Қазақстан Республикасында нарықтық экономиканың қалыптасу этаптары мен заңдылықтары

I. Кіріспе

Нарық дегеніміз не?

II. Негізгі бөлім:

1. Нарықтық қатынастардың қалыптасуы

2. Нарыққа өту кезеңіндегі Қазақстандағы экономикалық және әлеуметтік жағдай

3. Нарықтың мәні және атқаратын басты қызметтері

III. Қорытынды:

Нарықтық экономиканың қазіргі көріністері
Ең алдымен мынаны анықтап алайық. Нарық бұрын-соңды біздің елде терең зерттелмеген, сондықтан оның мәнін қате түсіну қазіргі әдебиеттерде жиі кездеседі. Себебі нұсқау-бөлу әдістеріне негізделген басқару жүйесі жағдайында нарық проблемалары тиісті ғылыми зерттеу пәні бола алмады. Ұзақ жылдар бойы әкімшіл-әміршіл жүйенің идеологиялық тұтқынында болып келген экономикалық ғылымдар нарықтың маңызы мен орны туралы даурықпалық көзқарас басым болды.
Нарық мәселелерінің, қоғамды қайта құру теориясы мен практикасында алатын зор мәніне қарамастан, ТМД-ға кіретін мемлекеттердің және Қазақстан ғалым-экономистерінің арасында нарық туралы біріңғай пікір жоқ. Осыған байланысты нарықтың бірнеше анықтамасын келтірейік.
Нарық - бұл өндіріс факторларын немесе оның нәтижелері мен шарттарын айырбастауға байланысты болатын өндірістік қатынастардың белгілі бір бөлігі немесе жүйесі.
Нарық - бұл сатушылар мен сатып алушылар арасындағы экономикалық қатынастардың белгілі бір жүйесімен сипатталатын тауар айырбасының саласы.
Нарық - бұл сатушылар мен сатып алушылардың арасында тауар және қызмет көрсету процесіне байланысты қалыптасатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.
Нарық - тауарларды сатып алу-сату мен байланысты орын алатын экономикалық қатынастар жиынтығы.
Нарық- Бұл тауарды өткізуге байланысты айырбас саласында қалыптасатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.
1 Әубәкіров. Я “Экономикалық теория және нарықтық қатынастар”
/”Ақиқат” 1996ж-№1/

2 Уоттс. М “Нарық экономика әліппесі”
/”Ақиқат” 2001ж-№9/

3 Әміров.Т “Нарықтық қатынастардағы кикілжіңдер”
/”Ақиқат” 1995ж-№4/

4 Адасбаев. А “Нарықтық экономиканың маңызды буыны”
/”Егемен Қазақстан” 1997 –19 наурыз/

5 Жүнісов.Б, Мәмбетов.Ү, Байжомаров.Қ “Нарықтық экономика негіздері”
/Оқу-методикалық құралы 1-бөлім. Ақтөбе 1993ж/

6 Нұрғалиев. Қ “Қазақстан экономикасы”
/Оқу-құрлалы. Алматы 1994ж/
        
        Тақырыбы: “Қазақстан Республикасында нарықтық экономиканың қалыптасу
этаптары мен заңдылықтары”
Жоспар
I. Кіріспе
Нарық дегеніміз не?
II. Негізгі бөлім:
1. Нарықтық қатынастардың қалыптасуы
2. ... өту ... ... ... және әлеуметтік
жағдай
3. Нарықтың мәні және атқаратын басты қызметтері
III. Қорытынды:
Нарықтық экономиканың қазіргі көріністері
Кіріспе
Ең алдымен ... ... ... ... ... ... елде ... сондықтан оның мәнін қате түсіну қазіргі әдебиеттерде жиі
кездеседі. ... ... ... ... ... ... ... проблемалары тиісті ғылыми зерттеу пәні бола алмады. Ұзақ
жылдар бойы әкімшіл-әміршіл жүйенің идеологиялық тұтқынында болып ... ... ... ... мен орны ... даурықпалық көзқарас
басым болды.
Нарық мәселелерінің, қоғамды қайта құру теориясы мен практикасында
алатын зор ... ... ... ... ... және ... ... нарық туралы біріңғай пікір жоқ. Осыған
байланысты нарықтың бірнеше анықтамасын келтірейік.
Нарық - бұл ... ... ... оның нәтижелері мен шарттарын
айырбастауға байланысты болатын өндірістік қатынастардың белгілі бір бөлігі
немесе жүйесі.
Нарық - бұл ... мен ... ... ... ... ... бір ... сипатталатын тауар айырбасының саласы.
Нарық - бұл сатушылар мен сатып алушылардың арасында тауар және қызмет
көрсету процесіне ... ... ... ... - ... сатып алу-сату мен байланысты орын алатын
экономикалық қатынастар жиынтығы.
Нарық- Бұл ... ... ... ... саласында қалыптасатын
экономикалық қатынастардың жиынтығы.
Басында нарық дегенді әр ... ... сату мен ... ... орын ... түсіндірді. Қоғам дамыған сайын, оның экономикалық
құрылымы қиындаған сайын нарық ұғымы да ... ... ... дамыған
қоғамда нарық деген міндетті түрде сатушылар мен сатып ... ... ... орын ... ... ... саудагер теледидар арқылы
жарнама бере алады, сатып алушылармен тікелей байланыспай-ақ алыс-беріс
жасаушылардың ... ... ... және ... ... ... алады. Нарық - қоғамдық еңбек бөлінісі негізінде оқшауланған
өндірушілердің арасындағы үстемдік ... және ... ... ... ... ... қай-қайсысы да жеткілікті түрде дәлелді,
бірақ проблеманың бір жағын ғана қамтиды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... айырбастың категориясы, нарықтық қатынастардың
субъектісі - өндірушілер мен ... ... ... және ... деп ... Шын ... ... нарықтық байланыстар сату-
сатып алумен шектелмейді. Бұл жерде, басымдылық ... пен ... ... ... ... ... қатынастарға тиісті болуы
керек, себебі тек осы ... ғана өнім ... және оның ... ... ... ... ... нақты нысандарда болатынын
көрсететін экономикалық байланыстар пайда болады.
Нарықтық қатынастардың қалыптасуы
Шаруашылықты нарықтық ұйымдастыру тарихы ... ... ... ... ол ... ... даму ... қысқа. Алғашқы
қауымда материалдық негіз - қоғамдық еңбек бөлінісі және қосымша ... ... өмір сүру ... ... ... ... және ... өнімділігінің өсуі нәтижесінде артық өнім, онымен қоса
айырбас ... ... ... ... бөлінісінің тереңдеуі өндіргіш
күштердің дамуына және адамдардың өмір сүруінің ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі кезеңдерде шаруашылықты нарықтық
ұйымдастырудың маңызы әр қилы ... ... ... және орта ... зор ... шаруашылық аймақтарымен қатар, жергілікті нарықтықтар
құрылды. ... ... ... жай және кездейсоқ айырбас процесі
қалыптаса бастады.
Нарық - мыңдаған ... бойы ... ... ... өте ... ... экономикалық байланыс механизмі. Қазіргі нарық ... мен ... ... ... жүйесі. Осы жүйеде
орталық рөлді жеке мүдде мен ... ... ... арқылы кең көлемді
ақпарат өңделеді, тауарлар мен қызмет көрсетулерді, капитал мен еңбекті
керекті ... ... ... ... ... ... ... кезінде
ағылшын экономисті А.Смит нарықтық күшті, “көрінбейтін қол” деп ... ... ... ... мәні ... ... өз мүддесіне
әрекет етіп, өзінің қара басының қамын ойластыра отырып, ... ... үшін ... ... нарығының негізін қалайды. Шынында да, А.Смит
өмір сүрген заманда нарықтың “көрінбейтін қолы” тауар өндірісін, айырбасын,
бөлісін, ... ... ... өтелу процесін реттеп отырады.
А.Смит теориясы бойынша қала ... ... нан, сүт, ет, ... ... деп ойламайды, өйткені, жоғарыда аталған заттарды,
сол сияқты сұранысы бар тауарларды өндірушілер ... ... ... ... ... ... ... оны тасымалдауды, тұтынушыға
өткізуді сатуды ... бір ... ... Осы істерді нарықтың
“көрінбейтін қолы” ... бір ... ... ... ... ... ... болғанда да
нақты алыс-беріс үшін сатушылар мен сатып алушылардың кездесетін орны деп
түсіндіруге де болмайды. Нарық ... тар және кең ... ... Тар мағанада тауар айналыс саласы – сауда, кең мағынада нарық бұл
қоғамның өндірісті ұйымдастырудың ... ... онда ... мен
тұтынушылар өзара әрекет ете отырып, нақты экономикалық мәселелерді шешеді:
1 Тауарды қанша көлемде өндіру керек, қандай қызмет атқару керек. ... ... ... ... бөлігін жұмсау керек немесе өндіріс барысында
пайдалану керек.
2 Не өндіру керек, яғни қоғамның ... ... ... ... ... мен атқаратын қызметті анықтау.
3 Қоғамға қажет тауарлар ... ... ... ... атқарылуы
керек, яғни өндірістің тиімді түрлерін және өндірісті ұйымдастыруды қандай
технологияны қолдануды анықтау.
4 Өндірілген өнім кімге ... оны кім алу ... яғни ... ... ... ... ... бөлінбек.
5 Өзгерістер бола қаласа қатысушылардың соған бейімделе білуіне қол
жеткізу, яғни тұтынушылар тарапынан сұраным ... ... ... ... ... ... ... мен өндіріс технологиясы жасалуы
керек.
Нарықтық ... ...... бес ... ... шешкен
күнде нақты тұтынушы мен өндіруші арасындағы қарым-қатынас сатушы мен алушы
арасындағы бітістік болып табылады.
Нарықтық қатынас кемеліне келгенде иелік ететін екі жақ та ... ... ... ... зат ... мен ... ... және
олардың бағасын алушы мен өндірушілердің өзара келісімімен ... ... ... ... ... жасалмайды.
Нарықтық экономикада өнімнің де, ... де ... бар. ... әлде бір өнім көбірек керек болса, өндіруші жоғары пайда табу
үшін оның ... ... ... ... ол баға ... бір ... Екінші жағынан өнім көбейген сайын өндіруші шығынын жабу үшін
бағаны төмендетеді. ... ... пен ... ... теңестік туады.
Нарық өндірістің жалпы әлеуметтік- экономикалық тиімділігіне де әсерін
тигізеді. Егер өнім пайдалы болса, ... ... ... ... ... ... ... отырып, оны көптеп шығаруға тырысады. Ал егер ... ... ... өнім ... ... Сөйтіп өндіріс құрылымы
реттелінеды.
Тұтынушылар мүддесін қанағаттандыруға бағытталған және ... ... ... ... ... ... ... мәселелермен
маркетинг саласы айналысады.
Нарық дегеніміз- шаруашылық байланыстардың ... ... ... ... мен тұтынушы әрекеттерін жарасымды келістіріп
отырады. Нәтижесінде нарыққа қатысушылардың бәрінің де сіңірген ... ... ал ... ... ... ... ... шығады.
Нарықтық қатынас сұраныммен негізделеді. ... ... ... нені ... ... ... ... жетекшісі
өнімнің бағасы - өнімнің бағасы өссе сұраным төмендейді, баға арзандаса,
сұраным арта береді. ... ... ... ... ... өнімге деген
сұраныстың көлемі сатып алушының орташа ... ... ... ... ... мен ... бұл өнім орнына басқадай өнім алу сияқты
сатып алушының қалауына байланысты болады.
Ұсыныс өндірушінің сатуға шығарған тауарының ... ... ... неғұрлым тиімді болып, оның бағасы өсіңкі ... ... ... ... ... ... ... Өйткені бәсеке дегеніміз біреуге
жаны ашығандықтан емес, өндірісті пайда табу үшін ұйымдастырады. ... әсер ... ... - ... Алайда пайда қуалап бағаны өсіре беру
тежеу жоқ емес, оған сұраным, салық ... ... ... ... ... ... отырып өнімнің сапасын жақсартады немесе
өндіріс шығындарын азайтады.
Тұтынушының сатып алғысы келген тауарлардың саны ... ... ... санына дәл келсе, сұраным мен ұсыныстың тең болғаны.
Нарық адамдар арасындағы сан-салалы экономикалық қарым-қатынас жүйесі
болғандықтан өндіріс ... ... ... пен ... ... ... ... қалыптастырудың негізгі бірнеше алғышарттары бар.
Олар бір орталықтан бүкіл ел ... ... ... ... Демек, мемлекет органдарының шаруашылық жүргізу әдістеріне
тікелей, барлық ұсақ-түйегіне шейін араласуын қажет ... ... та ... ... қол ... “түнгі күзетші ” ретінде қалуы керек деген
ұғым тумайды. Керісінше, мемлекет стратегиялық, жалпы қоғамдық ... ... ... оған ... ... күш. Мемлекет қолында экономикалық
және саяси билік бар, ол ... ... ... ... ... ... реттеуші, банк, ақша-қаржы жүйесіне ... ... ... сан- ... ... ... ... Мемлекет
ортаны қорғау, елдің қауіпсіздігін сақтау, экологияны жақсарту, қоғамдық
транспорт, байланыс т.с. маңызды объектілерді басқаруға ... ... ... зейнеткерлер мен мүгедектерге, кадр даярлауға көмектесетіні
белгілі.
Нарық қатынастарының қалыптасуы да мемлекеттік органдардың қатысуынсыз
жүрмейді. ... ... ... ... ... жүйесіндегі барлық
мәселеге араласатын, тауар өндірушілердің шаруасына әкімшілік жүргізетін,
оларға кері ықпал ететін, ... ... ... күш ... ... ... бір ... әкімшілік әдіспен басқаратын
экономикалық жүйеден артықшылығын индустриясы дамыған елдердің тәжірибесі
дәлелдеді. Онымен ... бұл ... ... ... ... ескермеуге болмайды. Осыған орай стратегиялық маңызды мәселе
мемлекеттік реттеу мен нарық ... ... ... ұшырастыру.
Нарыққа өту кезеңіндегі Қазақстандағы экономикалық және әлеуметтік
жағдай
Нарықтық қатынастар Қазақстан жерінде қашан ... ... ... неде ... ... ... ... Бұл сұраққа жауап беру
оңай шаруа емес. Себебі, ... ... ... ... өту ... бір ... ... қамтиды. Бұл
процестің қысқа мерзімде аяқталмайтындығына бірнеше негізгі себептер бар.
Әңгіме - дамыған нарықтық қатынастардың ... ел ... ... ... ... ... мәдени-техникалық дәрежесі жоғары болуы
туралы боп отыр. Осыған орай дамыған ... ... ... ... ... тоқтауға болады: Қазақстанда бұрынғы Кеңес Одағының
басқа распубликаларындай 70 ... ... ... ... да, ... бет ... ... қалыптасуда. Демек, шаруашылық
жүргізудің бір жүйесінен, оған қарама-қарсы екінші жүйеге ауысуы ... ... ... ... ... КСРО-да 1985 жылы басталған қайта құру,
әкімшілдік- әміршілдік жүйеден нарықтық экономикаға ... ... ... ... Осы ... ... радикалды саяси және
экономикалық реформалар жасалды, жаңа дүниетаным қалыптаса бастады. ... ... жүйе ... сөз бостандығы, баспасөз, митинг, шеру
жасау ... ... да ... қоғамға тән құбылыстар қоғамдық
өмірімізде орын алуда. Соның ... ... ... ... жалгерлік, акцоинерлік қоғамдар мен серіктестіктер,
жекелеген кәсіпкерлер пайда бола бастады. Алайда өтпелі ... ... ... әкеп тіреді. Соңғы 10 жыл ішінде дағдарыс одан ... ... ... ... мен ... ... саяси өміріне,
ұлтаралық қатынастарға, мәдениет пен қоғамдық мораль, ... ... мен ... ... етіп ... ... бір бүйірден қысса,
экологиялық жағдай халықтың денсаулығы мен әлеуметтіқ тұрмысын одан әрі
күйзелте түсуде. ... бәрі ... ... ... одан әрі күйзелте
түсті. Мұның бәрі еліміздің қиын кезеңді бастан кешіріп жатқандығының
көрінісі. ... ... ... ... келтіру мен реформаны одан
әрі қарай тереңдетіп жүргізу үшін ірі ... ... ... ... ... ... іске асыру қажет.
Қазақстанда көп салалы экономика, оны нарық жолына ... ... құру 1990 ... ... ... ... ... көшірерде
республиканың әлеуметтік-экономаикалық дамуында ... тән ... бар ... ең ... ... ... ... қайшылықтарда
болды. Мұнда терілмеген мол мүмкіншіліктер бола тұра өнеркәсіптің ... ... ... ... ... ... ... табысындағы
өнеркәсіп өндірісіндегі үлесі бүкіл КСРО бойынша орта есеппен 61% болса,
Қазақстанда 46% қана ... Қор және ... көп ... салалардың
үлесі өте жоғары еді, КСРО да ОЭК, ТМК, ... және ... ... ... 9% келсе, Қазақстанда 15% еді, ал машина жасау өнеркәсібінің
үлесі КСРО бойынша 27% болса, ... 17% ғана ... ... ... бастапқы капитал дәрежесі төмен ... адам ... ... ... төмен болды. Экономиканы қайта құра
бастағанда, мамандардың тұжырымы бойынша, тұрмыс дәрежесі төмен шамамен 5-6
млн. адам болды., ал мұның өзі ... ... 1/3 ... ... жылдар бойы тауар-ақша қатынасын ... ... ... ... ... қор және тауарлардың
жеткіліктігіне қарамастан ... ... ... ... бөле ... ... ... арқа
сүеушілікке әкеп соқты.
Нарыққа көшудің қиындығы да, ұзаққа созылатындығы да осы себептерден
болып отыр. ... ... ... ескере отырып, нарыққа
кезеңдей соңғы жылдардағы тәжірибие көрсеткендей, ... де ... ... жылы ... ... ... ... экономикасын тұрақтандыру
және нарыққа көшу ” бағдарламасы қабылданды. Бұл ... ... ... ... , ... ... сәйкес реттеу,
республиканың әлеуметтік – экономикалық ... ... ... қалыптастыру, шаруашылық әрекеттерді белсендіру қаралды.
Осы кезге дейін жүзеге асырылып келген экономикалық реформалар бағытын
жалпы алғанда әкімшіл - ... ... ... бар ... монетаризм
деп сипаттауға болады. Принципті тұрғыдан алғанда ... ... ... ... бір ... ... отырып, екі принцип:
1 нарықтық радикализим
2 экономикалық консерватизм негізінде жүзеге асыруға болатыны жалпы
жұртқа мәлім.
Бірінші принциптің мәні – ... ақша ... ... ... ... бақылауларға алу,бюджет-салық және ақша–несие әдістері, ал
бұл жағдайда тауар өндірісін ... және ... ... мемлекеттің
араласуының маңызы бірінші дәрежелі емес.
Екінші принципі – экономикалық артықшылықтар бойынша ... ... ... ... ең алдымен тіршілікті қамтамасыз ету
салаларына, сондай-ақ экспортттық кешен ... ... ... ... ... мәні және атқаратын басты қызыметтері
Жалпылама тұрғыдан алғанда наықтың мәні оның ... ... ... (1-ші ... Ең ... ... ... тұрғыдан
бөлектенген материалдық игіліктерді және қызметтерді өндірушілер ... ... буын ... көрінеді. Нарықсыз іс жүзінде
қоғамдық өндірістің екі нақты қатысушыларының арасындағы қандай да болмасын
технологиялық байланыстың қаншалықты өзара ... ... ... мүмкін
емес.
Нарықтың маңызды атқаратын қызметтерінің бірі – оның ... ... ... және ... қамтамассыз етудегі реттеуші
ролі. ... ... ... ... ... ... ... тоқырауына, өндіріс құрылымдарының үйлеспеуіне,
тапшылықтың пайда ... ... ... ... ... ... ролінің жоғалуына кеп соқтырады.
Нарықтың басқа бір атқаратын қызметі – ... . ... ... мен қызмет ақыларының, несие және банк ... ... т.б. ... ... ... арқылы өндіріке қатысушыларға олар
сататын немесе сатып алатын тауарлар мен ... ... ... өндіріс шығындары, қоғамдық- қажетті сапа жне ассоримент туралы
объективті ақпарат ... ... ... ... ... ... қызметтер атқарады – бәсеке
күресінің ... ... ... ... ... ... және керісінше олардың даму болашағы ... ... ... ... ... ... сондықтан нарық ортаны қалыпты
жағдайда ұстап тұру үшін біздің алдымызда бәсекелестер әлемін құру ... Бұл ... ... табиғи болмысы, бұндай жағдайда ... өнім ... мен ... ... ... ... ... мүдделі болады.
Осылармен қатар, маңыздылығы жағынан басқалардан кем түспейтін нарықтың
атқаратын ... ... ... ... ... ... өндірістік шығындарды азайтуды экономикалық ынталандыру; еңбекке
деген материалдық стимулдарды экономикалық жағынан қамтамасыз ету.
Нарық күрделі ... ... ... өз ... ... әртүрлі
факторлаға байланысты белгілі бір ... ... ... өмір сүреді. Дүниежүзілік тәжірибе нарықтық механизмнің мынадай
жағдайла мен шарттар ... ғана ... ... және ... дәлелдеп береді.(2-ші сурет(
- шарушылық субъектілер дербестігі мен тәуелсіздігі;
- меншік қатынастарының алуан түрлі нысаналары
- өндіріс ... ... бір ... мен ... болуы;
- нарық инфрақұрылымын жасау;
- тауар өндірушілдердің сан алуан түрлерінің болуы;
- контрагенттер өздерінің ... баға ... ... осы шарттарға толығырақ тоқталайық.
Біріншіден, экономикалық суъектілерді дербестігі мен тәуелсіздігі,
олардың ... ... және ... ... ... мәлік
етуге толық құқылы.
Екіншіден, меншіктік қатынастардың алуан түрлі ... ... ... тең құқылығы. Меншіктің түрлі ... ... ... және ... ... ... түрлі агенттерінің пайда
болуына, олардың еркіндігіне, бәсеке күресіне, былайша ... ... ... ... ... жеткізеді. Дегенмен, бұл процесс
әкімшілдік- ... ... ... ... ... кездесіп отырған
қайшылықтар мен қарсылықтардың нәтижесінде өте баяу ... ... ... ... ... осы ... шығудың
жолын меншікті жаппай мемлекет меншігінен алу және ... ... ... бұл ұшқары пікір. Қазіргі кезеңде
жаппай мемлекет бөлігінен алу және жекешелендіру бір ... ... және ауыл – ... ... ... ... ... жасалған зорлық болар еді. ... ... ... бір мөлшердегі мемлекеттік меншіксіз және мемлекеттің реттеуінсіз
сәтті дами алмайды.
Нарықтық экономикаға көшу кезінде ескеретін маңызды жәйт - ол ... ... жеке ... және ... ... ... ... бекіту.
Үшіншіден, нарықтың тиімді жұмыс істеу шарттарының бірі- өндіріс
қуатының ... бір ... мен бос ... ... Бұндай жағдай
экономиканы маневр жасау кеңістігінен айырады, оның ... ... ... ... ... ... ... үшін оның
инфақұрылымын жасау қажет. Оған ... және қор ... ... ... ... ... ... білестіктері жатады.
Бесіншіден, нарық экономикасында мемлекеттік ... ... ... ... ... және жергілікті бюджеттердің алатын орны зор. Оның
ерекшелігі неде? Біріншіден, бюджеттің мөлшері ... ... ... да ... нарық қатынастарына араласуын талап ететін қажетті
шекте ғана болу ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету аса маңызды міндет. Егерде ... ... ... ... қолы ... ол экономиканың жоғары
тиімділікпен жұмыс жасауының көрсеткіші болар еді.
Алтыншыдан, ... өнім ... және оны ... жол ... Нарықты экономиканы бәсеке күресінсіз көзге
елестету мүмкін ... ... тең ... ... ... ... ... өткізу, немесе капиталды ... бір ... ... түрде орналастыруға байланысты болатын экономикалық сайыс
деп түсіну керек. ... ... ... әкеп ... ... ... ... банктердің, мемлекеттің өздерінің қойған
шартына көндіруге тырысқан үстемдігіне жол береді ... ... көп ... сайын бәсекенің тиімділігіде соғұрлым жоғары болады.
Қазіргі нарық құрылымы жағынан ... ... ... ... әртүрлі белгілеріне қарай өзара байланысты бірнеше түрлерге
бөлуге болады. Территориялық ... ... ... ... түрлерге
бөлінеді: дүниежүзілік нарық, ұлттық нарық, аймақтық нарық және ... ... ... ... ... саралап көрсететін терең құрылым жасау факторы- ... ... ... бағдары болып табылады. Осы фактор
бойынша олар өндіріс құрал-жабдықтары, тұтыну және ... ... ... ... ... ... ... экономика нарықтары болып
бөлінеді.
Нарық экономикаға қажетті элементтерінің бірі – оның ... ... ... және оның ... ... жасау жағдайын қамтамасыз ететін
институтардың жиынтығы ... ... ... инфрақұрылымының
элементеіне тауар шикізат, қор, еңбек биржалары, ... ... ... ақпараттың жүйелер, коммерциалық банктер, көтерме
сауда орталықтары, аукциондар, жәрмеңкелер жатады.
Қорытынды
Қазақстанда табыс көздеріне, алатын оындарына, мәдениетіне ... ... ... ... мен ... ... ... жаңа
қатынастаға негізін қоғам құруда. Ал республикадағы нарық экономикаға келер
болсақ, ерекшелігінсіз бізді ... ... пен ... өз ... ... өзгеше шаруашылық түріне итермелеуде.Мұндай экономиканың
құрылуы белгілі бір кикілжіңсіз оңайлықпен бола ... ... ... ... көрініп отырғандай, ... ... ... ... ... ... төбесіне су құя қоймады.
Мемлекттік социализм ... ... ... ... әсіресе, мемлекет
тарапынан реттеліп отыратын тетіктері жоқ ... ... ... жолына
түсуді жоқтау емес. Нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... бірде-бір дұрыс бағыт болуы әбден ықтмимал, дегенмен оның
артықшылықтары гуманистік түрде өріс алуы үшін, адамды ... мен ... аз да ... ... ... ... ... өзіне белгілі
бір жауапкершілік жүктемесі болмайды. Бұл дегеніміз, іс ... ... ... ... ... ... ... нашарлау бөлігін де
үлес тиетіндей, ірі ... ... ... тауып отырған салық
жүйесін де бір қалыпқа түсіруді талап етеді.
Бұрынғы Одақтың бір республикасы ... ... ... ... ... бірге өз ерекшеліктерін есептеуі керек.
Осыған орай ... ... ... неде ... оның ... бар
үлкен экономикалық потенциалы көп ұлтты халықтың ынтымақты, ... ... ... іске ... ... ... Өтпелі дәуірде
республика индустрия салаларының шикізаттық бағытын және ... ... ... ... ... бұрын- соңды басқалар басынан
кешкен ... мол ... даму ... ... ... Бір ... ... Бисмарк: (Мен өз қателіктерімнен үйренетін ақымақ емеспін,
керісінше басқалардың қателіктерін ескеруге ... (,- ... ... да ... ... жіберілген кемшіліктер мен қателіктеді
болдымау жағын іздестіруде. Әлемдік тәжірибені ... ... ... ... тиімді әдістеріне, жаңа техникамен
технологияны қолдануға көңіл аудауы қажет. Бүгінгі ... ... ... ... ... да ... дәуірдің ауытпалықтарын бастан
кешуде. Нарыққа өту жолы даңыл болмады, оның ой-шұқыры, ... ... осы ... ... ... де аз емес. Пезидент, үкімет
тарапынан соңғы жылдары экономиканы тұрақтандыру, ... ... ... әлеуметік саладағы шығындарға қаражат-қажыны азайту,
эммисияның адрессіз жұмсалуына қатаң ... алыс және ... ... ... ... ... ... жұмыстар атқарылуда.
Республика басшыларына, жалпы еңбекші халыққа қолайсыз жағдай – елімізде
жабайы ... бет ... ... ... ... ... ... кетуінде, отандық кәсіпкерліктің баяу дамуында болып ... ... ... ... үшін көкейтесті мәселе ауыл
шаруашылық өнімдеірін ... ... ... ... ... ... бағаны еріксіз төмендетеді, аз ақы алатындардың
күнделікті қажеті ... ... ... ... тірі ... ... онда шаруашылық салалары
өзара тығыз байланыста, осы ... бір ... ... ... ... қиындай береді. Сол себептен мемлекеттік меншіктен алу,
жекеменшікті қалыптастыру шаралары жүзеге асырылуда. Бұл процестің көптеген
қиыншылықтары, қайшылықтары бар. ... осы ... ... ... халықтың әл-ауқатын көтеру үшін ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін емес. Бұл
жағдайдан шығудың басты жолдары еңбек ... ... және ... ... пайдалану. Ал түптің түбінде Қазақстан өркениетті елдер
қатарына қосылына күмән жоқ.
Мазмұны
Кіріспе………………………………………………………………
Нарықтық қатынастардың қалыптасуы……………….
Нарыққа өту ... ... ... және
әлеуметтік жағдай………………
Нарықтың мәні және атқаратын
басты қызметтері……………………………………………….
Қорытынды……………………………………………….………
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... тізімі
1 Әубәкіров. Я “Экономикалық теория және нарықтық қатынастар”
/”Ақиқат” 1996ж-№1/
2 Уоттс. М “Нарық ... ... ... ... “Нарықтық қатынастардағы кикілжіңдер”
/”Ақиқат” 1995ж-№4/
4 Адасбаев. А “Нарықтық экономиканың маңызды буыны”
/”Егемен Қазақстан” 1997 –19 наурыз/
5 Жүнісов.Б, Мәмбетов.Ү, Байжомаров.Қ “Нарықтық экономика ... ... ... ... 1993ж/
6 Нұрғалиев. Қ “Қазақстан экономикасы”
/Оқу-құрлалы. Алматы 1994ж/

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұйымдарды басқарудың методикалық және экономикалық негіздері73 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"4 бет
3-сыныпта көбейту мен бөлуді игерту әдістемесі15 бет
«ҚазМұнаГаз» Акционерлік Қоғамының қаржылық жағдайына талдау17 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет
Азаматтық iс жүргiзудегi сот бұйрығы32 бет
Азаматтық құқық объект жүйесіндегі бағалы қағаздар95 бет
Азаматтық құқық түсінігі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь