрінді.
2004 жылдың 1 ... ... ең ірі ... ... Біз зерттеп отырған банктердің жиынтық активтерінің ішіндегі ... ... 25 ... ал ресейдің ең ірі банкі – Сбербанк России үлесі
29 пайыз болды. Алайда, қазақстанның банктік секторында тағы бір ірі ... ол ... ... ... ... – ол ... Әлем ... Бұл екі
банк арасындағы айырма үлкен емес.
Ресейде екінші ірі банк жоқ ... ... ... ... ... ... ... активтерінен 5,7 есе жоғары. ... ... ... ... ... ... ... екі
ірі банкі сәйкес 6-шы және 9-шы тұғырларды иеленеді. Осылайша, Қазақстанда
алғаш рет үш банк нарықтың шамамен 63 ... ... осы ... ... 39 ... Бұл Қазақстанның банк жүйесі, қаражат көзі көптеген ... ******* ... ... ... ... банктерінің капиталға айналуы 2004 ... ... 19,6 ... 168 ... ... (1,2 ... АҚШ) 201 млрд.
теңгеге (1,5 млрд. АҚШ) өсті. Ресейдің банк секторының капиталға ... ... 1 ... 29,4 ... ... ... үлкен капитал өсімі 2004 жылдың бірінші жартыжылдығында 1,7 есе АТФ
Банкінде тіркелді. Бірінші жартыжылдықта ... ... ... 7,8 ... ... ... үш ірі ... үлесіне
Қазақстанның барлық банк жүйесінің капиталға айналуының 57 пайыз келеді.
Ресейде жағдай басқаша. Онда үш ірі банк ... ... ... ... ... жалғыз ғана қазақстандық банк 2004 жылдың бірінші ... ... ... ... пайда көрсеткіштері жақсы. Ал, оның
ішінде бесеуі бірінші жартыжылдықта 1 ... ... ... тапты. Ресейлік
әріптестер сияқты Қазақстан банктері белсенді несие беруде. ... ... ... 40 ... 70 ... ... аралықта ауытқиды
Рейтингте Казкоммерцбанк пен ТұранАлем алдыңғы тұғырды иеленеді. Үшінші
орында ... ... ... Ресей банктері арасында бұл банктер заем
көлемі бойынша ... 6-шы, 9-шы және 14-ші ... ... еді.
Барынша қызықты көрсеткіш болып «Банкаралық позиция» көрсеткіші табылады,
ол банкте орналасқан қаржылар мен есеп беру ... ... ... ... ... ... саналады. Бұл 2004 жылдың 1
шілдедегі жағдай. ... ... ... ... ... банктеріне қолданылған мәндер, шетел банктері тарапынан, ... ... ... мен ... ... банк-серіктестердің
қатысуы артылған сенімнің дәрежесін көрсетеді. Сондықтанда ... ... ... ірі ... ... Халық банкі мен ТұранАлем банкі
тұр.
Рейтинг деңгейіне әсер ететін негізгі факторлар.
Позитивті:
• бұрынғыша қолайлы макроэкономикалық ... және ... ... ... ... әрі қарай жетілдіруді талап
ететін банк қызметін реттеу принциптері;
• банк қызметінің әртараптандыруды өсіру - ... ... ... бағытында;
• міндеттерін атқару мерзімін созуға мүмкіндік беретін, ... ... ... ... қол ... ... бизнес өсуінің бірқалыптылығынан тәуелді болса да, барынша
жеткілікті банктердің пайда тапқыштығы.
Негативті:
... ... ... ... және ... ... ... әрі жақсы күші шоғырланған
экономика;
• Айқындықтың жетіспеушілігіне байланысты қатерлер және жекеменшік
құрылымының жоғары топтасуы;
... тез ... ... банк ... ... ... берудің едәуір өсуі-несиелердің қайтарылуы экономикалық
және саяси стрестық жағдайларда, экономиканың ... ... ... ... қор мен несиелік портфельдердің жоғары топтасуы.
-----------------------
CAMEL жүйесі бойынша тәуекелді бағалау
Қашықтан талдау нәтижесі бойынша ұсыныстар
Табыстар мен шығыстарды ... ... ... талдау
Өтімдлікті талдау
Салысытырмалы топтық талдау
Қаржылық талдау
Ақпараттық есеп беру базасы
Қашықтан қадағалау
Тәуекелді төмендету ... ... ... ... ... ... қашықтан қадағалау жүйесіндегі банк тәуекелдерін бағалауда
өзгерістер енгізу
Банк жетекшісіне ұсыныстар
CAMEL жүйесі бойынша тәуекелді анықтау, бағалау
Ішкі және ... ... ... ... ... ... есеп жасау
Қашықтан талдау мәліметтерін
Толық ауқымды тексеру
Мақсатты тексеру
Инспекциялық қадағалау
Жоспарлы және мақсатты ... ... ... тыс ... ... банк сыныптамсы
Сыныптау және кодтау
Нормативтік-анықтамалық құжаттар
Енуші
Ақпараттық ауқымдар
Машина ішіндегі АЖ
Аралық
Шығушы
19
Деңгейі, басымдық көрсететін көрсеткіш, уақыты, рейтингі,
Есеп беру мерзімі, банк ... ... ... орындалуы,
уақыты, қаржылық есеп.
Статус-Репорт
ҰБҚД есеп
Ұлттық банк мәліметтерін талдау және ... ... ... ... ... және ... тұлғалар жайлы анықтама
Коммериялық банктердің негізгі мәліметтер базасы
-ҰБ ... ... ... ... ... ... өтімділік,
тәуекелділік, табыстылық..
Математикалық жабдықтау
Болжау және талдау бөлімі
Ақпараттық база
Ақпараттық жабдықтау
Программалық жаюдықтау
19
Техникалық жабдықтау
Фунционалдық жабдықтау
Жабдықтау бөлімі
Коммериялық банк ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктерде активтер портфелін басқару74 бет
Математиканы модульдік-рейтингтік технологиямен оқыту39 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
"тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар"5 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2.санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері21 бет
1.Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. Оларға қойылатын талаптар.2.Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері7 бет
SCADA жүйесіне түсініктеме6 бет
Statex эксперттік жүйесіне жалпы сипаттама7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь