Аристотельдің философиясы


Аристотель (б.з.д. 384-322) Александр Македонскийдің ұстазы болған. 50 жасында ол Ликей деп аталатын жерде өзінің мектебін ашқан, содан барып «лицей» атауы шыққан№ Аристотельлдің философиясы объективті идеализм болып табылады. Бірақ ол таным теориясында материализмге жақын. Ол дүниені тануға болады және таным адамнан тыс, тәуелсіз өмір сүретін қоршаған дүниенің бейнесі болып табылады деп дәлелдеді.
Аристотель дүниедегі себепті бөліп көрсетеді: материя, форма, себеп және мақсат. Материя - ол тек дамудың мүмкіндігі, ол пассивті, баяу, өзін-өзі қозғауға қабілетті емес. Форма – актив, белсенді, әрбір зат дегеніміз бір түрге келген материя. Форма материяны шындыққа айналдырады. Себеп – не жасасаң, соны жасайтын. Мақсат – барлық нәрсе не үшін өмір сүрсе, сол. Мысалы, үй. Құрылыс материалы – бұл материя, ол салынған үй – мақсат. Жобасымен архитектурасы – бұл форма. Құрылысшылар мен архитекторлар – себеп.
Материя мен форма туралы ілім кейінгі философиялық ойдың дамуына үлкен әсерін тигізеді. Материя қозғалыссыз, пассивті, ал форма белсенді, актив. Мұндай материяның үнемі қозғаялыста болуын жоққа шығаратын ілім метафизикалық деп атала бастады. Себебі материя мен форма туралы ілімін көрсететін болады; бастысы форма, формалардың формасы – құдай.
Материяда зат мүмкіндікте өмір сүреді, форма затты шындық етеді. Мысалы, мыс шар – ол мыс (материя) мен шар тәрізділіктің (форма) бірлігі.
Аристотельдің қозғалыссыз материя, белсенді материяға даму жолымен қозғалысқа түседі деген ілімі алғашқы даму теориясы деп аталады. Гегельден бастап өздігінен қозғалуды негізгі ереже етіп танылмаған барлық ілімдер метафизикалық деп аталады.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Аристотельдің философиясы

Аристотель (б.з.д. 384-322) Александр Македонскийдің ұстазы болған. 50
жасында ол Ликей деп аталатын жерде өзінің мектебін ашқан, содан барып
лицей атауы шыққан№ Аристотельлдің философиясы объективті идеализм
болып табылады. Бірақ ол таным теориясында материализмге жақын. Ол
дүниені тануға болады және таным адамнан тыс, тәуелсіз өмір сүретін
қоршаған дүниенің бейнесі болып табылады деп дәлелдеді.
Аристотель дүниедегі себепті бөліп көрсетеді: материя, форма, себеп
және мақсат. Материя - ол тек дамудың мүмкіндігі, ол пассивті, баяу, өзін-
өзі қозғауға қабілетті емес. Форма – актив, белсенді, әрбір зат дегеніміз
бір түрге келген материя. Форма материяны шындыққа айналдырады. Себеп –
не жасасаң, соны жасайтын. Мақсат – барлық нәрсе не үшін өмір сүрсе, сол.
Мысалы, үй. Құрылыс материалы – бұл материя, ол салынған үй – мақсат.
Жобасымен архитектурасы – бұл форма. Құрылысшылар мен архитекторлар –
себеп.
Материя мен форма туралы ілім кейінгі философиялық ойдың дамуына
үлкен әсерін тигізеді. Материя қозғалыссыз, пассивті, ал форма белсенді,
актив. Мұндай материяның үнемі қозғаялыста болуын жоққа шығаратын ілім
метафизикалық деп атала бастады. Себебі материя мен форма туралы ілімін
көрсететін болады; бастысы форма, формалардың формасы – құдай.
Материяда зат мүмкіндікте өмір сүреді, форма затты шындық етеді.
Мысалы, мыс шар – ол мыс (материя) мен шар тәрізділіктің (форма)
бірлігі.
Аристотельдің қозғалыссыз материя, белсенді материяға даму жолымен
қозғалысқа түседі деген ілімі алғашқы даму теориясы деп аталады.
Гегельден бастап өздігінен қозғалуды негізгі ереже етіп танылмаған
барлық ілімдер метафизикалық деп аталады.
Аристотель ұлы ойшыл болды. Ол философияның дамуына елеулі әсер
етеді. Ол логика, этика, психология сияқты ғылымдардың негізін салды.
Орта ғасырда (V-XVIғғ.) Аристотель бірінші ұстаз атын алды. Бұл кезең
Европада латын тілі кең таралған еді. XII-XIII ғасырларда Аристотельдің
еңбектерін латын тіліне аударды. Көптеген философтар өздерін
Аристотельдің мектебіміз деп жариялады. Осыдан барып, ортағасырлық
философия схоластика, яғни мектеп деп атала бастады.

Батыс схоластикасы
Өлгеннен кейін қасиетті деп жарияланған Томас Аквинский (1225-1274)
ұлы схоласт болды. Аквинский және барлық схоластар космостың кіндігі жер
болып табылады деген. Грек геометригі Птоломейдің олар геоцентризм
жүйесін мойындады. (Птоломейдің өмір сүрген жылдары (90-160). Гея деген
жер құдайы. Геолис грек мифтерінде күннің құдайы. Птоломейдің айтуынша,
Жерді айналатын Күн, Ай және 5 планеталар. Бүкіл дүниені құдай адам үшін
жаратты.
Аквинский өз кезіндегі діни және саяси тәріптедідұрыс және құдайға
лайықты деп есептеген. Құдайға қарсы адамдарды өлтіру керек деген.
Аквинский философияның пәні білімдердің жиынтығы деп есептеген. Философия
адам ақыл-ойымен бір бөлшек болғандықтан, құдай уралы ілімнен
(теологиядан) төмен тұрады. Теология – құдайдың өзінің ақыл-ойының
сферасы. Құдай дүниені жоқтан жаратты. Дүние – ол жоғарғы қарай салынған
баспалдақ: адам – періште әулиелер-құдай. Материя қозғалыссыз, ол тек
мүмкіндік. Форма белсенді. Ол материяны ақиқат етеді.
XV ғасырға қарай схоластика өлі теорияға айналды, ол бос сөздікпен
уақыт өткізеді. Сол кезеңнен бастап, схоластиканың екі анықтамасы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Аристотельдің психологиясы
Аристотельдің философиясына қысқа шолу
Аристотельдің философиялық еңбектері
Аристотельдің материяға берген анықтамасы
Аристотель философиясы
Платон мен Аристотельдің ғылым дамуына қосқан үлесі
Платон философиясы
Аристотельдің „саясат” еңбегіндегі саяси көқарастары
Ислам философиясы
Антика философиясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь