Аристотельдің философиясы

Аристотель (б.з.д. 384-322) Александр Македонскийдің ұстазы болған. 50 жасында ол Ликей деп аталатын жерде өзінің мектебін ашқан, содан барып «лицей» атауы шыққан№ Аристотельлдің философиясы объективті идеализм болып табылады. Бірақ ол таным теориясында материализмге жақын. Ол дүниені тануға болады және таным адамнан тыс, тәуелсіз өмір сүретін қоршаған дүниенің бейнесі болып табылады деп дәлелдеді.
Аристотель дүниедегі себепті бөліп көрсетеді: материя, форма, себеп және мақсат. Материя - ол тек дамудың мүмкіндігі, ол пассивті, баяу, өзін-өзі қозғауға қабілетті емес. Форма – актив, белсенді, әрбір зат дегеніміз бір түрге келген материя. Форма материяны шындыққа айналдырады. Себеп – не жасасаң, соны жасайтын. Мақсат – барлық нәрсе не үшін өмір сүрсе, сол. Мысалы, үй. Құрылыс материалы – бұл материя, ол салынған үй – мақсат. Жобасымен архитектурасы – бұл форма. Құрылысшылар мен архитекторлар – себеп.
Материя мен форма туралы ілім кейінгі философиялық ойдың дамуына үлкен әсерін тигізеді. Материя қозғалыссыз, пассивті, ал форма белсенді, актив. Мұндай материяның үнемі қозғаялыста болуын жоққа шығаратын ілім метафизикалық деп атала бастады. Себебі материя мен форма туралы ілімін көрсететін болады; бастысы форма, формалардың формасы – құдай.
Материяда зат мүмкіндікте өмір сүреді, форма затты шындық етеді. Мысалы, мыс шар – ол мыс (материя) мен шар тәрізділіктің (форма) бірлігі.
Аристотельдің қозғалыссыз материя, белсенді материяға даму жолымен қозғалысқа түседі деген ілімі алғашқы даму теориясы деп аталады. Гегельден бастап өздігінен қозғалуды негізгі ереже етіп танылмаған барлық ілімдер метафизикалық деп аталады.
        
        Аристотельдің философиясы
Аристотель (б.з.д. 384-322) Александр Македонскийдің ұстазы болған. 50
жасында ол Ликей деп аталатын жерде ... ... ... ... ... ... ... Аристотельлдің философиясы объективті идеализм
болып табылады. Бірақ ол таным теориясында ... ... ... ... ... және таным адамнан тыс, ... өмір ... ... ... болып табылады деп дәлелдеді.
Аристотель дүниедегі себепті бөліп көрсетеді: материя, форма, себеп
және мақсат. Материя - ол тек ... ... ол ... ... ... ... қабілетті емес. Форма – актив, белсенді, әрбір зат дегеніміз
бір түрге келген ... ... ... шындыққа айналдырады. Себеп –
не жасасаң, соны жасайтын. Мақсат – барлық нәрсе не үшін өмір сүрсе, ... үй. ... ... – бұл ... ол ... үй – ... ... – бұл форма. Құрылысшылар мен архитекторлар ... мен ... ... ілім ... философиялық ойдың дамуына
үлкен әсерін тигізеді. ... ... ... ал ... ... Мұндай материяның үнемі қозғаялыста болуын жоққа шығаратын ілім
метафизикалық деп ... ... ... ... мен форма туралы ілімін
көрсететін болады; бастысы ... ... ...... зат ... өмір ... ... затты шындық етеді.
Мысалы, мыс шар – ол мыс (материя) мен шар ... ... ... ... ... материяға даму жолымен
қозғалысқа түседі ... ... ... даму ... деп ... ... өздігінен қозғалуды негізгі ... етіп ... ... ... деп ... ұлы ойшыл болды. Ол философияның дамуына елеулі ... Ол ... ... ... сияқты ғылымдардың негізін салды.
Орта ғасырда (V-XVIғғ.) Аристотель «бірінші ұстаз» атын алды. Бұл кезең
Европада латын тілі кең ... еді. XII-XIII ... ... ... ... аударды. Көптеген философтар өздерін
Аристотельдің мектебіміз деп ... ... ... ... ... яғни ... деп ... бастады.
Батыс схоластикасы
Өлгеннен кейін қасиетті деп жарияланған Томас ... ... ... ... ... және ... ... космостың кіндігі жер
болып табылады деген. Грек геометригі Птоломейдің олар геоцентризм
жүйесін ... ... өмір ... жылдары (90-160). Гея деген
жер құдайы. Геолис грек мифтерінде күннің құдайы. ... ... ... Күн, Ай және 5 ... ... ... ... адам үшін
жаратты.
Аквинский өз кезіндегі діни және саяси тәріптедідұрыс және ... деп ... ... ... адамдарды өлтіру керек деген.
Аквинский философияның пәні білімдердің жиынтығы деп есептеген. Философия
адам ақыл-ойымен бір ... ... ... ... ... ... тұрады. Теология – ... ... ... ... ... жоқтан жаратты. Дүние – ол жоғарғы қарай ... адам – ... ... ... ... ол ... ... белсенді. Ол материяны ақиқат етеді.
XV ғасырға қарай ... өлі ... ... ол бос сөздікпен
уақыт өткізеді. Сол кезеңнен бастап, схоластиканың екі ... ... ... мектебі есебінде және өмірден оқшауланған ілім
ретінде. Схоластикаға тән белгілер: ... ... ... ... аскетизм. (Аскетизм деген – «өмірдің рахатынан бас тарту» деген
сөз).
Шығыс схоластикасы
Әл-Фараби (870-950) философ және энциклопедист, ... ... Оны ... ... деп ... яғни ... кейінгі. Әл-
Фараби Платонды да талдаған. Философияда ол идеалист ... ... ақыл мен ... ... ... ... үйретті. Біреуі
– жалпыға бірдей, біреуі- нақты денемен байланысты, жеке екі жан бар
деген. 6 ... ... бар, ... ... ... ... ... жан, форма, абстракт материя. Философиялық білімді басты деп
есептеді. ... ... ақыл бар, оны ... ақыл деп те ... ... ... ... жарығымен жарықтандырмайынша әлсіз, сол
сияқты, біздің бір нәрселерді күннің жарығы түспей көре ... адам ... ... әлемдік актив сананың ұшқыннын аламйынша
әлсіз. Адамның мақсаты- әрекетшіл ... ... ... тек қана ... ғана ... сонымен бірге
жарытылыстану ғылымдарымен де айналысу қажет деп ... Ол ... ғана ... ... да ... ... әсер етті.
Әбу Әли Ибн Сина (Авиценна) (980-1037), Бұхарадан ... ... ... ... Ибн Сина ... дәуіріндегі Иран мен Орта
Азиядан шыққан ең көрнекті философ. 300 ... бар. Орта Азия мен ... ... кең ... ...... құдай – қажеттілік, ал дүние – шындық. Құдай
дүниенің себебі сияқты мәңгілік, ... ... ... ... ... және ... емес. Бірақ қайтыс болғаннан кейінгі дүние
физикалық мағынада емес, рухани мағынада өмір сүреді.
Табиғатты оқып, ... ... мән ... ... ... ... Орта Азия мен Иранның әр түрлі билеушілерінің тұсында ... және ... ... ... Қ. ... ғылымның каноны
/ереже/ деп аталатын ... ... ... ... ... ... ... бойы Шығыс пен Батыс дәрігерлері басшылаққа ... Орта ... ... көбі екі ... ... ... Олар философия мен дінінің ақиқаттарын ... ... ... ... ... тиіс ... /1126-1198/ Испанияда туған. Ол кезде Испания арабтардың
қол ... ... Оның ... ол ... ... деген екен:
«Аристотель табиғатты түсіндірді, ал Ибн-Рушд Аристотельді түсіндірді».
Ол толықтырулар мен ... ... жоқ деп ... Және ... тиіс.
Ибн-Рушд тек форма ғана емес, материя да белсенді деп ... ... ... ... ... ... ... және жоғалып
кетпейді. Дүние шексіз және оны ешкім жаратқан жоқ. Екі ... бар: ... ... оны ... ... ... философия таңдаулылар үшін
керек. Жанның мәңгілігі, өлмейтіні дінге қажет, ал философияға ол ... ... ... бірге, әйелдердің ой еңбегіне қабілеттілігін
қорғады.
Ибн-Рушд ХІІ ғ. Араб философияның тарихындағы ең соңғы ірі философ.
Әрі ... ... ... ... ... ... дінінің
билеушілері кедергі жасады.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам болмысының қайталанбас ерекшелігі9 бет
Аль-фараби және педагогика3 бет
Антик философиясы жайлы39 бет
Аристотель туралы5 бет
Аристотельдің „саясат” еңбегіндегі саяси көқарастары8 бет
Ежелгі ғасырлардағы қазақ ғұламалары6 бет
Платон философиясы9 бет
Платонның жан мен таным туралы ілімі6 бет
Фараби дүниетанымында дін және тәңір мәселесі5 бет
Фома Аквинский жайлы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь